Y U R T İ Ç İ SEYAHAT PAZARI 2014

utkuakay

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)

Y U R T İ Ç İ

SEYAHAT

PAZARI

ARAŞTIRMASI

2014

AKTOB ARAŞTIRMA BİRİMİ YAYINLARI/ 2015 -78


2 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI 2014 ARAŞTIRMASI

İmtİyaz Sahİbİ

Yusuf Hacısüleyman

AKTOB Adına Y.K Başkanı

Yayın Kurulu

Erkan Yağcı, Kaan K. Kavaloğlu, Erol Karabulut

editör, araştırma, tasarım

Erol Karabulut / AKTOB Ar-Ge

AKTOB

YÖNETİM KURULU

Yusuf Hacısüleyman

Erkan Yağcı

Tolga Cömertoğlu

Kaan Kaşif Kavaloğlu

Ece Tonbul Kilit

Aslı Ulukapı

Yeliz Gül Ege

Nihat Vural

Adnan Soyaslan

Mehmet Tümbül

Zafer Alkaya

Emir Demirci

Selçuk Akıltopu

Ahmet Çevik

Fikret Demirtürk

İLETİŞİM

Adres: Gebizli Mah. Termessos Bulvarı Güngör Ahmet Yitmen İş Merkezi No: 73 / A

07300 Muratpaşa ANTALYA

Tel: 90 242 321 39 94 / 95 Fax: 90 242 321 59 26 / 27

www.aktob.org.tr / arge@aktob.org.tr / info@aktob.org.tr

AKTOB, ARAŞTIRMA BİRİMİ YAYINLARI-80 /ANTALYA 2015

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

3

İÇİNDEKİLER

SAYFA

ÖNSÖZ- SUNUŞ

3

GİRİŞ

4

1. YURTİÇİ PAZARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE TURİZM İÇİN ANLAMI

5

2. YURTİÇİ SEYAHAT PAZARINDA DESTİNASYON TERCİHLERİ

12

3. YURTİÇİ SEYAHAT PAZARINDA PAKET TURLARIN GELİŞİMİ

22

4. TALEP VE KONAKLAMA TERCİHLERİ

25

5. PAZARDA KREDİ KARTLI HARCAMALAR

30

6. TUROPERATÖRLERİ VE PAKET TUR PAZARI

31

7. SONUÇ VE DEĞERLENDİRME

38

8. EK: YURTİÇİ SEYAHAT PAZARINDA FRANSA ÖRNEĞİ

53

9. TABLO VE GÖSTERGELER

56

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


4 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

ÖNSÖZ-SUNUŞ

Bugün dünyanın; yüzölçümünde 33.,

ekonomi ve nüfusta 18. büyük ülkesi

konumda bulunan Türkiye, kişibaşına

düşen gelirde yüksek-orta gelirli ülkeler

arasındadır. Ekonomik değerler ve

sosyal göstergeler açısından dünyanın

ilk 20 ülkesi içinde yer alan ülkemiz,

turizmde ise en çok turist çeken ve gelir

elde eden ilk 10 içindedir.

Türkiye’nin özellikle turizm sahasında

gösterdiği, yakaladığı başarı, yalnızca

yurtdışından gelen taleple sınırlı

değildir. Son yıllarda, artan refah

düzeyine paralel olarak, Türkiye’nin

yurtiçi seyahat pazarı da önemli bir

gelişme ivmesi yakalamıştır.

Vatandaşlarımızın iş, tatil ve seyahat

amaçlı olarak, gerek yurtiçindeki

gerekse yurtdışındaki seyahat

hareketlerinin; genel özellikleri, talep

yapısı, gelişim seyri gibi unsurları

hakkında uzun zamana dayalı veri

ve bulgular olmamakla birlikte,

son 10 yılda yapılan bazı anket ve

araştırmalardan görülüyor ki, yurtiçi

seyahat pazarı, turizmin gelişimi

açısından son derece önemli bir role

sahiptir.

Bu rolün ne olduğuna ilişkin en önemli

gösterge, rakibimiz olan İspanya,

Fransa ve İtalya gibi turizm ülkelerinde

yurtiçi seyahat pazarının önemini

gösteren bulgulardır.

Mesela, Fransa’da konaklama

tesislerinde yapılan gecelemelerin %

67’si, İtalya’da yapılan gecelemelerin

de % 51’i bu ülkelerin yurtiçi seyahat

pazarı tarafından üretilmektedir.

Yurtiçi pazarın toplam gecelemeler

içindeki bu yüksek payı, özellikle paket

turlar açısından başa baş konumda

bulunan Türkiye ve İspanya için % 35

gibi düşük seviyelerdedir.

Özellikle Fransa, İtalya, Almanya gibi

turizmde öne çıkan ülkelerin turizm

gelişimleri içinde kendi vatandaşlarının

rolleri ele alındığında Türkiye’nin de

iç pazarını güçlendirmesi gerçekliği

ortaya çıkmaktadır.

Diğer yandan yalnızca yurtdışı talebin

krize girdiği dönemlerde sık sık öne

çıkarılan yurtiçi seyahat pazarı, son

yıllarda gösterdiği hızlı büyüme

ile bu alışkanlığı, bakış açısını da

değiştirmektedir. AKTOB Ar-Ge

olarak, 2015’te dış talep daralması ile

birlikte yeniden gündemde gelen yurtiçi

pazarının durumunu, kalıplaşmış

yargılardan sıyrılarak, gerçekçi bir

analiz ile ele almak istedik.

Bu araştırma, bu gerçekliklerden

hareketle, yurtiçi seyahat pazarının

gerçek yerinin ne olduğuna ilişkin veri

ve bulguları topluca değerlendirip, iç

pazarda talebin daha da artırılmasının

yollarını da ortaya çıkarmayı

hedeflemektedir.

Son 10 yılda katlanarak gelişim

gösteren ülkemizin iç pazarı hem

ülke içi hem de ülke dışına yapılan

seyahatler bakımından ciddi boyutlara

ulaşmış bulunmaktadır.

Araştırmamızda bu gelişmenin ana

hatlarını, elde bulunan verilerle,

operatörlerden gelen bilgilerle çizmeye

çalıştık.

Kaan K. Kavaloğlu

AKTOB Genel Sekreteri

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

5

GİRİŞ

Son 10 yılda gerek Bakanlığın

destekleriyle başlayan ve yaygınlaşan

kampanyalar, gerekse yaşam koşulları

görece iyileşen, geliri artan orta ve orta

üst gelir grubun artan seyahat ilgisi gibi

nedenlerle canlanan yurtiçi seyahat

pazarı bugün oldukça önemli bir

seviyeye ulaştı.

Diğer yandan başta kamunun

havalimanlarına olan ilgisi ve yapılan

yenilemeler, yeni yatırımlar, özel

ve kamu havayolu şirketlerinin bu

yatırımlar paralelinde filo sayılarını

ve kampanyalarını artırmaları

pazarın canlı tutulmasına büyük katkı

sağlamaktadır.

Ülke içindeki seyahatlerle, yurtdışına

çıkışlar toplamından oluşan yurtiçi

seyahat pazarı, geçmiş on yıllarda,

ağırlıklı olarak milli ve dini bayramlar,

yılbaşı gibi dönemlerde, yakın ve

akraba ziyaretleri merkezinde büyüme

gösteriyordu.

Ancak son 10 yılda bu eğilimin önemli

oranda değiştiği, seyahat pazarında

bir dizi yeni ve canlandırıcı unsurların

devreye girdiği görülüyor.

Türkiye’nin turizm sektörü gelişiminde,

uluslar arası rakip ve takipçilerinden

oldukça farklı bir süreçte olduğu yurtiçi

pazar, sektörün dengeli gelişiminde de

önemli rol oynayacaktır.

yabancı turistlerin yarattığı etki kadar

bir büyüklüğe ulaştığı gözleniyor.

