12nisan2013

tmmob 

mimarlar 

odası 

ANKARA ŞUBESİ 

105 

Nisan 2013 

$$$ 

$$ 

$

Buraya Reklam Verebilirsiniz. 

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi 

0312 417 86 65 (Yayın Birimi Dahili 129/132) 

info@mimarlarodasiankara.org 

http://www. mimarlarodasiankara.org

Merhaba, 

Uyanışın sembolü bahar aylarına merhaba dediğimiz 

günlerdeyiz… 

Gazeteler, bahar coşkusunun bu kez ülkemize barış 

getireceğine dair haberlerle dolu. Bir yandan bu sürecin 

ülkemize ve bu ülkede yaşayan tüm kimliklere, onu var 

eden tüm renklere kardeşçe yaşama olanağını sunmasını 

içtenlikle diliyoruz. Bir yandan da, şimdiye kadar hayal 

kırıklığıyla “kapanımlara dönüşen açılımların” ve tahakkümü 

derinleştiren sahte demokrasi paketlerinin verdiği 

şüphecilikle temkinliyiz. Biliyoruz ki, kardeşliğin inşası da, 

demokrasinin temellenmesi de muktedirlerin lütfuyla değil 

toplumun bilinç ve örgütlülük düzeyiyle belirlenir. İyimser 

ve temkinli bir biçimde, kardeşçe kucaklaşmak ve özgürlük 

talebini daha güçlü bir biçimde dillendirmek arzusundayız. 

Direnişin ve Umudun Başkenti programı ile yola çıktığımız 

süreçte, olumsuz gündemlerle başlayan her günde, hızlı ve 

organize olarak bu olumsuzluklara direnişten vazgeçmezken, 

umudumuzu da hiç yitirmedik. Siyasetin yoğun bir şekilde 

meslek alanlarımız üzerinden yapıldığı bu dönemde, şimdi 

artık bu umudu ülke çapında uyanışa çevirmenin tam 

da zamanı… 

6-7 Nisan 2013 tarihinde Antalya’ya meslek odamızın 43. 

Dönem Seçimsiz Olağan Genel Kurulu gerçekleşecek. 

Kim bilir belki de, bir daha böylesine kapsamlı bir genel 

kurulu yaşayamayacak günlere gebe bir ülkenin mimarları 

olarak, bizler, Mimarlar Odası Genel Kurulu’nun ülkenin her 

yanında devam eden, geleceğimizin karartılmasına, ülke 

topraklarının, kıyılarının, ormanlarının, Cumhuriyet Dönemi 

mimari mirasının, Atatürk Orman Çiftliği’nin, Taksim’in, 

Haydarpaşa’nın hayatımızdan çıkartılmasına karşı alacağı 

kararları çok önemsiyoruz. 

Şubemiz Başkent Dayanışmasının bir bileşeni olarak sahip 

çıktığı değerlerin takibinde, mücadelenin neticelerini aldıkça, 

birlik olmanın, örgütlü olmanın gücünü daha da yoğun 

hissediyor. Bu konuda duyurabileceğimiz güzel bir haber 

Akün ve Şinasi sahnelerinin bulunduğu binaların satışı ile 

ilgili 2. ihalenin de sonuçsuz kalması. 

Kent gündeminin ötesinde, cumhuriyet değerleri ve ülke 

değerleri açısından takip ettiğimiz çok önemli bir konu da 

bildiğiniz üzere AOÇ. AOÇ aynı zamanda kamusal mekânların 

giderek azaldığı bir süreçte, ihtiyacımız olan, kent içerisinde 

herkesin kullanabileceği kamusal alanların yaratılması, 

hatta var olanların korunması açısından oldukça önemli. 

Önümüzdeki günlerde Atatürk Orman Çiftliği talanına 

yönelik açtığımız ana plan ve Başbakanlık Hizmet Binası 

davalarının bilirkişi keşfi gerçekleşecek. AOÇ mücadelesinde 

önemli bir eşik olan bilirkişi keşfi nedeniyle, aylardır bize 

kapanan kapıları bu kez keşif heyeti ile açacağız ve tahribata 

bilirkişilerle birlikte tanıklık edeceğiz. 

14 Martta Finlandiya Okul yapıları sergisi ve semineri ile 

bir kez daha gündeme gelen eğitim yapıları ve kampus 

okullar, sağlık sektöründe kamu-özel ortaklık modeli olarak 

uygulamaya konulan modelin eğitime uyarlanmış şekli 

olarak gerçekte bir finans projesi olarak karşımıza çıkıyor. 

Gençliğin kent merkezinden koparılmaya çalışıldığı medresekülliye 

tarzında hayal edilen projelerin, yarışma yolu ile elde 

edilmeye çalışılması, proje elde etme sürecinde yarışma 

yönteminin seçilmesi, içeriğin yanlışlığını gizleyemiyor, 

kente karşı işlenen suçu hafifletmiyor. Böylesi bir süreçte, 

“yarışmayla yap, nasıl yaparsan yap, nerede yaparsan 

yap” anlayışına karşı, mimarlığın kendi bağlamından 

kopartılarak ele alınamayacağını, yarışmaların da kamusal 

yararı gözetmeyen salt bir iş alma yöntemi olmadığını 

hatırlatmak istiyoruz. 

Gündemimizde bir de sempozyum var; kentsel dönüşüm 

süreci ve konut hakkının ele alınacağı, Uluslararası Konut 

Hakkı Sempozyumu. Birleşmiş Milletlerin Konut Hakkı ve 

İnsan Hakkı Raportörleri’nin de katılacağı sempozyumda, 

raportörlerle birlikte kentsel dönüşüm alanlarının incelemesi 

ve halkla toplantılar yapılmasından sonra gerçekleşecek 

sunumların, uluslararası hukuk açısından kent haklarının 

paylaşılmasında önemli bir eşik oluşturacağını düşünüyor, 

kent ve mimarlık mücadelesinde, uluslararası ilişkileri 

geliştirmeyi ve sesimizi sınırların ötesine duyurmayı da 

önemsediğimiz bu dönemde kurduğumuz ilişkilerin bir 

ürünü olan bu sempozyumun ses getireceğine inanıyoruz. 

Baharla başlayan toprağın uyanışının, bu topraklar 

üzerinde yaşayan tüm insanlara aynı uyanış coşkusunu 

yaşatması dileklerimizle… 

42. Dönem Yönetim Kurulu 

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi Adına Sahibi ve Yazı İşleri Müdürü 

Ali Hakkan 

Yayın Kurulu 

Ali H. Alptekin 

Meltem Al 

Bülent Batuman 

Seçil Binboğa 

Mürüvvet Ceylan 

Görkem Demirok 

Semiha Dugan 

Berrak Erdal 

Özge Göncü 

Yayına Hazırlayan 

Pelin Özgümüş 

Zeynep Güneş 

Sıla Karataş 

Emel Kefeli 

Orçun Köken 

Muteber Osmanpaşaoğlu 

Bahriye Öktem 

Ali Tolga Özden 

Asena Özen 

Ömer Burak Polat 

Arif Şentek 

Duygu Tekin 

Ethem Torunoğlu 

Özlem Dengiz Uğur 

Y. Yeşim Uysal 

Fadime Yılmaz 

Ece Yoltay 

tmmob 

mimarlar 

odası 

ANKARA ŞUBESİ 

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi Bülteni ayda bir yayımlanmaktadır. 

7500 adet basılmıştır. Üyelere ve mimarlık öğrencilerine ücretsiz dağıtılır. 

Burada yer alan yazıların içeriğinin sorumluluğu yazarına aittir. 

Kaynak gösterilmek koşulu ile alıntı yapılabilir. 

Baskı Tarihi: Nisan 2013 

Konur Sokak No: 4/3 Kızılay, ANKARA 

T: 312 417 86 65 F: 312 417 18 04 

e-posta: info@mimarlarodasiankara.org 

www.mimarlarodasiankara.org 

Grafik Tasarım* ve Kapak Tasarımı 

Ömer Burak Polat 

*Tasarımhane firmasının Ağustos 2010'daki çalışması baz alınarak yapılmıştır. 

105 

Nisan 2013 

Baskı: Desen Ofset A. Ş., 

Birlik Mah. 448 Cad. 476 Sk. No:2 Çankaya/Ankara 

T: 0312 496 43 43 (pbx) 

F: 0312 496 43 47

kitap yorum 

tmmob mimarlar odası 

ankara şubesi

3 

“Beklemekten Vazgeçmek, Şu Ya Da Bu Şekilde, 

İsyan Mantığına Bürünmek Demektir” 

kent ve ülke gündemi 

Tarihsel bir dönemden geçiyoruz. Ülke ve meslek 

gündemlerimiz, mimarlık ve yapılı çevre üretiminin 

tüm aktörlerini ideolojik bir mücadelenin tarafları 

haline getiriyor. Ülkemizin her bir karış toprağının nasıl 

menkulleştirileceğinin hesaplarının ince ince yapıldığı bir 

kentsel savaşın ortasında buluyoruz kendimizi. Çevrelerimizi 

tek tipleştiren, yaşam alanlarımızı daraltan, düzeyli ve çağdaş 

üretim koşullarından giderek uzaklaşan mimarlık, bu savaşın 

en önemli aygıtı olarak farklı bir anlam ve içerik kazanıyor. 

Biz “Mimarlar Odası Toplum Hizmetinde” anlayışıyla topluma 

ne kadar çok yaratıcı bir güç olarak mimarlığı sunmaya 

çalıştıkça, iktidar, hepimizi teslim almaya yönelik, kendi 

mimarlığını ve azgın mimarlık politikasını o kadar topluma 

dayatıyor. İktidarın ilan ettiği savaş hali durumu giderek 

büyüyor. Mimarlık kayboluyor, sahteleşiyor… Kimileri bu 

sahteliğin ortasında, yarışma yolu ile proje elde edilmesinin, 

mimarlığın niteliğini azıcık artıracağına inanarak işbirliği 

yanılsamasına düşüyor. Tam da bu süreçte Çamlıca Camisi 

ve Kampus Okullar gibi projelerin yarışma yoluyla elde 

edilmesi bu sahteciliği bu yanılsamayı gözler önüne 

seriyor. Yarışma yönteminin doğruluğu proje içeriğinin 

yanlışlığını gizleyemiyor, kente karşı işlenen suçu 

hafifletmiyor; aksine yarışmalar “aklaşıyor” ve bir 

meşrulaştırma aracına dönüşüyor.“Yarışmayla 

yap, nasıl ve nerede yaparsan yap” anlayışı 

iktidarın mimarlık politikasına teslim oluyor. 

Savunma hakkının yargılandığı, adaletin yok 

edildiği günler Türkiye’sindeyiz. Sorgusuz 

sualsiz gece baskınları ile derinleşen ve giderek 

baskıcı bir diktatörlük biçimini alan süreç, 

Anayasa değişikliği ve yerel yöntemim seçimleri, 

mücadele ihtiyacını ve arzusunu kamçılıyor; 

yürek atışlarımız, soluk alışlarımız alabildiğine 

hızlanıyor. Öfkeleniyoruz. Bıraksak uçup 

gidecek her şey bir bir ellerimizden… Bıraksak 

teslim alınacak kent mekânları, kıyılar, meralar, 

ormanlar... Ve mesleğimiz. Bırakmıyoruz. Top 

yekûn bir saldırının karşısında verdiğimiz var 

olma mücadelesi, mimarlığın kendi kaynağına 

dönerek toplumsal bir umuda dönüşme 

potansiyelini taşıyor. Umudu büyütenlerin 

yükselen sesi, isyanlara gebe bir Türkiye’yi 

işaret ediyor. 

Böylesine tarihsel bir dönemde toplanan 

Mimarlar Odası Genel Kurulunun sorumluluğu 

ağırdır. Mimarlar Odasının delegesi olmak önemli 

bir sorumluluk altında olmaktır aynı zamanda. 

6-7 Nisan 2013’de Antalya’da gerçekleştirilecek 

Genel Kurulda sadece kendimize karşı değil, 

temsil ettiğimiz mimarlık ortamına, taşıyıcısı 

olduğumuz mimarlık ve kent mücadelesine, 

Mimarlar Odasının 59 yıllık tarihine karşı da 

sorumlu olacağımız açıktır. 

Önümüzdeki günler birbirimize ihtiyacımızın daha da 

fazla olacağı günlerdir... Kim bilir, belki de bir daha 

böylesine kapsamlı bir toplantının yaşanamayacağı 

günlere gebe bir ülkenin mimarları olarak, Mimarlar 

Odası Genel Kurulunu rutin bir yönetmelik gündemi 

ile geçiştiremeyiz. Mimarlar Odası Genel Kurulunun, 

ülkenin her yanında devam eden iç karartıcı gidişe, 

geleceğimizin çalınmasına, mimarlığın baskı altına 

alınmasına, telif haklarının kaldırılmasına, ülke 

topraklarının, kıyıların, ormanların, Cumhuriyet Dönemi 

mimari mirasının, Atatürk Orman Çiftliği’nin, Taksim’in, 

Haydarpaşa’nın, Saraçoğlu Mahallesi’nin hayatımızdan 

koparılmasına karşı isyanın Genel Kuruluna 

dönüşmesi şarttır. 

Her isyan süreci vazgeçmeyi reddettiğimiz bir hakikatle 

başlar. “Mimarlık insan içindir”: İşte vazgeçmemizi 

istedikleri ve vazgeçmeyi reddettiğimiz hakikat budur. 

Zihinlerimize saplanmış bir kıymık gibi bilincimizde sızlayan 

ve bizi nisyan ile isyan arasında seçime zorlayan işte bu 

hakikattir. Bu noktada yapmamız gereken şey basittir: 

örgütlenmeliyiz. Örgütlenmek, her şeyden önce bağ 

kurmaktır, tarafsız olmayan bağlar, hem de müthiş 

bağlar kurmaktır. Birbirimize dokunabileceğimiz geniş 

bir toplumsal tabana sahibiz. Mimarlar Odası meslektaş 

olmanın politik yanından vazgeçmeyen bir örgütlülüğün, bir 

mirasın ve bitmemiş bir deneyimin adıdır. Ve bazı adlar savaş 

alanı gibidir; bazen sizden çok düşmanlarınızın ağzındadır. 

İşte bu gerçeklik hepimize ağır sorumluklar yüklemekte, 

bizi Direnişin ve Umudun Türkiye’sinin mimarı 

olmaya çağırmaktadır. 

Ya bize verilenle yetineceğiz, ya da bu ülkede demokrasi 

ve özgürlükler mücadelesinin mimarı olacağız. Ya 

kardeşliğin inşasını muktedirlerin lütfuna bırakacağız, 

ya da bütün savaş duvarlarını bilincimizle yıkıp 

parçalayacağız. Ya mimarlığımızdan vazgeçeceğiz, 

ya da Genel Kurulu ülke ve mimarlık politikalarının 

tartışıldığı, bir eylem programında somutlaşan bir 

meydan okumaya dönüştüreceğiz. Ya parmaklarımızı 

kaldırıp, torba yasa süreci yaşanmamış, hiçbir şey olmamış 

gibi, parmaklarımızla yüreklerimiz arasındaki bağları keserek 

yönetmeliklerimizi oylayacağız, ya da başlarımızı kaldırıp 

bizi, mesleğimizi, odalarımızı, özgürlüğümüzü, asla 

vazgeçmeyeceklerimizi yok etmek isteyenlere karşı 

isyan edeceğiz. 

Biz Bu Tarihsel Genel Kurulda İsyan Etmeyi Tarihsel Bir 

Sorumluluk Olarak Görüyoruz, Öyle De Yapacağız. 

Çünkü isyan müzik gibidir; odak noktaları zaman ve mekân 

içinde dağılmakla birlikte, kendi titreşimlerinin ritmini 

harekete kazıyabilir, yoğunluğunu daima arttırır. Ta ki 

normale dönmenin artık istenmediği, hatta akıldan bile 

geçirilmediği bir noktaya kadar. 

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şube Delegasyonu 

bülten 105 

nisan 2013

4 

Bizleri Baskı Altında Tutan Zincirleri Kırıncaya Kadar… 

Ethem Torunoğlu 

Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti, 2005 yılında Simón 

Bolívar’ın büyük ustası (çocukluğunda öğretmeni) 

Simón Rodríguez’in huzurunda ettiği yeminin 200’üncü 

yıldönümünü kutladı. Bolívar, bu yemini 15 Ağustos 

1805’te İtalya’da, Roma’nın bir kenar mahallesinde etmişti. 

Bolívar ve Rodríguez tarafından bu törensel gün için 

seçilmiş olan yer, yani Sacro Tepesi (Monte Sacro), zaten 

başlı başına genç Bolívar’ın verdiği tarihi sözün taşıdığı 

önemi gösteriyordu. Çünkü Antik Roma’daki pleblerin 

(“ayak takımının” ve kölelerin ) particilere (soylulara) karşı 

Sicinio’nun önderliğinde yükselen isyancı protestosunun 

tam olarak Sacro Tepesi’nde gerçekleştiği varsayılıyordu. 1 

Genç Simón Bolívar, Monte Sacro’da, hayatını adayacağı 

özgür ve bağımsız bir Latin Amerika mücadelesi için yola 

koyulurken, yıllar sonra bu ideallerin ete kemiğe bürünme 

aşamasına gelebileceğini hayal ediyor muydu Bu soruya 

yanıtımız, hayalden öte, kısa sürede gerçekleşeceğine olan 

bir inat ve inanç olabilir… Miranda’da, Bolivar’da, Sucre’de, 

Marti’de, Fidel’de, Che Guevera’da, Alende’de, Latin 

Amerika Devrimci Hareketleri’nde ve Chavez’de karşılığını 

bulan elbette ki benzer düşünceler, mücadele, kararlılık ve 

inattı, bir başka deyişle; “…gerçekçi olup, imkânsızı istemek !” 

Latin Amerika’da “ El Libertador” (Kurtarıcı, Özgürleştirici) 

olarak anılan Simon Bolivar’ın düşünceleri ve idealleri 

yıllar sonra sadece Güney Amerika Halkları için değil, tüm 

dünya halkları için emperyalizme karşı duruşun simgesi 

haline geliyordu. Bolivar’ın izinde yürüyen, birleşik ve 

özgür bir Latin Amerika sevdasını “ 21. Yüzyıl Sosyalizmi”ni 

inşa süreci ile birleştiren, sadece ülkesi Venezuela’da değil, 

tüm Latin Amerika’da yoksulların, ezilenlerin, emekçilerin 

ve ötekilerin umudu ve sevgilisi olan Hugo Chavez Frias, 

birçok zinciri kırarak hayata veda etti. 

