sivrisinek.pdf

I I I
SIVRISINEK
SAYI: 11 / HAZİRAN ‘14
ORADA
OLMAYAN
ADAMA
MEKTUP
BOSNA’YI
TERK
EDİYORUM
DÖVİZ KURU
VE TANZANYA
MÜŞKÜLATIN
ANAHTARI

www.iussozluk.com

EDITÖR’den
Sivrisinek’ten herkese merhaba..
Uzun bir aradan sonra yeniden ve yenilenerek bir
sayımızı daha çıkarmanın heyecanını yaşıyoruz.
Hem yeni bir derginin ilk saysını yayımlıyormuş gibi
heyecanlı ve istekli hem de geçmişi olan bir derginin
devam sayısını yayımlıyormuş gibi tecrübeli olarak,
eksiklerimizi, hatalarımızı fark edip düzeltme gayretini
göstererek karşınızdayız.. Yeni sayımızda ekibimize yeni
isimler katıldı. Yeni arkadaşlarımızın katkılarıyla bizler de
çeşitli yenilikler
yapmaya çalıştık. Artık daha profesyönel
bir dizaynla kalitemizi artırmaya çalışıyoruz. Bu
sayımızda Gençlik ve Zaman konusunu işlemeye
çalıştık; dilimizin döndüğü, klavyemizin elverdiğince.
“Akıp giden zamana dur diyemiyorsak; zamanın için de
durup düşünebilir miyiz?” diye merak ettik. Yeni say;ı
yeni bir soluk, yeni bir başlangıç olur diye ummaktayız.
Elbette bu yeni başlangıçta derginin ilk sayısından son
sayısına kadar gayret eden herkesin emeği olduğunu
düşünüyoruz. Bize bu fırsatı oluşturan, vesile olan
herkese teşekkürü bir borç biliriz. İnşaallah bu sayıdan
itibaren daha istikrarlı ve düzenli olarak dergimizi
yayımlama gayreti göstereceğiz.
ESMANUR HANGÜL

icindekiler
icindekiler
MEKÂN
TANITIMI
8
6
İLMÎ
GENÇ
2
BAŞIMIZA
NE İŞLER
AÇTIN
BUHAR
MAKİNESİ
7
10
12
13
14
17
18
20
BOSNA’YI TERK
EDİYORUM
DÖVİZ KURU VE
TANZANYA
İNCİ DAKİKALARI
ORADA OLMAYAN
ADAMA MEKTUP
MÜŞKÜLATIN
ANAHTARI
SON DEVRİN DİN
MALUMLARI
AFRİKA’NIN CENNETİ
GABON
ÜLKE
TANITIMI
20

SOMA
Soma Faciası, 13 Mayıs 2014'te Türkiye'nin Manisa ilinin Soma ilçesindeki
kömür madeninde çıkan yangın nedeniyle çok sayıda
madencinin ölümüyle sonuçlanan facia. 301 işçinin yaşamını
yitirmesine sebep olan olay, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en çok
can kaybı ile sonuçlanan iş ve madencilik kazası olarak kayıtlara
geçti. Facianın gerçekleşmesinden sonra Türkiye'de üç günlük
ulusal yas ilan edildi. Ülke halkı faciadan dolayı çeşitli tepkiler
gösterdi ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Soma'da protestolara
maruz kaldı. Türkiye ve dünya basınında facianın
sorumlularından çok denetim mekanizması olan hükümete yapılan
eleştiriler gündeme geldi.
Mısır’da cumhurbaşkanlığı seçimi yaklaşıyor. Ülke 26-27 Mayıs’ta
yapılacak seçimde yeni liderini belirleyecek. Yarışın eski Savunma
Bakanı Abdulfettah El-Sisi ile Halk Akımı Platformu Başkanı Hamdin
Sabbahi arasında geçmesi bekleniyor. ‘Kanlı Cumhurbaşkanlığı
Seçimini Boykot Edelim' adıyla yapılan gösterilerde, Mısır’ın
başkenti Kahire’nin yanı sıra Giza, Şarkıyye, Minya, İsmailiye,
İskenderiye, Kalyubiye ve Kefr eş-Şeyh kentlerinde protestocular
sokağa döküldü. Mısır halkının meşru yollarla seçtiği cumhurbaşkanı
Muhammed Mursi hapisteyken yapılacak olan seçimin meşruiyeti
ise kabul edilemez.
Gazze'ye insani yardım götüren Mavi
Marmara gemisine İsrail askerleri
tarafından 2010 yılı Mayıs ayında yapılan
baskında 9 vefat etmiş, Uğur Süleyman
Söylemez abimiz ise ağır yaralı olarak
yoğun bakıma kaldırılmıştı. Dört yıl sonra
Ankara'da tedavi gördüğü hastanede 51
yaşında vefat etti. Allah şahadetini kabul
etsin…
Mayısın ortasında başlayan yağışlarla beraber nehirlerin
taşması sonucu Saraybosna sular altında kaldı. Evleri sular
altında kalan vatandaşlar, bölgedeki itfaiye ekiplerince
botlarla tahliye ediliyor. Aşırı yağışlar nedeniyle Bosna
Hersek'in başta Saraybosna olmak üzere birçok kentinde
elektriklerde ve içme suyu şebekelerinde de sorunlar
yaşanıyor. Sel sadece yıkımı değil aynı zamanda
kardeşliği ve beraberliği de beraberinde getirdi. Sel
bölgesine kaldırılan otobüsler, dolup taşan marketler;
felaket zamanında Boşnakların kardeşliğini yeniden
gözler önüne serdi… tarih sadece kayıpları değil, bu
kardeşliği de yazacak.
Dünya’dan haberler. Hazırlayan: Sümeyye Yeşil
5

İLMÎ GENÇ
YUNUS EMRE ERYILMAZ
Bir gençlik, bir gençlik, bir gençlik..
“Zaman bendedir ve mekân bana emanettir şuurunda bir gençlik..”
“
Sözlerime rahmetli Üstad Necip Fazıl Kısakürek’in sözleriyle başlamak, konunun akışına yön vermesi
hasebiyle daha doğru olacaktır. Çünkü ‘Gençlik’ lafzı dile alındığında, üstadın ‘Gençliğe
Hitabe’sinde, görmeyi arzuladığı gençlik, ideal bir gençliğe işaret etmektedir. Dolayısıyla ‘Genç’
dendiğinde üstad ile başlamak, sözü daha bir manidar kılacaktır.
Üstad ile başlamışken kelama; ‘Gençliğe Hitabe’sinden “Dininin, dilinin, beyninin, ilminin, ırzının,
evinin, kininin, öcünün davacısı bir gençlik..” sözlerini de hatırlamakta fayda var. Zira değerlerinin
bekçisi olan genç, ne yapması gerektiğini bilen gençtir. Bilen genç, ilmi olan gençtir.
Bilgi çağının en değerli ürünü olan tek şey ‘İlim’dir. Bilmenin kaynağı olan ilim, insanda irfanı artırır,
tecrübeyi daha anlaşılır bir kalıba sokar. Sorulara verdiğimiz cevabın doğruluğu, sorulan sorunun
doğruluğuna paraleldir. Yani doğru cevabı bulabilmek için doğru soruyu sormak gerek. İşte ilim,
bize doğru soruyu sorma imkanını verir. Doğru sorular da doğru cevaba kendiliğinden sürükleyip
cevaplar dairesinin tam ortasına bırakır. Örnek vermek gerekirse; ‘Yok’luğun
sorusunu sorabilmek için ‘Var’lığın ilminden nasiplenmiş olmak gerekmez mi?
Her yiğidin ayrı bir yoğurt
yeme şekli vardır. Elbette bu söz haybeye
söylenmiş değildir. İlim, fedakârlık isteyen meşakkatli bir
yola girmeyi göze almakla başlar. Eskiler, ilim deryasında yol
alabilmek için yeri gelmiş deve sırtında fersahlar katetmiş, yeri gelmiş bir hocanın
dizinin dibinde yıllarca sükûnet içinde dört kulak kesilmiş. İşte bu sebeple Farabî’ler, İbn Sîna’lar,
Harezmî’ler bilimin günümüzdeki son şeklini almasına vasıta olmuşlardır.
Uzun lafın kısası, adanmışlık, sabır ve istikrar ilim deryasını aşmanın yegâne prensipleridir. Ne yazık
ki bu prensipler, günümüz gençliğinin noksan kaldığı önemli hususlardır. Gelecek de bu
noksanlıklarını tamamlamış ve ilim menzilinde ilk adımlarını atmış gençlerin elinde olacaktır. Bu
derya, balıklama dalıp içinde yüzecek biz gençleri her daim beklemekte. Unutmadan; “Genç
inancı ve ideali uğruna fedakârlık yapabilendir.”
6

