25.11.2014 Views

toplumun İçİnDe Daha mutlu bİr İnsan ve Daha İyİ bİr anne

toplumun İçİnDe Daha mutlu bİr İnsan ve Daha İyİ bİr anne

toplumun İçİnDe Daha mutlu bİr İnsan ve Daha İyİ bİr anne

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

&<br />

Anneler Kızları<br />

iki kültür içersindeki kadınlar<br />

Aktİf olun<br />

Var olan İmkanlardan<br />

yararlanın!<br />

Toplumun<br />

İçİnde<br />

<strong>Daha</strong> <strong>mutlu</strong> bİr<br />

İnsan <strong>ve</strong> daha<br />

İyİ bİr <strong>anne</strong><br />

Dİyalog<br />

İçİndekİ kızlar<br />

sankİ İkİ İşİm<br />

varmış gİbİydİ<br />

Gün boyu<br />

rol model<br />

Bİrbİrİmİz İle<br />

konuşabİlmek önemlİ<br />

Bİlgİye gİden yol<br />

kütüphane benİm<br />

kurtuluşum oldu<br />

Mouna´nın dünyası<br />

Kabuslar <strong>ve</strong> mucİzeler


İÇERİK<br />

Danİmarka´da<br />

<strong>anne</strong>ler <strong>ve</strong><br />

kızları<br />

6<br />

12<br />

6<br />

Anneler & Kızları<br />

iki kültür içersindeki kadınlar<br />

Yayınlayan<br />

Entegrasyon Bakanlığı<br />

Holbergsgade 6<br />

1057 København K<br />

Kökenleri ne olursa olsun <strong>anne</strong>ler Danimarka <strong>toplumun</strong>da önemli bir rol<br />

oynarlar. Aile içerisinde <strong>anne</strong> tabii ki çocukların yetiştirilmesinde, onlara<br />

sevgi ile bakılmasında yer alır. Ve <strong>anne</strong> çocuklara toplumda nasıl ayakta<br />

durabileceklerini gösteren çok önemli bir rol modeldir.<br />

14<br />

33 92 33 80<br />

inm@inm.dk<br />

www.nyidanmark.dk<br />

ISBN<br />

978-87-92522-02-3<br />

Elektronisk ISBN<br />

978-87-92522-03-0<br />

Geliştirme <strong>ve</strong> düzenleme<br />

ALS Research<br />

Umloud Untd<br />

Grafik dizayn<br />

Umloud Untd<br />

Basım<br />

Stibo Graphic<br />

Ön sayfa foto<br />

Tom Lindboe, Stilleben<br />

Model: Saima Shahzad<br />

Ailenin dışarısında <strong>anne</strong>lerin işyerlerinde, kültürün içersinde <strong>ve</strong> politik<br />

yaşamda aktif vatandaşlar olmalarından toplum büyük istifade etmektedir.<br />

Bu şekilde <strong>anne</strong>ler aile <strong>ve</strong> toplum arasında köprü oluşturmaktadırlar.<br />

Özellikler kızlar için <strong>anne</strong>ler çok önemlidir. Modern bir toplumda başarılı<br />

bir şekilde ayakta durmak özgü<strong>ve</strong>n ister. Ve bu özgü<strong>ve</strong>ni genç kız, <strong>anne</strong>si<br />

okulu, eğitimini <strong>ve</strong> işini desteklediğinde, -<strong>ve</strong> boş zamanlarını <strong>ve</strong> gençlik<br />

dönemini aktif olarak geçirmesinde yardım ettiğinde, kazanır.<br />

4<br />

10<br />

8<br />

Tercüme<br />

Flygtningehjælpens<br />

Tolkeservice<br />

Kızını en iyi şekilde nasıl destekleyeceğini bilmek her zaman kolay değildir.<br />

Özellikle siz kendiniz Danimarka´da yetişmediyseniz. Belki gençlerin<br />

yaşamında beğenmediğiniz yada anlamadığınız şeyler vardır. Bu yüzden<br />

diğer <strong>anne</strong>lerin neler yaptığını duymak bir yardım olabilir. Bu size esin<br />

kaynağı olabilir <strong>ve</strong> yeni çözüm olanakları <strong>ve</strong>rebilir.<br />

Dergide beş rol model ile karşılaşacaksınız. Her biri farklı kökene sahip –<br />

Filistinli, Faslı, Somalili, Pakistanlı, Türkiye Kürdü – <strong>ve</strong> hepsi kız <strong>anne</strong>si. Her<br />

biri zor <strong>ve</strong> iyi deneyimler geçirmiş, hem kadın olarak hem de <strong>anne</strong> olarak.<br />

Ayrıca kızların bakış açısından Danimarka´da farklı bir kökene sahip biri<br />

olarak yetişmenin nasıl olduğunu anlatan iki genç kız ile de karşılaşacaksınız.<br />

İyi okumalar!<br />

İlticacılar, Göçmenler <strong>ve</strong> Entegrasyon Bakanlığı<br />

İÇERİK<br />

4<br />

Toplumun içinde. <strong>Daha</strong> <strong>mutlu</strong><br />

bir insan <strong>ve</strong> daha iyi bir <strong>anne</strong><br />

Saima Shahzad evde oturmanın sıkıcı<br />

olduğunu düşünüyordu, <strong>ve</strong> bu onun moralini<br />

<strong>ve</strong> özgü<strong>ve</strong>nini etkiliyordu. Bu sebeple<br />

bir sürü kursa katılmaya başladı <strong>ve</strong> bugün<br />

yüzme antrenörü, sağlık elçisi <strong>ve</strong> kadınlar<br />

için bir klüpte proje yardımcısı görevlisi.<br />

6<br />

Diyalog içindeki kızlar<br />

Sanki iki işim varmış gibiydi<br />

Imran <strong>ve</strong> Lina Danimarka´ya yerleşen<br />

ailelerin kızları. Her ikisi de sürekli olarak<br />

ailenin beklentileri <strong>ve</strong> <strong>toplumun</strong> beklentileri<br />

arasındaki dengeyi sağlamanın zor olduğunu<br />

düşünüyorlar. Anne <strong>ve</strong> babalarının endişelerini<br />

iyi anlıyorlar, ama genç kızken sürekli<br />

hayır cevabı almaktan nefret etmişler.<br />

8<br />

Gün boyu rol model . Birbirimiz<br />

ile konuşabilmek önemli<br />

Rol model olarak yaşamı, dil okulunun<br />

kantininde işe alındığı zaman başladı.<br />

Her gün konuşmak isteyen genç, yaşlı kişiler<br />

tarafından aranıyor. Saziye, her ne kadar<br />

konuşulması zor da olsa, günlük yaşantısındaki<br />

problemleri birisi ile paylaşmanın<br />

ne kadar önemli olduğunu biliyor.<br />

10<br />

Mouna´nın dünyası<br />

Kabuslar <strong>ve</strong> mucizeler<br />

Mouna´nın trajik kayıplar <strong>ve</strong> büyük zaferler<br />

hakkındaki etkileyici hikayesini okuyun.<br />

Şiddet içeren bir evlilik, boşanma <strong>ve</strong> çocuklarının<br />

kaçırılmasını yaşadı – <strong>ve</strong> bugün altı<br />

çocuklu gururlu bir <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> tecrübeli bir<br />

tercüman <strong>ve</strong> kültür elçisi olarak yaşıyor.<br />

12<br />

Aktif olun. Var olan<br />

imkanlardan yararlanın!<br />

10 yıl Danimarka´da yaşadıktan sonra<br />

Danimarka´ca öğrenmek <strong>ve</strong> bir eğitim<br />

almak kararı alan Khadija ile tanışın.<br />

Khadija önündeki engellerden çok<br />

olanakları görüyor. Ve bu olanaklardan<br />

yararlanmayı hem bir özgürlük hem de<br />

bir yükümlülük olarak görüyor.<br />

14<br />

Bilgiye giden yol . Kütüphane<br />

benim kurtuluşum oldu<br />

Khadija kendisine Danimarka <strong>toplumun</strong>a<br />

giriş imkanı <strong>ve</strong>ren, kitap <strong>ve</strong> müzikle dolu<br />

bir dünya olan kütüphanenin büyük bir<br />

´hayranı. Bilgi <strong>ve</strong> enformasyonun herkesi<br />

daha toleranslı insanlar <strong>ve</strong> kadınları daha<br />

iyi <strong>anne</strong>ler yapacağına inanıyor.<br />

2 Anneler & Kızları iki kültür içersindeki kadınlar iki kültür içersindeki kadınlar Anneler & Kızları 3


Saima Shahzad<br />

Saima<br />

Shahzad<br />

Yaş: 31<br />

Çocuk: 3 (2 kız <strong>ve</strong> 1 oğlan)<br />

Yaşadığı yer: Amager,<br />

Kopenhag<br />

Kökeni: Pakistanlı<br />

Doğum yeri: İngiltere,<br />

14 yaşında<br />

Danimarka´ya geldi.<br />

İşi: Çevre elçisi, sağlık<br />

elçisi, yüzme antrenörü,<br />

spor antrenörü, yaşlı<br />

kadınlar kulübü proje<br />

görevlisi.<br />

Toplumun<br />

İÇİNDE<br />

DAHA MUTLU BİR İNSAN<br />

VE DAHA İYİ BİR ANNE<br />

Saima Shahzad hayatın ”hem”lerden ibaret olduğunu<br />

biliyor. Hem başkaları için hem de kendin için bir şey olmak.<br />

Çocuklarına hem <strong>anne</strong>-baba hem de arkadaş olmak.<br />

Hem sınırlar koymak hem de izin <strong>ve</strong>rmek. Hem Danimarkalı<br />

olmak hem de Pakistanlı. ”ne ekersen onu biçersin, hem<br />

genel anlamda dünya için hem de çocuklar ile ilgili olarak.”<br />

Saima üç çocuklu bir <strong>anne</strong>, bir eş <strong>ve</strong><br />

aynı çatı altında barınan 85 yaşındaki<br />

kayınbabasına bakıyor. 18 yaşında<br />

evlendikten <strong>ve</strong> ilk doğumundan sonra<br />

birkaç yıl evde kalmış <strong>ve</strong> hayatının yalnız<br />

<strong>ve</strong> tek tip olduğunu düşünmeye başlamış.<br />

Bunun moralini <strong>ve</strong> özgü<strong>ve</strong>nini de etkilemeye<br />

başladığını hissetmeye başlamış.<br />

Bu nedenle bulduğu her kursa katılmaya<br />

başlamış, <strong>ve</strong> bugün yüzme antrenörü,<br />

sağlık elçisi, kadınlar için bir kulüpte proje<br />

yardımcısı <strong>ve</strong> kendi konut şubesinde konut<br />

sakinlerine konut danışmanlığında yardım<br />

ediyor. Saima gülümseyerek ”Meşgul<br />

olmayı seviyorum,” diyor.<br />

Saima´nın felsefesine göre dışarıya<br />

çıkıp uğraşacak çok şeylerin olması sağlıklı.<br />

12, 9 <strong>ve</strong> 6 yaşındaki çocukları da onun<br />

izinde gidiyorlar. Her biri yüzme, hentbol,<br />

<strong>ve</strong> futbol ile boş zamanlarını aktif bir şekilde<br />

geçiriyor. Saima ”Bu çok önemli, çünkü<br />

bu şekilde başkaları <strong>ve</strong> kendileri hakkında<br />

çok şey öğreniyorlar,” diyor.<br />

Ve Danimarka´da kadınlar hem iyi<br />

birer <strong>anne</strong> olabilir hem de kendilerini<br />

geliştirebilirler. ”Danimarka´da hayat çok<br />

kolay. Kreşler <strong>ve</strong> yuvalar var, <strong>ve</strong> kadınlar<br />

çocuklar yuvadayken çocukların yanı sıra<br />

bir hayat <strong>ve</strong> kendilerine göre bir günlük<br />

yaşam sürebilirler. Pakistan´da kadınlar<br />

kocalarına çok bağımlılar, dışarı çıkacakları<br />

zaman bile -Danimarka´da kadınlar<br />

kendi yaşamları üzerinde kendileri karar<br />

<strong>ve</strong>rebilirler.”<br />

Sürekli yeni şeyler öğreniyorsunuz<br />

Saime ”Toplumun içindeyken hergün yeni<br />

bir şeyler öğreniyorsunuz.,” diyor. ”Mutlu<br />

oluyorsunuz <strong>ve</strong> bilgi <strong>ve</strong> çevre ediniyorsunuz.<br />