5 Mart 2013 tarihinde, uzun süredir mücadele ettiği 

kanser hastalığına yenik düşen, Başkan ve Komutan 

Chavez, toplam 14 yıl iktidarda kalarak ülkesine yeni bir 

çehre kazandırdı. 

adlı çalışmasına göre Latin Amerika’da son 20 yıldır, 

solcu hükümetler döneminde eşitsizlik ve yoksulluk 

bölgede dikkat çekici düzeyde azalmış durumda. Bu 

veriler yine de bölgedeki gelir dağılımında görülen 

uçurumun mucizevî bir şekilde ortadan kaybolduğu 

anlamına gelmiyor. Ancak, Küba’daki Sosyalizm Deneyimi 

ile birlikte, Bolivarcı Devrimin kazanımları ile yapısal 

bir dönüşüme giren Venezuela, daha farklı özellikler 

göstermekle birlikte kıtanın büyük ülkelerinde yaşayan 

toplumsal siyasal hareketlerin yükselmesi ile iktidara 

gelen halkçı hükümetler Brezilya’da ve Arjantin’de emekçi 

halk kesimlerinin gelecek için umutlanması adına önemli 

adımlardı. ABD Emperyalizmine, yıllardır hâkim olan 

faşist cuntalara ve sağ politikalara tepki olarak yükselen 

toplumsal hareketler, Brezilya’da “topraksız köylü hareketi” 

nde kendini ifade ederken, Meksika’da Zapatist Hareket, 

adeta tüm latin dünyasına “dünyanın balkonundaki 

isyancılar” olarak örnek oluyordu. Bu arada, Nikaragua’da, 

Ekvator’da, Bolivya’da ve Uruguay’da iktidara gelen solcu, 

halkçı ve eski gerilla lideri kökenli devlet başkanlarının 

kimlikleri ile bütünleşen sosyalist halkçı politikalar 

1980’lerin yıkıcı neoliberal politikalarına direnerek taban 

demokrasisine dayanan, yoksulluğu azaltan, eşitsizlikleri 

değişik süreçlerde gerileten politikalar ve uygulamalar ile 

Latin Amerika genelinde toplumsal bir hareketlilik, alt üst 

oluş ve umut rüzgârı yaratmış görünüyor. 

Bu rüzgârın en önemli unsuru ise Venezuela ve Hugo 

Chavez’di dersek sanırım abartılı bir siyasal çözümleme 

yapmış olmayız. Chavez, politik yaşamının ilk 

dönemlerinde Venezuela’daki sağcı merkez politik hatta 

karşı, petrol gelirlerine dayanan büyük sermayeye yani 

ABD destekli hükümet ve petrol tekellerine karşı, iktidarı 

ele geçirme konusunda sandık dışı süreçleri deneme 

cüretini de göstermekle birlikte, asıl olarak halk nezdinde 

sağladığı güven ve hitabet yeteneği ile köklerini Latin 

Amerika’nın direniş kültürüne dayandıran bir politik hat 

O nasıl Bolivar’ın 200 sene önce ardında bıraktıklarından 

esinlendiyse, kim bilir kaç kuşak da ondan esinlenecek. 

“Başka bir dünya mümkün” diyen herkes onu saygıyla, 

sevgiyle anacak… 

Dünya genelinde neoliberalizm yükselirken, haritanın sol 

köşesinde ezilenlerin mücadelesi güç kazanıyor 

Dünya Bankası ve CEPAL’in (Latin Amerika ve Karayipler 

Ekonomi Komisyonu) “Latin Amerika’nın Sosyal Panoraması 2012” 



ankara şubesi

5 

oluşturarak yükselişe geçmiştir. Bu süreç, bu değişim 

ve “Bolivarcı Devrim”, doğal olarak düz ve sorunsuz bir 

hat olarak gelişmedi. ABD’nin bir dizi komplosu, petrol 

tekellerinin manipulasyonları ve karşı devrim girişimleri 

Chavez İktidarı’nı yıkmak için elinden geleni yaptı. Ama her 

seferinde, kararlı ve dirençli halk kitleleri, Bolivarcı Devrime 

sahip çıktı. Chavez, son tahlilde ise değişik zamanlarda 

kazanılan seçim zaferleri ile birlikte berraklaşan 

sosyalizm anlayışı ile geniş kitlelerin yaşamlarını 

değiştiren bir devrime ve sosyal dönüşüme imza atmıştır 

yorumunu yapabiliriz. 

Yoksulluğu yüzde 44, eşitsizliği yüzde 54 oranında 

düşüren Venezüella bugün bölgenin en düşük 

eşitsizlik düzeyine sahip ülkesi… Geçtimiz yıllarda, 

Hükümet sel yüzünden evlerini kaybedenlere yalnızca 

bir buçuk yıl içinde 250 bin konut inşa etti. 

1998’de Chavez ilk kez iktidar olduğunda, nüfusun yüzde 

21’i yetersiz besleniyordu; şimdi Venezüella, marketlere ve 

süpermarketlere sübvansiyonlu gıda veren dağıtım ağı kurdu. 

1980 yılında gıdanın yüzde 90’ını ithal ederken bugün 

bu rakam yüzde 30’dan daha aza düştü. Misyon Agro- 

Venezüella, 454 bin 238 çiftçiye kredi sağladı ve 2012 

yılında da 39 bin çiftçi kredi aldı. Dört milyonu okullardaki 

çocuklar olmak üzere beş milyon Venezüellalı ücretsiz 

yiyecek alıyor ve 6 bin yemek salonu 900 bin kişiyi besliyor. 

Çiftçilere yardım etmek için yapılan toprak reformu ve 

uygulanan politikalar, yurt içi gıda arzını artırdı. Gıda 

güvenliği için alınan tüm bu önlemlerin sonucu yetersiz 

beslenme şu anda sadece yüzde 5 ve 1990 yılında yüzde 

7,7’ye yükselen çocuklardaki yetersiz beslenme, bugün 

yüzde 2,9. 

Sağlık ve kamu sağlığı ile ilgili en önemli verilerin 

bazıları şöyle: 2 

• Bebek ölümleri bin kişide 25 iken (1990’da), bin kişide 

13’e (2010’da) düşürüldü; 

• Nüfusun yüzde 96’sı gibi etkileyici bir kesimi, şimdi 

temiz suya sahip (Bolivarcı Devrimin hedeflerinden biri) 

• 1998 yılında 10 bin kişiye 18 hekim düşerken bugün 

10 bin kişiye 58 hekim düşüyor ve kamu sağlık sistemi 

95 bin doktora sahip. 

• Önceki hükümetler 40 yıl boyunca 5 bin 81 klinik inşa 

ederken Bolivarcı Hükümet Sadece 13 yıl içinde 13 bin 

721 klinik inşa etti (yüzde 169,6’lık bir artış). 

• Barrio Adentro (yani, 8 bin 300 Kübalı doktordan 

yardım alınan temel bakım programı) 7.000 kliniği ile 

500 milyon kez muayene yaptı ve yaklaşık 1,4 milyon 

hayat kurtardı. 

• Yalnızca 2011 yılında, şizofreni de dâhil olmak üzere 

kanser, hepatit, osteoporoz gibi 139 hastalığı tedavi 

etmek için 67 bin Venezüellalı yüksek maliyetli ücretsiz 

ilaç aldı; şu anda 34 tane bağımlılık tedavi merkezi var. 

• 6 yıl boyunca 19 bin 840 evsiz insana özel bir program 

aracılığıyla hizmet verildi ve sokaklarda yaşayan hemen 

hemen hiçbir çocuk yok. 

• Venezuella, şimdi bölgenin en büyük yoğun bakım 

ünitesine sahip. 

• Yüzde 34–40 arasında tasarruf sağlayan ve kamu 

eczaneleri ağını oluşturan 127 eczanede sübvanse 

edilen ilaçlar satılmakta. 

• 51.000 kişiye Küba’da özel göz tedavisi yapıldı 

(masraflar devlet tarafından karşılandı) ve “Misión 

Milagro” (Görevimiz Mucize) adlı göz sağlığı programı 

çerçevesinde, 1,5 milyon Venezüellalıya görme kusurları 

ile ilgili tedavi yapıldı. 

Hugo Chavez, siyaset sahnesine başarısız bir darbe 

girişimiyle çıkmıştı. Sonraki seçim zaferlerine rağmen, o 

girişimin izi bazı kesimlerce hep tartışma konusu yapıldı. 

Ve hep şu soru peşinden geldi: “Despot mu, devrimci mi” 

“Büyülü gerçekçilik” düşüncesinin önderi Gabriel Garcia 

Marquez de, Chavez’in ilk seçim zaferinin ertesinde, Le 

Monde Diplomatique’e yazdığı makaleyi ve Chavez’e 

ilişkin siyasal portreyi “o soruyla” bitiriyordu.O günlerden 

bugünlere köprülerin altından çok sular aktı. Marquez 

bugün bir Chavez portresi yazsa, herhalde o soruyla 

bitirmezdi yazısını...Venezüella’nın yoksulları, yok 

sayılanları onu bir devrimci olarak bağırlarına bastı. Alaşağı 

ettiği egemenler ve onların müttefiki emperyalist iktidarlar 

nezdinde ise elbette bir “despottu”... 

Başkan Chavez’in ölümü ile birlikte Venezuela’da ve 

Latin Amerika’da bir boşluğun oluşacağı öngörmek 

yanlış olmasa gerekir. Bu arada, Venezuela’da Chavez’in 

bülten 105 

nisan 2013 

kent ve ülke gündemi

6 

21. Yüzyıl Sosyalizmi’nin kesintisiz devam etmesi için nasıl 

ki, bizim buralarda daha fazla “Fatsalara” daha fazla “Terzi 

Fikrilere” ihtiyaç var ise, Latin Amerika’da da daha fazla 

Venezuela ve Kübalara ve “Fidellere, Chavezlere” ihtiyaç var. 

Gabriel Garcia Marquez bir çalışmasında üç kavramdan 

söz eder: Tarihî saat, stratejik dakika ve taktik saniye… 

Chavez’in gönlünde yatan devrimci demokrasiydi. 21 

Yüzyıl Sosyalizmi idi… Ona ne kadar yaklaşıldığını ise 

“tarihî saat” gösterecek herhalde... 

¡Que comunismo!@flickr 

Globovisión@flickr 

kimliğinde ve kişiliğinde şekil bulan, gelişen, sağlık, eğitim 

politikaları ile alt yapı hizmetlerinin yoksul mahalleleri 

gözedecek şekilde planlanması ile petrol şirketlerinin 

kamulaştırılması ve başta petrolden gelen gelirler 

olmak üzere, devletin gelirlerinin yağmalanmasının 

önüne geçilmesi ile büyüyen ve gelişen Venezuela, 

yarattığı sosyalist demokrasi deneyimi, halk komiteleri 

ile önümüzdeki dönemi Komutan Chavez olmadan da 

aşabilecek olgunlukta bir ülke… Venezuela’nın Chavez 

sonrası geleceğini, muhalefetin, ABD destekli çevrelerin 

belirlemesi mümkün görünmüyor. Venezuela’da Chavez’in 

çağrısı ile bir araya gelen, ama bu bir araya gelişte 

çatı birlikteliğini değil, sokakta, fabrikada yan yana 

durabilmeyi başaran değişik örgüt ve partiler (24 parti ve 

oluşum)“ Venezuela Birleşik Sosyalist Partisini” (Partido 

Socialista Unido de Venezuela- PSUV) oluşturmuşlardır. 

Muhtemelen, sizler bu yazıyı okuduğunuzda, Venezuela’da 

14 Nisan 2013’de yeni başkan için seçimler yapılmış olacak. 

PSUV yaklaşık 7 milyon üyesi ile Bolivarcı Devrime inancı 

ve örgütlü halk yenilmez anlayışı ile Nicolas Maduro 

liderliğinde seçime giriyor. PSUV’nin % 60 civarında 

oy alması bekleniyor. Bu beklentinin gerçekleşmesini 

ve Chavez’in olmadığı bu yeni dönemin yeni gerekleri 

ve gerçekleri ile yaşamın doğadan ve insandan yana 

örgütlenmesine devam edilmesini bekliyoruz ve 

umut ediyoruz. 

DİPNOTLAR 

1. ) Lynch J., Simon Bolivar, Çeviren: Bülent O. Doğan, Türkiye İş Bankası 

Kültür Yayınları, 2011. 

2. ) Muntaner C. ve diğerleri, Hugo Chavez’in başarıları ve Bolivarcı 

Devrim, Dosya: Chavez’in Ardınadan… , www.sendika.org 

KAYNAKÇA 

• Galeano, E., Yürüyen Kelimeler, Türkçesi: Bülent Kale, Çitlembik 

Yayınları İnceleme Dizisi, 2. Baskı, İstanbul, 2006. 

• Galeano, E., Latin Amerika’nın Kesik Damarları, Türkçesi: Atilla Tokatlı, 

Roza Hakmen, Çitlembik Yayınları İnceleme Dizisi, 3. Baskı, İstanbul, 2010. 

• Gott, R., Hugo Chavez ve Bolivarcı Devrim, Çeviri: Hasan Böğün, Yordam 

Kitap, İstanbul, 2008. 

• Göksu, C., Hugo Chavez ve Venezüella Seçimleri Üzerine, www. 

latinbilgi.net, 2.11.2012 

• Harnecker, M., Hugo Chavez Venezuela Devrimini Anlamak, Güncel 

Yayıncılık/ Açık Tartışam Dizisi, İstanbul, 2006. 

• İnce, S., Devrim Sahipsiz Değil,Birgün Gazetesi Pazar Eki, Yıl:9, Sayı: 323, 

10 Mart 2013, S. 1 ve 4. 

• Kürkçügil, M., Hugo Chavez ve Devrimde Devrim, Agora Kitaplığı, 

2005. 

• Lynch, J., Simon Bolivar, Çeviren: Bülent O. Doğan, Türkiye İş Bankası 

Kültür Yayınları, 2011. 

• Muntaner, C. ve diğerleri. Hugo Chavez’in başarıları ve Bolivarcı 

Devrim, La Haine’deki İspanyolcasından Atiye Parılyıldız tarafından Latinbilgi 

(Sendika.Org) için tercümesi yapılan makale, www.sendika.org 

• Nweihed, K. G. Küreselleşme İki Yüze Maske, İspanyolca’dan Çeviri: 

Banu Temel Gürel, Editör: Mehmet Necati Kutlu, Memleket Yayınları, Ankara, 

2007. 

• Veltmeyer, H., Latin Amerika’da Devlet İktidarı ve Toplumsal 

Hareketler, Türkçesi: Ali Ergin Demirhan, Kalkedon Yayıncılık:43, 2007. 

• Temelkuran, E., Biz Burada Devrim Yapıyoruz Sinyorita, Everest 

Yayınları, İstanbul, 2006. 



ankara şubesi

7 

“Başka Bir Mimarlık” İçin: 

Dünyadan Farklı Örgütlenme Örnekleri –2 

“Sınır Tanımayan Mimarlık”/ASF-INT 

Arif Şentek 

“Sınır Tanımayan” örgütler, uluslararası sorunlu ve çatışmalı 

alanlarda, özellikle savaş, yoksulluk ve şiddet olaylarının 

yaşandığı ülkelerde etkinlik gösteren değişik meslek 

örgütlenmeleridir diyebiliriz. Bugüne kadar daha çok “Sınır 

Tanımayan Doktorlar” veya “Sınır Tanımayan Gazeteciler” 

adlarını duyurmuşlardır. Oysa bir süredir çeşitli ülkelerde 

örgütlenen “Sınır Tanımayan” mimarlar da bu yönde 

etkinlikler sürdürüyor. “Uluslararası Sınır Tanımayan 

Mimarlık” (Architecture Sans Frontières - International) 

kısa adıyla ASF-INT 23 ülkeden 28 örgütü kapsayan bir 

dayanışma ve eşgüdüm örgütlenmesi. 

ASF-INT kuruluş nedenini, “yapılı çevrede yaşanan 

toplumsal sorunlara ve çevre sorunlarına ilginin arttığı 

bir ortamda, ana akım mimarlığa egemen olan etik 

değerlerden yoksun davranışlara karşı duyulan tepki” diye 

özetliyor. ASF-INT, günümüzde yapılı çevrede karşılaşılan 

sorunları kısaca şöyle sıralıyor: 

• Nüfusun çoğunluğunu düşük gelirli halkın 

oluşturduğu ülkelerde hızlı kentleşme ortamında, 

insanlara barınma olanakları sağlanamamakta ve 

altyapı hizmetleri getirilememektedir. 

• Bugün kentlerin yoksul gecekondu bölgelerinde 

yaşayan bir milyon nüfus 2030’de 2 milyara çıkacaktır. 

• İnsanların temiz su ihtiyacı karşılanamamaktadır. 

Kanalizasyon, drenaj ve yolları yoktur. Arazi kullanma 

hakları güvence altına alınmamıştır. 

• Altyapı sorunlarına yerel koşullara uygun, olanakları 

dikkate alan ve halkın katılımını sağlayan çözümler 

getirilememektedir. 

• Gecekondularda oturanlar, başka barınma olanakları 

getirilmeden yerlerinden zorla tahliye edilmektedir. 

• Kendiliğinden gelişmiş imar dışı yerleşimlerde var 

olabilen mekân kaliteleri anlaşılamamaktadır. 

• Uygulamada insanların etkin katılımını sağlayacak 

stratejilerin nasıl kullanılacağı bilinmemektedir. 

• Kriz ve baskı ortamlarında yaşamlarını yetersiz 

koşullarda sürdüren insanlara karşı duyarsızlık gittikçe 

artmaktadır. 

• 1980’den bu yana her yıl 250 milyondan fazla insanın 

maruz kaldığı doğal afetler iki katına çıkmıştır. 

ASF-INT bir tür ağ örgütlenmesi olarak çalışıyor. 

