04.04.2014 Views

ders notu

ders notu

ders notu

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

ENDOKRİN N SİSTEM S STEM

FİZYOLOJİSİ

DOÇ.DR.M

.DR.MİTAT KOZ


Endokrin sistem

Endokrin sistem bir kontrol ve düzenleme d

sistemidir. Vücuttaki V

3 ana fonksiyon ile

yakın n ilişkilidir.

1. Vücut sıvılars

larındaki kimyasal maddelerin

konsantrasyonunun, protein, lipit ve

karbonhidrat metabolizmasının

düzenlenmesi,

2. Sinir sistemi ile birlikte vücudun v

streslere

karşı

koymasına yardım m etmek,

3. Seksüel el gelişim im ve üremeyi içene i

alan

büyüme ve gelişmenin düzenlenmesi.

d


Endokrin bezler ve hormonlar

Endokrin sistem endokrin bezler

olarak adlandırılan doku ve

organlardan oluşmu

muştur.

Bu bezler hormon olarak

adlandırılan kimyasal maddeleri

sentezleyip salgılarlar.

larlar.


Endokrin Bezler








Hipofiz bezi-Hipotalamus

Tiroid bezi

Paratiroid bezi

Böbrek

üstü bezleri

Pankreas

Gonadlar-cinsiyet bezleri

Diğerleri

Böbrekler

Pineal bez

Timus bezi

Kalp

Sindirim kanalı

Plasenta


Hormonlar kimyasal yapılar

larına göre g

Amino asit türevleri: t




3 e ayrılırlar

rlar

Katekolaminler trozin isimli amino asitten yapılırlar, nöronlardan n

ya da adrenal bezinden salınırlar.

Troid hormonları da tirozin amino asidinden türerler, t

tiroid

bezinden salınırlar.

Melatonin triptofan amino asidinden yapılır,

pineal bezinden

salınır.

Peptid hormonlar:



Amino asit zincirlerinden oluşurlar.

urlar.

Hormonların n büyük b çoğunluğu peptid yapısındad

ndadır.

Steroid hormonlar:




Lipit türevidirler. t

Aldosterone, glukokortikoidler, , ve gonadal hormonlar bu

guruptandır.

r.

Plazmada erimedikleri için i in taşı

şıyıcı proteinleri vardır.

r.


Hormon salgısının n kontrolü...

Hormonal sekresyonlar genellikle

negatif feedback sistemler ile normal

seviyede tutulur.


HORMONLARIN ETKİ

MEKANİZMALARI

ZMALARI-1

Hormonlar kan dolaşı

şımına verilince, kanın n ulaştığı

her yere gidebilirler.

Ancak hormonlar, yalnızca belirli bir hormona

özgü reseptörü olan hücreler h

üzerine etkili olabilir.

Bu özel reseptöre sahip hücrelere h

hedef hücre h

ya

da daha genel olarak hedef doku veya hedef

organ denir.

Protein, peptid ve aminler yağda

çözünmezler, bu

sebeple de hücrelerin h

plazma membranlarını

geçemezler.

emezler.

Bu tür t r hormonların n reseptörleri rleri hücre h

membranının dışındadır.


HORMONLARIN ETKİ

MEKANİZMALARI

ZMALARI-2

Hormonun reseptörü ile birleşmesi hücre h

içinde, i inde, ikincil

haberci denilen bir bileşiğin in oluşmas

masına neden olur.

Hormonun hücre h

içinde i inde etkisini, ikincil haberci denilen bu

bileşikler ikler gösterir. g

İkincil haberciler hücre h

içinde i inde daha önceden

programlanmış

aktiviteleri hızlandh

zlandırır r ya da inhibe

ederler.

Bu aktiviteler, bir enzimin etkisini veya protein sentezini

değiştirmek ya da, bir membran kanalını açmak veya

kapamaktır.

