Temel Röntgen Fiziği

turkrad.org.tr

Temel Röntgen Fiziği

• X ışın tüpü

• Yapısı

• X ışın oluşumu

• X ışın özellikleri

Öğrenim hedefleri

• X ışınının madde ile etkileşimi

• Tanıda kullanımı ile ilgili özellikleri

• Ranforsatörlerin yapısı

Röntgen filminin yapısı ve film banyosu


Wilhelm Conrad Röntgen

(1895 X ışının keşfi, 1901 Nobel fizik ödülü)


20. yy mucizesi

X-Işınlarının Keşfi ve Röntgenogram


Temel Gereksinimler


X-Işın tüpü

• X-ışın tüpü

• Uygun intensite (akım=mAs) ve enerjide (kVp) akım ile

istenilen miktar ve kalitede (penetran) x ışını üretir

• Cam Tüp

• Anot /Katot

• Yağ tabakası

• Haube

• Kurşun koruyucu

• Metal kılıf

• Pencere (5 cm 2 )


Haube

• Radyasyon:

• Yayılan X ışınlarını izotropik olarak

absorbe eder

• Kaçak: 1 m de


Cam kılıf

• Vakumu sağlar:

• Tüp içinde gereksiz elektron akımını engeller

• Gazın genleşmesi tüpü kırabilir

• Gaz oluşursa tüp yetersiz ışın üretir

• Pyrex Cam:

• Yüksek ısıya dayanıklı

• İnce pencere (~5 cm 2 ) yararlı ışın çıkışını

sağlar

• Yüksek kapasiteli tüplerde metal kılıf olabilir


Katot

• Tüpün negatif ucu

• Filaman

• 2 mm çapta, 1-2 cm uzunlukta

• %98 W + %2 Th alaşımı tel

sargı (TE kalitesini arttırır)

• Foküsleyici başlık

• Elektronları ince bir demet

şeklinde anoda odaklayan Mo

fincan

• Termoiyonik emisyon


Anot

• Tüpün pozitif tarafı

• W-Re (9:1) plak

• Yüksek erime noktası ve

atom numarası

• Mamografi: Mo veya Rh

• Anot, ısı kapasitesini

arttırmak için döner

hale getirilerek hedef

alanı büyütülecek şekilde

disk haline getirilir ve

yüzeyi genişletilir


Anodun yapısı


Anodun başına gelenler


Isı kapasitesi

• Isı birimi (HU):

• Anotta depolanan enerjinin (ısı) birimi

• HU = kVp x mA x sn (tek-faz)

• HU = kVp x mA x sn x 1.35 (3-faz)

• HU enerji birimi = güç (I x V) x zaman

• HU tüpten geçen total elektrik enerjisini hesaplar ve

çoğu (>99%) ısı şeklinde sonlanır

• Hangisi iyi ?:

• Tek ekpojur tüplerde en yüksek olanı

• Seri ekspojur için total süre

• Anodun soğutulma kapasitesi (floroskopi)


Tüp akım şeması


Enerji dönüşümü


• X ışın tüpleri doğru

akımla çalışır.

• Şehir ceryahı

(alternatif akım)

yüksek voltaj

jeneratörleri (100

kVp-1000 mA) ile

• Doğru akıma çevrilir

(Rektifikasyon)

• Voltajı yükseltilir

Enerji


• X ışın tüpleri doğru

akımla çalışır.

• Şehir ceryahı

(alternatif akım)

yüksek voltaj

jeneratörleri (100

kVp-1000 mA) ile

• Doğru akıma çevrilir

(Rektifikasyon)

• Voltajı ve frekansı

yükseltilir

Enerji


AEC


• Katot tarafı

• Termoiyonik emisyon

• Anot tarafı

X ışın oluşumu

• Karakteristik radyasyon

• Frenleme radyasyonu

• Efektif fokal spot

• Topuk etkisi


Termoiyonik emisyon

• Flaman akım verilerek

ısıtılır (2200ºC)

• Filamandan ayrılan

elektronlar elektron

bulutu oluştururlar

• Elektron bulutu

potansiyel farkı ile

hızlandırılır

• Foküsleme başlığı ile

hedef anota (Fokal spot)

odaklanır


Termoiyonik emisyon

• Filaman akımı (FA):

• Flamana uygulanan 10 V, 4 A

akım flamandaki yüksek

direnç nedeniyle 2200 C

ısıya neden olur.

