Guía de desenvolvemento cooperativo - agaca

agaca.coop

Guía de desenvolvemento cooperativo - agaca

INTERREG - F.E.D.E.R.

Guía de

Desenvolvemento Cooperativo

Galicia-Norte de Portugal


Guía

de desenvolvemento cooperativo

Galicia-Norte de Portugal

PROXECTO I.C. INTERREGIIIA-DESQOOP


2

Edita:

AGACA

Deseño e maquetación.

PLANA Artes Gráficas, SL

Imprime:

PLANA Artes Gráficas, SL

Depósito legal:

C 3088-2008

Agradecementos:

Esta guía elaborouse grazas ao traballo do equipo técnico DESQOOP, agradecementos especiais para: membros do comité de pilotaxe

transfronteirizo, representantes das entidades socias: Higinio Mougán Bouzón de AGACA, Mar Pernas Márquez de UGACOTA,

Constantino Gago da Fed. Empresas Coop. – SINERXIA, Belén Fernández e Mª José Cabaleiro da Universidade de Vigo, Rui Vilar

de UCANORTE XXI, Dolores Tobío e Manuel P. Losada da Consellería de Traballo, Paulo D´Eça do IDARN e Fernando Martinho da

entidade UNINORTE. Contouse tamén coa colaboración especial dos grupos de traballo transfronteirizo 2 e 3 e a coordinación dos

seus técnicos Tomás Gómez, Bruno Vilela e Marta Núñez de AGACA, Ramón C. Rodríguez da entidade SINERXIA e Constantino da

Silva de UCANORTE XXI.

Agradecimentos:

Esta guia foi elaborada graças ao trabalho da equipa técnica DESQOOP. Agradecimentos especiais para: membros do comitê de

pilotagem transfronteiriço, representantes das entidades sociais: Higinio Mougán Bouzón de AGACA, Mar Pernas Márquez de UGA-

COTA, Constantino Gago da Fed. de Empresas Coop. - SINERXIA, Belén Fernández e Mª José Cabaleiro da Universidade de Vigo, Rui

Vilar de UCANORTE XXI, Dolores Tobío e Manuel P. Losada da Consellería de Traballo, Paulo D’Eça do IDARN e Fernando Martinho da

entidade UNINORTE. Também se contou com a colaboração especial dos grupos de trabalho transfronteiriço 2 e 3 e a coordenação

dos seus técnicos Tomás Gómez, Bruno Vilela e Marta Núñez de AGACA, Ramón C. Rodríguez da entidade SINERXIA e Constantino

da Silva de UCANORTE XXI.


N D

Í N D I C E

PRÓLOGO ........................................................................................... 5

1. INTRODUCIÓN E METODOLOXÍA .................................................... 7

2. APROXIMACIÓN ÁS OPORTUNIDADES DE NEGOCIO

TRANSFRONTEIRIZAS ....................................................................... 13

2.1 Sistema de detección de oportunidades de negocio .................. 15

2.2 Análise socioeconómica ............................................................. 16

2.2.1 Aspectos demográficos de Galicia .................................... 16

2.2.2 Indicadores socioeconómicos de Galicia ........................... 17

2.2.3 Recursos naturais na zona galega ..................................... 17

2.2.4 Aspectos demográficos de Portugal ................................. 18

2.2.5 Indicadores socioeconómicos de Portugal ........................ 19

2.2.6 Recursos naturais na zona portuguesa ............................. 20

2.2.7 Conclusións ...................................................................... 21

3. GUÍA DE OPORTUNIDADES DE NEGOCIO NA ÁREA DESQOOP ...... 23

3.1 Oportunidades de negocio identificadas no área Desqoop ........ 25

3.1.1 Oportunidades de ALTO POTENCIAL ................................. 31

3.1.2 Oportunidades de POTENCIAL MEDIO .............................. 44

3.1.3 OUTRAS OPORTUNIDADES de negocio ............................. 51

4. BOAS PRÁCTICAS PARA A COOPERACIÓN TRANSFRONTEIRIZA ..... 59

4.1 Boas prácticas para a intercooperación ...................................... 61

4.1.1 Actitudes de cara á cooperación transfronteiriza .............. 61

4.1.2 Boas prácticas na negociación e nas relacións empresariais

transfronteirizas ............................................................... 62

4.1.3 Estratexias de transferencia cooperativa na Eurorrexión

Galicia - Norte de Portugal ............................................... 64

4.1.4. Acceso/ampliación ao mercado transfronteirizo ............... 65

4.1.5 Promoción transfronteiriza comercial ............................... 66

4.1.6 Boas prácticas en calidade: creación dunha marca de

calidade cooperativa na Eurorrexión ................................. 67

4.2 Boas prácticas levadas a cabo no marco do proxecto DESQOOP 68

4.2.1 Estudo socioeconómico e modelo de desenvolvemento ... 68

4.2.2 Formación de alto nivel .................................................... 69

4.2.3 Fomento da intercooperación transfronteiriza empresarial

e comercial ....................................................................... 69

4.2.4 Centro de desenvolvemento cooperativo ......................... 69

5. GUÍA DE CASOS ............................................................................... 71

6. GUÍA DE RECURSOS ........................................................................ 99

6.1 Galicia. ....................................................................................... 101

6.2 Portugal. .................................................................................... 115


Prólogo

COOPERACIÓN TRANSFRONTEIRIZA

INFORME – GUÍA SOBRE COOPERACIÓN EMPRESARIAL

TRANSFRONTEIRIZA DERIVADA DO PROXECTO DESQOOP

O proxecto DESQOOP “desarrollo rural transfronteirizo de base cooperativa

Galicia – Norte de Portugal”, rematado o 31 de decembro de 2007 e que

reuniu a oito socios de ambos os lados da fronteira (Galicia e Portugal),

configurouse como unha iniciativa pioneira e singular ao servizo do

desenvolvemento sostible da eurorexión Galicia-Norte de Portugal.

Esta iniciativa naceu coa visión de constituírse nunha ferramenta de

activación da economía local, que facilitase a implantación dun modelo de

economía social como motor de transformación e mellora competitiva da

economía tradicional do territorio.

A filosofía do proxecto parte da consideración de que, desde o cooperativismo,

se pode potenciar unha maior interacción transfronteiriza de actores sociais

e económicos, sobre todo, tendo en conta a complementariedade das

actividades económicas do territorio elixido para a súa posta en marcha.

Desde a Consellería de Traballo considerouse que, para formar parte deste

proxecto, a elaboración dunha estratexia común de fomento da economía

social para o territorio interior da eurorexión contribuirá a diversificar

e consolidar un tecido produtivo, xerador de emprego respectuoso co

contorno e sostible no tempo.

Como resposta ás necesidades detectadas, establécese unha estratexia

de desenvolvemento da economía social que pivota sobre o centro de

desenvolvemento cooperativo transfronteirizo de Verín como elemento de

referencia e soporte.

O centro, hoxe xa feito realidade, concíbese como punto de encontro dos

actores públicos e privados que deben actuar como líderes no proceso de

desenvolvemento da economía social e do fortalecemento dunha cultura

do cooperativismo.

O cooperativismo non é sinónimo de rendibilidade e sostibilidade por si

mesmo; para que a actividade cooperativa sexa rendible e teña futuro,

5


6

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

debe estar baseada en proxectos con capacidade empresarial se o que

se pretende é que sexa sostible, de aí a importancia de poder contar cun

centro como o que se xerou en Verín a través do proxecto DESQOOP, que

pretende dar resposta aos requirimentos tanto formativos como consultivos

das actividades cooperativas.

En definitiva, estase a procurar o desenvolvemento da economía social

como motor de transformación da economía tradicional do territorio

e a potenciación do eixe interior da eurorexión, tratando de lograr un

desenvolvemento territorial integrado.

Pilar Cancela Rodríguez

Directora xeral de Relacións Laborais

Consellería de Traballo


INTROD

UCIÓN

1. INTRODUCIÓN E

METODOLOXÍA

E METOD

O L O XÍA


Introdución

A guía que aquí lles presentamos é o resultado da compilación de

información útil ás cooperativas da área transfronteiriza Galicia–

Norte de Portugal, para o inicio e consolidación da súa actividade de

intercooperación empresarial.

Esta guía nace no marco do proxecto DESQOOP. Desenvolvemento

rural transfronteirizo de base cooperativa, que tratou de dar resposta

ás necesidades e intereses comúns dun grupo de entidades, no fomento

do cooperativismo nesta área territorial. Estas entidades constituídas nun

consorcio transfronteirizo foron: a Asoc. Galega de Cooperativas Agrarias

–AGACA, a Fed. Empresas Cooperativas SINERXIA; Unión de Cooperativas

de Traballo Asociado– UGACOTA, as Unións de Cooperativas portuguesas

UCANORTE XXI, no sector agrario, e UNINORTE para o traballo asociado

e sector servizos, xunto co Instituto de Desenvolvemento Agrícola da RN,

IDARN, en colaboración coa Universidade de Vigo, e así mesmo, dende

a administración pública, a Xunta de Galicia a través da Consellería de

Traballo.

O consorcio DESQOOP, permitiu a execución dun programa plurianual

2005-07, e acolleuse á Iniciativa Comunitaria INTERREGIIIA con cargo ao

75% de financiamento FEDER co obxectivo de consolidar a posición do

cooperativismo como forma empresarial de valor engadido para o

territorio trasnsfronteirizo, tanto pola súa faciana de axente dinamizador,

xerador de riqueza no territorio, como pola característica de ser axentes

económicos locais.

A actual guía elabórase co fin de axudar ás cooperativas a sacar o maior

rendemento á súa actividade empresarial, facilitar o acceso mutuo ao

mercado na área galego-portuguesa, así como canles de cooperación

cooperativa. Este traballo estrutúrase en catro partes:

1) Oportunidades de negocio na área DESQOOP: análise socioeconómica

do territorio e identificación dun catálogo de actividades

estratéxicas, priorizadas segundo seu potencial e dinamismo.

2) Boas prácticas na intercooperación empresarial; recóllense

aspectos como actitudes ou principais atrancos ou vantaxes... nas

relacións transfronteirizas cooperativas e seleccionánse unha serie de

recomendacións útiles.

3) Guía de casos: mostra de cooperativas galegas e portuguesas

de distintos sectores de actividade e asentadas no terrritorio, con

9


10

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

experiencias salientables en procesos de diversificación de actividade,

emprendemento por parte de persoas novas ou mulleres, asunción de

boas prácticas medioambientais, etc.

4) Guía de recursos: pretende ser unha listaxe útil de información e

asesoramento á hora de emprender novas actividades no eido do

cooperativismo.


Metodoloxía do estudo

A metodoloxía utilizada para desenvolver este estudo combinou a

recollida, análise e interpretación de información relativa ás posibilidades

de intercooperación entre cooperativas galegas e do Norte de Portugal.

Neste proceso empregouse documentación primaria e secundaria.

A información primaria utilizada consistiu nunha serie de entrevistas

a técnicos expertos das entidades asociadas no proxecto de Desqoop.

A elección das cooperativas que se entrevistaron realizouse segundo as

directrices das entidades socias, que facilitaron os contactos co permiso

destas. Tanto para a elaboración da guía de casos, como para a guía de

boas prácticas, realizáronse entrevistas a unha mostra de cooperativas

galegas e portuguesas, con experiencia en procesos de intercooperación

transfronteiriza, achegas á diversificación económica no territorio ou a

novidade da súa actividade. As cooperativas entrevistadas foron:

Amegrove, S. Coop.Galega

Artesanos do Mar, S. Coop.

Galega

CAVAGRI, Cooperativa Agrícola

do Alto Cávado, C.R.L.

Cecoop, S. Coop.Galega

Como Cabras, S. Coop.Galega

Condado de Paradanta, S.

Coop.Galega.

Consumo Consciente Árbore,

S. Coop.Galega

Cooperativa Agrícola de

Esposende, C.R.L.

Coviga, S. Coop.Galega

Cume do Avia, S. Coop.Galega

Frutivinhos, Cooperativa

Agrícola de Vila Nova de

Famalicao, C.R.L.

Hortoflor, S. Coop.Galega

Intergal, S. Coop.Galega

Mar de Lira, S. Coop.Galega.

Mestura, S. Coop.Galega

Milhulloa, S. Coop.Galega

Passco (Miguel Pascual, S.

COOP.)

PEC Nordeste

Porta do Río Miño, S. Coop.

Galega

Postoiro, S. Coop.Galega

Sepagal, S. Coop.Galega.

Terras de Felgueiras, C.R.L.

Veiga de Cascallá, S. Coop.

Galega

Verín Biocoop, S. Coop.Galega

Como fontes secundarias, acudíuse a unha selección de estudos recentes:

Estudo de Oportunidades de Negocio transfronteirizas. Proxectos, Consultoría e

Formación, SL, 2001

Libro branco do cooperativismo en Galicia. VVAA, edición: Xunta de Galicia,

Consellería de Asuntos Sociais, Emprego e Relacións Laborais, 2002.

Plan estratéxico para o cooperativismo. VVAA, edición: Xunta de Galicia, Consellería

de Asuntos Sociais, Emprego e Relacións Laborais, 2004

Estudo socioeconómico da zona Desqoop, Proxecto DESQOOP. Universidade de

Vigo, e o Inst. Desenvolvemento Agrario da RN, 2007.

Modelo de Desenvolvemento rural transfronteirizo de base cooperativa, Proxecto

DESQOOP. Universidade de Vigo, e o Inst. Desenvolvemento Agrario da RN, 2007.

11


2. APROXIMACIÓN ÁS

OPORTUNIDADES

DE NEGOCIO

TRANSFRONTEIRIZAS


Elementos para unha defi nición

Oportunidades de negocio transfronteirizas

2.1 Sistema de detección de oportunidades de negocio

Oportunidade de

negocio en xeral

Situación ociosa e/ou

de infracobertura

dunha ou varias

demandas,

necesidades

existentes.

Desenvolvemento

de actividade/s

económica/s por

parte de axentes

socioeconómicos

para a cobertura

desas demandas/

necesidades.

Procura do suceso

das actividades por

parte dos axentes.

Tipoloxía de

fontes para

detectar as

oportunidades

transfronteirizas

Galicia - Norte

de Portugal

Oportunidade de negocio transfronteiriza

Existencia de complementariedade socioecónomica como

mínimo entre dous territorios. Ex. Galicia-Norte de Portugal.

Existencia de interrelación entre eses territorios.

Existencia de necesidades/demandas ociosas e/ou

infracubertas neses territorios.

Necesidades

territoriais

Presentes nun

dos territorios e

susceptibles de seren

cubertas polo outro.

Presentes nos

dous territorios

e susceptibles de

ser cubertas por

un ou polos dous

territorios.

Xeradas polo proceso

de construción

da Eurorrexión

como espazo de

desenvolvemento e

cooperación.

Necesidades

sectoriais

Detección de melloras

que hai que introducir

nos procesos de

comercialización

de determinados

produtos e/ou de

prestación de

determinados servizos

no territorio.

Fontes analíticas

Análise socioecómica

do territorio a

respecto da sociedade,

demografía e

economía deste.

Análise e selección

das actividades con

maior potencial para o

territorio.

Exemplos no proxecto

Desqoop:

Entrevistas con

cooperativas e

o Modelo de

Desenvolvemento

da área Desqoop da

Universidade de Vigo.

NOTAS

15


16

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

2.2 Análise socioeconómica

Obxectivos da análise

socioeconómica

Desqoop

Analizar as variables

demográficas e económicas

do territorio Desqoop.

Detectar as necesidades

de actuación existentes no

territorio.

Área xeográfica

Desqoop para a análise

Galicia: Comarcas (5)

limítrofes con Portugal da

provincia de Ourense, a saber,

Baixa Limia; A Limia; Terra de

Celanova; Verín e Viana.

Portugal: Concellos (9)

da Regiao Norte, a saber,

Boticas; Chaves; Montalegre;

Amares; Barcelos; Braga;

Esposende; Terras de Bouro e

Vila Verde.

2.2.1 Aspectos demográficos de Galicia

Poboación total

Perda de

poboación nas

cinco comarcas

dun 4,89% fronte

ao producido

na provincia de

Ourense dun 1,73%

e o aumento en

Galicia en 1,27%

(2001-06).

Poboación por

grupos de idade

Presenta a

porcentaxe máis

baixa de poboación

menor de 20 anos

(11,50 % do total) e a

maior porcentaxe de

poboación maior de

65 anos (34,58 % do

total) (2006).

En 2001-06

prodúcese unha

queda da poboación

menor de 20 anos

na área Desqoop do

13,63% ao 11,50%,

e na provincia de

Ourense do 15,70

ao 14% do total da

poboación residente.

En 2001-06 existe

un aumento da

poboación maior

de 65 anos na

área Desqoop do

33 ao 34,58%, e na

provincia de Ourense

do 27,41 ao 28% do

total da poboación

residente.

Dependencia e

avellentamento

Avellentamento

da pobación moi

elevado, superior á

provincia de Ourense

nun 62% e a Galicia

nun 148% en 2006.

Exemplo: Baixa

Limia.

A mesma tendencia

prodúcese a

respecto do índice

de dependencia

senil. A respecto da

provincia de Ourense

nun 36% e a Galicia

nun 92%.

En troques, o índice

de dependencia

xuvenil é inferior

ao da provincia de

Ourense nun 16% e a

Galicia nun 22%.

Exemplo de

mellores índices é a

comarca de Verín.

Fontes de información

para a análise

Instituto Galego Estatística (IGE)

Instituto Nacional Estatística de

Portugal (INE)

Modelo de Desenvolvemento

da área Desqoop da

Universidade de Vigo e o Idarne.

Nivel de estudos

Niveis de estudos moi

baixos.

A poboación sen estudos

supón un 67% sobre o

total, a universitaria un

5% e con FP/BUP un 10%

(2001)

A poboación sen

estudos é superior en

10 puntos porcentuais á

da provincia de Ourense

e 22 puntos á de Galicia

(2001).

A poboación con

estudos de FP/BUP é

inferior en 7 puntos

porcentuais á da

provincia de Ourense e 8

á de Galicia (2001).

A poboación con

estudos universitarios

é inferior en 4 puntos

porcentuais á da

provincia de Ourense e 6

á de Galicia (2001).


INTERREG - F.E.D.E.R.

2.2.1.1 Movementos naturais e migratorios da poboación

Movementos naturais de poboación

(2006)

O saldo vexetativo negativo na

área Desqoop reafirma o proceso de

avellentamento da súa poboación, de maior

magnitude que na provincia de Ourense e

Galicia.

2.2.2 Indicadores socioeconómicos de Galicia

Taxa de actividade Taxa de ocupación

Descenso do 43

ao 39% na área

Desqoop.

Na provincia de

Ourense descende do

47 ao 45%.

En Galicia medra do

49 ao 51%.

Exemplo positivo

na área Desqoop:

Comarca de Verín.

Mantén esta taxa

arredor do 39,5% no

período.

Aproximación ás oportunidades de negocio transfronteirizas

Descenso do 37

ao 33% na área

Desqoop.

Na provincia de

Ourense diminúe do

40 ao 39%.

En Galicia medra do

41 ao 43%.

Exemplo positivo

na área Desqoop:

Comarca de Verín.

Aumenta esta taxa

do 32 ao 33% no

período.

Movementos migratorios (2005)

No saldo migratorio entre comarcas de

Galicia: maior peso da saída de poboación da

área Desqoop sobre a entrada.

No saldo migratorio de Galicia con España e

o mundo: maior peso de entrada de poboación

estranxeira na área Desqoop que de saída.

Taxa de

desemprego

Medra case un 1

punto (do 15 ao 16%)

na área Desqoop.

Na provincia de

Ourense diminúe do

do 14 ao 13%.

En Galicia diminúe do

16 ao 12%.

Exemplo positivo

na área Desqoop:

Comarca de Verín.

Diminúe esta taxa

do 19 ao 16% no

período.

Ocupación por

sectores 1

Sector primario:

Perda de ocupación

na área Desqoop nun

72%; na provincia de

Ourense nun 75% e

en Galicia nun 46%.

Sector secundario:

Medra de ocupación

na área Desqoop e na

provincia de Ourense

nun 8%; e en Galicia

nun 15%.

Sector terciario:

Medra de ocupación

na comarca Desqoop

nun 5,5%; na

provincia de Ourense

nun 47,5 % e en

Galicia nun 48,60%.

2.2.3 Recursos naturais na zona galega

Recursos naturais Recursos patrimoniais e culturais

Área montañosa de envergadura

condicionante do modelo de

desenvolvemento da área Desqoop

Relevante hidrografía na área Desqoop

(numerosos ríos e encoros de produción

de enerxía eléctrica).

Existencia de espazos naturais (6)

integrados na Rede Natura 2000 da

Unión Europea, e de parques naturais (2)

favorecedores dun turismo sustentable.

Existencia de recursos minerais, traducidos

en canteiras de granito, de pedra, grava e

un xacemento de lignito.

Numerosos muíños que se poden empregar

como reclamo turístico previa restauración.

Restos arqueolóxicos das culturas megalítica

castrexa e romana en toda a área Desqoop.

Diversa arquitectura civil e relixiosa de

incalculable valor.

Diversas festas de carácter gastronómico e

relixioso.

Camiño de Santiago

Existencia de distintos balnearios, mais apenas

un en funcionamento.

NOTAS

1 Sector primario: agricultura, gandería;

caza, silvicultura. / Sector

secundario: industria e construción./

Sector terciario: servizos.

17


18

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

CONCLUSIÓNS:

Os principais aspectos destacables na zona galega son:

• Evolución negativa da población nos últimos anos

• Elevado índice de avellentamento

• Baixo nivel de estudos

• Diminución da taxa de ocupación

• Perda na ocupación no sector primario

2.2.4 Aspectos demográficos de Portugal

Poboación total

Aumento superior da

poboación na área

Desqoop (3,48%)

fronte ao producido

na Regiao Norte

(1,55%).

Destaca no ámbito

positivo o aumento

producido en Braga

(5,94%) e no negativo

o descenso de

Montalegre (7,59%).

Poboación por

grupos de idade

Diminución en

case 9,5 puntos

porcentuais da

poboación menor

de 20 anos na área

Desqoop (do 26%

ao 17% do total da

poboación).

Incremento en nove

puntos porcentuais

da poboación de 20

a 64 anos na área

Desqoop (do 60

ao 69% do total da

poboación).

A poboación maior

de 65 anos aumenta

case un punto

porcentual (do 13,19

ao 13,95%) na área

Desqoop.

Concellos que sofren

unha tendencia

máis acentuada ao

avellemento: Boticas

e Montalegre cunha

poboación menor de

20 anos arredor do

10% e maior de 65

anos arredor do 27%.

Dependencia e

avellentamento

O índice de

avellentamento na

área Desqoop (81,9)

é inferior ao da

Regiao Norte (93,3)

(2006). Dato non

desfavorable.

Os índices de

dependencia

xuvenil e senil

da área Desqoop

presentan tendencias

similares ao índice

de avellentamento a

respecto da Regiao

Norte (2006).

Os resultados máis

desfavorábeis nestes

índices na área

Desqoop preséntanos

os concellos de

Boticas e Montalegre,

co que se confirma a

tendencia a un maior

avellentamento da

súa poboación.

Nivel de estudos

En xeral, o nivel

de estudos da

poboación da área

Desqoop é baixo e

similar en todos os

tramos educativos

aos da Regiao Norte

(2001).

Case un 64% da

poboación da

área Desqoop ten

rematado estudos

primarios (2001).

Apenas un 0,7 %

da poboación da

área Desqoop ten

rematado o ensino

medio (2001).

É a poboación

con estudos

universitarios

representa apenas un

11% do total da área

Desqoop (2001).

Concellos con peores

resultados: Boticas;

Montalegre e Terras

do Bouro.

Concello con

mellores resultados:

Braga.


Aproximación ás oportunidades de negocio transfronteirizas

Movementos naturais de poboación

(2006)

A taxa de crecemento natural é positiva,

pero baixa na Regiao Norte. É dicir, a

porcentaxe de nacementos é máis alta que a

de defuncións, pero cunha diferenza escasa

que supón o 0,13%.

2.2.5 Indicadores socioeconómicos de Portugal

Taxa de actividade Taxa de desemprego

Prodúcese un aumento

desta taxa no período

analizado tanto na área

Desqoop (de 40 a 42) como

na Regiao Norte (de 45,5

a 48,1), sempre inferior

na primeira a respecto da

segunda área xeográfica.

Son excepción a esta

tendencia a alza desta taxa

os concellos de Boticas e

Montalegre.

Teñen unha taxa superior

á da Regiao Norte os

concellos de Braga, Barcelos

e Esposende, ao contar

cunha maior poboación

activa sobre a total.

Neste período, existe un

aumento desta taxa, tanto

na área Desqoop (de 5,3 a

7,8) como na Regiao Norte

(de 5 a 6,7), sempre superior

na primeira a respecto da

segunda área xeográfica.

En todos os concellos da

área Desqoop prodúcese

un incremento desta taxa

nese período, e destaca un

maior incremento dela nos

de Boticas (de 3,9 a 10,3) e

Chaves (de 6 a 10,3).

Os concellos que teñen un

valor desta taxa superior

á media da área Desqoop

en 2001 son Terras de Bouro

(11,3); Boticas e Chaves

(10,3) e Montalegre (9,6).

INTERREG - F.E.D.E.R.

Movementos migratorios (2006)

A taxa de crecemento migratorio é positiva

e baixa na Regiao Norte. É dicir, a porcentaxe

de poboación que abandona o concello como

lugar de residencia é máis alta que a que

procedía doutros concellos. A porcentaxe desta

taxa para a Regiao Norte representa un 0,1%.

Taxa de ocupación por

sectores (2001)

No conxunto da área Desqoop

o sector secundario e terciario

teñen unha taxa de ocupación

respectivamente do 47,2 e 47,5.

Taxa superior á da Regiao Norte

(45,8) para o sector secundario

e inferior a esa Regiao (49,5) no

sector terciario.

O sector primario supón unha

taxa de ocupación na área

Desqoop de 5,4, superior á da

Regiao Norte, que supón un

valor de 4,8 para este sector de

actividade.

Porén, en concellos como

Boticas e Montalegre a taxa de

ocupación no sector primario

ten un valor de 30,1 e 27,1

respectivamente.

Concellos como Chaves e

Braga teñen unha taxa de

ocupación no sector terciario

por riba da media da Regiao

Norte, cun valor de 64,2 e 59,3

respectivamente.

No sector secundario teñen

unha taxa de ocupación

superior á media da Regiao

Norte e da área Desqoop

concellos como Barcelos (63,8)

e Esposende (52,9).

NOTAS

19


20

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

2.2.6. Recursos naturais na zona portuguesa

Recursos naturais Recursos patrimoniais e culturais

Área xeográfica con distintas tipoloxías de

relevo (alto, medio e baixo).

Importante hidrografía con recursos

superficiais e subterráneos neste ámbito. Por

exemplo, o rio Támega e a Veiga de Chaves.