BAŞI
MIZ
A
NE
İŞLE
R
AÇTI
N
BUH
AR
MA
KİNE
Sİ
Emin Akben
James Watt 1807 yılında buhar makinesini icat etti. Buhar makinesinin
icadı sanayileşmeye ön ayak oldu. Sanayi Devrimi 19. Yüzyıl’ın
başlarında İngiltere’de cereyan etti ve başımıza olmadık işler açtı.
Zamanın önde gelen mucitlerinden James Watt buhar makinesinin ilk
prototipini yaptığında ipini çekip çalıştırmak için çok korkmuştu.
Korkmasının sebebi, bu aletin tüm dünyanın kaderini sonsuza kadar
değiştirecek olması değildi tabii ki. Nihayetinde bu adam bir
mühendisti. Korkmasının sebebi çalışmayacak olmasıydı ki zamanın
İngiltere Kralı Majesteleri Sör III. George ile yapılan icadın sunumu üzerine
çoktan bir randevu ayarlanmıştı bile. Majestelerinin karşısına
çalışmayan bir makine ile çıkmak söz konusu bile değildi. Ama benim
korkma sebebim başkaydı. Ben bu aletinin başımıza olmadık işler
açacağını biliyordum. Neyse, makinanın ipine sertçe asıldı James, ve
makine çalıştı. O sevindi, ben korktum. O kendi geleceğini gördü, ben
insanlığın geleceğini gördüm.
Ertesi sabah bir merasim ile makine majestelerinin huzuruna çıkarıldı.
Etrafımızda toplanmış onlarca göz bizim üzerimizdeydi. James makinenin
ipine bir kere de majestelerinin huzurunda asıldı. Makine yine
çalıştı, James yine sevindi, ben yine korktum, majestelerinin gözleri
parladı. Bu akıllara zarar alet ile neler yapılabileceği geldi aklına. Ne
makineler yaptıracaktı bu buhar teknolojisi ile, ne fabrikalar
kurduracaktı, neler üretip nerelere satacaktı. Sanayiler kurulacaktı,
fabrikalar açılacaktı, fabrikaların patronları, patronların işçileri olacaktı.
İşçiler sefalet içinde yaşayacak, arada bir isyan edeceklerdi. Dünyanın
geldiği bu sanayi kültürü sonucunda insanlar arasında oluşacak
uçurumlardan rahatsız olup bir gün birisi bir kitap yazacaktı, o ideolojinin
müridleri olacak, kapital altında ezilip kalacaklardı. Öyle mutlu olacaktı
onlar. Kapital büyüdükçe büyüyecek, buhar makinesi yetmez olacak,
elektrikli makinalar icat edilecek o da yetmeyecek enformasyon çağı
patlak verecekti. Daha televizyon icat edilecek, birileri popüler olacak,
unutulacaktı. Bir kaç dakika sonra gelecek olan metroyu beklerken,
kapitalin ne yapıp ne edip bir şekilde biz fakirlere de zenginlerle aynı
televizyon programını izleme, aynı müziği dinleme, aynı “Survivor”
yarışmacısına oy atma şansını tanıdığı için teşekkür edecektik. Zengin ile
fakir aynı kolayı içecekti, komünizm dedikleri bu olsa gerekti.
Bir an majesteleri ile göz göze geldim. Galiba onun bildiklerini benim de
bildiğimi anlamıştı. Ama James bilmiyordu. İnsanlığı, sonsuza dek
içinden çıkamayacağı bir dünyanın içine sürükleyecek olan makinenin
ipi ellerindeydi. James ipi çekti, makine çalıştı. Bir daha durmadı.

ir kese
toz
SÜMEYYE
NUR ÇALIŞ
‘Welcome to the world
of UBLEHA’
Size de Alice’in Harikalar Diyarı kadar büyülü hissettirdi mi bu karşılama yoksa hayallere dalmış
şekilde fazla mı zaman geçiriyorum dersiniz? Halbuki insanları, onları yoran gerçeklerden alı koymak
için dekore edilmiş bir kafenin girişinde sizi karşılayan sadece bir cümle bu. Aylar öncesinden
varlığından ‘müze kafe’ diye haberdar olduğum fakat bir türlü uğrayamadığım bir kafeye
taşıyacağım düşüncelerinizi. Dergi aracılığıyla sonunda görmek nasip oldu nam-ı diğer Golden Fish’i.
Golden Fish ismini bu kafeye veren iki minik balığa yuva aynı zamanda bu kafe. Türklerin kullandığı
müze kelimesi belki de bu kafenin dekorasyonunu Türkçe’de en iyi ifade eden kelime. Müze gezmek
sıkıcı bir hal alırken, ortaya birkaç masa-sandalye atıp, fincanlar elinizde arkadaşlarınızla sohbet
ettiğinizi düşünmek müzeler için hayal edilebilecek en eğlenceli yöntem sanırım. Tabii bir de
1960’ların John Coltrane & Don Cherry – The Invisible’ı... Saksafon kokan müzikler, beyzbol ve golf
malzemeleri
yle, antika madalyon ve fotoğraflarla süslenmiş duvarlar, adeta batan geminin yıllar
sonrasının kaptan köşkünü andıran düzenlemeleriyle
düşüncelere
dalmak için biçilmiş bir mekan Golden
Fish. Öyle ki, kafeye girince sağ üstteki televizyon bile
kendinden
geçmiş, uyur numarası yapan afacan bir
çocuk
gibi, antika rolü üstlenmiş bozuk bir
kanalda kala kalmış. Farklı meyveler
yerleştirilmiş cam kaselere, tarihli ve imzalı,
değişik dönemlere ait paralar süslemiş
masalardaki camların içini. İsteğe
bağlı olarak birer hatıra
bırakabilirsiniz masalardaki
camların içine. Belki bir
fotoğraf, belki bir iki cümle...
Öyle ki, aşkta şansını denemek
isteyenlere telefon numarası
bile bırakılmış.
8

Bir duvarda posterler boy gösteriyor ki
kahvenizi yudumlarken sanatsal faaliyetlerden
de haberdar olabilirsiniz. Golden Fish’in
menüsü ise oldukça renkli. Bosna-Hersek kafe
standartlarına uygun olarak oluşturulmuş,
uygun fiyatlara sahip diyebileceğimiz, alkollüalkolsüz
içecek menüsüne sahip.
Bir çalışanıyla sohbet ettiğim zaman
öğreniyorum ki 3 yıl kadar önce bir fast-food
kafe olarak hizmet veriyormuş Golden Fish.
Kafenin sahibi neden böyle bir değişikliğe
gitmiş bilemeyiz fakat, gerçek bir kontesi
ağırlamayı başarmış ve adını Sarajevo’daki
başarılı kafeler listesine taşımıştır. Kafe çalışanını
yakalamışken çoğu kız gibi meraklı yanımı
ortaya çıkarıp ‘Welcome to the worl of
UBLEHA’ daki Ubleha’nın anlamını soruyorum.
Büyüye kapılmış olsam gerek gizemli bir yanıt
bekliyorum, aldığım cevapsa beni şaşırtıyor.
Boşnaklar arasında bir espri olduğundan bahsediyor,
Google’a sorunca ise Ubleha’nın
tanımı; sivil sosyetede en üstün sınıf. Boşnaklara
göre; Ubleha’nın dünyasında ne yaparsan
yap, Ubleha’nın ötesinde başka bir şey göremezsin,
duyamazsın, başka bir şey
düşünemezsin.
Temel görüntüden bahsettim, kıymetli vaktinize
değecek olan bu mekanı görün ve
ayrıntıları sizler keşfedin. Güzel bir günde,
hoşça...

