Bli lærling i bilbransjen

BLI LÆRLING I
BILBRANSJEN
INFORMASJON
frå Bilbransjen
Nr. 2 2025
Autoservice · Aurland Bil og Maskin · Auto 8-8 Forum (Førde) · Autohuset Sogn · AutoMarin · Bil Body · Bildeler Førde · Bilhuset
Førde · Bilpartner Vest · Bilpleiehallen · Bilskadesenteret · Bilskadesenteret Nordfjord · Biltema Førde · BilXtra Nordfjordeid · Carfix
Vik · Dale Servicesenter · Diesel-Elektro · Eid Motor · Eid Service senter · Eide & Co · Finio · Florø Bil og Havneservice · Florø
Bilskade · Florø Bilverksted · Fortun Bensinstasjon · Førde Bilsalg · Førde Bilservice · Førde Motorsport · Frydenbø Bil · Fure Mekaniske
· Gaular Bil · Gaupne Bilsenter · GT Bil · Hatleberg Bil & Maskin · Hermansverk Servicesenter · Hetle Auto ANR · Høyanger Bil ·
Intakt Bilskade Fjordane · Janco Bilrep · Jæger Sentrum, Biltreff · Jølster Bil · Kaupanger bil · Kveen · Leikanger Auto · Leiv Austr heim
· MEKO Norway (Førde) · Norddal Auto · Norsk Motor Import · Norsk Scania · Opus · Per A Øren · PS Bil · Skadesenteret Riko
· Skadesenteret Sogn · Slinde Transport · Sogn Bil & Båt · Sogn Bilskade · Stadt Servicesenter · Stårheim Bilverksted · Stryn
Bilverksted · Stryn Mek. Verksted · Sunde Auto · Sunnfjord Bil · Svelgen Motorsenter · Team Verksted Vest · Terdal Bilservice
· Tesla Norway · Tistels Auto · Toyota Nordfjord og Førde · Toyota Sogn · Trucknor Firda · Trucknor Førde · Trucknor Sogn og
Fjordane · Vest Auto · Vest Service · West Maskin

Kontakt
VI RULLAR VIDARE
Nytt magasin er klart! Her kan du lese fine historier frå bilbransjen
i Sogn og Fjordane.
Roald Standnes
Dagleg leiar og teknikar
bilfaget, lette køyretøy
Mobil: 951 68 513
E-post: roald@bok-sfj.no
Thomas Einen
Opplæringskonsulent og teknikar
bilfaget, lette køyretøy
Mobil: 476 86 083
E-post: thomas@bok-sfj.no
Inge Jeppesen
Opplæringskonsulent og teknikar
bilfaget, lette køyretøy
Mobil: 943 64 377
E-post: inge@bok-sfj.no
OPPLÆRINGSKONTOR
Etter ny lov er opplæringskontora
definert som
«samarbeidsorgan for
lærebedrifter». Oppgåva
vår er å rettleie, støtte og
kvalitetssikre fag opplæring
i læretida.
I lag med bilbransjen i Sogn og Fjordane arbeider vi kontinuerleg
med å utvikle den lokale fagopplæringa slik at den er relevant
for både lærling og bedrift. Vi ser at nokre emne som var aktuelle
for undervisning for ti år sidan, no nesten er heilt uaktuelle. Eg
lærde ein gong at vi kan skilje mellom «varig-» og «ikkje varig
kunnskap». «Varig kunnskap» kan vere basiskunnskap som t.d.
naturfag som aldri blir utdatert, «ikkje varig kunnskap» kan vere
forgassar og stifttenning. Jobbar vi for mykje med «ikkje varig
kunnskap» risikerer vi å bli utdatert etter kvart som utviklinga
går. Ei slik tilnærming kan kanskje verke kjedeleg, men vi har tru
på å vere god på basiskunnskap. Dette har óg overføringsverdi til
fleire relevante emne i faget.
Dei siste fem åra har vi opplevd fylkessamanslåing, covid-19,
ny overordna del av læreplanverket, nye læreplanar i fag, ny
opplæringslov og opplæringsforskrift. Alt dette har vore ekstra
ressurskrevjande for oss som opplæringskontor. Noko av dette
har heilt sikkert og vore til ulempe for både lærlingar og bedrifter.
No trur vi på ei meir føreseieleg framtid der vi kan bruke meir av
ressursane våre på den enkelte lærling og bedrift.