Herkesin buna ihtiyacı var. Ve eğer<br />

toplumu <strong>ve</strong> dili anlamıyorsanız, çok çabuk<br />

korkabilirsiniz.”<br />

Kendisi nasıl yeni şeyler öğrendikçe<br />

bir çiçek gibi açıyorsa, çocuklara da bu<br />

imkanın <strong>ve</strong>rilmesinin önemli olduğunu<br />

düşünüyor. ”Çocukların başkaları ile tanışmaları<br />

<strong>ve</strong> başka şeyler öğrenmeleri önemli.<br />

Dışarıda Danimarka <strong>toplumun</strong>un nasıl<br />

işlediğini, evde de bizim kültürümüzün<br />

nasıl olduğunu öğreniyorlar. Bu sebeple<br />

küçük yaşta evden çıkmaları <strong>ve</strong> diğer Danimarkalı<br />

çocuklar ile birlikte Danimarka<br />

<strong>toplumun</strong>un bir parçası olmaları önemli.”<br />

Diyor.<br />

Kendi <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babası sertmiş. Kendisi<br />

genç kızken gezilere <strong>ve</strong> kamplara katılmasına<br />

izin <strong>ve</strong>rilmediğini hatırlıyor. ”Çok<br />

üzülürdüm. Çünkü diğerleri kampdan<br />

gelip te yaptıkları her şey hakkında konuşurken,<br />

ben bunun dışında kalıyordum.”<br />

Etnik kökenli çocukların daha güçlü<br />

hale geldiklerini görüyor. ”Bugün tartışabiliyorlar.<br />

Benim çocuklarım daha çok tartışıyor<br />

<strong>ve</strong> sınırlarını yokluyorlar. Ben de daha<br />

anlayışlıyım, çünkü kendilerini dışlanmış<br />

gibi hissetmemeliler. Dışarı çıkıp sınıf<br />

arkadaşları ile birlikte olmanın nasıl olduğunu<br />

görmeleri önemli. Ve öğretmenlerin<br />

de çocukları sadece sınıfta görmek yerine<br />

başka yönlerden de tanımaları önemli,”<br />

diye düşünüyor Saima.<br />

Kızının sırdaşı<br />

Çocukların daha güçlü olması <strong>ve</strong> beklentilerinin<br />

olması <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babalara da fazla<br />

görev düşürüyor. ”Benim <strong>anne</strong>m babam<br />

böyle yapıyordu deyip geçiştiremezsiniz,”<br />

diyor Saima. ”Anne <strong>ve</strong> babalara, ama özellikle<br />

<strong>anne</strong>ye, çocuğun eğitimini daha çok o<br />

üstlendiği için, büyük sorumluluk düşüyor.<br />

Çocuklarınızla çok birlikte olmalısınız <strong>ve</strong><br />

onlarla konuşmalısınız,<br />

yorgun olsanız<br />

bile. O kadar meşgulüz<br />

<strong>ve</strong> günler o kadar<br />

çabuk akıyor ki. Ama<br />

oturup çocuklarınızla<br />

doğru dürüst<br />

bir şekilde konuşun,<br />

günde sadece 15-20<br />

dakika bile yeterli.”<br />

Anne olarak<br />

insanın kızları ile<br />

güzel bir arkadaşlık<br />

kurması daha önemli.<br />

Eğer bunu evde bulamazlarsa<br />

farklı yerlerde<br />

ararlar. Saime<br />

”Benim kızım bana<br />

gü<strong>ve</strong>nmeli. Ve bana bir şey anlatığında<br />

onu asla azarlamam. Eğer bir hata yaparsa,<br />

onu anlamaya çalışıp, neyin yanlış neyin<br />

doğru olduğunu, <strong>ve</strong> neden üzüldüğümü,<br />

anlatırım. Ben kızmam <strong>ve</strong>ya bağırmam.<br />

Ve eğer bir hata yaparlarsa, ne olursa olsun<br />

<strong>anne</strong>lerine gelip bunu anlatabileceklerini<br />

hissetmeleri çok önemli,” diyor.<br />

Çocukları karşılaştırmayın<br />

Saime çocuklarına oldukları gibi sevildiklerini<br />

hissettirmeye çalışıyor. ”Çocuklarım<br />

iyi <strong>ve</strong> düzgün insanlar oldukları sürece<br />

diğerlerinin ne söylediği yada düşündüğü<br />

beni ilgilendirmiyor. İnsanlar her konuda<br />

dedikodu yapıyor, bundan kaçamazsınız.<br />

Ama bunun sizi yönetmesine izin <strong>ve</strong>rmemelisiniz.”<br />

Saima´dan<br />

3 güzel<br />

tavsiye<br />

• Çocuklarınızı başkalarının çocukları<br />

ile karşılaştırmayın. Diğer herkesin<br />

çocuğunun kendilerinden<br />

daha iyi <strong>ve</strong> daha başarılı olduğunu<br />

duymaları onları üzer.<br />

• Çocuklarınız hata yaptığında<br />

kızmayın <strong>ve</strong> sinirlenmeyin, ikinci<br />

kez hata yaptıklarında size gelmezler.<br />

Ne olursa olsun her zaman<br />

gelebilecekleri kişi siz olmalısınız.<br />

Kızgınlık sizi onların en kötü düşmanı<br />

yapar.<br />

• Çocuklarınıza şans <strong>ve</strong>rin <strong>ve</strong> onlara<br />

gü<strong>ve</strong>nin. Onları okuldaki topluluktan<br />

dışlayacak sınırlar koymayın.<br />

”Toplumun içindeyken,<br />

her gün bir<br />

şeyler öğrenirsiniz.<br />

Mutlu olur, bilgi <strong>ve</strong><br />

çevre edinirsiniz.<br />

Ve eğer toplumu <strong>ve</strong><br />

dili anlamıyorsanız,<br />

bilinmeyenden<br />

korkan biri olarak<br />

kalabilirsiniz.”<br />

Saime, genç kızken <strong>anne</strong>si onu diğerleri<br />

ile karşılaştırdığında çok kızardı. ”Anneme<br />

´o zaman o kızı kızın olarak al ´derdim,<br />

<strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babaların yapabilecekleri en kötü<br />

şeylerden biri çocuklarını başkaları ile<br />

karşılaştırıp ´ bak o<br />

ne kadar iyi´ demek.<br />

Her çocuk farklıdır<br />

<strong>ve</strong> sizin çocuklarınızda<br />

farklı. Anne <strong>ve</strong><br />

babalar diğer <strong>anne</strong> <strong>ve</strong><br />

babalarla yarışma gibi<br />

görüyorlar bunu, ama<br />

bu daha çok <strong>anne</strong> <strong>ve</strong><br />

babaların kendileri<br />

ile ilgili. Çocukları<br />

ile hava atıp kendi<br />

çocuklarının diğer<br />

çocuklardan daha iyi<br />

olduklarını göstermek<br />

istiyorlar.”<br />

Saime çocuklarına<br />

baskı yapmama<br />

konusunda çok dikkatli. Anne <strong>ve</strong> babaların<br />

çocuklarından beklentileri yüksek, ama bu<br />

ters tepki <strong>ve</strong>rebilir. ”örneğin çocuklar e<strong>ve</strong><br />

gelip okul yorgunu olduklarını söylediklerinde.<br />

Sanki bu kelime <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babaların<br />

sözlüğünde bulunmuyor. Okul yorgunu?<br />

Ne demek istiyorsun? Onlara, baskı yapıp<br />

zorlamak yerine, eğitimin ne kadar önemli<br />

olduğunu anlatın, bu şekilde daha iyi anlarlar.<br />

Ve eğer çok zorlarsanız, sadece kızgınlığınız<br />

<strong>ve</strong> hayal kırıklıklarından kurtulmak<br />

için her şeyi söylerler <strong>ve</strong> söz <strong>ve</strong>rirler.”<br />

Entegrasyon – <strong>ve</strong> motosiklet<br />

Saima yoğun hayatından memnun. İnsanlarla<br />

uğraşmak <strong>ve</strong> entegrasyon üzerinde<br />

çalıştığı için memnun. Özellikle kadınlara<br />

evden çıkıp yaşanılması <strong>ve</strong> öğrenilmesi için<br />

sunulan imkanlardan yararlanmaları için<br />

yardım etmenin önemli olduğunu düşünüyor.<br />

Bu şekilde hem daha <strong>mutlu</strong> bir insan<br />

hem de daha iyi bir <strong>anne</strong> olursunuz. Saima<br />

”insanlara <strong>mutlu</strong> olmaları <strong>ve</strong> daha iyi bir<br />

yaşam sahibi olmaları için yardım etmek<br />

istiyorum,” diyor.<br />

Kızlarının <strong>mutlu</strong> <strong>ve</strong> kendi ayakları<br />

üzerinde duran kişiler olmalarını istiyor.<br />

Ve ilerde onların eşlerinin ekstra bir çocuk<br />

gibi bakılacak yardım edilecek kişiler<br />

olmamalarını umuyor. Saime ”Eğer erkek<br />

dili <strong>ve</strong> kültürü tanımıyorsa, kadına bağımlı<br />

olması çok zor olabilir. Kadın çok kısıtlanır,”<br />

diyor. Çocuklarının Pakistanlı birileri<br />

ile evlenmesi şart değil, ama kesinlikle<br />

Müslüman olmalı.<br />

Ya Saimenin gelecek için istekleri?<br />

Saime gülerek ”Motosiklet ehliyeti alıp<br />

motosiklet sürmek istiyorum. İkinci projem<br />

bu” diyor.<br />

Üzerinde<br />

düşünülecek bir kitap:<br />

Seviyor<br />

- sevmiyor<br />

12 göçmen kadın görücü usulü<br />

evlilikler hakkındaki tecrübeleri<br />

<strong>ve</strong> görüşlerini anlatıyorlar. Her 12<br />

kadının birer birer aile gelenekleri <strong>ve</strong><br />

Danimarka’daki yaşam koşullarını<br />

birbiri ile nasıl uyumlu hale getirmeye<br />

çalıştıklarını anlatan çok özel portreler.<br />

Kadınlar başörtü, görücü usulü<br />

evlilik, İslam <strong>ve</strong> aile gelenekleri içeren<br />

bir yaşam sürmeyi seçiyorlar. Kitap<br />

bu kadınların yaşamları <strong>ve</strong> yaşam<br />

koşullarında kendilerine öz ne kadar<br />

farklılıkların olduğunu <strong>ve</strong> nasıl kendi<br />

ölçeklerine göre bir yaşam sağlamaya<br />

çalıştıklarını gösteriyor.<br />

Mari<strong>anne</strong> Nøhr Larsen (2000):<br />

Elsker – elsker ikke – om kærlighed<br />

og arrangerede ægteskaber.<br />

Århus: CDR Forlag.<br />

Öğretici bir kitap:<br />

Allah´ın kızları<br />

8 genç Müslüman kadın yaşamlarını<br />

anlatıyor. 17 ile 28 yaşları arasındalar<br />

<strong>ve</strong> Danimarka’ya aileleri ile birlikte<br />

küçük yaşta gelmişler. Günlük yaşamları,<br />

evlilik cinsellik, acı <strong>ve</strong> yalnızlık<br />

hakkında konuşmalarının yanı sıra<br />

İslam kültüründen gelen kadınlar olarak<br />

bağımsız <strong>ve</strong> özgür birer Danimarkalı<br />

kadın olarak hayatlarını kurmaya<br />

ilişkin istek <strong>ve</strong> hayallerini dile getiriyorlar.<br />

Kitapta Türk, İran, Pakistan <strong>ve</strong><br />

Fas kökenli, Filistin asıllı Lübnanlı <strong>ve</strong><br />

Kürt asıllı Türk kızlar yer almaktadır.<br />

Vibeke Heide-Jørgensen (1996):<br />

Allahs piger. København: Aschehoug.<br />

4 Anneler & Kızları iki kültür içersindeki kadınlar iki kültür içersindeki kadınlar Anneler & Kızları 5


Lina Hashim <strong>ve</strong> Imran Erdogmus<br />

Foto: Jeppe Carlsen<br />

Lina Hashim<br />

Yaş: 30<br />

Çocuk: 1 kız<br />

Yaşadığı yer: Kopenhag<br />

Kökeni: Arap (Iraklı)<br />

Doğum yeri:<br />

Ku<strong>ve</strong>yt, 14 yaşında<br />

Danimarka´ya geldi.<br />

İşi: DPU´da antropoloji<br />

öğrencisi, müzisyen,<br />

sanatçı, portre sanatçısı,<br />

tercüman<br />

Foto: Stillleben<br />

Imran<br />

Erdogmus<br />

Yaş: 23<br />

Çocuk: Yok<br />

Yaşadığı yer: Holbæk<br />

Kökeni: Türk<br />

Doğum yeri:<br />

Türkiye, 3 yaşında<br />

Danimarka’ya geldi<br />

İşi: Öğretmenlik<br />

eğitimi alıyor<br />

Diyalog içindeki kızlar sanki iki işim varmış gibiydi<br />

Imran Erdogmus <strong>ve</strong> Lina Hashim değerler <strong>ve</strong> beklentileri iyi dengeleyebiliyorlar. Bütün çocukluk<br />