Türkiye’de iç pazarın son 10 yılda

gösterdiği hızlı büyüme, önünde yer

alan rakip ülkeler kadar olmasa da

gelecek 10 yıllarda önemli bir rekabet ve

büyüme unsuru olacaktır.

Bu açıdan Türkiye’de yurtiçi seyahat

pazarının iyi analiz edilmesi,

gerçekliklerinin ortaya konması

gerekmektedir.

AKTOB Araştırma Birimi

tarafından yapılan bu çalışmada,

genel hatlarıyla bu gelişmenin seyri,

nitelikleri ve gelecek açısından

varabileceği potansiyeller ele alınıp

değerlendirilmektedir.

Ne var ki yurtiçi seyahat pazarı

açısından son 10 yılı dikkate almazsak

gözle görünür, gerçek anlamda

bilimsel ve kapsamlı araştırmaların

eksikliği, bu araştırmada da bazı

konuları muhtemeldir ki yeterli ölçüde

açıklayamayacaktır.

Bu eksikliklerin giderilmesi açısından;

hem bugüne kadar yapılan çalışmaları

hem de piyasa verilerini derleyip,

bir analiz içinde farklı bir vizyon

oluşturması için toparlamaya gayret

ettik.

Bugün, en fazla turist çeken ve gelir

elde eden dünya liginde ilk sıralarda

yer alan Fransa, Almanya ve İtalya gibi

ülkelere bakıldığında yurtiçi seyahat

pazarının, en az o ülkelere gelen

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


6 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

1

YURTİÇİ PAZARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE

TURİZM SEKTÖRÜ İÇİN ANLAMI

A) Toplam trafik 63 milyon kişiyi aştı.

Bugün ülkemize, yabancı ziyaretçiler

ile yurtdışında yaşayan vatandaş

ziyaretçiler toplamı olarak yaklaşık

42 milyon kişi, herhangi bir amaç

doğrultusunda seyahat etmektedir.

Son iki yılın bulgularına göre, ülkemiz

içinden; gerek yurtiçine, gerekse

yurtdışına, herhangi bir nedenle

seyahat eden kişi trafiği 63 milyonu

aşmıştır.

Özetle, hacim olarak yurtiçi pazar

hareketleri, yurtdışından sağlanan

ziyaretçi trafiğinden daha fazla bir

büyüklüğe ulaşmıştır. İç ve dış talebi

birlikte değerlendirdiğimizde, bir yıl

içinde yer değiştiren kişi sayısı 105

milyonu bulmaktadır.

Bu araştırmada içerden kaynaklanan

63 milyondan fazla kişiyi kapsayan

seyahatlerin, turizm açısından ne

anlama geldiği, detaylarıyla ortaya

konacaktır.

2014 yılı bulgularına göre, yurtiçi

seyahat pazarına katılan 63,8 milyon

kişinin; 55,9 milyonu ülkemiz içinde,

7,9 milyonu da ülkemiz dışına seyahat

etmektedir.

Toplam kişi hareketinin yıllara göre

seyri ele alındığında görülüyor ki, son

10 yılda seyahat eden kişi sayısı 35

milyondan 64 milyona doğru çıkmıştır.

Diğer yandan bu hareketlere katılan

kişilerin yaptıkları harcamalar da 2014

itibariyle 16 milyar Dolar’a yakın bir iş

hacmi yaratmaktadır.

Toplam harcamanın % 65’i ülke

içindeki seyahat hareketlerde, % 35’i

de Türkiye’den yurtdışına yapılan

seyahatlerde gerçekleşmektedir.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

7

Tablo 1: Yurtiçi pazarda (ülke içi ve yurtdışı)

seyahat eden kişi sayısı ve toplam harcamalar

2013 2014

Toplam kişi-Milyon 62,6 63,7

Toplam harcama-Milyar Dolar 14,9 15,7

Tablo 2: Seyahat eden kişi sayısı, milyon

Ülke içi Yurtdışı Toplam

2013 55.1 7.5 62.6

2014 55.8 7.9 63.7

Yurtdışı Ülke içi

Grafik1: Yurtiçi pazarda seyahat edenlerin dönemlere göre dağılımı, %

4.çeyrek

20,0

24,2

3.çeyrek

28,6

39,4

2.çeyrek

18,0

25,6

1.çeyrek

21,7

22,6

0,0 5,0 10,0 15,0 20,0 25,0 30,0 35,0 40,0 45,0

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


8 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

B) Tatil amaçlı trafik gelişiyor

Türkiye turizminin yeni gelişen bu

alanında, yurtiçine ve yurtdışına

yapılan seyahatlerde, kişilerin esas

amaçları, pazarın durumu ve gelecek

potansiyelleri açısından son gerece

önemlidir.

Araştırmamızda ortaya konan

son 10 yılın bulgularına göre, en

önemli gösterge; yurtiçi seyahat

pazarındaki hareketlerin esas

amacının, yurtdışından gelen yabancı

ziyaretçilerinkinden oldukça farklı

olduğudur.

2014 yılında ülkemize yurtdışından

gelen yabancı ziyaretçilerin % 64’ü,

ağırlıklı olarak tatil amaçlı seyahatler

yaptı. Yakın, akraba ve arkadaş

ziyaretleri ise % 8,5 dolayında

gerçekleşti. İş amaçlı ziyaretleri ise % 6

paya sahip.

Yurtiçinde seyahat eden vatandaşların

esas amacı % 65,7 ile yakın, akraba ve

arkadaş ziyaretleri olurken, tatil amaçlı

ziyaretler ise toplamın % 19,2’sini

oluşturuyor.

Öte yandan yurtdışına seyahat eden

yerleşik vatandaşların % 36,3’ü tatil

amaçlı, % 27,7’si de iş amaçlı olarak

çıkış yaptı. Yakın, akraba ve arkadaş

ziyaretleri ise toplamın % 18,9’unu

oluşturdu.

Rakamsal boyutta değerlendirilecek

olursa; 63,8 milyon vatandaşın

yurtiçinde ve yurtdışında yaptıkları

seyahatlerin, 38 milyonu akraba ve

arkadaş ziyaretlerinde oluşuyor. Tatil

amaçlı hareket eden kişi sayısı da 13

milyon dolayında.

Yurtiçi seyahat pazarında tatil amaçlı

seyahat edenlerin 10,7 milyonu

yurtiçinde, 2,8 milyonu da yurtdışında

gerçekleşiyor. Yurtiçinde tatil vb amaçla

seyahat edenlerin yaklaşık 2,1 milyonu

da paket veya tur alarak doğrudan

turizm amaçlı olarak hareket ediyor.

Özetle yurtiçinde seyahat edenlerin

% 20’sinin tatil amaçlı, % 5’inin

de doğrudan turizm amaçlı olarak

hareket ettiği söylenebilir. Bu oran

vatandaşlarımızın yurtdışında

yaptıkları seyahatler için % 65

dolayındadır.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

9

Tablo 3: Seyahat amaçlarına göre yurtiçi pazar

Amaçlar Ülkeiçi Yurtdışı

Gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler 19,2 36,3

Yakın ziyareti 65,7 18,9

Sağlık 8,4 0,1

İş amaçlı(konferans, toplantı, görev vb.) 2,1 27,7

Diğer 4,6 16,9

Grafik 2: Amaçlarına göre yurtiçi seyahatlerin dağılımı, %

İş

2%

Diğer

5%

Sağlık

8%

GESK*

21%

Yakın Ziyareti

66%

Grafik 3: Amaçlarına göre yurtdışı seyahatlerin dağılımı, %

Diğer

17%

GESK*

36%

İş

28%

Yakın Ziyareti

19%

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


10 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

C) Paket turlar

Ülke içinde ve yurtdışında yapılan seyahatlerde görülen gelişmenin bir başka

boyutu da paket turlardır.