Etkinlikler şu ülkelerdeki ASF örgütlenmeleriyle 

yürütülüyor; Almanya, Avusturya, Avusturalya, Belçika, 

Benin, Danimarka, Fransa, Hindistan, İngiltere, İspanya, 

İsveç, İsviçre, Kolombiya, Kongo, Nepal, Portekiz, Tunus, 

Yunanistan. ASF-INT’in 10 kişilik yönetim kurulu da 

farklı ülkelerden gelen mimarlardan oluşuyor. Yönetim 

kurulunun kimi toplantıları internet üzerinden yapılıyor. 

Örgüt ve çalışmaları hakkında ayrıntılı bilgiye 

www.asfint.org internet sitesinden erişilebilirsiniz. 

Bir ülkedeki ASF örgütü sadece kendi ülkesinde etkinlik 

göstermiyor, dünyanın değişik bölgelerinde projeler 

gerçekleştiriyor. Örneğin İngiltere’deki ASF-UK, ülke 

içindeki çalışmalarında özellikle atık malzemelerin 

değerlendirilmesi ve evsizlere yönelik projeler yürütüyor 

ama Brazilya, Hindistan, Japonya ve Güney Afrika’da 

da çalışıyor. ASF-UK Brezilya’da kent yoksullarının 

barınma koşullarının iyileştirilmesine yönelik bir proje 

uygulamış. Hindistan’da depreme karşı duyarlılığı artırıcı 

uygulamalı eğitim çalışması gerçekleştirmiş. Japonya’da 

gecekondularından tahliye edilen azınlıklıkların barınma 

koşullarını iyileştirme konusunda çalışmalar yapmış. Güney 

Afrika’da AIDS’li çocuklar için bir yurt binası tasarımına 

katkı vermiş. 

“Sınır Tanımayan Mimarlar” ilk kez 1979’da Fransa’da ve 

1992’de İspanya’da bir araya gelerek bu ülkelerdeki ASF 

örgütlerini kurmuşlar. Değişik ülkelerden aynı amaçları 

paylaşan ASF örgütleri arasındaki ilişkiler sonucu, uzunca 

bir hazırlık döneminin ardından uluslarası bir “şemsiye” 

örgütlenme olarak ASF-INT kurulmuş. ASF-INT’in 

kuruluşundaki başlıca amaç; “örgütler arasında eşgüdümü 

sağlayacak bir platform oluşturmak ve genellikle 

bülten 105 

nisan 2013 


8 

hükümetlerin görmezden geldiği, uğraşmak istemediği yapılı çevre sorunlarına 

toplumun dikkatini çekmek, sivil toplumu bu yönde küresel ölçekte harekete 

geçirmek” diye özetleniyor. 

ASF-INT’in oluşumu 2003 yılında Almanya’nın Hasselt kentinde yapılan bir 

toplantıda kabul edilen ortak belge ile tamamlanmış. “Hasselt Şartı” adıyla 

bilinen bu belgede “Sınır Tanımayan Mimarlık” örgütleri ortak amaçlarını 

şöyle özetlemişler: 

1. Haksızlığa uğramış ve gerekli olanaklardan yoksun topluluklarla aktif 

bir işbirliği içinde, insanca bir dayanışmaya yönelik, insanlar arasında ayırım 

gözetmeyen, kendine yeterliliği teşvik eden adil ve sürdürülebilir kakınma 

çabalarında eşgüdümü sağlamak. 

2. Spekülatif kâr amacından uzak, toplumsal amaçlı uygulamaları 

teşvik ederek yapılı çevrenin oluşumunda görev yapan meslek insanlarının 

toplumsal sorumluluğunu geliştirmek. 

3. Barışın inşası yolunda çalışan kuruluşlar arasında işbirliğini sağlamak 

ve uygulamalarda etik açıdan tutarlı bir meslek anlayışını güçlendirmek. 

4. Yapılı çevrede toplumsal eşitliği geliştiren politikalar, programlar 

oluşturmak, bunları yaymak, bu amaçla kamu kuruluşları ve özel kuruluşlar 

ile farklı kesimlerin katıldığı çalışmalar yürütmek. 

5. Kültürel özgünlüğü dikkate alan, doğal çevreye karşı sorumluluk 

duyan, yerel değerler açısından tutarlı, uygun teknoloji, malzeme ve işçilik 

türlerinin kullanımını sağlamak. 

6. Yerleşimlerin toplumsal gelişimini sağlayıcı ilerlemeler doğrultusunda 

bilgi paylaşımını ve tartışma, düşünce ve farkındalıkları yaygınlaştırmak. 

7. Olanakların sınırlı olduğu ülkelere yönelik örgütlenmeler arasında 

diyaloğu ve uzun erimli ortaklıkları teşvik etmek. 

8. Kırsal ve kentsel kalkınmada topluluklar arasında dayanışmayı 

güçlendirmek üzere katılımcı, demokratik, çok kültürlü ve disiplinler arası 

süreç ve yaklaşımları desteklemek. 

9. Afet sonrası acil yardım uygulamalarının uzun erimli sürdürebilir 

kalkınma stratejileri ile bütünleştirilmesine katkıda bulunmak. 

10. Herkes için yeterli ve insan onuruna yaraşır barınma 

koşullarına erişimin bir “temel insan hakkı” olarak kabulünü ve 

gerçekleştirilmesini savunmak. 



ankara şubesi

Şube Gözünden 

Kent Gündemi 

ANAYURT Tarih : 15.03.2013 

1/2 

HAFTADA 6 GÜN ULUS... Sayfa : 1 

ANKARA Tiraj : 3254 

SİYASİ StxCm : 139 

9 

bülten 105 

nisan 2013 


10 



ankara şubesi

Önce İnsan, Önce Sağlık, 

Önce İş Güvenliği! 

TMMOB 

03 Mart 2013 

TMMOB Genel Kurulu‘nda alınan karar gereğince ilk 

kez bu yıl düzenlenen “İş Cinayetlerine Karşı Mücadele 

Günü”nde İKK‘ların bulunduğu illerde basın 

açıklamaları gerçekleştirildi. 

Ankara‘da Olgunlar Sokak‘taki Madenci Anıtı önünde 

yapılan basın açıklamasını Maden Mühendisleri Odası 

Başkanı Mehmet Torun okudu. Basın açıklaması sonrası 

İnşaat Mühendisleri Odası toplantı salonunda konuya 

ilişkin fotoğraf sergisi açılışı ve Derin Çığlık filminin 

gösterimi yapıldı. 

Değerli Basın Mensupları, 

Hepinizin bildiği gibi ülkemizde her yıl binlerce iş kazası 

yaşanıyor, onlarca emekçi hayatını kaybediyor, yüzlerce 

emekçi yaralanıyor. TMMOB‘nin konuya ilişkin yaptığı 

tüm çalışmalarının sonunda dile getirdiği “işçi sağlığı ve iş 

güvenliği ile ilgili düzenlemelerin sorunlu olduğu” her yıl 

artan iş kazaları ile kendini göstermektedir. Öyle ki artık, 

yalnız biz değil medya bile “iş kazası” yerine “iş cinayeti” 

sözünü kullanmaktadır. 

basın açıklamaları 

İşçi sağlığı ve iş güvenliğinde temel amaç; çalışanların 

sağlığına zarar verebilecek hususların önceden 

belirlenerek gereken önlemlerin alınması, 

iş kazası geçirmeden, meslek hastalıklarına 

yakalanmadan, sağlıklı ve güvenli bir ortamda 

çalışmalarının sağlanması, çalışanların ruhsal ve 

bedensel bütünlüğünün korunmasıdır. 

İşyerinde sağlık ve güvenlikle ilgili şartları sağlamak 

işverenin öncelikli ödev ve sorumluluğudur. Çalışanlar 

da bu doğrultuda alınan tedbir ve talimatlara uymakla 

yükümlüdürler. İlgili düzenlemeleri hazırlamak ve 

uygulanmasını denetlemek ise elbette devletin görevidir. 

Bu ise ancak tarafların uzlaşma içerisinde işçi sağlığı ve iş 

güvenliğinin önemine inanmaları ile mümkündür. 

İş cinayetleri ve meslek hastalıkları, esasen sermayenin 

azami kâr hırsı ve çalışma yaşamına yönelik politikaların 

emek aleyhine oluşmasından kaynaklanmaktadır. 

Küreselleşme ve neoliberal politikalar; özelleştirme, 

sendikasızlaştırma, taşeronlaştırma, esnek 

istihdam politikaları birbiriyle bağlantılı olumsuz 

sonuçlar yaratmaktadır. 

11 

Ne yazık ki, yeni çıkarılan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği 

Kanunu da, sorunun merkezine inen ve ona göre çözümler 

üreten bir yasa değildir, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 

iş cinayetleri ve ölümler artarak devam etmektedir. 

Bu yasadaki en önemli sıkıntılardan biri iş yerinde 

“kaza‘‘ olduğunda, sorumlu tutulacak kişilerin yine aynı 

işyerinde ücretli olarak çalıştırılan mühendisler olmasıdır. 

Yeni yasa, iş kazalarında işverenlerin sorumluluğunu 

ortadan kaldırmaya yönelik bir düzenleme olarak 

karşımıza çıkmaktadır. 

Ağaoğlu ile İlgili Kamuoyuna Açıklama 

TMMOB 

05 Mart 2013 

03 Mart 2013 tarihinde kimi ulusal yayın 

organlarında bir gayrimenkul ve inşaat şirketi 

sahibi olan Ali Ağaoğlu’nun daha önce pek 

çok kez olduğu gibi, Mimarlar Odası’nı hedef 

alan, karalama, tehdit ve hakaret içeren 

hezeyan içerisinde açıklamalarını sürdürdüğü 

“Ağaoğlu’ndan sert sözler” başlığı altında yer 

verilen haberlerden anlaşılmaktadır. 

Daha önce yeşil, ortak donatı ve konut 

alanından merkezi iş alanına dönüştürülen 

Ataşehir Bölgesine ilişkin ve son olarak 

kamuoyunda “Maslak 1453 Projesi” olarak 

Metnin tamamına şuradan 

ulaşabilirsiniz: 

http://www.tmmob.org.tr/genel/ 

bizden_detay.phpkod=8889&tipi=3 

http://bit.ly/ZTwlI5 

bilinen “askeri alan ve askeri güvenlik bölgesini” “konut 

alanı” ilan ederek yapılaşmaya açan imar planlarına, 

bu planları yapan Toplu Konut İdaresi Başkanlığı 

aleyhine dava açılmıştır. Planları yapan idarelere karşı 

açılan davalarda yargı; “imar planlarını kamu yararına, 

şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına” aykırı 

bularak iptal etmiştir. Özellikle “Maslak 1453 Projesi”nin 

gerçekleştirilmesine izin veren planlara ilişkin olarak yargı 

kararının; üst ölçek plan kararlarına uygun olmadığı, bu 

yerlerin konut alanına açılmasının deprem kuşağında yer 

alan İstanbul için risk taşıdığı, bölgenin doğal yapısının 

bozulacağı ve su kaynaklarının kirleneceği, planlanan 

alanın yanında yer alan orman alanının yapılaşma 

baskısına maruz kaldığı, mevzuat gereği alınması gereken 

bülten 105 

nisan 2013

12 

kurum görüşlerinin plana aktarılmadığı” şeklindeki 

gerekçesi, Odamızın bu planları yargıya taşımasındaki 

haklılığını açık bir şekilde göstermektedir. 

Demokratik düzenin vazgeçilmez unsurlarından olan Sivil- 

Demokratik Toplum Kuruluşlarını ve Meslek Kuruluşlarını 

“kapatma”ya davet eden, Odamıza ve yöneticilerine 

hakaret içeren bu yakışıksız açıklamalar nedeniyle her türlü 

yasal girişimde bulunulacaktır. 

22 Mart Dünya Su 

Günü`nde “Su Yaşamdır 

Sahip Çıkalım” 

TMMOB Peyzaj Mimarları Odası 

22 Mart 2013 

1993 yılında Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilişinden 

bu yana her yıl 22 Mart tarihinde anılan Dünya Su 

Günü‘nün 2013 yılı teması “Uluslararası Su Dayanışma Yılı” 

olarak belirlenmiştir. 

Son yıllarda ülkemizde su üzerine kirletici kaynaklar 

artmış, artmaya da devam etmektedir. Başta hidroelektrik 

santrallerle tatlı su kaynaklarımız olmak üzere, sayıları 

gittikçe artan termik santraller ile de deniz sularımızın 

yapısı değişmekte, kirlenmekte ve biyolojik çeşitliliği 

tehdit etmektedir. 

Biyolojik çeşitliliğin tehdidi gıda güvenliğinin tehditti, 

sağlıklı yaşamın risk altına girmesi ve sonucunda kıtlık, 

açlık ve felaketler demektir. Su yaşamın vazgeçilmez 

unsurudur. Fakat yine aynı su iklim değişiklikleri ile kentler 

ya da kırsal yasam alanlarında doğal afetler ile insan 

yaşamını tehdit eden de bir kaynaktır. 

Türkiye su zengini bir ülke olmaktan çıkmış, temiz suya 

bugün için daha da fazla gereksinim duyan bir coğrafya 

olmustur. Bugün kirletilen bir damla suyun, önümüzdeki 

yüzlerce yıl yaşam alanlarını etkileyecek ve geri dönüşü 

olmayan felaketlere yol açacağı unutulmamalıdır. 

Su yaşamsa, yaşama sahip çıkmak hepimizin borcudur. 

TMMOB Yasa Değişikliğine 

Karşı Gerçekleştirdiğimiz 

İmza Kampanyasına Katılan 

Tüm Üyelerimize Teşekkür 

Ediyoruz 

TMMOB 

05 Mart 2013 

Metnin tamamına şuradan ulaşabilirsiniz: 



http://www.mimarlarodasi.org.tr/ 

index.cfmsayfa=belge&sub=detail 

&bid=44&mid=44&recid=14576 

http://bit.ly/XDLoTF 

AKP’nin kapalı kapılar ardında hazırlamakta olduğu 

TMMOB Yasası değişikliği ile ilgili olarak yürüttüğümüz 

mücadelenin önemli bir alanını TMMOB web sitesinde 

üyelerimizin katılımına açılan “elektronik imza 

kampanyası” oluşturdu. 

1 Aralık 2012 tarihinde başlattığımız, 5 Mart 2013 tarihinde 

dondurduğumuz imza kampanyasına katılarak “AKP’nin 

kapalı kapılar ardında hazırladığı, TMMOB’yi bölmeye, 

parçalamaya, etkisizleştirmeye yönelik yasa değişikliğini 

kabul etmiyor, Örgütüme sahip çıkıyorum.” diyen 41.063 

üyemize teşekkür ediyoruz. 

TMMOB sizinle güçleniyor, TMMOB’nin mücadelesi 

sizinle büyüyor. 

http://www.tmmob.org.tr/genel/bizden_detay. 

phpkod=8896&tipi=29 

http://bit.ly/11GWYAj 



http://www.peyzajmimoda.org.tr/ 

genel/bizden_detay.phpkod=5592 

http://bit.ly/10fgzGi 

basın açıklamaları 


ankara şubesi

13 

Genç Yarışanlar -2 

Doğuşcan Aladağ, Murat Taş ve Sadık Gökhan Ekinci 

27 Şubat 2013 

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi 42. Dönem eylem 

programında yer alan; mimari proje üretim sürecinde 

yarışma yolunun yaygınlaşması konusunda kampanyalar 

örgütlenmesi, idarelerle görüşmeler yapılması, yapılarını 

yarışma yoluyla elde eden kurumlara teşvik edici “Yarışma 

Dostu” ödülü verilmesi, yarışmalarda ödül alan genç 

meslektaşlarımızın deneyimlerinin söyleşi ve sergi ile 

birlikte hem mimarlık ortamı ile hem de kamuoyu ile 

paylaşılması kapsamında çalışmalar başlatılmıştır. Son 

beş yıl içerisinde mezun olan ve yarışmalara katılarak 

ödül kazanan Mimarlar Odası Ankara Şubesi üyelerinin 

deneyimlerinin paylaşılması ve yarışmalar sürecine 

genç bakışın açığa çıkartılması kapsamında “Genç 

Yarışanlar” etkinliği programlanmıştır. 

İlki Kasım 2012’ de, Şişli Belediyesi Halide Edip 

Adıvar Kültür Merkezi Yarışması 1. ödül sahipleri 

Erkut Sancar ve Hamza Utku Karakaya’nın katılımıyla 

gerçekleştirilen Genç Yarışanlar Etkinliğinin ikincisinin 

konukları; “Antalya Kepez Belediyesi Kongre ve Sergi 

Merkezi Ulusal Mimari Proje Yarışması” ile birincilik 

ödülünü elde eden Sadık Gökhan Ekinci , Doğuşcan 

Aladağ ve Murat Taş oldu. 

• 3 Nisan 2013 

Esin Kömez, Odtü- 2006/ Nuri Cihan Kayaçetin,Odtü, 2006/ 

Berna M. Kayaçetin, Odtü- 2006/ Canay Batırbek, Odtü, 

2006 

Hatay İl Özel İdaresi Mimari Proje Yarışması, Birincilik Ödülü 

• 3 Mayıs 2013 

Emrah Akpınar, Deü, 2009 

Ödemiş Belediyesi Kent Merkezi Ve Yakın Çevresi Ulusal Mimarlık Ve 

Kentsel Tasarım Fikir Proje Yarışması, İkincilik Ödülü 

• 22 Mayıs 2013 

Nihat Eyce, G.Ü., 2007, Aslı Özbek, G.Ü.,, 2007 

Uşak Belediyesi İsmetpaşa Caddesi Ve Çevresi Ulusal Mimarlık-Kentsel 

Tasarım Fikir Projesi Yarışması, Üçüncülük Ödülü 

• 26 Haziran 2013 

Gökhan Kınayoğlu, ODTÜ, 2004, Günce 

Eşingen,ODTÜ, 2011 

Halide Edip Adıvar Külliyesi Ulusal Mimari Proje Yarışması, Eşdeğer 

Mansiyon Ödülü 

• 25 Eylül 2013 

Serkan Sınmaz, Ebru Bayram Sınmaz, İTÜ, 2008 

Bursa Büyükşehir Belediyesi Orhangazi Meydanı Ve Çevresi Kentsel 

Tasarım Proje Yarışması, Mansiyon Ödülü 

• 23 Ekim 2013 

Dağhan Çam, İTÜ, 2010 

şubemizden 

Doğuşcan Aladağ, Murat Taş ve Sadık Gökhan Ekinci, bu 

yarışmaya nasıl katıldıklarını, projeyi nasıl tasarladıklarını 

katılımcılarla paylaştılar. Proje şartnamesini aldıktan sonra 

Ankara’da ilk eskizlerine başladıklarını söyleyen Aladağ, 

Taş ve Ekinci, Antalya’ya gittikten sonra kurguladıkları 

tasarımın tamamen değiştiğini belirttiler. Antalya’nın 

iklimini gördükten sonra projeyi orada hazırlamaya 

karar vermişler. 