BOSNA’YI
TERK EDİYORUM
ZAYTUNG BIH - D.K
Evet! aynen böyle söyledim sınır kapısındaki görevliye:
‘ Bosna’yı terk etmek istiyorum. ’ Ama her
nedense çıkarmadı beni sınır kapısından. Bir de sanki
bir şey kaçırıyormuşum gibi üstümü aradı gece gece.
Neyse, efendiliğimi bozmayıp karşı çıkmadım kendisine
ama ayıptır; gecenin bir vakti yürüyerek sınıra
kadar gelmiş bir Türk vatandaşına yapılacak muamelemiydi
bu? Malum uçak biletleri pahalı. Arabamız da
yok. Mecbur yürüyerek çıkacaktım sınırdan. Bi çıksam
her şey hallolacaktı sanki. Öyle bir his vardı içimde;
umarsızca barındırdığım.
Peki neden terk ediyordum bu ülkeyi!?. Doğal güzellikleri,
ucuz yaşamı, temiz havası, anlayışlı insanları
varken; yapılacak iş miydi bu? Evet aslında oldukça
haksızdım; burayı terk etmekte. Yoksa gerimi
dönmeliydim evime? Yoo, hayır sınırı geçmek daha
mantıklı idi. Hem büyük ihtimalle 20- 30 kilometre
sonra mutlaka bir benzinlik bulup, espressomu yudumlayabilirdim.
Şu espressoyu da Bosna’da öğrenmiştim
zaten.
İlk defa Bosna'da kahve sipariş ettiğimde,
önüme getirdikleri küçük bir fincanın yüzde 10'luk
kısmına konulan zehir zemberek bir sıvıydı bu. Bütün
dünyada shot yapılarak içilen bu kahveyi, Boşnak
ahbaplarımla 2 saatlik zaman dilimlerine yayarak
bitirmekten oldukça keyif alırdık. ‘ Ahh, ne güzel
günlerdi…’ diye iç geçirdim bi an. Ama, hayır sınırı
geçip Türkiye’ye varmalı ve gerçek arkadaşlarımla
çay edebiyatı yapıp, son olayları konuşmalıydık.
Aslında benim Bosna’yı terk etmemin en büyük sebeplerinden
biri de hep şu son olaylardı!. Bosna’da son
olay yoktu; arada bir bazı olaylar oluyordu ve bu bazı
olaylar en az 6 ay konuşuluyordu. Halbuki Türkiye öyle
miydi! Her gün yeni bir olay, yeni bir atraksiyon. Ahh
ahh bak gene özledim, en iyisi şu sınırı bi geçeyim.
Derken yağmur yağmaya başladı, az önce t-shirtle
duruken sırt çantamdan, ne olur ne olmaz diye
bulundurduğum yağmurluğu giydim, sınırda beni
bekleten polis, Boşnakça:
‘ - bu hava kar topluyor dedi. ’
Pek bi şaşırmıştım bu tabiri kullanmasına. En son bu
tabiri Davutpaşa’da dayımın arabasını tamir
ettirirken, orada bulunan bir esnaftan duymuştum.
2 dakika sonra, polisin pis bir sırıtışıyla birlikte karın
üzerimize çiğ tanesi gibi yağdığına şahit oldum. Ve
titredim ama bir türlü kendime gelemedim. Türkiye’de
4 mevsimi yaşamakla övünürken; Bosna'da 1 saat
içerisinde 4 farklı mevsimi yaşıyorduk. Haziran ayında
kar görmüş Türklerin Facebook'ta, Twitter'da
umarsızca kar fotoları paylaşmasına şimdi anlam
verebiliyordum. Oysa, o dönemlerde pek bir
eleştirirdim bu tarz hareketlerde bulunan
arkadaşlarımı. Şimdiyse ‘ keşke internetim olsa da, şu
anı İnstagrama atabilsem ’ diye düşündüm ve
bulduğum wireless ağının şifresini öğrenmek için polise
sordum ve bana hiçte öyle ağza alınmayacak küfürler
etmedi çünkü edemedi. Zavallı ülkede küfür bile
bir taneydi. Bir an düşündüm; acaba terk etmesemiydim
bu ülkeyi.
Karnım da iyicene acıkmaya başlamıştı, yaklaşık 150
kilometredir yürüyordum. Sınıra en yakın şehir olan
Visegrad’da açık pekara bulamamıştım. Çantama
attığım 100 adet Kifla ve çeşme suyundan
doldurduğum Jana şişe suyum çoktan bitmişti bile. En
yakın benzinliğinde 30 km ötede olduğunu varsayarak,
işimin gerçekten zor olduğunun farkına vardım
ama bu uzun sürmedi sonra tekrardan unuttum.
Allahtan acıktığımı unutmuştum yoksa işim gerçekten
zordu.
10

Hep İzmir’e benzetirdim Bosna’yı. Simit'e djevrek
börek'e burek, yastığa jastuk derlerdi. İlla bir şeyi
değiştireceklerdi ama hiç bir zaman soğan dolma'da
ki soğana, ''luka'' demelerini anlayamayacaktım.
Böyle anlayamayacağım bir çok şeyi vardı aslında,
mesela; kontrolcü geldiğinde topyekün aşağıya inen
halkın, bir dakika sonra gelecek olan tramvaya tekrar
binebilmesi gibi. Bir de 1 Mayıslarda sözleşmişler gibi
aynı anda mangal yakmalarını, büyük dönerle küçük
dönerin aynı boyutta olmasını, Moricahan’da büyük
çay ile küçük çayın aynı fiyatta olmasını, tramvay
şöförlerinin parayı bozamayınca bedava bilet
vermesini... Derken anlayamadığım bir çok şeyin
olduğunu fark ettim ve “bu ülkede bunca sene nasıl
yaşamışım” diye kendi kendime hayret ettim. Gerçekten
bir derviş sabrı taşıdığımı anlayıp kendimle bir an
övündüm.
Yeni gelen bir polis arabasının sireniyle bir an irkildim
ve beni arabaya bindirdiklerinin farkına varmam çok
gecikmedi. Evet, sınırı geçiyorduk, hem de arabayla,
yürümek zorunda kalmayacaktım onca yolu. Şöföre
beni ilk benzinlikte bırakmasını söylediysem de;
herhangi bir cevap alamadım. Mükemmel
Boşnakçamla anlaşabileceğimi düşünürken; bir an
hata yaptığımın farkına vardım. Çünkü artık
Sırbistan’daydım. Yani Sırpça konuşmam gerekiyordu.
Aynı soruyu bu kez Sırpça sordum. Bosna’dayken
zamanımı boşa harcamamış; 3 tane yeni dil
öğrenmiştim. Hırvatistan'da Hırvatça, Sırbistan'da
Sırpça konuşabiliyordum. Çok donanımlıydım gerçekten!.
Bu özelliğime ben de hayrandım doğrusu. Polis
Sırpçamı da anlamamış olacak ki bana cevap
vermedi, biraz bekledikten sonra bir yerde durduk.
Durduğumuz yer; bana eski Yugoslav filmlerindeki
karakolları anımsatmıştı. Tito'nun Komünist İşçi
Partisi’nden attığı insanları içeride tuttuğu karakollar
geldi aklıma fakat kaderin cilvesi, şu anda içinde
bulunduğum memleket de eski Yugoslavya idi ve ben
filmlerde gördüğüm o karakollardan birindeydim. ‘
Acaba suçum ne?’ diye düşünürken polisler kolumdan
tutarak beni içeri attılar. Hayatımda hiç içine
girmediğim nezarethane kültürünü, Sırbistan’da
tecrübe edecektim. İşe olumlu tarafından baktım
yine ve Allah’tan Türkiye’de bu deneyimi yaşamadım
dedim zira içeride bulunan travestiler, sarhoşlar ve
çingenelerle zaman geçmek bilmezdi doğrusu.
içeride benden başka bir Hırvat genci vardı. Nerelisin
diye sorduğumda beni anlamamasını, bu sefer
normal karşılamıştım çünkü Sırpça sormuştum bu
soruyu. Muhabbet ilerledikçe tipik ‘ nerden düştün bu
dama, kader seni nasıl sürükledi buraya, karakolda
gerçekten ayna var mı, sende mi kız davası ’
sorularının Balkanlarda yeri olmadığını anladım zira bu
soruları Hırvatça sormama rağmen hiç bir cevap
alamamıştım.
Biraz sonra bir memur geldi ve 10 dakika sonra
mahkemeye çıkacağımı söyledi, sanırım nöbetçi
mahkeme sistemi burda da vardı, tanrım sonunda
ortak bir noktamızı buldum diye sevinirken, bir an işin
ciddiyetini kavrayarak avukat bulmam gerektiğinin
farkına vardım. 10 dakika sonra mahkemeye çıkacak
olmam gerçekten kabul edilebilir değildi. En azından
1 hafta süre verseler, her türlü ben o avukatı bulurdum
diye düşünmüştüm.
Mahkemede gardiyandan bozma çakma bir hakim
beni Bosna’ya geri yollama kararı aldığını açıkladı,
halbuki bana kimse fikrimi dahi sormamıştı hatta
suçum ne onu bile bilmiyordum, bir dakika hakim bey
diyerek kendisinden söz hakkı istediysem de yine fazla
dil bilmenin kurbanı olmuştum, ağzımdan çıkan
Boşnakça kelimeler ırkçı olduğu belli olan hakim bey
tarafından hiç te iyi karşılanmamıştı.
Centrotours'un ilk Saraybosna otobüsüne bilet aldım
ve yola koyuldum, Bosna sınırına tekrar geldiğimde
daha 3 - 4 saat önce beni çıkarmaları için yalvardığım
sınır polislerine, bu sefer almaları için yalvarıyordum.
Neyse ki bu sefer pek fazla zorlamadan içeri girebildim.
Tipik bir Türk gibi pasaportuma vurulan mührü
ararken pasaportumun süresinin geçmiş olduğunun
farkına varmamla şok geçirmem bir oldu, sanırım
dünyada sadece Bosna'da böylesine bir hataya göz
yumulabilirdi, tekrar sevdim Bosna’nın bu kendine
buyruk kuralsız yapısını, belli ki oda benim gibiydi,
kuralsızdı ama can yakmadan kuralsızdı, sonra
düşündüm ve Hanka Paldumun bütün roportajlarında
tekrarladığı aforizmayı kendi kendime tekrar ettim ;
“Sarajevo je moja ljubav a Bosna život “ *
*Sarajevo benim aşkım Bosna hayatım.