• Uzay yükü ısısı üzerinde,

filaman akımındaki küçük

artışlar tüp akımında (mA)

büyük artışlara neden olur

• 10 V’da filaman akımında

yapılan %2,5’luk artış

(4,1’den 4,2 A), tüp akımında

%23’lük (325’den 410 mA)

artışa neden olur.

Tüp akımı (mA)

400

300

200

100

UY limiti

4.2 A

4.1 A

Tüp voltajı (kV)

0 20 40 60 80 100 120


Termoiyonik emisyon

• Uzay yükü:

• Filaman çevresindeki termoiyonik

emisyona bağlı elektron bulutu

• Elektron bulutu daha fazla

termoiyonik emisyonu engeller

(elektrostatik itme)

• >1000 mA tüp üretimini engeller

• Yüksek FA ve düşük kVp uzay

yükünü sınırlar

• Katot tarafındaki tüm mobil

elektronlar anoda

yönlendirilince satürasyon

oluşur.


• Radyografik kaliteyi

ve tüpün ısı

kapasitesini arttırmak

ve ömrünü uzatmak

için elektronlar anotta

belli bir alana

odaklanır (fokal spot)

Fokal Spot


Efektif fokal spot

• Anottaki belli bir alana

(fokal spot) çarpan

elektronlar yarattığı X

ışını demeti ise efektif

fokal spotu oluşturur

• Çizgi-fokus prensibi ile

anota açı (7°-18°)

verilerek fokal spotun

izdüşümü olan efektif

fokal spot küçültülebilir


Topuk Etkisi (Heel effect)

• Anot açılanması

nedeniyle X-ışınlarının

şiddetinin katot

tarafında, anot

tarafına göre daha

fazla olmasıdır.

• Film-fokus mesafesinin

artması ile azalır.

• Aynı film-fokus

mesafesinde küçük

filmlerde büyüklere

göre daha azdır.


X-Işınlarının Oluşumu

• Elektronların anota

(Fokal spot) çarpması

sonucu:

• Isı (%99,8)

• X-Işınları (%0,2)

• Karakteristik radyasyon

• Frenleme radyasyonu


Karakteristik Radyasyon


Frenleme (Bremsstrahlung)

Radyasyonu


Frenleme Karakteristik

• Foton enerjisi

başlangıçtaki elektron

enerjisi kadardır

• Hedefin Z 2 kadar oluşma

olasılığı var

• >100 kVp’de ışın demetinin

%85’ni oluşturur

• Enerji arttıkça

spektrumun açısı dikleşir

• X ışın enerjisi

heterojendir

• Foton enerjisi iki yörünge

arasındaki bağlanma

enerjisi farkına eşittir

• Hedefin Z 2 kadar oluşma

olasılığı var

• 70 kVp altında oluşmaz

• 100 kVp’de ise X-ışın

demetinin %15’ni

oluşturur

• Oluşan X ışını monoenerjetiktir


X-Işın Miktarı (Kantite)

• Işın demetindeki fotonların sayısı ile

enerjilerinin çarpımıdır.

Röntgen*/dk ile ölçülür.

• Işın demetinin şiddetini belirleyen faktörler

• X-ışını tüpünün akım şiddeti (mAs)

• X-ışını tüpünün gerilimi (kVp)

• Hedef anot materyali

• Filtrasyon

• Tüp voltajının dalga şekli

• Mesafe (Ters ilişki)

**1 Röntgen, 1 santimetre küp havada 2.08x10 9 iyon çifti oluşmasına yol açabilen radyasyon şiddetidir.


X-Işın Kalitesi

• X ışınının maddeden geçebilme özelliği

• Yarılanma değeri: X ışınının sayısal değerini

yarıya indirecek emilimi sağlayan kalınlık

• 80 kVp için 1 mm Cu, 3-5 mm Al, 4-8 cm YD

• X-ışın kalitesine etki eden faktörler:

• X-ışın tüpünün gerilimi (kVp)

• Filtrasyon

• Hedef anot materyali

• X-ışın sınırlandırıcıları


X-Işın spektrumunu etkileyen

faktörler

• Spektrumun şekli ve

pozisyonu kVp, mAs,

filtrasyon, hedef materyali ve

voltaj dalga formuna göre

değişiklik gösterir

• Spekturmun amplitüdü

arttıkça daha yüksek x-ışın

intensitesi ( ışın miktarı) elde

edilir.

• Spekturm enerji aksı boyunca

sağa doğru kaydıkça daha

fazla nüfuz edilebilirlik (ışın

kalitesi) elde edilir.


X-Işın spektrumunu etkileyen

• Tüp akım şiddeti (mA)

arttıkça spektrumun

amplitüdü artar.

• Akım şiddeti ile

üretilen X-ışın miktarı

(kantite) doğru

orantlıdır.

• Kantite : mA 2 kat

artınca, X ışın miktarı

da 2 kat artar.

faktörler


X-Işın spektrumunu etkileyen

• kVp arttıkça

spektrumun amplitüdü

artar, sağa kayar

• Kantite : %15 artış,

kantiteyi 2 kat

• Kalite : Elektron

enerjisi için

geçirgenlik

(Yarılanma değeri )

faktörler


X-Işın spektrumunu etkileyen

• Filtrasyon arttıkça

amplitüd azalır, sağa

kayar.

• Kantite : Düşük

enerjili ışınlar elimine

edilir.

• Kalite : Yüksek

enerjili ışınlar geçer.

faktörler


X-Işın spektrumunu etkileyen

• Hedefin atom

numarası arttıkça

spektrumun amplitüdü

artar, sağa kayar,

karakterisitik yüksek

enerji çizgileri oluşur.

• X ışınının λ , enerji ,

• Kantite

• Kalite

faktörler


X-Işın spektrumunu etkileyen

• Akım tek fazdan üç

faza dönünce,

spektrumun amplitüdü

artar, sağa kayar

• % 12 kazanç

• Kalite

• Kantite

faktörler


Başımızın derdi:

Düşük enerjili X-ışınları

• Düşük enerjili < 15-20 keV

• Görüntü oluşumuna etkisi çok az çünkü hastadan

geçip filme ulaşacak gücü yok

• Hastada fazladan enerji depolatır (radyasyon

dozunu arttırır)

• İlk birkaç cm içinde tümü absorbe olur

• Filtrasyon ile ana ışın demeti içindekiler

temizlenebilir (hasta dozu azalır)

• Filtrasyon polikromatik X ışın demetinin

ortalama enerjisini yükseltir


Filtrasyon düzeyleri

• Yapısal ( ~1 mm):

• Hedef

• Cam tüp

• Yağ (varsa)

• Kurşun kılıf penceresi

• Kolimatör aynası

• Eklenmiş:

• Genelde Al

• Bazen Cu+Al


Filtrasyonun etkisi

18 cm kalınlığında fantom çalışması

60 kVp ışın

Al filtrasyon (mm) Deri dozu (mRem) Dozdaki azalma (%)

0 2380 ---

0,5 1850 22

1 1270 47

3 465 80

kVp değeri Gerekli filtrasyon (mm Al)

