6 DYT

gassner.paula48

6 DYT

PULMONER

REHABİLİTASYONDA

HASTA SEÇİMİ,

DEĞERLEND

ERLENDİRMEDE RMEDE

ALAN TESTLERİ

Doç.Dr

.Dr.Pınar ERGÜN


Pulmoner Rehabilitasyon

Endikasyonları

• KOAH

• Astım

• Göğüs s duvarı hastalıklar

kları

• Kistik fibrozis

• İnterstisyel

akciğer hastalığı

• Akciğer kanseri

• Seçilmi

ilmiş nöromüsküler

hastalık

• Perioperatif (torasik, abdominal cerrahi)

• Postpolio sendromu

• Akciğer transplantasyonu öncesi ve sonrası

• Akciğer hacim küçük

üçültme cerrahisi öncesi ve

sonrası


Pulmoner rehabilitasyona gereklilik

oluşturan durumlar

• İstirahat ya da egzersiz dispnesi

• Egzersiz toleransında nda azalma

• Günlük

k yaşam am aktivitelerinde

yetersizlik

• Sağlık k durumunda bozulma

• Mesleki performansda azalma

• Beslenme yetersizliği

• Acil

başvurusu,

hospitalizasyon,

akut bakım m ihtiyacında artma

• Tıbbi harcamalarda artış


Pulmoner rehabilitasyon : aday

olgunun değerlendirilmesi

erlendirilmesi

• Uygun yaklaşı

şım

• Program güvenlig

venliği

• Hastaya özel program


Aday Olgunun

Değerlendirilmesi

erlendirilmesi (I)

• Başlang

langıç incelenmesi:

-Öykü

-Sigara alış

ışkanlığı

-Şimdiki semptomlar

-Kullandığı

ilaçlar

lar

-Fizik muayene

-Rutin kan ve idrar incelemesi

-PA akciğer

grafisi

-EKG

-Solunum fonksiyon testleri

-Kan gazı analizi


Aday Olgunun

Değerlendirilmesi

erlendirilmesi (II)

• Egzersiz toleransının n belirlenmesi

• Nutrisyonel değerlendirme

erlendirme

• Yaşam am kalitesi

• Psikososyal problem(anksiyete

anksiyete/depresyon)

• Günlük k yaşam am aktivitelerinde bağı

ğımlılık

• Mesleksel performans

• Motivasyon düzeyid

• Sosyal desteğe e ihtiyaç

• Yardımc

mcı alete ihtiyaç

• Ulaşı

şım

• Finansal kaynaklar


Pulmoner rehabilitasyon

gerekliliğini

ini öngören

test sonuçlar

ları ve/veya eşik e

değerler

erler yoktur.


Aday Olgunun

Değerlendirilmesi

erlendirilmesi

• Kullandığı

ilaçlar

lar


Aday Olgunun

Değerlendirilmesi

erlendirilmesi

• Sigara alış

ışkanlığı


Sigara ve Pulmoner

Rehabilitasyon (I)

-Halen sigara içenlerin içmeyenlere göre PR’a

uyumları azdır.

Eur Respir J 1999; 13: 855-59

-Sigara içenlerle içmeyenler arasında egzersiz

toleransındaki artış benzerdir.

Am J Respir Crit Care Med 1999; 159: A64

-Sigara içenlerde PR etkinliğinin daha az

olduğunu gösteren veri yoktur.

Thorax 1999; 54(suppl. 2): 3-7


Sigara ve Pulmoner

Rehabilitasyon (II)

Aktif sigara içimi mutlak kontrendikasyon

değildir.

ATS, BTS, ACCP/AACVPR

Pulmonary Rehabilitation Guidlines


Aday Olgunun

Değerlendirilmesi

erlendirilmesi

• Solunum fonksiyon testleri


Semptomlar ve fizyolojik

bozulma

• FEV1 ≤ %65

• FVC≤ %65

• DLCO≤ %65

• İstirahatte

SatO2≤ %90

• Egzersiz testi :

Hipoksemi (SatO2≤%90)

Ventilatuar

kısıtlama(VE/MVV ≥ 0.8)

Vd/Vt ↑

AACVPR Guidelines for pulmonary rehabilitation programs


• gold


Erken Hastalık k Evresinde

Pulmoner Rehabilitasyon

• Yaşam am stilinin modifiye

edilmesi

• Uzun süre s

ve/veya yüksek y

yoğunlukta egzersiz

• İdeal vücut v

ağıa

ğırlığı

ve/veya

kas kitlesine ulaşı

şım

• Sigaranın n bırakb

rakılması


Exercise rehabilitation and chronic obstructive

pulmonary disease stage

Am Respir Crit Care Med 1999; 160: 1248-53


Evre 1 (Hafif) KOAH’lı olgu inaktif

ve/veya sigara içiyorsa pulmoner

rehabilitasyon programına adaydır.