Son yıllarda, havayolu ulaştırmasının uçulan destinasyonları artırması ve erken

rezervasyon kampanyaları, paket tur pazarındaki gelişmeyi de beraberinde getirdi.

2014 yılı verilerine göre yurtiçi ve yurtdışına yapılan seyahatlerde 4 milyondan

fazla kişi paket turlarla seyahat etti.

Seyahat eden kişi sayısının 63,8 milyonu bulduğu bu dönemde, toplam trafiğin

% 6,5’i paket turlarla gerçekleşirken, paket tur kullanım oranı özellikle yurtdışı

seyahatlerde daha yüksektir.

Geçen yılın bulgularına göre; yurtiçinde seyahat edenlerin % 5’i, yurtdışına çıkan

kişilerin de % 17’si paket turları tercih etti.

Diğer yandan paket turlarla seyahat edenler, 1 milyar Doları yurtdışı turları olmak

üzere toplamda 1,5 milyar Dolar’lık bir harcamada bulundu. Böylece 2014’te

yapılan seyahat harcamasının % 10’u paket turlardan kaynaklanmış oldu.

Tablo 4: Yurtiçi seyahat pazarında paket turların payı, %-2014

Paket tur Ferdi hareket

Ülkeiçi 5,0 95,0

Yurtdışı 16,9 83,1

Tablo 5: Yurtiçi seyahat pazarında paket tur sayısı, milyon- 2014

Paket tur Ferdi hareket

Ülkeiçi 2,79 53,09

Yurtdışı 1,35 6,63

Tablo 6: Yurtiçi seyahat pazarında paket tur harcamaları, milyon Dolar

Paket tur Ferdi hareket

Ülkeiçi 526 9.756

Yurtdışı 1.039 4.431

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

11

D) Geceleme eğilimleri

2014 yılında 63,8 milyon kişinin dahil olduğu yurtiçi seyahat pazarında

gecelemeler de gelişme gösteriyor.

Geçen yıl, 570 milyonu yurtiçinde olmak üzere toplamda 678 milyondan fazla

geceleme yapıldı.

Yapılan gecelemenin, konaklama yerlerine göre dağılımında ilk sırayı kişilerin

kendi evleri veya yakın, akraba, arkadaş evleri alırken, yurtdışı seyahatlerde

otellerin daha fazla kullanıldığı ortaya çıktı.

Yurtiçi pazarda seyahat edenlerin gecelemeleri % 87 oranında evlerde gerçekleşti.

Yurtdışı seyahatlerde otellerin aldığı pay % 25 dolayında olurken, evlerin payı da

% 36 dolayında gerçekleşti.

Toplam yurtiçi pazar dikkate alındığında ise konaklama tesislerinde yapılan

gecelemelerin toplamda içinde % 9,5 dolayında payı olduğu gözleniyor. Evlerde

yapılan gecelemelerin payı da % 79 dolayında

Tablo 7: Yurtiçi pazarda gecelemelerin dağılımı, %-2014

Ülkeiçi Yurtdışı

Oteller 6,8 24,5

Kendi Evi 16,4 6,0

Arkadaş, Akraba Evi 70,5 30,2

Diğer 6,3 39,3

Toplam 100,0 100,0

Tablo 8: Yurtiçi pazarda gecelemelerin dağılımı, bin -2014

Ülkeiçi Yurtdışı

Oteller 39.027 25.253

Kendi Evi 94.287 6.153

Arkadaş, Akraba Evi 406.227 31.136

Diğer 36.329 40.443

Toplam 575.870 102.984

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


12 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

E) Yaş Grupları

Yurtiçi seyahat pazarının ülke içi ve yurtdışı seyahatler ayrımında farklılaştığı bir

başka alan da seyahat edenlerin yaş gruplarına göre dağılımıdır.

2014 yılı verilerine göre, genellikle yakın ve akraba ziyaretlerinin yoğun olduğu

yurtiçinde gençler ve çocukların daha fazla ağırlık sahibi olduğu gözlenirken,

yurtdışı seyahatlerde ise yetişkinlerin baskın olduğu ortaya çıkıyor.

Yurtiçi seyahatlerde genç ve çocukların toplam içindeki payı % 30 dolayında iken,

bu oran yurtdışı seyahatlerde % 12 dolayında gerçekleşiyor. Çocuklar açısından

bakıldığında bu oran içerde % 21, dışarıda da % 6 dolayında.

Tablo 9: Seyahat edenlerin yaş gruplarına göre dağılımı, %

Ülkeiçi Yurtdışı

0-14 21,55 5,90

15-24 12,05 6,92

25-44 37,70 52,13

45-64 23,28 30,22

65+ 5,41 4,84

Toplam 100,00 100,00

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

13

2

YURTİÇİ SEYAHAT PAZARINDA

DESTİNASYON TERCİHLERİ

A) Yurtdışı seyahatler

Yurtdışına çıkışlarda ilk sıraları;

Gürcistan, Yunanistan, Bulgaristan ve

bazı Arap ülkeleri alırken, bu ülkelere

yönelik talebin turistik olmaktan çok

genel ziyaret, iş-ticaret, hac ve umre

veya günübirlik hareketler olduğu

anlaşılmaktadır.

Bu ülke ve bölgeler toplam yurtdışı

çıkışlardan % 60 gibi yüksek oranda bir

pay alıyor.

Diğer yandan, yurtdışı çıkışların %

15’i gibi önemli bir kısmını oluşturan

Avrupa ülkelerine yönelik seyahatlerde

tatil vb amaçlar daha yoğun olarak

görülüyor.

Bu ülkeler aynı zamanda paket

turlarla seyahatin % 50’sine yakınını

oluşturuyor.

Avrupa ülkeleri aynı zamanda otellerde

yapılan gecelemelerin de % 25’lik

bölümünü oluşturuyor.

seyahatlerin, esas amacının ne

olduğuna ilişkin çok somut veriler

bulunmuyor.

İK tarafından yapılan anketlerde,

eskiden (2009 öncesi) ayrı ayrı

duran; gezi, eğlence, kültürel ve

sportif faaliyetler başlığı, son yıllarda

toplulaştırılınca, Gürcistan örneğinden

hareketle söylenebilir ki, farklı nitelikte

olan bu amaçların her birine ilişkin

değerlendirme yapılamaz duruma

gelmiştir.

Türkiye’nin yurtdışı çıkışların, turistik

amaçlı seyahatlerin durumunu, gerçeğe

yakın bir seviyede veren tek gösterge ise

paket turla yapılan ziyaretlerdir ki bu

analiz ileriki kısımda yapılacaktır.

Yurtdışı seyahatlerde özellikle bayram

dönemlerinde medya organlarında dile

getirilen ve genelde Avrupa kentlerini

öne çıkaran seyahat eğilimi haberlerin

temelinde de bu ayrım yatmaktadır.

Son yıllarda yurtdışı çıkışlarda

ilk sıraları Gürcistan, Yunanistan,

Bulgaristan gibi ülkeler alırken, çıkış

amacının tam olarak ayrıştırılmaması,

ülke pazarının turistik niteliğinin de

anlaşılamamasına neden olmaktadır.

Örneğin; 10 yıl kadar önce, Türkiye’den

yurtdışına yapılan çıkışlardan yalnızca

% 1,2 pay alan Gürcistan, 2014 yılında

payını % 14,7’ye çıkardı.