Çeşitli hormonlar tarafından kullanılan lan ikincil habercilerin

başlıcalar

caları şunlardır.

r.


İkinci haberciler

Siklik Adenozin Monofosfat (cAMP)

Siklik Guanozin Monofosfat (cGMP)

İnozitol

Trifosfat (IP3)

Kalsiyum iyonları


HORMONLARIN ETKİ

MEKANİZMALARI

ZMALARI-3

Tiroid hormonu ve steroid hormonlar yağda eridikleri için i in

hücre

membranını geçebilirler.

ebilirler.

Bu sebeple plazma membranının dışında reseptöre

ihtiyaçlar

ları olmadığı

gibi, ikincil haberciye de ihtiyaç

duymazlar.

Bunun yerine yağda eriyen hormonlar sitoplazma

içindeki indeki reseptörlere rlere direkt olarak ulaşı

şırlar.

Sitoplazma içindeki i indeki bu hormon-resept

reseptör r kompleksi daha

sonra hücre h

nükleusuna

ulaşı

şır.

Böylece nükleer n

DNA ve gen ekspresyonunu

değiştirerek hedef hücrenin h

aktivitelerini yeniden

programlayabilirler.


Endokrin Bezler

Hipofiz bezi-Hipotalamus

Tiroid bezi

Paratiroid bezi

Böbrek

üstü bezleri

Pankreas

Gonadlar-cinsiyet bezleri

Diğerleri






Böbrekler

Pineal bez

Timus bezi

Kalp

Sindirim kanalı


Hipofiz bezi

Beyinde hipotalamusun hemen altında

bulunur.

İki ayrı lobtan oluşmu

muştur;



Anterior lob (adenohipofiz(

adenohipofiz)

Posterior lob (nörohipfiz(

rohipfiz)

Adenohipofiz gerçek ek bir endokrin bezdir ve

salgı hücreleri

ihtive eder.

Nörohipofiz

ise hiptalamustan köken ken alan

pek çok sinir ucunun sonlandığı

bölümdür.


Hipofiz hipotalamus ilişkisi

Hipofiz bezi kan damarları ve sinir lifleri ile

hipotalamusla bağlant

lantılıdır. Bu bağlant

lantı sinir

sistemi ile endokrin sistem arasındaki direkt

bir bağlant

lantıdır.

Hipotalamus ile adenohipfiz arasındaki

bağlant

lantı hipotalamik-hipofiziel

hipofiziel portal sistem

adı verilen damar sistemi ile sağlan

lanır.

Hipotalamus ile nörohipofiz

arasındaki

bağlant

lantı ise sinirler aracılığı

ığıyla

gerçekle

ekleştirilir.


Hipofiz-hipotalamus

ilişkisi

Hipotalamus;

Adenohipofizden salgılanan lanan hormonların

salgılanmas

lanmasını düzenleyen salgılat

latıcı

(releasing)) ve salgıyı durdurucu (inhibiting(

inhibiting)

hormonlar salgılar. lar. Bu hormonlar kan yoluyla

hipofize gelir.

Antidiüretik

hormon (ADH) ve oksitosin

hormonlarını sentezler, depolar ve

nörohipofizden

salgılat

latır. Bu hormonlar

sinirin aksonu aracılığı

ığıyla hipofize gelir.


Hipotalamus-hipofiz


Adenohipofiz hormonları

1. Growth hormon(GH)-Büyüme me hormonu

(BH)

2. Prolaktin

3. Tiroid stimüle

edici hormon(TSH)

4. Adrenokortikotropik hormon (ACTH)

5. Luteinizan hormon (LH)

6. Follikül stimüle

edici hormon (FSH)

7. Melanosit stimüle

edici hormon (MSH)


Tiroid stimüle

edici hormon(TSH)

TSH tiroid bezi hormonlarının

sekresyonunu ve sentezini uyarır.

r.