50 altında 0.5 mm

50-70 arası 1.5 mm

70 üzeri 2.5 mm


Farklı X-ışın kullanımları

Kullanım Potansiyel Hedef Kaynak ~ FE

Kristalografi 40 kV

60 kV

Tanısal

Radyoloji

Güvenlik

Dedektörleri

Cu

Mo

Tüp 8 keV

17 keV

Mamografi 26-30 kV Rh/Mo Tüp 20 keV

Diş 60 kV W Tüp 30 keV

Konvansiyonel 50-140 kV W Tüp 40 keV

BT 80-140 kV W Tüp 60 keV

Havaalanı 80-160 kV W Tüp 80 keV

Gümrük 450 kV

20 MV

W Tüp

LA

150 keV

9MeV

Yapısal analiz 150-450 kV W Tüp 100 keV

Radyoterapi 10-25 MV W/Diğer LA 3-10 MeV


EMR

Elektromanyetik Radyo radyasyon

dalgaları

Noniyonizan

λ ≥ 10 -7 m

FE < 12eV

İyonizan

λ ≤ 10 -7 m

FE > 12eV

Mikrodalgalar

Kızılötesi ışınlar

Görünür ışık

Morötesi ışık

Ultraviyole

Elektromanyetik

Partiküler

X ışınları

Gama ışınları

Alfa partikülleri

Elektron (β)

partiklülleri

Nötron, Proton, Mezon

ve Ağır İyonlar


EMR Özellikleri

• Fotonlardan oluşan enerji dalgalarıdır

• Kütleleri ve ağırlıkları yoktur

• Hızları 300.000 km/sn (ışık hızı)

• Boşlukta düz çizgi şeklinde yayılırlar

• Enerjileri boşlukta mesafenin karesi

ile ters orantılı azalır

• Geçtikleri ortama f ile doğru orantılı,

λ ile ters orantılı enerji aktarır

• Dokuları geçer (Penetrasyon),

geçerken intensiteleri azalır

(Absorpsiyon+saçılma)


X-Işınlarının Özellikleri

• Elde edilişlerinden dolayı heterojen

yapıdadırlar

• λ = 0.001-10 Å olup gözle görülmezler

• Enerjileri 1.2 KeV-12.4 MeV

• Yüksüz olup manyetik alanda sapmazlar

• Çeşitli maddelerle kimyasal etkileşime

girerler

• Biyolojik etkilere sahiptirler

• İyonizan etkiye sahiptirler

• Fotoğrafik özelliği vardır

• Luminesans özellik taşır


X-Işınlarının obje ile etkileşimi

• Absorpsiyon

• X-ışınlarının şiddeti

• Görüntü oluşumu için dokular

arasında absorbsiyon

farklılıkları olmalıdır

• X ışın enerjisi arttıkça

absorpsiyon

• Transmisyon

• X-ışın enerjisi (KALİTE) ile

orantılıdır

• Saçılma


Absorbsiyonu etkileyen faktörler

• Görüntülemede hastanın değişik noktalarındaki

absorbsiyon farklılıkları hastaya ait kontrast

farkını oluşturur. Buradaki temel etkileşim

fotoelektrik etkidir.

• X ışın faktörleri

• Enejisi

• Doku faktörleri

• Dansite (g/cm 3 )

• Atom numarası

• Elektron sayısı/gram

• A = h. Z 3 . λ 3 . K (Kalınlık). D (Yoğunluk)


Saçılma

• Saçılan radyasyon hasta hakkında yararlı bilgi taşımayan

ve filmde bulanıklığa yol açan istenmeyen bir unsurdur.

• Saçılan radyasyonu etkileyen başlıca 3 faktör:

• kV ( saçılmayı azaltır ancak kV mAs hastanın aldığı radyasyon

dozu )

• Kalınlık (Azaldıkça saçılan radyasyon azalır-Kompresyon bantları)

• Alan (Alan küçüldükçe saçılan radyasyon azalır)

• Saçılma değişik şekillerde oluşabilir:

• Klasik (Koheran) saçılma

• Kompton saçılması (%50-90)

• Çift oluşumu

• Fotodisintegrasyon (Foto ayrışma)


Doku etkileşim tipleri

• Fotodisintegrasyon:

• > 7-10 MeV ışın gerektirir

• Çift oluşumu:

• > 1.02 MeV ışın gerektirir

• Klasik saçılma: Nadir

• Fotoelektrik etki

• Compton saçılması


Fotodisintegrasyon

Recoil

Çekirdek

parçası


Çift oluşumu

Annihilasyon

0,51

MeV

0,51

MeV


Klasik saçılma


Klasik saçılma

• Düşük enerjili foton (


Fotoelektrik etki

İç (K-shell) elektron ile

etkileşim

• Son ürünler :