Antalya için simge oluşturabilecek nitelikte 

tasarlanan yapı Antalya’nın ikliminde 

sürdürebilir iklimsel çözümler arıyor. Ağaçların 

yerleşimi ve binaya girişte sizi karşılayan ince 

uzun saçak, hemen sizi gölge altına alıyor. Bina 

içine doğal ışık sağlayan üst kabuk, ışık kontrolü 

ve havalandırma için hareketli bir yapıda 

tasarlanmış. Yapı, 2000 kişilik bölünebilir çok 

amaçlı salon,300 kişilik çok amaçlı salon ve 300 

kişilik nikah salonu olmak üzere 3 temel işlev 

birimi barındırıyor. 

Her ay bir projeyle, genç meslektaşlarımızın 

deneyimlerini üyelerimizle paylaşması 

kurgulanan Genç Yarışanlar Etkinliğinin 2013 yılı 

programı ise aşağıdaki gibi planlandı. 

Çeşme Merkez Sahili Kamusal Mekânların Ve Cephelerin Düzenlenmesi 

Ulusal Fikir Projesi Yarışması, İkincilik Ödülü 

• 20 Kasım 2013 ve 18 Aralık 2013 

2013’de Sonuçlanacak Yarışmalardan Belirlenecektir. 

• Şubat 2014 

Genç Yarışanlar Sergisi ve Sergi Kataloğunun Yayınlanması 

bülten 105 

nisan 2013 

şubemizden

14 

Bir Yapı Bir Mimar 

Nazım Hikmet Kültür Müzesi, 

Mimar:Erdal Sorgucu 

Güneş Danışman 

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi Öğrenci Komisyonu 

09 Mart 2013 

Proje Fikir Kent Düşleri 7 

Mamak Askeri 

Cezaevi Yarışması 

Kolokyum ve Ödül Töreni 

12 Mart 2013 

Geçtiğimiz dönemin sonunda çalışmalarını 

tamamladığımız “1 Yapı 1 Mimar” gezilerinin ilkini 

9 Mart 2013 Cumartesi günü Nazım Hikmet Kültür 

Merkezi’nde gerçekleştirdik. 

2007’de Yenimahalle Belediyesi tarafından açılan davetli 

bir proje yarışması sonucunda uygulanan yapının mimarı 

Erdal Sorgucu ile yapının giriş kapısında buluştuk. Binanın 

çevresini gezdikten sonra içerideki nikâh salonuna 

geçtik. Sorgucu, bize tasarım sürecinden itibaren neler 

yaşadığını anlattı. 

Yarışma için kısa zamanda yetiştirilen projenin biçimişleyiş-kent 

kimliği olarak onları nasıl heyecanlandırdığını, 

yarışmayı kazandıktan sonra uygulama sürecinde 

işlerin bir süre dışında kaldıklarını ve kontrol için tekrar 

dahil olduklarında projelerinin ne kadar değiştiğinden 

kısaca bahsetti. 

Binanın içindeki mekânları gezerken, tasarımın uygulama 

sürecinde ne kadar değişebildiğini gördük. Kullanılan 

malzemelerin, mekânların işlevlerinin, uygulama ve 

kullanım sırasında farklılaşmasını deneyimledik. 2012 

yılında kullanıma açılan binanın hâlâ peyzajı ve binaya 

ulaşım yolları tasarlanan şekilde bitirilmemiş. 

Erdal Sorgucu bizlere, “Çok güzel bir mesleğimiz var ama 

yeterince değer görmüyor. Bu mesleği yaparken en çok 

ihtiyacınız olacak şey sabır” diyerek Türkiye’de mimar 

olmanın zorluklarından bahsetti. İçtenlikle yaşadığı tüm 

süreci bizimle paylaşan Erdal Bey’e öğrenci komisyonu 

olarak tekrar teşekkür ederiz. 

13 Nisan 2013’te yapılacak olan mimar Erkut Şahinbaş 

ile Bilkent Doğramacızade Ali Paşa Cami gezimizde 

görüşmek üzere… 

Darbelere tanıklık yapan ve işkencelerle anılan Mamak 

Askeri Cezaevi’nin kamusal alana dönüştürülmesi amacıyla 

Mimarlar Odası Ankara Şubesi’nin açtığı Kent Düşleri Proje 

Fikir Yarışması’nın kolokyum ve ödül töreni 12 Mart 2013’te 

TED Üniversitesi konferans salonunda yapıldı. 

Tanıkların, mimarların ve kentlilerin katılımıyla 

gerçekleştirilen kolokyumun açılış konuşmasını yapan 

Mimarlar Odası Ankara Şube Sekreter Üyesi Tezcan Karakuş 

Candan yarışma sürecini özetleyerek, sürecin en önemli 

parçasının Mamak Cezaevi’nde kalan tanıklarla yapılan 

zihinsel harita atölyesi çalışması olduğunu söyledi. 

Değerlendirme Konferansı sonrasında yapılan Jüri 

değerlendirmesi sonrası sonuçlar 18 Şubat 2013’te 

açıklanmıştı. Kolokyum töreninde jüri üyeleri Namık Kemal 

Kaya, Adnan Aksu, Şekibe Aslan, Duygu Kaçar ve Nafi 

Alp projeleri hangi kriterlere göre değerlendirdiklerini 

anlattılar, yarışmacıların sorularını yanıtladılar. Adnan Aksu 

”Kent Düşleri yarışmalarında, yarışmacılara projelerini 

sunma hakkı veriliyor. Keşke tüm profesyonel yarışmalar 

bu şekilde olabilse” dedi. 

Destekleyen kuruluşlardan Mülkiyeliler Birliği Genel 

Sekreteri Özgür Tüfekçi, Devrimci 78’liler Federasyonu 

Başkanı Kamber Ateş ve Halkevleri Genel Merkezi Başkan 

Yardımcısı Samut Kararabulut da söz alarak yarışma 

sürecine dair düşüncelerini açıkladılar. Kamber Ateş, 

yarışmacıların Mamak Cezaevinin duvarlarını, zindanlarını 

görmeden hayal güçlerini kullanıp duygularını projelere 

aktardıkları için teşekkür etti. 

Ardından yapılan ödül töreninde ödül ve plaketler, 

düşlerin sahipleriyle buluştu. Kolokyum ve ödül töreni, 

projelerin sergilenmesi ve kokteyl ile son buldu. 

şubemizden tmmob mimarlar odası ankara şubesi

15 

The Best School In The World 

Yirmibirinci Yüzyıl 

Finlandiya’sından 

Yedi Okul Sergisi Semineri 

14 Mart 2013 

Finlandiya Okulları 

Çocuk ve Mimarlık 

Çalışmaları 

Cer Modern 

7-31 Mart 2013 

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi, Finlandiya 

Büyükelçiliği, Finlandiya Mimarlık Müzesi ve Cer Modern 

işbirliğiyle, 7-31 Mart 2013 tarihleri arası CerModern’de 

sergilenecek “21. Yüzyıl Finlandiya’sından 7 Okul Sergisi” 

kapsamında düzenlenen seminer Cer Modern konferans 

salonunda yapıldı. 

Açılış konuşmalarını TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şube 

Başkanı Ali Hakkan ile Finlandiya Ankara Büyükelçisi Nina 

Vaskunlahti’nin açılış konuşmalarını yaptığı seminere çok 

sayıda mimar ve eğitimci katıldı. 

Panelin ilk etabında Helsinki Belediyesi Eğitim Departmanı 

Baş Mimarı Kaisa Nuikkinen, Finlandiya’da Okul Tasarım 

İlkeleri: Helsinki’den Örnekleri üzerine ve Finlandiya 

Ulusal Eğitim Kurulu, Eğitim Müsteşarı Eija Kauppinen 

Fin Temel Eğitimi Yeni Sorunlarla Karşı Karşıya konulu 

sunumlarını yaptılar. 

Panelin ikinci bölümünde TMMOB Mimarlar Odası Ankara 

Şubesi Yönetim Kurulu Sekreter Üyesi Tezcan Karakus 

Candan, Okul Kültürü üzerine yaptığı sunumda Çocuk 

ve Mimarlık çalışmalarından bahsederek çocukların okul 

düşlerini paylaştı. Ankara Üniversitesi ÇOKAUM Müdür 

Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. Tülin Şener, Okullar ve Sınırlar: 

Okul Yapıları Üzerine Eğitsel Bir Değerlendirme konulu 

sunumunda; Türkiye’deki okul yapılarındaki sorunları ve 

yapılan araştırmalardan bahsetti. ODTÜ Mimarlık Fakültesi 

Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Celal Abdi Güzer ise Bir Eğitim 

Yapısı Olarak Kent, Bir Kent Olarak Eğitim Yapısı konulu 

sunumu ile kendi tasarladığı okul projeleri üzerinden okulkent 

ilişkisine değindi. 

Panelin son etabında tüm konuşmacılar, katılımcıların 

sorularını yanıtladılar. 

bülten 105 

nisan 2013 

Cer Modern’de sergilenen “Dünyanın En İyi Okulu- 21. 

Yüzyıl Finlandiya’sından Yedi Okul Sergisi” kapsamında 

Çocuk ve Mimarlık Çalışmaları Merkezi, dünyanın en iyi 

okulları sergisini öğrenciler ile buluşturdu. 

Çocuk ve Mimarlık Çalışmaları Merkezi ekibi gönüllü 

mimarları, serginin açık bulunduğu 7-31 Mart 2013 

tarihleri arasında farklı yaş grubundan öğrencilere sergiyi 

gezdirdiler. Finlandiya’daki okul yapıları hakkında olan 

sergiyi gezen öğrencilerle atölye çalışması gerçekleştirildi. 

İlkokul, Ortaokul ve lise öğrencilerinin katıldığı sergide 

mimarlar öncelikle Finlandiya'daki okulları çocuklara 

anlatıldı. Mimarlar, kırkar kişilik gruplara, ders gördükleri 

okul mekânlarını sorgulamak amacıyla bir anket yaptılar. 

Anket sorularıyla çocuklardan, okudukları okullardan, spor 

salonları, derslikler ve mekânlar hakkında bilgi istendi. 

Okul yapıları üzerinde, renk, doku, malzeme, bahçe ve 

mobilya sorgulamasının yapıldığı anketlerden sonra, 

yedişerli gruplara ayrılan çocuklar, dünyanın en iyi yedi 

okulunun mekânlarını inceleyerek, her grup birbirine 

incelediği okulun mekânlarını anlatarak tartıştılar. 

Etkinlik sonunda çocuklara nasıl bir okul istedikleri 

soruldu. Çocukların en çok, ders aralarında vakit 

geçirebilecekler geniş alanlar, okul bahçelerindeki otopark 

alanının kaldırılarak oyun/ spor alanı yapılmasını, bahçenin 

ağaçlandırılmasını, bisiklet yolu ve spor alanları, tuvalet 

mekânlarının temiz olmasını istedikleri gözlemlendi. 

Üç hafta boyunca her gün yapılan atölye çalışmaları 

kapsamında 290 çocukla buluşuldu. 

şubemizden

16 

Kent İzleme Merkezi 

Danışma Kurulu 

16 Mart 2013 

Saraçoğlu Mahallesi 

Sakinlerini Ziyaret 

Başkent Dayanışması – Ben Ankara Bileşenleri 

11 Mart 2013 

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi’nin yürüttüğü 

kent çalışmalarının şekillenmesinde ve koordinasyonunda 

büyük rol oynayan Kent İzleme Merkezi (KİM) Danışma 

Kurulu’nun 2. Toplantısı gerçekleştirildi. 

Kent, kentleşme, koruma, mimarlık, iletişim gibi farklı 

konularda uzmanların yer aldığı toplantıda Ankara’yı 

yakından ilgilendiren birçok konu ele alındı. Toplantıda 

kentte yürütülen çalışmaların maddi boyutlarının ele 

alınması, toplumun ortak değerlerinin gözetilmesi, kentin 

değerli alanlarına ilişkin bilgi üretilmesi ve envanter 

oluşturulması gerekliliği, üretilen bilginin kamuoyu ile 

etkin bir şekilde nasıl paylaşılacağı, teknik bilginin hem 

toplumsallaştırılması hem de siyasallaştırılması için 

yapılması gerekenler tartışıldı. Atatürk Orman Çiftliği, 

Atatürk Bulvarı, Ulus Tarihi Kent Merkezi, Saraçoğlu 

Mahallesi ve Dikmen Vadisi gibi alanların detaylı olarak ele 

alınarak, mimari değerlerin yanı sıra peyzaj değerlerinin, 

sanatsal değerlerin, toplumsal ve kentsel değerlerin de ele 

alınması ve gündeme taşınması gerektiğinin altı çizildi. 

Ankara kenti risk haritasının oluşturulması, kentsel 

dönüşüm sürecinin hem toplumsal hem ekonomik 

boyutunun irdelenmesi, toplu konut politikaları, TOKİ 

tarafından üretilen konutlardaki standartların olumsuzluğu 

Kurul üyelerince dile getirildi. “Kentsel kimlik” kavramının 

önemi, Ankara’nın yeşil sistemi, ulaşım- erişimde yaşanan 

sıkıntılar, kamusal hizmetin kent dışına taşınmasının kentte 

yaratacağı olumsuz etkilerin yanı sıra hızla değişen kent 

gündeminde hızlı refleks vermenin önemi ve yöntemi 

üzerinde de duruldu. 

Kent İzleme Merkezi, bünyesinde oluşturulan alt çalışma 

grupları aracılığıyla üretilecek teknik bilgiyi kamuoyu ile 

paylaşmaya, kentliye kentte olan bitenle ilgili doğru bilgiyi 

aktarmaya devam edecek. 

Başkent Dayanışması– Ben Ankara bileşenleri Saraçoğlu 

Mahallesi sakinlerinin davetiyle mahallelilere misafir oldu. 

“Bir maniniz yoksa size geleceğiz” adıyla gerçekleştirdikleri 

etkinlikte mahalle günü yaparak, mahallelinin 

kaygılarını dinledi. 

Başkent Dayanışması bileşenleri adına konuşan, Mimarlar 

Odası Ankara Şube Yönetim Kurulu Sekreter Üyesi Tezcan 

Karakuş Candan, Saraçoğlu’ndaki mahalle yaşamına 

dikkat çekti. Candan, “Saraçoğlu’nda kent merkezinde 

görmeye alışık olmadığımız bir mahalle kültürü yaşatılıyor. 

Kent merkezindeki alanda çocuklar yeşile, çimlere 

basarak büyüyorlar, kedi ve kaplumbağalarla oynayarak 

büyüyorlar, mahalleli bahçelerinde kendi sebzelerini 

yetiştiriyor. Biz de hem bu mahalle kültürünün yaşatılması 

hem de kentsel SİT alanı olan Saraçoğlu’nun ranta teslim 

edilmemesi için semt sakinleriyle ortak hareket etme kararı 

aldık ve bugün onların misafirleri olduk” dedi. 

Riskli alan kararını protesto etmek amacıyla, mahalledeki 

çay evinde yapılan buluşmada, Saraçoğlu’nun riskli alan 

tanımından çıkarılması gerektiği vurgulandı. Saraçoğlu’nu 

ranta teslim etmeyeceklerini belirten Saraçoğlu 

Sakinleri, evlerini boşaltmak istemediklerini söyleyerek 

Saraçoğlu’ndaki mahalle yaşamını anlattılar ve bu kültürün 

korunması gerektiğine vurgu yaptılar. Mahalleliler, 

site yönetimine Ankara Valiliği Defterdarlık Milli Emlak 

Dairesi Başkanlığı’ndan lojmanların 30 Haziran’a kadar 

boşaltılmasına yönelik bir resmi bir yazı geldiğini 

aktardı. Mahalle sakinlerinden Prof. Dr. Demir İnan, 

Namık Kemal İlköğretim Okulu’nun ilk mezunlarından 

olduğunu ve bütün hayatının Saraçoğlu’nda geçtiğini 

söyleyerek, “Anılarımızı ranta kurban etmeyeceğiz, 

mahallenin yeniden düzenlenmesi girişimlerine karşıyız. 

Bu girişimlerin mahalleyi tümüyle eski durumundan 

uzaklaştırıp yeni bir rant kapısı haline getirmesinden 

büyük endişe duyuyoruz” dedi. 


17 

Akün ve Şinasi Sahnesi'ne 

Sarılıyoruz 


14 Mart 2013 

Roma Tiyatrosu’nda 

Dünya Tiyatrolar Günü 


27 Mart 2013 

Emek İnşaatın ihaleye çıkardığı Akün ve Şinasi Sahnelerinin 

satışı, Başkent Dayanışması bileşenleri tarafından yapılan 

“Sanata Sarılıyoruz” eylemi ile protesto edildi. 

Başkent Dayanışması bileşenleri, Akün ve Şinasi 

Sahneleri’nin satılmaması için eylemi yaptı. Çok sayıda 

tiyatro ve opera sanatçısının destek verdiği eylemde 

Başkent Dayanışması bileşenleri Akün ve Şinasi 

sahnelerine sarı şerit çekerek “Akün ve Şinasi Sahnelerine 

Sarılıyoruz” dediler ve ihaleyi sloganlarla, şarkılarla 

protesto ettiler. 

Basın açıklamasını TOBAV genel sekreteri Meltem Keskin 

Bayur okudu. Bayur “Akün ve Şinasi sahnelerinin rant 

uğruna satılması ya da kapatılması kabul edilemez. 

İngiltere’de bir tiyatro binası kapatılmak istendi İnsanlar 

tiyatroların satılmaması için tiyatronun önünde yattı. 

Hükümet insanların bu tepkisine karşılık binayı satın 

aldı. Şimdi biz de Akün ve Şinasi Sahnesine sarılıyoruz, 

bırakmıyoruz. Sahneleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı alsın 

istiyoruz. Şinasi ve Akün sahneleri Ankaralıların hafızasının 

bir parçasıdır. Onların yıkılması demek şehrin belleğinin 

yağmalanması demektir” dedi. 