Bu artışla en çok ziyaret edilen ülke

konumuna gelen Gürcistan’a yapılan

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


14 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Tablo 10: Yurtdışına çıkanların ülkelere göre dağılımı, %

(Çıkış amaçlarına bakılmaksızın)

Ülkeler 2005,% 2014,% 2014-Bin kişi

Gürcistan 1,2 14,7 1231,7

Yunanistan 3,1 8,9 741,0

Bulgaristan 15,7 7,4 620,9

Almanya 6,6 5,9 493,6

S.Arabistan 5,5 5,8 461,0

Azerbeycan 4,4 2,8 235,7

İtalya 1,9 2,3 196,4

İran 4,6 1,9 161,6

Rusya Federasyonu 3,1 1,7 143,4

A.B.D. 4,0 1,4 119,2

Avusturya 0,8 0,9 75,2

Fransa 1,8 0,9 73,1

Ukrayna 1,6 0,7 59,2

İsviçre 0,8 0,6 54,1

İspanya 0,7 0,4 32,5

Hollanda 1,1 0,4 31,8

İngiltere 0,7 0,3 22,9

Belçika 1,1 0,2 18,7

Kanada 0,2 0,2 14,0

İsrail 0,3 0,2 13,5

Danimarka 0,1 0,1 7,9

İsveç 0,1 0,1 7,5

Avustralya 0,1 0,1 6,0

Tunus 0,1 0,1 4,6

Japonya 0,01 0,01 1,1

Suriye 9,0 0,01 0,7

Diğer 31,50 42,00 3021,2

*Hac ve Umre ziyaretleri ağırlıklı

Tablo 11: Yurtdışına çıkanların ülke gruplarına göre dağılımı, %

Ülkeler 2005 2014

AVRUPA 36,5 32,5

BATI ASYA 40,6 31,4

BDT 12,1 22,6

AMERİKA 4,4 1,8

DİĞER 6,3 11,7

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

15

Tablo 12: Gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler amaçlarıyla

yurtdışına çıkanların ülkelere göre dağılımı, %

Ülkeler 2005 2014 2014-Bin kişi

Gürcistan 2,5 31,9 1016,3

Yunanistan 6,1 20,2 642,5

Bulgaristan 22,2 6,8 215,4

İtalya 3,0 4,8 151,4

Almanya 7,3 2,8 90,2

A.B.D. 7,2 1,3 42,4

Azerbeycan 3,7 1,0 32,8

Fransa 2,6 1,0 32,3

Rusya Federasyonu 2,7 0,9 28,6

İran 5,6 0,9 28,5

Avusturya 1,1 0,8 26,9

İspanya 0,4 0,7 23,3

İsviçre 1,2 0,5 16,4

Ukrayna 1,6 0,5 15,0

Hollanda 1,4 0,5 14,8

İsrail 0,2 0,2 6,9

İngiltere 0,7 0,2 5,2

Kanada 0,3 0,1 3,6

Belçika 1,2 0,1 2,6

İsveç 0,2 0,1 2,4

Danimarka 0,1 0,1 1,9

Avustralya 0,1 0,02 0,6

Japonya 0,04 0,02 0,5

Tunus 0,4 0,00 0,0

Suriye 2,7 0,00 0,0

Diğer 25,4 24,6 782,8

Tablo 13: Gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler amaçlarıyla

yurtdışına çıkanların ülke gruplarına göre dağılımı, %

Ülkeler 2005 2014

AVRUPA 49,6 45,6

BDT 12,5 35,1

BATI ASYA 26,4 13,0

AMERİKA 7,8 1,6

DİĞER 3,7 4,6

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


16 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Tablo 14: İş* amaçlı yurtdışına çıkanların ülkelere göre dağılımı, %

Ülkeler 2005 2014 2014-Bin kişi

Almanya 8,5 6,7 151,1

Azerbeycan 5,4 5,0 112,2

Gürcistan 1,7 4,3 97,8

Rusya Federasyonu 5,1 3,4 75,8

Bulgaristan 4,4 3,2 71,7

A.B.D. 6,1 1,9 43,3

İtalya 4,0 1,8 41,5

İran 2,8 1,8 40,7

Ukrayna 3,0 1,4 31,5

Avusturya 0,9 1,1 24,4

Fransa 3,3 1,1 24,3

İsviçre 1,0 1,0 23,6

Yunanistan 3,0 0,7 15,4

İngiltere 1,1 0,5 11,9

İspanya 1,6 0,4 8,2

Belçika 2,4 0,3 6,9

Hollanda 1,5 0,3 5,6

Avustralya 0,2 0,2 5,4

Kanada 0,4 0,2 4,7

İsrail 0,6 0,2 4,5

Tunus 0,1 0,2 4,1

Danimarka 0,1 0,1 3,2

İsveç 0,1 0,1 1,7

Suriye 8,8 0,03 0,7

Japonya 0,02 0,0 0

Diğer** 34,0 64,1 1.434

** Bahreyn, KKTC, Irak, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Umman, Katar, S.Arabistan, Yemen ve BAE gibi

yakın bölge ile diğer BDT ülkelerini kapsamaktadır.

Tablo 15: İş* amaçlı yurtdışına çıkanların ülke gruplarına göre dağılımı, %

Ülkeler 2005 2014

BATI ASYA 34,3 45,4

BDT 18,3 21,1

AVRUPA 35,6 20,3

AMERİKA 6,8 2,2

DİĞER 5,0 10,9

*konferans, toplantı, görev vb.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

17

Tablo 16: Yakın ziyareti amaçlı yurtdışı çıkışların ülkelere dağılımı, %

Ülkeler 2005 2014 2014-Bin kişi

Bulgaristan 46,8 21,4 324,5

Almanya 9,0 15,8 239,7

Yunanistan 5,3 5,3 80,8

Gürcistan 0,8 5,2 79,0

İran 7,0 3,4 51,4

Azerbeycan 2,4 3,2 49,0

Avusturya 1,2 1,4 20,5

A.B.D. 2,8 1,0 15,4

Fransa 0,8 0,9 14,0

İsviçre 0,9 0,8 12,8

Hollanda 1,2 0,7 11,4

Rusya Federasyonu 0,5 0,6 9,4

Belçika 0,7 0,5 8,1

Ukrayna 0,4 0,4 5,9

İsveç 0,1 0,2 3,4

İtalya 0,4 0,2 3,0

Danimarka 0,0 0,2 2,8

İsrail 0,0 0,1 2,1

İngiltere 0,4 0,1 1,5

Kanada 0,1 0,04 0,6

Japonya 0,0 0,04 0,6

İspanya 0,1 0,0 0,0

Tunus 0,0 0,0 0,0

Suriye 4,8 0,0 0,0

Avustralya 0,1 0,0 0,0

Diğer** 14,3 38,3 581,3

Bahreyn, KKTC, Irak, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Umman, Katar, S.Arabistan, Yemen ve BAE gibi

yakın bölge ile diğer BDT ülkelerini kapsamaktadır.

Tablo 17: Yakın ziyareti amaçlı yurtdışı çıkışların gruplara göre dağılımı, %

Ülkeler 2005 2014

AVRUPA 66,7 47,6

BATI ASYA 24,5 37,6

BDT 4,4 10,1

AMERİKA 2,9 1,1

DİĞER 1,5 3,5

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


18 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Tablo 18: Yurtdışı seyahatlerde yapılan gecelemelerin

ülkelere dağılımı, % (Çıkış amacına bakılmaksızın)

Ülkeler 2005 2014

Almanya 8,84 8,42

Rusya Federasyonu 7,72 5,67

Azerbeycan 4,05 5,03

Bulgaristan 4,62 3,60

Gürcistan 0,73 3,05

A.B.D. 5,66 2,68

Yunanistan 1,61 2,67

Ukrayna 2,74 1,44

İran 2,19 1,22

Fransa 1,51 0,97

İtalya 1,08 0,97

Avusturya 0,65 0,87

İngiltere 0,90 0,50

İsviçre 0,76 0,45

Belçika 1,07 0,36

Hollanda 1,10 0,33

Kanada 0,29 0,32

İspanya 0,33 0,18

İsrail 0,34 0,16

Danimarka 0,08 0,10

İsveç 0,08 0,09

Tunus 0,04 0,05

Avustralya 0,13 0,04

Japonya 0,004 0,02

Suriye 1,98 0,003

Diğer* 51,51 60,81

*Bahreyn, KKTC, Irak, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Umman, Katar, S.Arabistan, Yemen ve BAE gibi

yakın bölge ile diğer BDT ülkelerini kapsamaktadır.