TSH nın fazla salgılanmas

lanması goiter (guatr)

olarak isimlendirilen tirod bezinin

genişlemesine yol açar. a ar.

TSH sekresyonu hipotalamusta üretilen

tirotropin salgılat

latıcı hormon ile kontrol

edilir.


Adrenokortikotropik hormon

(ACTH)

ACTH böbrek b brek üstü bezinden

glukokortikoidler olarak adlandırılan

steroid

yapılı hormonların üretimini ve salgısını

artırır.

r.

ACTH salgısı hipotalamustan salgılanan

lanan

kortikotropin salgılat

latıcı hormon tarafından

düzenlenir.

Stres, isülin

lin, , ADH ve diğer hormonlar

kortikotropin salgılat

latıcı hormon salgısını

feedback mekanizmalar ile etkileyerek ACTH

salgısını artırırlar.

rlar.


Luteinizan Hormon (LH)

Ovulasyon-Yumurtlama;

overlerden olgun

yumurta hücresinin h

aylık peryotlar halinde

salınmas

nması

LH ovulasyonu uyaran gonadotropik bir

hormondur.

LH nın hedef organı



Ekeklerde testislerdeki interstitial hücreler ki bu

hücreler

testesteron salgılarlar.

larlar.

Dişilerde ilerde ise overlerdir.

LH salgısı progesteron, östrojen ve

testesteron gibi hormonlarla feedback olarak

düzenlene

gonadotropin salgılat

latıcı hormon

tarafından kontrol edilir.


Follikül stimüle

edici hormon

(FSH)

FSH da bir gonadotropik hormondur.

FSH dişilerde

ilerde menstruel siklus boyunca

ovelerde follikül hücrelerinin

büyümesini ve follikül hücrelerinden

östrojen salınmas

nmasını uyarır.

r.

Erkeklerde FSH testislerde sperm

üreten hücreleri h

uyarır.

r.

Salgısı gonadotropin salgılat

latıcı hormon

ile kontrol edilir.


Prolaktin

Prolaktinin kadınlarda iki görevi g

vardır;

r;

1. Östrojen (dişi i cinsiyet hormonu) ile

birlikte gebelikte meme bezlerinde

meme kanallarının n gelişimini imini uyarır.

r.

2. Doğumdan sonra meme dokusunda

süt üretimini uyarır.

r.


Prolaktin salgısının n kontrolü

Prolaktin salgısı hipotalamusta üretilip

adenohipofize aktarılan iki hormon

tarafından kontrol edilir;

1. Prolaktin salgılat

latıcı hormon

2. Prolaktin salgısını durdurucu hormon


Büyüme Hormonu (BH)

Tek bir özel hedef organı olmayıp p bütün b

vücut bölümlerini b

etkileyerek büyümeyi b

uyarır.

r.

En belirgin etkisi çocuklarda ve

adelosan dönemde doku kitlesini

artırarak rarak (protein sentezi) ve hücre h

bölünmesini uyararak büyümeyi b

hızlandırır.

r.

Uzun kemiklerin epifiz plakları üzerine

doğrudan etkiyerek epifiz plaklarının

devamlılığı

ığını sağlar.


BH yetersizliği

Büyüme dönemindeki d

bir kişide ide BH

salgısı yetersiz olursa epifiz plakları

erken kapanır r ve vücut v

büyümesi b

durur

dwarfizm (cücelik)

celik) ortaya çıkar.


BH fazlalılığı

ığı

Tersine BH sekresyonu adolesan dönemin

sonuna doğru azalmazsa giantism (devlik)

oluşur ur ve kişinin inin boyu uzamaya devam eder.

BH sekresyonu normal büyüme b

bittikten

sonra fazla olursa akromegali (acromegaly(

acromegaly)

adı verilen durum ortaya çıkar.

Akromegalide baştaki, ellerdeki ve

ayaklardaki kemiklerde uzamadan ziyade

kalınla

nlaşma ortaya çıkar.