<strong>ve</strong> gençlik dönemlerinde bu dengeyi sağladılar – <strong>ve</strong> bunu hala kısmen yapıyorlar. Bu<br />

iki genç kadın Danimarka´ya yerleşen iki ailenin kız çocukları. ”Etnik kökenli” dediğimiz kızlar.<br />

Imran Erdogmus <strong>ve</strong> Lina Hashim aslında<br />

kendilerini diğer Danimarkalı genç<br />

kadınlardan farklı görmüyorlar. Arada<br />

bir “etnik kökenli” <strong>ve</strong> kültür hakkındaki<br />

konuşmaların bıkkınlık <strong>ve</strong>rici olduğunu<br />

düşünüyorlar.<br />

Ama Imran <strong>ve</strong> Lina etnik kökenli<br />

kızlar için durumların aslında farklı<br />

olduğunun da farkında: İmran ”Bir kızın<br />

nasıl olması <strong>ve</strong> davranması ile ilgili yazılı<br />

olmayan temel kurallar var. Sürekli ailenin<br />

beklentileri <strong>ve</strong> Danimarka <strong>toplumun</strong>un<br />

beklentileri arasındaki dengeyi tutmak<br />

sorundasınız,” diyor.<br />

İki dünya<br />

”Zor bir dönemdi,” diyor Lina. ”aslında<br />

iki işim varmış gibi hissediyordum. Bir<br />

işim Danimarkalı olmak, diğer işim Arap<br />

olmaktı. Sanki evin kapısında girdiğimde<br />

bütün kimliğimi değiştiriyordum <strong>ve</strong> kapıdan<br />

çıktığımda başka bir kimliğe bürünüyordum.”<br />

Imran bu duyguyu biliyor: ”Danimarka<br />

<strong>ve</strong> Türk kültürünün en iyi özelliklerini alıp<br />

bunları kişisel <strong>ve</strong> iyi özelliklerde birleştirmemiz<br />

gerekiyordu. Bunu 12-13 yaşından<br />

itibaren tamamen tek başınıza yapmalısınız,<br />

<strong>ve</strong> bu dengeyi bulmak zordu. Hep<br />

başkalarının beklentilerini karşılamam<br />

bekleniyordu.”<br />

Tek yol<br />

”En zor olanlardan bir <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babaların<br />

herhangi bir açıklama yapmadan hayır<br />

demeleri idi. Tek yol - ´yapamazsın!´<br />

Neden yapamam? Yapamazsın işte! Ve bu<br />

beni deliye çeviriyordu. Çünkü okulda <strong>ve</strong><br />

her şeyin açıklandığı diğer yerlerde böyle<br />

değil,” diye devam ediyor Imran.<br />

”Ben de anlamıyordum,” diyor Lina.<br />

”Ve arkadaşlarıma da açıklayamıyordum,<br />

çünkü ben de neden hayır dendiğini<br />

anlayamıyordum. Anne <strong>ve</strong> babama çok<br />

kızıyordum. Ama kötü <strong>anne</strong> babalar olarak<br />

algılanmalarını da istemiyordum. O yüzen<br />

bazen yalan söylerdim, ailem şunu yapacak<br />

bunu yapacak diye, arkadaşlarım sorup<br />

durmasınlar diye.”<br />

Bugün her iki kadın bunun <strong>anne</strong><br />

<strong>ve</strong> babaların korku <strong>ve</strong> gü<strong>ve</strong>nsizliğinden<br />

kaynaklandığını biliyorlar. Anne <strong>ve</strong> babalar<br />

Danimarka <strong>toplumun</strong>u tanımıyordu. Kamp<br />

okullarına gitme <strong>ve</strong> arkadaşların yanında<br />

yatma gibi şeyleri kendileri denememişlerdi.<br />

Ama genç kız olarak bunu kabul etmek<br />

zordu, <strong>ve</strong> farklı olduğun hissi bazen acı<br />

<strong>ve</strong>rebiliyordu diyor Lina: ”Kendimi yalnız<br />

hissettim <strong>ve</strong> sınıfımdakiler ile gerçek arkadaş<br />

olamayacağımı hissettim.”<br />

İyi kız<br />

Her ikisi de ’iyi kız’ beklentisinden bahsediyor.<br />

Herkesin gözü kızın seçimleri <strong>ve</strong><br />

yaptıkları şeyler üzerinde kilitliydi, <strong>ve</strong> çevrenin<br />

kınayacağı korkusu büyüktü. Imran :<br />

”Dedikodu her şeyi yönetiyor. İyi dedikodu<br />

yüceltir, <strong>ve</strong> kötü dedikodu diğerlerine<br />

göre sizi bir hiç yapar. O zaman kötü bir<br />

insansınız.”<br />

”E<strong>ve</strong>t, doğru,” diye ekliyor Lina: ”Aile<br />

sadece <strong>anne</strong> baba <strong>ve</strong> çekirdek aile değil.<br />

Başkalarının dedikleri de yönetiyor. ´iyi<br />

kız´olma statüsü konusunda sadece <strong>anne</strong> <strong>ve</strong><br />

babanın değil, diğer herkesin düşüncesi de<br />

geçerli.”<br />

Anne <strong>ve</strong> baba için bütün bunlar kızları<br />

<strong>ve</strong> aileyi haklarındaki kötü konuşmalar <strong>ve</strong><br />

dedikodulardan korumak ile ilgili olsa da,<br />

kızlar için bunu anlamak yine de zordu:<br />

”Ben 12-13 yaşında bir kızım, <strong>ve</strong> ´sen<br />

benim nerde olduğumu biliyorsan <strong>ve</strong> yanlış<br />

bir şey yapmadığıma gü<strong>ve</strong>niyorsan, gerisine<br />

boş <strong>ve</strong>remez misin <strong>anne</strong>´ diye düşünüyorsunuz.<br />

Ve <strong>anne</strong>m aslında benimle aynı<br />

fikirdeydi, ama herkesin ağzını kapatamazdı<br />

ki.”<br />

Sınırlar genişleyebilir<br />

Diğer bütün genç kızlar gibi Imran <strong>ve</strong> Lina<br />

<strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babaları ile sınırların tartışmasını<br />

yapmışlar. Ve yapmalarına izin <strong>ve</strong>rilmeyen<br />

çok şey olmasına rağmen, <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babanın<br />

tutumları zamanla biraz değişmiş.<br />

Lina´nın kamp okullarına katılmasına<br />

hiç izin <strong>ve</strong>rilmemiş, ama daha sonra yatılı<br />

okula gitmesine izin <strong>ve</strong>rilmiş. ”İzin aldığım<br />

için çok <strong>mutlu</strong>ydum. Bu izni alan çok fazla<br />

kişi yoktu, <strong>ve</strong> bu sebeple <strong>anne</strong>m <strong>ve</strong> babam<br />

etrafımızdaki insanlara karşı bu kararı<br />

savunmak zorunda kaldılar”.<br />

”Ama arkadaşımın olması da fayda etti.<br />

Anne <strong>ve</strong> babalarımız bunun sanki ortak<br />

alınacak bir kararmış gibi üzerinde çok<br />

durdular,” diye gülerek anlatıyor Lina. ”İlk<br />

adımı birileri atıyor, diğerleri ise arkasından<br />

takip ediyor. Yaşlı nesilden olan yabancı<br />

<strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babalar ne yazık ki toplumda<br />

neler olup bittiği hakkında çok şey bilmiyor<br />

<strong>ve</strong> kafalarından bir sürü şey geçiyor. Onlara<br />

Danimarka <strong>toplumun</strong>u düzgün bir şekilde<br />

tanıtmak önemli.”<br />

Eğitim<br />

Hem Imran´ın hem de Lina´nın <strong>anne</strong> <strong>ve</strong><br />

babası eğitim üzerinde çok durmuşlar.<br />

Imran´ın <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babası onun öğretmenlik<br />

seçimini en başından beri desteklemiş,<br />

Lina´nın <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babası onun sanat <strong>ve</strong><br />

müzik ile ilgili seçimini başta zor kabul<br />

etmişler.<br />

” Yıllar sürdü,” diye anlatıyor, ”özgü<strong>ve</strong>nimin<br />

kırılmasına sebep oldu bu. Ama<br />

hemen öyle pes edemeyeceğimi biliyordum.<br />

Buna rağmen onları örneğin bir üni<strong>ve</strong>rsite<br />

eğitimi alarak tatmin etmeye çalıştım.<br />

Annem <strong>ve</strong> babamın başka planları vardı.<br />

Kızlarının sanatçı değil de doktor olacağını<br />

söylemek onlar için daha kolaydı. Ama<br />

bugün sonuçtan çok memnunlar,” diye<br />

gülümseyerek anlatıyor Lina.<br />

Kendin olmak<br />

Imran <strong>ve</strong> Lina güçlü birer genç kadın.<br />

Kendileri büyürken <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babalarının<br />

yaşadığı belirsizliği anlıyorlar, ama kendilerinin<br />

<strong>anne</strong> olarak çok şeyi farklı yapabileceklerini<br />

<strong>ve</strong> yapacaklarını da biliyorlar.<br />

”Şimdi kim olduğumu biliyorum.” diyor<br />

Imran, ”Ve beni tanıyanlar kim olduğumu,<br />

sınırlarımın nereye kadar gittiğini, kültürüme<br />

nasıl sahip çıktığımı <strong>ve</strong> aynı zamanda<br />

Danimarka kültürünün bir parçası olduğumu<br />

biliyor.”<br />

Imran <strong>ve</strong> Lina <strong>anne</strong>-baba <strong>ve</strong> çocukların<br />

birbirleri ile konuşarak büyüdüklerinin<br />

altını çiziyorlar. Her iki kadın da bugün<br />

<strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babalarının <strong>mutlu</strong> olduğunu <strong>ve</strong><br />

başlangıçta hem fikir olmadıkları seçimler<br />

de dahil olmak üzere kızlarının aldıkları<br />

kararlardan gurur duyduklarını görüyorlar.<br />

Aynı zamanda Danimarkalı <strong>anne</strong> <strong>ve</strong><br />

babaların da çocuklarına sınırlar koyduklarını<br />

biliyorlar. Gençken Imran <strong>ve</strong> Line<br />

genç Danimarkalıların her şeye kendilerin<br />

karar <strong>ve</strong>rdiklerini düşünüyorlarmış. Ama<br />

Lina´nın söylediği gibi: ”Bütün <strong>anne</strong> babalar<br />

çocuklarını korumak ister. Ellerinden<br />

gelenin en iyisini yapıyorlar.”<br />

Imran <strong>ve</strong><br />

Lina´dan<br />

3 güzel<br />

tavsiye<br />

• Orta yolu bulun! Anne <strong>ve</strong> baba olarak<br />

kendi gelenek <strong>ve</strong> göreneklerinize<br />

saygı gösterebilir <strong>ve</strong> aynı zamanda<br />

kendinizi çocukların yerine koyabilirsiniz.<br />

Sadece hayır demek yerine<br />

neden bu tür sınırların olduğunu<br />

açıklayın ki çocuklarınız onları<br />

anlasın!<br />

• Çocuklarınızın hayallerini <strong>ve</strong> ilgilendikleri<br />

konuları destekleyin. Anne<br />

olarak genç olmanın zor olabileceğine<br />

dikkat edin. Ama çocuğunuzun ne<br />

istediğini anlamanız ona yardımda<br />

bulunabilir.<br />

• Çocuklarınız adına cesaretli olun<br />

<strong>ve</strong> onlara gü<strong>ve</strong>nin. Birisi ilk adımı<br />

atacak ki diğerleri arkasından gelsin.<br />

Çocuğunuzun özel istekleri varsa,<br />

bunu deneyenin ilk siz olabileceğiniz<br />

üzerinde düşünün. Seçim yaparken,<br />

başkalarının ne diyeceğine değil,<br />

çocuklarınıza <strong>ve</strong> kendinize inanın.<br />

6 Anneler & Kızları iki kültür içersindeki kadınlar iki kültür içersindeki kadınlar Anneler & Kızları 7


Saziye Özel<br />

Gün boyu rol model<br />

Birbirimiz ile konuşabilmek önemli<br />

Saziye Özel Ishøjplan’daki herkesi tanıyor, <strong>ve</strong> herkes Saziyeyi tanıyor. Rol model olmak<br />

onun yaşantısının bir parçası, <strong>ve</strong> birilerinin ihtiyacı olur diye telefonu hep yanında:<br />