DÖVİZ KURU VE TANZANYA
Kahrolsun bütün üst geçitler
valizlerle çıkması zor geliyor.
Kahrolsun izlemek istediğimiz video öncesi
bize zorla izlettirilen reklamlar
vaktimizi çalıp asabımızı bozuyorlar.
Tık rekoru kıran videolara konu olanların hali gibi ülkemiz
ilkemiz idi eskiden küçüklerimizi korumak ve büyüklerimizi saymak
kahrolsun tesettür moda tasarımcıları
sebebini sen biliyorsun.
Milli eğitimde kahrolsun sözde milli olduğundan
Milli takıma sponsor olan coca cola da kahrolsun
kanıma dokunuyor bütün bunlar
düşüncelerimde depremler oluyor
enkaz altında kalıyor ileri demokrasi
huzurumu kaçırıyor bütün yazar kasalar.
Bir gökdelenin birinci katından atlayıp
ölmek istiyorum.
Raydan çıkmamın sorumlusu
devlet demir yolları değil elbette
küresel güçlerde değil bu sefer
bir açılım yapmalıyım kendime
ama nereden başlamalıyım açılmaya
bilmiyorum.
Egzoz dumanı ciğerime doluyor sevgilim
aklımda yine sen yoksun,
aklımda olan döviz kuru ve Tanzanya
Televizyonda ihracat rakamlarının arttığını söylüyorlar
23 Nisan pek kutlu geçmedi sanki bu sene
gazetelerde kaybolan çocuklar,
tecavüz haberleri
idam geri gelmeli mi, Mancini gitmeli mi
bilmiyorum.
Dokunmatik telefon kullanan dedeler anlar neler hissettiğimi
zikirmatiğimin pili bitti
bankalarla kankalığımız bozulmasın Tanrım,
amen.
Y. Selim Deliaci
12

İnci Dakikaları
Sen bana yeni yılsın her dakika
Her dakika bir yaşıma daha giriyorum
Sen benim üstüne titrediğim güzel ve yeni
Saatim kadar saadetimin gözbebeği zamansın
Ben bin parçaya bölündüm her parçasında
Her parçasındayım kırkayak sesli boğuk arkadaşlığın
Çalkantısız Üniversitenin yalnızlığın ve ağlamanın
Erkek ağlar mı diyeceksin
Hayberin kapısı ağlar mı erkek ağlar mı
Ben yel gibi erkekler ağlar diyorum
Bir dakika ağlar yılbaşı dakikasında
Daha gözlerimin gerçek yaşları belirmeden
Ağlamak diye bir şey yoktur diye bir şey
Yüzme bilmeyen bir uyurgezer yüzer ya
Çürük ve havada asılı tahtalar üstünde
Hafif kedi ayaklarıyla yürür gerçekten yürür ya
Sen benim ağlamamı erkeklığıme
Uyanan ölmeyen yenilenen
Azgın kışlar içinde keskin baharlar bulan
Seni bulan yeniden bulan tekrar tekrar bulan erkekliğime say
Bütün bir yıl bütün bir yaşama boyu
Gizli heybelere binbir gece eşyası doldurduğuma say
Ben otomobilleri böylesine yankısız sağır komam
Öyle bir isyan şiiri var ki ben onu yakalayacağım
Bu yunan şehrinin düzenini öper ve yalvarırım
Şehrin ölümünü yanlış anlama
Gözleri kör oldu doğrudur ama o kadar
Ve şehrin gözlerini geri verme dakikalarıdır bu yılgın çanlar
Senin odan günışığı en güzel müzik bana
Farklılıklar odası
Giden tren buharları içinde örümcek ağı
Sen güzel örümcek ağı yaşamakla yaşamamak
Doğduğumuz şüpheyle öldüğümüz şüphe arasına gerilmiş
Garip bulut farklı müzik güzel örümcek ağı
Ben bir yabancı buğunun kokusunu alıyorum
Bu kokuyu alıyorsam onulmaz kıskançlık yaramdandır
Benim garipliğime bakma benim kıskançlığıma bakma benim
İncilerin ilk gerçek ve yeni yorumunu bulur gibi oluyorum
Bu inciler denizlerin en karanlık noktalarında bile yoktur
Benim ak ve kara kayalar içinde bulduğum inciler
Bu inciler sen olmasan bende bile yoktur
Oldukları yerde bile
Sezai Karakoç

DÖVİZ KURU VE TANZANYA
ORADA OLMAYAN
ADAMA MEKTUP
Başkalarının aşkıyla başlıyor hayatımız. *
Çocukluk masal diyarıdır, başkalarının masalı.
Başkalarının, yani ailenin, akrabanın, çevrenin
diyarı. Hayatında ilk sorunu kendine sual ettiğin
andır; gençlik. Çocuk sormaz, öğrenir. Onun da
soruları vardır elbet fakat hepsi fonksiyoneldir. Bir
insan teki, “ben kimim” diye sorduğunda kendine,
onun için gençlik çağı başlamıştır. Sorular
sorunları, sorunlar bunalımı getirir ve önümüzde
bir genç belirir. İlk kez yalnız kalır insan genç
olunca. Yetim çocuklar yalnız değil kimsesizdir.
Yalnızlık; kendini her şeyinle yalıtmandır dünyadan.
İlmin yarısı, gençliğin başlangıcıdır sorular.
Neden bedenimizdeki oluşan değişiklerle
gelişmelerle değil de, zihnimizin derinliklerinde
dalgalan bir soruyla başlar gençlik? Bu gençlik
çağını yaşamadan, yaşlılığı tecrübe eden insan
tekinin varlığının olabileceğini de gündeme
getirir değil mi? Böyle düşündüyseniz, iz sürmeyi
biliyorsunuz demektir. Gençliğin sorularla
başlaması iddiasını, biyolojiyi inkar edip, salt
metafizik yanlısı olmakla itham ettiyseniz bu
yazarı iz sürmede çok başarılı olduğunuzu söyleyemem.
Ve korkarak söyleylenebilir ki bu bir
bunama belirtisi olabilir. Eğer gençliği biyolojik bir
şey olarak görürsen, ey okur, insanın toprağa
düşen bir tohumdan farkı olmadığını iddia etmiş
olursun, farkında mısın?
Akıl, bilinç ve zihin. Akıl baliğ olmanın tercümesi
nasıl yapılır bilemem materyalist kafaya. Fakat
eğer her şey biyolojiyse, çaresizlikle dökülen
gözyaşlarının hangi elektro sinyallerle
güdülendiğini nasıl izah ediyor senin fizik
kuralların?
Gençlik soruyla başlar isyan ile devam eder.
“Masalını yıkmak” der bir şair. Masalını yani tüm
ezberlediğin cevapları. Çocuk isyan etmez,
yerine gelmesini istediği dilekleri vardır onun.
İsyan hiçbir anlamın olmadığı yerde bir intihar
girişimidir. Fakat biyolojik varlığını değil, o
anlamsız cilt cilt cevapları öldürmektir var olmak
için.
Çocuk doğar. Genç var olur. Varlığına bir
sebep arar önceleri. Sonra var olmak için
amaçlar edinir. Çocukta kendini gösterme,
gençte ise kendini tanıtma, kendini ispatlama
arzusu vardır.
Yanlış sorulara doğru cevap verenler asla genç
olamaz dostum. Birinci olmak yarışmalarda,
popüler olmak sosyal medyada, kariyer sahibi
olmak gelecekte yanlış sorulara verilen doğru
cevaplardır desem kafan karışır mı ey okur?
Şöhret, sahip olma duygusu, güçlü olmak gibi
güdülerle büyüdük. Bu içinde doğduğumuz
masalda hayatta kalmamız ve görünür olmamız
için gerekliydi belki. Lanet olsun, koca bir nesli
insanları güldürerek, pahalı marka kıyafetleri
giyerek, lüks arabalara binerek, bir masumu
öldürerek, emir veren konuma gelerek var
olacaklarına inandırdılar. Bir nesil çocuk olarak
ölecek. Varoluşunun sebebini bu dünyada
arayanlara bir dakika saygı duruşu şimdi ey
okur. Madem durduk düşünelim, düşünmek için
durmak gerektiğini bilerek. Varoluş sebebini
biyolojinin sağlam bir şekilde çalışmasında
aramak, değil midir, ey okur, yemek, üremek,
eğlenmek üzerine kurulu bir hayat.
Haksızsam söyle ey okur. Seni anlayabilirim,
gencim çünkü. Tabularım yani üzerine
düşünmediğim cevaplarla çevrili bir sur yok
zihnimde. Açığım sana karşı. Bu fikre saygıdan
öte bir şey. O zaman bozalım saygı duruşumuzu
ey okur. Büyüklerimize yani bize dayatılan
fikirlere saygısızlık edelim ve soralım; “ben niçin
kafama duvarlara vurarak öldürmüyorum
kendimi? Niçin hala hayatta olmak istiyorum?
Yaşadıkça alıştığım, alıştıkca bıktığım, bıktıkça
bunaldığım bir hayat benimkisi. En büyük
zevkler zamanla kayboluyor. Ya bıkıyorum ya
elimden alınıyor. Bir sonu var hayatımın.” Dün
gördüm bunu ey okur. Masalı bozmaktan
yargılanıyormuş. Ağaca bağlı bir ip dolamışlar
boynuna ve uçurumlara salmışlar ayaklarını.
14 * İsmet Özel