• Enerjetik fotoelektron

KE = Ex - BE

• Karakteristik radyasyon

• İyonize atom

Elektron ve karakteristik

fotonlar tüm enerjilerini

fotoelektrik etkide kaybeder


Fotoelektrik etki

• Dokuda:

• FE ~ 1/(x-ışın enerjisi, keV) 3

• FE 30 keV 8 x FE 60 keV

• FE ~ (Atom Numarası, Z) 3

• FE Kemik 8 x FE Yumuşak doku

• Z eff(Kemik) 14

• Z eff(Doku) 7

• Genelde: FE ~ 1/(E X-ışın – E BE) 3

• E X-ışın > E BE %100 FE , E X-ışın < E BE %0 FE

• İyotun K-e - BE = 33 keV. Çok küçük miktar I çok

fazla fotoelektrik etkiye neden olur.


Fotoelektrik etki

Hava Kemik


Fotoelektrik etki

• < 30-35 keV’de dokudaki baskın etkileşim şekli

• Dokuda olasılık (keV) 3 ile azalır, (Z) 3 ile artar

• Görüntü kalitesi için iyi: Doku kontrastını arttırır ve

saçılmayı azaltır

• Doz için kötü: Etkileşim yerinde tüm enerji depolanır,

hasta dozu artar

• Değişik kVp’larda sınırlı FE etki tanısal olarak kullanılır

• Düşük kVp değerlerinde yetersiz penerasyon olsa da hasta dozu

açısından bu kabul edilebilir sınırlardadır

• Düşük enerjili x ve γ ışınlarını absorbe etmek için Pb gibi

yüksek atom numaralı metallerin kullanımını açıklar


Compton saçılması

• E X-ışın > BE

• Son ürünler

• Saçılmış X ışını

• Atık elektron

• İyonize atom


Compton saçılması

• Tanısal X ışın enerjilerinin (> 35 kV) ve RT

uygulamalarının çoğunda baskın etkileşim şekli

• Olasılık keV azaldıkça azalır

• Z’den bağımsızdır, doku ne olursa olsun absorbsiyon

miktarı eşittir.

• Çarpışma “bilardo topu” ekisi: saçılma olasılığı en çok

elektron derişimine (elektron dansitesi, e/cm 3 ) bağlıdır

• Görüntü kalitesi için kötü: Düşük yumuşak doku kontrastı

ve daha fazla saçılmaya neden olur

• Hasta dozu için iyi: Enerjinin büyük bölümü dokudan

uzaklaşır


Sonuç olarak

• Tanısal X-ışınları ile olan etkileşimlerin çoğu Compton

saçılmasıdır

• Elektron dansitesine bağlıdır

• Elektron dansitesindeki farklılık dokunun fiziksel özelliklerinden

kaynaklanır

• Düşük enerjide Fotoelektrik, yüksek enerjide ise

Compton etki belirgindir

• Kontrast maddelerde yüksek atomik numara nedeniyle

esas etkileşim olarak fotoelektrik etki gözlenir

• Doku dansitesindeki farklılık radyogramlarda oluşan

görüntünün temel nedenidir. Dansite e/cm 3 ile ifade

edilir ve dokunun içinden geçen X ışınını durdurma

gücünü belirler.


Radyogramlardaki Beş Ana Yoğunluk

• Çok Radyolüsent Hava-Gaz

• Radyolüsent Yağ

• Ara Yoğunluk Su-Yumuşak dokular

• Radyoopak Kals.-Kemik-Taş

• Çok Radyoopak Metal-Kontrast mad.