”Herkesin konuşacak <strong>ve</strong> dertleşecek birine ihtiyacı var,” diyor.<br />

Saziye<br />

Özel<br />

Yaş: 32<br />

Çocuk:<br />

3 (2 kız <strong>ve</strong> 1 oğlan)<br />

Yaşadığı yer: Ishøj<br />

Kökeni: Türkiye Kürdü<br />

Doğum yeri: Danimarka<br />

İşi: Dil merkezinde<br />

resepsiyonist, gönüllü,<br />

rol model.<br />

Foto: Jeppe Carlsen<br />

Saziye Özel için rol model olmak yeni<br />

bir şey değil. Rol modelleri kullanılmaya<br />

başlanmadan çok önce Saziye<br />

rol modeli idi. Bu 21 yaşında iken Dil<br />

Merkezinin kantininde biraz da tesadüfen<br />

işe alınması ile başladı. Kantine genç yaşlı<br />

herkes gelip irili ufaklı günlük problemler<br />

hakkında yol yordam soruyorlardı.<br />

Bazen sadece konuşmaya ihtiyaçları vardı.<br />

Gülümseyerek ”gençler beni ‘abla’ olarak<br />

çağırıyordu,” diyor. İshøj´daki bir rol<br />

model projesinin bir parçası olarak kadınlar<br />

<strong>ve</strong> çocuklar için aktiviteler düzenledi.<br />

Aktiviteler Jimnastikten sağlık, beslenme<br />

<strong>ve</strong> sosyal yardım kuralları gibi birçok<br />

konunun tartışıldığı zevkli cuma kulüpleri<br />

olabilirdi.<br />

Ancak zamanının çoğunu telefonla<br />

konuşarak geçiriyor. Herkes onu arayabiliyor,<br />

küçük, büyük, pratik, özel her konuda,<br />

<strong>ve</strong> Saziye sorun <strong>ve</strong> problemler varsa dinliyor,<br />

yardım ediyor: ”en azından çözmeye<br />

çalışıyorum. Bazıları sadece birileri ile<br />

konuşma, günlerini birileri ile paylaşmak<br />

ihtiyacı duyuyor.” kendisi de hayatında zor<br />

zamanlar geçirdiği <strong>ve</strong> erken bağımsızlığını<br />

aldığı için insanların problemlerini <strong>ve</strong><br />

acılarını anlayabiliyor.<br />

Saziye sağlığı ile alakalı bir dizi<br />

problem yaşamasına, sağlığı artık çok iyi<br />

olmamasına, <strong>ve</strong> kendinin söylediği gibi<br />

“doğru dürüst bir eğitimi” olmamasına<br />

rağmen günlük hayatı kendi çocukları <strong>ve</strong><br />

diğer insanlarla dolu geçiyor.<br />

Saima´dan<br />

3 güzel<br />

tavsiye<br />

• Hata yaptığınızda çocuğunuzda<br />

özür dileyin. Bu da saygı göstermektir.<br />

• Çocuklarınızın iradesi, gücü <strong>ve</strong><br />

düşünceleri ile gurur duyun. Bu<br />

onlara iyi bir yaşam <strong>ve</strong>rir.<br />

• Çocuklarınızı ciddiye alın. İstekleri<br />

olduğunda bunların avantajları <strong>ve</strong><br />

dezavantajları hakkında konuşun.<br />

Araştırın, <strong>ve</strong> eğer kendiniz yapamıyorsanız,<br />

eşiniz yada çocuklardan<br />

bunun mümkün olup olamadığını,<br />

neler gerektiğini araştırmalarını<br />

rica edin. Duyulduklarını <strong>ve</strong><br />

görüldüklerini hissebilmeleri için<br />

onların isteklerini <strong>ve</strong> ilgilendikleri<br />

konuları ciddiye alın.<br />

Arkadaş da olacaksınız<br />

Saziye dinlemeye <strong>ve</strong> konuşmaya alışık, <strong>ve</strong><br />

bunun ne kadar önemli olduğunu <strong>ve</strong> yapmazsa<br />

ne kadar sorun ortaya çıkabileceğini<br />

biliyor. Anne <strong>ve</strong> kızlar arasındaki ilişkide<br />

de bu böyle.<br />

Çoğu <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> kızı için her şey hakkında<br />

konuşmak alışkanlıkları <strong>ve</strong> gelenekleri<br />

yıkmak demektir: ”geleneklerimiz nedeni<br />

ile <strong>anne</strong>ler kızları ile çok konuşmaz, yada<br />

kızlar <strong>anne</strong>leri ile konuşmaya cesaret edemez.<br />

Bunun dinle bir alakası yok. Bazıları<br />

böyle yetişiyor, yani evde herşey konuşulmuyor.<br />

Ama <strong>anne</strong>lerin sormaması bence<br />

yazık, çünkü kızlar kendileri anlatmıyorlar.<br />

Anne olarak herşeyi konuşmalısınız.<br />

Ve bazen sadece <strong>anne</strong> olmanız yetmiyor,<br />

arkadaşta olmalısınız, <strong>ve</strong> herşeyi açıkça<br />

konuşmalısınız.”<br />

Çocukları ile arkadaş olmak bazı<br />

insanların hoşlanmadığı bir şey. Kendisine<br />

defalarca çocuklarına çok ”büyüklermiş”<br />

gibi davrandığını söylenmiş. Ama Saziye<br />

için karşılıklı saygı <strong>ve</strong> olduğun gibi olmak,<br />

aynı zamanda çocuklarla direk, dürüst <strong>ve</strong><br />

onlarla eşit konuşmak önemli: ”<strong>anne</strong> için<br />

açılmak zor olabilir, ama ufak ufak başlayabilir,<br />

hiç bir zaman geç değildir. Bir şeyler<br />

anlatmak için bir sürü kelime kullanmaya<br />

gerek yok.”<br />

Çocuklar <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babaları ile zor <strong>ve</strong><br />

yasak konularda da konuşabilirlerse, çocukların<br />

sorunlardan uzak durmaları daha<br />

kolay olur, hem kızlar hem oğlanlar için bu<br />

böyledir diyor Saziye: ”Eğer kız eğlenmek<br />

istiyorsa, <strong>ve</strong> <strong>anne</strong>sinin hayır diyeceğini<br />

biliyorsa belki bir yalan uydurup bir şekilde<br />

eğlenceye gider. Oğlanlar daha özgür, ama<br />

onlarda dikkatli olmalı. Benim evimde<br />

herkes eşit” diye anlatıyor.<br />

Kendi gençliğinizi hatırlayın<br />

”Sevgili hayatı yaşamak, dışarı çıkıp<br />

eğlenmek etnik kökenli kızlar için zor. Bu<br />

sebeple <strong>anne</strong>leri ile bu konuda konuşabilmeleri<br />

önemli. Aksi taktirde daha sonra<br />

pişman olacakları durumlar yaşayabilirler.<br />

Ve <strong>anne</strong>ler de suçlu. Çünkü bizler onlarla<br />

herşeyi konuşmuyoruz. Kızların böyle<br />

şeyler istemeleri yanlış değil” diyen Saziye<br />

çoğu <strong>anne</strong>nin buna benzer şeyleri kendi<br />

gençliklerinde yaşadığını düşünüyor.<br />

”menstrüasyon dönemiden itibaren<br />

küçük problemler ortaya çıkmaya başlar,<br />

vücutları değişir, hormonlar, anlamadıkları<br />

bir sürü şey. Birden bire erkeklerden<br />

hoşlanmaya başlarlar – bu neden, bunun<br />

anlamı nedir? Hiç bir kadın bunu yaşamadığını<br />

söylemesin – hepimiz yaşadık! Siz<br />

ne yapardınız bu durumlarda, hatırlıyor<br />

musunuz? Bunlar tehlikeli değil, aslında<br />

tamamen normal şeyler.”<br />

Saziye onların evinde her şeyi konuşabildiklerini<br />

anlatıyor. Hangi duyguların<br />

<strong>ve</strong> konuların doğru yada yanlış olduğuna<br />

dair hiç bir kuralları yok. Bunun kendilerini<br />

daha güçlendirdiğini biliyor, <strong>anne</strong><br />

olarak, kız olarak. ”Biz herşey hakkında<br />

konuşuyoruz. Ve kızlarım ile konuşmanın<br />

çok önemli olduğunu düşünüyorum.<br />

Günümüzde kızlar çok çabuk gelişiyor.<br />

Bazı şeylerin doğru, bazı şeylerin doğru<br />

olmadığını, <strong>ve</strong> neden böyle olduğunu<br />

bilmeliler. Ama anlamadıkları şeyleri yada<br />

karşılaştıkları şeyleri her zaman gelip bana<br />

sorabileceklerini bilmeliler. Diğer gençler<br />

gibi yeni şeyler deneyebilirler, ama sınırlarını<br />

da bilmeliler.”<br />

”Gençken kendiniz de<br />

yeni şeyler denemeyi<br />

ne kadar istediğinizi<br />

düşünün. Ve <strong>anne</strong><br />

<strong>ve</strong> babanız karşı<br />

çıktığında nasıl tepki<br />

<strong>ve</strong>riyordunuz.”<br />

Ve Saziye güzel bir tavsiye <strong>ve</strong>riyor:<br />

”Gençken sizin yeni şeyleri denemeyi nasıl<br />

istediğinizi düşünün. Ve <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babanız<br />