Aproveitamento hidroeléctrico, agrícola

e mineromedicinal deses recursos

hidrográficos. Por exemplo, a existencia de

complexos termais (4).

Existencia de espazos naturais integrados

na Rede Natura 2000. Por exemplo, o Parque

Natural Peneda – Gerês.

Arqueoloxía e arquitectura civil, relixiosa e

militar en numerosas manifestacións.

Riqueza de usos e costumes de carácter

gastronómico, artesanal, relixiosa, etc. que se

poñen de manifesto en feiras, festas, romarías

e rutas temáticas.

CONCLUSIÓNS:

•Os principais aspectos destacables na zona portuguesa son:

•Evolución positiva da poboación, especialmente en Braga e

Amaraes

•Nivel de estudos superior á zona galega

•Menor peso do sector primario e maior peso do terciario en

comparación coa zona galega


Aproximación ás oportunidades de negocio transfronteirizas

2.2.7. Conclusións do capítulo

INTERREG - F.E.D.E.R.

Exposición da tipoloxía de tendencias demográficas e socioeconómicas

para a área Desqoop Galicia-Portugal no seu conxunto.

Área Desqoop Galicia

e concellos de Boticas,

Montalegre, Chaves

e Terras de Bouro de

Portugal

Situación preocupante das

tendencias caracterizada por:

Diminución da poboación e

avellentamento.

Nivel de formación moi

baixo, traducido na elevada

proporción de poboación sen

estudos e estudos primários.

En Galicia, despoboamento

do rural, abandono da

actividade agraria e elevado

aumento da ocupación no

sector servizos.

As máis baixas taxas de

actividade, ocupación e

desemprego de toda a área

Desqoop.

Relevante taxa de

ocupación no sector

primario nos concellos de

Boticas e Montalegre.

Concellos de Amares,

Barcelos, Braga,

Esposende e Vila Verde

de Portugal

Caracterización das

tendencias por:

Crecemento da poboación

e menor valor dos índices

de dependencia senil e

avellentamento.

Taxa de actividade superior

á media da Regiao Norte e

dos concellos anteriores.

Taxa de desemprego

inferior á da Regiao Norte e

á dos concellos anteriores.

Menor peso do sector

primario e maior do

terciario.

Recursos semellantes

na área galega e

portuguesa

Importante rede hidrolóxica

Áreas integradas na Rede

Natura 2000

Balnearios e vilas termais

Innumerable e moi valiosa

arquitectura civil, relixiosa e

militar.

Festas, romarías, feiras e rutas

temáticas.

NOTAS

21


3. OPORTUNIDADES

DE NEGOCIO NA

ÁREA DESQOOP


Oportunidades de negocio identificadas

na área Desqoop

3.1 Oportunidades de negocio identificadas na área Desqoop

As áreas de cooperación empresarial orientadas ao desenvolvemento

rural transfronteirizo entre Galicia e o Norte de Portugal que se identificaron

foron:

1. Turismo e cultura 5. Sector enerxético

2. Agricultura 6. Comercio

3. Gandería 7. Industria

4. Consultoría medioambiental e 8. Servizos

de calidade 9. Outras

Todas estas actividades identificadas como oportunidades de negocio

clasifícanse en tres categorías segundo a súa potencialidade.

Oportunidades de negocio de Alto Potencial: son as que se desprenden do

estudo socioeconómico, e ademais foron identificadas polos cooperativistas

e os técnicos da Universidade de Vigo.

Oportunidades de negocio de Potencial Medio: son as que se

desprenden do estudo socioeconómico, e ademais foron identificadas polos

cooperativistas ou ben polos técnicos da Universidade de Vigo

Outras oportunidades de negocio: aquelas actividades que foron

identificadas só mediante unha destas tres fontes.

25


26

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

Sector turístico e cultural:

Dentro do turismo separáronse o turismo rural e o turismo activo, así

como as empresas de servizos turísticos e as axencias especializadas en

turismo rural e patrimonial; por outro lado, moi relacionado co turismo

cultural, está a xestión do patrimonio. Esta é unha actividade que se vai

desenvolver no curto prazo, con posibilidade de sacar rendemento nun

espazo pequeno de tempo, segundo afirmaron os técnicos entrevistados.

• Tanto o turismo rural como o activo considéranse máis avanzados

no Norte de Portugal que en Galicia, e deberíase orientar á promoción

do rural e do patrimonio da zona Desqoop, coa posibilidade de

ofrecer paquetes turísticos transfronteirizos, que mesturen aventura

(sendeirismo, rutas a cabalo ou en barco, etc.), cultura (visitas a

museos, cascos históricos, zonas representativas...) e gastronomía.

Segundo os técnicos entrevistados, no tocante ao turismo rural,

é necesario facer máis traballo en conxunto. Nótase unha falta de

conexión que se pode paliar coa creación dunha marca Desqoop.

• Para acadar o desenvolvemento do turismo en toda a área é preferible

crear empresas de servizos turísticos que actúen de xeito conxunto.

Deste xeito pódese contribuír e darlle o valor engadido, que é o motor

que precisa o turismo en toda a zona.

• Considérase tamén que a riqueza cultural e patrimonial é unha

característica fundamental ao falar do conxunto de Galicia e do

Norte de Portugal: unha parte dela hai que restaurala e recuperala.

Esta riqueza non é xestionada todo o ben que se podería, dado que

unha xestión conxunta de todo o patrimonio daría máis beneficios, xa

que son o motor doutras actividades, como pode ser o turismo.

Sector da agricultura:

Dentro desta actividade, salientáronse a agricultura ecolóxica, elaboración

de produtos tradicionais de alimentación, a actividade vitivinícola e a

produción e venda de plantas medicinais e aromáticas. Contémplase como

oportunidade de negocio a longo prazo; requirirá tempo, posto que é

necesario un cambio de mentalidade, xa non só pola banda do produtor,

senón tamén por parte do consumidor, que cada vez vai demandar unha

maior calidade e diferenciación, que vén da man dos produtos desta zona

que son considerados de primeira clase. Estas afirmacións foron apoiadas

polos técnicos entrevistados, ademais dos cooperativistas.

• O sector da agricultura ecolóxica é preferiblemente unha

oportunidade para o Norte de Portugal dado que en Galicia hai

menos terreos dispoñibles. Os cooperativistas portugueses tamén


INTERREG - F.E.D.E.R.

apuntaron que nese lado da fronteira o sector do leite é un sector en

declive, e que se poden aproveitar estes terreos para a produción de

horta.

• A elaboración de produtos tradicionais, actividades vitivinícolas,

e a venta de plantas medicinais e aromáticas identificáronse

como oportunidades conxuntas, xa que tanto en Galicia como no

Norte de Portugal se posúen uns xeitos de traballo e uns aparellos

propios característicos de cada zona. Pese a non ser modos de traballo

totalmente iguais, si que se pode levar a cabo unha xestión conxunta,

xa que os dous teñen moita sona (ben merecida) debido á calidade

dos seus produtos e o seu sabor inigualable. Esta afirmación tamén

foi avalada coa afirmación dos cooperativistas, e algún concretou

que eran produtos de especial interese os relacionados coas olivas

(por exemplo a elaboración de aceite) ou a produción de queixos.

Segundo os técnicos, hai que incidir na especialización das plantas

medicinais e aromáticas. Polo que respecta á actividade vitivinícola,

veno como un sector moi complicado, porque cada zona ten viños

propios e diferentes que se venden no outro lado da fronteira e hai

moita competencia; por outro lado, son produtos moi diferentes,

polo que non é doada a cooperación.

Sector da gandería:

Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

Dentro do sector da gandería as actividades que foron identificadas como

oportunidades de negocio son gandería ecolóxica e as granxas cinexéticas,

ambas as dúas son oportunidades conxuntas, xa que se poden aproveitar

os montes e as paraxes naturais que hai en toda a zona Desqoop.

• A gandería ecolóxica foi identificada como unha oportunidade

de potencial alto. Os cooperativistas reforzaron esta afirmación

afirmando que cada vez hai máis demanda deste tipo de produtos

e maior inquedanza da poboación que, despois das crises das

“vacas tolas” e a gripe aviar, se preocupa máis por saber a orixe e

trazabilidade dos produtos. Segundo os técnicos entrevistados, é

unha oportunidade a longo prazo, con moito potencial, pero que

require tempo de maduración. De feito, para que un animal poida ser

considerado de gandería ecolóxica, teñen que transcorrer polo menos

dous anos.

• As actividades de caza que se poden desenvolver foron identificadas

como oportunidade de negocio dende o estudo socioeconómico da

zona. Esta afirmación é reforzada pola tradición existente en toda a

zona, tanto en actividades de caza como de pesca. Estamos ante

un terreno moi rico en animais de caza.

27


28

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

Consultoría ambiental e de calidade:

O sector da consultoría, tanto ambiental como de calidade, que engloba

as actividades de aproveitamento de residuos forestais, de xestión de

residuos industriais, de consultoría de sistemas de xestión de calidade

e certificación forestal, son oportunidades de negocio que se identificaron

para Galicia no Norte de Portugal, mentres que a creación dun gabinete

de enxeñería ambiental é unha oportunidade para o conxunto do

territorio.

• No tocante ao medio, actualmente en todo o contexto mundial vívese

unha gran preocupación por este tema, e todo o que trae parello.

Neste eido, hai que desenvolver medidas de control e seguimento,

segundo as directrices marcadas pola Unión Europea. Nas entrevistas

realizadas, e especialmente aos cooperativistas portugueses, aseguran

que son os galegos os que máis se preocupan destes temas e os

que levan máis controis, mentres que lles queda aos portugueses

unha cuestión pendente. Este é o principal motivo polo que o sector

está en diferente nivel de desenvolvemento, dado que no Norte de

Portugal é unha actividade incipiente, mentres que en Galicia xa se

levan moitos anos de vantaxe.

Sector enerxético:

• Dentro do sector enerxético déuselle importancia ás enerxías renovables,

que é unha oportunidade de Galicia no Norte de Portugal, posto

que está máis avanzado en Galicia. Dadas as posibilidades dos ríos e das

montañas galegos e portugueses en relación ao seu aproveitamento, é

facilmente transferible ao Norte de Portugal.

Comercio:

Os técnicos deron apuntamentos sobre a lexislación española que,

segundo o Código Técnico de Edificación, establece a obrigatoriedade

nalgúns edificios de utilizar enerxía solar.

As actividades relacionadas co comercio foron identificadas para

desenvolver de xeito conxunto en toda a zona. Entre estas actividades

está a creación dun gabinete de exportación e a distribución de produtos

gourmet.

• A axencia de exportación foi identificada polos cooperativistas

como algo necesario para acceder a terceiros países, mentres que

os técnicos da universidade o ven como algo moi ambicioso en canto

a oportunidade de negocio.

• A distribución de produtos gourmet é unha oportunidade

de potencial baixo. Segundo algúns cooperativistas, hai certa


Industria:

Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

INTERREG - F.E.D.E.R.

confusión actualmente entre tradicional, ecolóxico e gourmet;

outros cooperativistas non están conformes con esta afirmación,

pero defenena como unha actividade na que depositan poucas

expectativas.

Dentro deste sector identificouse a industria auxiliar de mobles, a industria

auxiliar naval e as empresas de limpeza, e a industria auxiliar do viño.

• Portugal ten unha gran tradición na fabricación de mobles, ata

o punto de que incluso moitos galegos van mercar ao país veciño

para as súas casa e oficinas; e, o que é máis, hai tendas de mobles

portugueses en Galicia. Estes mobles caracterízanse pola súa

calidade e a nobreza dos materiais cos que se fabrican. Os técnicos

confirman que tanto a fabricación de mobles como os materiais

ornamentais que os acompañan son unha grande oportunidade do

Norte de Portugal en Galicia.

• A industria auxiliar do viño é unha actividade desenvolvible para

o conxunto de Galicia e do Norte de Portugal. É unha oportunidade

que xa identificaron os técnicos, por medio das entrevistas realizadas,

nas que afirmaron que, dende o seu punto de vista, é moita a necesidade

de aprovisionamento de materiais, tanto na fase de produción como

para a comercialización, e estes son productos homoxéneos nos dous

lados da fronteira.

Servizos:

Dentro dos servizos están, por unha parte, os servizos sociais onde se

destacou os servizos a maiores e/ou persoas dependentes, e, por outro lado,

os servizos a empresas, onde se atopan os labores de intermediación laboral

e os de tradución e interpretación.

• Como se pode ver na análise demográfica da área Desqoop, as dúas

partes teñen unha pirámide poboacional moi semellante: unha

importante porcentaxe ten máis de 65 anos, e nos últimos anos está

a subir o número de persoas dependentes ou que presentan algún

tipo de minusvalía. Isto fai que a necesidade da prestación destes

servizos a estas persoas sexa cada vez máis demandado. As empresas

e institucións dedicadas a este tipo de servizos son moi diferentes en

ambas as beiras do Miño. Esta é a principal motivación pola que unha

xestión conxunta dos servizos sociais sería moi recomendable,

dado que hai grandes inquietudes por coñecer máis do modo de

traballar dos veciños. Segundo os técnicos, as cooperativas teñen que

facerse cargo inmediatamente, e veno como unha necesidade, dado

29


30

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

que toda a zona de estudo se caracteriza por ser maioritariamente

rural, e neste eido non teñen sentido os centros, senón que son as

cooperativas de servizos as que deben colaborar.

Outras actividades:

Outras actividades mencionadas foron as de artesanía en pedra e os

sistemas de información xeográfica.

• A artesanía en pedra é unha oportunidade de negocio potencial.

Foi identificada polos cooperativistas, quen ven moi aproveitables os

recursos naturais da zona, como son as canteiras do Porriño. Así,

dada a tradición en ambos os lados da fronteira en canto a artesanía,

sería unha oportunidade para desenvolver de xeito conxunto.

• O estudo socioeconómico tamén identificou os sistemas de

información xeográfica esta actividade, dado que para que se

consolide a zona como un espazo con entidade propia require un

proceso de ordenación e planificación territorial integrado.

De seguido imos ver cada unha das actividades que foron identificadas

como oportunidades de negocio máis polo miúdo, e daremos unha

breve descrición da actividade, a xustificación de porque cada unha é

unha oportunidade de negocio, o ámbito de cooperación (isto é: se son

oportunidades de Galicia no Norte de Portugal, se ocorre a inversa ou se

son oportunidades conxuntas). Especifícanse tamén as características da

empresa tipo e unha análise DAFO.

CONCLUSIÓNS

• As oportunidades de negocio clasifícanse en tres categorías

segundo o seu grado de potencial.

• As actividades que foron identificadas como “de alto potencial”

son as relacionadas co turismo e a cultura, a agricultura e a

gandería, as enerxías renovables e os servizos.


Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

INTERREG - F.E.D.E.R.

ÁMBITO DE COOPERACIÓN:

CARACTERÍSTICAS:

Norte de Portugal en Galicia

SECTOR ACTIVIDADE: Agricultura

TIPO DE CLIENTES Tendas especializadas,

establecementos convencionais,

público en xeral.

FACTURACIÓN 37 360 €

INVESTIMENTO / VALOR INMOBILIZADO 23 000 €

GASTOS 32 980 €

A

N

Á

L

I

S

E

D

A

F

O

3.1.1 Oportunidades de ALTO POTENCIAL

AGRICULTURA ECOLÓXICA

DESCRICIÓN: A agricultura ecolóxica, orgánica ou biolóxica, é o sistema

de produción agrícola onde a finalidade principal é a

produción de alimentos da máxima calidade, ao tempo

que se conserva e mellora a fertilidade do solo sen o

emprego de productos químicos de síntese.

Ameazas

Oferta de produtos

sucedáneos.

Importacións.

Confusión por parte do

consumidor sobre as

vantaxes destes produtos.

O cambio climático.

Fortalezas

O consumido deste tipo de

produtos é moi fiel.

Importacións.

Oportunidades

Tendencia crecente do consumidor cara á

natureza, a saúde, etc.

Baixa competencia.

Apoio institucional.

Mercado en continuo crecemento.

Problemas alimentarios.

Diversidade climática que permite gran

variedade de cultivos.

Axudas europeas.

Debilidades

Asociación de agricultura ecolóxica con

saúde e respecto ao medio.

A adaptación esixida produciu unha

renovación das estruturas.

NOTAS

31


32

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

TURISMO RURAL

DESCRICIÓN: O turismo rural abarca as edificacións situadas no medio

rural que, reunindo as características singulares de

construción, antigüidade e tipicidade ou desenvolvendo

actividades agropecuarias, presten servizos de aloxamento

turístico mediante prezo.

A

N

Á

L

I

S

E

D

A

F

O

Ámbito de cooperación

CARACTERÍSTICAS:

Norte de Portugal en Galicia

Sector de actividade Turismo

Tipos de clientes Particulares

Facturación 170 000 €

Investimento / valor do inmobilizado 300 000 €

Gastos 130 000 €

Ameazas

Industrialización do contorno.

Despoboamento dos núcleos

rurais.

Dependencia da conxuntura

económica.

Fortalezas

O turismo rural en Portugal leva

o aliciente de viaxar a outro país.

Prezos alcanzables.

Posibilidade de fidelización do

cliente a través da prestación

dun bo servizo.

Estrutura flexible.

Escasa presión das axencias

Oportunidades

Aumento do lecer e renda per cápita,

sobre todo en Galicia que é maior que a

portuguesa, mentres que os prezos portugueses

son máis competitivos. Establecemento

de compañías de transporte aéreo

de baixo custo. Mellores comunicacións

internas e externas. Recursos naturais,

paisaxísticos, culturais e gastronómicos de

gran valor. Apoio institucional. Aumento

da poboación nas grandes urbes, que

se caracterizan pola polución e o estrés

da vida cotiá, polo que a xente adoita

demandar estes produtos como medio de

relaxación.

Debilidades

Concentración xeográfica das empresas

nunha mesma zona.

Falta de diferenciación na prestación do

servizo.

Persoal pouco cualificado.

Forte estacionalidade.

Financiamento do investimento.


Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

INTERREG - F.E.D.E.R.

EMPRESA DE SERVIZOS TURÍSTICOS

DESCRICIÓN: Servizos de intermediación turística entre os que se

poden salientar: servizo de guía turístico, organización

de visitas ou rutas guiadas,central de reservas comarcal,

organización de congresos, convencións e incentivos,

organización de venta de viaxes ou paquetes turísticos.

A

N

Á

L

I

S

E

D

A

F

O

Ámbito de cooperación

CARACTERÍSTICAS:

Conxunta

Sector de actividade Turístico

Tipos de clientes Empresas, administracións

públicas e particulares.

Facturación 91 620 €

Investimento / valor do inmobilizado 40 000 €

Gastos 79 729 €

Ameazas

Dependencia da conxuntura

económica.

Estacionalidade na demanda

dalgúns servizos.

Fortalezas

Escaso investimento inicial.

Posibilidade de diferenciación

pola diversidade na oferta de

actividades: organización de

eventos e congresos, rutas

turísticas, xestión de reservas,

etc.

Estrutura empresarial flexible.

Calidade do servizo.

Atención personalizada.

Oportunidades

Incremento do nivel de renda e tempo de

lecer. Incremento da importancia do gozar

do tempo libre.

Posibilidade de desestacionalización coa

realización de actividades e rutas para

colexios, persoas maiores, etc.

Gran riqueza natural e paisaxística da zona

Desqoop.

Debilidades

Estrutura empresarial pouco

desenvolvida.

Necesidade de establecer unha rede

estable de colaboradores, tanto para as

subcontratacións como para a

determinación da oferta conxunta.

A facturación dun negocio deste tipo é

moi variable, xa que depende da

especialización do negocio e do tipo de

produtos que comercialice.

NOTAS

33


34

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

TURISMO ACTIVO

DESCRICIÓN: Actividades relacionadas co turismo deportivo que se

practican servíndose basicamente dos recursos que ofrece

a propia natureza no medio no que se desenvolven e ás

que é inherente o factor risco ou un significativo grao de

destreza ou esforzo físico.

A

N

Á

L

I

S

E

D

A

F

O

Ámbito de cooperación

CARACTERÍSTICAS:

Norte de Portugal en Galicia

Sector de actividade Turismo

Tipos de clientes Particulares, grupos escolares e

establecementos de turismo

rural.

Facturación 109 272 €

Investimento / valor do inmobilizado 93 160 €

Gastos 99 226 €

Ameazas

É un turismo basicamente de

exterior, polo que está suxeito á

climatoloxía.

Competencia desleal por parte

doutras entidades en situación

irregular.

Fortalezas

Sector en crecemento.

Gran número de actividades

ofertadas e grandes

posibilidades de aumentalas.

Investimento baixo.

Oportunidades

Abundantes recursos naturais na zona.

Aumento da demanda turística e da renda

per cápita; crecente interese entre a

poboación urbana pola natureza e o

deporte.

Posibilidade de cooperación co turismo

rural.

Incide no desenvolvemento

socioeconómico das zonas rurais.

Debilidades

Pouco nivel de asociacionismo.

Elevada estacionalidade e, polo tanto,

rotación laboral.

Oferta pouco estruturada.


Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

DESEÑO PARA A INSTALACIÓN E MANTEMENTO DE PLACAS

DE ENERXÍA SOLAR

A

N

Á

L

I

S

E

D

A

F

O

INTERREG - F.E.D.E.R.

DESCRICIÓN: A empresa especializada no desenvolvemento, deseño e

implantación de sistemas avanzados de enerxía solar térmica,

así como da análise do comportamento térmico e participación

en equipamentos de deseño integral de edificios como

consultora térmica, prestando servizos de asesoramento.

Ámbito de cooperación

CARACTERÍSTICAS:

Galicia no Norte de Portugal

Sector de actividade Enerxías renovables

Tipos de clientes Empresas privadas, institucións

públicas e particulares.

Facturación Variable

Investimento / valor do inmobilizado Variable

Gastos Variable

Ameazas

Sector bastante descoñecido.

Aumento previsible do nivel de

competencia nos próximos anos.

Presenza de grandes empresas que

copan o mercado da xeración.

Impacto ambiental (visual, ruído,

etc.).

Elevados investimentos en

tecnoloxía e innovación.

Fortalezas

Vantaxes ambientais.

Aproveitamento dos recursos

naturais endóxenos.

Contribución ao desenvolvemento rural.

Importante fonte de creación de

emprego.

En ocasións, utilización “in situ”.

Oportunidades

Características intrínsecas das fontes de enerxía

convencionais (contaminantes, finitas, etc.)

Obrigatoriedade de compra da enerxía

xerada polos particulares.

Aumento do prezo do cru.

Aumento continuo da demanda de enerxía.

Sector en crecemento.

Entrada en vigor do novo CTE.

Maior preocupación por cuestións

ambientais.

Apoio das distintas administracións públicas

estatais e europeas.

Debilidades

Nalgúns casos non garanten a subministración

eléctrica, polo que deben complementarse con

outras fontes de enerxía.

Dependencia das características climáticas e

orográficas da zona. Dificultade para encontrar

man de obra especializada. Dependencia do

desenvolvemento tecnolóxico.

NOTAS

35


36

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

EMPRESA DE APROVEITAMENTO DE RESIDUOS FORESTAIS

DESCRICIÓN: Operacións de recollida, almacenamento, transporte,

valorización e eliminación dos residuos, incluída a

vixilancia destas actividades así como a vixilancia dos

lugares de depósito ou vertedura despois do seu peche.

A

N

Á

L

I

S

E

D

A

F

O

Ámbito de cooperación

CARACTERÍSTICAS:

Galicia no Norte de Portugal

Sector de actividade Ambiental

Tipos de clientes Variable

Facturación Variable

Investimento / valor do inmobilizado Variable

Gastos Variable

Ameazas

Falta de lexislación específica.

Competencia doutras fontes de

enerxía fronte á biomasa.

Incentivos económicos insuficientes

para o aproveitamento da biomasa.

Ausencia de medidas que impulsen a

xestión dos residuos forestais.

Fortalezas

Diferentes usos para a biomasa

forestal.

Utilización de biomasa como fonte

de enerxía renovable.

O aproveitamento de biomasa forestal

fai rendibles os labores silvícolas.

A retirada dos residuos do monte

reduce o risco de incendios.

Oportunidades

Plan de Fomento das Enerxías

Renovables.

Esgotamento das fontes de enerxía

tradicionais.

Abundancia de recursos forestais na

zona Desqoop.

Axudas autonómicas, estatais e

comunitarias.

Debilidades

Altos custos en recollida e

transporte dos residuos.

Difícil acceso aos montes.

Deficiencias en equipos e procesos.


Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

INTERREG - F.E.D.E.R.

MATERIAL E COMPOÑENTES PARA PARQUES EÓLICOS

DESCRICIÓN: Empresa centrada na fabricación de compoñentes para a

enerxía eólica.

A

N

Á

L

I

S

E

D

A

F

O

Ámbito de cooperación

CARACTERÍSTICAS:

Galicia no Norte de Portugal

Sector de actividade Enerxías renovables

Tipos de clientes Empresas de enerxía eólica

Facturación Variable

Investimento / valor do inmobilizado Variable

Gastos Variable

Ameazas

Elevado nivel de investimento.

Adoitan ser empresas de gran

tamaño.

Fortalezas

dese diversificar a actividade

actuando tamén no sector da

construción metálica, bens de

equipamento e mecanizado.

Normativa europea sobre consumo

de enerxías renovables que vai facer

aumentar a demanda.

Oportunidades

Existencia de programas e políticas de

apoio tanto estatais como

comunitarias.

Inexistencia de empresas deste tipo

en Portugal.

Debilidades

Dificultade para atopar man de obra

cualificada.

NOTAS

37


38

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

XESTIÓN DE RESIDUOS INDUSTRIAIS

A

N

Á

L

I

S

E

D

A

F

O

DESCRICIÓN: Os propósitos da xestión de residuos son, por un lado,

potenciar a reutilización e valorización dos residuos e,

por outro, promover o mercado de produtos reciclados,

co que se consegue minimizar o volume de residuos que

acaban como desperdicios.

Ámbito de cooperación

CARACTERÍSTICAS:

Galicia no Norte de Portugal

Sector de actividade Ambiental

Tipos de clientes Empresas, oficinas e concellos

Facturación Variable

Investimento / valor do inmobilizado Variable

Gastos Variable

Ameazas

Son procesos caros e custosos,

polo que precisan un grande investimento.

Fortalezas

Precísase unha elevada formación

por parte do grupo de traballo.

Oportunidades

Actividade moi pouco desenvolvida

en Portugal. Zona que concentra

unha gran cantidade das empresas

da industria extractiva, polo que esta

rexión é unha das que xeraron maior

número de residuos industriais.

Debilidades

O impacto visual que producen.


Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

INTERREG - F.E.D.E.R.

ELABORACIÓN DE PRODUTOS TRADICIONAIS DE ALIMENTACIÓN

DESCRICIÓN: Empresas dedicadas á elaboración de alimentos preparados

de forma principalmente manual e relacionados

estreitamente cun proceso de elaboración propio da zona

xeográfica correspondente. Estes produtos caracterízanse

pola súa individualidade e diferenciación do resto dos

alimentos do mercado.