Saçılan Radyasyonun Kontrolü

• Yararlı bilgi taşımayan, filmde bulanıklığa yol

açarak film kontrastını azaltan olumsuzluk

• Saçılan radyasyonu azaltmak için:

• Işın sınırlayıcılar

• Apertura (açıklık) diyaframı

• Kon ve silindirler

• Kolimatörler

• Gridler (Saçılan radyasyonun filme ulaşmasını engeller)

• Hareketsiz

• Hareketli

• Hava aralığı (Air gap) tekniği


Gridler

• 1913 yılında Gustav Bucky

• İnce kurşun şeritler (50-80 )

ve arasına yerleştirilmiş Xışınını

geçirgen (Al veya plastik)

maddeden oluşur

• Saçılan radyasyonun filme

ulaşmasını (%80-90) engeller

• Emilim yüzdesi (%): T/T+D

• Grid oranı (R): h/D=8:1-12:1

• Oran arttıkça saçılan

radyasyonu önleme artar

• Grid frekansı: Kurşun şeritlerin

sıklığı (24-60 çubuk/cm)

T D

kVp Grid oranı Doz

70-80 6:1 x2

70-100 8:1 x3

80-120 12:1 x4

100-150 16:1 x5

h


• Hareketsiz

• Lineer

• Foküslü

• Çapraz

Grid Çeşitleri

• Hareketli (Potter-Bucky)

• Tek darbeli

• İleri-geri

• Osilasyonlu

• Frekansı 40’ın üzerinde


DR’de kullanılan gridler

• Pb/Bi alaşımlı grid çubukları + plastik/karbon

aralık dolgusu

• Al gridlere göre

• Geçirgenlik oranı %10

• Ek radyasyon %25

• Görüntü keskinliği %12

• High transmission cellular (HTC) grid


Paralel grid


Foküslü ve çapraz gridler


Grid kazancı

Grid yok 8:1 12:1


Off-focus


Off-level


Off-center


Ters grid


Hava Aralığı (Air Gap) Tekniği

• Obje ile film mesafesinin

10-15 cm kadar açılması

şeklinde gerçekleştirilir.

• Saçılan radyasyonun filme

ulaşma ihtimali 7:1 gride

yakın oranda azaltılır.

• Magnifikasyon

radyografisi ve toraks

çekimlerinde kullanılabilir.


Görüntü Kaydedici (İmaj Reseptörü)

Röntgen fimi

•(Kaset-Film-Ranforsatör)

• Floroskopi ekranı

• Görüntü plağı (CR)

• Detektörler (DR, DF)


Ranforsatör (Intensifying Screen)

• Filme ulaşan remnant radyasyonun etkisini

arttırmak için kullanılır.

• X-ışını enerjisini görünür ışığa çevirerek etki

gösterir.

• Baryum platinosiyanid – W. Roentgen

• Kalsiyum Tungstat – Edison1972

• Rare-earth (eser element)

• Gd, La, Yt, Eu- günümüzde tümü


Ranforsatör (Intensifying Screen)

Baz ( 1000 )

• Fosfora destek oluşturur

• Polyester yapısındadır

• Sağlam, neme dayanıklı, kimyasal olarak inaktif,esnek,

Fosfor (150-300 )

X-ışınını görünür ışığa çeviren kristaller

Koruyucu katman (10-20 )

Film


Film Emülsiyonu

Film Emülsiyonu


Ranforsatör (Intensifying Screen)


Ranforsatör (Intensifying Screen)


Lüminesans

• Herhangi bir enerji verildiğinde görünür ışık

üreten maddelere lüminesan maddeler, bu olaya

da lüminesans adı verilir.

• En dış orbital elektronları yüksek enerjili

duruma geçerler, eski konumlarına dönerken ışık

fotonu üretirler (Elektron dönüşü 10 -8 sn )

• Floresans: yalnızca stimülasyon sırasında ışıma

• Fosforesans: enerji aktarımı kesildikten sonra da

devam eden ışıma


Screen Özellikleri

• X-ışını absorpsiyon etkinliği –

• Conversion (Dönüştürme) etkinliği - %15-20

• İntensifikasyon faktörü:

• IF=Screensiz ekspojur dozu / screenli ekspojur dozu

• Hız: İmaj reseptörünün radyasyon duyarlılığı (100, 200,

400, 800, 1000)

• Rezolüsyon: iki çizgiyi birbirinden ayırdedebilme özelliği

(lp/mm)