hayır dediğinde nasıl tepki <strong>ve</strong>rdiğinizi.<br />

Çocuklar sürekli yasaklarla karşılaştıklarında,<br />

sadece daha meraklı olurlar.”<br />

Önemli mücadeleleri kendiniz seçin<br />

”Hem kendi kökeninize hem de Danimarkalıların<br />

kökenine saygı göstermelisiniz.<br />

Kökeninizi unutursanız, hiç bir değeriniz<br />

kalmaz. Olduğunuzdan farklı biri olmamalısınız.<br />

Ama her iki kültürü karıştırıp<br />

sonuçta çok iyi şeyler ortaya çıkarabilirsiniz.<br />

Arada bir bazı mücadelelere girmek<br />

zorundayız. Ama küçük mücadeleler var <strong>ve</strong><br />

büyük mücadeleler var. Önemli olanı doğru<br />

olan mücadeleyi seçebilmek.”<br />

Ve Saziye´nin önemli mücadelelerden biri<br />

kızlarını kendi ayakları üzerinde durabilecek,<br />

bir eğitim alıp hergün se<strong>ve</strong>rek<br />

yapacakları bir iş bulabilecek duruma<br />

gelmeleri için hazırlamaktır: ”Kızlarımın<br />

güçlü <strong>ve</strong> kendi ayakları üzerinde durabildiklerinde<br />

emin olmak istiyorum. Bağımsız<br />

<strong>ve</strong> kocalarına bağlı olmadan kendilerini<br />

idare edebileceklerinden emin olmak. Yeni<br />

bir şeyler denemenin yanlış olmadığını<br />

<strong>ve</strong> buna rağmen kendi kökenlerine bağlı<br />

kalmayı bilmeliler.”<br />

8 Anneler & Kızları iki kültür içersindeki kadınlar iki kültür içersindeki kadınlar Anneler & Kızları 9


Mouna El-Mouzajan Deifallah<br />

Mouna’nın dünyası<br />

Kabuslar <strong>ve</strong> mucizeler<br />

Mouna 38 yıllık hayatında<br />

çok şey yaşamış <strong>ve</strong> geçirmiş.<br />

Onu güçlü <strong>ve</strong> kendi<br />

ayakları üzerinde duran<br />

21 ile 2 yaşları arasında 6<br />

çocuk <strong>anne</strong>si yapan hayat<br />

öyküsünde kabuslar <strong>ve</strong><br />

mucizeler el ele yürüyor.<br />

Danimarka’da gayet sıradan bir Çarşamba<br />

günü öğlen vaktinde Mouna<br />

El-Mouzajan Deifallah’ın hayatında<br />

geçirdiği <strong>ve</strong> ardında bıraktığı kabusları<br />

hayal etmek mümkün değil. Ve bugün<br />

karşımızda bu kadar güçlü, pırıl pırıl <strong>ve</strong><br />

gülümseyerek bu konuları anlatabilmesini<br />

anlamak zor.<br />

Mouna Lübnan’da doğmuş. Altı kardeşten<br />

en büyüğü. Aile Filistinli mülteci<br />

bir aile, ama mülteci kamplarının dışında<br />

yaşamış. ”Çok yalnızlık <strong>ve</strong> yabancılık çekiyorduk.<br />

Üzerimizde sürekli komşulardan<br />

birinin bizi gösterip, burada Filistinliler<br />

yaşıyor diyeceği korkusu vardı,” diye anlatıyor.<br />

”Babam diğer insanlarla konuşmaktan<br />

kaçınıyordu. Ve biz ne arkadaş edinebiliyor,<br />

nede onları ziyaret edebiliyorduk.”<br />

Çocukluğu savaş, izolasyon <strong>ve</strong> kaçmaktan<br />

ibaretti. Mouna 15 yaşında iken aile,<br />

Suriye, Polonya <strong>ve</strong> Almanya’dan Kopenhag<br />

Danimarka’ya kaçmış.<br />

Bir hapishaneden diğerine<br />

Mouna Lübnan’da Lübnanlı bir gence aşık<br />

olmuş. Nişanlanmışlar. Ve bu genç ailenin<br />

kaçmasına yardımcı olur. Mouna <strong>ve</strong> bu<br />

genç delikanlı Danimarka’ya geldikten 1<br />

yıl sonra evlenirler.<br />

”Başlangıçtan itibaren sorunlarımız<br />

vardı,” diye anlatan Mouna ailesinin<br />

yanından Kopenhag’ın Vesterbro semtinde<br />

küçük bir daireye taşınır. ”Danimarka’ya<br />

gelmek benim için iyi olmuştu. Birden<br />

bire insanların içine girdim <strong>ve</strong> bu benim<br />

düşünme şeklimi çok değiştirdi. Yani sanki<br />

eşimi aşmıştım. Eşim okula gitmeme,<br />

dil öğrenmeme <strong>ve</strong> bir eğitim almama izin<br />

<strong>ve</strong>rmiyordu. Başlangıçtan itibaren şiddet<br />

uyguluyordu. Ailem bir şey bilmiyordu, <strong>ve</strong><br />

beni ziyarete geldiklerinde bunu saklıyordum.”<br />

İlerleyen senelerde Mouna <strong>ve</strong> eşinin<br />

3 çocuğu olur, iki kız <strong>ve</strong> bir oğlan.<br />

Ders alınabilecek bir film:<br />

Diğer<br />

arkadaşlar<br />

Diğer arkadaşlar (Andre <strong>ve</strong>nner), Rasmus<br />

<strong>ve</strong> Ninos’u anlatan bir film.Rasmus Danimarkalı,<br />

Ninos ikinci nesil göçmen. Gençler<br />

farklı kültürel kökenlerinin bir problem<br />

Mouna´nın tek amacı çocuklarını korumaktır.<br />

”Şiddeti görmelerini <strong>ve</strong> yaşamlarını<br />

istemiyordum. Ama bu hiç de kolay değildi<br />

<strong>ve</strong> kendimi yalnız hissediyordum.”<br />

Mouna hiçbir şeyin değişmeyeceğini<br />

Danimarka vatandaşı olduğu gün fark<br />

eder. ”Gururlu bir şekilde dışarı çıkıp<br />

pasaportumu eşime gösterdim. Ve eşim<br />

beni caddenin ortasında dövmeye başladı .<br />

Danimarka vatandaşı olman bir şey değiştirmez,<br />

seni dövmeye devam edeceğim, <strong>ve</strong><br />

sen bir şey yapamazsın –dedi”.<br />

İki yıl boyunca çift bir ayrılır bir<br />

barışır. ”Eşime çocuklarla oyun odasına<br />

gittiğimi söyledim, ama gerçekte sadece<br />

kadınlar için olan <strong>ve</strong> bana güç <strong>ve</strong> özgü<strong>ve</strong>n<br />

kazandıran bir okula dil öğrenmeye gidiyordum.<br />

Bana sen güzel değilsin, sen bir<br />

hiçsin derdi. Sık sık intiharı düşündüm.”<br />

Sonunda Mouna olanlara dur der.<br />

”Bu şekilde devam edemezdim. Çocuklarım<br />

büyümüştü. Yoksa onların saygısını<br />

kaybedecektim, <strong>ve</strong> benim onlara <strong>ve</strong>rmek<br />

istediğim terbiyeyi alamayacaklardı.”<br />

Boşanma çok korkunçtu. ”Etrafımda<br />

hiç kimse boşanmamıştı. Arkadaşlarım<br />

<strong>ve</strong> tanıdıklarım beni terk ettiler. Yalanlar<br />

<strong>ve</strong> dedikodular yayıldı. Aşağılandım,<br />

olduğunu düşünmüyorlar, ama başkalarının<br />

önyargıları <strong>ve</strong> kısıtlamaları ile karşılaşıyorlar.<br />

Film arkadaşlık <strong>ve</strong> önyargılardan<br />

bahsediyor. Aynı zamanda ders aldığımız<br />

<strong>ve</strong> bir dahaki sefere farklı yapmayı öğrendiğimiz<br />

hatalarımızı da anlatan bir film.<br />

Film kütüphaneden ödünç alınabilir:<br />

Andre Venner, Danmark, 2004. yönetmen<br />

Jannik Splidsboel (47 dakika , dili<br />

Danimarka’ca, Arapça, Türkçe)<br />

sokakta dövüldüm, yüzüme tükürüldü. Ve<br />

çocuklarıma <strong>anne</strong>lerinin bir fahişe olduğu<br />

söylendi.”<br />

”Hayatımdaki en önemli şey çocuklarımdı.<br />

İkinci sırada kendi ayaklarımın üzerinde<br />

durabilmek geliyordu. Üçüncü sırada<br />

daha iyi bir yaşam geliyordu.” Mouna<br />

yaşamını değiştirir. Çocuklarıyla birlikte<br />

bir daireye yerleşir, ehliyet <strong>ve</strong> bir araba alır,<br />

yarım günlük iş bulur, <strong>ve</strong> arkadaşları ile<br />

dışarı çıkmaya başlar. ”Onların gözünde<br />

ben tam bir Danimarkalı idim. Entegre<br />

olmuştum, tercüman olarak çalışıyordum<br />

<strong>ve</strong> kendi başıma dolaşıyordum.”<br />

Kayıplar, göz yaşları <strong>ve</strong> zaferler<br />

Eski eşi yeniden evlenmiş <strong>ve</strong> Mouna kendisi<br />

<strong>ve</strong> çocukları için iyi bir hayata başlamış.<br />

Eski eşi hapishaneye girdiğinde Mouna<br />

ona avukat yardımı sağlayacak <strong>ve</strong> çocukları<br />

ile yeni eşinin kendisini ziyaret etmelerinde<br />

yardımcı olacak kadar güçlüdür. Avukatın<br />

tavsiyesi üzerine, Lübnan´a gönderilmesini<br />

önlemek için, eski eşine çocuklar üzerinde<br />

ortak <strong>ve</strong>layet sağlar.<br />

Eski eşi hapishaneden çıktığı zaman<br />

Lübnan´daki ailesini ziyaret etmek ister.<br />

Normalde bütün çocukları götürmesine<br />

izin <strong>ve</strong>rilmez, ama ilişkileri değişmiştir <strong>ve</strong><br />

rica eder, durumu açıklar, <strong>ve</strong> Mouna ona<br />

gü<strong>ve</strong>nir.<br />

Ama en çok korktuğu şey başına gelir.<br />

Eski eşi çocukları kaçırır <strong>ve</strong> ondan sonraki<br />

bir yıl uzun bir kabusa dönüşür. Mouna<br />

çocuklarını alabilmek için uzun <strong>ve</strong> yalnız<br />

bir savaş başlatır. Her yerden yardım <strong>ve</strong><br />

yol arar, para bulabilmek için gece gündüz<br />

çalışır, yardım edebileceklerini söyleyen<br />

insanlar tarafından kandırılır. Sayısız<br />

gözyaşı <strong>ve</strong> problemden sonra her şeyi<br />

riske sokarak Suriye´ye gider, çok tehlikeli<br />

yollardan çocukları Lübnan´dan çıkarır <strong>ve</strong><br />

beraberinde Danimarka´ya getirir.<br />

Gelenek <strong>ve</strong> din aynı şey değil<br />

Bugün Mouna tekrar evli <strong>ve</strong> üç çocuğu<br />

daha var, 6 çocuklu güzel bir aileye sahip.<br />

Uzun yıllar tercüman <strong>ve</strong> kültür elçisi olarak<br />

çalışmış, <strong>ve</strong> şu an etnik kökenli kadınlar<br />

için proje üretimi <strong>ve</strong> girişimcilik yapıyor.<br />

Diğer kadınlar ile konuşurken <strong>ve</strong> yol<br />

gösterirken kendi acı tecrübelerinden yola<br />

çıkıyor. Ve işinde kendi hikayesine benzer<br />

hikayeler yaşayan çok kadınla karşılaşıyor.<br />

Mouna tekrar tekrar din <strong>ve</strong> geleneklerin<br />

ayrı tutulması gerektiğinin altını<br />

çiziyor: ”En kötüsü, geleneklerle karıştırıldığı<br />

için dinin insan üzerinde kötü bir<br />

izlenim bırakmasıdır. Gelenekler, erkekler<br />

<strong>ve</strong> kadınlar için farklı kurallar, <strong>ve</strong> kızlar <strong>ve</strong><br />

erkeklerin farklı yetiştirilmesi anlamına<br />

gelir. Ama bunun sebebi din değil.”<br />

Foto: Stillleben<br />

Mouna kötü kadın <strong>ve</strong> <strong>anne</strong> olmak ile<br />

ilgili dedikoduları <strong>ve</strong> suçlamaları birebir<br />

yaşamış. Ama Danimarka´da yaşam farklı.<br />

Ve din değil, geleneklere bilançoyu çıkarıyor:<br />

”Danimarka´da bizler kadın olarak,<br />

ekonomik özgürlüğümüz <strong>ve</strong> gü<strong>ve</strong>nliğimiz<br />

olduğu için, güçlü olmayı öğrendik. Saygı<br />

görüyoruz, <strong>ve</strong> boşanmak daha kabul edilir<br />

hale geldi.”<br />

”Anne <strong>ve</strong> kadın olarak aile, eş, gelenekler<br />

<strong>ve</strong> din arasında sıkışmış durumdasınız.<br />

Erkeklerin anlamaları daha zor olan konular<br />

var, özellikle entegre olmayan bir erkek<br />

söz konusu ise. Ama bazı <strong>anne</strong>ler de neyin<br />

doğru olduğunu bulmakta zorlanabilir.<br />

En önemli olanı, kızları farklı yetiştirmek<br />

adına dini yanlış kullanmamak yada yanlış<br />

anlamamak, örneğin kızların yüksek eğitim<br />

almasını engellemek,” diye savunuyor<br />

Mouna.<br />

Hatalarımızdan ders alıyoruz<br />

Mouna dürüstlük <strong>ve</strong> gü<strong>ve</strong>nin <strong>anne</strong> <strong>ve</strong><br />

kızlar arasındaki ilişkide önemli olduğunu<br />

söylüyor. ”Ben de bir zamanlar gençtim <strong>ve</strong><br />

hatalar yaptım. Ama hatalarımızdan ders<br />

alırız. Anne olarak bunu hatırlamalıyız.<br />

Ve biz etnik kökenli <strong>anne</strong>ler bazen bunu<br />

hatırlamakta zorlanıyoruz.”<br />

Mouna<br />

El-Mouzajan<br />

Deifallah<br />

Yaş: 38<br />

Çocuk: 6 (3 oğlan <strong>ve</strong> 3 kız)<br />

Yaşadığı yer: Gladsaxe<br />

Kökeni: Filistinli<br />

Doğum yeri: Lübnan,<br />

15 yaşında<br />

Danimarka´ya geldi.<br />

İşi: Kültür elçisi,<br />

tercüman, proje<br />

yardımcısı <strong>ve</strong> girişimci.<br />

”Kızınızın da Danimarka kültürünün bir parçası<br />

olduğuna saygı gösterin. Her iki kültürün iyi taraflarını<br />

alın <strong>ve</strong> her ikisini de anlayışla karşıladığınızı gösterin.”<br />