Gözlerini gördüm ey okur. Kedimin de gözleri böyleydi, bir
pitbullun ağzında can verirken. Veda ediyordu ve çok acı çekiyordu.
Bilmezdim öleceğimi dostum. Ölü kelimesi uzaklarda
yaşayan anneannemin ismiydi benim için. Kedimin gözlerini
gördüğüm o gün, anladım ki anneannem hiç gelmeyecek
artık. Anlayabiliyor musun, dostum genç olmuştum. İlk kez
ağlıyordum bir şeyi öğrendiğim için.
Gençtim artık ve serseriydim. Serseri olmak ey okur, kaçınılmaz
olanı kabul etmekti benim için. Bir ahengi bir düzeni vardıysa
hayatın benim niçin boşa çabalıyordum. Ölmek için
yaşadığımı bildiğim günden beri soru sormak benim için isyan
etmekti. İsyanım bana bunu unutturan masalların konforuydu. Masal diyarında zaman hazza giden
bir yoldur. Hazza yani başarıya, şöhrete ve yalana. Haz en büyük yalandır okur. Acılar vardır yalnızca.
Acı duyarak hazza ulaşırız.
Acıların ıstıraba dönüştüğü yerde ayrılır çocuklukla gençliğin yolları. Istıraplar bizi buhrana, buhran
şüpheye, şüphe bizi yola davet eder. Masal diyarının çıkış kapısına. Ölümle ilk karşılaşmam çok canımı
yakmıştı dostum. Bu her şeyin her an yok olabileceği demekti. Şüphelerle yola düştüm; inanmak için.
İnanmak yaratıldığıma.
İnanmıştım mahlûk olduğuma. İşte genç olmak böyle bir şey okur. Bilincimiz yoktur aslında çocuklukta.
Kendini bilmeye yaramayan bir bilinç hayvanda da var. Mahlûksam, bu her şeyin anlamı demekti. Var
oluşumun sebebi neyse, amacı da o olmak zorunda değil mi
ey kelimelerin izini süren okur. ( Stalker mı demeliydim? Daha
afili. Daha kalıplaşmış.)
Kelimelerin anlamının sözlüğe
benden öncekilerin yazdığını öğrendiğimden beri
kelimeleri hapseden ve gerçek manayı gizleyenlere
de isyan ateşini yaktım ey okur. Gençtim çünkü.
Allah, Adem’e nasıl öğrettiyse kelimeleri, öyle bilmek
istiyordum anlamlarını. Kelimelerin dahi sınırlandırıldığı
bu dünyada artık çocukça özgür olduğunu
söylemekten vazgeçip bir köle olduğunu ve
bunun kaçınılmaz olduğunu idrak
etmedikçe genç olamaz hiçbir insan teki.
Gencim ya, bu yüzden afili bir cümleyle
bitsin yazım ve yazgım;
Hayat ile ölüm birbirlerinden ayrılmayan
ikiz dilberledir ve insan şaşkın âşık.
Bilal Yakup

YUNUS
EMRE VE
ÜNİVERSİTEL
ERE GİRİŞ
SINAVI
Değme kişi gönül evin düzemez,
Hakk’ın takdirini kimse bozamaz,
Tarikat ummandır dalıp yüzemez,
Aşkın deryasını boylamayınca.
“Halk ve tasavvuf şiirinin öncüsü olan Yunus Emre
1240’da Eskişehir’de doğmuştur. Tapduk Emre
Dergâhında 40 yıl yaşamış, şiirlerinin çoğunu o
dönemde kaleme almıştır. Dergâhına değil
insanın eğrisini, odunun bile eğrisini sokmayan
Yunus Emre, şiirlerini hece ölçüsüne göre
yazmıştır. Şimdi hece ölçüsünün kurallarını
tahtaya yazacağım, herkes defterlerine not
alsın, çünkü bu konu sınavda kesin çıkacak!”
Aynen böyle söylemişti edebiyat hocamız.
Sınavda kesin çıkacaktı bu konu. Bir an önce
ezberlemeliydik şu hece ölçüsünü. Gerçi ben
sayısal öğrencisiydim, ne yapacaktım Yunus
Emre şiirlerini ama bir şekilde bu şiirler ezberlenecekti.
Öyle de oldu. Edebiyat kitabımızın halk
şiiri kısmında daha nice şairler vardı ama bu
Yunus Emre’nin üzerinde pek bir duruyordu
“edebiyatçı”. Zaten gıcık oluyordum adama.
Ne işim vardı benim yunusla emreyle. Ama o
şiirlerin kaçlı hece ölçüsü ile yazıldığını bir şekilde
öğrenecektik işte. Öyle de oldu. Çılgınlar gibi
Yunus Emre şiiri ezberledik.
Değme kişi gönül evin düzemez,
“Değme” dokunma gibi bir şeydi herhalde.
“kişi” tamam onu biliyoruz.
“gönül” onu da bildik.
“evin düzemez” ev düzmek derken ne demek
istedi onu anlamadık?
Hakk'ın taktirini kimse bozamaz.
“Hakk’ın” Allah diyor yani.
“Taktir” takdirnameydi. Bu sene kesin alacaktım
“Kimse bozamaz” Kesinlikle kimse bozamaz, bu
sene kesin alacağım.
Tarikat ummandır dalıp yüzemez,
“Tarikat” televizyonlarda çıkıyordu arada bir bu
tarikatlar. Uğur Dündar basmıştı bir keresinde
bunların evini.
“Ummandır” kötü bir şey herhalde.
“Dalıp yüzemez” bu umman yüzülen bir şey olsa
gerek
Aşkın deryasını boylamayınca.
“Aşkı” hepimiz çok iyi biliyorduk zaten,
“Derya” Derya da belli ki kızın adı
“Boylamayınca” Bu Yunus Emre Derya diye bir
kıza aşık mı ne olmuş, sonra bir şeyleri boylamış
ama onu tam çözemedik. Bir de tarikat marikat
diyor. Neyse canım, bana ne, ben işime
bakarım. Bu şiirler bir şekilde ezberlenecekti.
Derken sınav günü geldi, bildiklerimiz yazdık,
bilmediklerimiz Allah’a emanet ettik. İyi kötü
geçtik dersten. Elimizde Üniversitelere giriş
sınavında biraz daha tutarlı atabilmek için işimize
yarayacak bir kaç bilgi kaldı şu Yunus Emre ile
ilgili. 1240’da mı doğmuştu ne? Evet evet! 1240.
D şıkkı 1240. Aşkın deryasını boylamayınca. Hah!
işte bu da Yunus Emre. Bir soruyu da böyle
işaretledik. Allah bereket versin, şu Yunus’dan
çok şey öğrendik.
Emin Akben
16

MÜŞKÜLATIN ANAHTARI
Öyle vakitlerden bir vakittir ki güneş taç
olacaktır başına. Kumsaldasındır. Dalgalar
topuklarını avuçladıkça koşma isteği uyanır
içinde maviliğin kucağına. Bir uğultu okşar
kulaklarını ve çakıl taşlarının arasında kaybolur
bakışların. Öyle bir çakıl farkedersin ki, güneşin
ellerinin suya kavuşmasından nasibini fazlasıyla
alarak farklı parlar. Tıpkı farklı parlayan o çakıl
taşı gibi öyle bir kelime mevcuttur ki lûgatımızda
‘bir kimseyi bir şeyden alı koymak, hapsetmek,
tutmak’ gibi anlamlara gelir. Arapça’daki
‘sabr’ kelimesinden dilimize ‘sabır’ olarak
kazandırılmış olan bu kelime Necip Fazıl’ın
kalemine derd-u dermanın sabır olduğunu
haykırtmıştır:
‘Bir sır ki aşikare,
Avcı yenik şikare.
Yalnız, yalnız sabırda,
Çaresizliğe çare.’
Mektubat’ta bahsedildiği üzere dertlere
deva olan, insanı sıkıntılarından hayra, ferahlığa
taşıyan bu erdemin noksan olduğu bir adam
tahayyül edebiliriz ki ihtiyatlı ve akıllıca
davranmadığı için önündeki basamakları; ya
atlar düşer yahut noksan bırakır; yaşam gayesi
ne ulaşamaz. Onun bu davranışı söz konusu
olduğunda ise hırs, kaybı doğurur.
Sabrın karşımıza üç farklı şekilde çıktığı
belirtilmiştir. Bunlardan birincisi; isyan, günah ve
asilikten kendini çekip sabretmektir; bu sabır
takvadır. İkincisi; musibetlere karşı sabırdır ki
tevekkül ve teslimiyettir. Üçüncü sabır; ibadet
üzerine sabırdır, bu sabır insanı arzu edilen
makama kadar çıkarır.
Mevlana’da sabır konularını Mesnevi’de ve
Fi hi Mafih’te işlemiştir. ‘Tespihlerinizin ruhu
sabırdır. Sabır, başlı başına bir tespihtir. O
derece hiçbir tespih yoktur. Sabırlı ol, sabır
kurtuluşun anahtarıdır. Sabır, sırat gibi insanı
cennete ulaştırır.’ (Mesnevi, II / 3175-3177)
Sabır kelimesi her ne kadar katlanılmaz
acıları çağrıştırsa da bu erdem olmadan
sürebileceğimiz hayat sığlıktan kurtulamaz.
Tahammül gücümüz sınanır, teslimiyetimiz
sınanır. Sahip olamadıklarımızın gölgesinde
sahip olduklarımızı göremez hale geliriz. Hayat
bizi sabrın muhayyelimizden yansıyan soğuk
kollarına iter, bizi o kollara sarılmaya mecbur
bırakır. Halbuki ne sıcak kollardır o kollar... Ne
güvenli kollar...
nur-u rayiha
17