• Hız 1/ Rezolüsyon

• Kalın fosfor, büyük kristal- yüksek hız

• Noise: görüntüde istenmeyen ancak engellenemeyen

bozulma


Film

%20 absorpsiyon


Film

Film

x 2x

Dönüştürme etkinliği


Screen-film avantajları

• Hasta dozu

• Mesleki doz

• Tüp ısı oluşumu

• Tüp ekspojur zamanı

• Tüp mA

• kVp genişliği

• Radyografik kontrast

• Tüp ömrü


Röntgen filminin pozlandırılması


Latent görüntü oluşumu

Işık fotonu Br elektronu

tarafından emilir

Elektron “sensitivity

speck”de hapsolur

Neg. elektron serbest

Ag + iyonunu çeker

Ag+ ve e - birleşerek

doğal (siyah) Ag olur

Eğer speck üzerinde

>6-10 Ag 0 birikirse

latent görüntü oluşur


Latent görüntü oluşumu

• Direkt ekspojur:

• 100 x-ışını x 0.05 absorbsiyon = 5 x-ışını

• 5 x-şını x 1 LIC/x-ışını = 5 LIC

• Screen: (0.4 Abs. Kat., 0.15 Dön. Fak.)

• 100 x-ışını x 0.4 absorption = 40 x-ışını

• 40 x-ışını x 50 keV/x-ışını = 2000 keV absorbe olan

• 2000 keV x 0.15 Dön. Fak = 300 keV

• 300 keV = 120,000 ışık photons (2.5 eV/photon)

• 120,000 ışık hf x 0.4 screen etkeni= 50,000 ışık hf

• 50,000 ışık hf x 1 LIC/100 ışık hf = 500 LICs


İşleme

• Islak (Film Banyosu)

• El Banyosu

• Otomatik Banyo

• Day-ışık Banyo

• Kuru (Dry) Sistem printerler


İndirgeme


İçerik Kimyasal madde Görevi

Geliştirici ajan Fenidon-Hidrokinon İndirgeme

Aktivatör Na karbonat Ortamı alkali yapar

Sınırlayıcı (Tutucu) Na-K bromid Antifog

Koruyucu Na sülfid Oksidasyonun kontrolü

Çözücü Su Kimyasalların çözünmesi

Sertleştirici Glutaraldehit Solüsyonun şişmesini önler

İçerik Kimyasal madde Görevi

Sabitleyici ajan

(Temizleyici)

Na-Amonyum

tiosülfat (Hipo)

Non-ekspoze gümüş halidi

ortamdan uzaklaştırmak

Aktivatör Asetik Asit Ortamı asidik yapar

Setleştirici Potasyum alum Jelatinin sertleştirir

Koruyucu Sodyum sülfid Kimyasal dengeyi sağlamak

Çözücü Su Kimyasalların çözünmesi


Film Baskısı (Kuru Sistem=Dry)


• Aşağıdakilerden hangisindeki artış X

ışınının enerji spektrumunda sağa doğru

kaymaya neden olmaz?

a)kVp

b)mAs

c)Filtrasyon

d)Hedefin atom numarası

e)Akım faz sayısı

Soru 1


• X ışını doku ile etkileştiğinde

aşağıdakilerden hangisi olmaz?

a)Çift oluşumu:

b)Klasik saçılma

c)Fotoelektrik etki

d)Karakteristik radyasyon

e)Compton saçılması

Soru 2


• Radyografik kontrastı oluşturan temel

etkileşim aşağıdakilerden hangisidir ?

a)Çift oluşumu

b)Fotodisintegrasyon

c)Klasik saçılma

d)Fotoelektrik etki

e)Compton saçılması

Soru 3


• Birinci banyoda ekspoze olmuş gümüş

iyonunu indirgemeye neden olan madde

hangisidir?

a)Na hipo süfit

b)Fenidon-Hidrokinon

c)Potasyum alum

d)Sodyum sülfit

e)Asetik asit

Soru 4


• Screen-film kombinasyonu

kullanıldığında aşağıdakilerden hangisi

azalmaz?

a)Hasta dozu

b)Mesleki doz

c)Tüp ısı oluşumu

d)Tüp ekspojur zamanı

e)Tüp kVp

Soru 5

More magazines by this user
Similar magazines