Frå 1. august 2024 er opplæringskontor i opplæringslova definert
som «samarbeidsorgan for lærebedrifter». Vi vil framleis behalde
namnet Bilbransjens opplæringskontor (BOK).
Kva er ei fagutdanning?
Å bli fagarbeidar består i meir enn berre å lære faget. I opplæringslova
kan vi mellom anna lese: «Elevane og dei som har læretid i
bedrift, skal utvikle kunnskap, dugleik og haldningar som gjer at dei
kan meistre livet sitt og delta i arbeid og fellesskap i sam funnet».
Fagprøven prøvar lærlingen i faget, men formålet med opplæringa
går lenger. Konklusjonen blir då at det er viktig at alle vi som er
ansvarlege for opplæringa, er beviste på at vi er gode rolle modellar
og kollegaer, slik at lærlingane få utvikle seg til å meistre livet, delta
i arbeid og fellesskap i samfunnet.
Ved daglege samtalar mellom lærling og instruktør, og ved periodiske
samtalar mellom, lærling, instruktør og oss på opplæringskontoret,
blir det jobba med at lærlingane skal bli i stand til å
meistre eigne liv og delta i fellesskapen.
Roald Standnes
Dagleg leiar
Bilbransjens opplæringskontor

FØDT MED SKIFTENØKKEL
I HANDA
Andrine Hagheim er ikkje redd for å ta i eit tak når ho reparerer bilar.
Eg har skrudd sidan eg var fødd, smiler Andrine Hagheim (20), som er andre års lærling i bilfaget,
lette køyretøy hos Trucknor Årdalstangen. Ho gjekk Vg1 på TIF-linja på Årdal vgs. og tok
Vg2 Køyretøy i Sogndal året etter. No er ho godt fornøgd med å vere tilbake i heimbygda for å
skru på person- og varebilar. Om det trengs tek ho gjerne eit tak på dei større bilane også.
Eg har vakse opp med skruing, og ein far som alltid
har drive med motorsyklar og bilar. No får eg jobbe
med den store hobbyen, det passar meg perfekt.
A ndrine fortel at ho på fritida mellom anna er med og
skrur på roadracing, som er ei konkurransegrein for
motorsyklar, med stor fart på asfaltbane.
Spennande jobbkvardag
Det er spennande med motorsyklar, men det er
også spennande å jobbe med bilar på Trucknor. Vi
veit eigent leg aldri kva som ventar oss neste dag på
jobb. Nokre gonger kjem det inn ein hastejobb, andre
gonger kan det vere skifte av kløtsj eller ein bil
som ikkje vil starte – der vi må leite etter feilen. Bilmekanikarar
må vere fleksible og tilpasse seg ulike
oppdrag. Det likar eg.
Kreativt arbeid
Vi jobbar mykje med diagnose og elektroniske
målingar, fortel den unge lærlingen. Eg har nok
ein fascinasjon for det meir mekaniske, men det er
veldig kjekt med variasjonen i dette yrket. Både små
og store jobbar er kjekke, og eg lærer utruleg mykje
her, kvar einaste dag. Det er viktig å vere kreativ, og
finne alternative løysingar – og på den måten finne
ut kva ein kan få til.
Nye utfordringar
Sjølv om Andrine likar å skru på motorsyklar og gamle
bilar, synes ho det er veldig spennande med dei elektriske
bilane som overtek meir og meir av arbeidet på
verkstaden. Det er kjekt å bli utfordra på ny teknologi
– og måtte tenke nytt.
Korleis bli
LÆRLING?
Kvalifiser deg
1
med lite fråvær
og gode karakterar
på Vg1 og Vg2.
2
Fyll ut og send søknad om læreplass
gjennom vigo.no til fylkeskommunen
før 1. mars, medan du
går på VG2.
3
Sjå
etter ledige læreplassar på vår
nettside: bok-sfj.no
Skriv ein søknad og CV til dei
bedriftene du vel ut frå nettsida.
Møt personleg opp med søknaden.
Send alltid søknaden til fleire bedrifter.

UNGDOMMEN SKAL FÅ
UTDANNINGA SI LOKALT
Steinar Hellebø er opptatt av lokal rekruttering og satsar på unge som vil inn i bilfaget. Her med lærlingane Andrine Hagheim, Alexander
Fredheim og Fredrik Navelsaker.
Hos Trucknor på Årdalstangen er dei opptekne av å rekruttere ungdommar som er interesserte
i faget. Når det er ungdommar her i nærområdet som vil jobbe med bil, så legg vi til rette for
det, seier avdelingsleiar Steinar Hellebø.