”Kızlarımızın Danimarka kültürünün<br />

bir parçası olduğuna saygı göstermeliyiz.<br />

Her iki kültürün iyi tarafını alın <strong>ve</strong> her<br />

ikisini anlayışla karşıladığınızı gösterin.<br />

Bu şekilde neden bazı şeylerin serbest olduğunu<br />

<strong>ve</strong> diğerlerinin olmadığını daha kolay<br />

açıklarsınız. Tabii ki gençleri korumalıyız.<br />

Ama hata yapmaları dünyanın sonu değil,”<br />

diye konuşmasını tamamlıyor Mouna.<br />

Mouna’dan<br />

3 güzel<br />

tavsiye<br />

• Yalandan kaçının – karşılıklı gü<strong>ve</strong>nin<br />

en iyi yolu bu.<br />

• Hem Danimarka hem de kendi<br />

kültürünüz hakkında bilgili <strong>ve</strong><br />

sağgörülü olun, bu sayede saygı<br />

duyulan açıklamalar yapabilir <strong>ve</strong><br />

sınırlar koyabilirsiniz.<br />

• Kültürlerin ortak yönlerini kabul<br />

edin, örneğin Danimarka’nın<br />

pek çok değeri İslamın da temel<br />

direklerindedir: dürüstlük, şefkat,<br />

eşitlik.<br />

10 Anneler & Kızları iki kültür içersindeki kadınlar iki kültür içersindeki kadınlar Anneler & Kızları 11


Khadija Y. H. Abdi<br />

Khadija<br />

Y. H. Abdi<br />

Yaş: 51<br />

Çocuk:<br />

3 (2 kız <strong>ve</strong> 1 oğlan)<br />

Yaşadığı yer:<br />

Nørrebro, Kopenhag<br />

Kökeni: Somali<br />

Doğum yeri: Somali,<br />

35 yaşında<br />

Danimarka’ya geldi<br />

İşi: Sosyal <strong>ve</strong> sağlık<br />

hizmetleri yardımcısı,<br />

okul aile birliği üyesi<br />

Aktif olun<br />

Var olan İmkanlardan<br />

yararlanın!<br />

Khadija Y. H. Abdi beş yıl içersinde Danimarka’cayı öğrendi, bir diploma aldı, iş buldu,<br />

çocukların okulunda yönetim kurulu üyesi oldu <strong>ve</strong> aynı zamanda bir dernek başlattı.<br />

On yıl hasta olan <strong>anne</strong>sine baktı. Fakat Khadija ondan sonra 45 yaşında hayatında yeni<br />

bir sayfa açtı. Khadija ”İnsanın çocukları için bir örnek olması önemlidir,” diyor.<br />

Khadija Y. H. Abdi Danimarka’ya<br />

1992’de geldiğinde, bu ilk gelişi<br />

değildi. Kız kardeşi 45 yıl önce<br />

Danimarka’ya gelmiş, <strong>ve</strong> Khadija defalarca<br />

buraya kardeşini ziyarete gelmişti.<br />

Ama şimdi her şey farklıydı. 1992’de<br />

Somali’de savaş vardı, <strong>ve</strong> Khadjia karnı<br />

burnunda oğluna gebe, <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babası ile<br />

buraya mülteci olarak geldi. Büyük kızı<br />

yıllar önce Somali’den çıkıp Kanada’da<br />

dahil olmak üzere farklı yerlerde ailesinin<br />

yanında kaldığı için, uzun zamandır Onu<br />

görememişti. Kızı da şimdi Kopenhag’a<br />

gelmişti.<br />

Danimarka’ya gelişinden kısa bir süre<br />

sonra kız kardeşi öldü <strong>ve</strong> Khadija’nın<br />

<strong>anne</strong>si ciddi olarak hastalandı. Bu dönem,<br />

ülkeyi <strong>ve</strong> dili tanıyamama duygusunun,<br />

<strong>ve</strong> aile, hastalık <strong>ve</strong> yeni bir yaşam ile ilgili<br />

kaygıların büyük olduğu bir dönemdi.<br />

Hastalık <strong>anne</strong>sini engelli <strong>ve</strong> bu sebeple<br />

kendi bakımını yapamaz hale getirdi.<br />

Khadija <strong>ve</strong> ailesine şans eseri<br />

Kopenhag’ın Nørrebro semtinde aynı blokta<br />

ev çıktı. Ondan sonraki on yıl boyunca<br />

Khadija, sessizce <strong>ve</strong> pek fazla yardım almadan,<br />

hasta <strong>anne</strong>si <strong>ve</strong> çocuklarına baktı.<br />

Arada bir Khadjia bunun yanı sıra biraz<br />

para kazanmak için iş aradı, ama tekrar<br />

tekrar hayır cevabı ile karşılaştı. ”Çok iş<br />

aradım ama imkansızdı. Dilim olmadığı<br />

için, baş örtüm nedeni ile yada pantolon<br />

giymelisin gibi sebepler önüme sürüyorlardı…”<br />

Annesi 2003 ağustosunda <strong>ve</strong>fat etti,<br />

<strong>ve</strong> <strong>anne</strong>nin son üç ayında Khadija belediyeden<br />

gelen bir ev yardımcısı ile birlikte<br />

özel ev yardımcısı olarak işe alındı. Annesi<br />

öldükten sonra Khadija’nın hayatında yeni<br />

bir sayfa başladı.<br />

Yeni yaşamı<br />

”Ve düşünmeye başladım: Şimdi ne<br />

yapacağım?” diye anlatıyor Khadija. ”Önce<br />

dili öğrenmek <strong>ve</strong> kendi işimi kendim<br />

yapmak istedim. 3 yıl sonra dil eğitimi<br />

hakkınız olmadığına dair yeni kurallar<br />

gelmişti. Ama yetkililer <strong>anne</strong>me baktığımı<br />

anlayışla karşıladılar, <strong>ve</strong> Danimarkaca 3<br />

sınavının da dahil olduğu hızlandırılmış<br />

bir Danimarka’ca kursuna katılmaya izin<br />

aldım.”<br />

Dili öğrenince Khadija bir eğitim<br />

almak istediğini biliyordu, <strong>ve</strong> seçimi<br />

kolaydı: ” Uzun yıllar <strong>anne</strong>me bakmıştım,<br />

<strong>ve</strong> bunu kullanmayı düşündüm. Bu sebeple<br />

sosyal <strong>ve</strong> sağlık hizmetleri yardımcısı<br />

eğitimini seçtim. Somali’de 12 sene okula<br />

gitmiş olmama rağmen, fen dersleri <strong>ve</strong><br />

İngilizce diplomalarım olmadığından<br />

dolayı, SOSU okuluna başlayabilmek için<br />

Foto: Stillleben<br />

ekstra kurslar almak zorundaydım.” Khadjia<br />

bugün bir bakım hizmetleri bürosunda<br />

çalışıyor. Bu şekilde yalnız yaşayan bir<br />

<strong>anne</strong> olarak çalışıyor <strong>ve</strong> hem iş saatleri,<br />