BH nın genel etkileri

Protein sentez hızınıh

artırır,

r,

Protein yıkılımını azaltır,

Glikoz kullanımını azaltır,

önler; enerji

kaynağı

olarak karbonhidrattan yağa

doğru bir kayma olmasını sağlar,


Büyüme Hormonunun plazma

glikozunun ayarlanmasına na etkileri

Yağ Dokusu

Trigliseritler


SYA+Gliserol

+

Karaciğerde

Glikoneogene

z

Glikoz


Amino asit

ve Gliserol

+

Büyüme Hormonu

Dokular

↑SYA Oksidasyonu

Glikoz

-


BH salgısının n kontrolü

BH salgısı hipotalamusta üretilip

adenohipofize aktarılan iki hormon

tarafından kontrol edilir;

1. Büyüme hormonu salgılat

latıcı hormon

2. Büyüme hormonu salgısını durdurucu

hormon


Büyüme Hormonunun sekresyonunun

düzenlenmesi ve etkileri

Egzersiz

Uyku

Stres

Düşük Plazma Glikozu

(+)

Hipotalamus

Somatostat

in

Ön Hipofiz

Karaciğer

Büyüme

Hormonu

Somatomedinle

r

Protein sentezi

ve büyümenin

uyarılması

Karaciğerde

glukoneogenez

artışı

Glukozun

dokulara

girişinin

engellenmesi


Nörohipofiz

hormonları

Nörohipofizden

hipotalamusta

sentezlenen 2 hormon salgılan

lanır.

1. Antidiüretik

hormon (ADH)

2. Oksitosin


Antidiüretik

hormon (ADH)

Antidiüretik

retik: : idrar atılımını azaltan

ADH diğer adıyla

vazopressinin ana görevi g

vücut sıvıs

dengesinin düzenlenmesine

d

katkıda bulunmaktır.

ADH nın hedef organı böbreklerdir. breklerdir.

Böbreklerden su geri emilimini artırarak,

rarak,

idrar yoluyla su atılımını azaltır.

Dehidrasyon ve koma gibi kan sıvıs

miktarının

azaldığı

durumlarda ADH salgısı artar.


Oksitosin

Oksitosin doğum esnasında

nda uterus

kasının n kasılmas

lmasını, , doğumdan sonra

da süt s t salgılanmas

lanmasını uyaran bir

hormondur.


Tiroid bezi

Tiroid bezi boyunda trakeanın önünde nde

iki lob halinde bulunur.

Tiroid bezinin folliküler

ler hücrelerinden;

Tiroksin (tyroxine(

tyroxine)(T4),

Triiodotironin (triiodothyronine)) (T3)

Tiroid bezinin parafolliküler

ler

hücrelerinden;


Kalsitonin hormonları salgılan

lanır.


Tiroid bezi salgısının...

n...

% 90 ı tiroksindir (T4),

T4 ve T3 her ikisi de tirozin amino

asitine iyot bağlanmas

lanmasıyla oluşur.

ur.


Tiroid hormonlarının n etkileri

Vücudun pek çok hücresinde h

hücresel h

reaksiyonları hızlandırır.

r.

Böylece;






Bazal metabolizma hızıh

artar,

Büyüme hızlanh

zlanır,

Çocuklarda sinir, kas ve iskelet gelişimi imi için i in şarttır

Hücresel

farklanma ve ve protein sentezi uyarılır.

r.

Karbonhidrat ve yağ metabolizması uyarılır

(kalorijenik

etki).


Hipertiroidi-hipotiroidi

Tiroid bezi aktivitesinin artmasına

hipertiroidi, , azalmasına ise hipotiroidi

denir.

Çocukta görülen g

hipotiroidizme

kretinizm denir, sinir ve kas gelişme

geriliği i görülür. g r.