Det er viktig at alle som vil får seg læreplass lokalt,
og det er viktig for oss å få tak i lokale ungdommar
som vil jobbe med faget her. For oss i Trucknor
hand lar det om å rekruttere nye bilmekanikarar, og
å vere med og forme framtidas med arbeidarar. Vi er
tolv tilsette og har for tida tre lærlingar i verkstaden.
Det er positivt å ha ei god blanding med erfarne folk
og unge nysgjerrige lærlingar som ønskjer å lære.
Store lokale kundar
Vi er avhengig av å få inn lærlingar, og ungdommar
som vil gjere ein god jobb. Verkstaden her er ein bra
stor arbeidsplass i vårt område, og vi gjer ein viktig
jobb for bedrifter og privatpersonar rundt oss.
Trucknor Årdalstangen er samlokalisert med Hydro
Aluminium, og har vedlikehaldet på alle bilane til
det lokale «verket». I tillegg har vi vedlikehaldet på
bussane til Tide Sogndal, og mange private kundar.
Difor har vi lærlingar i både bilfaget, tunge køyretøy
og bilfaget, lette køyretøy.
Fagleg påfyll
Steinar legg vekt på at samarbeidet med BOK-sfj, er
avgjerande for å sikre lærlingane og andre tilsette
rett og tidsriktig kompetanse. Opplæringskontoret
arrangerer kurs og samlingar for lærlingane og bedriftene,
slik at vi er oppdatert på nye ting. Dei elektriske
bussane kjem for fullt frå 2026, og då er det
viktig at vi kan det som trengs.
Trygg arbeidsplass
Å jobbe med bil er ein trygg og framtidsretta
arbeidsplass, så lenge vi held oss oppdatert på
ny teknologi og har fornøgde kundar, avsluttar
avdelings leiaren, som er opptatt av å ha eit ungt og
friskt arbeidsmiljø. Det er ekstra stas at vi etter kvart
har fått jenter inn på arbeidsplassen, det verkar og
positivt inn på arbeidsmiljøet.

ALDRI FOR SEINT Å
STARTE I BILBRANSJEN
Den unge bilteknikaren har varierte arbeidsdagar – alt frå vanskeleg feilsøking til byting av bremseskiver.
Lars Forsberg og Victor Mettenes trivast med å jobbe praktisk med hendene. No tek dei fagbrev i voksen alder.
Lars Forsberg og Victor Mettenes har allereie fleire år i arbeidslivet. Eit ønske om å jobbe med
bilar enda med at dei skifta beite. Med tilpassa opplæring og engasjerte hjelparar er dei no
lærlingar i bilfaget, lette køyretøy – ein bransje dei ønskjer å jobbe i resten av karriera.
Victor har prøvd fleire yrke, mellom anna trafikkdirigent
og gravemaskinførar. Felles for alle er at
dei har med bil og motor å gjere. Eg var klar for eit
skifte og sendte inn ein søknad til Janco Bilrep. Eg
fekk positivt svar og blei kalla inn på intervju. Det
var dagleg leiar sitt forslag å ta fagbrev parallelt
med jobb, fortel han. Etter dette blei opplæringskontoret
kopla på, og no er Victor lærekandidat. Eg
starta som lærekandidat i 2022, og skal i utgangspunktet
vere det i fem år før eg går opp til fag prøva.
No er det komen nye ordningar som gjer at eg kanskje
kan klare det på fire år, og BOK-sfj er i gang med
å sjå om det er mogleg.
Frå offshore til verkstad
Lars var ferdig på vidaregåande i 1995. Etter dette
starta han i oljen og jobba offshore på rigg. Ønsket
om å få seg jobb på land kom etter at han stifta
familie, og bilfaget var eit enkelt val. Eg har skrudd
heile livet og likar å jobbe med hendene, så no får
eg utøve gamle kunstar, smiler Lars. Eg skal faktisk
ta fagprøva i oktober, så det blir spanande. Parallelt
tar eg PKK-kurs slik at eg kan ta EU-kontrollar.
Ein blir aldri utlært
Sjølv om dei begge har skrudd nesten heile livet gir
utvikling av teknologi nye utfordringar. No er datamaskiner
ein viktig ressurs for å gje diagnose på
kva som er feil på bilen. Eg likar godt å finne ut kva
som er feil på bilar, men når vi er lærlingar er det
ikkje alltid ein har nok erfaring til å finne feilen. Då
er det godt å vite at ein får ekstra tid til å finne ut av
og fikse problema på bilane som kjem inn. Dei andre
mekanikarane på verkstaden er flinke til å forklare
og vise oss slik at vi blir betre og får meir kunnskap,
forklarar Lars.