hem ekonomisi <strong>ve</strong> hem de hasta <strong>ve</strong> kendi<br />

bakımını yapmakta zorlanan babasına<br />

bakmayı başarabiliyor.<br />

İmkanlar, Özgürlük <strong>ve</strong> endişeler<br />

Khadij önündeki engellerden çok olanakları<br />

görüyor. Ve şikayet etmek yerine gülümsüyor.<br />

Danimarka´da olanak çok. Bunu<br />

hem bir özgürlük hem de yararlanması<br />

gereken bir yükümlülük olarak görüyor.<br />

“Danimarka´da aktif olmak zorundasınız.<br />

Bu şekilde okulda neler olduğunu <strong>ve</strong><br />

ülkede işlerin nasıl yürüdüğünü daha iyi<br />

anlarsınız. Aktif değilseniz bunları takip<br />

edemezsiniz.”<br />

Khadjia bu nedenle 3 sene önce okul<br />

aile birliğine katılmaya e<strong>ve</strong>t dedi. “katılım<br />

açısında iyi bir yol. Bu çocukların<br />

okullarını takip etmeyi <strong>ve</strong> sorunlarını dile<br />

getirmeyi kolaylaştırıyor.´´<br />

Gülümseyerek anlatıyor: ”herkes soruyor:<br />

neden bu kadar çok şeye gidiyorsun –<br />

toplantılar, kurslar, partiler, kulüp, yönetim<br />

kurulları - onlara şunu söylüyorum:<br />

Elinizdeki bütün enformasyon <strong>ve</strong> bilgilerden<br />

sadece kendiniz temin ettiğiniz zaman<br />

emin olabilirsiniz. Örneğin öğretmenleri<br />

tanımaya başlıyor <strong>ve</strong> onlar yoluyla yeni<br />

tanıdıklar ediniyorsunuz.<br />

”Aktif olmak istiyorum-<strong>ve</strong> Çocuklarıma<br />

iş piyasasına,boş zamanlarında <strong>ve</strong><br />

okulda aktif olarak katılmaları gerektiğini<br />

göstermek istiyorum. Bana bakıp tamam<br />

diyorlar. Benim mücadele ettiğimi <strong>ve</strong><br />

başardığımı görüyorlar. Güzel bir örnek<br />

olmak önemli. Çocuklar da o zaman<br />

başarılı olmayı, bir eğitim <strong>ve</strong> meslek almayı<br />

düşünürler. Oturup boş boş bakamam, bu<br />

benim tarzım değil. Yeni şeyler öğrenip<br />

anlamak istiyorum, <strong>ve</strong> yardıma ihtiyacı<br />

olan insanlara yardım etmek istiyorum.”<br />

Birlikte izlenebilecek bir film:<br />

Zezil’in<br />

dünyası<br />

Zezils <strong>ve</strong>rden Danimarkalı Cecilie <strong>ve</strong><br />

iki Filistinli kız arkadaşı Tanja <strong>ve</strong> Mia<br />

hakkında bir film. Cecilie Filistinli<br />

arkadaşlarına uyum sağlamaya <strong>ve</strong> onlar<br />

”Ben mücadele ederek buraya<br />

ulaştım. Bir örnek olmak önemli.”<br />

Aktifseniz, yeni bilgiler ediniyor <strong>ve</strong><br />

katılıyorsanız, daha az endişelenirsiniz,<br />

özellikle içinde doğup büyümediğiniz <strong>ve</strong><br />

kendi ülkenizden farklı kural <strong>ve</strong> değerlere<br />

sahip bir ülkede yaşayan bir <strong>anne</strong> olarak:<br />

”Danimarka’daki çocuklar yüzde 100<br />

özgürler, alışkın olduğumuz gibi onlara<br />

göz kulak olamazsınız. Somali’de olduğu<br />

gibi çocuklar üzerinde fazla kontrol yok.<br />

Eğer doğru yol seçerlerse, <strong>ve</strong> doğru şekilde<br />

etkilenirlerse sorun yok. Ama yanlış yolu<br />

seçerlerse onları bu yoldan geri çevirmek<br />

zor. Ama onları iyi bir şekilde bilgilendirisen<br />

<strong>ve</strong> onlara iyi bir örnek olursan, başarılı<br />

olma şansları da artar.”<br />

Tabular hakkında konuşun<br />

Çocukları yetiştirirken bazı konularda<br />

kendi geleneklerinizi de aşmanız gerekiyor.<br />

Örneğin cinsellik konusunda. Khadija’nın<br />

söylediği gibi: ”bu asla benim yetiştirilmemin<br />

bir parçası olmadı, bu sebeple<br />

cinsellik konusunda konuşmak zor olabilir.<br />

Ama çocukların doğru bilgileri almaları,<br />

<strong>ve</strong> hayatları, eğitimleri <strong>ve</strong> işleri için<br />

hangi sonuçları doğurabileceğini bilmeleri<br />

önemli.”<br />

”Aileler gençlik dönemlerinde kızlarının<br />

yanlış seçim yapacağından korkabilirler.<br />

Kızlar için durum biraz zor, çünkü<br />

dışarı çıkmak, yüzmeye, sinemaya gitmek<br />

isterler, <strong>ve</strong> bu nedenle kendilerini hapishanedeymiş<br />

gibi hissedebilirler.” Ama<br />

Khadija gençlerin içeride tutulamayacağı<br />

konusunda çok bilinçli. Onlarla konuşmalı,<br />

onları hazırlamalı <strong>ve</strong> hayatlarının bir parçası<br />

olmalısınız - eğer dışarıdalarsa “onları<br />

telefonla sürekli arar, nerede ne yaptıklarını<br />

sorarım,” diyor Khadija.<br />

gibi Müslüman olmaya çalışıyor. Ancak<br />

göçmenlerin normlarını bilmiyor <strong>ve</strong> bu<br />

nedenle hatalar yapıyor. Film tersine<br />

entegrasyondan, arkadaşlıktan <strong>ve</strong> kendisinden<br />

daha güçlü olanlara hayır demekten<br />

bahsediyor. Ayrıca Internet kullanımı <strong>ve</strong><br />

özellikle, kızların yazışmak için kullandıkları,<br />

www.arto.dk sitesinden bahsediyor.<br />

Film kütüphaneden ödünç alınabilir:<br />

Zezils <strong>ve</strong>rden, Danmark, 2005. yönetmen<br />

Cathrine M. Asmussen (34 dakika; dili<br />

Danimarka’ca, Türkçe, Arapça)<br />

Pozitif yönleri gösterin<br />

Khadija ”Bazı aileler çocukların kendi<br />

gelenek <strong>ve</strong> göreneklerini unutacağından<br />

korkuyorlar,” diyor. ”ama çocukların ailenin<br />

geleneklerini <strong>ve</strong> göreneklerini unutması<br />

sizin hatanız, çocukların değil! Çocuklarınıza<br />

geleneklerinizi, yemeklerinizi <strong>ve</strong><br />

kültürünüzü anlatın. Bunu kendi dilinizde<br />

yapın. Danimarka kültürünü öğrenirken<br />

nerden geldiklerini öğrenmeleri önemli.”<br />

Khadija çocukların bazen kafalarının<br />

karışmasının <strong>ve</strong> kendilerini arada kalmış<br />

hissetmelerinin önüne tamamen geçilemeyeceğini<br />

düşünüyor. Ama o zaman<br />

Danimarka’nın onların da ülkesi olduğunu<br />

anlatmalı, aynı zamanda onlara nerden<br />

geldiklerini <strong>ve</strong> özgeçmişlerini göstermeliyiz:<br />

”Kendilerinin şanslı olduklarını onlara<br />

anlatmalısınız. Sadece bir değil iki kültürleri<br />

var, <strong>ve</strong> sadece bir değil iki dilleri var.”<br />

Saima´dan<br />

3 güzel<br />

tavsiye<br />

• Çocuklar adına karar almak yerine,<br />

onlara ne istediklerini sorun.<br />

• Okulda neler yaptıklarını sorun<br />

– Hem bilgi almak için hem de ne<br />

yaptıklarını anlattırarak hatırlamalarında<br />

onlara yardımcı olmak için.<br />

• Çocukların okuldaki yaşamına<br />

katılın. Toplantılara katılın, ders<br />

yardımı <strong>ve</strong>rilen kafeler yada kütüphanelerde<br />

yardım edin.<br />

12 Anneler & Kızları iki kültür içersindeki kadınlar<br />

iki kültür içersindeki kadınlar Anneler & Kızları 13


Foto: Jeppe Carlsen<br />

Khadija Al Mohammadi<br />

Bİlgİye gİden yol<br />

Kütüphane benİm kurtuluşum oldu<br />

Enformasyon <strong>ve</strong> bilgi<br />

Khadija Al Mohammadi’in,<br />

<strong>anne</strong>, sağlık elçisi <strong>ve</strong> <strong>ve</strong>kil<br />

öğretmen olarak, yaşamının<br />

önemli bir parçası.<br />

Khadija´nın hayat felsefesi,<br />

insanın bilgi, zaman <strong>ve</strong><br />

hoşgörü ile her şeye ulaşılabileceği.<br />

Bu hem çocuklara<br />

hayattaki en iyi olanakları<br />

sunmak, hem de iyi bir insan<br />

olmak açısından geçerli.<br />

Khadija Al Mohammadi Danimarka´da<br />

farklı etnik kökene sahip bir kız<br />

olarak kendisi de bunu biliyor. İki<br />

ayrı dünya hissini çok iyi anımsıyor – evde<br />

Fas, dışarıda Danimarkalı bir dünya, <strong>ve</strong><br />

farklı biri olarak kendisine bakılması hissi:<br />

”Okulda Danimarkalı olmaya çalıştım,<br />

ama hep farklı etnik kökenli biri olarak<br />

görüldüm. O zamanlar caddede çok<br />

bağırıldı – ”kendi ülkene defol git” bugün<br />

deneyimlerini <strong>ve</strong> peygamberin sözlerini<br />

çocuklarına yol göstermek için kullanıyor<br />

<strong>ve</strong> aynı zamanda çok okuyor <strong>ve</strong> yeni şeyler<br />

öğreniyor. Onun söylediği gibi “bilgi sahibi<br />

olmak <strong>ve</strong> öğrenmek için yüksek bir eğitime<br />

sahip olmanız gerekmiyor”.<br />

Bilgi, enformasyon –<strong>ve</strong> sorumluluk<br />

”Çocukların, örneğin okulda başarılı olarak,<br />

özdeğerlerini kuv<strong>ve</strong>tlendirmeleri çok<br />

önemli. Eğer başarılı olduklarını hissederlerse,<br />

diğer her şeyin üstesinden gelebilirler.<br />

Ve <strong>ve</strong>lilerin çocukların yaşamına katılması<br />

çok önemli,” diyen Khadija <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> <strong>ve</strong>kil<br />

öğretmenlikten edindiği tecrübelerinden<br />

yola çıkıyor.<br />

Sorumluluk almak Khadija’nın çok<br />

önem <strong>ve</strong>rdiği bir erdem. Hem insan olarak<br />

hem de toplumsal açıdan, ama yakın<br />

ailemize karşı da sorumluluk almak lazım.<br />

Bu çocukları iyi hazırlamak, onların dünyalarını<br />

anlamak, günlük mücadelelerini<br />

anlamak demek.” Çocukluklarından itibaren<br />

çocuklarla konuşmalısınız ki onlarla<br />

doğal olarak her konuda konuşabilesiniz,<br />

bu sorunları olabilir, önem <strong>ve</strong>rdikleri şeyler<br />

olabilir, bu şeyler bazen size garip yada<br />

uzak gelebilir. Çocuklar ile, <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> baba<br />

rolünü kaybetmeden, konuşmayı <strong>ve</strong> sınırlar<br />

koymayı öğrenmelisiniz. Bir çok genç belli<br />

bir çağa gelince başka yönlere kayıyor.<br />

Anne <strong>ve</strong> babalar sanki ölü yada ümitlerini<br />

kaybetmişler gibi davranıyorlar”<br />

Araştırırsanız,gerekli bilgileri ararsanız<br />

<strong>ve</strong> bir girişimde bulunursanız, çözüm<br />

yakınınızda. ”<strong>anne</strong>me soramazdım, çünkü<br />

kendisi Danimarka´da yeniydi. Toplumu<br />

tanımıyordu, dili bilmiyordu. Ama kütüphaneden<br />

olağanüstü bir kütüphaneci vardı.<br />

O benim Danimarka <strong>toplumun</strong>a giriş<br />

kapım oldu. Kütüphanede kitaplar, sesli<br />

kitaplar <strong>ve</strong> müzik vardı. Ve kütüphaneci<br />

ilgimi çeken konuları açıklıyor <strong>ve</strong> gerekli<br />

enformasyonları buluyordu,” diye anlatıyor<br />

Khadija. ”günümüzde ücretsiz yararlanabileceğiniz<br />

kültürel hizmetler <strong>ve</strong> ders yardımı<br />

<strong>ve</strong>ren ders kafeleri var. Arkadaşlarınız <strong>ve</strong><br />

çocuklarınız ile gidip katılın. Annelere <strong>ve</strong><br />

çocuklara bir sürü hizmet sunuluyor,” diye<br />

devam ediyor <strong>ve</strong> gülüyor Khadija. ”hep<br />

şunu söylüyorum: kütüphane benim kurtuluşum<br />

oldu!”<br />

İç huzurunuz olsun<br />

”Gençler medya <strong>ve</strong> medyanın farklı etnik<br />

kökene sahip kişiler hakkında söyledikleri<br />

üzerinde çok duruyorlar. Medyada neden<br />

bu kadar olumsuz bir resim çizildiğini<br />

anlayamıyorlar. Gençler konu ile daha çok<br />

ilgileniyorlar <strong>ve</strong> haklarını <strong>ve</strong> toplumdaki<br />

yerlerini talep ediyorlar. <strong>Daha</strong> bilinçliler,<br />

neyi neden istediklerini biliyorlar. Bu<br />

gençlerin gücünü gösteriyor. Ama <strong>anne</strong> <strong>ve</strong><br />

babalarında bu konuda kılavuzluk yapmaları<br />

gerekli.”<br />

”Bizim evimizde ten rengi, milliyeti <strong>ve</strong><br />

dini ne olursa olsun herkesin eşit olmasının<br />

ne kadar önemli olduğu üzerinde çok<br />

konuşuyoruz. Bu çok önemli, <strong>ve</strong> bu bizim<br />

dinimizin farzlarından biri. Ne zaman<br />

medyada böyle bir konu işlense çocuklarımla<br />

konuşuyorum, <strong>ve</strong> hoşgörüyü, bu<br />

kızgınlık <strong>ve</strong> yanlış anlaşılmaların nereden<br />

kaynaklandığını açıklıyorum. Peygamber<br />

hoşgörüye da<strong>ve</strong>t ediyor, <strong>ve</strong> ben de çocuklarıma,<br />

onun örneğini takip etmelerini öğretmeye<br />

çalışıyorum.”<br />

Çocukların düzgün <strong>ve</strong> içinde yaşadıkları<br />

topluma aktif olarak katılan insanlar<br />

olarak eğitilmelerinde <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babalara<br />

büyük sorumluluk düşüyor. ”Bu değerlerle<br />

<strong>ve</strong> <strong>ve</strong> bütün insanların eşit olduğuyla<br />

ilgilidir. Gençler bizden sonraki nesil, <strong>ve</strong><br />

eğer birlikte bir masanın etrafında toplanamıyorlarsa,<br />

hangi eğitimi aldıkları, hangi<br />

etnik kökene sahip olduklar yada hangi<br />

dine inandıkları hiç önemli değil.”<br />

Sürekli tetikte olmak<br />

Khadija mücadeleler <strong>ve</strong> endişeler farklı olsa<br />

da, Danimarka´da <strong>ve</strong> Fas´ta iyi bir <strong>anne</strong><br />

olmak arasında fark olmadığını düşünüyor.<br />

Belki Fas´ın küçük bir köyünde uyuşturucu<br />

maddeler yada gençlerin Internet’te yanlış<br />

insanlarla yazışmasına ilişkin çok fazla<br />

endişelenmezsiniz. Ama <strong>anne</strong>-baba olarak<br />

göreviniz aynıdır.<br />

”Neler yaptıkları, arkadaşlarının kim<br />

olduğu, nelerle ilgilendikleriyle, yaşantılarıyla<br />

ilgilenmezsem, o zaman anlaşıldıklarını<br />

hissetmezlerd. Ve eğer düzeltmeye<br />

çalışırsam, beni ciddiye almazlar. Annebaba<br />

olmak denge sağlamaktır. Anlayış<br />

<strong>ve</strong> parmak kaldırmak arasındaki dengeyi<br />

sağlamak.”<br />

”Bu denge kıl kadar ince, <strong>ve</strong> sürekli<br />

tetikte olmanız gerekli. Ve yorgun<br />

olduğunuzda, çocukların dünyalarını<br />

anlayamadığınızda bu dengeyi sağlamanın<br />

zor olduğunu biliyorum. Ama çocuklar<br />

çok hızlı, <strong>ve</strong> onların hızına yetişebilmek<br />

için toplumdaki eğilimleri takip etmek<br />

zorundasınız,” diyor Khadija. ”Evden bir<br />

birikimleri olmayan gençler gerçekten<br />

gelişmeler kaşısında yenilgiye düşme tehlikesi<br />

ile karşı karşıya.”<br />

Çocukların yaşamlarını takib etmek,<br />

Khadija´nın da çok üzerinde durduğu bilgi<br />

<strong>ve</strong> enformasyon ile ilgilidir. Toplumda<br />

neler olduğunu anlamak <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babaların<br />

yapabileceği en iyi yardım, bu şekilde<br />

gerekli açıklamaları yapabilir <strong>ve</strong> çocuklara<br />

farklı seçenekler sunabilirler. Khadija´nın<br />

çocukları diskoteğe gitmek için izin alamıyorlar,<br />

o zaman kendilerine başka bir şey<br />

sunulmalı: ”biz evde alkol içmiyorsak, alkol<br />

içilen başka yerlere de gitmemeliler. Başka<br />

aktiviteler yada eğlenceler ile onları bu tür<br />

yerlerden uzak tutmalıyız.”<br />

”Ortada kalan, ne yapacağını bilemeyen<br />

gençler kendilerine farklı seçenekler<br />

sunulmayan gençlerdir,” diyor Khadija.<br />

”unutmayın, Danimarkalı gençler de izin<br />

almadan hiçbirşey yapamazlar. Onların<br />

<strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babaları da çocukların önüne<br />