Tiroid hormonlarının n salgısının

düzenlenmesi

Tiroid hormonları TSH tarafından

feedback mekanizmalar ile düzenlenir. d

T4 kanda düşükse, d

soğuk, stres ve gebelik gibi durumlar

var ise ki bu durumlarda enerji ihtiyacı

artar, TSH salgısı uyarılır, r, o da tiroid

bezini uyarır.

r.


Kalsitonin

Kalsitonin kan kalsiyum düzeylerini d

düşüren bir hormondur.

Kalsitonin







Kemik yapımını uyarır,

r,

Paratiroid hormon salınımını inhibe eder,

kemik hücresinde h

kemik yıkımınıy

azaltır,

kemikten kana kalsiyum geçişini ini azaltır,

kandan kemiğe e kalsiyum geçişini ini artırır.

r.

Sonuçta kan kalsiyumunu düşürülür. d r.


Paratiroid bezler

Paratiroid bezler tiroid bezinin

arkasında bulunan küçük

üçük k bezlerdir.

Parat hormon (paratiroid(

hormon)

(PTH) salgılarlar.

larlar.

PTH kalsitoninin tersi etkilere sahiptir.

Kan kalsiyum düzeylerini d

artırıp, fosfat

düzeylerini azaltır.

Kan kalsiyum miktarı azaldığı

zaman

PTH artar.


Paratiroid bezler

PTH nın etkileri:

1. Kemik dokusunda kemik yıkılımını

hızlandırarak kemikten kana Ca

geçişini ini uyarır-osteoklastlar

osteoklastları uyarır,

r,

osteoblastları inhibe eder.

2. İnce bağı

ğırsaklardan kana Ca ve fosfat

emilimini artırır.

r.

3. Böbreklerden kalsiyum geri emilimini

artırır.

r.


Böbrek

Üstü bezleri

(Adrenal Bezler)

Adrenal bezler böbreb

breğin

üst ucunda

lokalize olmuşlard

lardır. r.

Her bir adrenal bez iki farklı bezin

bileşiminden iminden oluşmu

muştur



Medülla

(iç bölümü),

adrenal medülla

Kortex (dış

bölüm,

medüllan

llanın çevresi),

adrenal kortex

Medülla

ve kortex farklı hedef organları

olan farklı hormonlar sentezler.


Adrenal kortex

Kortex de 3 farklı steroid hormon

sentezlenir.

1. Glukokortikoidler,

2. Mineralokortikoidler

3. Gonadokortikoidler


Glukokortikoidler 2 tiptir;



Kortizol

Kortikosteron

Adrenal kortex;

Glukokortikoidler

Glukokortikoid etkinin % 95 i kortizole

aittir.

Glukortikoidler karbonhidrat, protein ve

yağ metabolizması için in gereklidir.

Glukoneogenezi (karbonhidrat

dışındaki kaynaklardan karaciğerde

glikoz sentezlenmesi) uyarır.

r.

Allerjik reaksiyonları ve inflamatuvar

cevapları baskılar.


Kortizolün plazma glikozunun ayarlanmasına

na

etkileri(SYA:Serbest yağ asitleri)

Kortizol

Kan

Kas

Yağ Dokusu

Protein


Amino asitler

Trigliseritler


SYA

+

Gliserol

↑SYA

Dokular

↑SYA Oksidasyonu

Dokulara Girişin

engellenmesi

Karaciğerde

Glikoneogene

z

Glikoz


Amino asit

ve Gliserol

Glikoz

Glikoz


Kortizol salgılanmas

lanmasının n kontrolü ve etkileri

Egzersiz

Kemik kırılması

Yanık

Stres

+ +

Üst beyin

merkezleri

+ +

Hipotalamus

_

CRH (Kortizol sallgılatıcı (rleasing) hormon)

)hormon) + +

Ön hipofiz _

bezi

ACTH

+ +

Böbreküstü bezi

korteksi(adrenal korteks)

Kortizol

Doku amino

asitlerinin

mobilizasyonu

Serbest yağ

asitlerinin

mobilizasyonu

Glukoneogenezi

n uyarılması

Glukozun

dokulara girişinin

engellenmesi


En önemli

mineralokortikoid

aldosterondur.