SON DEVRİN DİN
MAZLUMLARI
Türkiye Cumhuriyeti’nin dayandığı resmi ideolojinin
de tarih yazımında görülen odur ki,
çarpıtalarak bir çok konu yazılmıştır. Resmi
ideolojik kodları çözmek için bu soyutlama durumunun
her zaman dikkate alınması gereken bir
olgu olduğu anımsanmalı ve tüm okumalarda
dile getirilen olay değil,tarihsel bütünlük
içerisinde olayın konumunun ne olduğu sorusu
tekrar tekrar sorulmalıdır. Cumhuriyet dönemine
ilişkin tarih yazımının çoklukla propaganda
broşürleri veya gençlik bildirileri seviyesindeki
eserlerle temsil ediliyor olmasında, hiç kuşku yok
ki her türlü kusurdan toz pembe tablolar çizmeyi
marifet sayan çevrelerin büyük bir payı vardır;
zira bu dönem olaylarını tasvir eden kimselerin
biligiden ziyade yargıyı öğrenmekten çok etkile-
‘Tarih tekerrür diye ta’rif ediyorlar; Hiç
ibret alınsaydı, tekerrür mü ederdi.’
Mehmet Akif Ersoy.
‘Üstad Necip Fazıl Kısakürek’in ömrü boyunca
yaptığı araştırmalardan derlediği hassas
kitaplarından bir tanesidir ve yakın tarihimizin
bilinmeyen, yanlış bildiğimiz ve yanlış öğretilen
birçok safsataya karşı hazırlanmış bir kitap ve
birçok safsataya karşı ışık tutmaktadır !’
Tarihin bilimsel bir disiplin olarak doğuşu ve
yerleşikleşmesi ulus-devletlerin kurumlaşmalarıyla
başlar.Hiçbir ideolojinin ulus-devletin dayandığı
temel ideoloji olan milleyetçilk kadar tarihe
ihtiyacı olmamıştır ve bu yüzden milliyetçi
söylemler histrorisizmle (tarihteki huzurlu dünyaya
kaçma isteği) çok yakın ilişki kurmuşlardır. Ulusdevletlerin
ve ulusal duyarlıkların ortaya çıkışıyla,
bunlara bitişik tarih anlayışının ortaya çıkışı
meyi çekiçi ve kışkırtıcı kılmak istedikleri durumlarda
böylesi toptancılıklar işe yaramakta hem
de onları fazla emek harcamak zahmetinden
kurtarmaktadır.
Tek parti devrinin düşünceyi de teke zorlayan
baskısı altında, başka türlü düşünülebileceğini ilk
sezdiren Necip Fazıl Kısakürek ‘Son Devrin Din
Mazlumları’ kitabında farklı bir tarih yazımı ortaya
koyuyor. Son devrin İslam alimlerinin rejım
tarafından yapılan baskı ve zulümlerin detaylı
değil fakat birkaçı hakkında yapılmış olan ilk
çalışmalaradan bir tanesi sayılır. Rahmetli Necip
Fazıl Kısakürek’in yapmış olduğu bu çalışma yeni
gençliğe, yeni rejim tarafından ne kadar zulüm ve
işkencelerin yapıldığı; nelere maruz kaldığı hakkında
özet bir çalışmadır. Beyni ‘resmi ideoloji’ tarafından
tahrip edilmemiş bir çok okuyucu için ibretlik bilgilerin
yer aldığı kitapta; 31 Mart İsyanı, Menemen olayı,
Dersim Faciası gibi tarihin karanlığında kalan
birbirini izler.
18

noktadalarına projektör tutuluyor. Taraflı bir yazıyla
her zamankinden daha iyi savunarak kitabı ilgi çekici
hale getirmiştir üstad burada. Rejimi oturtmak isteyen
kesim İslam ulemasına ve aydınlarına karşı neler
yaptığını, nasıl yaptığını, nasıl tavsiye edildiğini ilk bize
bu kitap göstermiştir.
İskipli Atıf Hoca, Said Nursi, Şeyh Esad Efendi, Süleyman
Hamdi Tunahan gibi din alimlerine uygulanan,
Kazım Karabekir’in hatıralarında sözünü ettiği,
Lozan’dan hemen gelmiş bulunan İsmet İnönü ile
Cumhuriyet dönemine ilişkin her türlü yargının
doğrudan günümüzü ilgilendiren bir mahiyet
taşıması, kitabın önemini arttıran bir başka faktör
olarak karşımızda durmaktadır. Kitabı okuyunca 31
Mart Ayaklanması’yla 28 Şubat Post-Modern
Darbe’sinin, Menemen olayıyla Danıştay Cinayetinin,
Şeyh Said İsyanı ve Dersim katliamıyla Kürt sorununun
arkasındaki zihin yapısının ne kadar benzeştiğini
göreceğiz. Bu benzerliği çözümlemek için resmi
ideolojinin çocukluk dönemine inmek ve bugün
arasında geçen tartışmalaları istinaden zikrettiği: 1)
yaşadığı ruhi bunamayı anlamak istiyorsak
Son
İslam terakkiye manidir 2) Arapoğlunun yavelerini
Türklere öğretilmeli 3) Hocaları toptan ortadan
kaldırmalı* şeklindeki resmi ideolojik formülünün
üçüncü maddesinin nasıl uygulamaya konulduğunu
olanca açıklığıyla ortaya koyuyor.
Necip Fazıl Kısakürek elbette tarihçi değildir fakat
Devrin Din Mazlumları’ kitabını mutlaka okumalıyız.
Dipnot:
*Kazım Karabekir anlatıyor. Uğur Mumcu, Umag
Yayınları s.87
Ahmet Furkan Demir
araştırmacı kişiliğiyle, tarihi yaşayan kaynaklardan
edinmiş olduğu bilgilerle bu eseri meydana getirmiştir.
Kitabın güvenilirliği hakında şüphesi olanlar olabilir;
fakat yaşayan kaynaklara müracaat ederek bu eseri
meydana getirdiğinden, tarihin yazılmasında bu
kaynakların kullanılması, tarih açısından önemli bir
kaynak olarak kabul edilmektedir. Ama en büyük
sorunlarımızdan birisi ‘-muş’lu ve ‘-mış’lı kelimelerin
çok kullanılması. Bu da onun kulaktan duyma
sözcüklere eserinde yer verdiğini gösteriyor. Tabi bu
eser ilk çalışmalarındandır belkide başlangıcıdır.
Daha sonra yapılacak birçok çalışmaya kaynaklık
edecektir, etmiştir ve ediyordur. Bundan başka
Anadolu İslam ulemasına yapılmış olan baskıları
anlatmakta öncülük etmiştir. Dönemin en önemli
şahsiyetlerinin üzerinde tek tek durarak, onların hayat
gayelerini en muhim şekilde anlatmıştır ve kendi
düşüncelerini katarak kitabı biraz daha ilgi çekici hale
sokmuştur.