A

N

Á

L

I

S

E

D

A

F

O

Ámbito de cooperación

CARACTERÍSTICAS:

Conxunta

Sector de actividade Agricultura

Tipos de clientes Almacenistas, tendas

especializadas e

establecementos de hostalería

Facturación 200 000

Investimento / valor do inmobilizado 73 470

Gastos 176 567

Ameazas

Competencia de grandes industrias

alimenticias.

Redución no consumo dalgúns

produtos por cuestións estéticas.

Reticencia dos produtores ao

cambio.

Progresiva desaparición de materias

primas de calidade na zona.

Fortalezas

Calidade e exclusividade dos produtos.

Atención personalizada e

coñecemento do produto.

Tradición e bo saber facer no sector.

Existencia de certos produtos que

actúan como dinamizadores do

consumo doutros subsectores.

Oportunidades

Gran preocupación pola saúde.

Crecente demanda de produtos de

calidade.

Tradición e boa imaxe destes produtos.

Recoñecemento e certificación de

calidade do produto.

Sinerxías con outras actividades en

expansión: turismos especializados.

Boas oportunidades de exportación.

Debilidades

Negocios pequenos con poucos recursos.

Estruturas empresariais pouco

desenvolvidas. Baixa produtividade.

Posicionamento en canles tradicionais

de distribución.

NOTAS

39


40

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

GANDERÍA ECOLÓXICA

DESCRICIÓN: Sistema de explotación e produción animal que ten como

finalidade a obtención de alimentos de máxima calidade.

A alimentación dos animais deberá ter unha orixe

exclusivamente ecolóxica, xa sexa na alimentación directa

en pasteiros ou indirecta a través de penso (gran, herba,

etc.). En calquera caso, debe contar coa cualificación do

consello regulador correspondente.

A

N

Á

L

I

S

E

D

A

F

O

Ámbito de cooperación

CARACTERÍSTICAS:

Conxunta

Sector de actividade Gandería

Tipos de clientes Distrib./Vendedor polo miúdo

Facturación 49 860 €

Investimento / valor do inmobilizado 507 950 €

Gastos 38 450 €

Ameazas

Falta de información do consumidor

sobre as vantaxes destes produtos.

Oferta de produtos sucedáneos.

Importacións.

Fortalezas

Asociación de gandería ecolóxica

con saúde e respecto ao medio. A

adaptación esixida produciu unha renovación

das estruturas.

Oportunidades

Interese crecente do consumidor pola

natureza, a saúde, etc.

Introdución de grandes empresas de

distribución.

Baixa competencia.

Apoio institucional.

Mercado en continuo crecemento.

Problemas alimentarios.

Diversidade climática que permite

gran variedade de pastos.

Debilidades

Dificultades de aprovisionamento.

Prezos elevados.

Canle de distribución pouco

desenvolvida.

Investimento e custo da obtención do

selo de produto ecolóxico.


Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

INTERREG - F.E.D.E.R.

SERVIZOS A MAIORES E/OU PERSOAS DEPENDENTES

DESCRICIÓN: Conxunto de accións e procedementos, que de modo

preventivo ou recuperativo, tratan de conseguir un

estado xeral de benestar, tanto físico como mental, para

as persoas maiores de 65 anos e aquelas que dependen

dos demais.

A

N

Á

L

I

S

E

D

A

F

O

Ámbito de cooperación

CARACTERÍSTICAS:

Conxunta

Sector de actividade Servizos sociais

Tipos de clientes Persoas de máis de 65 anos e

aquelas que teñan algún grao

de dependencia

Facturación 280000 €

Investimento / valor do inmobilizado 69770 €

Gastos 216770 €

Ameazas

Gratuidade do sistema sanitario

público.

Necesidade de clientes con renda

económica medio-alta.

Procesos de concentración de

centros sanitarios.

Plans públicos socio-sanitarios.

Fortalezas

Estruturas flexibles.

Atención personalizada.

Atención inmediata.

Oportunidades

Avellentamento da poboación.

Aumento da aspiración de calidade

de vida da poboación.

Existencia de demanda insatisfeita

nos servizos públicos.

Capacidade de crecemento pola

diferenciación de servizos.

Debilidades

Investimentos iniciais.

Pequeno tamaño das empresas.

Falta de planificación empresarial.

NOTAS

41


42

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

AXENCIA ESPECIALIZADA EN TURISMO CULTURAL E PATRIMONIAL

DESCRICIÓN: Organización de viaxes vacacionais, rutas turísticas,

itinerarios culturais e visitas guiadas.

A

N

Á

L

I

S

E

D

A

F

O

Ámbito de cooperación

CARACTERÍSTICAS:

Conxunta

Sector de actividade Cultural

Tipos de clientes Empresas, institucións,

asociacións e particulares

Facturación 117 320 €

Investimento / valor do inmobilizado 11 300 €

Gastos 110 000 €

Observación A tipoloxía de clientes do Norte

de Portugal e de Galicia son moi

similares

Ameazas

As políticas de promoción conxunta

non son claras e cada territorio ten

as súas propias.

Fortalezas

Existencia de numerosos

establecementos de turismo rural que

poden explotar economicamente os

recursos naturais e patrimoniais e impulsar

proxectos de recuperación do

patrimonio cultural.

Turismo que se realiza en transporte

propio, o que fomenta a interrelación

territorial.

Oportunidades

Os dous núcleos máis importantes

de ambos os dous lados da fronteira,

Santiago e Porto, son Patrimonio da

Humanidade.

Hai boas comunicacións.

Déronse mudanzas na demanda

turística e grande interese por

coñecer os monumentos, museos e

espazos naturais.

Debilidades

As empresas turísticas non son

conscientes das vantaxes de traballar

en conxunto.


Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

INTERREG - F.E.D.E.R.

XESTIÓN DO PATRIMONIO DA ZONA TRANSFRONTEIRIZA

DESCRICIÓN: Recuperación e conservación dos recursos patrimoniais

co seu consecuente rendemento social.

A

N

Á

L

I

S

E

D

A

F

O

Ámbito de cooperación

CARACTERÍSTICAS:

Conxunta

Sector de actividade Cultural

Tipos de clientes Particulares, administracións

públicas e empresas.

Facturación 105 000 €

Investimento / valor do inmobilizado 18 240 €

Gastos 10 620 €

Ameazas

A xestión do patrimonio por parte

das empresas privadas pode

considerarse como unha actividade

recente, e aínda hai determinados

aspectos relacionados coa cultura

que son exteriorizados por parte das

Administracións Públicas.

Fortalezas

Actualmente o ámbito cultural non

é exclusivo das administracións

públicas, cada vez hai máis empresas

privadas que lle dedican

investimentos e o patrocinan.

Oportunidades

Esta actividade axuda á percepción

de Galicia e o Norte de Portugal como

un todo.

Actualmente existen programas

europeos para a recuperación e

revalorización do patrimonio.

Debilidades

A zona Desqoop Galicia-Norte de

Portugal é percibida de xeito moi

abstracto, non hai consciencia da

existencia dun espazo común, vese

como dous territorios diferentes.

NOTAS

43


44

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

3.1.2 Oportunidades de POTENCIAL MEDIO:

CONSULTORÍA DE SISTEMAS DE XESTIÓN DE CALIDADE

ÁMBITO DE COOPERACIÓN: Galicia no Norte de Portugal

SECTOR ACTIVIDADE: Consultoría de calidade

DESCRICIÓN: Actividades que utilizan conxuntamente unha serie de

métodos de control, mellora e seguridade, cuxa

finalidade é a de conseguir,

calidade dun produto ou servizo.

manter e mellorar a

XUSTIFICACIÓN: Actualmente os mercados caracterízanse pola súa

liberalización e globalización, polo que a implantación

dun sistema de calidade proporciónalles ás empresas

os medios necesarios para identificaren as actividades

concretas que hai que desenvolver. Detéctase un

mercado en proceso de crecemento no Norte de

Portugal, que pode ser doadamente utilizado polas

empresas galegas, xa que teñen un maior grao de

experiencia e cualificación nestes temas, o que pode

dar lugar a transferencias de coñecementos.

CARACTERÍSTICAS:

Tipos de clientes Empresas, sobre todo as pertencentes ao sector

industrial, sector servizos, sector agroalimentario,

Facturación

químico e da construción.

150 500 €

Investimento / valor do inmobilizado 22 200 €

Gastos

DAFO

131 942 €

Ameazas Oportunidades

Dependencia da conxuntura económica e da existencia Adaptación tecnolóxica e formativa. Especialización

de subvencións. Incremento da competencia no sector. produtiva. Tendencia ao outsourcing . Carácter

Competencia por axentes institucionais. vangardista da actividade.

Sobrevaloración

operadores.

da actividade polos propios

Fortalezas Debilidades

Relación de proximidade e inmediacións co cliente. Reducido tamaño empresarial. Actividade

Elevada cualificación e experiencia profesional. insuficientemente valorada. Planificación a curto prazo.

Calidade e valor engadido dos traballos.


Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

CERTIFICACIÓN FORESTAL

INTERREG - F.E.D.E.R.

ÁMBITO DE COOPERACIÓN: Galicia no Norte de Portugal

SECTOR ACTIVIDADE: Consultoría ambiental

DESCRICIÓN: A certificación forestal consiste no recoñecemento por

unha entidade independente acreditada do

cumprimento duns determinados estándares e

requisitos na explotación forestal do monte

(Certificación de Xestión Forestal Sostible) e na

XUSTIFICACIÓN:

elaboración de produtos derivados (Certificación da

Cadea de Custodia).

En Portugal a importancia do sector forestal e dos seus

derivados é significativa, pero non conta con

demasiados terreos nin organizacións certificadas,

aínda que ten aprobado o seu sistema PEFC. Existe

polo tanto un oco para Galicia, xa que os procesos de

certificación requiren do asesoramento e apoio

prestado por empresas especializadas.

CARACTERÍSTICAS:

Tipos de clientes Propietarios particulares, comunidades de veciños con

montes en man común, administracións públicas e

empresas de servizos forestais doutras localidades.

Facturación 235 190 €

Investimento / valor do inmobilizado 100 300 €

Gastos 206 622 €

DAFO

Ameazas Oportunidades

Incendios forestais. Atomización dos montes privados. Condicións favorables para o desenvolvemento do

Falta de capacidade de investimento dos propietarios sector forestal. Apoio ao sector por parte das distintas

particulares. Falta de redes de comunicación administracións públicas. Fomento da cultura forestal.

adecuadas nos terreos forestais.

Difusión dos distintos usos ou aproveitamentos do

bosque. Valoración dos produtos secundarios que xera

o monte. Incentivación da xestión privada do bosque.

Incremento do nivel de vida da poboación rural.

Aumento do asociacionismo e colaboración entre

propietarios forestais particulares. Posibilidade de

ofrecer formación específica da actividade.

Fortalezas Debilidades

Estruturas flexibles. Capacidade de absorción de man Dependencia da Administración. Rendementos

de obra. Capacidade de crecemento pola económicos a medio e longo prazo. Escasa formación

diferenciación de servizos. Trato personalizado ao específica. Carencia de planificación empresarial. Falta

cliente. Alta preparación técnica.

de asociacionismo e colaboración empresarial.

NOTAS

45


46

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

ÁMBITO DE COOPERACIÓN: Norte de Portugal en Galicia

SECTOR ACTIVIDADE: Industria

DESCRICIÓN: A industria auxiliar do moble abarca campos dispares,

dende empresas de mobiliario a empresas de

fabricación de compoñentes metálicos, téxtiles e

plásticos.

XUSTIFICACIÓN: Portugal ten unha grande tradición na fabricación de

mobles, ata o punto de que incluso moitos galegos van

mercar ao país veciño para as súas casas e oficinas, e

incluso hai tendas de mobles portugueses en Galicia.

Estes mobles caracterízanse pola súa calidade e a

nobreza dos materiais cos que se fabrican. Tanto a

fabricación de mobles como os materiais ornamentais

que os acompañan son unha grande oportunidade do

Norte de Portugal en Galicia.

CARACTERÍSTICAS:

Tipos de clientes Particulares e empresas

Facturación Variable

Investimento / valor do inmobilizado Variable

Gastos

DAFO

Variable

Ameazas Oportunidades

Dependencia da conxuntura económica. Aumento das Mellora do nivel de vida. Carácter de elemento

importacións. Concentración das exportacións nos

países veciños.

INDUSTRIA AUXILIAR DO MOBLE

imprescindible. Satisfacción do consumidor a través da

calidade e o deseño. Aparición de novos mercados.

Apertura a mercados exteriores. Importancia dos

recursos forestais galegos. Apoio da administración.

Desenvolvemento da industria do moble.

Fortalezas Debilidades

Xeración de valor engadido. Flexibilidade produtiva e Atomización. Falla de formación e profesionalización.

de servizo. Posibilidade de establecer acordos de Estruturas artesanais. Escaso investimento en

cooperación. Evolución en materias primas e márketing, innovación e deseño. Existencia de

maquinaria. Posibilidades de diferenciación a través da empresas que actúan en condicións irregulares.

especialización.


Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

INTERREG - F.E.D.E.R.

ÁMBITO DE COOPERACIÓN: Conxunta

SECTOR ACTIVIDADE: Agricultura

DESCRICIÓN: Actividades de elaboración de viño, isto é, da bebida

que resulta da fermentación alcohólica completa ou

parcial da uva fresca, ou o mosto.

XUSTIFICACIÓN: Tanto en Galicia como no Norte de Portugal hai unha

gran tradición na elaboración de viño e dos seus

derivados. Aínda que a produción sexa distinta, hai un

grande oco para a provisión de materiais e para a

distribución, o que permite acceder a moitos máis

mercados e evitar a competencia. Aínda que os viños

galegos e os portugueses sexan moi diferentes e as

formas de traballar tamén sexan distintas, poden dar

lugar a transferencias de coñecementos, maquinaria,

etc. e funcionar como motor do turismo. Dados estes

factores, esta é unha oportunidade tanto para Galicia

en Portugal e para Portugal en Galicia, como conxunta.

CARACTERÍSTICAS:

Tipos de clientes Distribuidores especializados, restaurantes locais e

Facturación

particulares en bodega.

629 342 €

Investimento / valor do inmobilizado 386 780 €

Gastos

DAFO

543 000 €

Ameazas Oportunidades

Competencia doutras denominacións de orixe. Aumento do consumo de viño de calidade.

Competencia crecente dos novos países produtores.

Presión ambiental.

ACTIVIDADE VITIVINÍCOLA

Desenvolvemento do enoturismo. Consideración do

viño como produto alimentario. Actividade dos

consellos reguladores.

Fortalezas Debilidades

Xeración de valor engadido. Actividade pouco intensiva Atomización da oferta. Actividade complementaria.

en man de obra. Capacidade para acceder á tecnoloxía Criterios de xestión limitados. Duración do proceso de

produtiva. Viños de calidade. Tradición vinícola. produción. Incidencia de factores aleatorios no

resultado da colleita. Inestabilidade dos prezos. Rixidez

das DO.

NOTAS

47


48

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

PRODUCIÓN E VENDA DE PLANTAS AROMÁTICAS E MEDICINAIS

ÁMBITO DE COOPERACIÓN: Conxunta

SECTOR ACTIVIDADE: Agrícola

DESCRICIÓN: Viveiro centrado no cultivo, transformación e

comercialización de plantas que conteñen propiedades

medicinais,

ecolóxicos.

a través da utilización de métodos

XUSTIFICACIÓN:

CARACTERÍSTICAS:

Nin en Galicia nin no Norte de Portugal se producen

estes produtos en exclusividade e só existe un na

provincia de Lugo e outro en Vila Nova de Gaia. A zona

posúe unha abundante flora natural e silvestre que

pode ser xestionada de modo conxunto para minimizar

os custos, aproveitando as vantaxes que brinda o

clima.

Tipos de clientes Comerciantes por xunto para empresas relacionadas

co sector, herbarios, parafarmacias, farmacias,

establecementos especializados na venda de produtos

ecolóxicos, etc.

Facturación 180 301 €

Investimento / valor do inmobilizado 297 396 €

Gastos 154 735 €

DAFO:

Ameazas Oportunidades

As xeadas. Competencia desleal de produtores non O clima non é malo, porque non hai grandes oscilacións

rexistrados oficialmente.

térmicas. O crecemento da preocupación por consumir

produtos naturais que supuxo o aumento da demanda

dos produtos fitoterapéuticos. O consumo de unidades

derivadas da fisioterapia é cada vez maior, tanto en

España como en Portugal.

Fortalezas Debilidades

Grande abano de posibilidades de cultivo. Controis que Poucas canles de comercialización. Baixos

deben cumprir as plantas medicinais por lei.

rendementos na produción. Encarecemento da terra.


Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

GABINETE DE ENXEÑARÍA AMBIENTAL

INTERREG - F.E.D.E.R.

ÁMBITO DE COOPERACIÓN: Conxunto

SECTOR ACTIVIDADE: Consultoría

DESCRICIÓN: Actividades orientadas á satisfacción das necesidades

dos clientes nos sectores ambientais, a través da

prestación de servizos de auditoría e certificación

ambiental, análise ambiental de carácter técnico,

estudos de impacto ambiental, apoio no

desenvolvemento de proxectos en materia ambiental

e colaboración coas administracións públicas.

XUSTIFICACIÓN: España ocupa un dos primeiros postos en canto ao

número de certificacións ambientais do mundo, e

Portugal está a medrar a un ritmo superior ao da

media. Cada vez hai unha maior preocupación por

vincular o desenvolvemento do sistema produtivo á

sostibilidade. Todas estas son tarefas que se deben

dar de xeito conxunto para toda a área.

CARACTERÍSTICAS:

Tipos de clientes Institucións públicas e empresas privadas.

Facturación 125 000 €

Investimento / valor do inmobilizado 19 100 €

Gastos

DAFO

105 821 €

Ameazas Oportunidades

Incremento da competencia no sector. Dependencia da Actividade emerxente. Aumento en termos xerais da

conxuntura económica

consciencia ambiental. Existencia de exencións

fiscais, axudas e subvencións, como por exemplo as

da Unión Europea. Temor ás sancións. Mellora a imaxe

da empresa fronte aos seus competidores.

Fortalezas Debilidades

Esta tendencia de crecemento, que vai continuar nos Dependencia de axudas e subvencións. Alto poder de

próximos anos, xa está a dar os primeiros pasos negociación do cliente. Reducido tamaño empresarial.

Capacidade de fidelización dos clientes. Baixo volume Actividade pouco valorada.

de investimento.

NOTAS

49


50

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

GABINETE DE EXPORTACIÓN

ÁMBITO DE COOPERACIÓN: Conxunta

SECTOR ACTIVIDADE: Intermediación de comercio

DESCRICIÓN: Asesoramento e intermediación en materia de

comercio internacional ás empresas que teñen interese

e posibilidade de exportar. A dinamización económica

veríase favorecida se aumenta a súa presenza exterior,

o que se pode lograr mediante a creación dun gabinete

de exportación que actúe como intermediario nos

procesos de exportación e importación.

XUSTIFICACIÓN: A dinamización da Eurorrexión vai dar lugar tanto á

creación de novas empresas como de asociacións de

empresas. Ao seren empresas caracterizadas pola súa

forza, vai ser máis doado entrar en mercados

exteriores. A creación dunha axencia exportadora

aproveitaría a especial situación e a posición que tanto

Galicia como o Norte de Portugal manteñen con outros

Estados.

CARACTERÍSTICAS:

Tipos de clientes PEMES con posibilidades reais de exportación

Facturación 60 600 €

Investimento / valor do inmobilizado 16 500 €

Gastos

DAFO

54 645 €

Ameazas Oportunidades

Actualmente nesta zona non hai creada unha estratexia Creación de sinerxías da Eurorrexión con terceiros

comercial propia.

países que favorecerían os intercambios comerciais.

Hai programas europeos que identifican accións de

promoción externa.

Fortalezas Debilidades

É necesario posuír amplos coñecementos dos tecidos Os beneficios desta actividade maximízanse coa

produtivos da zona de orixe e da de destino. Nunha participación activa de entidades públicas ou sectoriais.

cooperación conxunta entre cooperativas deste eido é

máis sinxelo ir a terceiros países, xa que se poden

aproveitar as relacións bilaterais con outros países.


Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

INTERREG - F.E.D.E.R.

3.1.3 OUTRAS OPORTUNIDADES de negocio: NOTAS

ÁMBITO DE COOPERACIÓN: Conxunta

SECTOR ACTIVIDADE: Servizos

DESCRICIÓN: A figura do tradutor ou intérprete profesional defínese

como aquela persoa dedicada profesionalmente ao

exercicio da tradución ou da interpretación. Traducir ou

interpretar é expresar nunha lingua o que está escrito

ou se dixo antes noutra.

XUSTIFICACIÓN: Aínda que o galego e o portugués son bastante

semellantes nun ambiente coloquial, non son tan

semellantes na escritura. Ademais, ambas as dúas

linguas son linguas meta nos mercados internacionais.

CARACTERÍSTICAS:

Tipos de clientes Particulares, empresas privadas e institucións (públicas

e privadas).

Facturación 67 123 €

Investimento / valor do inmobilizado 13 200 €

Gastos

DAFO

56 853 €

Ameazas Oportunidades

Inexistencia dun marco regulador para homoxeneizar o Novas tecnoloxías. Globalización. Fomento da

exercicio da profesión. Incremento do número de

persoas que saben idiomas.

TRADUCIÓN E INTERPRETACIÓN

exportación. Ampliación da Unión Europea.

Potenciación do turismo de reunións como produto

turístico.

Fortalezas Debilidades

Estrutura organizativa flexible. Capacidade de Falta de coñecemento e recoñecemento da profesión.

crecemento tanto en diversificacións como en Inexistencia de comités de normas de terminoloxía.

especialización en servizos. Posibilidade de conseguir Baixo grao de asociacionismo.

clientes en todas as partes do mundo. Fidelización do

cliente. Baixo volume de investimento.

51


52

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

INTERMEDIACIÓN LABORAL

ÁMBITO DE COOPERACIÓN: Conxunta

SECTOR ACTIVIDADE: Servizos

DESCRICIÓN: Servizos orientados aos demandantes de emprego,

que poderían acceder ás ofertas presentadas, e ás

empresas que solicitan persoal, o que facilita a

concentración de traballadores.

XUSTIFICACIÓN: Entre o mercado laboral galego e o do Norte de

Portugal existe unha gran complementariedade, xa que

en Galicia hai moita man de obra cualificada e

ausencia da non cualificada, e no Norte de Portugal

ocorre o contrario. Dáse así unha complementariedade

entre ambos os mercados doadamente aproveitable.

CARACTERÍSTICAS:

Tipos de clientes Empresas e demandantes de emprego

Facturación Variable

Investimento / valor do inmobilizado Variable

Gastos Variable

DAFO

Ameazas Oportunidades

Ausencia de mobilidade xeográfica. Diferenzas salariais Existencia de programas europeos e estatais de axuda

entre as distintas rexións. Precariedade laboral. e promoción. Aumento progresivo do número de

empresas. Desconfianza xeralizada dos programas

políticos. Alta taxa de paro de longa duración.

Fortalezas

Efectividade limitada do INEM.

Debilidades

Servizo diferenciado. Necesidade de baixo investimento Falta de información. Escasa confianza dos individuos

inicial

e das empresas. Mantemento da competitividade. Leis

estatais non exactamente iguais.


Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

EMPRESAS DE LIMPEZA

ÁMBITO DE COOPERACIÓN: Conxunta

SECTOR ACTIVIDADE: Industrial

INTERREG - F.E.D.E.R.

DESCRICIÓN: O obxecto de negocio é proporcionar servizos de

limpeza de diversa índole a particulares, comunidades

de propietarios, empresas e institucións.

XUSTIFICACIÓN: Actualmente, tanto no Norte de Portugal como en

Galicia, existe unha gran demanda desta actividade que

é abastecida por empresas multinacionais, polo que

constitúe unha oportunidade de negocio conxunta para

toda a Eurorrexión. Outro dato que avala esta

afirmación é o incremento do número de empresas, co

consecuente aumento da demanda deste servizo.

CARACTERÍSTICAS:

Tipos de clientes Oficinas, comercios, restaurantes e comunidades de

propietarios.

Facturación 103 296 €

Investimento / valor do inmobilizado 34 915 €

Gastos 99 051 €

DAFO

Ameazas Oportunidades

Dependencia da conxuntura económica. Aumento da Mercado en crecemento.

presenza de empresas multinacionais.

Fortalezas Debilidades

Estruturas flexibles. Non son necesarios investimentos Atopar persoal adecuado. Dificultade de controlar a

elevados para iniciarse na actividade. A localización do calidade do servizo realizado.

local carece de relevancia. Capacidade para acceder á

tecnoloxía produtiva. Posibilidade de crecemento

continuo a través do desenvolvemento da carteira de

produtos.

NOTAS

53


54

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

ÁMBITO DE COOPERACIÓN: Conxunta

SECTOR ACTIVIDADE: Comercio por xunto

DESCRICIÓN: Comercio por xunto de produtos alimenticios e bebidas

que se caracterizan polo seu modo de produción

artesanal, por seren produtos de alta calidade, de orixe

tradicional, con denominación de orixe ou indicación

xeográfica protexida.

XUSTIFICACIÓN: En toda a zona perviven medios de produción

artesanal. Tanto en Galicia como no Norte de Portugal

hai unha enorme variedade de produtos gourmet. En

Galicia veñen da man das denominacións de orixe e

rexións protexidas; Portugal tamén é moi coñecida

polos seus viños.

CARACTERÍSTICAS:

Tipos de clientes Restaurantes, establecementos hostaleiros e tendas de

alimentación especializadas.

Facturación 1 900 000 €

Investimento / valor do inmobilizado 48 900 € / 168 900 €

Gastos

DAFO

1 747 970 €

Ameazas Oportunidades

Aumento previsible do nivel da competencia nos Aumento do nivel de renda. Cambios nas tendencias

próximos anos. Elevada competencia das distribuidoras de consumo. Mercado en crecemento. Aumento das

de alimentación e bebida non especializadas. As políticas europeas e estatais que promoven os

grandes superficies empezan a comercializar produtos

gourmet.

DISTRIBUCIÓN DE PRODUTOS GOURMET

produtos de calidade, con denominación de orixe e

indicacións xeográficas protexidas. Mercado non

saturado. A carteira deste tipo de produtos é cada vez

máis ampla.

Fortalezas Debilidades

Produtos con denominación de orixe. Condición de Poder de negociación cos provedores medios.

negocio especializado. Ampla gama de produtos de Dificultade para acceder a produtos con contratos en

alimentación e bebidas existentes. Capacidade para exclusiva.

fidelizar os clientes en función da calidade dos produtos

ofertados. Produtos cun alto nivel de confianza.


Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

GRANXAS CINEXÉTICAS

INTERREG - F.E.D.E.R.

ÁMBITO DE COOPERACIÓN: Conxunta

SECTOR ACTIVIDADE: Gandería

DESCRICIÓN: Explotación agroindustrial dedicada á produción de

pezas de caza, vivas ou mortas, para a súa

comercialización. Así mesmo, terán tal consideración as

pequenas instalacións, independentemente da súa

titularidade, que produzan especies cinexéticas

XUSTIFICACIÓN: Toda a Eurozona presenta grandes paraxes naturais

moi aptas para a caza, como por exemplo os seus

montes, zonas moi poboadas por estas especies.

Tanto en Galicia como no Norte de Portugal hai unha

gran tradición de caza e pesca.

CARACTERÍSTICAS:

Tipos de clientes Os TECOR, outras granxas cinexéticas, empresas da

canle de distribución.

Facturación Variable

Investimento / valor do inmobilizado Entre 60 000 € e 120 000 €

Gastos Variable

DAFO

Ameazas Oportunidades

Redución das licenzas de caza. Confusión normativa. Tradición da actividade da caza. Incremento no nivel de

Traspaso de competencias administrativas en curso. vida. Consideración de produtos delicatessen . Maior

Falla de información. Deterioro ambiental.

aprecio pola carne de caza. Turismo cinexético.

Presión de grupos ecoloxistas.

Fortalezas Debilidades

Alta fidelización dos clientes. Posibilidades de Estacionalidade. Alta dependencia da produción das

diversificación da produción.

condicións climatolóxicas e das enfermidades. Escasa

implantación dos sistemas de aseguranza de calidade.

Baixo grao de asociacionismo.

NOTAS

55


56

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

TALLER DE PEDRA

ÁMBITO DE COOPERACIÓN: Conxunta

SECTOR ACTIVIDADE: Artesanía

DESCRICIÓN: Actividade de creación, produción, transformación ou

reparación de bens de valor artístico ou popular

realizados en pedra, mediante un proceso no que a

intervención persoal constitúe un factor predominante e

que dá como resultado un produto final individualizado

que non se adecúa á produción industrial ou en

grandes series.

XUSTIFICACIÓN: Tanto Galicia como o Norte de Portugal teñen moita

tradición nesta actividade, e nas dúas beiras do río

existe a ameaza da outra parte da fronteira. Por tanto,

sería moi aconsellable unha unión para evitar a

competencia.

CARACTERÍSTICAS:

Tipos de clientes Empresas de construción e rehabilitación de vivendas,

particulares e institucións.

Facturación 80 000 €

Investimento / valor do inmobilizado 39 400 €

Gastos

DAFO

65 910 €

Ameazas Oportunidades

Forte competencia de produtos industriais. Falta de Crecente valoración social do produto artesanal.

clarificación no que é artesanía e o que non. Aumento do uso de materiais e estilos autóctonos na

Concentración da demanda de carácter institucional construción. Tendencia actual de recuperación e

nos centros de estudos de formación especializada. rehabilitación de vivendas tradicionais galegas con

Encarecemento da materia prima.

axudas da Administración. Recuperación do patrimonio

cultural (relixioso, civil e etnográfico). Programas de

apoio á artesanía por parte das institucións públicas.

Fortalezas Debilidades

Investimento de posta en marcha relativamente baixo. Limitada capacidade produtiva. Insuficiente

Calidade e cantidade de materia prima (granito asociacionismo. Escaseza de persoal con alto nivel de

principalmente). Amplo abano de produtos susceptibles cualificación. Escasa formación en xestión empresarial.

de seren ofertados. Posibilidade de ofrecer produtos Canles de distribución pouco desenvolvidos. Uso de

personalizados. Tradición da actividade.

ferramentas de promoción básicas. Dificultade para

identificar o consumidor potencial.


Guía de oportunidades de negocio na área DESQOOP

SISTEMAS DE INFORMACIÓN XEOGRÁFICA

ÁMBITO DE COOPERACIÓN: Conxunta

INTERREG - F.E.D.E.R.

SECTOR ACTIVIDADE: Informática

DESCRICIÓN: Sistema de hardware, software e procedementos

deseñados para facilitar a obtención, xestión,

manipulación, análise, modelado e saída de datos

especialmente referenciados, para resolver problemas

complexos de planificación e control.

XUSTIFICACIÓN: A consolidación da Eurorrexión como un espazo con

entidade propia require un proceso de planificación e

ordenación territorial integrado, que permita a análise e

detección de carencias territoriais e o establecemento

de medidas correctoras.

CARACTERÍSTICAS:

Tipos de clientes Empresa privada e administración pública

Facturación Variable

Investimento / valor do inmobilizado Variable

Gastos Variable

DAFO

Ameazas Oportunidades

Altos investimentos iniciais. Axudas comunitarias. Actividade en crecemento.

Fortalezas Debilidades

Man de obra moi cualificada no uso de novas Atomización da oferta.

tecnoloxías.

NOTAS

57


58

NOTAS

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

INDUSTRIA AUXILIAR DO VIÑO

ÁMBITO DE COOPERACIÓN: Conxunta

SECTOR ACTIVIDADE: Industrial

DESCRICIÓN: Elaboración de complementos do sector vinícola

(rollas, barricas, maquinaria, envases...)

XUSTIFICACIÓN: Toda a área está caracterizada polos seus viños que,

aínda que son moi diferentes entre si, precisan os

mesmos materiais para seren fabricados. Pódese

establecer unha empresa dedicada á provisión de cada

un destes elementos ás cooperativas vitivinícolas;

deste xeito pódese crear unha rede de distribución

conxunta e aprovisionamento integral de todos os

materiais necesarios.

CARACTERÍSTICAS:

Tipos de clientes Empresas

particulares

dedicadas á elaboración de viño e

Facturación Variable

Investimento / valor do inmobilizado Variable

Gastos

DAFO

Variable

Ameazas Oportunidades

Gran diversidade de empresas. Toda a área ten unha enorme produción de viño.

Fortalezas Debilidades

Capacidade de fidelización dos clientes. Capacidade de Atomización empresarial. Certo grao de competencia.

diversificar a produción. Mesmo nivel de produción ao

longo de todo o ano. Localización máis preto das

materias primas.


4. BOAS PRÁCTICAS

PARA A

COOPERACIÓN

TRANSFRONTEIRIZA


Boas prácticas para a cooperación

transfronteiriza

4.1 Boas prácticas para a intercooperación

4.1.1 Actitudes de cara á cooperación transfronteiriza

As actitudes dos cooperativistas con respecto á intercooperación son as

seguintes:

RELACIÓN CO PAÍS

VECIÑO

Relación inexistente Contacto persoal e puntual

establecido en feiras

TIPO DE CONTACTO TIPO COOPERATIVA CAUSAS

Non contemplan a cooperación:

non coñecer o mercado

os seus produtos non terían saída

carencia de recursos

Escaseza puntual en certas épocas

Relación puntual Subministración de materia prima Cooperativas hortícolas de

Portugal e Galicia

Relación estable e Merca de materia prima en Cooperativas galegas de Longa relación de comercialización

perdurable no tempo Portugal para a súa

hortícultura e gandería

transformación e venta

ecolóxica

Relación indirecta Contacto por medio de

Cooperativas de traballo Actúa en Portugal por medio dos seus

intermediarios

asociado

clientes que realizan obras aló

Relación comercial sen Asistencia a encontros con Cooperativas de traballo Non está pechado e país veciño segue

froito

empresas do mesmo sector asociado do sector das TIC a ser unha oportunidade de negocio.

Todas as cooperativas expresaron o seu interese por manter relacións

coas veciñas.

No seguinte cadro aparecen reflectidas as motivacións que levan os

cooperativistas a iniciar un proceso de intercooperación transfronteirizo e

as dificultades que fan que estes procesos sexan escasos ou inexistentes.

MOTIVACIÓNS PARA INICIAR A

INTERCOPERACIÓN

Ampliar o mercado: levará a un

incremento de facturación, que dará

lugar a unha maior dimensión, un

incremento do prestixio da empresa,

etc.

Factores externos ou do contorno:

proximidade xeográfica, afinidade nas

linguas, vínculo histórico, etc. Reducen

ou eliminan inconvenientes que xorden

nun proceso negociador conxunto.

Dispoñibilidade de medios

materiais, técnicos e financeiros, a

escasa dimensión, o descoñecemento

técnico e a dificultade de financiarse.

Compartir experiencias: fundamental

para as cooperativas de recente

creación.

Cooperativas de recente

creación ou con pouca

experiencia

DIFICULTADES NO DESENVOLVEMENTO DE

ESTRATÉXIAS

Diferenzas na cultura empresarial: a cultura

empresarial de Galicia e Portugal é considerada

semellante pola maioría dos entrevistados, hai

diferenzas nos horarios, na concienciación pola

calidade, modos de pago, desconfianza inicial

xa subsanada, etc.

Diferentes graos de profesionalización: as

cooperativas agrarias portuguesas contan

cunha organización excesivamente aberta e

carecen de xerentes cualificados en temas de

administración empresarial.

Rémoras de tipo histórico cara a Portugal:

dificultade de romper o tradicional inmobilismo e

prexuízo cara a eles, xunto cun posible

complexo de inferioridade luso fronte a España.

Demanda dunha maior axuda da

Administración Pública: aparece unha grande

diferenza entre os portuguese e os galegos,

sendo en Galicia maior o apoio aos agricultores,

porén, tamén podería haber máis.

ATRANCOS QUE FAN QUE SEXA MENOS

FRECUENTE

Heteroxeneidade: hai sectores, como o

hortícola, nos que o produto é case o

mesmo; noutros, como o vitivinícola,

as diferenzas do produto final son

grandes, isto inflúe na colaboración

comercial

Descoñecemento da outra parte:

respecto aos diversos sectores.

Falta de compromiso: moitas veces os

contactos establecidos nas feiras

quedan nun simple intercambio de

tarxetas de visita.

Escasa dimensión, sobre todo pola

parte portuguesa.

Os aspectos que subliñan os entrevistados como áreas de xestión

empresarial que poderían ser obxecto de intercooperación son: polo

61


62

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

lado da produción, as necesidades de abastecemento de materias primas

que se fan puntualmente, e, polo lado da comercialización, a realización

de promocións conxuntas e a obtención de contactos comerciais.

A asociación a unha central de compras é considerada unha boa

práctica; supón adquirir un maior poder de negociación fronte aos

provedores. Porén, a creación dunha central de compras conxunta é vista

con bastante escepticismo, por canto a escaseza de estruturas deste tipo

denota dificultades na súa articulación.

Todos os aspectos comentados neste epígrafe non terían sentido

se non existise un coñecemento mutuo do sector ao que pertencen as

dúas partes implicadas. Só partindo do cumprimento desta premisa se

poden establecer procesos de intercooperación transfronteiriza.

4.1.2 Boas prácticas na negociación e nas relacións empresariais

transfronteirizas

A negociación forma parte de todo proceso de cooperación, porque é

unha vía de comunicación a través da cal as partes implicadas chegan a

acordos de colaboración. Unha negociación é boa se se atopa unha solución

satisfactoria para todos e conduce a un acordo aceptable, equitativo e

duradeiro, sen danar as relacións existentes.

Como punto de partida, é necesario considerar dous aspectos ante a

posibilidade de desenvolver unha negociación de carácter transfronteirizo.

1) Confianza na outra parte. Vencer a actitude defensiva que

acompaña as persoas cando se atopan nun ambiente que non é

o propio é un desafío ante unha negociación internacional. Na

intercooperación de base cooperativa entre Galicia e o Norte de

Portugal existen dúas vantaxes. a) A diferente visión, misión

e valores do cooperativismo respecto ás demais sociedades

de capital. O contorno cooperativo simplifica a negociación

internacional, xa que todas as partes comparten os mesmos valores.

b) Os vínculos histórico-culturais entre Galicia e Portugal.

2) Optimismo. Só ten sentido principiar unha negociación cando

existe unha probabilidade razoable de que conclúa con éxito.


Boas prácticas para a cooperación transfronteiriza

INTERREG - F.E.D.E.R.

Identificar intereses

RECOMENDACIÓNS PARA A NEGOCIACIÓN INTERNACIONAL

1ª FASE: PREPARACIÓN DA NEGOCIACIÓN

Documentarse adecuadamente sobre o potencial socio transfronteirizo para coñecer as

comúns súas necesidades para satisfacelas denotará interese e aumentará súa implicación.

Relación a longo prazo As implicacións do resultado das negociacións van máis aló do inmediato e puntual.

Flexibilidade nos Hai que establecer un rango de aceptabilidade dos obxectivos e evitar a rixidez dos

obxectivos puntos fixos, o que podería levar a desacordos irresolubles.

Tempo de preparación Unha negociación ten éxito cando se lle dedica o tempo adecuado á súa preparación.

Coidar a linguaxe e as

formas

Nos argumentos,

calidade e non cantidade

2ª FASE: CARA A CARA

As palabras malsoantes deben ser evitadas se a imaxe que se desexa transmitir é de

seriedade; porén, existen expresións que, sen seren ofensivas, sería conveniente evitar

polo efecto negativo que poden producir na outra parte. "Sexa lóxico", "oferta xenerosa",

"preste atención", "non me entende", son exemplos destas expresións.

Moitas razóns para defender un argumento é complexo para quen as busca e

sospeitoso para a contraparte. É recomendable utilizar un par de razóns de calidade

para apoiar un argumento, mellor que unha enumeración excesivamente longa e difusa.

Os temas de maior interese no ámbito da xestión comercial son as

condicións económicas, nas que se inclúen prezos, forma de pago, prazos

de entrega, etc.

A calidade do produto vén imposta polo mercado, pero nas cooperativas

de produción ecolóxica detéctase unha preocupación pola obtención

de parámetros obxectivos de calidade nas materias primas e polo

posicionamento dos seus produtos na canle de distribución adecuada

na procura da súa diferenciación.

En relación aos medios empregables para darse a coñecer ás

cooperativas, subliñan, por orde de importancia, os seguintes:

1) Asociacionismo e integración: é preciso apoiar e incentivar

a concentración empresarial polos seus beneficios. No Plan

estratéxico do cooperativismo dáselle maior importancia ás

cooperativas de segundo grao e axúdase así á creación de centrais

de compra e venda e á negociación conxunta con provedores.

Neste eido, cabe mencionar que os cooperativistas agrarios

portugueses manifestan a súa decepción polo escaso grao de

asociacionismo existente no seu país, en contraposición coa

forza que o movemento cooperativo ten en Galicia.

2) Feiras: as feiras son un punto de encontro entre oferentes e

demandantes e unha boa ferramenta de márketing. Neste tipo de

reunións foméntase o cooperativismo e a colaboración. En canto

ás dificultades apuntadas polos/as entrevistados/as, están a falta

de tempo e o pouco compromiso dos contactos, ademais dos

custos económicos que se solventan pola participación conxunta.

3) Foros, encontros, debates: son reunións presenciais nas que se

acada un maior coñecemento das partes implicadas, o que facilita

63


64

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

as relacións mercantís. O fundamental é coñecerse; por tanto,

o contacto directo e as reunións entre cooperativas considéranse

un paso importantísimo, sempre que se celebren con certa

regularidade e haxa un seguimento das relacións establecidas.

4) Outros: como a Internet. Cada vez son máis as cooperativas

que crean a súa páxina web para darse a coñecer, ademais, é un

medio de promoción barato. Tamén se recolleron opinións como o

propio boca a boca (un produto/servizo de calidade véndese só),

os contactos indirectos ou casuais, visitas a instalacións, etc.

En canto ao tipo de estruturas de cooperación que poderían establecerse

entre cooperativas de Galicia e do Norte de Portugal, hai que salientar que

non son suficientemente coñecidas e tamén o escepticismo que espertan

as estruturas de cooperación de carácter supranacional (consideradas

demasiado ambiciosas). A pesar destas dúas excepcións, detéctase un claro

interese pola creación tanto de fundacións, centros de cooperación ou

investigación transfronteiriza, como de asociacións representativas,

pero buscando obxectivos comúns non facendo copias.

4.1.3 Estratexias de transferencia cooperativa na Eurorrexión

Galicia-Norte de Portugal

As cooperativas son vehículos modernizadores e medios de difusión de

coñecementos técnicos. Todos os adiantos teñen que pasar a fronteira e

chegar ao potencial socio. Para iso hai que identificar as boas prácticas

levadas (ou que poderían levarse a cabo) en materia de transferencia de

coñecementos entre cooperativas.

En primeiro lugar, os xeitos de detección da complementariedade ou

da posibilidade de colaboración coa outra parte son os seguintes:

1. Estudos de mercado: o descoñecemento do sector no país veciño

é un dos impedimentos para o desenvolvemento de estratexias

cooperativas transfronteirizas, polo que estas ferramentas (existen

a miúdo axudas públicas para a súa elaboración) son mecanismos

de indubidable utilidade.

2. Catálogos de produtos/servizos e directorios de empresas:

supoñen un importante aforro de custos monetarios e de tempo.

Os entrevistados destacan, para a obtención dos avances que se

producen no propio sector ,a pertenza a asociacións, Internet, revistas

especializadas e feiras, xuntanzas, encontros, etc.


Boas prácticas para a cooperación transfronteiriza

INTERREG - F.E.D.E.R.

Ante a realización de visitas a cooperativas, algunhas cooperativas

teñen visitado ás do país veciño ou ben ás do resto de España. Outras, aínda

que non teñen realizado visitas, declaran grande interese en facelo. A visita

ten que estar precedida de contactos previos nos que se detecte certo

grao de interese mutuo.

Os factores que poderían ser obxecto de transferencia dependen

do sector. Porén, as cooperativas portuguesas entrevistadas deixan

de manifesto que en Galicia hai unha maior profesionalización do

cooperativismo agrario e maior grado de asociacionismo, recoñecendo a súa

necesidade de aprender modelos de organización interna e estratexias

de intercooperación empresarial.

4.1.4 Acceso/ampliación ao mercado transfronteirizo

Os mecanismos de intercooperación para acceder ao mercado non difiren

moito entre as cooperativas e as sociedades de capital, e son subliñables as

seguintes boas prácticas implementables aos dous lados da fronteira:

• Alianzas estratéxicas co obxectivo de acadar resultados a longo

prazo.

• Acordos de colaboración máis aló dunha necesidade puntual.

• Procesos de integración total, ben por absorción ou pola creación

dunha cooperativa mixta, repartindo o capital entre os membros.

• Viaxes de prospección conxuntas a terceiros países, acadando

impresións in situ.

• Recorrer aos organismos de referencia en materia de comercio

exterior; os organismos de referencia en materia de comercio exterior

prestan un grande apoio internacional. Cabe destacar as seguintes

formas de acceso conxunto:

1. Misións comerciais: están organizadas polos organismos de

referencia en materia de comercio exterior do país. Por exemplo, as

nove cámaras de comercio galegas dispoñen do FOEXGA (Fomento

das exportacións galegas), no que están enmarcadas actividades

tales como a organización de misións comerciais directas e inversas

ou a participación e visitas a feiras internacionais.

2. Consorcios de exportación: agrupacións de empresas cuxo

obxectivo común é a introdución e consolidación dos produtos

fabricados nos mercados exteriores. Teñen unha serie de vantaxes:

os gastos repártense entre os socios, a oferta de produtos é máis

ampla, contrátase persoal profesional do comercio exterior e

aumenta o poder de negociación.

65


66

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

dese afirmar que os enquisados coñecen os mecanismos aos que

poden acceder cando se trata de obter información sobre mercados

exteriores. Estes son:

Institucións dedicadas ao comercio exterior (ICEX).

Administración Autonómica, por exemplo mediante o IGAPE.

Programas de internacionalización das Cámaras de Comercio.

Asociacións e organismos de referencia no eido cooperativo

(SINERXIA, COGACO, AGACA...).

En canto ao tipo de información que aos cooperativistas lles interesaría

para acceder ao mercado transfronteirizo, atópanse os seguintes

elementos:

1. Os estudos de mercado sectoriais e os directorios de

empresas.

2. A lexislación propia do sector e a normativa.

3. Os estudos de consumo.

4.1.5 Promoción transfronteiriza comercial

A relevancia do cooperativismo na nosa terra non admite lugar a dúbidas,

pero non existe no cidadán medio a percepción de que o movemento

cooperativo teña un papel fundamental na actividade económica.

Ante a predisposición dos cooperativistas cara á realización de

actividades e estratexias de promoción conxunta, acadáronse as

seguintes conclusións:

1. A comercialización dos produtos baixo unha marca conxunta é

motivo de discrepancias e opinións contrapostas.

Percíbese unha falta de información e un descoñecemento, polo

que sería precisa unha campaña de concienciación e difusión sobre

os beneficios que xeraría.

• En xeral, predomina o escepticismo, e maniféstase o carácter

autóctono e xenuíno dos produtos e a posible confusión sobre

o consumidor.

• Aqueles que amosan unha actitude favorable insisten en que

sería imprescindible a creación dunha estrutura conxunta entre

Galicia e Norte de Portugal, que marcase as directrices que se

van seguir. Sublíñase que só tería sentido no sector agrícola, e,

dentro deste, onde os produtos sexan similares.


Boas prácticas para a cooperación transfronteiriza

INTERREG - F.E.D.E.R.

2. No tocante á participación conxunta en feiras internacionais

e misións comerciais, a actitude é favorable, se ben é necesario

precisar que:

a) As feiras deben ser específicas, para facilitar os contactos

comerciais.

b) Hai que avaliar: factibilidade de oportunidades de negocio

fronte ao custo e ao tempo.

3. En canto á realización de campañas comerciais en medios

de comunicación, o máis importante é ter produtos comúns

ou complementarios que poidan promoverse conxuntamente, e

establecer bases de acción e intereses comúns.

4. Unha páxina web conxunta para cooperativistas galegos e

portugueses.

4.1.6 Calidade: creación dunha marca de calidade cooperativa na

Eurorrexión

As cooperativas, conscientes das esixencias sociais e dos condicionantes

económicos dos novos modelos de produción, deben dirixirse cara á

calidade e á diferenciación.

Hoxe en día, hai que producir con calidade e ter un bo mecanismo para

amosala. A utilización dunha marca cooperativa propia sería un xeito de

dotar ao produto de maior valor engadido, asegurando a súa calidade,

trazabilidade e diferenciación.

En canto á opinión dos entrevistados acerca da posibilidade ou

factibilidade dunha marca de calidade conxunta cooperativa a nivel

Eurorrexión, cabe destacar a percepción de que, a pesar das indubidables

vantaxes en termos de diferenciación, estase a falar dun proxecto de difícil

realización, que requiriría tempo e unha intensa labor de difusión.

CONCLUSIÓNS:

• Existe unha boa disposición á cooperación transfronteiriza,

pero é necesario un impulso para que se leve a cabo.

• O principal é que as cooperativas das dúas partes se coñezan.

• As asociacións dun e doutro lado deben ser o motor para

lograr a cooperación e as relacións comerciais.

67


68

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

4.2 Boas prácticas levadas a cabo no marco do proxecto DESQOOP

Analizaremos agora as principais accións que partiron dos propios

socios.

4.2.1 Estudo socioeconómico e modelo de desenvolvemento

A Universidade de Vigo e o IDARN (Instituto para o Desenvolvimento

Agrario da Regiao Norte) desenvolveron un estudo socioeconómico da

zona Desqoop co obxectivo de identificar, en ambos os dous territorios,

factores de competitividade.

A metodoloxía utilizada consistiu na revisión de fontes secundarias

existentes e na celebración de mesas de traballo con axentes sociais e

económicos.

A Universidade de Vigo tamén realizou un modelo de desenvolvemento

rural de base cooperativa con criterios de RSC, establecendo os

obxectivos, estratexias e plans de actuación que se van levar a cabo nos

diversos sectores económicos considerados relevantes na zona de estudo,

que poden resumirse nos seguintes:

1) En toda a zona Desqoop hai que incidir na obtención de datos

actualizados das distintas actividades económicas (sería

conveniente elaborar censos), realizar estudos e informes,

impulsar os recursos que non están debidamente aproveitados

e implantar actividades de I+D e sistemas de trazabilidade para

todas as actividades.

2) Crear e impulsar tanto cooperativas de 2º grao (para que

traballen como comercializadoras, asesoras e interlocutoras

coa administración das de primeiro grao) como de 1º grao

(promovendo a cooperación e o asociacionismo entre elas).

3) Dende os centros Desqoop tense que fomentar a participación,

apoio e intercooperación de todas as partes: deseñar

ferramentas, elaborar plans de formación e información, e

promover accións de publicidade e promoción.

Dende a Universidade de Vigo, aconséllase aplicar estas liñas gradualmente

e pensando no longo prazo, para aproveitar o efecto dinamizador dunhas

actividades sobre as demais.


Boas prácticas para a cooperación transfronteiriza

4.2.2 Formación de alto nivel

ORGANISMO CURSO OBXECTIVOS

Universidade

de Vigo

AGACA

UNINORTE

Curso de Especialista en Xestión de

Sociedades Cooperativas

Tres cursos de formación

Curso de Alta Dirección Cooperativa

coa colaboración da Escola de Negocios

Caixanova

Curso de Portugués Administrativo e

Comercial

Nove Cursos de Formación Cooperativa

Alto Nivel en tres áreas xeográficas

diferentes

INTERREG - F.E.D.E.R.

4.2.3 Fomento da intercooperación transfronteiriza empresarial e

comercial

As ferramentas utilizadas consistiron na asistencia a feiras mediante

o Stand Desqoop, e a organización de mesas ou encontros cooperativos

fronteirizos.

No tocante ás feiras, cabe destacar a presenza do Stand Desqoop en

diversos eventos en ambos os dous lados da fronteira. Os resultados

deben ser analizados máis cualitativa que cuantitativamente, xa que é

demasiado cedo como para determinar a súa incidencia nos procesos de

intercooperación galego-portuguesa. Porén, as cooperativas asistentes

considéranas ferramentas moi útiles de cara a darse a coñecer, a compartir

tempo e espazo con outras cooperativas, e á concienciación respecto á

importancia da imaxe da cooperativa e da promoción do seu produto.

A celebración de encontros cooperativos transfronteirizos tivo como

obxectivo proporcionar contactos e intercooperación, e manifestou as

sinerxías existentes na Eurorrexión. O enfoque foi nunha dobre vertente:

divulgativo e incentivador do debate de reflexión. Neste eido o “Encontro

de promoción do cooperativismo e relacións comerciais entre Galicia

e Portugal”, organizado por AGACA e UCANORTE XXI, reuniu a máis dun

centenar de cooperativas, técnicos e asociacións de desenvolvemento

cooperativo, no que se debateron os factores de competitividade empresarial

dentro do cooperativismo, oportunidades de negocio conxunto, problemas

na orde produtiva, comercial e de planificación estratéxica e posicionamento

ante os retos do mercado.