Aldosteron sodyum, potasyum kaybı ve

geri emilimi aracılığı

ığıyla mineral

dengesini kontrol eder.

Mineralokortikoid aktivite;


Adrenal kortex;

Mineralokortikoidler

Ter, tükrük, , idrar ve mide salgısı gibi

sıvılarda sodyum geri emilimini dolayısıyla

yla

da su geri emilimini artırmakt

rmaktır. r.


Renin-anjiotensin

anjiotensin-aldosteronaldosteron

sisteminin kan basınc

ncı, , su ve tuz

dengesinin ayarlanmasındaki ndaki rolü

(-)

↓Plazma

Volümü

(-)

↑Böbrek

sempatik

sinir

aktivitesi

↓Böbrek kan

basıncı

(-)

Total

Periferik

Direnç

↑Su ve tuz

geriemilimi

Aldosteron

+ + +

Böbrek

Hücreleri

Renin

Sekresyonu

Plazma

Anjiotensinojen

Vazokonstriksiyo

n

BÜB

korteksi

Anjiotensin II

Anjiotensin I


Adrenal kortex;

Gonadokortikoidler

Gonadokortikoidler cinsiyet organlarını

etkilerler, fakat etkileri hafiftir.

Bu hormonlar androjenler ve

östrojenlerdir.


Adrenal Medülla

Adrenal medülladan

epinefrin (adrenalin) ve

norepinefrin (noradrenalin)) salgılan

lanır.

Medüllan

llanın ana salgısı epinefrindir, az

miktarda norepinefrin salgılan

lanır.

Bu iki hormon sempatik sinir sistemini stimüle

eder.

Epinefrin ve norepinefrin sempatik sinir

sitemine benzer etki yaparlar.

Hormonal etki daha uzun sürer. s

Medülla

hormonları stres hormonlarıdır.

r.


Katekolaminlerin Etkileri

Yağ Dokusu

Trigliseritler


SYA+Glisero

l

Karaciğer

Glikojen


Glikoz

+ +

Dokular

↑SYA Oksidasyonu

Girişe Blok

Glikoz

-

Katekolaminler: E/NE


Stres durumlarında...

Hipofiz bezinden ACTH salgısı uyarılır.

r.

ACTH kas, sindirim, dolaşı

şım m ve solunum

sistemlerinin strese karşı

koyması için in adrenal

kortex ve medüllay

llayı uyarır.

r.




Protein yıkılımıy

uyarılır, r, açığa

ığa çıkan amino asitler

enerji kaynağı

olarak veya yaralanma durumunda

doku tamiri için i in kullanılır.

Amino asitler karaciğerde glikoza çevrilir.

Sempatik sistem etkileri artar.

Uzamış

stres durumlarında

immün sistem

baskılan

lanır r ve ciddi hastalıklar ortaya çıkabilir.


Sempatik uyarılma

Adrenal medülla E ve NE

Kan glikozu

İskelet kası kan

Akışı

Kalp atım

hızı

Kan basıncı

Stres

Hipotalamus

Enerji ve doku tamiri

İçin protein kullanımı

Hiofiz bezi (ACTH)

Adrenal kortex

kortizol

Glikoneogenez

(enerji için)

CRH

Solunum hızı

Bronşiyal

dilatasyon


Pankreas

Pankreas sindirim kanalına enzim

salgılayan

layan egzokrin bir bez ve kana

hormon salgılayan

layan endokrin bir organ

olarak işlev i

görür. g r.

Hormonlar pankreasın n endokrin

bölümündeki

pankreatik adacıklarda

sentezlenir, depolanır r ve salgılan

lanır.


