24.10.2012 Görüntülemeler

9-Demir dışı Metaller-2- [Uyumluluk Modu]

9-Demir dışı Metaller-2- [Uyumluluk Modu]

9-Demir dışı Metaller-2- [Uyumluluk Modu]

SHOW MORE
SHOW LESS

PDF'lerinizi Online dergiye dönüştürün ve gelirlerinizi artırın!

SEO uyumlu Online dergiler, güçlü geri bağlantılar ve multimedya içerikleri ile görünürlüğünüzü ve gelirlerinizi artırın.

ENDÜSTRİDE MALZEME<br />

SEÇİMİ<br />

Prof. Prof. Dr. Dr. İrfan İrfan AY<br />

AY<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 0


6. NİKEL<br />

VE<br />

ALAŞIMLARI<br />

ALAŞIMLARI<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 1


Genel Bilgi<br />

NİKEL VE ALAŞIMLARI<br />

“Nikel Nikel alaşımları alaşımları”, ”, yoğun, katı ve güçlü alaşımlar olarak<br />

yüksek sıcaklıklarda(jet motorlarında) korozyon direnci<br />

ve onların mukavemetleri için öncelikle tercih edilirler.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 2


Name : Nikel<br />

Symbol : Ni<br />

Atomic Number : 28<br />

Atomic Mass : 58.6934 amu<br />

Melting Point : 1453.0 °C (1726.15 K, 2647.4 °F)<br />

Boiling Point : 2732.0 °C (3005.15 K, 4949.6 °F)<br />

Number of Protons/Electrons : 28<br />

Number of Neutrons : 31<br />

Classification : Transition Metal<br />

Crystal Structure : Cubic<br />

Density @ 293 K : 8.902 g/cm3<br />

Color : white<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 3


* Saf Nikel, tıpkı demir gibi “ “orta orta mukavemette<br />

mukavemette” ” bir<br />

elementtir.<br />

* Fakat içine Cr,Co,Mo,W katılmasıyla jet<br />

motorlarında istenen “ “yüksek yüksek mukavemet<br />

mukavemet” ” elde edilir.<br />

* Nikel aynı zamanda “ “madeni madeni para yapmak yapmak” ” için<br />

bakır bakır ile alaşımlanır.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 4


Tasarımla ilişkisi<br />

Tasarımda avantajları :<br />

* Yüksek sıcaklıklarda yüksek mukavemete sahiptir,<br />

* Korozyon direnci yüksektir,<br />

* Katılık değeri yüksektir,<br />

* * Şekil Şekil verilmesi verilmesi kolaydır.<br />

kolaydır.<br />

Tasarımda dezavantajları :<br />

* Yoğunluğu yüksektir.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 5


Ürün tipleri<br />

* Hava taşıtlarının jet motorları<br />

* Madeni paralar,<br />

* Kimyasal maddeler için tank’lar.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 6