Basın açıklamasının ardından Başkent Dayanışması 

bileşenleri adına söz alan Tezcan Karakuş Candan eylemin 

amacını şu sözlerle dile getirdi: “Bütün yaşam alanlarımızı 

daraltmak isteyen AKP hükümetine karşı, kentsel 

muhalefetin odağı olmaya başlayan Başkent Dayanışması; 

AOÇ için, meydanlarımız için, yeşil alanlarımız için, kültür 

ve sanat mekânlarımız için, bizi biz yapan, bizi başkentli 

yapan her şey için mücadele ediyoruz. Burası bir sanat 

mekânıdır, alıcılar ve satıcılar giremez. Sanata sarılıyoruz, 

Akün ve Şinasi Sahnelerine sarılıyoruz. Sahneler satılmasın.” 

Başkent Dayanışması- Ben Ankara bileşenleri, Dünya 

Tiyatrolar Günü’nde “Kentin kaynağına yürüyoruz” 

diyerek Roma Tiyatrosu’na yürüdü. Ulus Heykel’de 

buluşan bileşenler, Hisar Caddesi’nden yürüyerek Roma 

Tiyatrosu kalıntılarına ulaştı. Ethos Ankara Uluslararası 

Tiyatro Festivali de Başkent Dayanışması ile birlikte 

yürüyüşe katıldı. 

Başkent Dayanışması adına basın açıklamasını, Pembe 

Kurbağa Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmeni Ali Nihat 

Yavşan okudu. Yavşan şunları söyledi: ““Tiyatro sahneleri 

kapatılıyor, tiyatroların repertuvarları daraltılıyor, 

oyunlar kaldırılıyor. Tiyatroları seyircisiz bırakmak için 

çaba harcanıyor. Kısacası tiyatro ve yaşam alanlarımız 

kültürümüz yok edilmek isteniyor. Yeni Sahne’ nin 

önünden her geçişimizde bir zamanlar burada bir tiyatro 

vardı diyoruz. Şimdiyse sıra Cumhuriyetimizin kazandırdığı 

Akün ve Şinasi sahnesinde mi Bugün Dünya Tiyatro 

Günü Ankara’nın 2050 yıllık tiyatrosu olan Antik Roma 

Tiyatrosundan başlayarak tüm tiyatrolarımıza, kentimizin 

kültürel mekânlarına ve kaynaklarına sahip çıkıyoruz. 

Tiyatrolarımızı kültürel yaşantımızı yok edemeyecekler… 

Çünkü “Ben Ankara” seyircisiyle, oyuncusuyla, replikleriyle 

tiyatrolarına sahip çıkmaya devam edecek. “ 

Mimarlar Odası Ankara Şube Yönetim Kurulu Sekreter 

Üyesi Tezcan Karakuş Candan “2050 yıllık antik roma 

tiyatrosu bizim için çok önemli, bu tarihi alandaki 

otoparkların hemen kaldırılarak alan güvenliğinin 

sağlanması, kazı ve restorasyon sürecinin titizlikle 

yürütülerek tiyatronun kente kazandırılmasını 

önemsiyoruz.” şeklinde konuştu. 

Şair Mehmet Özer ise, antik tiyatronun sahnesinde , şiir 

okuyarak tiyatro gününü kutladı. 

“Yaşasın Tiyatro” ve “Ben Ankara Kaynağı’na Yürüyor Roma 

Tiyatrosu’na Sahip Çıkıyor” yazılı pankart taşıyan bileşenler, 

okunan açıklamanın ardından dağıldı. 

bülten 105 

nisan 2013 

şubemizden

18 

Bina Kimlikleri Söyleşileri 

İsmetpaşa Kız Enstitüsü 

16 Mart 2013 

Bina Kimlikleri Söyleşileri’nin 12.si İsmetpaşa Kız Enstitüsü 

(bugünkü adıyla Zübeyde Hanım Kız Meslek Lisesi) üzerine 

gerçekleştirildi. 

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi tarafından 

düzenlenen etkinlikte konuşmacılar ve katılımcılar, 

söyleşi öncesi okulun tüm mekânlarını gezdiler. Bugünkü 

kullanımları, orijinal olan ve/veya değişen yerleri hakkında 

bilgi aldılar ve fotoğraflar çektiler. Okul Konferans 

Salonu’nda gerçekleştirilen söyleşinin oturum başkanlığını 

TED Üniversitesi Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. 

Dr. Bilge İmamoğlu üstlendi. Söyleşide konuşmacı olarak 

yer alan ve yüksek lisans tezini İsmetpaşa Kız Enstitüsü 

üzerine hazırlamış olan Mimarlık Tarihçisi Dr. Pelin Gürol 

Öngören yaptığı sunumda kız enstitülerinin Türkiye’nin 

ve başkent Ankara’nın çağdaşlaşmasında oynadığı büyük 

rolü, Erken Cumhuriyet döneminde kadınların eğitimine 

verilen önemi aktardı. Modernleşme ve yeni kadın 

kimliğinin oluşumunda toplumsal açıdan yeni bir durum 

yarattığını, bunun mekâna yansımasında da mimari açıdan 

yeni mekânların oluşumuna yol açtığını dile getirdi. 

Atatürk Bulvarı üzerinde yer alan, 1930 yılında Ernst Egli 

tarafından tasarlanan binanın bulunduğu konumun 

Ankara’daki diğer eğitim yapılarına göre ayrıcalıklı 

olduğunu belirten Öngören, yapının aynı dönem 

içinde inşa edilmiş diğer eğitim yapılarıyla mimari 

üslup açısından farklı olan özelliklerini, Türkiye’de yine 

aynı dönemlerde inşa edilmiş diğer Kız Enstitüleri ile 

benzerliklerini ve farklılıklarını aktardı. Erken Cumhuriyet 

döneminde yabancı mimarların Türkiye’deki yapılı çevre 

oluşumundaki etkisine de değinen konuşmacı, İsmetpaşa 

Kız Enstitüsü’nü modern yapılı çevre üretiminin çağdaş bir 

örneği olarak niteleyerek konuşmasını bitirdi. 

İkinci konuşmacı olarak Zübeyde Hanım Kız Meslek Lisesi 

Okul Müdürü Necibe Mokan, yapının eğitim açısından 

tarihçesini ve eğitim sistemi içindeki bugünkü yerini 

anlattı. Tescilli bir yapı içinde eğitim vermenin ayrıcalığı 

ile genel mimari özelliklerinin korunduğunu, iç mekânda 

ihtiyaçlar doğrultusunda değişiklikler yapıldığını dile 

getirdi. 

Söyleşinin son konuşmacısı ise 1938 yılında İsmetpaşa 

Kız Enstitüsü’nden mezun olan Nermiye Özkazanç idi. 

Özkazanç, okul yıllarında yaşadıklarını, unutamadığı anıları 

ve fotoğraflarını katılımcılarla paylaştı. 

Uygulamalı kız meslek okulu Cumhuriyet’in ilk yıllarında 

eğitim alanında hizmet veren önemli bir kuruluştur. Yapım 

yılına göre Ankara’da uluslararası biçimlerin uygulandığı en 

tutarlı erken örneklerden biridir. Düz çatılı kübik kütlelerin 

simetri aksına göre düzenlendiği yalın görünüşlü yapı, 

ortada yatay çizgilerin egemen olduğu dört katlı ana kütle, 

yanlarda bunu dengeleyen, merdivenlerin de bulunduğu 

dikey bloklar ve simetriyi güçlendiren, toplantı ve yemek 

salonlarını içeren köşe kütlelerden oluşmuştur. Her iki 

yanda, altta bir sıra penceresi olan üstleri sağır duvarlı bu 

kütleler yapıya 1934 yılında eklenmiştir. Uzun ana kütlede 

sınıflar ve atölyeler koridorun iki tarafına yerleştirilmiştir. 

Yapıda göze çarpan cephe özellikleri arasında; bir 

kat yükseltilen köşe bloklardaki dışa taşan bordürle 

çerçevelenmiş dikey merdiven pencereleri, o yıllarda 

özellikle Batı ülkelerinde de uygulanmakta olan 

yuvarlatılmış köşelerin üst iki katın balkonlarında ve 

girişlerde kullanılması, aynı yılların yapılarında sık rastlanan 

koyu renk sıva üzerinde açık renge boyalı bordürlerin ön 

ve arka cephe pencerelerini yatay yönde birleştirmeleri 

sayılabilir. Öndekinden değişik boyutlardaki pencerelerin 

oluşturduğu dizilerle tümüyle kaplı olan arka cephe farklı 

anlatımdadır. Giriş katı pencerelerinin ve geniş basamaklı 

merdivenlerin korkulukları dönemin çizgilerini yansıtan 

yalın demir işçiliğinin örnekleridir. 

1923 

İsmet Paşa Kız Enstitüsü 

Yapım Tarihi 1930 

Yeri: 

Ulus, Ankara 

Mimar(lar)ı: Ernst A. Egli 

Bugünkü İşlevi: Zübeyde Hanım Kız Meslek Lisesi 


19 

Vedat Dalokay 

Anma Etkinliği 

21 Mart 2013 

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi, mimar, Belediye 

Başkanı ve Oda Yöneticisi Vedat Dalokay’ı anma etkinliği 

gerçekleştirdi. Dalokay’ın “Yelkenimizdeki rüzgarı çaldırdık 

ama yılmadık” sözü, etkinliğin temasını oluşturdu. 

Dalokay’ın çocukları Hakan Dalokay ve Gözde Dalokay, 

Ruşen Keleş, Aydan Erim, İlhan Tekeli ve Önder Şenyapılı 

tüm yönleriyle Dalokay’ı anlattı. 

İlginin yoğun olduğu anma programının açılışını Mimarlar 

Odası Ankara Şube Başkanı Ali Hakkan yaptı. Ali Hakkan, 

“Vedat Dalokay, idealist ve insan bakış açısıyla toplumcu 

belediyecilik anlayışını projelendiren ve iz bırakan bir 

belediye başkanı oldu” dedi. 

Etkinlikte ilk sunumu Aydan Erim yaptı. Erim, “10 Kasım 

1927’de doğan Dalokay, Kolo kitabından yaşamının ilk 

yıllarını anlatır. 1943’te tıp fakültesini de kazandığı halde 

İTÜ’de mühendis-mimarlık okumaya karar veriyor. Renkli bir 

kişiliğe sahip olan Dalokay’ın ayak izine meslek basınının 

yanı sıra yurt dışı ve yurt dışında çıkan yayınlar ve filmlerde 

de rastlamak mümkün. 1957’de Kocatepe Cami yarışmasını 

kazanıyor. Bunu öyküsü ve hukuki mücadelesi 10 yıl 

sürüyor. 1960’lı yıllar yoğun, proje ve odacılık yılları. 1969’da 

İslamabad Kral Faysal Camii yarışmasını kazanıyor” diyerek 

Dalokay’ın yaşamının önemli ayrıntılarını anlattı. 

Aydan’ın konuşmalarının ardından informel sohbetlere 

geçildi. İlhan Tekeli ilk sözü alarak şunları söyledi: “Vedat 

Dalokay, Toplumcu belediyeciliğin gelişmesine yardımcı 

oldu. 73 yılına kadar merkezi iktidarlar ve yerel iktidarlar 

hep aynı partilerin elinde olmuş. O dönem büyük kentler 

Sosyal Demokratların eline geçti. Şimdi Türkiye’nin 

genelinde olan birçok şey; toplu konut, raylı taşımacılıktoplu 

taşımacılığın önemi, yaya mekânlarının yapılması o 

dönem ortaya çıktı. Kıyıların halka açıklığı kampanyası ile 

Odanın genel sekreterliğinde bunun mücadelesinin verdi. O 

mücadele verilip kıyılar halka açılmasaydı, bugün Türkiye’nin 

kentlerinin şekli çok farklı olurdu.” 

Önder Şenyapılı, Dalokay’ın “Ben, bu kentin anasıyım” 

sözünün hikâyesini aktardı: “Dalokay ile Mimarlar Odası’nda 

sekreterlik yaptığı dönemde tanıştık. Kendi alanında çok 

başarılı, kendine çok güvenen ve sempati duyulan bir insandı. 

Çocukları bir gün belediyeye çağırır Dalokay. Çocuklara 

işini anlatırken, çocuklardan biri, -Anladım, sen bu kentin 

anasısın- demiş. Dalokay, bunu çok sevmiş ve sonra da hep 

kullanmıştı bu sözü.” 

Ruşen Keleş ise; “Belediye başkanlığı sırasında ve ondan 

sonraki dönemlerde yakın temaslarımız oldu. Vedat Dalokay 

Belediye Başkanı olarak Ankara’da gecekondu yıkımına karşı 

bülten 105 

nisan 2013 

çıkmıştır. Gecekondu kanunumuz yapıyı kaçak yapı saymıştır. 

Vedat, buna itiraz etmiştir” dedi. 

Dalokay’ın çocukları da etkinlikte hiç bilmediğimiz bir 

Dalokay’ı anlattı. Kendisi de mimar olan oğlu Hakan 

Dalokay şöyle konuştu: “Belediye Başkanlığı görevini 

topluma, kente hizmet etmek için kullandı. Çocukları olarak 

çok şanslıydık çünkü hayatı onun gözünden yakalama 

fırsatımız oldu. Çok sevecen bir insandı. O, bu kentin 

anasıydı, ne mutlu ki bize bizim de babamızdı” dedi. Yine 

mimar olan Gözde Dalokay ise babasını şu sözlerle anlattı: 

“Bugün burada babamın değerli dostları mimarlığını 

belediye başkanlığını anlattı, bense ancak babalığından 

bahsedebilirim. Babamın cezaları bile yaratıcıydı, hâlâ 

çocuğumla böyle bir diyalog kurmaya çalışıyorum. Babam 

çok insandı bize insanlığı verdi. Samimiyeti ve dürüstlüğü... 

Babam, fikirleri, neşesi ve enerjisiyle vardı hayatta.” 

Anma programında Çocukça Kısa Film yarışmasında ödül 

alan ve Vedat Dalokay’ı anlatan Emir Hilmoğlu ile Zümrüt 

Karatekin’in yönetmenliğini yaptığı “Kolo’nun Mirası” adlı 

kısa belgesel filmin gösterimi yapıldı. Program, tartışmalar 

ve soru cevaplarla son buldu. 

şubemizden

20 

Hukuk Çalışmaları 

Bira Fabrikası, Ülkü Adatepe Evi ve Merkez 

Lokantası tescil edildi 

21 Mart 2013 

Mimarlar Odası Ankara Şubesi Ocak 2013’te, Atatürk 

Orman Çiftliği Alanı’nda “TBMM Kültür ve Kongre Merkezi” 

binasının yapılması planlanan alanda bulunan Bira 

Fabrikası ile komplekste yer alan yapıların korunması 

için rapor hazırlayarak Koruma Kuruluna, Bira Fabrikası 

Kompleksi’nin kültür varlığı olarak tespit işlemlerinin 

başlatılması için başvuru yapmıştı. 

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Ankara I Numaralı Kültür 

Varlıklarının Koruma Bölge Kurulu, 21.03.2013 tarihli 568 

no’lu karar gereği Eski Bira Fabrikası, Ülkü Adatepe Evi 

ve Merkez Lokantası 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıkları 

Koruma kanunu kapsamında kültür varlığı olarak tescil 

edilmesine karar verdi. Ancak Bira Fabrikası kompleksinde 

bulunan Memur ve İşçi Konutları, bu kanunun kapsamında 

olmadığı 

gerekçesi ile 

tescil edilmedi. 

Mimarlar Odası 

Ankara Şube 

Başkanı Ali 

Hakkan ve Şube 

Sekreter Üyesi 

Tezcan Karakuş 

Candan yaptıkları 

açıklamada 

Bira fabrikası 

kompleksinde 

bulunan lokanta, 

memur ve işçi 

lojmanlarının 

tescil dışında 

bırakıldığını 

belirterek 

doğal ve tarihi 

sit alanının 

bütünlük içinde 

ele alınması 

gerektiğini 

söylediler. Candan: TBMM Kongre ve Kültür Merkezi 

yapılması düşünülen alanda bulunan bu kompleksin 

parçaları tescil edilmiyor, oysa ki Koruma Kurulu kararları 

siyasetten uzak olmalı. 

AOÇ’de dönemsel özelliği olan tüm yapıların tescil 

edilmesi gerektiğinin önemini vurguladılar. 

Bilirkişiler Başbakanlık Sarayında 

29 Mart 2013 

Atatürk Orman Çiftliği arazisi içerisindeki Orman Genel 

Müdürlüğü alanının da olduğu 53 hektarlık alanın sit 

derecesinin 1. dereceden 3. dereceye düşmesine yönelik 

kararın yürütmesinin durdurulması ve iptaline yönelik 

Ekim 2011’de açılan dava sürecine ilişkin ilk bilirkişi keşfi 29 

Mart 2013’te yapıldı. 

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi, TMMOB 

Şehir Plancıları Odası Ankara Şubesi, TMMOB Ziraat 

Mühendisleri Odası, TMMOB Peyzaj Mimarları Odası 

ve Ankara Barosu Başkanlığının ortaklaşa açtığı 

dava gereği alanda yapılan bilirkişi keşfi, öğretim 

görevlilerinden oluşan bilirkişi heyeti, meslek odalarının 

vekil avukatlarının, oda yöneticilerinin, davalı ve davacı 

tarafların katılımıyla tamamladı. 

Oda yetkilileri, devasa bir alana yayılan Başbakanlık Hizmet 

Binası inşaatı ve çevresini gezdikten sonra yapılan talanı 

yerinde görmenin üzüntüsü içinde olduklarını söylediler. 

Mimarlar Odası Ankara Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi 

Tezcan Karakuş Candan keşif sonrası düşünceleri şöyle 

ifade etti: Aylardır AOÇ’deki talanı yerinde tespit etmek için 

içeri girmeye çalışıyorduk. Defalarca, içeriye alınmamamızın, 

kapısından dönüşümüzün arkasında yatanı biliyorduk 

ama bu kadar devasa bir yapıyı görünce içimiz sızladı. 