4.2.4 Centro de desenvolvemento cooperativo

Fundamentos, aspectos contables, xestión financeira e

responsabilidade social corporativa das cooperativas

Mellorar a posición xerencial e promover as sinerxías e o contacto

entre o mundo cooperativo de Galicia eodoNorte de Portugal

Familiarizarse coa terminoloxía comercial galego-portuguesa

Divulgación das liñas de finanzamento europeo e de fomento da

participación e liderado das cooperativas en proxectos

comunitarios aplicados a Portugal

Dentro das accións levadas a cabo a través do proxecto Desqoop está a

construción de dous centros de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte

de Portugal, que servirán tanto para apoiar aos sectores xa consolidados

69


70

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

como para afondar nas posibilidades desta fórmula en sectores emerxentes.

Estarán localizados en Verín (Ourense) e en Barqueiros, na rexión de

Cávado.

Os centros se deseñáronse cunhas estruturas funcionais diferentes, para

garantir unha complementariedade futura entre eles. Así, o centro de Verín

trata de actuar como soporte de viabilidade empresarial das actividades

cooperativas (das de economía tradicional e das enfocadas cara a nichos

de negocio emerxentes), mentres que a principal actividade do centro de

Barqueiros consiste na comercialización de produtos agroalimentarios, con

especial énfase no fomento do sector hortofrutícola.

Así, os dous centros entrarán en funcionamento e establecera unha

profunda interrelación, de tal xeito que as cooperativas amplíen o seu

mercado á rexión veciña.

CONCLUSIÓNS:

• As feiras e encontros sempre serán un bo punto de partida

para o contacto inicial entre cooperativistas galegos e

portugueses.

• Os centros de desenvolvemento deben ser os dinamizadores

dos procesos de intercooperación transfronteiriza.


5. GUÍA DE CASOS


Guía de casos

Nesta parte do estudo vaise analizar en profundidade a historia dunha

serie de cooperativas. Estas cooperativas son de moi diversa índole, van

dende cooperativas que xa hai anos que cooperaran co outro lado da

fronteira, ata cooperativas que aínda non empezaron.

Os criterios de selección das cooperativas foron os seguintes:

Novos proxectos cooperativos que fomentan o emprego local,

promovidos por xente nova ou por mulleres.

Cooperativas que teñen mantido algunha relación con outras

cooperativas do outro lado da fronteira.

Diversidade de sectores coa pretensión de dar representación ás

principais actividades económicas da zona.

Casos localizados en zonas transfroiterizas, zonas semiurbanas ou

rurais.

Deste xeito, escolléronse seis cooperativas galegas e dúas portuguesas:

MIGUEL PASCUAL, S. COOP. GALEGA,

PASSCO:

Cooperativa galega de traballo asociado

dedicada aos servizos eléctricos integrais

do sector industrial. Ten experiencia

consolidada en Portugal.

CUME DO AVIA, S. COOP. GALEGA:

Cooperativa galega que naceu de man do

proxecto Desqoop. A súa actividade é a

produción de viño ecolóxico e de porco

celta. É un novo proxecto cooperativo

moi innovador.

INTERGAL, S. COOP. GALEGA:

Cooperativa galega de traballo asociado,

cuxo negocio se basea na prestación de

servizos informáticos. Ten interese en

cooperar co Norte de Portugal.

ARTESANOS DO MAR, S. COOP. GALEGA:

Cooperativa do mar que basea a

súa actividade na depuración e

comercialización de bivalvos.

MESTURA, S. COOP. GALEGA:

Cooperativa galega de servizos sociais

formada integramente por mulleres.

É unha cooperativa de provedoras e

usuarias.

COOPERATIVA AGRÍCOLA DE ESPOSENDE,

CRL:

Cooperativa agraria portuguesa dedicada

a produtos hortícolas. Fai anos que

cooperan con Galicia.

TERRAS DE FELGUEIRAS, CAVES

FELGUEIRAS, CRL:

Cooperativa portuguesa que se move no

mundo vitivinícola. Non cooperan con

Galicia. É unha cooperativa agraria.

HORTA DE GALICIA, S. COOP. GALEGA,

LTDA:

Cooperativa de segundo grao, dedicada

á distribución de produtos da horta. Fai

moito tempo que ten relacións co outro

lado da fronteira.

73


74

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

Miguel Pascual Sociedad Cooperativa Galega, PASSCO

Servizos eléctricos ao sector industrial (distribución e vendas de material

eléctrico, fábrica de cadros eléctricos, instalacións xenéricas de media e baixa

tensión, tanto para a industria como para a administración pública, e enerxías

renovables, tanto solar como eólica)

Ano de creación 1973

Tipo de cooperativa Traballo asociado

Número de socios cos que se constituíu 100

Número de socios cos que conta na actualidade 60

Ten tenda propia Si

Uso TIC Si

Facturación 10 000 000 €

INICIOS

Comezou a súa andaina pola

transformación en cooperativa dunha

sociedade anónima, “Miguel Pascual”,

que nacera no ano 1956, pero que

pola crise industrial do 73 pechou.

Foi entón cando os traballadores se

uniron e a converteron en sociedade

cooperativa. Tiveron como axuda o

Fondo Nacional de Emprego.

“O MIÑO NON DEBERÍA

SER UNHA BARREIRA NAS

EURORREXIÓNS”

Os principais atrancos aos que tiveron que facer fronte ao inicio foron: por

unha parte, que eran maioritariamente operarios que non sabían de xestión

empresarial e, por outra, os problemas que xa tiña a sociedade anónima, que

tiñan a súa raíz na crise, como por exemplo a inexistencia de provedores.

“INNOVAR É PREGUNTARSE: QUE PODO FACER MELLOR?

SIMPLEMENTE SON PEQUENOS CAMBIOS”


COOPERACIÓN

TRANSFRONTEIRIZA

Hoxe en día, hai problemas para

atopar persoal cualificado, hai moita

competencia e hai que procurar

mercados emerxentes. Portugal é

un mercado potencial, aínda que é

un mercado complicado e non está

tan liberalizado como o galego;

porén, e un mercado con moitas

oportunidades. Por outra banda,

cóntase co investimento da Unión

Europea e as axudas propias do

país.

Os proxectos que Passco ten en

Portugal veñen da man de clientes

españois, que teñen alí obras, e polo

emprazamento destas conectan con

provedores portugueses, pero sempre

da man de clientes españois.

Guía de casos

INTERREG - F.E.D.E.R.

“HOXE EN DÍA, AS EMPRESAS DE SERVIZOS TEÑEN QUE

MEDRAR, NON SE PODE ACORTAR O MERCADO,

HAI QUE BUSCAR CLIENTES MÁIS ALÓ DE ONDE SE ESTEA”

“Damos moita importancia

á formación, para o que

deseñamos un plan bianual

para os nosos/as

traballadores/as.

Ademais, tamén prestamos

coberturas no ámbito social.

Fomentamos o valor dos/as

socios/as e da cooperativa e

discrimanamos positivamente

os movementos internos de

carácter horizontal. Cantas

máis cousas se poidan facer,

mellor para cada un e mellor

para o conxunto, que neste

caso é a sociedade.

Hoxe en día, a flexibilidade e

a versatilidade son valores

que se deben ter moi en

conta, sobre todo para as

empresas

de servizos”.

“HOXE EN DÍA NON HAI FRONTEIRAS; AÍNDA QUE OS

NOSOS CLIENTES TEÑAN AQUÍ AS SÚAS SEDES, FAN OBRAS

NOUTROS LADOS, E SON ELES OS QUE MARCAN O NOSO

ÁMBITO DE MERCADO”.

75


76

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

ESTRATEXIAS AMBIENTAIS E DE CALIDADE

Dentro do contexto da calidade e de protección do medio e están bastante

avanzados, posúen os certificados de AENOR desde o ano 1998 coa ISO

9001.

Tamén van implantar a OHSAS e a EMAS, están na fase de auditoría e, se

todo é correcto, en xaneiro terán un sistema de xestión, calidade, medio e

prevención. A este campo danlle bastante importancia, xa que son aspectos

que se deben ter moi en conta tanto por parte das cooperativas como polo

sector no que se moven.

Están a evitar o papel no sistema interno de documentación e substituílo

polo soporte informático na medida do posible.

ESTRATEXIAS DE FUTURO

Resumidamente pódese dicir que van

consolidarse e medrar nos grandes

clientes que dan traballo estable.

Centrarse no sector industrial e non

depender do sector da construción,

que ten moitos altos e baixos. Apostar

polo I+D+i. Fomentar o valor dos/as

socios/as na cooperativa e investir en

melloras sociais.

PERFIL DOS/AS SOCIOS/AS

A experiencia previa no sector soamente a

teñen os/as socios/as antigos/as, e vénlles da

“A MASA man de PASSCO. Coñecen moi ben o sector,

SOCIAL É UN o cooperativismo e PASSCO. O que se fai é

contratar primeiro de xeito eventual e, logo dun

REFLEXO DA

período no que se avalían as competencias, as

MASA SALARIAL”

calidades técnicas e humanas e o compromiso

destes traballadores eventuais, incorpóranse

como asociados ou asociadas segundo os

estatutos de PASSCO.

Este é un sector tradicionalmente masculino, pero teñen todo un récord en

canto á parte feminina do equipo cun 10% do total, a maioría con estudos

medios ou superiores. Pouco a pouco vanse incorporando máis mulleres.

É moi común que a figura do xestor ou xerente dunha cooperativa deste

tamaño non pertenza á masa social.


Guía de casos

CUME DO AVIA SOCIEDADE COOPERATIVA GALEGA

INTERREG - F.E.D.E.R.

Elaboración de viño ecolóxico e os seus derivados

e explotación de porco celta

Ano de creación 2005

Tipo de cooperativa Agraria

Número de socios cos que se constituíu 5

Número de socios cos que conta na actualidade 5

Ten tenda propia Non

Uso TIC Si

Facturación -

INICIOS

Unha das causas fundamentais polas

que xurdiu a cooperativa foi a concentración

parcelaria. Os socios fundadores

coñecían o mundo do viño,

xa que os pais forman parte doutra

cooperativa vitivinícola do contorno.

A raíz da concentración parcelaria

obtiveron grandes extensións de terra

e, deste xeito, naceu a primeira

cooperativa de elaboración e produción

de viño ecolóxico de Galicia que

actualmente xa conta con 6 ha.

FOMOS NÓS OS QUE

APOIAMOS OS

NOSOS PAIS NO TEMA

DO COOPERATIVISMO

Os principais atrancos cos que se atoparon foron a terra e a economía. A

terra foi un problema, posto que cando se decidiron a iniciar os trámites

para comezaren a súa actividade, a concentración parcelaria xa principiara

no 1999, polo que eles empezaron a buscar as súas terras nun momento

tardío. A negociación polo cambio das terras durou case un ano, ademais

de acadar a cesión das terras dos pais. Á parte, tamén se atoparon con problemas

económicos, dado que tiñan poucos cartos.

A maquinaria que actualmente ten esta cooperativa son os apeiros de labranza

necesarios para esta extensión de terra, como son o tractor, a fresadora,

o atomizador, o arado, os ganchos, etc.

SOMOS A PRIMEIRA COOPERATIVA GALEGA

ELABORADORA DE VIÑO ECOLÓXICO

77


78

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

QUEREMOS PRODUCIR 10000 BOTELLAS DE VIÑO E VENDER

DOUS OU TRES PORCOS EN CANAL Á SEMANA

COOPERACIÓN TRANSFRONTEIRIZA

Actualmente non manteñen relacións

con cooperativas portuguesas, pero

tampouco rexeitan unha colaboración

no futuro.

Para entrar noutro mercado, o que farían

serían visitas comerciais á zona,

folletos, enviar botellas ou organizar

degustacións. Neste contexto estarían

moi interesados en organizar visitas a

outras cooperativas e en recibir visitantes,

dado que deste xeito é como

se gaña prestixio, e é o que vende.

As principais vantaxes competitivas

coas que conta esta cooperativa son

o atractivo do territorio onde se sitúa

e, por outra banda, a novidade que

supón a súa actividade. Está situada

a 700 m do museo do viño de Galicia,

e pódese utilizar o sitio como reclamo

turístico. O elemento máis innovador

desta cooperativa é a realización de

actividades diferentes pero que se

complementan entre si. Deste xeito,

dedícanse a actividades vitivinícolas,

á gandería porcina, e danlle un enfoque

turístico mediante a creación do

mesón-museo.

Se houbese 10 ou 15

cooperativas, a xente nova

ficaría aquí, no campo.

O problema é que non hai

traballo;

de habelo, a xente que

marchou voltaría.

Agora mesmo non

é rendible o traballo

da terra.

O PROXECTO DESQOOP PROPORCIONOUNOS MOITA

AXUDA: REALIZARON TODOS OS TRÁMITES, DÉRONNOS

ASESORAMENTO, AXUDÁRONNOS A ELABORAR O PLAN DE

VIABILIDADE, ETC.


ESTRATEXIAS AMBIENTAIS E DE CALIDADE

Guía de casos

INTERREG - F.E.D.E.R.

Outro factor innovador desta cooperativa é que pechan o ciclo ambiental. A

partir dunha explotación de agricultura ecolóxica proporcionan eles mesmos

todo o que esta necesita, isto é, por medio da gandería de porco celta teñen

os abonos precisos e tamén crean as súas propias fontes enerxéticas.

Neste eido, búscase ter autonomía enerxética e traballar tanto con enerxía

eólica como solar. O máis probable é que se poñan placas solares e eoxeneradores.

Ademais, un sistema de depuración e reutilización da auga permite

que a mesma auga que serve para o uso doméstico, por exemplo para lavar,

se poida empregar de novo para regar os viñedos.

Eles mesmos afirman que todo isto é moi complicado, pero así se logra

pechar o proceso. Traballar co ecolóxico non é doado, pero o que reflicten

estes mozos é a súa gran conciencia coa natureza.

ESTRATEXIAS DE FUTURO

Os plans de futuro consisten en lograr

unha produción de 10 hectáreas

de viñedo e un centenar de porcos

celta, o que aproximadamente representa

dous ou tres canais á semana.

Tamén teñen pensado construír unha

adega e unha edificación de oficinas.

Para estes proxectos, posúen unha

aldea abandonada na que tamén van

construír un mesón–museo do viño, no que se realizarán degustacións.

A

DESRURALIZACIÓN

É FROITO DA FALTA

DE EMPREGO

NESTAS ZONAS

PERFIL DOS SOCIOS

Os socios son cinco mozos que pertencen á mesma

familia (son irmáns e curmáns). As idades

roldan entre os 25 e 30 anos, catro deles con

estudos universitarios e un con estudos medios.

A experiencia previa foi a aprendida no seo familiar

e pola gran cultura vitivinícola que existe

na súa zona.

Entre eles hai unha gran complementariedade, xa

que se un achega máis ideas o outro é máis activo. Onde participan todos

do mesmo xeito é no eido económico e no traballo.

79


80

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

INITERGAL, Sociedade Cooperativa Galega

Desenvolvemento de aplicacións a medida, tanto para a administración pública como

para empresas privadas. Especializados na migración ou integración de vellas

aplicacións nas novas tecnoloxías (e-business). Distribución de VERSATA. Ferramenta

para xeración de programas e aplicacións e-business de forma automática, rápida e

segura. Explotación remota de aplicacións (ASP). Aloxamento e servizos a empresas

de desenvolvemento para usuarios finais a través da Internet.

Ano de creación 1999

Tipo de cooperativa Traballo asociado

Número de socios cos que se constituíu 3

Número de socios cos que conta na actualidade 5

Ten tenda propia Non

Uso TIC Si

Facturación 300 000 €

INICIOS

INTERGAL S. Coop. Galega naceu

cando tres traballadores procedentes

dunha empresa en crise decidiron

emprender o seu propio proxecto.

Xa coñecían o mercado e o mundo

da programación.

“ESTA COOPERATIVA

ESTÁ MOI ABERTA Á

UNIÓN CON OUTRAS

EMRESASA DE

PROGRAMACIÓN”

Estamos a falar dun grupo que vén

traballando xunto desde hai 15 anos. Isto facilita moito o traballo diario,

dado que proporciona entendemento e a colaboración resulta máis doada.

Estes son aspectos moi importantes nos traballos informáticos, onde a coherencia

entre os membros dun equipo é fundamental.

Trátase dun equipo altamente cualificado. Expertos en traballos de análise e

desenvolvemento de aplicacións para clientes finais. A progresiva experiencia

e a formación continuada permítelles manter uns niveis de alta calidade,

tanto nas implantacións de software como nos traballos posteriores de

mantemento e actualización.

A súa estratexia é manter un alto nivel de formación técnica, con continuas

participacións en cursos, foros e encontros nos que se poidan actualizar coñecementos.

Con isto conseguen un alto grao de satisfacción dos seus clientes,

grazas ao continuado esforzo de readaptación ás novas tecnoloxías.

“AQUÍ A INNOVACIÓN SON AS IDEAS QUE XORDEN.

SEMPRE HAI MOITOS PROXECTOS NA CABEZA.


Guía de casos

INTERREG - F.E.D.E.R.

“UN REQUISITO QUE PIDE A ADMINISTRACIÓN PARA

PODER ACCEDER A PROXECTOS EUROPEOS É QUE

PARTICIPEN POLO MENOS DOUS PAÍSES. A XENTE DE GALICIA

TENO MOI DOADO”

COOPERACIÓN TRANSFRONTEIRIZA

Este é un sector moi competitivo

onde ten moita importancia o prestixio.

Aquí as grandes marcas téñeno

moito máis doado que as pequenas;

de feito, para un proxecto a escala

estatal tiveron que usar como intermediaria

unha empresa multinacional

de renome.

Outra das características é o seu contacto

con empresas de Europa (Alemaña,

Italia...), xa que a tecnoloxía

coa que traballan atópase en continua

evolución e cada un ten algo

que achegar para un coñecemento

conxunto.

Os contactos con empresas de Portugal

fixéronse tanto a nivel das asociacións

de cooperativas, como a través

de INEO (asociación de empresas de

caracter profesional TIC).

“O proceso cooperativo

está moi ben distribuído

entre todos os membros da

cooperativa, e hai

unha complementariedade

absoluta.

Neste eido, é un dos socios

quen dirixe todo o proceso

e leva o labor comercial.

Logo expón ao resto dos

socios quen pode facerse

cargo do proxecto”.

Percibíase que era moi interesante

chegar a un punto de colaboración

con Portugal da man dalgunha asociación.

Nos encontros que se celebraron

coas empresas portuguesas

este mesmo ano chegouse a detectar

moito interese por ambas as dúas partes.

A falla de concreción de calquera proxecto pode estar, en boa parte, na

diferenza nos ritmos de traballo. De feito, aínda non conseguiron facer ningún

negocio en colaboración con nigunha empresa portuguesa, a pesar das

moitas coincidencias.

“PARA ACCEDER A MERCADOS EXTERIORES NON HAI QUE

FACER GRANDES DESEMBOLSOS MONETARIOS”

81


82

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

ESTRATEXIAS AMBIENTAIS E DE CALIDADE

No referente á calidade e ao medio, implementan o que marca a lei, pero

están empezando a aplicar máis estratexias neste senso. Polo tipo de traballo

realizado, case non hai puntos críticos, agás aspectos ergonómicos, que

quizais puidesen ser mellorados.

O nivel de conciencia é alto, pero, sen dúbida, terá que ser un proceso

paulatino no que a incorporación de novos traballadores irá facilitando os

cambios precisos.

ESTRATEXIAS DE FUTURO

Manterse e diversificar as liñas de

negocio, atentos ás posibilidades de

colaboración e participación noutros

ámbitos, fóra das nosas fronteiras.

Estase a traballar nun novo proxecto

de tradución universal. Trátase

dunha moi boa idea que pode ser

apoiada. En menos de dous anos

poderase empezar a vender.

Este e outros proxectos están a expensas de conseguir financiación con investimento

alleo, subvencións ou créditos brandos.

TEÑEN

UN HORARIO FLEXIBLE,

DADO QUE AQUÍ É MÁIS

IMPORTANTE CUMPRIR

OS PRAZOS, NON

OS HORARIOS

PERFIL DOS/AS SOCIOS/AS

Os socios fundadores foron tres. Na actualidade

incorporáronse dous novos socios

e dous colaboradores, mais unha rapaza

facendo prácticas cunha bolsa de traballo.

A distribución entre homes e mulleres

nesta cooperativa vén dada pola competencia

persoal. Inda así, o 40% dos seus

integrantes son mulleres e o 60%, homes,

cifra aceptada como modelo de paridade

entre ambos os sexos.


Guía de casos

INTERREG - F.E.D.E.R.

Terra de Felgueiras. Caves Felgueiras, CRL

Comercialización de produtos forestais, agrícolas e pecuarios, así como a

produción e comercialización de viño

Ano de creación 1957

Tipo de cooperativa Agraria

Número de socios cos que se constituíu 51

Número de socios cos que conta na actualidade 5500

Ten tenda propia Si

Uso TIC Si

Facturación 10 000 000 €

INICIOS

Naceu da man dos antigos Gremios

da Lavoura. Aínda que a súa creación

non foi doada, nesta zona xa existía

moita consciencia da necesidade de

asociarse e facer unha cooperativa.

No ano 1977 converteuse na Cooperativa

Agrícola de Felgueiras, SCRL,

con seccións propias para diversas

áreas. Xa conmemoraron o seu 50

aniversario.

O ESPÍRITO E ESFORZO

DOS PIONEIROS DA UNIÓN,

QUE É O QUE FAI A FORZA,

É O QUE DEFINE E MARCA

ESTA COOPERATIVA

A creación da cooperativa contribuíu a mellorar a vida dos agricultores, e o

viño verde gañou sobre todo calidade. Hoxe en día está considerada como

unha das adegas que mellor funcionan en Portugal.

Aínda que pasou moito tempo dende a súa creación, seguen a manter a

dinámica e a ilusión dos primeiros socios e continúan a buscar constantemente

novos mercados dentro da globalización que se está a dar na actualidade.

“ESTAMOS ORGANIZADOS CON INSTALACIÓNS MODERNAS,

NOVOS TÉCNICOS PARA DAR APOIO ÁS EXPLOTACIÓNS

AGRÍCOLAS; EN FIN, O FUTURO ESTÁ MOI PRETO”

83


84

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

“ESTAMOS INTENTANDO EXPORTAR A ESPAÑA, APROVEITANDO

A POUCA DISTANCIA ENTRE AS REXIÓNS. RESULTA MÁIS

DOADO COMERCIALIZAR CON GALICIA QUE CON LISBOA”

COOPERACIÓN TRANSFRONTEIRIZA

Na actualidade os viños verdes atravesan

unha etapa menos positiva que

nos comezos, unha das solucións que

se atopou foi a exportación. Esta saída

resultou ser un motor de venda de

moita importancia e cada vez se lle dá

maior investimento e promoción.

Esta cooperativa ten moito interese

en competir no mercado global, para

iso son conscientes da necesitade de

participar en estruturas de comercialización

conxunta, porque individualmente

é máis complicado debido á

existencia de demasiada competencia

desleal. Son partidarios de crear unha

asociación conxunta, independente

do Estado, que facilite o intercambio

de produtos.

Unha experiencia que

se debe transmitir é a

promoción que se está a

facer da súa enoteca na

Sala de Apoloxía do Viño.

Están a promover visitas

escolares a este espazo

coa finalidade de dar a

coñecer aos máis cativos os

beneficios e o saudable do

consumo do viño, mediante

degustacións, a creación da

biblioteca do viño, etc.

“NUNHA COOPERATIVA TEN QUE HABER UNIÓN DE

ESFORZOS, DE VONTADES E DE PROPÓSITOS, HAI QUE

QUERER MELLORAR O MUNDO QUE NOS RODEA”


ESTRATEXIAS AMBIENTAIS E DE CALIDADE

Guía de casos

INTERREG - F.E.D.E.R.

O proceso de obter a certificación de calidade é un traballo que lles custou

preto de dous anos. Coa axuda de consultores levouse ao papel o traballo

que xa se viña facendo dende moito tempo atrás sen ser rexistrado. Este

traballo tamén serviu para organizar mellor a cooperativa e a atribución de

responsabilidades para cada técnico.

O responsable de calidade é quen se ocupa de todo o necesario. Xa están

feitas todas as reformas que esixe a modificación da lei de calidade segundo

a certificación HACCP. Teñen moito coidado no día a día para evitar recibir

non conformidades.

ESTRATEXIAS DE FUTURO

O futuro defíneno como unha etapa

con grandes desafíos de internacionalización

para os viños verdes,

xa que o camiño que deben seguir

estes é o da exportación. Teñen interese

en entrar nas ex-colonias portuguesas

en África, como Mozambique

ou Angola e en Brasil, aínda

que nesta última resulta moito máis

complicado debido a existencia dos

numerosos intermediarios.

PERFIL DOS/AS SOCIOS/AS

Este tipo de cooperativas está obrigado a absorber

toda a produción das persoas asociadas

A SOLUCIÓN

e estas a ceder toda a súa produción, excep-

PARA A

tuando o destinado para o autoconsumo.

AGRICULTURA Para evitar que nos anos en que haxa moita

É O

produción se recorra á sociedade e naque-

COOPERATIVISMO

les anos nos que hai menos presenten a súa

baixa como socios da cooperativa e marchen

a adegas privadas que pagan máis, é obrigatorio

permanecer na cooperativa un mínimo de

cinco anos logo da alta da persoa asociada.

85


86

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

ARTESANOS DO MAR S. COOP. GALEGA

Depuración e comercialización dos produtos que explotan os socios da

cooperativa

Ano de creación 2005

Tipo de cooperativa Cooperativa do mar

Número de socios cos que se constituíu 12

Número de socios cos que conta na actualidade 4

Ten tenda propia Non

Uso TIC Si

Facturación 150 000 €

INICIOS

A historia desta cooperativa remóntase

a febreiro de 2005, data na que

se asociaron 12 pescadores da confraría

de Aldán. Estes pescadores

decidiron unirse nunha cooperativa

debido aos baixos prezos da navalla

e para fomentar o desenvolvemento

socioeconómico da actividade pesqueira.

“A forma xurídica do

cooperativismo é a mellor

opción para a explotación

dos recursos mariños”

O fin desta cooperativa foi a unión dos integrantes do plan de explotación

da navalla.

Os principais atrancos cos que se atoparon ao principio da actividade poden

resumirse na competencia fraudulenta que hai no sector, manifestada

nunha dobre vertente:

Por parte dos propios mariscadores, xa que seguen a vender por fóra da

confraría.

Por parte das depuradoras, que venden produto que non é galego senón

de inferior calidade e cun prezo moito máis reducido, co cal non se pode

competir.

“CONTRIBUÍMOS Á CREACIÓN DE EMPREGO ESTABLE PARA

TODOS OS SOCIOS DA COOPERATIVA DENTRO DUNHA

PROFESIÓN MOI DIGNA”


Guía de casos

INTERREG - F.E.D.E.R.