Tablo 19: Yurtdışında yapılan gecelemelerin ülke gruplarına dağılımı, %

Ülkeler 2005 2014

BATI ASYA 5,8 38,2

AVRUPA 25,3 23,1

BDT 20,5 21,8

AFRİKA 39,0 8,7

AMERİKA 9,2 3,9

DİĞER 0,3 4,3

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

19

Tablo 20: Yurtdışı seyahatlerde otellerde yapılan gecelemelerin dağılımı, %

Ülkeler 2005 2014

Yunanistan 2,24 6,06

Gürcistan 0,90 5,25

Almanya 6,21 3,29

Bulgaristan 2,33 2,76

A.B.D. 7,12 2,55

İtalya 2,75 2,45

Azerbeycan 2,63 1,85

Rusya Federasyonu 4,15 1,83

Fransa 2,89 1,24

Avusturya 0,63 0,85

İran 2,82 0,78

İspanya 1,21 0,65

Ukrayna 5,18 0,61

Hollanda 0,92 0,57

İsviçre 0,61 0,55

İngiltere 0,62 0,36

Kanada 0,38 0,34

İsrail 0,21 0,33

Belçika 1,59 0,17

Avustralya 0,05 0,16

İsveç 0,05 0,15

Tunus 0,10 0,12

Danimarka 0,06 0,07

Suriye 1,03 0,01

Japonya 0,01 0,00

Diğer 53,31 66,98

*Bahreyn, KKTC, Irak, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Umman, Katar, S.Arabistan, Yemen ve BAE gibi

yakın bölge ile diğer BDT ülkelerini kapsamaktadır.

Tablo 21: Yurtdışında otellerde yapılan gecelemelerin gruplara dağılımı, %

Ülkeler 2005 2014

AVRUPA 24,2 22,9

BDT 14,8 12,4

AFRİKA 43,7 5,9

AMERİKA 8,6 3,1

BATI ASYA 4,1 1,1

DİĞER 4,6 54,5

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


20 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Hac ve umre pazarı

Suudi Arabistan’a her yıl 5.5 milyon kişi hac ve Umre ziyaretinde bulunuyor. Bu

pazar Türkiye açısından yurtiçi seyahat pazarının outgoing kısmı için de önemli

bir büyüklük oluşturuyor.

Son yıllarda Türkiye’den 60 bin dolayında kişi hac, 400 bin dolayında kişi de

Umre için Suudi Arabistan ve yakın bölge ülkelerine gidiyor. Umre ve hac için

Türkiye’den paket alanlar yaklaşık 2,5 milyar TL harcamada bulunuyor.

Diyanet’in verilerine göre Umre’ye en çok katılımın yapıldığı iller arasında;

İstanbul, Ankara, Bursa, Konya ve İzmir başı çekiyor. Umre’ye gidenlerin %

33’ünü Diyanet, geri kalanını da acenteler taşıyor. Hac organizasyonunda ise

Diyanet % 65 dolayında pay almaktadır.

Tablo 22: Türkiye’den Hac ve Umre’ye gidenlerin sayısı

Yıl Umre Hac

2011 411.495 89.033

2012 381.881 75.607

2013 391.500 60.892

2014 400.526 61.300

AKTOB Ar-ge, Diyanet İşleri Bakanlığı

Tablo 23: Diyanet ile Umre’ye gidenlerin sayısı-Bin, 2014

İller

Umre

İstanbul 15,1

Ankara 10,4

Bursa 5,4

Konya 3,9

İzmir 3,8

Diğer 71,3

AKTOB Ar-ge, Diyanet İşleri Bakanlığı

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

21

B) Yurtiçi seyahatler

Ülke içinde yapılan seyahatler ve

gecelemelerde ise Akdeniz, Ege,

Marmara ve iç Anadolu bölgeleri toplam

talebin yaklaşık % 85’ini alıyor.

Talep ayrımı gözetmeksizin, İl düzeyinde

özellikle konaklama tesislerinde yapılan

gecelemeler bazında ele alındığında

ise; Antalya, İstanbul, Muğla, İzmir,

Balıkesir, Ankara, Afyonkarahisar,

Bursa, Çanakkale, Mersin ve Mevşehir’in

ilk sıraları aldığı gözleniyor.

Bu illerin, vatandaşlar tarafından yapılan

yurtiçi gecelemelerden aldığı pay da % 65

dolayında.

Turistik ilçe ve merkezler bazında ise ilk

sıraları; Alanya, Kemer, Antalya kentiçi,

Bodrum, Marmaris, Manavgat, İzmir

kentiçi, Kuşadası ve çeşme alıyor.

Bu ilçelerin toplam gecelemelerden

aldıkları pay ise % 36 dolayında.

Tablo 24: Ülke içinde yapılan gecelemelerin

bölgelere dağılımı, %-2014

BÖLGELER

Payı,%

EGE 25,50

AKDENİZ 22,50

MARMARA 24,00

İÇ ANADOLU 12,50

KARADENİZ 5,50

G.DOĞU 5,50

D.ANADOLU 4,50

Tablo 25: Ülke içinde yapılan gecelemelerin

illere dağılımı, %-2014

İLLER Payı, %

ANTALYA 16,82

İSTANBUL 9,04

MUĞLA 7,07

İZMİR 7,01

BALIKESİR 4,78

ANKARA 4,19

AYDIN 3,80

AFYON 3,43

BURSA 2,75

ÇANAKKALE 2,09

MERSİN 1,98

NEVŞEHİR 1,67

KONYA 1,46

ADANA 1,45

SİVAS 1,41

DENİZLİ 1,37

KÜTAHYA 1,33

SAMSUN 1,17

BOLU 1,11

GAZİANTEP 1,09

TRABZON 1,09

SAKARYA 1,08

MANİSA 1,05

TEKİRDAG 1,05

DİYARBAKIR 1,02

DİĞER 19,72

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


22 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Tablo 26: Ülke içinde yapılan gecelemelerin

il ve ilçeler bazında dağılımı, %-2014

İller İlçe Payı,%

ANTALYA Alanya 7,05

ANTALYA Kemer 5,64

ANTALYA Şehiriçi 4,79

ANTALYA Serik 4,49

MUĞLA Bodrum 4,33

MUĞLA Marmaris 2,27

ANTALYA Manavgat 2,20

İZMİR Konak 2,09

AYDIN Kuşadası 1,69

ADANA Seyhan 1,54

İZMİR Çeşme 1,52

İSTANBUL Beyoğlu 1,25

İSTANBUL Fatih 1,22

BURSA Osmangazi 1,22

AYDIN Didim 1,16

ANTALYA Side 1,14

MUĞLA Fethiye 1,13

DENİZLİ Pamukkale 0,99

İSTANBUL Şişli 0,97

İSTANBUL Kadıköy 0,97

İSTANBUL Beşiktaş 0,93

İZMİR Menderes 0,89

BURSA Uludağ 0,73

KONYA Selçuklu 0,67

AFYONKARAHİSAR Sandıklı 0,66

ESKİŞEHİR Tepebaşı 0,65

BALIKESİR Edremit 0,59

BALIKESİR Ayvalık 0,59

NEVŞEHİR Kozaklı 0,58

ANTALYA Aksu 0,55

İZMİR Selçuk 0,38

NEVŞEHİR Ürgüp 0,33

DÜZCE Akçakoca 0,32

MERSİN Erdemli 0,30

İZMİR Balçova 0,27

DİĞER Diğer 43,90

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

23

3

YURTİÇİ SEYAHAT PAZARINDA

PAKET TURLARIN GELİŞİMİ

A) Yurtdışı seyahatler

Konaklama tesislerinde yapılan

geceleme seviyesinin yanında, yurtiçi

seyahat pazarının turizm açısından

önemini ortaya koyan bir diğer gösterge

de; yurtiçi ve yurtdışı seyahatlere paket

turlarla katılan kişi sayısıdır.