Viktig med godt samspel
Både Janco Bil og BOK-sfj er viktige brikker for at
dei no endar opp med fagbrev. Janco oppfordra
oss til å ta fagbrev, og opplæringskontoret syt for
at det praktiske er på plass for at vi kan gjere det
i vaksen alder. Det er eit godt arbeidsmiljø, og her
ser vi fram til å jobbe – også med fagbrevet i handa,
avsluttar Victor.

BILTALENT UTAN
BILERFARING
Eg hadde i utgangspunktet ingen interesse for bil, men eg ville jobbe med noko praktisk, fortel
Vibeke Solheim (28). Ho er no vaksenlærling i «bilfaget, lette køyretøy» på tredje året hos
Jølster Bil, og i følgje dagleg leiar Øyvind Årdal, eit teknisk talent og ein dedikert bilmekanikar.
Det var mamma som tipsa meg om bedrifta, sidan ho kjenner Gudmund Egge, som er ein av
innehavarane her, fortel Vibeke. Det var flaks for meg at Øyvind og Gudmund tok sjansen på å
sleppe meg til.
Vibeke gjekk idrettslinja på vidaregåande, og reiste så
på folkehøgskule, med påfølgande fem år i militæret.
Der gjekk ho befalskulen, tok leiarutdanning og
jobba med å utdanne nye soldatar. Eg var lei av både
jobben og kulda, og vidare studiar var heilt uaktuelt.
Midt i blinken
Denne jobben her er midt i blinken for meg, smiler
lærlingen fornøgd. Dessutan er Skei midt i blinken i
livet mitt akkurat no, med mamma i Leikanger, pappa
i Førde og bestemor på Sandane. Eg er midt mellom
alle mine, og har kort veg til fotball- og handballtrening
i Førde. Løysinga med å vere vaksenlærling er
eit supert tilbod for folk som vil skifte yrkesretning.
Eg starta som hjelpearbeidar for å teste ut faget, og
etter i stund var Vibeke og Jølster Bil einige om at
dette var vegen å gå.
Idrett, bil og logisk tenking
Å kombinere idrett og bilmekanikaryrket er heilt
topp, er Øyvind og Vibeke skjønt einige om. Når ein
kjem på jobb stiv og støl etter gårsdagens hardøkter
på bana er det godt å jobbe med bil, der ein får strekt
kroppen til alle kantar. Elles skryt Vibeke av eit godt
arbeidsmiljø, der ho får utfordrande oppgåver kvar
einaste dag. Draumejobben er når det kjem ein bil
som må skubbast inn og som etterpå kan køyrast ut
igjen av verkstaden. Det er her Vibeke har sin styrke,
skyt Øyvind inn. Ho tenkjer logisk og går systematisk
til verks for å innsnevre og avdekke feil, og har eit
konkurranseinstinkt som gjer ho dedikert til å løyse
utfordringar. Ho har rett og slett talent for faget.
Frå befal til mekanikar
Overgangen frå befal til bilmekaniker har gått veldig
bra. Eg kom frå eit stort miljø der eg var ein av mange.
Her er ein meir verdifull, og det påverkar mykje meir
dei andre på jobb om ein er vekke ein dag. For oss i
Jølster Bil har det utvilsamt ein ekstra verdi å ha ein
vaksen lærling. Ein 28-åring med erfaring frå arbeidslivet
har med seg litt anna bagasje enn ein 18-åring
rett frå skulebenken.
Vibeke Solheim tok med seg erfaringar frå millitæret og idrettsbana då
ho starta som lærling i bilfaget, lette køyretøy. Både ho og dagleg leiar
Øyvind Årdal har tatt fagbrev som vaksenlærling.
Satsar på lærlingar
Øyvind fortel at Jølster Bil alltid har vore opptatt av å
ta inn lærlingar sidan oppstarten på 90-talet. For oss
er det ein god måte å rekruttere nye med arbeidarar.
Samarbeidet med BOK-sfj er avgjerande både for
bedrifta og lærlingane. Både vi og lærlingen kjenner
oss trygge på at vi kjem gjennom det vi skal, og i
tillegg tilbyr dei mange ulike kurs og samlingar for
lærlingane. Har vi spørsmål, så er det berre å ringe
til BOK-sfj. Elles så skjer mykje av oppfølginga via
«MinLogg», som er eit genialt verktøy å samhandle
gjennom.