Pankreas hormonları

Pankreatik adacıklardan;

1. Glukogon (alfa hücreleri) h

2. İnsülin

(beta hücreleri) h

3. Somatostatin (delta hücreleri) h

4. Pankretaik polipeptid(F hücreleri) h

sentezlenir.


Pankreas hormonları;

Glukagon

Glikojenin glikoza çevrilmesini

(glikojenoliz)) uyararak kan glikozunu

yükseltir.

Yağ dokusundan yağ asidi ve gliserol

salınımını uyararak enerji için i in yağ

kullanımını teşvik eder.

Bu nedenlerle glukagon hiperglisemik

bir hormondur.


Pankreas hormonları;

İnsülin

İnsülin

glukagonun tersi etkilere

sahiptir.

Dokulara glikoz girişini ini artırarak rarak kan

glikoz düzeylerini d

düşürür. d r.

Glikozun glikojene çevrilmesini

(glikogenez)) uyararak depo edilmesini

sağlar.


İnsülin

ve Glukagonun Etkileri

Yağ Dokusu

Trigliseritler


Glikoz+SYA

Karaciğer

Glikojen


Glikoz

Plazma

Glikozu

Yağ Dokusu

Trigliseritler


SYA+Gliserol

↑İnsülin

Plazma

Glikozu

Karaciğer

Amino asitler

ve gliserol


Glikoz

Glikojen


Glikoz

Plazma SYA

+

Gliserol

↑ Glukagon

↑Plazma Glikozu


Kan Glikozunda

Normalin Altına

Düşme

Kan Glikozunda

Normalin

Üstüne Çıkma

Kan Glikozu

Normale

Yükselir

Pankrestan

Glukagon

salgılanır

Pankreastan

İnsülin

salgılanır

Kan glikozu

normale düşer

Karaciğerde

glikojen glikoza

çevrilir ve kana

salınır

Glikoz karaciğere

girer ve glikojen

olarak depolanır,

salınmaz


Diabetes Mellitus

Pankreas beta hücrelerince h

yeterli

miktarda insülin

üretilemediği i zaman

diabetes mellitus adı verilen hastalık

ortaya çıkar.

Hiperglisemi:kan glikozunda yükselmey

Fazla insülin

hipoglisemiye yol açar. a ar.

İnsülin

ve glukagonun her ikisi de kan

glikozu tarafından kontrol edilir.


Gonadlar: : Cinsiyet bezleri

Gonadlar kadında

overler erkekte ise

testislerdir.

Gonadlar üreme fonksiyonlarını kontrol

eden hormonlar salgılarlar.

larlar.

Erkeklerde ana cinsiyet hormonu

testesteron, , kadınlarda ise östrojen,

progesteron ve relaxindir.


Testesteron

Testislerin intersititiel hücrelerinden

salgılan

lanır.

FSH ve LH ile birlikte spermatogenezi

(sperm üretimi) uyarır.

r.

Erkek cinsiyet organlarının n gelişimi imi ve

devamlılığı

ığı için in gereklidir.

İkincil cinsiyet özelliklerinin gelişimini

imini

uyarır;

r;





Yüzde ve pubik bölgede kıllanmak

Larinkste genişleme

Sesin kalınla

nlaşması

Kaslılığı

ığın n artması


Östrojenler

Overlerden salgınal

nalırlar,

Kadınlarda

menstruel siklus, , meme

bezlerinin gelişimi imi ve ikincil cinsiyet

özelliklerinin düzenlenmesine d

katkıda

bulunur.