2014 yılı verilerine göre, Türkiye’den

yurtdışına seyahat eden 8 milyon

kişinin yaklaşık 1,4 milyonu paket

turları tercih etti. Paket turların

yarısına yakını Avrupa ülkelerine

yönelik seyahatlerde gerçekleşti. Komşu

ülkeler ile Arap ve Körfez ülkelerine

yönelik seyahatler de paket turların %

30’luk kısmını oluşturdu.

Turistik talep ve konaklama tesislerine

yansımaları açısından, paket turlarda

en önemli pazarın İtalya olduğu

gözleniyor. Yurtdışına çıkanların %

2,3’ünü oluşturan bu kitle, toplam

paket tur çıkışlarının da % 10’luk

kısmına denk düşüyor.

İtalyan pazarını, seyahat pazarı

açısından önemli kılan bir diğer unsur

da, bu ülkeye giden vatandaşların ne

oranda paket tur kullandığıdır. 2014

yılı bulgularına göre, İtalya’ya yapılan

her 100 çıkıştan 67’si paket turlarla

gerçekleşti.

İtalya’dan sonra en yüksek paket

kullanım oranlarına; % 40 ile İspanya,

% 35 ile Yunanistan, % 33 ile Fransa ve

% 20 dolayındaki payları ile Avusturya,

İsviçre ve İsveç’te ulaşıldı.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


24 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Tablo 27: Yurtdışına paket turlarla

çıkışlarda ülkelerin payları,%-2014

(İlk 20 ülke)

Ülkeler

Paket payı,%

Yunanistan 19,27

İtalya 9,86

Gürcistan 2,49

Bulgaristan 2,33

Almanya 1,82

Fransa 1,79

A.B.D. 1,55

Avusturya 1,29

İspanya 0,97

İran 0,96

İsviçre 0,74

Rusya 0,35

Hollanda 0,31

Azerbeycan 0,23

İngiltere 0,18

İsveç 0,11

Kanada 0,08

Avustralya 0,04

Belçika 0,04

Tunus 0,04

Tablo 28: Yurtdışına paket turlarla

çıkışları en yüksek olan ülkeler,

%-2014 (Paket turlar/ Toplam çıkışlar)

Ülkeler

Paket oranı,%

İtalya 67,71

İspanya 40,32

Yunanistan 35,06

Fransa 33,06

Avusturya 23,19

İsveç 20,38

İsviçre 18,35

A.B.D. 17,50

Hollanda 13,24

Tunus 11,00

İngiltere 10,34

Avustralya 9,56

Kanada 8,18

İran 8,04

Bulgaristan 5,05

Almanya 4,98

Rusya 3,33

Belçika 3,06

Gürcistan 2,72

Azerbeycan 1,31

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

25

B) Yurtiçi seyahatler

Türkiye turizmi için genç ve gelişmekte olan bir pazar görünümü veren ülke içi

paket turlar, son yıllarda yılda % 10 ortalama ile büyümeye devam ediyor.

Özellikle % 40’lara varan indirimlerin sunulduğu erken rezervasyon sisteminin

yaygınlık kazanmaya başlaması ile birlikte, paket turla seyahat edenlerin sayısı da

5 yıl öncesinin 4 katına ulaştı.

2014 yılı verileri ile değerlendirildiğinde görülüyor ki, ülkemiz içinde seyahat

eden 52 milyon kişinin % 5’lik kısmı paket turları tercih eder duruma geldi.

Nicelik olarak 2 milyonu aşan paket müşterisi sayısının gelecek 5 yıl içinde ikiye

katlanması bekleniyor.

Yurtiçi paket tur pazarında talep; ulaşım, tesis ve hizmet imkanlarının iyi olduğu

il ve bölgelerde yoğunlaşırken tatil seyahatinin yanında iş ve ticarete bağlı yeni bir

talep dalgasının gelişmekte olduğu da görülüyor.

Gidiş nedenleri farklı kategorilerde olsa da, iç talep açısından paket turlarla

seyahat edenlerin yönlendiği iller arasında; Antalya, Muğla, İzmir, İstanbul,

Balıkesir, Aydın, Afyonkarahisar, Bursa, Çanakkale ve Nevşehir öne çıkmaktadır.

Turistik ilçe ve merkezler bazında ise, Alanya, Kemer, Bodrum, Marmaris,

Manavgat, Kuşadası ve Çeşme öne çıkıyor.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


26 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

4

YURTİÇİ SEYAHAT PAZARINDA

TALEP VE KONAKLAMA TERCİHLERİ

Türkiye’de turizmin dengeli ve

istikrarlı gelişmesi bakımından

yurtiçi seyahatlerin nerede ve nasıl

gerçekleştiği, büyüdüğü ve nereye

yöneleceğinin tespiti son derece

önemlidir.

Ülkemiz içinde seyahat edenlerin

sayısının 55 milyonu bulduğu son

dönemde, tatil amaçlı seyahatlerin

ancak % 20’lik paya sahip olduğu,

otellerin de toplam gecelemeden ancak

% 7 dolayında pay alabilmiş olması

bu analizin zorunluluğunu ortaya

koymaktadır.

2014 verilerine göre ülkemizde belgeli

tesislerde yapılan gecelemelerin %

27’sini yurtiçinde yaşayan vatandaşlar

gerçekleştirdi. Bu pay 3 yıl önce %

25 dolayında idi. Bu da gösteriyor

ki, vatandaşların tesislerde geceleme

eğilimi artmaya devam ediyor.

Tesislerde geceleme

İç pazarda yapılan gecelemeler

açısından, gerek yurtdışından gelen

yabancı turistler gerekse yurtiçinde

seyahat eden vatandaşlar açısından

en temel ortak nokta; gecelemelerin %

85 oranında belgeli olan 1, 2, 3, 4 ve 5

yıldızlı tesislerde yapılıyor olmasıdır.

Bu alanda yabancı ve vatandaşlar

açısından temel fark ise 3 yıldız ve altı

tesislerde yapılan gecelemelerin payıdır.

Vatandaşların yaptıkları gecelemelerin

% 28’i bu tür tesislerde gerçekleşirken,

bu oran yabancı turistlerde % 10

dolayındadır.

Diğer yandan benzer farklılıklar;

tatilköyleri, termal otelleri, golf tesisleri

gibi kategorilerde de görülmektedir.

Belgeli tesislerde gecelemelerin yabancı

ve yerli ayrımına göre dağılımı ele

alındığında görülüyor ki, vatandaşlar

yurtiçindeki gecelemelerde; 2 yıldızlı

oteller, moteller, pansiyonlar, oberjler,

dağ ve çiftlik evleri, termal oteller ve

yayla evlerinde yabancılara oranla daha

fazla geceleme yapıyorlar.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

27

Tablo 29: Ülke içinde yapılan gecelemelerin tesis türüne göre dağılımı,

%-2014 (Vatandaş gecelemelerinin % 85’i yıldızlı tesislerde gerçekleşiyor.)