“A EXPLOTACIÓN DO MEDIO MARIÑO FACÉMOLA DE XEITO

TOTALMENTE ARTESANAL E ESTAMOS EN CONTRA DA PESCA

INDUSTRIAL”

COOPERACIÓN TRANSFRONTERIZA

Polo momento non manteñen relacións

co outro lado da fronteira, pero

nunha feira de Vigo tiveron unha

xuntanza cun director comercial de

empresas de conxelados que, aínda

que conxela o peixe, faino respectando

a súa frescura; a conxelación

prodúcese en 24 ou 48 horas logo

da súa captura, polo que se pode

definir como “unha conxelación de

calidade”, así o produto non perde

tanta identidade como con outras

empresas. Estiveron a conversar sobre

a produción que posúen e o que

esperan obter, buscaban un produto

que tivera unha certificación de calidade.

Poden chegar a un acordo.

Afirman que están dispostos a cooperar

co Norte de Portugal xa que

existen posibilidades de abrir o mercado.

En Portugal a navalla expórtase,

pero non se consome, soamente

no sur de Portugal, onde ten a consideración

de produto gourmet e se

usa en restauración.

“Estamos interesados

en ampliar o mercado e

vender noutros países

por moitos motivos. Ao

acceder a un mercado

máis amplo conséguense

prezos superiores, co que

se está a revalorizar o

produto da cooperativa

e, por conseguinte, o do

propio pescador, o que

nos permite obter maiores

beneficios”

“No noso caso, calidade significa que o produto estea vivo,

fresco e que teña boa cor, así como que se desenvolva en

estado de liberdade. Ademais, a súa produción non debe

implicar ningún impacto ambiental”

87


88

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

ESTRATEXIAS AMBIENTAIS E DE CALIDADE

Esta é unha actividade que se desenvolve manualmente sen ningún tipo de

impacto ambiental. Consiste en mergullarse a pulmón nas zonas ricas en

moluscos e collelos coas mans. Non se emprega ningún medio mecánico.

As estratexias ambientais no desenvolvemento desta actividade económica

son a reciclaxe e a utilización de carburantes limpos.

Nestes intres en Artesanos do Mar están a traballar para acadaren unha

certificación de calidade.

ESTRATEXIAS DE FUTURO

Agora mesmo as súas instalacións están

nunha nave alugada, pero queren ter a

súa propia, na que instalar un circuíto

pechado para a navalla e a ameixa consitente

en tanques pechados onde se recolle

a auga directamente do mar. Agora

este circuíto de recollida da auga mariña

é aberto. En ambas as dúas alternativas o

marisco está vivo ata que chega ao cliente

final.

En canto á comercialización e a comunicación, a medio prazo os seus obxectivos

son lanzar unha campaña comercial de Nadal para toda a Comunidade

Autónoma de Galicia. A máis longo prazo contemplan a posibilidade de

ampliala a outras cidades, como Barcelona. As súas perspectivas de futuro

son chegar a comercializar toda a produción de navallas das Rías Baixas, e

que o seu prezo mínimo en poxa non sexa inferior a 13€.

“VAI SENDO

HORA DE QUE SE

RECOÑEZA A

IMPORTANCIA QUE TEÑEN

OS PESCADORES NOVOS

FRONTE ÁS GRANDES

EMPRESAS DO

SECTOR”

PERFIL DOS/AS SOCIOS/AS

Esta é unha cooperativa masculina, xa

que todos os seus socios son mozos,

pero avalados por unha experiencia

previa de entre 10 e 15 anos.

Ante a pregunta de por que non hai

socias, afirman que non coñecen ningunha

muller que teña autorizado un

permex de navalla, pero que o papel das

mulleres dentro das cooperativas do mar é

fundamental.


INTERREG - F.E.D.E.R.

Mestura Cooperativa Galega de Consumidores de Servicios Sociales

Sen Ánimo de Lucro

Entidade sen ánimo de lucro que proporciona a prestación integrada de todos os

servizos sociais e da promoción da muller.

Ano de creación 2007

Tipo de cooperativa

Cooperativa de servizos de

usuarias e demandantes

Número de socios cos que se constituíu 3 800

Número de socios cos que conta na actualidade 3 800

Ten tenda propia Non

Uso TIC Si

Facturación -

INICIOS

Constituíse sobre o ano 2004, a partir

do traballo da Consellería da Muller.

Xurdiu no consello local da muller

en Vilagarcía, a través de grupos

de traballo no primeiro proxecto de

igualdade que sacou a concellería.

Guía de casos

“Xa está todo listo, só falta

a firma do notario para

poder saír ao mercado”

Fixeron entrevistas por toda Vilagarcía, tanto polo centro como polas aldeas,

e viron que o que máis demandaba a xente eran servizos sociais e

unha residencia.

Deste xeito xuntáronse todas as asociacións de mulleres para pediren unha

residencia pública; querían un centro integrador xerontolóxico, non una

residencia tradicional, senón un sitio habitable para as persoas maiores.

Tamén querían que os beneficios desa residencia feita con fondos públicos

se reinvestisen na zona, para crear máis servizos sociais.

Contribúen á Lei de igualdade, posto que, se non hai servizos sociais, non

se pode conciliar a vida familiar e laboral.

• Nestes termos van crear garderías nas aldeas que sexa necesario, con

horarios que permitan acceder ao mercado laboral.

• Axudan as persoas discapacitadas ou dependentes para que poidan facer

unha vida normal (moitos apártanse da sociedade por non teren unha

persoa que lles axude a facer cousas cotiás, como ir ao cine).

• Tratan de alongar a vida dos maiores na casa antes de ingresar nunha

residencia.

“A COOPERATIVA NACEU PARA COLABORAR E APOIAR O

CUMPRIMENTO DA LEI DE IGUALDADE E A LEI DE

DEPENDENCIA”

89


90

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

“AO EMPEZAR TIVEMOS ATRANCOS, COMO TODOS, PERO

NON ATOPAMOS ENORMES MURALLAS. OBTIVEMOS UNHA

BOA RESPOSTA, PERO, SE CABE DESTACAR ALGO, É O APOIO

DO NOSO CONCELLO”

COOPERACIÓN

TRANSFRONTEIRIZA

Aínda non pensaron na posibilidade

de cooperar, posto que naceron

das necesidades propias, pero si que

están abertas a axudar a quen o precise.

Non están pechadas a nada, é unha

cooperativa aberta. Este é un proceso

moi lento; pensárono para o seu

concello, pero as asociacións non

son independentes. Teñen actividades

conxuntas e falaron moito co

resto de Galicia. Poden transferir os

seus coñecementos a todas as partes.

Primeiro vanse afianzar en Vilagarcía

e, se lles vai ben, pasaranllo

ás compañeiras, para que elas o implanten

nas súas poboacións. Non

saben se será por medio da nosa

cooperativa ou creando outra. Queren

que a súa experiencia chegue

ata todas as compañeiras e que este

servizo de calidade se estenda, incluído

Portugal.

“Imos seguir coa

formación, sobre todo para

as mulleres de 40 ou 45

anos, que son as que máis

difícil o teñen para atopar

un traballo digno cunha

xubilación.

Hai discriminacións, xa

que se unha muller vai

pedir a xornada continua,

hai poucas empresas

que o entendan e que lla

concedan”.

“A COOPERATIVA ESTÁ ABERTA A TODO O MUNDO, A TODAS

AS ASOCIACIÓNS DE MULLERES É PARA A SOCIEDADE”


Guía de casos

INTERREG - F.E.D.E.R.

“AÍNDA NON TEMOS LOCAL, PERO A XENTE XA ESTÁ A

DEMANDAR OS NOSOS SERVIZOS”

ESTRATEXIAS AMBIENTAIS E DE CALIDADE

Un servizo de primeira clase consiste en ter calidade de vida, tanto para

usuarios como para traballadores; en definitiva, é “ter un emprego digno

para un servizo digno”. O trato ao cliente é fundamental cando se traballa

con persoas.

A calidade e a formación son importantísimas. Teñen moitas ideas e moitas

estratexias, van tratar de implantar outro tipo de servizo distinto do que se

presta tradicionalmente ou do que proporciona a Seguridade Social; este

servizo será máis persoal.

Ademais, as traballadoras tamén teñen que ser distintas, aquí só traballan

aquelas persoas que teñan un carácter axeitado e que realmente gusten do

seu traballo.

A todos estes servizos poderán acceder tanto as persoas socias como as non

socias, coa diferenza de que para as primeiras será máis económico.

ESTRATEXIAS DE FUTURO

O futuro tómano con calma, afirman que hai que ir paso a paso, primeiro

formarse e afianzarse pouco a pouco. O seu obxectivo é crear servizos de

proximidade e unha rede de apoio. O bo é compartir.

PERFIL DAS SOCIAS

A excepción do técnico, todas as socias

son mulleres, xa que son as integrantes

de todas as asociacións de mulleres da

zona. As idades van dende os 18 ata os

90 anos. A media sitúase en mulleres de

mediana idade.

“O consello que daría

a todos os que queren

crear unha cooperativa

deste tipo é que teñen

que crer na idea, que

teñan ilusión polo

proxecto, que o fagan

seu, porque cando o

sentes propio é moi

sinxelo transmitilo aos

demais”

91


92

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

Cooperativa Agrícola de Esposende, CRL

Comercialización de produtos agrícolas organizados por seccións,

como son a sección hortícola, a sección de pecuaria, a sección

leiteira e a sección de aprovisionamentos.

Ano de creación 1952

Tipo de cooperativa Agraria

Número de socios cos que conta na actualidade 1 400

Ten tenda propia Non

Uso TIC Non

Facturación 11 500 000 €

INICIOS

Esposende é un concello de minifundio,

por tanto, de pequenas ou moi

pequenas explotacións.

Neste contexto xurdiu a Cooperativa

Agrícola de Esposende. En principio

naceu coa denominación de “Cooperativa

dos produtores de leite de

Esposende” coa finalidade de solucionar

os problemas da recollida do

A cooperación precisa un

contacto moi directo, máis

aló das feiras. Entre galicia

e portugal resulta moi

doada.

leite; logo, foi asumindo todas as actividades ligadas á agricultura que tiñan

lugar no concello.

Posteriormente, en 1977, ao fusionarse co antigo Gremio da Lavoura de

Esposende, ampliou a súa actividade á prestación de servizos agrícolas e

pasou a chamarse “Cooperativa agrícola de Esposende”.

Actualmente o fenómeno da globalización implica un incremento da competitividade

e eficiencia das empresas e demais organizacións, non só a

nivel rexional ou estatal, senón a nivel mundial. En resposta a eses novos

desafíos, o feito de pertencer a unha cooperativa trae moitas vantaxes, xa

que vai en contra do individualismo.

“A SECCIÓN HORTÍCOLA ESTÁ FORMADA POR EXPLOTACIÓNS

FAMILIARES NAS QUE TRABALLAN TANTO HOMES COMA

MULLERES”


Guía de casos

INTERREG - F.E.D.E.R.

“OS ASPECTOS INNOVADORES COS QUE CONTAMOS SON A

MAQUINARIA PUNTEIRA E AS CERTIFICACIÓNS DE CALIDADE

ESIXIDAS POLA NORMATIVA VIXENTE”

COOPERACIÓN

TRANSFRONTEIRIZA

É preciso entender a globalización na

que se desenvolve o mercado actual

como unha oportunidade e non como

unha ameaza. Este é o contexto no

que se move a cooperativa de Esposende,

xa que o mercado portugués

se ve inundado por produtos doutros

países con prezos máis baixos. Por

isto hai unha fiestra aberta á cooperación

transfronteiriza.

Na súa longa traxectoria como cooperativa,

traballaron puntualmente

con Horta de Galicia e coa Cooperativa

El Pilar e estarían interesados en

manter con eles unha relación máis

frecuente e estable.

As razóns que apuntan para xustificaren

que non haxa máis cooperación

transfronteiriza é a falta de dimensión

das empresas portuguesas.

As motivacións principais

para iniciar o proceso de

cooperación

transfronteiriza é buscar

novos contactos e ampliar o

mercado, sobre todo na

sección hortícola, onde se

poden aproveitar as terras

que están quedando

baldeiras polo declive do

sector lácteo. Estas terras

libres poden utilizarse para

o cultivo de produtos da

horta. Hai unha grande

oportunidade, xa que a

produción hortícola

portuguesa se incrementa

mentres que en Galicia

decrece.

“A SECCIÓN HORTÍCOLA ESTÁ FORMADA POR EXPLOTACIÓNS

FAMILIARES NAS QUE TRABALLAN TANTO HOMES COMA

MULLERES”

93


94

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

ESTRATEXIAS AMBIENTAIS E DE CALIDADE

Unha das maiores preocupacións da Cooperativa de Esposende é a de informar

os seus asociados sobre a importancia da preservación ambiental.

No aspecto da calidade xa teñen a certificación de calidade HACCP esixida

en Portugal e, en canto aos aspectos ambientais, cumpren os protocolos

das cámaras e van construír un centro de compostaxe de residuos sólidos

hortícolas.

Neste eido tamén hai que salientar a ligazón cos servizos oficiais do Ministerio

de Agricultura no sentido de obter unha información continua en canto

ás mellores prácticas e técnicas que permiten obter produtos de calidade

sen degradar o medio.

ESTRATEXIAS DE FUTURO

As maiores dificultades que sufriu a cooperativa foron ao inicio da actividade,

pero agora a experiencia de tantos anos dá lugar a unha estabilidade

financeira que permite ser optimista de cara ao futuro.

Entre os plans de futuro está contemplado incidir nos apoios á pecuaria, á

produción leiteira e sobre todo á horticultura.

Queren incrementar a produción hortícola e intentar producir eles mesmos

cultivando as súas propias terras, mais aló do labor de comercialización das

producións da masa social. En consonancia con isto, estanse a crear novas

instalacións en Apulia.

PERFIL DOS/AS SOCIOS/AS

A maioría dos/as socios/as desta cooperativa son unidades familiares que

se dedican á agricultura. Debe sinalarse que, ante a afirmación de que a

agricultura nesta zona é unha actividade á que se dedica toda a familia,

a porcentaxe de homes dados de alta como so-

O

COOPERATIVISMO

É UN FACTOR DE

RIQUEZA,

SOLIDARIAMENTE

FUNDADA, E A GARANTIA

DE ÉXITO NA

ORGANIZACIÓN DA

SOCIEDADE

cios é do 95%, mentres que a porcentaxe

de mulleres non supera o 5%. Ademais,

o consello reitor, formado polos membros

máis antigos da cooperativa, está

composto unicamente por homes. No

entanto, se nos fixamos na distribu-

ción por idades, as mulleres forman

o grupo de xente máis nova e de incorporación

máis recente á organización.

Por isto, semella que a proporción

entre homes e mulleres vai mudando co

paso do tempo.


Guía de casos

INTERREG - F.E.D.E.R.

Horta de Galicia Sociedade Cooperativa Galega

Comercialización de produtos agrícolas

Ano de creación 1993

Tipo de cooperativa Segundo grao

Número de socios cos que se constituíu 5

Número de socios cos que conta na actualidade 3

Ten tenda propia Non

Uso TIC Non

Facturación 2 000 000 €

INICIOS

Esta é unha cooperativa de segundo

grao que se dedica á distribución e

comercialización de produtos agrícolas.

“Cando o produto é de

calidade, as vendas están

aseguradas e, ademais, a

prezos superiores”

Naceu en maio de 1993, pola asociación

de cinco cooperativas galegas

de produtos agrícolas que se uniron para aforrar custos de distribución.

Ademais, o que se pretendía era crear unha marca común, non facerse competencia

entre elas e iniciar unha Porta do Río Miño, como socia fundadora

e que na actualidade segue pertencendo a Horta de Galicia. Quéixase de

que no 1980, cando naceu, o principal problema co que se atoparon era

a existencia de moitos intermediarios, o que aumentaba moito o prezo co

que o produto chegaba ao mercado.

Hoxe en día hai empresas que producen exclusivamente para Horta de Galicia

e outras que entregan parte da produción para a súa comercialización.

Con respecto ás cooperativas portuguesas, hai unha relación mutua, xa que

na zona portuguesa non hai quen comercialice os produtos e na zona galega

non hai suficiente produción, polo que a complementariedade é case

perfecta.

“SE O/A PRODUTOR/A OBTÉN BENEFICIOS, QUERERÁ

COMERCIALIZAR COA MESMA EMPRESA O SEGUINTE ANO,

MANTENDO ASÍ UNHA RELACIÓN DURADEIRA E BENEFICIOSA

PARA AMBOS”

95


96

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

“O TRABALLO DA HORTA REQUIRE MOITA DEDICACIÓN, PERO

REALMENTE DEIXA TEMPO PARA O LECER E PROPORCIONA A

GRAN SATISFACCIÓN DE SER O TEU PROPIO XEFE”

COOPERACIÓN TRANSFRONTEIRIZA

A cooperación transfronteiriza comezou

debido a campañas comerciais

feitas nunha época na que non dispoñían

de suficiente produto para a

venda. Foi entón cando pensaron na

posibilidade de mercar en Portugal.

Realizaron unha viaxe un tanto informal,

sen moita planificación. Nesta

viaxe puideron atopar cooperativas

que lles subministraron produto, que

logo revenderon en Galicia.

O produtor portugués o que desexa

é colocar o seu produto en Galicia.

Non lle importa que logo o produto

se venda baixo a marca de coopera-

“A proba de que existen

boas relacións con Portugal

é que existen outros

produtores que tamén

desexan comercializar a

través de Horta de

Galicia. Pero non se lles

pode mercar a todos, xa

que hai que ter en conta as

posibilidades reais de

comercialización”

tivas galegas, xa que non busca crear o seu propio nome en Galicia. Neste

sentido, o produtor portugués é moi diferente ao galego.

Horta de Galicia leva moito tempo traballando con cooperativas portuguesas

que producen hortalizas. Houbo un tempo no que desprazaron técnicos

a Portugal, pero agora xa non é preciso, porque as cooperativas portuguesas

saben exactamente como teñen que producir para Horta de Galicia.

Algunhas delas producen exclusivamente para Horta de Galicia e outras só

dedican parte da produción.

“HAI UN CONTACTO TELEFÓNICO DIARIO PARA TRAER A

PRODUCIÓN DOS 40 OU 50 PRODUTORES QUE

COMERCIALIZAN CON HORTA DE GALICIA”


ESTRATEXIAS AMBIENTAIS E DE CALIDADE

Guía de casos

INTERREG - F.E.D.E.R.

A calidade é o que vende; con calidadedese vender a cantidade que se

queira e obter ademais un bo prezo. É preciso lograr a trazabilidade do

produto e que todos os produtores leven o libro de campo, isto é, recoller

todos os produtos e incidencias que poidan ter con cada un. Deste xeito é

moi doado identificar se hai calquera problema na produción ou na distribución.

É importante vender soamente unha ou dúas clases dentro de cada produto;

as grandes cadeas esixen que o tomate do venres sexa igual ao do

luns, por exemplo. Isto implica controlar os fertilizantes e, en xeral, todo o

proceso produtivo.

A súa estratexia é competir pola diferenciación a través da calidade. Por iso

teñen sistemas de trazabilidade e certificacións para todos os produtos.

ESTRATEXIAS DE FUTURO

Non poden medrar porque non hai

terreos suficientes que se poidan

dedicar a estes labores. En España

non hai posibilidade de medrar.

Queren seguir comercializando os

seus produtos e que estes sigan tendo

a calidade que tiveron sempre.

PERFIL DOS/AS SOCIOS/AS

Actualmente o número total de socios que forman as tres cooperativas que

constitúen Horta de Galicia é de 66.

O problema que hai hoxe en día cos/as socio/as é o relevo xeracional, xa

que a xente nova polo xeral non quere traballar na agricultura.

ACTUALMENTE ESTÁ

FORMADA POR:

• PORTA DO RÍO MIÑO

• POISTOIRO

• VEIGA DE CASCALLÁ

A maioría dos/as socios/as son mulleres, o

que é moi común no sector agrícola. Aínda

que o home axuda a muller, adoita ser ela

quen está ao fronte de todo. Por outra

banda, os choferes dos camións son todos

homes. En conxunto, a proporción é

de un 70% mulleres e un 30% homes.

Ademais da asemblea xeral realizan reunións

moi a miúdo co fin de lograr unha

boa comunicación entre os membros.

97


UÍA

DE6.

GUÍA DE RECURSOS

ECUR


6.1 GALICIA

Guía de recursos

6.1.1. Administración autonómica

CONSELLERÍA DE TRABALLO

Complexo Administrativo de

San Lázaro, s/n

15781 Santiago de Compostela

Delegacións provinciais:

Delegación provincial da Coruña

Rúa Fernando Macías, 18-20, 1º

15071 A Coruña

Tel: 981 185 978. Fax: 981 185 981

Delegación provincial de Lugo

Ronda da Muralla, 70-baixo 2

27071 Lugo

Tel: 982 294 363/344

Fax:982 294 359

Delegación provincial de Ourense

Avenida da Habana 79, 5º

32004 Ourense

Tel: 988 386 223/224

Fax: 988 386 838

Delegación provincial de Pontevedra

Rúa Concepción Arenal, 8 - 2º

36201 Vigo

Tel: 986 817 202 / 4

Fax: 986 817 634

DIRECCIÓN XERAL DE RELACIÓNS

LABORAIS

Comp. Administrativo San Lázaro s/n

15781 Santiago de Compostela

Tel: 981 544 666/71

Fax: 981 544 659

SUBDIRECCIÓN XERAL DE

COOPERATIVAS E ECONOMÍA SOCIAL

Rexistro Central de Cooperativas.

Complexo Administrativo

San Lázaro s/n. 15781 Santiago

Tel: 981 541 675 Fax: 981 957 784

DIRECCIÓN XERAL DE PROMOCIÓN

DO EMPREGO

Complexo Administrativo

San Lázaro, s/n 2º planta

15781 Santiago

Tel: 981 544 614 / 981 544 612

Fax: 981 544 678

Rede de técnicos locais de emprego

Nesta páxina pódense localizar os

técnicos de emprego, ao longo

de toda a xeografía galega, onde

traballan máis de 400 especialistas.

http://www.tecnicosempregogalicia.

xunta.es/RedTecnicosEmprego/

CONSELLERÍA DE MEDIO RURAL

Edificios Administrativos

San Caetano, s/n

15704 Santiago de Compostela

Tel: 981 545 400. Fax: 981 545 759

Delegacións provinciais:

Delegación provincial da Coruña

Praza Luis Seoane, s/n. Edificio

Servizos Múltiples (Monelos)

15008 - A Coruña

Tel: 981 184 501. Fax: 981 184 651

101


102

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

Delegación provincial de Lugo

Ronda da Muralla, 70, baixo 1

27003 - Lugo

Tel: 982 294 528. Fax: 982 294 452

Delegación provincial de Ourense

Rúa Florentino López Cuevillas, 4-6,

baixo 32003 Ourense

Tel: 988 386 456. Fax: 988 386 566

Delegación provincial de Pontevedra

Benito Corbal, 47, 4ª 36071

Pontevedra

Tel: 986 805 409. Fax: 986 805 485

Direccións xerais:

DIRECCIÓN XERAL DE ESTRUTURAS

E INFRAESTRUTURAS AGRARIAS

San Caetano, s/n. 15781 Santiago

Tel: 981 544 763. Fax: 981 54 57 53

DIRECCIÓN XERAL PRODUCIÓN,

INDUSTRIAS E CALIDADE

AGROALIMENTARIA

San Caetano, s/n. 15781 Santiago

Tel: 981 54 47 77. Fax: 981 95 73 02

DIRECCIÓN XERAL DE

DESENVOLVEMENTO RURAL

Avda. do Camiño Francés, 10-baixo

15703 Santiago de Compostela

Tel: 981 547 355. Fax: 981 547 381

DIRECCIÓN XERAL DE

INVESTIGACIÓN, TECNOLOXÍA E

FORMACIÓN AGROFORESTAL

Rúa dos Irmandiños, s/n-Salgueiriños

15703 Santiago de Compostela

Tel: 981 54 00 20. Fax: 981 54 66 51

DIRECCIÓN XERAL DE MONTES E

INDUSTRIAS FORESTAIS

San Lázaro, s/n. 15703 Santiago

Tel: 981 54 61 09. Fax: 981 54 61 01

Entes adscritos á Consellería de

Medio Rural:

AXENCIA GALEGA DE

DESENVOLVEMENTO RURAL -

AGADER (DIRECCIÓN XERAL)

Avda. do Camiño Francés, 10-baixo

15703 Santiago

Tel: 981 547 354. Fax: 981 547 381

CENTRO DE INFORMACIÓN AO

AGRO GALEGO – CIAG

Estrada de San Marcos, s/n

15780 Santiago de Compostela

Tel: 902 112 000. Fax: 981 559 801

FONDO GALEGO DE GARANTÍA

AGRARIA - FOGGA (DIRECCIÓN

XERAL)

Rúa dos Irmandiños, s/n Salgueiriños

15704 Santiago

Tel: 981 540 094. Fax: 981 546 191

SOCIEDADE DE

DESENVOLVEMENTO COMARCAL

DE GALICIA

Estrada Santiago-Noia, km.3 15896

A Barcia, Santiago

Tel: 981 542 608. Fax: 981 542 564

Correo electrónico:

info@comarcasdegalicia.com

Páxina web:

www.comarcasdegalicia.com

CONSELLERÍA DE ECONOMÍA E

FACENDA

Edificios Administrativos

San Caetano, s/n. 15704 Santiago

Tel: 981 545 400

Fax: 981 544 125

Páxina Web:

www.economiaefacenda.org


DIRECCIÓN XERAL DE

PLANIFICACIÓN ECONÓMICA E

FONDOS COMUNITARIOS

Edificios Administrativos

San Caetano s/n. 15704 Santiago

Tel: 981 545 132.Fax: 981 545 133

Correo electrónico:

dxplanificacion@xuntaeco.org

INSTITUTO GALEGO DE PROMOCIÓN

ECONÓMICA (IGAPE).

Entidade que xestiona en Galicia

as distintas axudas e apoios á

promoción económica e empresarial.

Depende da Consellería de Economía

e Facenda da Xunta de Galicia.

Complexo Administrativo

de San Lázaro, s/n. 15703 Santiago

Tel: 981 541 147. Fax: 981 558 844

Páxina Web: http://www.igape.es

Delegacións:

Delegación da Coruña

Pza. Pontevedra, 22-2º

15003 A Coruña

Tel: 981 182 239. Fax: 981 182 240

Delegación de Ferrol

Edif. de Usos Múltiples.

Pza. Camilo José Cela, s/n.

15403 Ferrol (A Coruña)

Tel: 981 337 101. Fax: 981 337 106

Delegación de Santiago

Complexo Administrativo

de San Lázaro, s/n.

15703 Santiago de Compostela

Tel: 981 541 147. Fax: 981 558 844

Delegación de Lugo

Xunta de Galicia. Edif Administrativo

Ronda da Muralla, 70. 27071 Lugo

Tel: 982 294 032. Fax: 982 294 801

Guía de recursos

INTERREG - F.E.D.E.R.