uymak zorunda oldukları kurallar koyuyorlar.<br />

Ama çocukların baskı karşısında hayır<br />

diyebilecek güçte olmalarını sağlayın. Her<br />

iki dünyayı tanıyorsanız, değerler, kültür <strong>ve</strong><br />

gelenekleri açıklayabiliyorsanız,<strong>ve</strong> gelenek<br />

<strong>ve</strong> din arasındaki farkı görebiliyorsanız,<br />

çocuklar size daha çok saygı gösterir.”<br />

”Evden bir birikimleri olmayan gençler<br />

yaşadıkları sorunların altından kalkamama<br />

tehlikesiyle yüz yüze kalabilirler.”<br />

Bebekler <strong>ve</strong> ergenlik dönemi gençleri<br />

Khadija <strong>anne</strong> <strong>ve</strong> babaların bebekler <strong>ve</strong><br />

ergenlik dönemi gençlerine karşı rollerinin<br />

birbirine çok benzediğini düşünüyor. Her<br />

iki gelişim döneminde ”zaman, zaman<br />

<strong>ve</strong> zaman. Enerji. Eğer iyi bir başlangıç<br />

istiyorsak, onlarla birlikte olmamız önemli,<br />

ergenlik dönemlerinde de.”<br />

Khadija çocuklar küçükken hem<br />

çocukların hayal güçlerini geliştirmek hem<br />

de onları sosyal olarak güçlendirmek için<br />

oyun odaları, oyun bahçeleri, kütüphaneler,<br />

orman <strong>ve</strong> tiyatroya çok gitmiş. ”Aynı<br />

şekilde ergenlik döneminde de gençlerin<br />

onlara yatırım yapmanıza, yol göstermek<br />

Khadija´dan<br />

3 güzel<br />

tavsiye<br />

• Kütüphaneye gidin! Burada soru<br />

sorabilir, kitap <strong>ve</strong> sesli kitaplar<br />

ödünç alabilirsiniz. Ve değişik<br />

aktiviteler hakkında enformasyon<br />

bulabilirsiniz.<br />

• Çocuğunuzun okuldaki durumunda<br />

siz de sorumluluk sahibisiniz.<br />

Dinlenmelerini <strong>ve</strong> düzgün beslenmelerini<br />

sağlayın, okul <strong>ve</strong> dersler<br />

hakkında onlarla konuşun.<br />

• Kızınızın farklı aktivitelerden<br />

faydalanmasına izin <strong>ve</strong>rin. İlk seferinde<br />

siz <strong>ve</strong> kızınız arkadaşlarınız<br />

<strong>ve</strong> onların kızlarıyla katılabilirsiniz,<br />

endişeleniyorsanız, kızınızın<br />

antrenörü yada diğer kişiler ile<br />

konuşun. Sadece kızlar için olan<br />

bir dizi güzel aktivite de bulunmaktadır.<br />

için zaman ayırmanıza ihtiyaçları var.<br />

Eğer ergenlik döneminde güçlü bir kimlik<br />

oluşturmamışlarsa, Küçük yada büyük<br />

fark etmeden kendi çocuklarının hayalleri<br />

<strong>ve</strong> istekleri konusunda Khadija´nın hiç<br />

şüphesi yok: ”Umarım kim olduklarını<br />

kendileri bilirler. Özgü<strong>ve</strong>nlerini <strong>ve</strong> ortak<br />

söz hakkına sahip olmayı elde ederler. Ve<br />

kendilerinin de buraya ait oldukları hissini.<br />

Ve umarım bir eğitim alıp ne yapmak<br />

istediklerini bulmaya çalışırlar. Mutlu<br />

olmalarını, iyi birer Müslüman <strong>ve</strong> düzgün<br />

birer insan olmayının ne anlama geldiğini<br />

anlayacaklarını umuyorum.”<br />

Khadija Al<br />

Mohammadi<br />

Yaş: 36<br />

Çocuk:<br />

3 (2 kız <strong>ve</strong> 1 oğlan)<br />

Yaşadığı yer:<br />

Sydhavn, Kopenhag<br />

Kökeni: Faslı<br />

Doğum yeri: Fas,<br />

4 yaşında<br />

Danimarka´ya gelmiş<br />

İşi: Sağlık elçisi,<br />

<strong>ve</strong>kil öğretmen.<br />

Eğitim hakkında bunları biliyor muydunuz...<br />

• göçmen <strong>ve</strong> Danimarkalıların,<br />

Danimarka’da eğitimlerini tamamladıktan<br />

sonra aynı maaşı aldığını<br />

• yüksek eğitim alan etnik kökenli kızların<br />

sayısının giderek arttığını<br />

• etnik kökenli kızların çoğunun çocuk<br />

sahibi olmadan önce bir yüksek eğitim<br />

almak istediklerini<br />

• etnik kökenli gençlerin çoğunun gelecekte<br />

iş sahibi olmak için eğitimin şart<br />

olduğunu düşündüğünü<br />

• etnik kökenli gençlerin, saygı görmek<br />

<strong>ve</strong> maaşın, eğitim almak için en önemli<br />

sebepler olduğunu düşündüğünü<br />

• etnik kökenli öğrencilerin yarısının eğitimleri<br />

için ders yardımı <strong>ve</strong>rilen kafelerden<br />

yardım aldığını<br />

• eğitiminiz esnasında eğitim bursu (SU)<br />

alabileceğinizi<br />

• www.ug.dk adresinden eğitim, staj yerleri<br />

<strong>ve</strong> daha pek çok konuda bilgi <strong>ve</strong> danışmanlık<br />

hizmeti bulabileceğinizi<br />

14 Mødre & Døtre kvinder i to kulturer iki kültür içersindeki kadınlar Anneler & Kızları 15


Gelecek için<br />

hayaller <strong>ve</strong> istekler<br />

”Ben okumak <strong>ve</strong> kendimi idare edecek kadar para<br />

kazanmak istiyorum”, Dorine 15 yaşında.<br />

”Psikolog olmak <strong>ve</strong> zor durumdaki çocuklara yardım etmek<br />

istiyorum”, Seghen 14 yaşında.<br />

”Futbol oynamak <strong>ve</strong> kik-boks yapmak istiyorum”,<br />

Sabrina 17 yaşında.<br />

Gelecekle ilgili isteklerinde<br />

<strong>anne</strong>n sana nasıl yardım etmeli<br />

”Benim kendi sınırlarımı bildiğime <strong>ve</strong> hayır diyebileceğime<br />

gü<strong>ve</strong>nmeli”, Sabrina, 17 yaşında.<br />

”Bana daha fazla özel hayat <strong>ve</strong>rmeli <strong>ve</strong> kendi mesleğimi<br />

seçmeme izin <strong>ve</strong>rmeli”, Atiyo, 15 yaşında.<br />

”Onunla herşey konuşulabilmeli”, Khaird 17 yaşında.<br />

”Internet’e arama yaparken <strong>anne</strong>min yanımda olması yardım<br />

ediyor. O zaman aradığım konu hakkında konuşuyoruz”,<br />

Dolly 14 yaşında.<br />

Annelere Kızlarına günlük yaşantılarında<br />

yardımcı olmaları ile ilgili güzel tavsiyeler<br />

”Kızı ile iyi bir ilişkisi olmalı <strong>ve</strong> iyi <strong>ve</strong> zor günlerde ona<br />

gü<strong>ve</strong>nmeli”, Seghen 14 yaşında.<br />

”Çocuklarının yargılarına gü<strong>ve</strong>nmeli <strong>ve</strong> kendi hatalarını<br />

yapmaları için onlara fırsat <strong>ve</strong>rmeli”, Sabrina 17 yaşında.<br />

”Çocuklarınızı dinleyin <strong>ve</strong> onlara saygı duyun”,<br />

Vanessa 13 yaşında.<br />

”Çocukların uğraşıları ile ilgilenmeli <strong>ve</strong> nasıl gittiğini, yardım<br />

edip edemeyeceğini sormalı”, Khaird 17 yaşında.<br />

”Çocuklar ile okul hakkında çok konuşmalı <strong>ve</strong> yatılı gezilere <strong>ve</strong><br />

spora katılmalarına izin <strong>ve</strong>rmeli”, Dolly 14 yaşında.<br />

FINFO – her sorunuza<br />

cevap bulabileceğiniz yer<br />

www.finfo.dk sitesinde iş, eğitim, sağlık,<br />

aile, kültür, politika, dernekler <strong>ve</strong><br />

Danimarka’daki yabancılar için kurallar<br />

hakkındaki sorularınıza cevap bulabilirsiniz.<br />

Bu sitede Arapça, Somali’ce, Türkçe<br />

<strong>ve</strong> Urdu dilleri de dahil olmak üzere 11<br />

dilde bilgi bulabilirsiniz. Sitede kendi belediyenizi seçebilir <strong>ve</strong> sadece<br />

oturduğunuz bölge için geçerli olan bilgiler elde edebilirsiniz.<br />

Yardıma<br />

ihtiyacınız varsa...<br />

Ailevi problemler, şiddet, oturma izni, v.b gibi<br />

konularda yardım almak için ücretsiz <strong>ve</strong> anonim<br />

olarak başvurabileceğiniz değişik yerler mevcuttur.<br />

Danimarkalı’dan farklı etnik kökene sahip<br />

kadınlar <strong>ve</strong> aileler için özel hazırlanmış hizmetler<br />

bulunmaktadır. Ana dilinizde, gerekirse tercüman<br />

yardımı ile yardım <strong>ve</strong> danışmanlık alma imkanı<br />

bulunmaktadır, <strong>ve</strong> danışmanlar yeminli olarak<br />

çalışmaktadır.<br />

Kadın danışmanlığı<br />

Kadın danışmanlığının göçmen, mülteci <strong>ve</strong> etnik<br />

kökene sahip diğer kadınlar için ülke çapında telefon<br />

danışmanlık hattı mevcuttur. Telefon danışmanlığı,<br />

Pazartesi saat 10-13 arası, <strong>ve</strong> Çarşamba<br />

17-20 arası. 70 20 49 09 nolu telefondan hizmet<br />

<strong>ve</strong>rmektedir.<br />

LOKK<br />

Kadın kriz merkezleri ülke organizasyonu, etnik<br />

kökenli kadınlar, gençler <strong>ve</strong> ebe<strong>ve</strong>ynlere bir dizi<br />

hizmet sunar:<br />

Ebe<strong>ve</strong>ynler telefon hattı: Etnik kökenli ebe<strong>ve</strong>ynlere<br />

kız-erkek arkadaş, okul, eğlenceler, kültür,<br />

sorunlar v.s gibi ebe<strong>ve</strong>yn-genç problemleri konusunda<br />

profesyonel danışmanlık hizmeti. Ebe<strong>ve</strong>yn<br />

telefon hattı Pazartesi saat 12-14 <strong>ve</strong> Çarşamba saat<br />

20-22 arası 70 27 03 66 nolu telefondan hizmet<br />

<strong>ve</strong>rmektedir.<br />

Şiddete uğramış kadınlar hattı: Şiddet ile ilgili<br />

problemler için yardıma ihtiyacı olan kadınlara<br />

profesyonel telefon danışmanlık hattı.<br />

Telefon hattı 24 saat boyunca 70 20 30 82<br />

nolu telefondan hizmet <strong>ve</strong>rmektedir.<br />

Gençlik danışmanlığı, krizde olan etnik genç:<br />

Ailevi sorunlar v.s. gibi konularda gençlere profesyonel<br />

danışmanlık hattı. Salı saat 9-12 <strong>ve</strong> Perşembe<br />

saat 19-22 arası 70 27 03 06 nolu telefondan hizmet<br />

<strong>ve</strong>rmektedir.<br />

Göçmen danışmanlığı<br />

Göçmenlerin aile birleşimi <strong>ve</strong> oturum izni v.s.<br />

gibi davalarda göçmenlere danışmanlık hizmeti<br />

sunduğu özel danışmanlık. Kamu makamları ile<br />

toplantılara sizinle birlikte katılabilecek bir destek<br />

kişi de sağlanması mümkündür.<br />

26 22 36 11 nolu telefondan arayabilirsiniz.<br />

Rehberlik hizmeti<br />

Yabancılar dairesi zorla evlilik yada istenmeyen<br />

görücü usulü evlilik riski olan 24 yaş altındaki<br />

gençlere ücretsiz danışmanlık <strong>ve</strong> yardım hizmeti<br />

sunar. 70 26 28 18 nolu telefona her gün saat<br />

9.00-15.00 arası telefonla başvuru yapılabilir.<br />

ALS RESEARCH & Umloud untd<br />

16 Anneler & Kızları iki kültür içersindeki kadınlar

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!