SKRUR FRÅ MORGON TIL KVELD
Fredrik Leirdal Henden er tidlegare utdanna agronom. No har han skifta beite og er lærling i bilfaget, lette køyretøy.
Mellom garasjejekkar, pipenøkkelsett og muttertrekkarar er Fredrik Leirdal Henden i full
sving med å tette vasslekkasje på ein MG. Eg har alltid likt å ta det som har hjul og motor frå
kvarandre og skru dei saman igjen. No er han 2. års lærling i bilfaget, lette køyretøy hos Opus
i Førde, men han tok ein omveg for å komme dit.
No har eg tatt alt av interiør ut av bilen til skalet
står att for å finne og tette lekkasjen. Det er nokre
delar som har fått vasskade og dei må bytast ut eller
fiksast før dei blir montert. Denne måten å jobbe på
er noko av det kjekkaste eg veit, så dette passar
meg ypperleg, seier Fredrik.
Alt som kan skruast på er kjekt
Eg er vaksen opp på gard, og er vant med at når
noko blir øydelagt så må ein fikse det sjølv. Frå
eg var liten har eg skrudd på bilar, motorsyklar og
traktorar – enkelt og greitt alt som kan skruast på
er kjekt. Linjeval for vidaregåande var påverka av
gardslivet og han flytta frå Luster i Sogn til Vestfold
for å gå på agronomlinja der. I tre år jobba han som
agronom, men no har han skifta beite.
Spreke samarbeidspartnarar
Då sambuaren starta på sjukepleien i Førde, vart
Fredrik med på lasset og trengte jobb. Han ringte
Bilbransjens opplæringskontor Sogn og Fjordane
for å høyre om det var bedrifter som trengde fleire
folk. Fredrik fekk ei liste frå opplæringskontoret,
og den første bedrifta han ringte var Opus. Dei tok
i mot Fredrik med opne armar og no er han tilsett
som hjelpearbeidar og tar fagbrev på same tid.
Det var under ein rutinesamtale med BOK-sfj og
Opus at eg ymta fram på om at eg ville ta fagbrev.
Opplæringskontoret var fort på ballen og heiv seg
rundt for å få på plass det praktiske slik at eg kunne
starte som lærling. I tillegg ordna dei med å redusere
læretida mi med eit halvt år ved å vise til tidlegare
kompetanse, fortel han.
Mange skruprosjekt i garasjen
Å skru på bil er ikkje berre ein jobb for Fredrik, det er
også ein hobby. Heime i Luster er garasjen fylt med
køyretøy som han tar frå kvarandre og skrur saman
igjen. Nokre køyretøy vert seld etter restaurering og
nokre blir i Fredrik si samling. Når eg ikkje har det
utstyret eg treng for å gjere jobben heime i Luster,
får eg lov å ta med meg bilen hit til Opus og skru
etter stengetid. Det er kjekt å ha ein arbeidsgjevar
som legg til rette for at både utdanning og hobby
blir teken vare på, avsluttar Fredrik.

LÆRLING I BILBRANSJEN
Det handler om å finne det som passar deg
– og elske det du gjer
Godt utval av arbeidsplassar i heile landet, bygd og by
Varierte arbeidsdagar, interessante arbeidsoppgåver
Du lærer faget gjennom praksis og praktisk teori
Gleden av å kunne fikse bil eller motorsykkel sjølv
Fagbrevet hjelper deg vidare
Gode moglegheiter for utvikling og høgare utdanning
Fysisk aktivitet i arbeidsdagen
Du får jobbe med avansert teknologi
som er i konstant utvikling
For deg som har lyst på ei praktisk utdanning,
Bli sjølvsikker, dyktig og arbeidsklar i ditt fag!
A til Å • www.atilaa.no
1. år 2. år 3. år 4. år
Vg1 – Vidaregåande trinn 1 Vg2 – Vidaregåande trinn 2 Vg3 – Vidaregåande trinn 3 eller opplæring i bedrift
Teknologi- og industrifag
Køyretøy
Bilskade, lakk og karosseri
Bilfaget, lette køyretøy
Bilfaget, tunge køyretøy
Hjulutrustningsfaget
Motormekanikarfaget
Motorsykkelfaget
Sykkelmekanikarfaget
Reservedelsfaget
Billakkerarfaget
Bilpleiefaget
Bilskadefaget
Chassispåbyggjarfaget
Påbygging til generell
studiekompetanse