Başbakanlık Hizmet Binası, AOÇ’nin kalbine saplanmış bir 

hançer gibi karşımızdaydı. Demokratik bir ülkede, bu davanın 

yürütmeyi durdurması hemen verilirdi. Biz ancak 1.5 yıl sonra 

bilirkişi keşfine gidebiliyoruz. Bu talanı yapanlar tarihe karşı 

sorumlulardır. 

Meslek odaları, şimdi mahkemeden gelecek olan bilirkişi 

raporunun sonucu bekleniyor. 


21 

Üye Danışma Kurulu 

11 Mart 2013 

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi üyelerinin 

katılımıyla yapılan üye danışma kurulu Mimarlar Odası 

5. Katta yapıldı. Danışma Kurulunun ilk turunda şube 

çalışmaları, üye gözünden izlenimler ve 42. Dönem 

yönetiminin bir yılının değerlendirmesi yapıldı. Üyeler, 

şube çalışmaları konusunda eleştirilerini ve destekledikleri 

konuları söz alarak anlattılar. 

İkinci turda 6-7 Nisan 2013 tarihinde Antalya’da 

gerçekleştirilecek olan 43. Dönem Seçimsiz Genel Kurul 

Toplantısında görüşülecek olan haksız rekabet, mali 

yapılanma, Türkiye mimarlık politikası ve örgütlenme 

konuları ile ilgili yönetim kurulu bir bilgilendirme yaptı. 

Ardından üyelerin soruları yanıtlandı. 

Delegasyon Toplantısı 

25 Mart 2013 

6-7 Nisan 2013 tarihinde Antalya’da gerçekleştirilecek 

olan 43. Dönem Seçimsiz Genel Kurul gündemli 

delegasyon toplantısının açılış konuşmasını yapan Ankara 

Şube Yönetim Kurulu Başkanı Ali Hakkan yaptı. Hakkan, 

Genel Kurul programı hakkında kısaca bilgi verdi. Ardından 

İstanbul’da toplanan Genel Merkez karar taslakları 

komisyonu toplantısına katılan Şube Yönetim Kurulu 

Sekreter Üyesi Tezcan Karakuş Candan toplantı hakkında 

bilgilendirme yaptı ve görüşlerini aktardı. 

43. Dönem Seçimsiz Genel Kurul gündeminde; 

ülke gündeminin mimarlık ortamına etkilerinin 

değerlendirilmesi, Mimarlar Odası ana yönetmeliğinde 

değişiklik yapılması ile ilgili taslağın görüşülmesi, Mimarlar 

Odası serbest mimarlık hizmetlerini uygulama, tescil ve 

mesleki denetim Yönetmeliğinde değişiklik yapılması 

ile ilgili taslağın görüşülmesi, Mimarlar Odası mali işler 

yönetmeliğinde değişiklik yapılması ile ilgili taslağın 

görüşülmesi ve Mimarlar Odası Türkiye mimarlık politikası 

çalışmalarının değerlendirilmesi yer alıyor. 

Ankara Şube yönetim kurulu üyeleri konuşmalarında, 

Genel Kurul gündeminde ağırlıklı olarak yer alan iç 

hukuk düzenlemeleri yerine, ülkenin her yanında devam 

eden, geleceğimizin karartılmasına, ülke topraklarının, 

kıyılarının, ormanlarının, Cumhuriyet Dönemi mimari 

mirasının hayatımızdan çıkartılması kararları karşısında 

meslektaşlarını ve toplumu örgütleyen bir eylem 

programının üretilmesinin aciliyetinin altını çizdi. 

Yönetim Kurulu üyelerinin süreci değerlendirmesinin 

ardından delegeler söz alarak görüşlerini ve önerilerini 

aktardılar. 

Özel Sektörde 

Çalışan Mimarlar 

Ofis Gezileri 

Mimarlar Odası Ankara Şube yöneticileri mimarlık ofislerini 

ziyaret ediyor. 

Son olarak yapılan KA-BA Mimarlık ziyaretine, Mimarlar 

Odası Ankara Şube Başkanı Ali Hakkan, Ankara Şube 

Sekreter Üyesi Tezcan Karakuş Candan, Ankara Şube 

Yönetim Kurulu Üyesi Ali Atakan katıldı. Yöneticiler, hem 

ofis sahibi serbest mimarların hem de çalışan mimarların 

sorunlarını dinledi. Ali Hakkan ziyaretin amacını şöyle 

özetledi: “ Mimarlar Odası Ankara Şubesi olarak, mimarlık 

ofislerini geziyoruz, bu yıl programımızda odaya gelen ya 

da gelemeyen tüm mimarlarla buluşabilmeyi diliyoruz. 

Özellikle çok fazla mimarın çalıştığı büroları tercih 

ediyoruz. Hem özel sektörde çalışan mimarların sorunlarını 

dinlemek, maaşları ve sigortalarının yatıp yatmadığı 

hakkında bilgi edinmek istiyoruz. Bir taraftan da patron 

mimarların sıkıntıları hakkında bilgi sahibi olmak istiyoruz. 

Amacımız Mimarlık ortamının nabzını tutmak”. 

Ankara Şube Yönetim Kurulu Üyesi Ali Atakan ziyaretleri 

sıklaştıracaklarını ifade ederek, “ Mimarların birbirlerinden 

farklı düşünceleri olabilir, birbirlerinin ne düşündüğünü 

bilmeleri ve ortak çözümler üretebilmeleri için örgütlü 

olmalılar. Bir araya gelmeliler. Bu ziyaretlerle tanımadığımız 

arkadaşlarımızla tanışıyor, Oda hakkında fikri olmayan ya 

da üye olmayan mimarlara da ulaşıyoruz” dedi. 

Tezcan Karakuş Candan son dönemdeki, Odanın ağırlıklı 

olarak üzerinde durduğu çalışmaları ve yürüttüğü kent 

mücadelesi hakkında bilgi verdi. Mimarlardan destek 

istedi. Candan, “ Ankara’da Saraçoğlu mahallesinin 

yıkılmaması, Atatürk Orman Çiftliğinin talan edilmemesi 

için mücadele ederken bir yandan da Mamak Askeri 

Cezaevi’nin müze olması, kamusal alana dönüştürülmesi 

için çabalıyoruz. Yürüttüğümüz mücadeleye inanan birçok 

insandan destek alıyoruz artık sadece mimarlar değil her 

kentli Ankara’nın herhangi bir yerinde bir sorun görse, 

nerede bir kent suçu varsa Odaya geliyor. Her kesimden 

insan Odadan destek istiyor. Aralarında AKP’ye oy veren 

bir seçmen de var, hiç oy vermeyenler de var. Esnaf da 

Büyükşehir Belediyesini Odaya şikâyet ediyor. Öğrenci de 

şikâyet ediyor. Bu bizim açımızdan güzel de bir tarafıyla” 

şeklinde konuştu. 

Mimarlar, Oda yöneticileri ile mimarlık ortamını tartıştı. 

Ziyaret sırasında işyeri temsilciliği seçimlerinin de yapıldığı 

ofiste, KA-BA Mimarlık’ta çalışan 3 mimar işyeri temsilcisi 

olarak belirlendi. 

bülten 105 

nisan 2013 

şubemizden

22 

Enerji Kimlik Belgesi (EKB) Uzmanlığı Eğitimi 

Sürekli Mesleki Gelişim Merkezi 

2013 yılında 8-9-10 Şubat 2013 ve 1-2-3 Mart 2013 

tarihlerinde düzenlenen Enerji Kimlik Belgesi (EKB) 

Uzmanlığı Eğitimi’nin üçüncüsü 26-27-28 Nisan 2013 

tarihlerinde Mimarlar Odası 5. Katta gerçekleştirilecek. 

“Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği”nin binalar 

için zorunlu kıldığı Enerji Kimlik Belgesi’ni düzenleme 

konusunda yönetmelikte belirtilen koşullara uygun 

mimarlara yetki veren üç günlük “Enerji Kimlik 

Belgesi Uzmanlığı” Eğitimi Mimarlar Odası Ankara 

Şubesi tarafından 26-27-28 Nisan 2013 tarihlerinde 

gerçekleştirilecek. 

“Enerji Kimlik Belgesi (EKB) Uzmanlığı Eğitimi”ne ilişkin 

içerik, katılım koşulları ve kayıt formu 

www.mimarlarodasiankara.org adresinde yer almaktadır. 

Şubemiz tarafından düzenlenecek eğitime kayıt için 

aşağıda yer alan belgelerin Şubemize teslim edilmesi ve 

ödemenin yapılması gerekmektedir. 

(Eğitimin kontenjanı 25 kişi ile sınırlıdır, 15 kişinin altında 

olması durumunda eğitim gerçekleştirilemeyecektir) 

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi Yönetim Kurulu 

Kayıt İçin Gerekenler 

• - EKB Uzmanı Kayıt Formu 

- Nüfus Cüzdanı Fotokopisi (önlü-arkalı) 

- Diploma veya Mezuniyet Belgesinin Aslı ve Fotokopisi 

(Kayıtlı bulunulan Oda tarafından “Aslı Gibidir” ibaresi ile 

onaylanmış ve kaşelenmiş olmalıdır.) 

• - Mimarlardan “Büro Tescil Belgesi”, mühendislerden 

ise “SMM belgesi” istenmektedir. Bu belge, eğitimin 

yapılacağı yıl içinde alınmış ve kayıtlı bulunulan 

Oda tarafından“Aslı Gibidir” ibaresi ile onaylanmış/ 

kaşelenmiş olmalıdır. 

• (BTB sahibi olmayan mimarlar ve SMM sahibi olmayan 

mühendisler eğitime katılabilmektedir, ancak “Binalarda 

Enerji Performansı Yönetmeliği” ve 10.06.2010 tarih ve 

27607 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Enerji Kimlik 

Belgesi Uzmanlarına ve Eğitici Kuruluşlara Verilecek 

Eğitimlere İlişkin Tebliğ” [Değişik: RG-27.04.2011- 

27917] esasları kapsamında yetkilendirme ve sertifika 

alamamakta; ileride bu belgenin tamamlanması halinde 

sertifika başvurusunda bulunabilmeleri için hakları 

korunmaktadır.) 

• 2 Adet Vesikalık Fotoğraf 

• 180 TL Kayıt Ücreti 

(Şube muhasebesine elden veya aşağıdaki hesap 

numarasına havale yoluyla yatırılabilinir) 

Hesap Numarası: 


İş Bankası Meşrutiyet Şubesi 

IBAN:TR 59 000 64 000001 4213 0602054 

(Üyenin adı soyadı sicil numarası ve eğitimin adı 

belirtilmelidir) 

Not: Eğitim sırasında kullanılmak üzere katılımcıların 

kişisel dizüstü bilgisayarlarını beraberinde getirmeleri, 

bilgisayarlarda EXPLORER 8 veya üst versiyonlarının yüklü 

olması gerekmektedir. 

Eğitime ilişkin detaylı bilgi için: 

Esin Bölükbaş 0312 417 86 65 / 118 


Mimarlıkla İlgili Tez Çalışmaları 

Arif Şentek 

23 

Türkiye üniversitelerinde yapılmış yüksek lisans, doktora 

ve sanatta yeterlik tezi çalışmaları YÖK “Ulusal Tez 

Merkez”inde arşivleniyor. Arşive internette 

http://tez2.yok.gov.tr adresinden ulaşabiliyorsunuz. 

Farklı dallarda yapılan ve YÖK Ulusal Tez Merkezinde 

arşivlenen yüksek lisans ve doktora tezlerinin toplamı 

285.000 dolayında. 

Bu yazıda verilen sayısal bilgiler 4 Şubat 2013 günü 

internet üzerinden arşivde yapılan aramalardan çıkarıldı. 

Arşivin sürekli yeni tezler eklenerek güncellendiğini, bu 

bakımdan sayılarda artışlar olacağını hatırlatalım. 

PDF formatında arşivlenen tezlerin tarihi 1970’e kadar 

gidebiliyor. Mimarlıkla ilgili tezlerin başlangıç tarihi ise 

1986. Daha önceki yıllarda yapılmış tez çalışmaları henüz 

arşivlenmemiş. 1986 sonrası yapılan tezlerde de eksiklikler 

olması olasılığı var. Arşivde mimarlıkla ilgili konularda 

yapılmış 5.704 tez yer alıyor. Bu tezlerin yüzde 85’i yüksek 

lisans tezi (Tablo-1). 

arasında doğrudan veya dolaylı olarak mimarlıkla ilişkili 

konuları ele alan çalışmalar olabiliyor. Tezler arasında 

daha sınırlandırılmış bir alanda arama yaptığımızda, 

örneğin Ankara’yı konu alan tezlere baktığımızda mimarlık 

okullarının yanı sıra ilgili diğer disiplinlerde yapılmış 

tezleri de bulabiliyoruz. Böyle bir aramada Ankara üzerine 

doğrudan mimarlık alanında yapılmış 332, şehir ve bölge 

planlama alanında yapılmış 251 ve sosyoloji alanında 

yapılmış 306 tez olduğunu görebiliyoruz. Son yıllarda 

Ankara ile ilişkili mimarlık konularında yapılmış tezlerden 

bazıları şöyle: 

• Çılga Resuloğlu, “Tunalı Hilmi Caddesi, 1950’ler – 

1980’ler: Ankara’da Bir Kamusal Mekânın Oluşumu”, 

doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 2011 

• Zeliha Aslı Korkmaz, “Yüksek Bina Tasarımında 

Güncel Gelişmeler ve Dünya – Ankara Örneklerinin 

Değerlendirilmesi”, yüksek lisans tezi, Gazi 

Üniversitesi, 2010 

İlgili diğer disiplinleri hesaba katmasanız dahi 5.000’i 

aşkın mimarlıkla ilgili çalışma zengin bir kaynak ve ayrıca 

bu kaynağa bilgisayarınızdan günün istediğiniz saatinde 

ulaşabiliyorsunuz. Ancak bazı kısıtlamalar da yok değil. 

Mimarlıkla ilgili tez çalışmalarının ancak yüzde 47’si 

okurlara açık durumda, yüzde 53’üne ise yazarları izin 

vermediğinden ulaşamıyorsunuz. Bir diğer kısıtlama da 

dil konusunda. Mimarlıkla ilgili konularda yapılan tez 

çalışmalarının yüzde 20’si İngilizce. 

Yapılan tezlerin üniversitelere göre dağılımına bakıldığında 

İstanbul Teknik Üniversitesi 1.780 tez ile ilk sırayı alıyor, onu 

Yıldız Teknik Üniversitesi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi 

izliyor (TABLO-2). Bu tabloda “Diğer Üniversiteler” başlığı 

ile verilen tezler içinde az sayıda da olsa mimarlık okulları 

dışında, örneğin sanat tarihi bölümlerinde 

mimarlıkla ilgili konularda yapılmış tezler 

bulunuyor. 

üyelerden 

Türkiye üniversitelerinde yılda 20-25.000 tez 

yapılıyor. Örneğin 2011 yılında 22.360, 2010 

yılında 26.275 tez yapılmış. Mimarlık alanındaki 

tezler bunlar içinde çok sınırlı bir sayıda kalıyor. 

Son dönemde mimarlıkla ilgili konularda 

yapılan tezlerin yıllara göre dağılımı TABLO-3’de 

veriliyor. 

Tez Merkezinde inşaat mühendisliği alanında 

8.490, şehir ve bölge planlama alanında 2.029, 

sosyoloji alanında 4.788 tez bulunuyor. Bunlar 

• Selcen Özgül Özkan, “Kamusal Mekânların 

(yeniden) Üretilmesinde Sahiplenme ve Tahsis Etme: 

Ankara’dan Üç Örnek Üzerine Bir Araştırma”, yüksek 

lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 2010 

• Sevim Seyhan Ayten, “Kapalı Sitelerin Sosyal ve 

Mekânsal Yapısının Ankara Örneğinde İncelenmesi”, 

yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, 2011 

• Aysun Aydın Öksüz, “Cumhuriyet Dönemi Mimarlık 

Üretiminde Bir Aktör Olarak TBMM (1923-1950)”, 

doktora tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, 2011 

• Gonca Örün, “Erken Cumhuriyet Döneminde 

Ankara’da Yapılan Performans Salonlarının Akustik 

Analizi ve Sınıflandırılması: Resim Heykel Müzesi, 

Küçük Tiyatro ve Opera”, doktora tezi, ODTÜ, 2011 

• Özge Mutlu, “Ulus Ankara’da Bulunan Roma 

Dönemi Kalıntılarının Mevcut Kentsel Bağlama 

Entegrasyonu”, yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik 

Üniversitesi, 2012 

• Betül Asar, “Ankara Ulus Tarihi Kent Merkezindeki 

Ticaret Binalarının Değişimi ve Mekânsal Analizi”, 

yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi, 2012 

• Feray Artar, “Tarihi Kent Dokusunun Toplumsal 

Dönüşümü: Ankara Kalesi Örneği”, yüksek lisans tezi, 

Ankara Üniversitesi Sosyoloji Ana Bilim Dalı, 2012 

bülten 105 

nisan 2013 

üyelerden

24 

• Nezih Burak Bican, “Kentsel Mekânın Toplumsal 

Dahil Ediciliğinin Spor Yoluyla Anlatılması: 

Ankara’daki 19 Mayıs Stadyum Bölgesinin Durumu”, 

yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 2009 

• Omela Bonjaku Gökdemir, “Kentsel ve Sosyal Br 

İşaret Olarak Mimarlık: Ankara Eskişehir Yolundaki 

Kentsel Dönüşümün Doğasının Anlaşılması”, yüksek 


• Burcu Adike Poyrazoğlu, “Ankara Çankaya’daki 

Zirvekent Kapalı Konut Sitesi ile Birlik 

Mahallesi’ndeki Evlerin Karşılaştırılması”, yüksek 


• Murat Polat, “Bir Sembol Olarak İdeolojinin 

Mimarideki Kavramsal ve Mekânsal Etkileri: 

Başkentlerin İmarı Üzerinden Bir Karşılaştırma 

– Ankara Örneği”, doktora tezi, Mimar Sinan Güzel 

Sanatlar Üniversitesi, 2009 

• Beyazıt Oğuz Avoğlu, “Zafer Anıtı – Güvenpark – 

TBMM kent aksının varolan durumunun irdelenmesi 

ve Cumhuriyet Aksı Olarak Yeniden Tasarımı”, yüksek 

lisans tezi, Ankara Üniversitesi Peyzaj Mimarlığı Ana 

Bilim Dalı, 2010 

• Nazlı Ayşe Gümüş, “Neo-liberal Bir Kent Olmak: 