AFRİKA’NIN
CENNETİ
GABON
Havva Ertekin
Gabon Afrika’nın en zengin ve en huzurlu
birkaç ülkesinden birisidir. Resmi adıyla
Gabon Cumhuriyeti, orta Afrika'nın batısında
bulunur. Batıda Gine Körfezi, kuzeyde Ekvator
Ginesi ve Kamerun, doğuda ise Kongo ile
çevrilidir. Bağımsızlığını 17 Ağustos 1960
tarihinde Fransa'dan kazanmıştır. Nüfusu
1.253.000 olup, başkenti “özgür şehir”
anlamına gelen Libreville’dir. Resmi dilin
Fransızca olduğu Gabon’da, günlük
yaşamda yerel diller ve lehçeler de yaygın
olarak kullanılmaktadır.
Birçok ülke gibi Gabon’da
sömürge kültüründen nasibini
almıştır. Avrupa’da köle
ticaretini men eden kanunların
kabulünden sonra, bizi “çok
düşünen” ülkelerden olan
Fransa bu ticareti önlemek için
19. Yüzyılın ikinci yarısında
buraya yerleşmeye başlamıştır.
Fransızlar yerli kabilelerle de
anlaşarak, bölgeye hâkim olup,
Gabon kolonisini kurdular.
Gabon, 1888’de Fransız Kongosuna
bağlandı. 1910’da
Çat’tan Kongo’ya kadar bütün
Fransız sömürgeleri “Fransız
Ekvator Afrikası” adı altında
birleştirilince Gabon da bu
birliğe bağlandı. 1958’de Fransa
Milletler topluluğuna üye olarak
muhtar bir cumhuriyet olan
Gabon, 17 Ağustos 1960’ta tam
istiklaline kavuştu.
20

Başta Gabon ve Ogoue Irmağı olmak üzere birçok
ırmağı bulunmaktadır. Ekvator çizgisinin hemen hemen
ortasından geçtiği Gabon’da sıcak ve yağışlı ekvator
iklimi hâkimdir. Yağışlar Eylül-Mart döneminde olur. Senelik
sıcaklık ortalaması 22-35°C arasında değişir. Bu bol
yağışlar sebebiyle ülke sık ormanlarla kaplıdır.
Ülkenin gelişmekte olan ekonomisinin temelini
madencilik oluşturur. Dünyanın dördüncü büyük manganez
yataklarına sahip olan ülkede petrol ve uranyum
yatakları da ekonomiye çok büyük katkı sağlar. Madencilik
ve petrol dışında diğer önemli faaliyet keresteciliktir.
Tarımsal üretim genellikle geçimlik düzeyde sürdürülür.
Tarım konusunda çok gelişmediğinden mutfak
kültüründe çok gelişmemiştir. Genel olarak Fransız
mutfağından etkilendiyse de Dünya mutfağından da
seçenekleri bulunmaktadır. Bölgeye özgü balıklar
oldukça lezzetlidir. İçecek olarak da taze sıkılmış meyve
suları çokça tüketilmektedir.
Fransızlar yıllarca burayı sömürmüş, kendi kültürlerini
yerleştirmişler, buradaki insanlara da köle muamelesi
yapmışlardır. Gabon’da yaşayan halkın çoğunluğu
Hıristiyanlığın Katolik mezhebine mensuptur. Ancak
İslâmiyet süratle gelişmekte ve Müslümanların nüfus oranı
artmaktadır. Bunun yanında Animist azınlıklar da mevcuttur.
Para birimi AFT frangıdır.
Bu ülkeyi gerçekten beğendik ve gitmek istiyoruz
diyorsanız, size güzel bir de haber verelim. 7 Ocak 2013
tarihinde Türkiye ve Gabon arasında karşılıklı olarak
vizelerin kaldırılmasına dair anlaşma imzalanmıştır. Gerisi
sizin kararlılığınıza ve Türk Hava Yolları’nın insafına
kalıyor.:)

YÜCEL
OĞURLU
KİMDİR?
Kısa hayat hikâyem şöyle: 1970 İstanbul
doğumluyum. İlk okulu, ortaokulu ve liseyi
İstanbul’da okudum İstanbul Bayrampaşa’da
çocukluğumu geçirdim. Boşnaklar, Arnavutlar ve
Muhacirler arasında geçen bir çocukluğum oldu
diyebilirim. 1970’li yılların Bayrampaşa’sı bir köydü.
Çamurları çiğneyerek ilkokula ulaşmak
zorundaydık. Ulaşım imkânları yoktu. İnsanlar
genelde Bayrampaşa’dan Karagümrük veya
Topkapı’ya nadiren gelen minibüs veya otobüse
binmek yerinde yürümeyi tercih ederdi.
İstanbul’un Bayrampaşa cezaevinden sonraki
kesimi yoktu zaten. İlkokuldan Doktoraya kadar
bütün öğrenim hayatım Istanbul’da geçti. Evliyim,
biri üniversite, biri lise, biri de ilkokul okuyan
çocuğum var. Üniversiteyi ilk tercihim olan İstanbul
hukuk fakültesinde okudum. Kendi dönemin
içerisinde ilk tercihime 1. olarak girmiştim. Hukuk
fakültesi çok da ağır gelmedi. Bu sebeple olsa
gerek derslere çok da ağırlık vermedim. Açıkçası
çok sıkı bir çalışma performansı gösterdiğimi
söyleyemem, fakat dersleri çok rahat kavrayabiliyordum.
Bunun için, üniversite yıllarında ortanın
biraz üzerinde bir öğrenciydim. Yüksek lisans ve
doktorayı Marmara Üniversitesi’nde tamamladım.
Yüksek lisansımı Mali Hukuk alanında, doktoramı ise
Kamu Hukuku alanında yaptım. İdari Hukuk
alanında bir tez yazdım ve 1999 yılında da Kamu
Hukuku alanında doktora ünvanını kazandım. 1993
yilinda yüksek lisansa başlamadan önce hakimlik
sınavına girmiştim ve kazanmıştım, fakat önüme bir
de Erzincan Hukuk Fakültesi’nde araştırma
görevliliği imkanı çıkmıştı. Ben kendime daha
uygun olduğunu düşündüğüm akademisyenliği
seçtim. Erzincan Hukuk Fakültesi bize kendi dönemimiz
için iyi imkanlar sundu. Kuruluşunda 25.000
kitaplık bir kütüphane ile yola çıkmıştı. Anadolu’da
ücra bir yerde, kimsenin tercih etmediği bir yer gibi
görünebilir ilk bakışta, fakat biz o dönemde 60 kişi
olarak göreve başladık ve şu anda Erzincan Hukuk
Fakültesi’nin o döneminin asistanları Türkiye’nin
birçok yerinde dekan yardımcısı, dekan, rektör

yardımcısı ve rektör olarak kariyerlerine devam
ediyorlar. Orada yetişen öğrencilerimiz avukat,
akademisyen, hakim ve savcı olarak mesleğe
devam ediyorlar. O dönem, mesleğe giriş yıllarında
kendimizi geliştirmek için ilk tecrübeleri
kazandığımız ortamlardı diyebilirim. 1999’da
doktorayı bitirdikten sonra yardımcı doçent olarak
atandım. 2004 yılı ortalarında da İdari Hukuk
alanında doçent oldum ki idari hukuk bu bölümün
en zor alanlarından biridir. Çift doçentlik eseriyle
başvurdum ve doçent unvanina ilk eser incelemesi
ve kolekyumda hak kazandım. 2010 yılında da
profesör ünvanına hak kazandım. Profesörlükte
sadece eserleriniz bakımından bir değerlendirme
yapılıyor ve hukuk açısından çalışmalarım takdir
ediliyordu. Türkiye’deki 11 İdari Hukukçudan bir
tanesiydim. Toplamdaki sayımız zaten profesör
olarak oldukça azdı. Şu anda profesör ve doçent
olarak sayımız 15’i geçmez. Yetmiş milyonluk bir
ülke için bu rakam oldukça azdır. Kiyader (Sınırsız
Kardeşlik ve İnsani Yardım Derneği) kurucu
başkanıyım. Kamu ve vakıf üniversitelerinde dekan
yardımcılığı, vekil rektörlük, rektör yardımcılığı ve
rektörlük görevlerini yürüttüm. IUS’tan önce
İstanbul Ticaret Üniversitesi Rektör Yardımcılığı
görevindeydim. Farklı dillerde yayınlanmış 5
kitabım, kitap bölümlerim, makale ve bildirilerim
var.
Bosna’ya ilk gelme fikri çıkınca ne
düşündünüz?
Bir aile reisi olarak ilk düşünmek zorunda olduğunuz
şey çocuklarınızın okulları ve geleceğidir. İkinci
olarak İstanbul’dan ayrılma, üçüncü olarak
İstanbul’daki pozisyonumdu. İstanbul Ticaret
Üniversitesi rektör yardımcısıydım ve bu İstanbul
sartlarinda iyi bir pozisyondur. Fakat Bosna’ya
veya dünyanın diğer coğrafyalarına da insanların
emek ve gayret göstermeleri gerektiği kanaatini
taşıyorum. Fedakârlık yapmamız gerektiğini
düşünüyorum ve bu konuda İstanbul’da değerli bir
profesör hocamız Sabri Orman ile istişare ettim ve
kendisi hiç unutmadığım şu cümleyi söyledi ‘ Eğer
fedakârlık yapılması gereken bir yer varsa, Bosna
bunun için çok güzel ve fedakârlık yapmaya
değecek bir yerdir’ dedi. Hocamın da kanaatiyle
buraya gelme fikri daha fazla aklıma yatmış oldu.
Pişman olmadığımı da rahatlıkla söyleyebilirim.
Kendim ve ailem için iyi bir tercihte bulunduğumu
düşünüyorum.
Hiç tramvaya bindiniz mi?
Bosna’da hayır binmedim.
Boşnakçada öğrendiğiniz ilk kelime
nedir?
İlk olarak yavaş anlamına gelen ‘polako’ kelimesini
öğrendim. Komşumuz olan bir teyze ile konuşurken
Türkiye’de alıştığımız acelecilikle konuşurken
kendisi “polako” diyerek yavaş olmam gerektiğini
kastetti.
Başçarşı’da gitmeyi en çok sevdiğiniz yer
neresidir?
En çok Morica Han’a gitmeyi seviyorum.
Boşnak kahvesine alıştınız mı?
Tabi, her sabah güne bir Boşnak kahvesiyle
başlıyorum.
FOTOĞRAF: YUNUS EMRE ERYILMAZ