İmalat Bilgisi<br />

Metal olarak şekillendirilmesi<br />

* Saç şekillendirme yöntemi kullanılmaz,<br />

* Jet motor parçaları ve madeni paralar,.<br />

* Özel döküm prosesleri Jet motor kanatlarında<br />

kullanılır.<br />

kullanılır.<br />

makinada işlenmesi<br />

* Genellikle makinada kolay işlenir.<br />

Birleştirilmesi<br />

* Yalnızca vakum altında veya gazaltı gazaltı’nda ’nda ark kaynağı<br />

yapılarak birleştirilir.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 7


Çevre ile ilişkisi<br />

Nikel üretimi çok fazla enerji kullanır, ama kullanımdaki<br />

hacmi az’dır..<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 8


7 . MAGNEZYUM<br />

VE<br />

ALAŞIMLARI<br />

ALAŞIMLARI<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 9


Genel Bilgi<br />

MAGNEZYUM VE ALAŞIMLARI<br />

* Magnesyum alaşımları “ “çok çok düşük yoğunluğa yoğunluğa” ” sahip<br />

metallerdendir.<br />

* İyi spesifik katılık= young Modülü(E) ve iyi spesifik<br />

mukavemete sahiptirler.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 10


Name : Magnesium<br />

Symbol : Mg<br />

Atomic Number : 12<br />

Atomic Mass : 24.305 amu<br />

Melting Point : 650.0 °C C (923.15 K, 1202.0 °F) F)<br />

Boiling Point : 1107.0 °C C (1380.15 K, 2024.6 °F) F)<br />

Number Number of of Protons/Electrons Protons/Electrons : : 12<br />

12<br />

Number of Neutrons : 12<br />

Classification : Alkaline Earth<br />

Crystal Structure : Hexagonal<br />

Density @ 293 K : 1.738 g/cm3<br />

Color : grayish<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 11


* Saf magnesyum, mukavemetini mukavemetini iyileştirmek için<br />

“alaşımlanır alaşımlanır”. ”.<br />

* Magnesyum ,düşük ergime noktasına sahiptir.Pek<br />

çok alaşımı, döküm yapılır.Magnesyum’un kendisinin<br />

“şekil şekil alma kabiliyeti kabiliyeti” ” zayıftır.<br />

* Magnesyum reaktif bir metaldir şiddetli şekilde<br />

“yanar “yanar”.Bu “yanar “yanar”.Bu ”.Bu yüzden yüzden (d (döküm (d (döküm öküm) ) esnasında esnasında ele ele alındığında<br />

alındığında<br />

dikkatli olmak gerekir.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 12


Tasarımla ilişkisi<br />

Tasarımda avantajları :<br />

* Yoğunluğu ddüşüktür<br />

üşüktür,<br />

* Yüksek “spesifik katılık katılık”=young ”=young Modülü(E) özelliği<br />

vardır,<br />

* * Yüksek Yüksek “spesifik “spesifik mukavemet<br />

mukavemet” mukavemet<br />

mukavemet” ” özelliği özelliği vardır,<br />

vardır,<br />

Tasarımda dezavantajları :<br />

* Şekillendirmek zordur –umumiyetle umumiyetle dökümle<br />

şekillendiriliyor,<br />

* Kimyasal olarak reaktif bir metaldir,<br />

* Korozyon direnci çok zayıftır.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 13


Ürün tipleri<br />

* Motorsiklet ve otomobil tekerlekleri dökülmüş şekilde. şekilde.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 14


İmalat Bilgisi<br />

Metal olarak şekillendirilmesi<br />

* En genel hal, kalıba dökülür dökülür. .<br />

* “ “Şekil Şekil verme kabiliyeti kabiliyeti” ” zayıftır, bu yüzden çok<br />

nadir olarak “ “dövülür, dövülür, haddelenir,extrüze edilir veya saç<br />

şekillendirme” yapılır.<br />

* “ “Pas” Pas”’lanmaya ’lanmaya meyilli olduğundan, “ “toz toz<br />

metallurjisi yöntemi yöntemi” ” fazla kullanılan bir yöntem<br />

değildir.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 15


Makinada işlenmesi<br />

* Yanma riskinden dolayı “ “makinada makinada işlemek işlemek” ”<br />

zordur.<br />

Birleştirilmesi<br />

* Ark kaynağı yapmak “ “zor zor”dur ”dur ve “ “gazaltı” gazaltı” kaynağı<br />

gerekir.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 16


Çevre ile ilişkisi<br />

* Magnesyum üretimi “ “çok çok fazla enerji kullanımı kullanımı” ”<br />

gerektirir.<br />

* Ama, kullanımdaki magnezyum hacmi küçüktür.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 17


8 . TİTANYUM<br />

VE<br />

ALAŞIMLARI<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 18


Genel Bilgi<br />

TİTANYUM VE ALAŞIMLARI<br />

* Titanyum alaşımlarının yoğunlukları çok düşüktür,<br />

fakat katı, aynı zamanda sağlam alaşımlardır.Ayrıca<br />

pahalıdırlar.<br />

* En çok spor ürünleri(örnek golf sopaları,ve<br />

bisikletler) ve hava taşıtlarında (örneğin, motor fan<br />

kanatlarında) kullanılırlar.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 19