Aday Olgunun

Değerlendirilmesi

erlendirilmesi

• Egzersiz toleransının

belirlenmesi


Egzersiz Testleri

• Merdiven çıkma

• 6 DYT, 12 DYT

• Mekik yürüme y

testi

• Kardiyak-stres test (Bruce

Protokolü)

• Kardiyopulmoner egzersiz

testi


Pulmoner Rehabilitasyon

Kontrendikasyonları

• Motivasyon eksikliği

• Uyumsuzluk

• Finansal destek yetersizliği

• Ciddi

bilişsel

disfonksiyon

veya

hastalık

• Eşlik eden anstabil hastalık

• Anstabil anjina

• Dekompanse kalp yetmezliği

• Oksijen desteğine rağmen d

egzersiz hipoksemisi

• Kemik instabilitesi ile birlikte olan

• Ciddi akciğer ya da diğer hastal

(artrit,, inme) egzersiz yapamama

psikiatrik

men düzeltilemeyen ciddi

ile birlikte olan maligniteler

er hastalıklara bağlı


Pulmoner Rehabilitasyonda

Mutlak Kontrendikasyonlar

• Eşlik eden co-morbid hastalık

-Ciddi pulmoner hipertansiyon

-Anstabil kardiyovasküler hastalık

• Rehabilitasyonu engelleyecek

-Artrit

-Ciddi nörolojik, bilişsel, psikiatrik

hastalık


Egzersiz

Reçetelendirilmesinde

etelendirilmesinde

• Quadriceps ve/veya üst

ekstremite gerginliği

• Pimax

, Pemax


Aday Olguda nutrisyonel

değerlendirme

erlendirme

• Vücut ağırlığı:

-İdeal vücut ağırlığının %’si

-Beden kitle indeksi

• Vücut kompozisyonu:

-Antropometrik ölçümler

-Biyoelektriksel impedans

-Dual enerji x-ray absorbtiyometri

(DEXA)


Aday olgunun değerlendirilmesi:

erlendirilmesi:

non-fonksiyonel incelemeler

• Dispne derecelendirilmesi »

BDI,MRC,OCD,CRDQ

• Günlük k yaşam am aktivitelerinin değerlendirilmesi

erlendirilmesi»

SGRQ, CRDQ, SF-36

• Psikososyal inceleme»

HADQ


Hangi olgularda

pulmoner

rehabilitasyona

yanıt iyidir?


•Ciddi KOAH’ı ve MRC ile ciddi dispnesi

olanlarda PR sonrasında yürüme

mesafesinde anlamlı artış saptanmamıştır.

Eur Respir J 1998; 12: 63-69

•Ciddi dispnesi olan olgularda PR sonrası

egzersiz performansında anlamlı artış

saptanmıştır.

Lancet 1994; 344: 1394-97

Arch Phys Med Rehab 1996; 77: 1115-18

Am J Respir Crit Care Med 1996; 154: 442-47


SONUÇ:

Ciddi dispne varlığı egzersiz programına

katılımda hariç tutma kriteri değildir!


Azalmış Periferik Kas Gerginliği √

Yüksek VE/MVV √

Pulmoner rehabilitasyon sonrası

egzersiz kapasitesindeki artış

daha fazladır.

TroosterT, Gosselink R, Decramer M.Exercise training in COPD; how to distinguish

responders from non responders .J Cardiopulm Rehab 2002; 22:148-53


Egzersize yanıtla;

İLGİLİ FAKTÖRLER

İLGİSİZ FAKTÖRLER

-Bazal 6 DYM -Yaş

-Ventilatuar kısıtlılık (VE/MVV -FEV1

veya solunum hızı) -TL,CO

-Bazal V02 max

-BMI

-Pi max

-Sağlık durumu

-Periferik kas gücü

-PaO2

-PaCO2

-Egzersiz satürasyonu

M.Decramer.Eur Respir J 2003;22 Suppl. 47, 47s-56s


DEĞERLEND

ERLENDİRMEDE RMEDE ALAN

TESTLERİ


Yürüme Testleri Kullanım

Alanları

1. Tedavi önce ve sonrası

3. Morbidite ve mortalitenin

karşılaştırma

öngörülmesi

-Akciğer transplantasyonu

-Akciğer rezeksiyonu

-Kalp yetmezliği

-Hacim küçültme ameliyatı

-KOAH

-Pulmoner rehabilitasyon

-Primer pulmoner

-KOAH

hipertansiyon

-Pulmoner hipertansiyon

2. Fonksiyonel durumun belirlenmesi

(Tek ölçüm)

-KOAH

-Kistik fibrozis

-Kalp yetmezliği

-Periferal vasküler hastalık

-Fibromiyalji

-Yaşlı hasta


Yürüme Testleri

me Testleri

1. Zamana dayalı testler

-2 dk yürüme testi (2 DYT)