Belki de herkes Olması gereken yaşta..
Yunus Emre Eryılmaz

Enes Güler
Emin Akben

ÖĞ
REN
Cİ
İŞLE
Rİ
ZAYTUNG BIH
IUS student affairs bu sabah düzenlediği basın
toplantısında kendileri hakkındaki bütün spekülasyonlara
açıklık getirdi. Açıklamada ''o konuyla'' öğrenci işlerinin
ilgilenmediğinin bir kez daha altı çizilirken, o konuyla
herhangi bir alakası olmayan diğer konuyla ilgili olarak da
"dekan hala imzalamadı" ifadelerine yer verildi.
Student Affairs adına açıklamalarda bulunan Başkan
yardımcı yardımcısı Maher Talibovic(20), öncelikle
müdürün şu an yerinde olmadığını söyleyerek imza için
bekleyenlerin yarın 9.30'da tekrar bi uğramalarını istedi.
Kuyruktaki 8 kişinin ayrılmasının ardından geride kalanlara
seslenen Talibovic, ''arkadaşlar lütfen kalabalık
yapmayalım, hepinize yardımcı olmak istiyoruz ama
bizimde bir kahve molamız var'' sözleriyle, şu an için ellerinden
gelen bir şey olmadığına tekrar vurgu yaptı.
Bir soru üzerine “az önce çıkan arkadaşa senin sorunu
cevaplamıştım" ifadelerini kullanan Talibovic, öğrencinin
''ben nereden bulayım şimdi o arkadaşı?'' şeklindeki
itirazına ise başını önündeki monitöre gömüp sessiz kalarak
yanıt verdi. Öğrenci ile yaklaşık 3 dakikalık karşılıklı
konuşmadan bekleme savaşını ise kazanan taraf yine
Talibovic oldu.
Hala çıkmayan potvrdalar(boşnakça öğrenci belgesi)
içinse ellerinden gelen bir şeyin olmadığını, dekanın hala
imzalamadığını söyleyerek bir toplantıda 2 kere topu
dekana atmış olan Talibovic, ''bazılarınız ayda 3,4 defa
potvrda talebinde bulunuyorlar'' biz bu potrvrdaları
ağaçtan toplamıyoruz diyerek, gelecek seneye en çok 3
potvrda kuralını getireceklerinin de altını çizdi.
Kahve molasının ardından tekrar odasına dönen Student
Affairs başkan yardımcı yardımcısı, saatin 15.59' a gelmesi
nedeniyle toplantıya son verdi. Kuyruğun geri kalanına
“dilekçe yazıp bırakın, haftaya bi check edin” sözleriyle
uğurlayan Talibovic'in masasında günün bilançosuysa
şöyle:
- 4 kayıp SAT belgesi talebi
-3 adet Edin Jahic şikayet dilekçesi
- 5 adet Prof'a tekrar girebilme talebi
- 21 para yatırmama, eksik dekont vakası
- Geri dönmeyen 3 kalem, bant ve uhu
- 16 bardak çay, 4 boşnak kahvesi, 3 Candy Crush isteği
ZAYTUNG BIH

ALİ ENES ŞAHİN

ŞEHRİN ORTASINDA BİR
KERVANSARAY
1551 yılında Osmanlı tarafından inşa ettirilen Morica
Han, günümüzde mimari olarak benzerleri olsa da,
zamanının havasını taşımaya devam eden nadir
mekânlardan birisidir. Saraybosna’da,
Osmanlı’dan günümüze kalan tek kervansaray
olan bu han, 1697 yılında çıkan bir yangından
sonra Gazi Hüsrev Bey vakfı tarafından
günümüzdeki hali şeklinde onarılmıştır.
Gerçek bir kervansaray olarak işlediği zamanlarda;
300 kişiyi ağırlayabilen bu Han’ın tarihteki en önemli
misafiri şüphesiz Evliya Çelebi olmuştur. 16. Yüzyıl
Osmanlı Mimarisi’nin en güzel örneklerinden
olmanın yanı sıra, Hurmasica tatlısı, boşnak kahvesi,
insanı asırlar öncesine götüren atmosferi ve
sıcak insanları ile 500 yıl sonra hâlâ
saraybosna’nın en güzide mekânlarından biri
olmak kalmayı başarmıştır. Özellikle ramazan
aylarında bambaşka bir havaya bürünen
Morica Han, sahur vaktine kadar açık ve
ramazanların vazgeçilmez bir geleneği haline
dönüşmüş durumda orada sahur yapmak.
Bosna’ya gelen hemen her ziyaretçinin mutlaka
uğradığı bu mekân bu güne kadar, Sezen
Aksu’dan, Kemal Kılıçdaroğlu’na hiç akla
gelmeyecek yüzlerce ünlü ismi de ağırladı.
Daha da ağırlamaya devam etmesi dileği ile

Sucuklu Bayat Ekmekli
Köfte
malzemeler:
sucuk
kaşar peyniri
1 orta boy soğan
bayat ekmek
nane
kara biber
kirmizi biber
kimyon
tuz
domates biberlerinizi
güzelce yıkayın. İçlerini temizleyin.
Daha sonra soğanlarınızı küp
küp yapıp, yağı ilave edip
pembeleştirin. Üzerine pirinç ve maydanozunuzu
ekleyip biberlerinize
fazla doldurmadan ilave edin.
Tencerenize dizdikten sonra 1 kaşık
salça ve 3 su bardağı ılık su ılave
edin. Sonra tekrar su ilave
edebil-
Patates Salatası
malzemeler:
6 adet patates
1 orta boy soğan
1 orta boy havuç
salça
sıvıyağ
tuz
üstü için
22
ekmeğinizi ufalayın.
Sonra soğanı rendeden geçirin.
Sucuğunuzu küçük küçük doğrayıp, kaşar
peyniriniz ile beraber ekleyin. Son olarak
baharatlarınızı, şekiller verip yağda kızartın.
üstü için:
közlenmiş kırmızı biber , salatalık
turşusu
yoğurt , baharatlar
patatesleri haşlayın, soğanları
ince ince doğrayıp tavada yağ
ile pembeleştirin. Daha sonra
havucu rendeleyin. Üzerine
ekleyin ve salçayı da ilave
edin. Sonra haşlanmış
patatesleri de ekleyip püre
haline getirin.
Sonra da köznemiş kırmızı biberı
ve salatalık turşusunu ince ince
doğrayıp üzerine ekleyin, en
üstüne de yoğurt ilave edin,
baharat ile süsleyin.
ilk
olarak unu çok az yağ ile
kavurun. Daha sonra sütü ilave
edin, sonra karıştırın suyu ilave
edin. Kaynadıktan sonra
ocağınızı kısıp, kavurmalarınızı
ilave edin, sonra da tuzu ve
küçük bir tavada naneyi
tereyağda eritin, ilave edin.
Zeytin Yağlı Dolma
malzemeler:
1 kilo dolmalık biber
2 su bardağı pirinç
3 kaşık sıvıyağ
1 orta boy sogan
maydanoz
tuz
margarini kurabiyenizi yapmadan
önce, oda sıcaklığında bırakıp yumuşamasını
sağlayın, daha sonra oval bir kaba un hariç malzemeleri
karıştırıp yoğurun daha sonra da unu azar
azar ekleyin. Ayrı bir kasede tarçın ve tozşekeri
birbirine karıştırıp, hamurunuzdan ceviz büyüklüğü
kadar parçalar alın ve tarçınlı harcın içine atın, hamurunu
bulayın, ve tepsiye dizin.. tepsinizi unlamanız
yeterli olacaktır.
Öğrenci Usulü Çorba
malzemeler:
1 kase kavurma
2 su bardağı süt
4 su bardağı ılık su
4 kaşık un
1 tutam tuz
nane
tereyağ
Kurabiye
malzemeler :
1 paket margarin
1 çay bardağı sıvıyağ
1 su bardağı şeker
1 yumurta
1 paket kabartma tozu
aldığı kadar un
üst malzemesi için :
2 kaşık tarçın
3 yemek kaşığı toz şeker