Tesisler

Payı,%

5 YILDIZ 33,16

4 YILDIZ 23,42

3 YILDIZ 19,10

2 YILDIZ 8,32

TERMAL OTEL 5,48

TATİL KÖYÜ 4,78

ÖZEL TESİS 2,52

BUTİK OTEL 1,00

DİĞER 2,22

Tablo 30: Ülke içinde yapılan yerli-yabancı toplam gecelemeler içinde yerli

gecelemelerin tesis türü bazında aldığı paylar,%-2014

Tesisler

Payı,%

TERMAL APART OTEL 100,00

OBERJ 98,09

YAYLA EVİ 86,36

DAĞ EVİ 86,27

TERMAL OTEL 72,71

ÇİFTLİK EVİ-KÖY EVİ 67,86

2 YILDIZ 62,16

PANSİYON 61,20

MOTEL 60,79

3 YILDIZ 45,64

BUTİK OTEL 45,62

1 YILDIZ 41,05

ÖZEL TESİS 30,53

B TİPİ TATİL SİTESİ 28,26

OTEL TOPLAMI 26,92

4 YILDIZ 24,63

TURİZM KOMPLEKSİ 24,45

HOSTEL 20,73

5 YILDIZ 20,39

TATİL KÖYÜ 15,22

APART OTEL 14,61

GOLF TESİSİ 13,79

KAMPİNG 9,69

GENEL TOPLAM 26,97

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


28 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Tablo 31: Tesislerde gecelemelerin pazar bloklarına göre sıralaması

1.sıra 2.sıra 3.sıra

OTELLER AVRUPA VATANDAŞLAR BDT

TATİLKÖYÜ AVRUPA BDT VATANDAŞLAR

TERMAL VATANDAŞLAR AVRUPA ASYA

APART AVRUPA VATANDAŞLAR ASYA

ÖZEL T. AVRUPA VATANDAŞLAR BDT

MOTEL VATANDAŞLAR AVRUPA ASYA

BUTİK VATANDAŞLAR AVRUPA ASYA

PANSİYON VATANDAŞLAR AVRUPA ASYA

GOLF AVRUPA BDT VATANDAŞLAR

Tablo 32: Antalya’daki vatandaş gecelemelerinin tesislerdeki payı, %-2014

TESİSLER Payı ,%

BUTİK OTEL 72,8

PANSİYON 65,8

2 YILDIZ 31,4

TURİZM KOMPLEKSİ 24,2

5 YILDIZ 14,4

GOLF TESİSİ 13,8

3 YILDIZ 13,5

OTEL TOPLAMI 13,1

ÖZEL TESİS 12,7

TATİL KÖYÜ 12,7

4 YILDIZ 9,0

1 YILDIZ 8,2

APART OTEL 5,4

GENEL TOPLAM 13,1

Tablo 33: İstanbul’daki vatandaş gecelemelerin tesislerdeki payı, %-2014

TESİSLER Payı ,%

APART OTEL 42,6

MOTEL 40,6

TURİZM KOMPLEKSİ 34,1

2 YILDIZ 31,8

B TİPİ TATİL SİTESİ 28,3

5 YILDIZ 27,7

OTEL TOPLAMI 23,3

3 YILDIZ 23,2

HOSTEL 20,7

1 YILDIZ 20,3

4 YILDIZ 17,3

PANSİYON 16,6

ÖZEL TESİS 14,8

BUTİK OTEL 9,8

KAMPİNG 4,9

GENEL TOPLAM 22,2

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

29

Tablo 34: 5 yıldızlı tesislerde yapılan gecelemelerde

vatandaşların payı, %-2014

İller

Yerli payı

ANTALYA 14,4

AYDIN 17,0

MUĞLA 21,9

NEVŞEHİR 24,5

İZMİR 25,1

ÇANAKKALE 27,1

İSTANBUL 27,7

BURSA 42,6

KOCAELİ 43,2

KONYA 51,6

BALIKESİR 53,4

TEKİRDAG 57,7

TRABZON 60,2

ERZURUM 61,5

ANKARA 64,6

MERSİN 69,4

YALOVA 69,5

HATAY 71,0

AKSARAY 72,7

GAZİANTEP 72,9

SAKARYA 77,1

MALATYA 77,6

DENİZLİ 77,8

OSMANIYE 79,7

EDİRNE 80,1

ADANA 80,3

ESKİŞEHİR 84,9

BOLU 84,9

VAN 85,5

ZONGULDAK 87,2

DİYARBAKIR 90,0

KAYSERİ 91,0

ŞANLIURFA 93,2

MARDİN 93,8

DÜZCE 94,9

SAMSUN 95,1

AFYONKARAHİSAR 95,2

ISPARTA 95,8

ORDU 96,5

KIRKLARELİ 96,7

ÇORUM 97,8

ŞIRNAK 99,2

TOPLAM 20,4

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


30 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Tablo 35: Muğla’daki vatandaş gecelemelerinin tesislerdeki payı, %-2014

TESİSLER Payı ,%

ÖZEL TESİS 51,4

BUTİK OTEL 49,2

1 YILDIZ 32,2

2 YILDIZ 30,9

PANSİYON 30,0

OTEL TOPLAMI 22,1

5 YILDIZ 21,9

3 YILDIZ 21,8

4 YILDIZ 21,2

TATİL KÖYÜ 18,8

APART OTEL 8,6

GENEL TOPLAM 21,3

Tablo 36: İzmir’deki vatandaş gecelemelerinin tesislerdeki payı, %-2014

TESİSLER Payı ,%

PANSİYON 91,3

ÇİFTLİK EVİ-KÖY EVİ 84,9

ÖZEL TESİS 80,4

3 YILDIZ 75,9

2 YILDIZ 73,7

BUTİK OTEL 69,9

TERMAL OTEL 66,4

APART OTEL 65,0

4 YILDIZ 48,4

OTEL TOPLAMI 43,6

5 YILDIZ 25,1

MOTEL 24,9

TATİL KÖYÜ 23,1

KAMPİNG 18,5

GENEL TOPLAM 47,1

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

31

5

YURTİÇİ SEYAHAT PAZARINDA

KREDİ KARTI HARCAMALARI

Kartlı harcamalar 5 kat arttı

İster organize tur ister bireysel

hareket şeklinde gerçekleşsin, yurtiçi

seyahat pazarında, ülke içi ve yurtdışı

seyahatlerde yapılan harcamalar, 15-16

milyar Dolar arasında bir seviyede

bulunuyor.

Öte yandan yurtiçi pazarda oluşan bu

hareketlilik ve harcama potansiyeli,

kampanyaların getirdiği kolaylıklar

ve ödeme araçlarının nakit dışı hale

gelmesi, kredi kartı harcamalarındaki

artışla da kendini gösteriyor.

Bankalararası Kert Merkesi (BKM)

verilerine göre, ülkemizde seyahatle

ilgili konularda yapılan kredi kartı

harcamaları son 5 yılda 2,7 kat artarak

4,7 milyar Dolar’dan 13 milyar Dolar’a

yükseldi.

Konaklama, havayolu, oto kiralama

ve seyahat acenteleri ile taşımacılık

harcamalarından oluşan 13 milyar

Dolar’lık harcama içinde yekünü;

otellere yönelik harcamalar ile

havayolu biletleri, karayolu ulaştırması

oluşturuyor.

2014 yılı bulgularına göre, konaklamaya

yönelik kredi kartı harcamaları son 5

yılda 1,6 milyar Dolar seviyesinden 2,5

kat artarak 3,8 milyar Dolar’a çıktı.

Havayoluna yönelik harcamalar da 1

milyar Dolar’dan 3,5 milyar Dolar’a

yükseldi.

Benzer şekilde seyahat acenteleri ve

taşımacılık sektörüne yapılan kartlı

harcamalar da 2 milyar Dolar’dan 5,2

milyar Dolar’a çıktı.

Diğer yandan oto kiralamaya yönelik

harcamalar da 100 milyon Dolar’dan

423 milyon Dolar’a yükseldi.

Özet verilerden de görülüyor ki, kredi

kartları ile yapılan seyahate yönelik

harcamalar, her bir sahada, son 5 yılda

4 kata yakın bir büyüklüğe ulaştı.

