KAFA TRAVMALARINA YAKLAfiIM: ‹LK G‹R‹fi‹M - Cerrahpaşa Tıp ...

ctf.istanbul.edu.tr

KAFA TRAVMALARINA YAKLAfiIM: ‹LK G‹R‹fi‹M - Cerrahpaşa Tıp ...

UZAN, M; KAYA, Z

gözüken fazla bir kan kayb› asl›nda belirgin bir arter yaralanmas› olup erken

kan transfüzyonuna gerek olabilir. Yine a¤›r kafa travmal› hastalar›n ço¤unda

geçici beyin sap› disfonksiyonundan kaynaklanan ani apne periyodlar› gözlenebilir.

Böyle olaylara tan›k olmak ve hemen tedavi etmek önemli olabilir.

Olay yerinde hastan›n nörolojik durumuyla ilgili bilgi edinmek önemlidir.

Nörolojik durumdaki bir bozulman›n dökümantasyonu olgunun travma merkezindeki

de¤erlendirmesindeki öncelik s›ras›n› önemli derecede de¤ifltirebilir.

Hasta farmakolojik olarak paralize ve sedate olduktan sonra do¤ru nörolojik

de¤erlendirme imkans›z hale gelir. Bunun için nörolojik durumun tam

tan›mlanmas› sedasyon öncesi çok önemlidir.

Hastane öncesi de¤erlendirme boyunca genelde tam bir nörolojik de¤erlendirme

pratikte pek mümkün de¤ildir. Bir travmatik koman›n varl›¤› ve derinli¤i

en iyi Glascow Coma Skala’s› (GCS) kullan›larak tarif edilebilir. 38

GCS göz aç›m›n›n, motor yan›t›n ve verbal yan›t›n kantitatif ölçümü sonras›

elde edilir. Kesin ve net olmayan “semicomatose’’,“lethargic’’, “obtunded’’gibi

dönemleri elimine eden GCS nörolojik durumun tam ve kesin tarifini

tüm ilgililerin anlayabilece¤i flekilde yaparak nörolojik durumdaki de¤ifliklikleri

de mükemmel iletir. Kafa travmas› flüphesi olan tüm hastalar›n hastane

öncesi dökümantasyonunda GCS skoru olmal›d›r. GCS hastan›n pupilla

boyutu ve ›fl›¤a verdi¤i yan›t› içeren pupiller de¤erlendirme ile birlikte nörolojik

yaralanman›n kapsam›n›n genel bir resmini çizmek için ihtiyaç duyulan

bilgilerdir.

Henüz konuflamayan ya da emirlere uyamayan çok küçük yafltaki çocuklarda

GCS skor de¤erlendirilmesi pratik de¤ildir. Bu durumlarda GCS de¤erlendirilmesi

çeflitli modifikasyonlara veya alternatiflere çevrilir, yönlendirilir.

45 Verbalizasyon veya emirlere uyma gibi de¤erlendirmelerin yerini alan

bu alternatifler içinde en popülerleri gülme veye a¤lama gibi davran›fllar›n kuantifikasyonudur.

14 Bu GCS nin temel iskeletini korumaktad›r. Ancak bu modifikasyon

GCS kadar yüksek prognostik de¤ere veya gözlemci güvenirli¤ine

sahip de¤ildir. Özellikle GCS’nin sonuç üzerine en fazla etkili oldu¤u düflünülen

motor fonksiyonlar›n de¤erlendirilmesi bölümü bu modifiye skalada etkisiz

kalm›flt›r. 14

Olay yerindeki tedavinin s›n›rlar›

Olay yerinde yap›lan tedavinin ve de¤erlendirmenin uzunlu¤u ve eksikleri

konusunda tam bir fikirbirli¤i yoktur. Baz›lar› olay yerinde minimal müdahaleyi

savunurken di¤erleri olay yerinde stabilizasyonu savunmaktad›rlar. 29

Ço¤unluk yaralanman›n mekanizmas›n›n, fliddetinin ve anatomik lokalizas-

66

More magazines by this user
Similar magazines