-5 dk yürüme testi (5 DYT)

-6 dk yürüme testi (6 DYT)

-9 dk yürüme testi (9 DYT)

-12dk yürüme testi (12 DYT)

2. Sabit mesafeli testler

-100 m

-1/2 mil

-2 Km yürüme testi

3. Hıza dayalı testler

-Hızı hastanın belirlediği yürüme testi (self

paced walk test)

-Giderek hızlanan yürüme testi (incremental

shuttle walk test)


Table1. Summaryof theEvidencefortheMeasurement Properties of the selected Walk

Tests

Walk Test

2MWT

6MWT

12MWT

SPWT

Incremental

SWT

Endurance

SWT

Validity

+(COPD)

+ (COPD, CHF,

pacemaker,

ESLD, surgical,

PAD, elderly)

+(COPD) –

(Surgical)

+(CHF,

elderly)

+(COPD,

pacemaker)

Reliability

+(COPD, CHF,

CF, elderly

+ (COPD,

CHF,

pacemaker)

Interpretability

Responsiveness

0 +(COPD)

+(COPD, CHF)

+(COPD, CHF,

pacemaker)

+(COPD) 0 +(COPD)

+(Elderly

Elderly) 0 0

+(Pacemaker

Pacemaker) 0 -(COPD)

0 +(COPD) 0 +(COPD)

Items in parantheses denote population in which measurement proprty was examined; += evidence

to support, - = evidence to refute; 0= no evidence; CHF= congestive heart failure; CF= cistic

fibrosis; ESLD=end stage liver disease; PAD= peripheral arterial disease.


6 DYT kullanım m alanları

• Tedavi önce ve sonrası

karşı

şılaştırma

• Fonksiyonel durumun

belirlenmesi

• Morbidite ve mortalitenin

öngörülmesi


6 DYT özellikleri

• Global değerlendirme

erlendirme

• Submaksimal fonksiyonel kapasite

• Günlük k yaşam am aktivitesi ve yaşam

am

kalitesi anketleriyle iyi

korelasyon

• Tekrar edilebilirlik FEV1’den iyi

• Dispne skorlarıyla korelasyon

• KPET’yi

tamamlar, yerine

geçemez

emez


6 DYT teknik özellikleri

(1)

• Yürüme yolu 30 m/100 adıml

mlık

koridor

• Dönüş noktaları belirtilmeli

• Koridor uzunluğu u her 3m’de

işaretlenmeli

• Başlang

langıç ve bitiş (60m) çizgileri

işaretlenmeli

Geçerliliği

• Kısa koridor 6 DYT mesafesini kısaltır

• Treadmill kullanımı önerilmez


6 DYT teknik özellikleri

(2)

Gerekli ekipman

• Geriye sayabilen sayaç

• Mekanik devir sayacı

• Dönüş noktası belirteçleri

leri

• Hareketli sandalye

• Oksijen kaynağı

• Tansiyon aleti

• Telefon

• Defibrilatör


6 DYT hastanın n hazırlanmas

rlanması

• Rahat kıyafetk

• Varsa yürüme y

araçlar

ları

• Kullandığı

ilaçlar

ların n devamı

• Hafif yemek

• Testten 2 saat öncesine

kadar egzersiz yapılmamas

lmaması


6 DYT uygulama

• Hastanın değerlendirilmesi

•Kan basıncı

•Sat O2

•Borg skalası

• Deneme testi

Günün aynı saatinde

• Test uygulanımının anlatılması

• Pulse oksimetre

Kullanım isteğe bağlı


6 DYT kontrendikasyonları

Mutlak kontrendikasyonlar

• Son 1 ayda geçirilmiş MI

• Son 1 ayda unstable angina

Rölatif kontrendikasyonlar

• İstirahatte kalp hızı ≥ 120 atım/dk

• İstirahatte sistolik kan basıncı ≥180mmHg

• İstirahatte diyastolik kan basıncı ≥100mmHg


6 DYT

• Göğüs s ağrısıa

• Tolere edilemeyen dispne

• Bacakta kramp

• Sendeleme

• Aşırı terleme

• Soluk görünüm g m varsa

SONLANDIRILMALI !