Name : Titanium<br />

Symbol : Ti<br />

Atomic Number : 22<br />

Atomic Mass : 47.88 amu<br />

Melting Point : 1677°C<br />

Boiling Point : 3277°C<br />

Number of Protons/Electrons : 22<br />

Number of Neutrons : 26<br />

Classification : Other Metals<br />

Crystal Structure : YMK<br />

Density @ 293 K : 4.6 g/cm 3<br />

Color : bluish<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 20


* Saf Titanyum malzemesi, orta mukavemet<br />

değerindedir.<br />

* Ama standart titanyum alaşımı (%6 Al %4<br />

Vanadyum Vanadyum) ) içerir.Jet motorlarında ihtiyaç duyulan<br />

“yüksek yüksek mukavemet<br />

mukavemet” ” bu alaşımdan alınır.<br />

* Titanyum sıcak olduğu zaman “ “reaktif reaktif bir<br />

metaldir metaldir”.Ama ”.Ama oda sıcaklığında iyi korozyon direncine<br />

sahiptir.<br />

sahiptir.<br />

* Gövdede “ “koruyucu koruyucu malzeme” olarak<br />

kullanılır,tıbbi cihazlarda ( (kalça kalça protezlerinde<br />

protezlerinde)kullanı )kullanı<br />

lır.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 21


Tasarımla ilişkisi<br />

Tasarımda avantajları :<br />

* Yüksek sıcaklıklarda bile yüksek mukavemet<br />

değerine sahip olma,<br />

* Yüksek katılık = young modülü(E) değerine sahip<br />

olma,<br />

* Gövdelerde kimyasal koruyucu olarak kullanma.<br />

Titanyum koruyucu saat<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 22


Tasarımda dezavantajları :<br />

* Fiyatı yüksektir,<br />

* Sıcak olduğu zaman kimyasal olarak çok reaktiftir,<br />

* Şekil vermek oldukça zordur.Umumiyetle dökümü<br />

yapılır.<br />

Yüksek sıcakta oldukça reaktif-bowling topu ve biyel<br />

kolunda<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 23


Tasarımda dezavantajları :<br />

* Fiyatı yüksektir,<br />

* Sıcak olduğu zaman kimyasal olarak çok reaktiftir,<br />

* Şekil vermek oldukça zordur.Umumiyetle dökümü<br />

yapılır.<br />

yapılır.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 24


Ürün tipleri<br />

* Golf sopaları,<br />

* Performanslı bisikletler,<br />

* Hava taşıtı jet motorlarında fan kanatları ,<br />

* Kalça protez ve diğer tıbbi malzemeler.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 25


İmalat Bilgisi<br />

Metal olarak şekillendirilmesi<br />

* “Özel kalıp döküm prosesleri” gereklidir, çünkü (Ti)<br />

reaktiftir.<br />

* Hava taşıtı parçalar için “dövme” önemlidir..<br />

* Oksitlenmeye meyilli olması nedeniyle “toz<br />

metallurjisi yöntemi” yöntemi fazla kullanılmaz.<br />

makinada işlenmesi<br />

* Makinada işlenmesi zordur.<br />

•Birleştirilmesi<br />

* Ark kaynağı sadece gazaltı kaynak yönteminde veya<br />

vakum altında kaynakta kullanılır.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 26


Çevre ile ilişkisi<br />

Titanyum üretimi “çok fazla enerji” kullanır, ama<br />

kullanımdaki hacim küçüktür.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 27


9. ALTIN<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 28


Genel Bilgi<br />

ALTIN<br />

* Altın hassas bir metaldir, ama çok yüksek fiyatı<br />

vardır.<br />

* Kuyumcular, tabii görünüşü sebebiyle altını alıp<br />

satarlar.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 29


ALTIN<br />

Name : Gold<br />

Symbol : Au<br />

Atomic Number : 79<br />

Atomic Mass : 196.96655 amu<br />

Melting Point : 1064.43 °C C (1337.5801 K, 1947.9741 °F) F)<br />

Boiling Point : 2807.0 °C C (3080.15 K, 5084.6 °F) F)<br />

Number Number of of Protons/Electrons Protons/Electrons : : 79<br />

79<br />

Number of Neutrons : 118<br />

Classification : Transition Metal<br />

Crystal Structure : Cubic<br />

Density @ 293 K : 19.32 g/cm3<br />

Color : Gold<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 30


* Ama aynı zamanda “ “altın altın”’, ”’, kimyasal durumu<br />

sebebiyle oda sıcaklığında oksitlenmez.<br />

• * “ “Mühendislik Mühendislik uygulamaları”<br />

uygulamaları”nda nda altın<br />

oksitlenmediği ve çok yüksek elektrik iletkenliğine<br />

sahip olmasından dolayı, elektrikle temas gereken<br />

elektronik sistemlerinde küçük miktarlarda kullanılır..<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 31


Tasarımla ilişkisi<br />

Tasarımda avantajları :<br />

* Korozyona karşı dirençlidir,<br />

* Dökülmesi kolaydır.<br />

Tasarımda dezavantajları :<br />

* * Mukavemeti Mukavemeti düşüktür,<br />

düşüktür,<br />

* “ “Şekil Şekil verilebilme kabiliyeti kabiliyeti” ” zayıftır.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 32