Delegación de Ourense

Rúa Xoán XXIII, 33. 32003 Ourense

Tel: 988 687 289. Fax: 988 687 290

Delegación de Pontevedra

Rúa Michelena, 30

36001 Pontevedra

Tel: 986 805 305. Fax: 986 805 308

Delegación de Vigo

Xunta de Galicia. Edif. Administrativos

Rúa Praza da Estrela, 9, 3º andar.

36201 Vigo

Tel: 986 817 366. Fax: 986 817 361

CONSELLERÍA DE INNOVACIÓN

E INDUSTRIA

Edificios Administrativos

San Caetano, s/n. 15704 Santiago

Tel: 981 545 400

Fax: 981 544 949

Delegacións provinciais:

Delegación provincial da Coruña

Edificio Servizos Múltiples. 1º Andar

Polígono de Elviña – Monelos

15008 A Coruña

Tel: 981 184 902/903

Fax: 981 184 790

Delegación provincial de Lugo

Ronda da Muralla, 70-2º Andar

27003 Lugo

Tel: 982 294 650. Fax: 982 294 681

Delegación provincial de Ourense

Rúa Curros Enríquez, 1 - 4º

32003 Ourense

Tel: 988 386 710 / 711

Delegación provincial de

Pontevedra

Rúa Eduardo Pondal, 64 36003

Pontevedra

Tel: 986 805 205/204. Fax: 986 805 246

103


104

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

CONSELLERÍA DE PESCA E

ASUNTOS MARÍTIMOS

Edificios Administrativos

San Caetano, s/n

15704 Santiago de Compostela

Tel: 981 545 400. Fax: 981 544 037

Delegacións provinciais:

Delegación provincial da Coruña

Rúa Ramón y Cajal, Nº 1

Casa do Mar, 5º Andar

15006 A Coruña

Tel: 981 182 000.Fax: 981 182 027

Delegación provincial de

Lugo-Celeiro

Avda. Ramón Canosa, s/n

27863 Celeiro-Viveiro

Tel: 982 555 015. Fax: 982 555 007

Delegación provincial

Pontevedra-Vigo

Concepción Arenal, 8-5º. 36201 Vigo

Tel: 986 817 113. Fax: 986 817 102

6.1.2. Administración local

Concello de Verín

Pza. do Concello, s/n. 32600 Verín

Tel: 988 410 000 / 988 410 001 /

988410334 / 988414452

Fax: 988411900

Correo electrónico:

nataliaglez@verin.net

Páxina web: www.verin.net

VICEPRESIDENCIA DA

IGUALDADE E DO BENESTAR

Edificios Administrativos

San Caetano, s/n

Tel: 981 544 619 / 21

Fax: 981 545 620

Páxina web:

http://vicepresidencia.xunta.es/

Delegacións provinciais:

Delegación provincial da Coruña

Avenida do Exército,2-1º

15006 A Coruña

Tel: 981 185 700. Fax: 981 185 701 /2

Delegación provincial de Lugo

Ronda da Muralla, 70. 27071 Lugo

Tel: 982 294 450. Fax: 982 294 443

Delegación provincial de Ourense

Camiño Vello-Prado Lonia, s/n

32004 Ourense

Tel: 988 386 147. Fax: 988 386 087

Delegación provincial de

Pontevedra

Rúa Concepción Arenal 8 -1º

36201 Vigo

Tel: 986 817 040. Fax: 986 817 043

Concello de Oímbra

Avenida do Carregal, 3

32613 Oímbra

Tel: 988 426 160. Fax: 988 426 160

Páxina web: http://www.oimbra.es/


Concello de Monterrrei

Rúa Fontiñas, 2. 32618 Monterrei

Tel: 988 418 002. Fax: 988 425 700

Concello de Castrelo de Val

Toural,15

32625 Castrelo do Val - Ourense

Tel: 988 419 002.Fax: 988 419 122

Correo electrónico:

castrelo@interbook.net

Concello de Riós

Rúa José Antonio, 139. 32611 Riós

Tel: 988 425 032. Fax: 988 425 145

Páxina web:

http://www.concelloderios.es/

Concello de Vilardevós

Paseo de Manuel Núñez, 30

32616 Vilardevós

Tel: 988 417 004.Fax: 988 417 004

Correo electrónico:

vilardevos@arrakis.es

Páxina web:

http://www.vilardevos.org/

Concello de Cualedro

Avenida de Portugal, 8

32689 Cualedro

Tel: 988 424 004. Fax: 988 424 026

Páxina web: http://www.cualedro.es/

Guía de recursos

INTERREG - F.E.D.E.R.

Concello de Entrimo

Praza do Concello, 1. 32860 Terrachá

Tel: 988 434 666 Fax: 988 434 610

Páxina web:

http://www.concelloentrimo.es

Concello de Baltar

Rúa Otero Cruz, 12.32234, Ponte

Tel: 988 486 900.Fax: 988 486 901

Páxina web:

http://www.concellodebaltar.org/

Concello de Calvos de Randín

Praza Eiro, 1

32644 Calvos de Randín

Tel: 988 434 000. Fax: 988 434 110

Concello de Muíños

Plaza de la Fuente, s/n

32880 Mugueimes

Tel: 988 456 403 / 988 456 404

Fax: 988 456 480

Páxina web:

http://www.concellomuinos.com/

Concello de Lobios

Estrada de Portugal, s/n

32870 Fondevila

Tel: 988 448 000. Fax: 988 448 014

Correo electrónico:

lobios@lobios.org

Páxina web: www.lobios.org

6.1.3. Organismos de apoio ao desenvolvemento rural

Centro Comarcal de Bergantiños

Estrada Buño-Malpica

15111 Malpica de Bergantiños

Tel: 981 707 300. Fax: 981 707 399

Correo electrónico:

ccbergantiños@cetadec.net

Centro Comarcal do Carballiño

N-541 Km. 27.

32500 O Carballiño,

Tel: 988 530 252. Fax: 988 273 769

Correo electrónico:

cccarballino@cetadec.net

105


106

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

Centro Comarcal do Deza

Parque empresarial de Lalín 2000

36500 Lalín

Tel: 986 794 059. Fax: 986 794 057

Correo electrónico:

ccdeza@cetadec.net

Centro Comarcal de Ordes

N-550 Km 37. 15680 Ordes

Tel: 981 688 386. Fax: 981 697 547

Correo electrónico:

ccordes@cetadec.net

Centro Comarcal do Salnés

Paseo de la Calzada s/n

36630 Cambados

Tel: 986 526 013. Fax: 986 543 366

Correo electrónico:

ccsalnes@cetadec.net

Centro Comarcal de Tabeirós-Terra

de Montes

C-541 Toedo. 36682 A Estrada

Tel: 986 575 149/23

Fax: 986 575 301

Correo electrónico:

cctabeiros@cetadec.net

Centro Comarcal de Terra de

Celanova

Vilanova dos Infantes

32829 Celanova

Tel: 988 432 267/68

Fax: 988 431 271

Correo electrónico:

cccelanova@cetadec.net

Centro Comarcal de Terra de

Lemos

N-120 km 519,2

27400 Monforte de Lemos

Tel: 982 416 046. Fax: 982 410 657

Correo electrónico:

cctlemos@cetadec.net

Centro Comarcal de Terra de Trives

C-563 km 68. 32780 A Pobra de Trives

Tel: 988 330 974. Fax: 988 330 840

Correo electrónico:

ccttrives@cetadec.net

Centro Comarcal da Paradanta

Estrada de Crecente s/n

36880 A Cañiza

Tel: 986 662 329. Fax: 986 663 328

Correo electrónico:

ccparadanta@cetadec.net

Centro Comarcal da Mariña

Occidental

Rúa Lodeiro s/n. 27850 Viveiro

Tel: 982 570 670. Fax: 982 570 671

Correo electrónico:

ccmarinaoccidental@cetadec.net

Fundación Comarcal de Verín

Rúa Montemaior, 10 Local 8

32600 Verín

Tel: 988 592 022. Fax: 988 592 007

Correo electrónico: fverin@cetadec.net

Fundación Comarcal A Fonsagrada

Avda. Galicia, 36-2º

27100 A Fonsagrada

Tel.: 982 340 367. Fax: 982 340 367

Correo electrónico:

ffonsagrada@comarcasdegalicia.com

Fundación Comarcal A Mariña

Central

Praza do Concello, s/n

27740 Mondoñedo

Tel: 981 524 037. Fax: 982 524 410

Fundación Comarcal A Mariña

Occidental

Rúa Lodeiro, s/n 27850 Viveiro

Tel: 982 563 417 Fax: 982 563 417

Correo electrónico:

fundacmarinaocc@yahoo.es


Fundación Comarcal A Mariña

Oriental

Praza de España, 1. 27700 Ribadeo

Tel: 982 120 801. Fax: 982 120 838

Fundación Comarcal A Paradanta

Rúa Silleda, s/n. 36880 A Cañiza

Tel: 986 652 329. Fax: 986 652 329

Correo electrónico: f.p@arrakis.es

Fundación Comarcal A Ulloa

Avd. de Compostela, 43 Baixo

27200 Palas de Rei

Tel: 982 374 131. Fax: 982 374 131

Correo electrónico: fullo@cetadec.net

Fundación Comarcal Arzúa

Rúa de Lugo, 29 baixo. 15810 Arzúa

Tel: 981 508 114. Fax: 981 508 114

Correo electrónico:

farzu000@igatel.net

Fundación Comarcal Bergantiños

Ctra. Buño-Malpica, km 0,5

15113 Malpica

Tel: 981 711 070. Fax: 981 711 070

Correo electrónico:

fdebergantinos@cetadec.net

Fundación Comarcal Betanzos

Rúa Pescadería, 1-1º

15300 Betanzos

Tel: 981 776 455. Fax: 981 776 455

Fundación Comarcal Caldas

Rúa José Salgado, 13 baixo

36650 Caldas de Reis

Tel: 986 539 032. Fax: 986 539 032

Correo electrónico:

fcaldas@cetadec.net

Fundación Comarcal Chantada

Praza de España, 11-baixo

27500 Chantada

Tel: 982 441 181. Fax: 982 441 181

Guía de recursos

INTERREG - F.E.D.E.R.

Fundación Comarcal Deza

Parque Empresarial “Lalín 2000”

36500 Lalín

Tel: 986 794 059 / 049

Fax: 986 794 057

Correo electrónico:

expodeza@xunta.es

Fundación Comarcal Eume

Rúa Inmaculada, 6

15600 Pontedeume

Tel: 981 495 408. Fax: 981 495 409

Fundación Comarcal Muros

Rúa Real nº 29

15250 Muros (A Coruña)

Tel: 981 867 822. Fax: 981 867 822

Correo electrónico:

fcmuros@teleline.es

Fundación Comarcal Noia

Rúa Frei Luís Rodríguez, 9 - Baixo

15200 Noia

Tel: 981 842 093. Fax: 981 825 402

Correo electrónico: fcnoia@teleline.es

Fundación Comarcal O Baixo Miño

Rúa Foxo - Galerías Caracas, Local 8

36700 Tui

Tel: 986 602 057. Fax: 986 602 057

Correo electrónico:

expobaixomino@xunta.es

Fundación Comarcal O Carballiño

Ctra. Nacional 541, km 270

Carballiño

Tel: 988 272 351. Fax: 988 272 351

Correo electrónico:

fcarballino@cetadec.net

Fundación Comarcal O Morrazo

Pr. Eirado do Sinal, 5-1º

36940 Cangas

Tel: 986 304 474. Fax: 986 304 475

107


108

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

Fundación Comarcal O Ribeiro

Praza Maior, 2 - 1º

32400 Ribadavia

Tel: 988 470 028. Fax: 988 470 028

Correo electrónico: fdcri000@igatel.net

Fundación Comarcal O Salnés

Paseo da Calzada s/n baixo

36630 Cambados

Tel: 986 526 013. Fax: 986 524 012

Páxina web: http://www.salnes.info/

Correo electrónico:

fsalnes@cetadec.net

Fundación Comarcal Ordes

Ctra. Nacional 550, km 37

15680 Ordes

Tel: 981 688 386. Fax: 981 697 547

Correo electrónico:

fordes@cetadec.net

Fundación Comarcal Ortegal

Rúa Eugenio Dávila, 12 baixo

15330 Ortigueira

Rúa Real, 12 Baixo

15330 Ortigueira

Tel: 981 422 207. Fax: 981 422 207

Correo electrónico:

forte000@igatel.net

Fundación Comarcal Os Ancares

Avda. Madrid. 27640 Becerreá

Tel.: 982 360 070. Fax: 982 360 070

Correo electrónico:

fancares@cetadec.net

Fundación para o

desenvolvemento Comarcal de

Santiago

San Lázaro, 108 baixo A

15891 Santiago

Tel: 881 031 016. Fax: 981 574 679

Correo electrónico:

fsantiago@comarcadegalicia.com

Fundación Comarcal Tabeirós-Terra

de Montes

C-541, Toedo. 36684 A Estrada

Tel: 986 575 149 / 123

Fax: 986 572 157

Correo electrónico:

expotabeiros@xunta.es

Fundación Comarcal Terra Chá

Rúa Carmiña Prieto Rouco, s/n

27800 Vilalba

Tel: 982 512 369. Fax: 982 512 369

Correo electrónico:

ftcha@cetadec.net

Fundación Comarcal Terra de

Caldelas

Pr. da Torre s/n

32760 Castro Caldelas

Tel: 988 204 603. Fax: 988 204 681

Correo electrónico:

ftcaldelas@cetadec.net

Fundación Comarcal Terra de

Celanova

Vilanova dos Infantes

32816 Celanova

Tel: 988 432 267. Fax: 988 431 271

Correo electrónico:

cctcelanova@cetadec.net

Fundación Comarcal Terra de

Lemos

N-120, km 519,2. 27400 Monforte

Tel: 982 416 046. Fax: 982 416 057

Correo electrónico:

cctlemos@cetadec.net

Fundación Comarcal Terra de

Melide

Cantón de S. Roque 17-1º

15800 Melide

Tel: 981 507 244. Fax: 981 507 244

Correo electrónico:

ftmelide@navegalia.com


Fundación Comarcal Terra de

Trives

C-536 Ourense-Trives km 68

32780 A Pobra de Trives

Tel: 988 331 033. Fax: 988 331 033

Correo electrónico:

expotrives@xunta.es

6.1.4. Institucións financeiras

FONDO EUROPEO DE

DESENVOLVEMENTO REXIONAL

(FEDER)

Fondo europeo xestionado mediante

o Ministerio de Economía:

C/ Alcalá, 9, - Madrid

Tel: 91 595 80 00

Páxina web: www.meh.es

Enlace web: http://www.meh.

es/Portal/Areas+Tematicas/

Internacional/Union+Europea/

Normativa+especifica+FEDER.

htm?cultura=es-ES

GRUPO CAIXA GERAL DE

DEPÓSITOS

O actual Banco Caixa Geral é

un Banco español resultante da

fusión de tres bancos, o Banco

Simeón, o Banco de Extremadura,

e o Banco Luso Español. Ademais,

é o terceiro banco en importancia

da Península Ibérica e o primeiro

de Portugal:

Páxina web:

http://www.bancocaixageral.es/

Tel: 902 36 76 21 / 91 754 78 09

Guía de recursos

INTERREG - F.E.D.E.R.

Fundación Comarcal Valdeorras

A Veiguiña, 5. Centro Comarcal

32300 O Barco de Valdeorras

Tel: 988 321 905. Fax: 988 321 904

Correo electrónico:

fval000@igatel.net

CAIXA RURAL GALEGA

R. Emilia Pardo Bazán,37

32800 Celanova. Tel: 988 431 593

Avda. de Orense, 24

32630 Xinzo de Limia,

Tel: 988 550 118

Páxina Web: www.ruralvia.com/

isum/Main?ISUM_Portal=71

CAIXANOVA

Sede central:

Avda. García Barbón, 1.

36201 Vigo

Tel: 986 828 200. Fax 986 828 238

Avda. De Madrid, 33

32630 Xinzo de Limia

Tel: 988 550 009

Páxina Web: www.caixanova.es

CAIXA GALICIA

Sede central:

C/ Rúa Nueva, 30

15003 La Coruña

Tel: 981 187 000. Fax: 981 187 089

Avda. Ourense, 12

32630 Xinzo de Limia

Tel: 988 460 544

Páxinas Web: www.caixagalicia.es/

109


110

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

UNIRISCO GALICIA, SCR, S.A.

Sociedade de capital risco

universitaria que promove a creación

de empresas que aproveiten

o coñecemento xerado pola

universidade, mediante operacións

de investimento temporal no capital

das mesmas ou outros instrumentos

de financiamento, sempre baixo

criterios de rendibilidade e creación

de emprego.

Edificio CACTUS

Campus Universitario SUR

15782 Santiago de Compostela

Tel: 981 547 044 /981 547 050

Ext: 16206. Fax: 981 54 70 77

Correo electrónico: unirisco@usc.es

Páxina web: www.unirisco.com/

AFIGAL, SGR (Afianzamentos de

Galicia, Sociedade de Garantía

Recíproca)

Rúa S. Andrés, 143-4º

15003 A Coruña

Tel: 981 216 276. Fax: 981 204 454

Páxina web:

www.afigal.es/default.phtml

SOGARPO (Sociedade de

Garantía Recíproca)

Sociedade que pon a disposición

das pequenas e medianas

empresas préstamos a longo

prazo para refinanciar o seu

endebedamento a corto prazo,

obtendo mediante o seu aval un

interese referencial.

Sede social:

Reconquista, 11 - Baixo

36201 Vigo

Tel: 986 228 053

Fax: 986 438 860

Correo electrónico:

pontevedra@sogarpo.es

Páxina web:

www.sogarpo.es/home_g.htm

6.1.5. Asociacións, unións e federacións de cooperativas

ASOCIACIÓN GALEGA DE

COOPERATIVAS AGRARIAS

(AGACA)

Sede central

Rúa Tomiño, 22-ent. 15703 Santiago

Tel: 981 584 783. Fax: 981 571 730

Correo electrónico: agaca@agaca.es

Páxina Web: http://agaca.coop/

Delegación Ourense

R. Bedoia, 7, 2º. Of. 1

32004 Ourense.

Tel: 988 242 481. Fax: 988 242 480

Correo electrónico:

agacaourense@agaca.coop

Páxina Web: http://agaca.coop/


Delegación Lugo

Rúa Poeta Noriega Varela, 30

entrechán A

27004 Lugo

Tel:982 201 514. Fax:982 202 056

Correo electrónico:

agacalugo@agaca.coop

Páxina web: http://agaca.coop/

UNIÓN DE COOPERATIVAS DE

ENSINO DE TRABALLO ASOCIADO

DE GALICIA (UCETAG)

Rúa Fernández Villaverde, 4-1º Of. 3

36002 Pontevedra

Tel: 986 866 149. Fax: 986 896 525

Correo electrónico: info@ucetag.org.

Páxina web: www.ucetag.org

UNIÓN DE COOPERATIVAS

AGRARIAS DE FERROL (UCAFE)

Rúa Soto 9-11 Baixo Esq.

15403 Ferrol

Tel: 981 372 798. Fax: 981 372 798

Correo electrónico:

circulogacela@yahoo.es

FEDERACIÓN DE EMPRESAS

COOPERATIVAS SINERXIA

Rúa Fernández Villaverde, 4-1º A,

of. 3-4

36002 Pontevedra

Tel: 986 896 526. Fax: 986 896 525

Correo electrónico:

sinerxia@sinerxia.org

Páxina web: www.sinerxia.org

UNIÓN DE COOPERATIVAS DE

TRABALLO ASOCIADO UGACOTA

Rúa do Hórreo, 104-baixo esq.

15702 Santiago de Compostela

Tel: 981 575 578. Fax: 981 575 578

Correo electrónico:

ugacota@ugacota.org

Páxina web: http://www.ugacota.org/

Guía de recursos

INTERREG - F.E.D.E.R.

UNIÓN DE COOPERATIVAS DE

TRABALLO ASOCIADO EIXO

Rúa Fernández Villaverde, 4-1º

Ofic. 3 e 4

36002 Pontevedra

Tel: 986 896 526. Fax: 986 896 525

Correo electrónico: eixo @ucetag.org

Páxina web: http://www.eixo.info/

UNIÓN GALLEGA DE

COOPERATIVAS DE VIVIENDAS

(UGACOVI)

Rúa Bautizados, 1 dereita

15703 Santiago

Tel: 981 553 115

Correo electrónico:

ugacovi@hotmail.es

CONSELLO GALEGO DE

COOPERATIVAS

Órgano de promoción e difusión

do cooperativismo na Comunidade

Autónoma de Galicia. Ademais é

o órgano consultivo e asesor das

administracións públicas galegas nos

temas que afecten ao cooperativismo.

Edificio Administrativo San Lázaro

Consellería de Traballo - 2º andar

15781 Santiago de Compostela

Tel: 881 999 268

Páxina web:

www.cooperativasdegalicia.com

111


112

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

6.1.6. Recintos feriais

INSTITUTO FERIAL DE VIGO- IFEVI

Avda. do Aeroporto, 772

36318 Cotogrande

Tel: 986 486 144. Fax: 986 486 071

Páxina web: www.ifevi.com

RECINTO FERIAL DE SILLEDA-

FUNDACIÓN SEMANA VERDE

SILLEDA

Recinto Feiral s/n. 36540 Silleda

Tel: 986 577 000. Fax: 986 580

Correo electrónico:

info@ feiragalicia.com

Páxina web: feiragalicia.com

FIMO

Punta Arnela, s/n. 15405 Ferrol

Tel: 981 333 060. Fax: 981 333 961

Correo electrónico:

info@fimo-ferrol.org

Páxina web: www.fimo-ferrol.org

EXPOURENSE

Finca Sevilla s/n. 32005 Ourense

Tel: 988 366 030. Fax: 988 366 204

Correo electrónico:

expourense@expourense.org

6.1.7. Institucións de interese para a cooperación transfronteiriza e

a acción exterior

INSTITUTO GALEGO DE

ANÁLISE E DOCUMENTACIÓN

INTERNACIONAL-IGADI

Av. Joselín, 7 Portal 3-4º B

36300 Baiona

Tel: 986 357 238. Fax: 986 35 72 38

Páxina web: http://www.igadi.org/

Correo-e: info@igadi.org

CENTRO DE ESTUDOS

COOPERATIVOS-CECOOP.

Facultade de Dereito Campus

Universitario Sur. 15782 Santiago

Tel: 981 563 100, ext.14707 e 11594

Fax: 981 54 71 26

Correo electrónico: cecoop@usc.es

UNIVERSIDADE DE VIGO- UNIVIGO

Campus das Lagoas CUVI 36310

Teléfono: 986 816 041

Páxina Web: www.uvigo.es

REVISTA COOPERATIVISMO E

ECONOMÍA SOCIAL

Revista semestral publicada

pola Facultade de Económicas e

Empresariais da Universidade de Vigo.

Biblioteca da Facultade de Ciencias

Económicas e Empresariais.

Campus das Lagoas Marcosende, s/n

36310 Pontevedra

Tel: 986 812 500

Tamén se pode consultar en

www.dialnet.es

INSTITUTO ESPAÑOL DE COMERCIO

EXTERIOR-ICEX

de la Castellana 14

28046 Madrid

Tel: 902 349 000

Páxina web: www.icex.es


EIXO ATLÁNTICO DO NOROESTE

PENINSULAR

O Eixo Atlántico do Noroeste Peninsular

é unha asociación transfronteriza

de concellos, integrados polas 18

principais cidades do Norte de Portugal

e de Galicia que configuran o sistema

urbano da Eurorexión.

Bolivia, 4. 36203 Vigo

Tel: 986 480 616. Fax: 986 482 022

6.1.8. Cámaras de comercio

Cámara Oficial de Comercio,

Industria y Navegación de A

Coruña

Rúa Alameda 30 – 32, 1º. Coruña

Tel: 981 216 072. Fax: 981 225 208

Páxina web:

http://www.camaracoruna.com/

Correo electrónico:

ccincoruna@camaras.org

Cámara de Comercio, Industria e

Navegación de Ferrol

A Malata, s/n. 15591 Ferrol

Tel. 981 333 165. Fax. 981 333 096

Páxina web:

http://www.camaraferrol.org/

Correo electrónico:

info@camaraferrol.org

Cámara Oficial de Comercio,

Industria y Navegación de Lugo

Rúa Ramón Ferreiro, 18. 27004 Lugo

Tel: 982 284 300. Fax: 982 244 301

Páxina web:

http://www.camaralugo.com/

Correo electrónico:

camara@camaralugo.com

Guía de recursos

INTERREG - F.E.D.E.R.

COMUNIDADE DE TRABALLO

GALICIA-NORTE DE PORTUGAL

Coordinador xeral da Comunidade

de Traballo Galicia-Norte de Portugal

Rúa Feáns, 5-baixo. 15706 Santiago

Tel: 981 54 10 02 / 981 54 10 24

Fax: 981 54 10 03

Cámara Oficial de Comercio,

Industria y Navegación de Ourense

Av. de La Habana 30-bis

32003 Ourense

Tel: 988 233 116. Fax: 988 233 088

Páxina web:

http://www.camaraourense.com/

Correo electrónico:

camara@camaraourense.com

Cámara Oficial de Comercio,

Industria y Navegación de

Pontevedra

Rúa Jardines de Vincenti, 4 - 2º piso

36001 - Pontevedra

Tel: 986 866 303. Fax: 986 862 643

Páxina web:

http://www.camarapontevedra.com

ccinpontevedra@camaras.org

Cámara Oficial de Comercio,

Industria y Navegación de Santiago

R. S. Pedro de Mezonzo, 44

15701 Santiago

Tel: 981 596 800. Fax: 981 590 322

Páxina web:

http://www.camaracompostela.com/

informacion@camaracompostela.org

113


114

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

Cámara Oficial de Comercio,

Industria y Navegación de Tui

Rúa A. G. Besada, 15 1º Dcha.