6 DYT değerlendirme

erlendirme

Dispne algılaması düzeyi Borg skalası

Pulse oksimetrede Kalp hızı

Sat O2

Devir sayısı ve son devirde yürünen metrenin kaydı

Total yürüme mesafesi hesaplanır


6 DYT değişkenlik kaynakları

• Hasta bağı

ğımlı faktörler

• Deneme testi

• Teknisyen eğitim e

ve deneyimi

• Cesaretlendirme

• O2 desteği

• Tedavi uygulanması


Hasta bağı

ğımlı faktörler

• Yaş

• Cinsiyet

• Boy

• Kilo

• Motivasyon

• Algılama lama düzeyid

• Altta yatan hastalık


Deneme testi

• Önerilmektedir

• 2. test için en az 1 saat beklenmeli

• Değişim oranı % 0-17

• Öğrenme etkisi -Koordinasyonun düzelmesi

-Optimal adım uzunluğu

-Anksiyetenin yenilmesi ile

ilgilidir


6 DYT değişkenlik kaynakları

• Teknisyen eğitimi

- Standart protokollere göre eğitim

- Kardiyopulmoner resüstasyon sertifikası

• Cesaretlendirme

- Standart cümleler kullanılmalı


6 DYT değişkenlik kaynakları

Oksijen desteği i ??

• İhtiyaç varlığı

ığında aynı akım

ve şekilde uygulanır

• O2 Sunum aleti not edilir

• KOAH ve İAH’de

O2 desteği

6 DYTM’yi

artırır


6 DYT’nin

yorumlanması (I)

• Kalite-güvencesi - Aynı teknisyen uygulamalı

- Deneme testi yapılmalı

• Değişim sonucu - Mutlak değer ??

-% değişim ??

- Beklenen değerin %’si ??

ATS önerisi Mutlak değer olarak verilmeli


6 DYT’nin

yorumlanması (II)

• Sağlıklı kişilerde 6 DYT beklenen değerler eşitliği

Erkek = (7.57 x B-cm) - (5.02 x Y) - (1.76 x A-Kg) - 309

Kadın = (2.11 x B-cm) - (2.29 x A-Kg) - (5.78 x Y) + 667

*Normalin alt sınırı için erkekte 153, kadında 139 çıkartılır

• Minimal klinik anlamlı artış: 54 m

Am J Respir Crit Care Med 1998; 158: 1384-87

Am J Respir Crit Care Med 1997; 155: 1278-82


Egzersiz reçetelendirilmesinde

etelendirilmesinde

6 DYT



Bir MET istirahatte harcanan eneji düzeyidir veya yaklaşı

şık

olarak 3.5ml/kg/dk

‘lık O2 tüketimine denktir.

Yürüme sırass

rasındaki MET düzeyi d

= ( 10m/dakika yürüyüşy

için in

1ml/kg/dk

O2 tüketilir

)

MET= ( Bazal MET+ Yürüme Y

MET)/Bazal MET


Shuttle WDT: Mekik yürüme y

testi

(I)

Ekipman

• Kalibre cd-çalar

• Mekik yürüme testi cd’leri

• Köşe belirleyicileri

• 10 m düz zemin

9 m


Shuttle WDT:

WDT: Mekik yürüme y

testi (II)

• Yürüme hızı

- Sinyallerle kontrol edilir

-Giderek hızlanır

. Başlangıç hızı (0.5 m/sn)

. Her saniye hız (0.17 m/sn)

artar

• 12 düzey vardır Düzey arttıkça

mekik sayısı artar


Mekik yürüme testinde kullanılan algoritma

Düzey

Hız z m/s

Düzeydeki mekik

sayısı

Her düzey d

için i in yürünen y

mesafe

1 0.50 3 30

2 0.67 4 70

3 0.84 5 120

4 1.01 6 180

5 1.18 7 250

6 1.35 8 330

7 1.52 9 420

8 1.69 10 520

9 1.86 11 630

10 2.03 12 750

11 2.20 13 800

12 2.37 14 1020


Mekik yürüme y

testini

sonlandırma kriterleri

• Anjinal semptom

• Aşırı nefes darlığı

• Kalp hızının h n beklenenin ≥% % 85

• Sersemlik / baygınl

nlık k hissi

• Bacak ağrısıa

• Test için i in gerekli hızıh

yakalayamamak


Mekik yürüme y

testininin

yorumlanması

SONUÇ: Toplam yürülen mesafedir

•Kalp hızı, Sat O2 , kan basıncı, dispne

derecesi kayıt edilir

•VO2 max hesaplanabilir


• VO2 max (ml/kg/dk) = 4.19 + (0.025 x MYT mesafe)

Singh ve ark.

• VO 2 peak

(ml/kg/dk) = 5.9 + (0.02 x MYT mesafe)

Turner ve ark.


Mekik yürüme y

testi

Avantaj

• VO2 peak iyi korelasyon

Dezavantaj

• Daha az onaylanmış

• Daha sınırlı kullanım

• Daha yüksek KVC riski


Endurans mekik yürüme y

testi

• Sabit işi

yüklüdür

• Dayanma kapasitesi değerlendirilir

erlendirilir

• Mekik testindeki hızın h n %’si%

ile ilişkilidir

• Pulmoner rehabilitasyon programları

sonrası değerlendirmede erlendirmede daha

hassastır


TEŞEKKÜRLER

More magazines by this user
Similar magazines