Kuzey Ankara Girişi Kentsel Dönüşüm Projesi”, 

yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 2010 

TABLO-1 Mimarlıkla İlgili Tezlerin Türlerine Göre Dağılımı 

Tezin Türü 

Sayısı 

Doktora Tezleri 885 

Yüksek Lisans Tezleri 4807 

Sanatta Yeterlilik Tezleri 12 

Toplam Mimarlıkla İlgili Tez Sayısı 5704 

TABLO-2 Mimarlıkla İlgili Tezlerin 

Üniversitelere Göre Dağılımı 

Üniversite 

İstanbul Teknik Üniversitesi 1780 

Yıldız Teknik Üniversitesi 973 

Orta Doğu Teknik Üniversitesi 755 

Gazi Üniversitesi 428 

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi 387 

Dokuz Eylül Üniversitesi 296 

Karadeniz Teknik Üniversitesi 238 

Selçuk Üniversitesi 134 

İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 109 

Trakya Üniversitesi 109 

Çukurova Üniversitesi 62 

Süleyman Demirel Üniversitesi 24 

Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi 21 

Uludağ Üniversitesi 19 

Anadolu Üniversitesi 19 

Dicle Üniversitesi 18 

Erciyes Üniversitesi 17 

Ege Üniversitesi 12 

Diğer Üniversiteler 303 

Toplam 5704 

TABLO-3 Mimarlıkla İlgili Tezlerin 

Yapıldığı Yıllara Göre Dağılımı (2000-2011) 

Yıllar 

2011 310 

2010 454 

2009 374 

2008 337 

2007 371 

2006 399 

2005 297 

2004 318 

2003 272 

2002 259 

2001 257 

2000 212 

Tez Sayısı 

Tez Sayısı 

üyelerden 


ankara şubesi

Adnan Canbek ve Boylu Apartmanı 1 

Dr. Umut Şumnu 2 

Ankara’nın Kavaklıdere bölgesinde Ömer Halit Sipahioğlu 

Sokak (eski ismiyle Noktalı Sokak) 5 numarada yer alan 

Boylu Apartmanı 3 mekânsal organizasyonu ve biçimsel 

özellikleriyle önemli bir dönem temsili olarak karşımıza 

çıkmaktadır. 1957 yılında Yüksek Mühendis Adnan 

Canbek 4 tarafından tasarlanan 5 yapı dönemin yüksek kütle 

anlayışıyla toplam 7 kattan (yol seviyesinin üstünde 6, yol 

seviyesinin altında 1 kat) oluşmaktadır. Yapı, ilk bakışta, 

Uluslararası Modern Mimarlık Akımı’nın dik açılı tekil 

prizmatik kütle anlayışıyla tasarlanmış gözükse de, detaylı 

bakıldığında, parçalı kompozisyon ve açılı geometrilerin 

egemen olduğu güçlü plastik bir anlayış fark 

edilir. Bu bakımdan Boylu Apartmanı’nın, 

Ankara bağlamında, 20. yüzyıl modernizminin 

‘organik mimari’ anlayışına geçişteki erken 

dönem temsillerinden biri olduğu ve bu 

bakımdan kentin sivil mimari belleğinin 

önemli bir parçası olduğunun altı çizilmelidir. 

Boylu Apartmanının mimari özelliklerinden 

önce, dönemin tasarım yaklaşımını etkileyen 

faktörlere bakmak, yapıyı daha iyi anlamamızı 

sağlayacaktır. 

ankara'da sivil mimari bellek 

1950’li yıllarda Amerika’nın dünyadaki mimari 

tasarım anlayışına egemen olduğu ve ciddi 

bir şekilde yön verdiği söylenebilir. Bu etkinin 

nedeni sadece uygulanan projelerin sayısı değil 

aynı zamanda ortaya koyulan tasarımlardaki 

heyecan verici yeni biçimlerdir. Birkaç istisnai 

mimar dışında (örneğin; Fransa’da Le Corbusier, 

Japonya’da Yoshimura, ve Brezilya’da Oscar 

Niemeyer), Amerika’da üretilen biçimler 6 

büyük bir hızla farklı coğrafyalardaki mimarlar 

tarafından kopyalandılar ve çoğaltıldılar. Dünya 

üzerinde yeni bir mimari dilin oluşmasında 

1950’li yıllarda Amerika’da gerek nicelik gerek 

nitelik bakımından önemli tasarımlar ortaya 

koyan Frank Lloyd Wright, Walter Gropius, 

Ludwig Mies van der Rohe, Eero Saarinen, 

Philip Johnson, ve Edward Durrell Stone 

gibi mimarların payı büyüktür. Örneğin, 

Frank Lloyd Wright tarafından Bartlesville 

Oklahoma’da tasarlanan yüksek konut yapısı 

Price Tower (1953-1956) yapıldığı yıllarda öne 

çıkan ve parçalı kütle anlayışıyla dönemin 

mimari kültürünü (hem kamusal hem de sivil 

yapılarda) ciddi bir biçimde etkileyen önemli 

bir tasarımdır. 7 Bu bakımdan, Canbek’in 

Boylu Apartmanıyla da ilişkilendirilebilir. 

Fakat, dönemin (mimari) ruhunu daha iyi 

özümseyebilmek için mimari biçimlerden çok, 

bu biçimleri ortaya çıkaran bağlamlara odaklanmak daha 

yararlı olacaktır. 

1950’li yıllara kadar Londra, Viyana, Dessau, Paris gibi 

Avrupa kentlerinde merkezlenen mimarlık, sanat ve 

tasarım özellikle II. Dünya Savaşından sonra eksenini 

kıta Avrupa’sından Amerika’ya, özellikle de Los Angeles 

kentine, kaydırmıştır. 8 “Daha iyi bir yaşam biçiminin en 

parlak ulusal feneri” olarak Amerikan bilincinde özel bir 

konuma sahip olan Los Angeles’ın, yüzyıl ortasında bir 

yaratım merkezi olarak ortaya çıkması, aslında II. Dünya 

Savaşından onlarca yıl önceye temellenir. 1920’lerden 

itibaren sinema endüstrisi, tıpkı uzay endüstrisi gibi 

burada kök salmaya başlamıştır. Ve, ilerleyen tarihlerde, 

kent, çelik, lastik ve uçak üretiminin merkezi haline 

gelmiştir. 1930’ların sonlarında ve 1940’larda, aralarında 

Theodor Adorno, Bertolt Brecht, Aldous Huxley, Thomas 

Mann, Arnold Schoenberg ve Igor Stravinsky’nin de 

bulunduğu entelektüeller ve sanatçılar Avrupa’daki savaş 

tehlikesinden kaçıp Los Angeles’i mesken tutmuşlardır. 

Aralarında Frank Lloyd Wright, R.M.Schindler, Richard 

Neutra, Charles ve Ray Eames’in bulunduğu mimarlar 

1930’lardan beri Los Angeles’ta çalışıyor ve modernizmin 

mihenk taşı olan yapıtlar üretmişlerdir (2008:80). Bu 

25 

Resim-1 Boylu Apartmanı 

bülten 105 

nisan 2013 

ankara'da sivil mimari bellek

26 

bakımdan 1949’dan 1955’e kadar şehrin nüfusunun 5,5 

milyondan 11 milyona çıkması hiç de şaşırtıcı değildir. 

Artan nüfus ve gitgide çoğalan otomobiller için büyük 

bir çevreyolu sistemini de içeren büyük ölçekli pek çok 

bayındırlık işi yapılmıştır. 

Resim-2 1950’lerde otoyol şebekeleri 

Resim-3 Arabalı (Drive-in) Bankalar, 1940’ların sonu 

Bu noktada, Londra, Viyana, Paris gibi tasarım 

merkezleriyle karşılaştırdığında, Los Angeles’ın kentsel 

simgesinin ne bir kilise, ne bir saat kulesi, ne bir saray, 

ne de bir dünya fuarında yapılan kule olduğunun 

altı çizilmelidir; şehrin kolektif bellekteki en kuvvetli 

simgesi 1950’lerde tamamlanan bu otoyol şebekesidir. 

Otomobillerin Amerikan yaşam tarzı için çok önemli bir 

yeri vardır. Ve, özellikle 1950’lilerin mimari tasarımını 

ciddi bir biçimde etkilemiştir. 1956 yılında yapılan “The 

Dynamic America City” adlı film otomobilin mimari/ 

kentsel tasarımda yeni tipolojilerin ortaya çıkması 

nasıl tetiklediğine ilişkin örnekler sunar; ve, bugün 

sıklıkla eleştirilen, “Amerikan tarzı yaşamın” bizlere 

şekillenişini gösterir. Örneğin, şehir merkezinden uzakta, 

otomobille ulaşılabilen yeni konut-mahalleri suburbanlar 

(kenar-mahalleler) bu yeni oluşumların en çarpıcı 

örneklerinden biridir. Özellikle arabası olan orta-sınıf 

çalışanlar için tasarlanan bu yerleşkelerin en büyüğü 

Houston’daki Sharpstown adlı yerleşkedir. 9 Otomobilden 

inmeden bankacılık işlemlerimizi yapabileceğimiz ya 

da yemeğimizi alabileceğimiz drive-in’ler, dönemin 

açık hava sinemalarının arabalı-sinemalara dönüşümü, 

otomobille yaptığımız hafta sonu seyahatlerinde yolda 

konaklayabileceğimiz tek-katlı ve önünde park yeri olan 

otoyol-motelleri, otomobil merkezli tasarım anlayışının 

diğer önemli örnekleridir. Benzer bir yaklaşım dönemin 

konut tasarımında da ortaya çıkar: Arts& Architecture 

dergisinin editörü olan John Entenza’nın derginin 

sayfalarında başlattığı Case Study Houses (Örnek Evler) 

projesine çoğu genç olan çok sayıda mimar katılır. Bir kısmı 

inşa edilmiş, bir kısmı edilmemiş, toplam 36 tasarımdan 

oluşan proje bizlere savaş sonrasında filizlenen yeni 

Amerikan tarzı yaşamla ilgili ipuçları verir. Ve, bu evlerin 

tasarımını etkileyen en önemli elemanlardan bir tanesi 

de yine otomobildir.Pierre Koenig tarafından 1959 yılında 

tasarlanan Stahl 

Evi adlı projede 

bu ilişki net bir 

şekilde görülebilir. 

Otomobile adeta 

evin içinde bir 

mobilya gibi 

davranılır. 

Resim-4 Stahl Evi 

Otomobil 

merkezli tasarım 

yaklaşımı sadece 

yeni mekânsal 

tipolojilerin, 

yeni mekânsal 

Resim-5 Posta pullarında Tail Fin 



ankara şubesi

27 

organizasyonların açığa çıkmasında değil, aynı zamanda 

mekânların biçimsel kararlarında da etkili olmuştur. 

Özellikle dönemin otomobil tasarımlarında sıklıkla 

karşımıza çıkan Tail Fin’ler (Kuyruk Kanatları) mimari 

kütlenin biçimlenmesinde esin kaynağı olmuşlardır. 

Mimarlar, 56 Plymouth, 58 Cadiilac ya da 59 Chevrolet 

Impala’nın kuyruğundaki biçimleri mimarlık ortamında 

tercüme etmeye çalışmış ve bu elemanları erken dönem 

dik açılı prizmatik kütleyi parçalamak ve hareketlendirmek 

için kullanmışlardır. Aslında bu anlayışın, 1930’larda yine 

Amerika’da ortaya çıkan- örneğin Frank Lloyd Wright’ın 

Johnson and Wax binasında gözlenen- Streamline 

(Moderne) anlayışının bir devamı olduğu söylenebilir. 

Streamline’a benzer bir şekilde 50’lerin biçimleri de 

özünde kütleyi hareketlendirme amacı taşırlar. 1930’ların 

Streamline örneklerinden farklı olarak, 50’lerin parçalı 

kompozisyonları ve açıklı geometrilerinde yaratılan 

hareket ve hız duygusu sadece yüzeysel-dekoratif değil 

aynı zamanda yapısal ve mekânsaldır. 

Resim-6 Yapının parçalanan yüzeyleri ve açılı kompozisyonları önde duran Amerikan otomobiliyle ilişkilenir. 

Resim-7 Yapının balkon tasarımları 

Bu noktada, Boylu Apartmanına geri dönersek, yukarıda 

bahsedilen yaklaşımın mekânsal karşılığı daha iyi 

anlaşılabilir. Daha önce de belirtildiği gibi, yapı rasyonalist 

kütle anlayışından organik kütle anlayışına geçişteki 

erken dönem örneklerden biri olarak değerlendirilebilinir. 

Boylu Apartmanı adından da anlaşılacağı gibi, toplamda 

7 katı ve 16.75 metrelik yüksekliğiyle, dönemin yatayda 

yükselen yapı anlayışını yankılar. 10 İlk bakışta yapıda 

dik açılı prizmatik kütle anlayışının egemen olduğu 

söylenebilir. Frank Lloyd Wright’ın Price Tower projesinden 

farklı olarak yapı kütlesinin plan organizasyonunda 

parçalanmadığının altı çizilmelidir. Fakat, yapının güney/ 

giriş cephesinde, hem balkonlarında hem de giriş kapısı 

ve üstündeki konsol-beton portigoda 11 düz yüzeylerin 

parçalanmaya çabalandığı ve açılı kompozisyonlara 

gidildiği gözlenebilir. Güney cephesinde bulunan 

balkonlar yapının yüzeyinden açılı bir şekilde içeri 

doğru çekilerek oluşturulurlar. Balkonlar dışarıya çok az 

çıkma yaparlar. Yapının cephesinden dışarı çıkan balkon 

döşemesi balkonun yanına ve üstüne dönerek, balkonu 

sarar. Gölgelik işlevi de gören bu beton çıkma, balkonun 

üst bölümünde tekrar kırılır. Balkonlarda iki tip açıklık göze 

çarpar: Bu açıklıklardan bir tanesi, büyük olanı, yere kadar 

camken, diğeri daha küçüktür ve daha az bir şeffaflık sunar. 

Küçük olan ve yapının girişinin üstüne denk gelen açıklık 

aslında, diğerinden farklı olarak, apartmanın daireleriyle 

değil, apartmanın merdiven kovası ile ilişkilenir. Bu 

sebepten, balkonlar bu pencereye doğru iyice daralırlar 

ve kullanılmaz hale gelirler. Balkonlardaki bu iki açıklığın 

farklılığı, balkon korkuluklarında da kendini gösterir: 

Dairelerle ilişkilenen, ve balkon olarak kullanılan tarafta 

daha açık korkuluklar kullanılırken, diğer tarafta daha 

kapalı, sadece üçer dairesel delik açılmış metal yüzeyler 

tercih edilmiştir. 

Resim-8 Yapının plan çizimi 

bülten 105 

nisan 2013 

ankara'da sivil mimari bellek

28 

Yapının balkonlarıyla plastik olarak ilişkilenen portigodan 

yürünüp, apartmandan içeri girildiğinde, asansörün ve 

merdivenin yer aldığı ufak bir ortak alanla karşılaşılır 

ve buradan katlara dağılınır. 12 Yapının, bodrum kat 

hariç, zemin ve üstü kotlarında yer alan her katında 

yaklaşık 160 m 2 büyüklüğünde tek bir daire yer alır. 

Her dairede, 1’i hizmetliye ayrılmış olan toplam 4 yatak 

odası, ve iki tuvalet vardır. Tuvaletlerden biri hizmetçi ve 

misafirle ilişki kuracak şekilde tasarlanmıştır. Yapı araziye 

L-şeklinde bir geometriyle oturtulmuştur. Ve, L-şeklindeki 

kütlenin bir kolu genel mekânlara ayrılırken, diğer kolu 

özel mekânlarla ilişkilendirilmişitir. Her daireye bu iki 

kanadın birleştiği noktadan girilir. L-şeklindeki kütlenin 

kuzey cephesine bakan kısmında yine L-şeklinde servis 

mekânları (mutfak, hizmetçi-misafir tuvalet, hizmetçi 

odası,tuvalet) yerleştirilmiştir. Yapının genel mekânları 

batı cephesiyle ilişki kurarken; özel mekânları doğu ve 

güney yönleriyle ilişki kurar. Yapının genel mekânları olan 

çalışma, oturma ve yemek alanı tek bir hacim içerisinde, 

birbirlerine akacak biçimde planlanmıştır. Fakat, yapının 

batıya bakan cephesinden de fark edildiği gibi, yapının 

oturma ve çalışma bölümü diğer kısımlarından kot farkıyla 

düşürülerek ayrılmıştır. Yapıdaki bu kot farkı özellikle tek 

mekân içinde kurgulanan çalışma-oturma-yemek alanında 

yemek bölümünün ayrışmasına, mekân içinde mekân 

şeklinde algılanmasına ve mutfak mekânıyla aynı kottan 

ilişki kurmasına hizmet etmiştir. Bu kot farkı bizlere yine 

1950’lerin sonlarında ve 1960’larda iç mekânlarda sıklıkla 

gözlemlenen ‘conservation pit’ yaklaşımını hatılatır. 

Sözü geçen mimari özellikleriyle Adnan Canbek tarafından 

tasarlanan Boylu Apartmanı Ankara’daki önemli sivil 

mimarlık örneklerinden biridir. Özgün tasarım yaklaşımı, 

sıra dışı cephe kararları, zengin mekân kavrayışı ve dönem 

temsili olması bakımından Boylu Apartmanı, sahip 

çıkılması ve korunması gereken mimari bir mirastır. 

DİPNOTLAR 

1. ) Bu yazı Doç.Dr. Nuray Bayraktar’ın yürütücü, Doç. Dr. Bülent Batuman, Dr. 

Umut Şumnu ve Tezcan Karakuş Candan’ın araştırmacı, Ece Akay, Elif Selena 

Ayhan, Yeşim Uysal ve Aslı Tuncer’in bursiyer olarak görev aldığı Ankara’da 

1930-1980 Yılları Arasında Sivil Mimari Kültür Mirası: Araştırma Belgeleme 

ve Koruma Ölçütleri Geliştirme adlı Tübitak projesi kapsamında yapılan 

araştırmalar ve elde edilen veriler sonucunda yazılmıştır. 

2. ) Başkent Üniversitesi, Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi, 

Öğretim Görevlisi. 