Östrojenin etkileri ve

salgılanmas

lanmasının n kontrolü

Hipotalamu

s

(-)

Gonadotropin Salgılatıcı Hormon

(-) Ön Hipofiz Bezi (-)

FSH

LH

Overler

İnhibin

Östrojen

Ovum(yumurta)

gelişimi

Kalça ve uylukta

yağ depolanması

Meme gelişimi


Testosteron salgılanmas

lanmasının

kontrolü ve etkileri

Hipotalamu

s

(-)

Gonadotropin Salgılatıcı Hormon

(-) Ön Hipofiz Bezi (-)

İnhibin

FSH

Testisler

(seminifer tüpler)

LH

Testisler

(interstisyel hüc.)

Testosteron

Erkek sekonder

seks karakterleri


Progesteron

Progesteronda meme bezlerinin

gelişimini imini ve menstruel siklusu

düzenler, ayrıca gebelikte plasenta

oluşumuna umuna katkıda bulunur.


Relaksin

Az miktarda sentezlenir ve doğum ile

ilşkilidir


Böbrekler;

Diğer bezler

Eritropoietin

1,25 dihidroxivitamin D3

Prekallikreinler

Prostaglandinler ve

Renin enzimini üretirler


Pineal bez;


Melatonin ;deri pigmentleri ile ilişkilidir.

Timus bezi


Kalp



Diğer bezler

T lenfositlerinin oluşumu umu ile ilgili hormon

ve maddeler salgılar.

lar.

Atriopeptin adı verilen bir hormon

sentezler, depolar ve salgılar

lar

Atriopeptin sıvı-elektrolit dengesi ile

ilşkilidir

kilidir, , aşıa

şırı yükselmiş kan basınc

ncını ve

kan mikatarını düşürür. r.


Sindirim sistemi;


Diğer bezler

Gastrin, sekretin ve kolesistokinin hormonları salgılan

lanır.

Gastrin mide mukozasından salınır r ve midenin asit

salgılamas

lamasını uyarır.

r.

Sekretin düedönum

mukozasından salınır r ve

pankreastan bikoarbonattan zengin sıvıs

salgılatarak latarak mideden gelen içerii

eriğin in asiditesinin

nötralize edilmesini sağlar.

Kolesistokinin de düedonumdan

salgılan

lanır r ve safra

kesesinin kasılmas

lmasını uyarır. r. Safra keseside yağ

sindiriminde görev g

alan safra salgısını yapar.


Diğer bezler

Plasenta

Plasenta gebelikte fetüsün n beslenmesi için i in

gelişen

en özelleşmiş bir organdır.

r.

Plasenta östrojen,

progesteron ve human

koryonik gonadotropin hormaonlarını

salgılar.

lar.

Bu hormonlar gebeliğin in devamlılığı

ığına yardım

ederler.

Bu hormonların n hedef organları everler,

meme bezleri ve uterustur.


Endokrin bezler ve hormonları

HİPOFİZ Z BEZİ

Ön n Hipofiz(Adenohipofiz

Adenohipofiz)

1-Büyüme hormonu(BH), growth

hormon(GH)

2-Adrenokortikotropik

hormon(ACTH)

3-Tiroid

stimüle

edici hormon(TSH)

4-Follikül stimüle

edici hormon(FSH)

5-Luteinleştiricitirici hormon(LH)

6-Prolaktin

7-Melanosit

stimüle

edici hormon (MSH)

Arka Hipofiz(Nörohipofiz

rohipofiz)

1-Antidiüretik

hormon(ADH)

2-Oksitosin

TİROİD D BEZİ

1-Triiodotyronine(T3),

Tyroxine(T4)

2-Kalsitonin

PARATİRO

ROİD

1-Kalsitonin

BÖBREKÜSTÜ BEZİ(B

(BÜB), B),

Korteks

1-Kortizol

2-Aldosteron

Medülla

1-Epinefrin(E),(adrenalin)

2-Norepinefrin(NE),(

(NE),(Noradrenalin)

PANKREAS

1-İnsülin

2-Glukagon

OVERLER(YUMURTALIKLAR)

1-Östrojen

2-Progesteron

TESTİSLER

SLER

1-Testosteron

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!