Ürün tipleri<br />

* Mücevherat ürünleri olarak,<br />

* Elektrik iletim noktaları olarak,<br />

* Diş dolgusu olarak.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 33


İmalat Bilgisi<br />

Metal olarak şekillendirilmesi<br />

* Tüm döküm ve şekillendirme prosesleri<br />

kullanılabilinir.<br />

* Mücevherat<br />

Mücevherat- takı amaçlı küçük parçaların<br />

şekillendirilmesinde “ “hassas hassas döküm döküm” ” kullanılır..<br />

* * Haddeleme Haddeleme yöntemi yöntemi “ “altın “ “altın altın yaprak yaprak” yaprak yaprak” ”<br />

şekillenmesinde kullanılır..<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 34


makinada işlenmesi<br />

* Umumiyetle makinada işlemek kolaydır. Gerçi<br />

yüksek fiyat endişesi, “ “atık atık altın altın” ” parçalarını<br />

minimuma indirmek için uğraşılır.<br />

* İşleme bittikten sonra polisaj yapmak<br />

önemlidir..<br />

Birleştirilmesi<br />

Birleştirilmesi<br />

* Altın, elektrik ileticisi olarak kullanıldığı<br />

zaman, “lehim” işlemi önemlidir.<br />

* Yarı Yarı-iletkenlerde iletkenlerde altın kullanıldığı zaman,<br />

ultrosonik kaynak yöntemi kullanılabilinir.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 35


Çevre ile ilişkisi<br />

Altın’ın değerli olması sebebiyle, çok küçük miktarlarda<br />

altın içeren kayaların kazılması sonucu çıkartılır.İşte bu<br />

yüzden altın üretmek için yoğun enerji kullanılır.Altın’ın<br />

“geri-dönüşümü” değeri de çok yüksektir.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 36


SORULAR<br />

1. Nikelin özgül ağır. ağır.-en en önemli ürün tipi-<br />

kaynağının nasıl olduğunu yazın<br />

a) a)-2,70 2,70 g/cm 3 - uçak kanadı - laser kayn kayn.<br />

b) b)- 3,70 g/cm 3 - saat - ark kayn kayn.<br />

c) c)- 8,90 g/cm 3 c) c)- 8,90 g/cm - madeni para - vakum - gazaltı<br />

3 - madeni para - vakum - gazaltı<br />

argon kayn kayn.<br />

d) d)-5,70 5,70 g/cm 3 - uçak kanadı – oksiasetilen kayn kayn.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 37


2. Magnesyumun özgül ağır. ağır.-en en önemli ürün tipi-<br />

kaynağının nasıl olduğunu yazın?<br />

a) a)-2,70 2,70 g/cm 3 - uçak kanadı – laser kayn kayn.<br />

b) b)- 3,70 g/cm 3 - saat - ark kayn kayn.<br />

c) c)- 8,96 g/cm 3 - koltuk - oksi asetilen kayn. kayn<br />

d) d)-1,73 1,73 g/cm 3 - tekerlek jantı – gazaltı argon kayn.<br />

kayn<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 38


3. Titanyumun Titanyumun özgül ağır. ağır.-en en önemli ürün tipi-<br />

kaynağının nasıl olduğunu yazın?<br />

a) a)-2,70 2,70 g/cm 3 - uçak kanadı - ark kayn kayn. .<br />

b) b)- 4,6 g/cm 3 - kalça kalça-protez protez- gazaltı argon kayn. kayn<br />

c) c)- 8,96 g/cm 3 - koltuk - termit kayn. kayn<br />

d) d)-5,70 5,70 g/cm 3 - uçak kanadı – oksiasetilen kayn kayn.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 39


4. Altının özgül ağır. ağır.-en en önemli ürün tipi-<br />

kaynağının nasıl olduğunu yazın?<br />

a) a)-19, 19, 32 g/cm 3 - mücevherat – lehim kayn. kayn<br />

b) b)- 3,70 g/cm 3 - saat - ark kayn kayn.<br />

c) c)- 8,96 g/cm 3 - koltuk - gazaltı argon kayn. kayn<br />

d) d)-5,70 5,70 g/cm 3 - uçak kanadı – oksiasetilen kayn kayn.<br />

Doç. Dr. İRFAN AY / Arş. Gör. T.KEREM DEMİRCİOĞLU 40

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!