3. ) Yapının orijinal projelerinde, yapının ismi Bay Mehmet Büge Apartman 

Projesi olarak geçmektedir. 

4. ) 1912 yılında İstanbul’da doğan Adnan Canbek 1936 yılında İstanbul 

Yüksek Mühendis Mektebinden mezun oldu. İnşaat Mühendisleri Odası’nın 

2431 sicil numaralı üyesi olan Canbek, 1967 yılında vefat etmiştir. 

5. ) Disiplin ayrışmasının yapılmadığı dönemlerde inşaat mühendislerinin 

mimari projelere imza atma ve bina tasarlanama yetkisi bulunuyordu. Bu 

tarihlerde, çok sayıda mimar proje tasarlamalarına rağmen tasarladıkları 

yapıların projelerine imza atmıyor ve projelerde isimleri yer almıyordu. 

Bu sebepten, projenin üstünde “yapı mesuliyetini alan” kişi olarak Adnan 

Canbek’in ismi yer alsa da, Boylu Apartmanının tasarımcısının Adnan Canbek 

olup olmadığı belirsizdir. Disiplin ayrışmasının yaşanmadığı bu dönemle ilgili 

daha fazla bilgi için, bakınız: (2005) Mimarlar Odası Ankara Şubesi’nin 50 Yılı. 

Ankara : TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi Yayınları. 

6. ) 1950’lerin tasarım kültürü ve bu kültüre Amerikanın etkisi için, bakınız: 

Richard Horn (1985) Fifties Style, Then and Now. New York: Beech Tree. 

7. ) Bu bağlamda, Atatürk Bulvarı üzerinde bulunan ve İsviçreli mimar Marc 

J. Saugey ve mimar Yüksel Okan’ın ortak eseri olarak anılan Büyük Ankara 

Oteli’nin (1956-1966) cephe plastiğinin Frank Lloyd Wright’ın Price Tower 

projesiyle benzerliği dikkat çekicidir. Bu yapı hakkında daha faza bilgi için, 

bakınız: DOCOMOMO-Türkiye adına hazırlayan: Aydan Balamir, Alev Erkmen 

(11.09.2006) Büyük Ankara Oteli’nin Onarımı, Değerlendirme Raporu. 

8. ) Daha fazla bilgi için bakınız: (2008).Tasarım Kentler:1851-2008. 

İstanbul:İstanbul Modern 

9. ) David Lynch’in 1986 tarihli Blue Velvet filminin açılış sahnesi bu 

suburban’ların tekinsizliğine odaklanır. 

10. ) Bu noktada, yatayda yükselen kütle mantığının, Ankara bağlamında 

en önemli örnekleri, Gazanfer Beken, Orhan Bolak, Orhan Bozkurt tarafından 

1954yılında tasarlanan Ulus İşhanı, Marc J. Saugey ve Yüksel Okan tarafından 

1956 yılında tasarlanan Büyük Ankara Oteli, Enver Tokay tarafından 1959 

yılında tasarlananKızılay Gökdeleni sayılabilir. Boylu Apartmanına benzer 

şekilde bu yapılar da rasyonalist kütleden organilk kütleye geçiş döneminde 

yer alırlar. Bu yapılardan Ulus İşhanı ve Emek İşhanı dik açılı ve prizmatik 

kütle anlayışına sahipken, 1950’lerin sonunda yapılan Ankara Oteli’nde 

kütle anlayışında bir kırılma, hareketlenme ve açılı geometriler görülmeye 

başlar. 1960’larda ve 1970’lerde yapılan, örneğin Emek İşhanı (1960) ya da İş 

Bankası Gökdeleni(1975), kütle anlayışlarında ciddi anlamda organik tasarım 

yaklaşımının egemen olduğu söylenebilir. 

11. ) Bu noktada, Boylu Apartmanının portigosu ve 1954-1955 yıllarında 

Nejat Ersin tarafından tasarlanan Hava Meydanları Kooperatifi’nin (ya da 

daha tanıdık ismiyle Cinnah 19) portigosu arasındaki plastik benzerliğin altı 

çizlebilir. 

12. ) Yapının orijinal asansörü hâlâ bugün bile hizmet vermektedir. 

DÜZELTME ve ÖZÜR 

1. ) Ankara'da Sivil Mimari Bellek başlığı altında 102. sayıda yayımlanan 

" Sedat Çağlar ve Merbank (Merkez Bankası) Mensupları Yapı Kooperatifi 

Evleri" yazısının dip notları arasında yer alan" 9. Daha fazla bilgi için, bakınız: 

Ancel, Özge. Mimar /Arkitekt Dergisinde Konut Sorununun Ele Alınışı: 1931-1946. 

Basılmamış Doktora Tezi, ODTÜ Mimarlık Fakültesi, Ankara." notu" 9. Daha fazla 

bilgi için, bakınız: Ancel, Özge. Mimar /Arkitekt DergisindeKonut Sorununun 

Ele Alınışı: 1931-1946. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Fen 

Bilimleri Enstitüsü , Ankara. " olacaktır. Düzeltir, özür dileriz. 

2. ) Ankara'da Sivil Mimari Bellek başlığı altında 104. sayıda yayımlanan 

“Mintrak Yapı Kooperatifi” yazısı başlığı “Demirtaş Kamçıl- Rahmi Bediz Ve 

Mintrak Yapı Kooperatifi” olacaktır. Yine aynı yazının dipnotları arasında 

yer alan “2. http://www.sadibayram.com/page=makaleler&mid=158& 

id=9,08.09.20123 Bayraktar, Nuray, 2007, “Yeşiltepe Blokları”, Bülten, sayı:55, 

ss.76-77,” notu; “ 2. http://www.sadibayram.com/page=makaleler&mid 

=158&id=9,08.09.2012”, “3. Bayraktar, Nuray, 2006, “Ankara Televizyonu Arı 

Stüdyosu”, Bülten, sayı:45, ss.32-33.” notu; 3. Bayraktar, Nuray, 2007, “Yeşiltepe 

Blokları”, Bülten, sayı:55, ss.76-77, Bayraktar, Nuray, 2006, “Ankara Televizyonu 

Arı Stüdyosu”, Bülten, sayı:45, ss.32-33., Candan Karakuş, Tezcan, 2008, “Fikir 

İşçileri Kooperatifi”, Bülten, sayı:63, ss.42-43. Ve “4. Candan Karakuş, Tezcan, 

2008, “Fikir İşçileri Kooperatifi”, Bülten, sayı:63, ss.42-43.4 Ergut Altan , Elvan, 2012, 

“20. Yüzyılın İkinci Yarısında Ankara'da Tasarım”, Konuşma , www.arkitera.com. 

tr” notu “4. Ergut Altan , Elvan, 2012, “20. Yüzyılın İkinci Yarısında Ankara'da 

Tasarım”, Konuşma , www.arkitera.com.tr” olacaktır. Düzeltir, özür dileriz. 



ankara şubesi

Bir Kentin Tarihi 

Serencamı Ankara 

Kent ve Siyaset 

Yazıları Dizisi 

Yazar: 

H. Ali Ulusoy 

Yayınevi: 

Sayfa Sayısı: 139 

Cumhuriyet’i var edenlerin 

modern, çağdaş, 

demokratik, laik bir ulus 

yaratma çabaları, savaş 

yıllarının sınırlı ve zor 

koşullarına, ekonomik 

imkânsızlıklara rağmen 

uzun süre sürdürülmüştür. 

Cumhuriyet’in kuruluş 

yıllarında Başkent Ankara’da 

yapılan imar çalışmaları ve 

buna bağlı olarak yaşanan 

ekonomik, sosyal ve 

kültürel dönüşüm ülkenin 

diğer kentlerine de örnek 

olmuştur. 

Bugün, binlerce yıllık mimarlık birikimini, tarihi ve 

kültürel değeri içinde barındıran Başkent Ankara ve diğer 

kentlerimize baktığımızda, kentleri var eden kültürel 

birikimlerin, tarihsel ve ulusal değerlerin siyasal iktidarlar 

tarafından, giderek unutulduğunu, ortadan kaldırılmaya 

çalışıldığını üzülerek görmekteyiz. 

kitap yorum 

Yayın Yılı: 2013 

İtalik Yayınları 

Günümüzde bu değerlerin (evrensel ve çağdaş 

değerlerin) yerini giderek rant politikaları 

almakta, kentlerimizin büyük bir bölümü kaçak 

yapılaşmakta, yapılan yapıların büyük bir kısmı 

plansız, mimari katkı ve mimarlık hizmeti 

almadan gerçekleşmektedir. Kentlerimiz sosyal 

yaşamın, gelişmenin, çağdaş ve sağlıklı yaşam 

alanlarının üretildiği, içinde yaşayanların 

keyif ve mutluluk duyduğu yerler olmaktan 

çıkarılıp, kent toprakları plansız gelişmenin 

ve sermayenin vahşi saldırıları ile karşı karşıya 

bırakılmaktadır... 

Bu kitap, kent mücadelesine ışık tutması 

amacıyla Ali Ulusoy’un çeşitli zamanlarda ve 

ortamlarda yapmış olduğu konuşmaları ve 

düşüncelerini içermektedir. 

Kentler ve Taşlar 1 

Yazar: 

Haydar Topal 

Yayınevi: 

Yayın Yılı: 

Sayfa Sayısı: 163 

Mimarlık Vakfı ve İktisadi 

İşletmesinin hazırladığı 

kitapta; İstanbul, Ankara, 

Diyarbakır, Mardin ve 

Şanlıurfa şehirlerinde 

bulunan ve tarihsel süreç 

içerisinde egemen doğal 

taşlarla yapılmış tüm önemli 

yapıların tarihi, mimarisi ve 

yapı malzemeleri detaylı bir 

şekilde ele alınmış. Çelik ve 

betonarme olan tüm yapılar 

araştırma dışı tutulmuş. 

Mimarlık Vakfı ve İktisadi İşletmesi 

Şubat 2012, 1. Baskı 

Taşın ve doğal malzemenin 

öneminin vurguladığı 

kitapta yer alan yapılar, 

fotoğraf ve plan şemalarıyla zenginleştirilmiş. Günümüz 

yapılarında önemini kaybeden taşın birçok halinin 

işlenerek nasıl sanata dönüştüğünü anlatan kitap oldukça 

önemli bir kaynak haline gelmiş. 

Kitapta bazı düzenleme ve yazım hataları mevcut ancak 

buna rağmen zengin içeriğiyle ilgi ile okunup kaynak 

olarak başvurulan kitaplar arasında yerini alacak önemli 

bir eser. 

29 

bülten 105 

nisan 2013 

kitap yorum

30 

Devam Eden Tasarım Yarışmaları 

Cumhuriyet Mahallesi Spor Kompleksi ve Rekreasyon Alanı 

Proje Yarışması 

08nisan2013 

http://www.aksaray.bel.tr/ihaleler-15/cumhuriyet_mahallesi_spor_ 

kompleksi_ve_rekreasyon_alani_proje_yarismasi-2201.html 

Metin Lokumcu Anıt Mezar Yarışması 

12nisan2013 

http://mlokumcu.mimarlarodasiankara.org 

"Kente Karşı İşlenen Suçlar" Fotoğraf Yarışması 


http://www.fotopya.com.tr 

Annemin İşi Benim Geleceğim: "Borusan Neşe Fabrikası" 

Mimari Proje Yarışması 


Hayalimdeki Adana Ödüllü Proje Yarışması 

18nisan2013 

http://www.hayalimdekiadana.com 

EXPO 2016 Antalya Uluslararası Fikir Projesi Ödülleri ve 

Sergisi 

19nisan2013 

http://www.iaba.com.tr 

2013 Mevhibe Ateş Afiş Yarışması 

26nisan2013 

http://aafon.org/index.php/yaptiklarimiz/oduller/item/2013-mevhibeates-grafik-yarismasi 

Avanos’un Yeni Köprüsü ve Çevresi Mimari Proje Yarışması 

06mayıs2013 

http://www.anneminisi.org 

http://www.avanos.bel.tr 

proje uygulama 

Müşfik-Nuran Erem Anıt Mezarı Tasarımı Ulusal 

Öğrenci Fikir Yarışması 


http://www.mimarist.org/ 

Green Housing for The Future 

15nisan2013 

http://europe.iflaonline.org/index.phpoption=com_tevent 

&view=itm&layout=evt&id=215 

Lüleburgaz Belediyesi Şehirlerarası Otobüs 

Terminali Mimari Proje Yarışması 

18nisan2013 

http://www.luleburgaz.bel.tr/terminal_sartname.pdf 

5. Uluslararası Asansör Tasarım Yarışması 

18nisan2013 

http://www.asansortasarim.com 

Kent Düşleri -8 Projefikir Saraçoğlu Mahallesi 

Değerlendirme Projesi 

17mayıs2013 

http://saracoglu.mimarlarodasiankara.org 

Antalya Gazipaşa Belediye Hizmet Binası, Ticaret Merkezi 

ve Yakın Çevresi Ulusal Mimari Proje Yarışması 

21mayıs2013 

www.gazipasa.bel.tr 

2013 Avrupa Güneş Ödülleri 

30mayıs2013 

http://www.eurosolar.org.tr/page_id=919 

Mimarlar Odası Bursa Şubesi “Kentsel Çelişkilerle Bursa” 

Konulu Fotoğraf Yarışması 

31mayıs2013 

http://www.bursamimar.org.tr 

proje uygulama 


ankara şubesi

31 

01.02.2013-28.02.2013 Tarihleri Arası 

Mesleki Denetim Verileri 

Genel Proje, Şantiye ve Tus Bilgileri 

nevşehir18 

tunceli08 

zonguldak17 

zonguldak04 

zonguldak02 

bartın02 

çankırı01 

nevşehir01 

kırşehir22 

kırşehir04 

kastamonu07 

karabük15 

erzincan08 

düzce03 

çorum39 

toplam proje 

325 

çankırı12 

bolu16 

bartın08 

ankara152 

kırşehir07 

kastamonu01 

karabük04 

toplam TUS 

11 

erzincan02 

çorum11 

karabük01 

erzincan02 

çorum03 

toplam şantiye 

bartın02 

30 

ankara15 

mesleki denetim 

Genel Kullanım Amacına Göre Proje Bilgileri 

Proje Kullanım Amacı 

akaryakıt istasyonu 1 

atölye 6 

benzin istasyonu 2 

büro 3 

depo 6 

dükkan 27 

eğitim yapıları 1 

fabrika 1 

hastane 1 

imalathane 13 

idari yapılar 2 

işyeri 2 

kongre merkezi 1 

konut 130 

market 1 

müstakil konut 1 

ofis 6 

otel 3 

tarım yapısı 1 

termal tesisler 1 

ticaret 2 

villa 14 

0 

Toplam Sayı 

37.5 75 112.5 150 

bülten 105 

nisan 2013

32 

gelir-gider 01.02.2013-28.02.2013 Arası Gelir-Gider Durumu 

Ankara Şubesi 

gelirler toplamı 

196,053.05 

kayıt ödentisi 420.00 

üye ödentisi 94,296.00 

mesleki denetim 58,000.00 

SMHB 25,000.00 

belge satışları 5,220.00 

bilirkişilik 2,033.00 

yayın satış 95.00 

faiz 1,783.67 

SMGM 7,027.00 

hizmet 645.93 

mahkeme-icra 1,532.45 

giderler toplamı 

149,698.74 

temsil 3,859.41 

konferans-sempozyum 23,101.33 

organlar 36.20 

komiteler 2,024.84 

personel ücretleri 60,416.90 

SMGM 2,748.96 

hizmet alımları 2,934.15 

personel yollukları 118.00 

dbş. bakım-onarım 94.40 

PTT 11,797.25 

kırtasiye 2,225.08 

yayın satın alma 781.50 

harçlar 69.10 

ilan 1,298.00 

bina işletme 11,220.67 

hukuki giderler 3,108.45 

yayın giderleri 23,450.00 

oda iştirakleri 208.00 

demirbaş alımları 206.50 


196,053.05 

0 

20.000 40.000 60.000 80.000 100.000 

0 

14000 28000 42000 56000 70000 

temsilcilikler toplam varlıklar gelir-gider farkı 


196,053.05 

611,159.61 46,354.31 

gelir-gider farkı 

46,354.31 


149,698.74 


149,698.74 

ankara şube toplam varlıklar 

1,208,134.28 

ankara şube toplam varlıklar 

toplam borç1,208,134.28 

4,059,869.74 

borç alacak farkı 

-2,851,735.46 

toplam borç 

4,059,869.74 

borç alacak farkı 

-2,851,735.46 

toplam borç 

4,059,869.74 


ankara şubesi

saraçoğlu mahallesi 

değerlendirme projesi 

8 

Saraçoğlu Buluşması: 

13 Nisan 2013 

Projelerin Mimarlar Odası Ankara Şubesine 

Ulaşması veya Teslimi İçin Son Tarih: 

17 Mayıs 2013 

(saat 17.00’a kadar) 

Değerlendirme Konferansı: 

25 Mayıs 2013 

Sonuçların Açıklanması: 

27 Mayıs 2013 

Kolokyum ve Ödül Töreni: 

08 Haziran 2013 

http://saracoglu.mimarlarodasiankara.org

Mimar Sinan, sadece ülkemiz mimarlığı için değil tüm mimarlık tarihi için 

önemli bir kişidir. Mimar Sinan kendi yaratıcılığını döneminin karakteriyle bir 

araya getirerek, özgün ve yüzyıllara meydan okuyan mimari eserlerle tarih 

sayfalarında yerini almıştır. Onun eserleri dönemin ihtiyaçlarına cevap veren bir 

yaratıcılığın ve mimari dehanın ürünüdür. 


Mimarlar Derneği 1927 

Türk Serbest Mimarlar Derneği 

Koruma Ve Restorasyon Uzmanları Derneği 

Şevki Vanlı Mimarlık Vakfı 

MIMARSINAN 

HAFTASI 

1489-2013 

Selimiye Cami, Edirne 

Orjinal Fotoğraf: veysel polat @flickr

12nisan2013 - Mimarlar Odası Ankara Şubesi

PDF'lerinizi Online dergiye dönüştürün ve gelirlerinizi artırın!

12nisan2013 - Mimarlar Odası Ankara Şubesi

PDF'lerinizi Online dergiye dönüştürün ve gelirlerinizi artırın!

Delete template?

Save as template ?