36700 Tui

Tel: 986 600 216. Fax: 986 601 512

Páxina web:

http://www.camaratui.com/

Correo electrónico:

camaratui@camaratui.com

Cámara Oficial de Comercio,

Industria y Navegación de Vigo

R. República Arxentina, 18 A

36201 Vigo

Tel: 986 43 25 33. Fax: 986 43 56 59

Correo electrónico:

camaravigo@camaravigo.com

Páxina web:

http://www.camaravigo.es/

Cámara Oficial de Comercio,

Industria y Navegación de

Vilagarcía

Av. Doctor Tourón, 46

36600 Vilagarcía de Arousa

Tel: 986 565 286.Fax: 986 500 621

Correo electrónico:

registro@camaravilagarcia.com


6.2 PORTUGAL

6.2.1. Administracións centrais

Ministério do Ambiente, do

Ordenamento do Território e

do desenvolvimento Regional

[MAOTDR]

Secretaria-Geral do Ministério do

Ambiente, do Ordenamento do

Território e do Desenvolvimento

Regional

Fax: 213 231 539

Páxina web:

http://www.sg.maotdr.gov.pt

Gabinete de Relações Internacionais

Rua de «O Século», 51-4º

1200-433 Lisboa

Tel: 213 232 593.Fax: 213 232 504

Páxina web:

http://www.gri.maotdr.gov.pt

Direcção-Geral do Ordenamento

do Território e Desenvolvimento

Urbano

Campo Grande, 50

1749-014 Lisboa

Tel: 217 825 000. Fax: 217 825 003

Páxina web: http://www.dgotdu.pt

Correo electrónico:

dirgeral@dgotdu.pt

Instituto Financeiro para o

Desenvolvimento Regional

Rua São Julião, 63. 1149-030 Lisboa

Tel: 218 814 000. Fax: 218 881 111

Páxina web: http://www.dgdr.pt

Guía de recursos

INTERREG - F.E.D.E.R.

Departamento de Prospectiva

e Planeamento e Relações

Internacionais

Av. D. Carlos I, 126-4º

1249-073 Lisboa

Tel: 213 935 200. Fax: 213 935 208

Páxina web: http://www.dpp.pt

Inspecção-Geral do Ambiente e do

Ordenamento do Território

Rua de «O Século», 63-3º

1249-033 Lisboa

Tel: 213 225 500. Fax: 213 432 777

Páxina web: http://www.igaot.pt

Comissão de Coordenação e

Desenvolvimento Regional do

Norte

Rainha D. Estefânia, 251

4150-304 Porto

Tel: 226 086 300. Fax: 226 086 301

Páxina web: http://www.ccdr-n.pt

Agência Portuguesa do Ambiente

R. da Murgueira, 9/9 A, 7585

2611 - 865 Amadora

Tel: 214 728 200. Fax: 214 719 074

Páxina web: http://www.iambiente.pt

Instituto da Conservação da

Natureza e da Biodiversidade

Rua de Santa Marta, 55

1150-294 Lisboa

Tel: 213 507 900. Fax: 213 507 984

Páxina web: http://www.icn.pt

115


116

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

Instituto da Habitação e da

Reabilitação Urbana

Av. Columbano Bordalo Pinheiro, 5

1099-019 Lisboa

Tel: 217 231 500. Fax: 217 260 729

Páxina web: http://www.inh.pt

Conselho Nacional do Ambiente e

do Desenvolvimento Sustentável

Rua de S. Domingos à Lapa, 26

1220-835 Lisboa

Tel: 213 929 926. Fax: 213 929 929

Ministério da Agricultura, do

Desenvolvimento Rural e das

Pescas [MADRP]

Gabinete de Planeamento e

Políticas – GPP

Padre António Vieira, 1-8º

1099-073 Lisboa

Tel: 213 819 300.Fax: 213 876 635

Páxina web: http://www.gpp.pt

Correo electrónico: gpp@gpp.pt

Inspecção-Geral da Agricultura e

Pescas – IGAP

Av. da República, 84-2º-3º

1649-008 Lisboa

Tel: 217 922 100. Fax: 217 979 163

Correo electrónico:

geral@igag.min-agricultura.pt

Secretaria-Geral – SG

Praça do Comércio. 1149-010 Lisboa

Tel: 213 234 600. Fax : 213 234 601

Páxina web:

http://www.seg.min-agricultura.pt

Correo electrónico:

secretario_geral.sg@min-agricultura.pt

Direcção-Geral de Agricultura e

Desenvolvimento Rural – DGADR

Av. Afonso Costa, 3. 1949-002 Lisboa

Tel: 218 442 200. Fax: 218 442 202

Páxina web: http://www.dgadr.pt

Correo electrónico:

dgadr@dgadr.min-agricultura.pt

Direcção-Geral das Pescas e

Aquicultura – DGPA

Av. Brasília. 1449-030 Lisboa

Tel: 213 035 700. Fax: 213 035 701/2

Páxina web:

http://www.dgpa.min-agricultura.pt

Correo electrónico:

dgpa@dgpa.min-agricultura.pt

Direcção-Geral dos Recursos

Florestais – DGRF

Av. João Crisóstomo, 28

1069-040 Lisboa

Tel: 213 124 800. Fax: 213 124 988

Páxina web:

http://www.dgrf.min-agricultura.pt

Correo electrónico:

info@dgrf.min-agricultura.pt

Ministério do Trabalho e da

solidariedade Social [MTSS]

Ministério do Trabalho e da

Solidariedade Social

P. de Londres, 2º-11º

1049-056 Lisboa

Tel: 21 844 11 00 / 21 844 11 47

21 844 11 08. Fax: 21 844 13 22

Correo electrónico:

secretaria.geral@sg.mtss.gov.pt

SGMTSS-Ministério do Trabalho e

da Solidariedade Social

Praça de Londres 2-11º

1049-056 Lisboa

Tel: 21 844 11 00 / 21 844 11 18

Fax: 21 844 12 11

Correo electrónico:

secretaria.geral@sg.mtss.gov.pt

SGMTSS-Ministério do Trabalho e

da Solidariedade Social

Praça de Londres, 2-11º

1049-056 Lisboa

Tel: 21 844 11 00 / 21 844 11 09

Fax: 21 844 12 11

Correo electrónico:

secretaria.geral@sg.mtss.gov.pt


6.2.2. Administración local

DISTRITO DE VILA REAL

CÁMARA DE ALIJÓ

R. General Alves Pedrosa, 13

5070-051 Alijó

Tel: 259 957 100. Fax: 259 959 738

Correo electrónico:

camara.alijo@cm-alijo.pt

Páxina web: http://www.cm-alijo.pt

CÁMARA DE BOTICAS

Praceta do Município

5460-304 Boticas

Tel: 276 410 200 . Fax: 276 410 201

Correo electrónico:

cmboticas@cm-boticas.pt

Páxina web: http://www.cm-boticas.pt

CÁMARA DE CHAVES

Praça de Camões. 5400-150 Chaves

Tel: 276 340 500/1/2

Fax: 276 327 724

Correo electrónico:

municipio@cm-chaves.pt

Páxina web: http://www.chaves.pt

CÁMARA DE MESAO FRIO

Av. Conselheiro Alpoim, 432

5040-310 Mesao Frio

Tel: 254 890 100. Fax: 254 890 109

Correo electrónico:

geral@cm-mesaofrio.pt

Páxina web:

http://www.cm-mesaofrio.pt

CÁMARA DE MONDIM DE BASTO

Largo do Conde de Vila Real

4880-236 Modim de Basto

Tel: 255 389 300. Fax: 255 389 398

Correo electrónico:

geral@cm-mondimdebasto.pt

Páxina web:

http://www.cm-mondimdebasto.pt

Guía de recursos

INTERREG - F.E.D.E.R.

CÁMARA DE MONTALEGRE

Praça do Município-Apartado, 32

5470-214 Montalegre

Tel: 276 510 200. Fax: 276 510 201

Correo electrónico:

municipio@cm-montalegre.pt

Páxina web:

http://www.cm-montalegre.pt

CÁMARA DE MURÇA

Praça 5 de Outubro. 5090-112 Murça

Tel: 259 510 120. Fax: 259 510 129

Correo electrónico:

cmmurca@mail.telepac.pt

CÁMARA DE PESO DA REGUA

Rua Serpa Pinto, 327

5054-003 Peso da Regua

Tel: 254 320 230. Fax: 254 314 365

Correo electrónico:

cmregua@cmpr.pt

Páxina web:

http://www.cm-pesoregua.pt

CÁMARA DE RIBEIRA DE PENA

Praça do Municipio

4870-152 Ribeira de Pena

Tel: 259 490 500. Fax: 259 493 520

Correo electrónico:

cmribeirapena@mail.telepac.pt

Páxina web: http://www.cm-rpena.pt

CÁMARA DE SABROSA

Rua do Loreto. 5060-328 Sabrosa

Tel: 259 937 120. Fax: 259 937 129

Correo electrónico:

geral@cm-sabrosa.pt

Páxina web:

http://www.cm-sabrosa.pt

117


118

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

CÁMARA DE SANTA MARTA DE

PENAGUIAO

Rua dos Combatentes

5030-477 Santa Marta de Penaguiao

Tel: 254 810 130. Fax: 254 810 131

Correo electrónico:

geral@cm-smpenaguiao.pt

Páxina web:

http://www.cm-smpenaguiao.pt

CÁMARA DE VALPAÇOS

Paços do Concelho Valpaços

5430-469 Valpaços

Tel: 278 710 130. Fax: 278 711 135

Correo electrónico:

municipio@valpacos.pt

Páxina web: http://www.valpacos.pt

CÁMARA DE VILA POUCA DE

AGUIAR

Rua Dr. Henrique Botelho

5450-027 Vila Pouca de Aguiar

Tel: 259 419 100. Fax: 259 419 106

Correo electrónico:

geral@cm-vpaguiar.pt

Páxina web:

http://www.cm-vpaguiar.pt

CÁMARA DE VILA REAL

Av. Carvalho Araújo

5000-657 Vila Real

Tel: 259 308 100. Fax: 259 308 161

Correo electrónico:

geral@cm-vilareal.pt

Páxina web: http://www.cm-vilareal.pt

DISTRITO DE BRAGANÇA

CÁMARA DE ALFÂNDEGA DA FE

Câmara Municipal Praça do Município

5350-017 Alfândega da Fe

Tel: 279 468 120. Fax: 279 462 619

Correo electrónico:

cmalfandegafe@mail.telepac.pt

Páxina web:

http://www.cm-alfandegadafe.pt

CÁMARA DE BRAGANÇA

Forte S. João de Deus

5301-902 Bragança

Tel: 273 304 200. Fax: 273 304 299

Correo electrónico:

cmb@cm-braganca.pt

Páxina web:

http://www.cm-braganca.pt

CÁMARA DE CARRAZEDA DE

ANSIÃES

Câmara Municipal

5140-087 Carrazeda de Ansiaes

Tel: 278 610 200. Fax: 278 616 404

Correo electrónico:

geral.cmcrz@mail.telepac.pt

Páxina web:

http://www.cm-carrazedadeansiaes.pt

CÁMARA DE FREIXO DE ESPADA A

CINTA

Av. Guerra Junqueiro

5180-104 Freixo de Espada a Cinta

Tel: 279 658 160. Fax: 279 658 165

Correo electrónico:

geral@cm-freixoespadacinta.pt

Páxina web: http://www.cm-fecinta.pt

CÁMARA DE MACEDO DE

CAVALEIROS

Jardim 1º de Maio

5340-218 Macedo de Cavaleiros

Tel: 278 420 420. Fax: 278 426 243

Correo electrónico:

cmacedocavaleiros@mail.telepac.pt

Páxina web:

http://www.cm-mcavaleiros.pt

CÁMARA DE MIRANDA DO DOURO

Largo D. João III

5210-190 Miranda do Douro

Tel: 273 430 020. Fax: 273 431 075

Correo electrónico:

geral@cm-mdouro.pt

Páxina web: http://www.cm-mdouro.pt


CÁMARA DE MIRANDELA

Largo do Municipio

5370-288 Mirandela

Tel: 278 200 200. Fax: 278 265 753

Correo electrónico:

geral@cm-mirandela.pt

Páxina web:

http://www.cm-mirandela.pt

CÁMARA DE MOGADOURO

Convento de S. Francisco

5200-244 Mogadouro

Tel: 279 340 100. Fax: 279 341 874

Correo electrónico:

camaramogadouro@mail.telepac.pt

Páxina web:

http://www.cm-mogadouro.pt

CÁMARA DE MONCORVO

Largo do Castelo

5160-267 Moncorvo

Tel: 279 200 220. Fax: 279 200 240

Correo electrónico:

geral@cm-moncorvo.pt

Páxina web:

http://www.cm-moncorvo.pt

Guía de recursos

6.2.3. Axencias de apoio ao desenvolvemento

UNIMINHO-UNIMIÑO

Institución que quere facer dos

concellos do Miño, unha referencia

a nivel europeo, no desenvolvemento

local a través da cooperación, tanto

pública como privada, da valorización

dos recursos naturais e culturais

propios deste territorio.

Av. Miguel Dantas, 69

4930-678 Valença

Tel: 251 800 550. Fax: 251 800 553

Páxina web: www.uniminho.eu

Correo electrónico:

geral@uniminho.eu

INTERREG - F.E.D.E.R.

CÁMARA DE VILA FLOR

Av. Marechal Carmona

5360-303 Vila Flor

Tel: 278 510 100. Fax: 278 512 380

Correo electrónico:

cm.vila.flor@mail.telepac.pt

Páxina web: http://www.cm-vilaflor.pt

CÁMARA DE VIMIOSO

Praça Eduardo Coelho

5230-315 Vimioso

Tel: 273 518 120. Fax: 273 512 510

Correo electrónico:

gi.cmv@mail.telepac.pt

Páxina web:

http://www.cm-vimioso.pt

CÁMARA DE VINHAIS

Rua das Freiras. 5320-326 Vinhas

Tel: 273 770 300. Fax: 273 771 108

Correo electrónico:

geral@cm-vinhais.pt

Páxina web:

http://www.cm-vinhais.pt

ON - OPERAÇÃO NORTE

Organismo de dinamización socio

económica do Norte de Portugal

http://www.ccr-n.pt/

INSTITUTO PORTUGUÉS DE APOIO

AO DESENVOLVIMENTO

Rúa Rodríguez Sanpaio

1150-278 Lisboa

Tel: 213 176 700. Fax: 213 147 897

Correo Electrónico:

cooperacao.portuguesa@ipad.mne.gov.pt

Páxina web: www.ipad.mne.gov.pt

119


120

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

ADRAVE, Agência de

Desenvolvimento Regional do Vale

do Ave, S.A.

Av. Barão da Trovisqueira, 385, R/C

4760-126 V.N. Famalicão

Tel: 252 302 600. Fax: 252 302 609

Páxina web: http://www.adrave.pt

6.2.4. Institucións de crédito

Caixa de Crédito Agrícola Mútuo

de Bragança, C,R.L.

Rúa da República. 5370-347 Mirandela

Tel: 27 826 58 46

Banco Privado Portugués (BPP)

Sede Lisboa

Rúa Mouzinho da Silveira, 12

1250-089 Lisboa

Tel: 21 313 70 00. Fax: 21 381 88 00

Páxina web: www.bancoprivado.pt

Oficina Porto

Montevideu, 66 a 80. 4150-516 Porto

Tel: 22 615 39 00. Fax: 22 615 39 92

Páxina web:

http://www.bpp.pt/pt/index.html

Banco Internacional de Funchal

(Banif)

Avenida Sá Carneiro, 114

5300-252 Bragança

Tel: 273 302 610

Páxina web:

http://www.banif.pt/home.htm

Caixa de Crédito Agrícola Mútuo

de Mogadouro e Vimioso, C.R.L.

Av. Nosa Senhora do Caminho, 84

5200-207 Mogadouro

Tel: 27 934 00 70. Fax: 27 934 12 60

Plataforma Minho (Agência de

Desenvolvimento Regional)

Liberdade 491 2ºDto. 4710-251 Braga

Tel: 253 609 190. Fax: 253 609 199

Páxina web: www.plataformaminho.pt

Correo electrónico:

geral@plataformaminho.pt

Caixa de Crédito Agrícola Mútuo

de Terra Quente, C.R,L.

Rúa Jerónimo Barbosa

5140-080 Carrazada de Ansiaes

Tel: 27 861 00 60

Caixa de Crédito Agrícola Mútuo de

Terras de Miranda do Douro, C.R.L.

Rúa da Indústria – PalaÇoulo

5225-032 PalaÇoulo

Tel: 27 345 91 46

Correo electrónico:

tmdouro@creditoagricola.pt

Caixa de Crédito Agrícola Mútuo

do Alto Corgo e Támega, C.R.L.

Rúa de D. Pedro Castro, 12 –r/c

5000-669 Vila Real

Tel: 25 933 08 89

Caixa de Crédito Agrícola Mútuo

do Alto Douro, C.R.L.

Rúa Dr. Fancisco Sá Carneiro, 26

5070-013 Alijó. Tel: 25 995 72 50

Correo electrónico:

altodouro@creditoagricola.pt

Caixa de Crédito Agrícola Mútuo

de Favoes, C.R.L.

Rúa da Senhora de Fátima

5070-247 Favois

Tel: 25 995 72 30. Fax: 25 994 91 39


Caixa de Crédito Agrícola Mútuo

de Montealegre, C.R.L.

Rúa General Humberto Delgado

5470-247 Montealegre

Tel: 27 651 23 83

Guía de recursos

6.2.5. Institucións de apoio ao cooperativismo

INSTITUTO PARA O

DESENVOLVEMENTO AGRARIO DA

REXIÓN NORTE (IDARN)

Instituto de formación e investigación

nos dominios da agricultura e

desenvolvemento rural.

Rúa da Agraria, 747

4485-646 Vairao - Vila do Conde

Tel: 351 252 660 450

Correo electrónico:

idarn@idarn.pt

Páxina web: www.idarn.pt

PROBARROSO (ASOCIACIÓN

DE PROMOCIÓN E

DESENVOLVEMENTO DO

BARROSO)

Asociación que promociona iniciativas

de desenvolvemento socioeconómico

e cultural, apoia a colectivos e

empresas do seu ámbito e presta

servizos técnicos para proxectos de

desenvolvemento local.

Rúa Central, 62. 5470-430 Salto

Tel/Fax: 253 659 570

Páxina Web:

www.probarroso.com

INTERREG - F.E.D.E.R.

Caixa de Crédito Agrícola Mútuo

de Vale do Douro, C.R.L.

Camilos, 249

5050-273 Peso da Régua

Tel: 25 432 03 30. Fax: 250432 03 31

INSCOOP-INSTITUTO ANTÓNIO

SÉRGIO DO SECTOR COOPERATIVO

Instituto público que ten por obxecto

apoiar ao sector cooperativo en xeral,

tendo en conta a súa especificidade

propia.

Rúa D. Carlos de Mascarenhas, nº

46; 1070-083 Lisboa

Tel: 213 878 046 Fax: 213 858 823

Correo electrónico: inscoop@

inscoop.pt

Páxina web: www.inscoop.pt

CONFAGRI-CONFEDERAÇAO

NACIONAL DAS COOPERATIVAS

AGRÍCOLAS E DO CRÉDITO

AGRÍCOLA, CCRL

Ten como obxectivo o de organizar,

representar e contribuír ao crecemento

e desenvolvemento equilibrado

e eficaz do sector cooperativo en

Portugal e, en especial, da agricultura

portuguesa.

Sede (Lisboa):

Rúa Maria Andrade, 13 1199-013

Tel: 21 811 80 00. Fax: 21 811 80 08

Correo electrónico:

confagri@confagri.pt

Páxina web: www.confagri.pt

121


122

Guía de desenvolvemento cooperativo Galicia-Norte de Portugal

CONFECOOP-CONFEDERAÇAO

COOPERATIVA PORTUGUESA

Coordina as accións das catro

federacións que a compoñen,

contribuíndo ao dinamismo e

cohesión do sector e desenvolvendo

accións de interese xeral para o

movemento cooperativo.

Rúa Augusto Macedo, 2ª

1600-794 Lisboa

Tel: 21 711 25 80. Fax: 21 711 25 81

Correo electrónico: confecoop@

mail.telepac.pt

Páxina web: www.confe.coop

UCANORTE XXI – UNIÓN AGRÍCOLA

DO NORTE, UCRL

Rúa Augusto Ferreira Moutinho

Ramos, s/n. 4425-307 Folgosa

Tel: 229 865 010.

Correo electrónico:

ucanorte@mail.telepac.pt

Páxina web: www.ucanorte.com

UNINORTE - UNIÓN COOPERATIVA

POLIVALENTE DA REXIÓN NORTE

Rúa Alegría 582, 3º D.

Porto. 4000-037

Tel: 225 390 283

CENTRO DE APROVEITAMENTO DE

SUBPRODUTOS DA VINIFICAÇAO

DA REGIAO DO DOURO, U.C.R.L.

(SUBVIDOURO)

Qui Valmor. 5110-212 Folgosa AMM

Tel: 25 485 01 00. Fax: 25 485 58 28

UNIAO DAS COOPERATIVAS

AGRÍCOLAS DOS PRODUTORES

DE BATATA-SEMENTE DO NORTE,

U.C.R.L.

Av. Do Estádio, 85. 5400-234 Chaves

Tel: 27 632 22 83

UNIAO DE ADEGAS COOPERATIVAS

CAVES RIBA-TUA E PINHAO, U.C.R.L.

Av. 25 de Abril. 5070-011 Alijó

Tel: 25 995 91 01. Fax: 25 995 98 04

Páxina web: www.adegalijo.pt

UNIÓN DAS COOPERATIVAS DE

PRODUTORES DE LEITE DE ENTRE O

DOURO E TRÁS OS MONTES.

Páxina web: www.agros.pt

Sede Central

Apartado, 39. 4481 953 Vila do Conde

Tel: 252 240 100. Fax : 252 240 290

Delegacións territoriais:

Viana do Castelo

Tel: 258 807 500. Fax: 258 807 501

Lousada

Tel: 255 810 120. Fax: 255 810 121

Chaves

Tel: 276 301 940. Fax: 276 301 947

Mogadouro

Tel: 279 341 232. Fax: 279 343 054

COMITÉ PARA LA PROMOCIÓN Y EL

PROGRESO DE LAS COOPERATIVAS

– COPAC

www.copacgva.org/spanish/indice.htm


6.2.6. Recintos feriais

PARQUE de EXPOSICOES de

BRAGA

Av. Francisco Pires Goncalves,

Apartado 60

Guía de recursos

INTERREG - F.E.D.E.R.

Braga Codex 4701 - Portugal

Tel: 53 616 788. Fax: 53 264 672

Correo electrónico:

pebraga@mail.telepac.pt

6.2.7. Institucións de interese para a cooperación transfronteiriza e

a acción exterior

DIRECÇÃO REGIONAL DO NORTE

DE MINISTÉRIO DA ECONOMIA

Rua Direita do Viso, 120

4269-002 Porto

Tel: 22 619 20 00. Fax: 22 619 21 99

Correo electrónico:

dre-norte@drn.min-economia.pt

INSTITUTO DE COMERCIO

EXTERIOR DE PORTUGAL (ICEP)

Av. 5 de Outubro, 101

1050-051 Lisboa

Tel: 217 909 500. Fax: 217 707 0186

Correo electrónico: dinf@iccp.pt

Páxina web: www.icep.pt

INSTITUTO CAMOES

Rúa Rodrigues Sampaio, 113

1150-279 Lisboa

Tel: 21 310 9100. Fax: 21 314 39 87

Correo electrónico:

icgeral@instituto-camoes.pt

Páxina web:

http://www.instituto-camoes.pt/

CAMARA DE COMERCIO E

INDUSTRIA LUSO ESPAÑHOLA

Av. Marques de Tomar, 2-7º Piso

1050-155 Lisboa

Tel: 213 509 310. Fax: 213 526 333

Web: www.portugalepanha.org.

Correo-e: ccile@ccile.org

AL MINHO- ASOCIAÇAO

INDUSTRIAL DO MINHO

Delegacións territoriais:

BRAGA Associação Industrial do

Minho

Dr. Francisco Pires Gonçalves, 45 Ap.

99. 4711-954 BRAGA

Tel: 253 202 500. Fax: 253 276 601

Correo electrónico:

aiminho@aiminho.pt

GUIMARÃES Associação Industrial

do Minho

Rua Eduardo de Almeida, 156-r/c

4810-440 Guimarães

Tel:253 422 540. Fax: 253 517 678

Correo electrónico:

aiminho.guimaraes@aiminho.pt

VIANA DO CASTELO Associação

Industrial do Minho

Campo Srª d’Agonia

4900-360 Viana do Castelo

Tel: 258 801 400. Fax: 258 828 251

Correo electrónico:

aiminho.viana@aiminho.pt

123


124

Guía de Desenvolvemento Cooperativo Galicia-Norte de Portugal

IDITE-Minho

Av. Dr. Francisco Pires Gonçalves

4710-911 Braga

Telf: 253 209 300. Fax: 253 209 301

Correo electrónico:

idite@idite-minho.pt

Páxina web:

http://www.idite-minho.pt

6.2.8. Asociacións

Associaçao Comercial do Porto

Sede central:

Palácio da Bolsa Rua Ferreira Borges

4050-253 Porto

Tel: 223 399 000. Fax: 223 399 090

BIC-BUSINESS INNOVATION CENTRE

DO MINHO

Av. João XXI, 627-1º. 4715-035 Braga

Tel: 253 20 40 40.Fax: 253 20 40 49

Correo electrónico:

geral@oficinadainovacao.pt

Páxina web:

http://www.oficinadainovacao.pt

Delegación:

Rua do Cidral, 18 - R/c

4450-637 Leça da Palmeira

Tel: 229 940 632. Fax: 229 940 568

6.2.9. Entidades que prestan formación no eido cooperativo

ESCOLA SUPERIOR DE GESTAO DE

SANTARÉM

Escola oficial de ensino superior

público que integra, entre outras,

unha escola superior agraria.

Complexo Andaluz, Apartado 295

2001-904 Santarém

Tel: 243 303 200.Fax: 243 332 152

Correo electrónico:

correio@esg.ipsantarem.pt

Páxina web: www.esgs.pt

ENSINANSIAES-Ensino Técnico-

Profissional, C.I.P.R.L.

Rúa Marechal Gomes da Costa

5140-083 Carraceda de Ansiaes

EGE–ESCOLA DE GESTAO

EMPRESARIAL

Avda. Dr. António Maça

4450-617 Leça da Palmeira. Matosinhos

Tel: 229 981 818/20. Fax: 229 981 718

Correo electrónico: info@ege.pt

Páxina web: www.ege.pt


6.1 GALICIA

Índice Guía de recursos

6.1.1. Administración autonómica 101

6.1.2. Administración local 104

6.1.3. Organismos de apoio ao desenvolvemento rural 105

6.1.4. Instituciones financeiras 109

6.1.5. Asociacións, unións e federacións de cooperativas 110

6.1.6. Recintos feriais 112

6.1.7. Institucións de interese para a cooperación

transfronteriza e a acción exterior 112

6.1.8. Cámaras de comercio 113

6.2 PORTUGAL

6.2.1. Administracións centrais 115

6.2.2. Administración local 117

6.2.3. Axencias de apoio ao desenvolvemento 119

6.2.4. Institucións de crédito 120

6.2.5. Institucións de apoio ao cooperativismo 121

6.2.6. Recintos feriais 123

6.2.7. Institucións de interese para a cooperación

transfronteiriza e a acción exterior 123

6.2.8. Asociacións 124

6.2.9. Entidades que prestan formación no eido cooperativo 124


INTERREG - F.E.D.E.R.

UGACOTA

UNIÓN DE COOPERATIVA DE TRABALLO ASOCIADO

More magazines by this user
Similar magazines