Tablo 37: Kredi kartı ile yapılan harcamalar, milyon Dolar

Konaklama Havayolu Acenteler ve Oto Toplam

taşımacılık kiralama

2009 1.608 1.049 2.030 108 4.795

2010 1.966 1.407 2.516 145 6.034

2011 2.463 1.748 3.196 220 7.627

2012 2.828 2.125 4.423 379 9.755

2013 3.166 2.934 4.831 392 11.323

2014 3.814 3.565 5.274 423 13.076

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


32 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

6

YURTİÇİ SEYAHAT PAZARINDA

TUR OPERATÖRLERİ VE PAKET TUR PAZARI

A) Tatil pazarı ve paket turlar

Yurtiçi seyahat pazarının gelişimi

açısından en önemli adımlar 2008 ve

sonrasında atıldı.

Havayolları ve havalimanları gelişimine

paralel olarak artan yurtiçi ulaştırma

olanakları, tur operatörlüğünde yeni

bir dönemin başlaması ve özellikle

erken rezervasyon kampanyalarının

yoğunlaşması, tatilcilere daha fazla tatil

ve ödeme seçeneklerinin sunulması

gibi unsurların öne çıktığı son 7 yılık

dönemde, 5 milyon kişi dolayında

olan tatil pazarında satışların şekli de

değişti.

10 yıl kadar önce, % 10-15 gibi

seviyelerde paket turların çok düşük

kaldığı süreçten bugün satılan tatillerin

yarısına denk düşen bir paket pazara

ulaşılması, yurtiçi pazarın büyüme

potansiyelini de gösteriyor.

İkibinli yılların başında 3 milyon

dolayında olan toplam tatil pazarının

2008’de 4 milyonu yakalaması,

ardından da 2014’te 5,6 milyona

çıkması önemli bir göstergedir. Son

yıllarda ortalama olarak 5 milyonun

üzerinde bir tatilci hacmini yakalayan

yurtiçi seyahat pazarı, paket tur

bakımından da önemli sıçrama

yakaladı.

Acentelerin erken rezervasyon

kampanyalarından önce % 10-15

bandında olan ve genellikle 1-2 ay

gibi dönemlerde gerçekleşen paket

tur alımları, 2014 tamamlandığında,

toplam satışların % 40 ila 45 arasında

değişen seviyelere ulaştı.

Aynı dönemde, yurtiçi pazarda tatil

amaçlı seyahatlerin içinde, paket

turla satın alınanların payı da % 20’ye

yaklaştı.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

33

Tablo 38: Yurtiçi tatil pazarına katılan kişi sayısı, Bin

2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014

Paket vb. ürün alanlar 1192 1117 1456 1690 1824 1889 2101

Toplam tatil pazarı 6035 8281 9846 9483 10388 11578 10620

Paket turla alımlar,% 14,9 13,5 14,8 17,8 17,6 16,3 19,8

AKTOB Ar-ge

Yurtiçi pazarı canlandıran unsur olarak

Erken Rezervasyonlar

Erken rezervasyon kampanyaları başlamadan önce 250-300 bin yerli tatilci

seyahatlerini önceden alma eğiliminde idi.

Kampanyaların 2008’de başlaması ile birlikte yurtiçi pazarda acenteler kanalı ile

tatil alanların sayısı 2009’da 1 milyon kişiye çıktı. 2013’te 1,8 milyona çıkan hacim

2014’te 2 milyonu aştı.

Diğer yandan, sayısı 6 döneme kadar uzayan erken rezervasyon kampanyaları ile

satılan tatillerin, seyahat acentalarının toplam satışları içindeki payı da % 45-50

arasında bir orana ulaştı.

Yapılan tahminlere göre, yurtiçi müşterisinin yarısı, tatillerinin 4 ay ve öncesinde

satın almaya başladı. Tatilcilerin % 35’i de satınalmaları 1 ila 4 ay arasında

gerçekleştiriyor. Bir aydan az sürede karar verip alanların oranı da % 15 dolayında.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


34 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

B) Tur operatörleri ve pazardaki durum

Bugün yurtiçi seyahat pazarında,

yurtiçi ve yurtdışı tur ve paketler

satan 20 kadar turoperatörü ve acente

bulunmaktadır.

Bu şirketlerin çok azı, dış talebe bağlı

kitle turizminin hızlı büyümeye

geçtiği 1980’lerden önce kurulmuştu.

Yurtiçi pazarda uzmanlaşan acente ve

turoperatörlerinin asıl serpilme dönemi

ise 1990’larla birlikte başladı.

çok gelir elde eden bu şirketlerin önde

gelenleri de 1980’lerin ikinci yarısı ile

1990’lı yıllarda kurulup ciddi gelişme

göstermişlerdir.

Yurtiçi seyahat pazarında şirketler

açısından öne çıkan bir diğer yapısal

gelişme de, esasen yurtdışından turist

getiren bazı grupların, son yıllarda

iç pazarda da turoperatörlükleri

açmalarıdır.

Bugün paket dahil yurtiçi tatil

pazarında en fazla müşteriye ulaşan, en

Pazarın % 83’ü 5 grubun elinde

2014 yılı veriler esas alındığında, tatil ve

paket pazarında ulaşılan müşteri sayısı

bakımından ilk sıraları; ETS Tur, Jolly

Tour, Anı Tur, Mika Tur ve Tatil.com

alıyor.

Bu şirketleri, Coral Travel, Touristica,

İrem Tur, Tez Tour ve Setur gibi gruplar

takip ediyor.

hacimleri de artmaktadır.

Yapılan ankete verilen yanıtlar ve bazı

tahminlere göre, ilk sırada yer alan ETS

Tur pazardan % 30 dolayımnda pay

alıyor.

Bu grubu takip eden Jolly Tour % 21,

Anı Tur % 13, Mika Tur % 11 ve Tatil.

com da % 9 paylara sahip bulunuyor.

Öte yandan esas faaliyeti incoming

olan; Coral Travel gibi bazı şirketlerin

de yavaş yavaş iç pazardaki satış

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

35

Tablo 39: İç pazarda operatörlerlerin payları, %-2014

(Müşteri sayısına göre)

Gruplar

Pazar Payı,%

Ets Tur 29,9

Jolly Tur 20,8

Anı Tur 13,0

Mika Tur 10,4

Tatil.Com 9,1

Odeon Tur 4,0

Tourıstıca 3,9

Club İrem Tur 3,1

Tez Tour* 2,1

Setur 1,0

Diğer 2,6

Toplam 100,0

AKTOB Ar-ge

*Operasyonlarını durdurdu.

Tablo 40: İç pazarda tatil amaçlı paket alanların sayısı, milyon

Kişi

2007 0,92

2008 1,19

2009 1,11

2010 1,45

2011 1,69

2012 1,82

2013 1,88

2014 2,10

AKTOB Ar-ge

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


36 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Amaçlar ve paket eğilimleri

Turoperatörleri ve acentelerden paket ve tur alanların önemli bir kısmı; tatil,

dinlence ve eğlence gibi tercihlerini öne çıkarıyor. Ankete verilen yanıtlarda,

müşterilerin % 80 ila 85 arasında değişen kısmının bu amaç doğrultusunda alım

yaptığı ortaya çıkıyor.

Diğer yandan, % 7 ila 10’u arasındaki bir kitle de iş, ticaret, fuar vb etkinlikler için

acentelerden satın alma yapıyor. Kültür vb faaliyetler nedeniyle paket alanların

payı da % 2 ila 4 arasında değişiyor

Tablo 41: Tatilcilerin seyahat amaçları,%

(Acentelerden yapılan alımlar)

Amaçlar

Payı,%

Tatil, Eğlence 80-85

İş, Ticaret, Fuar Vb 7-10

Kültür 2-4

Diğer 1-9

AKTOB Ar-ge

*Farklı ağırlıklardan dolayı toplamlar 100’ü bulmayabilir

Esas müşteri çalışanlar ve patronlar

Acentelere ve sunulan ürün niteliklerine göre değişmekle birlikte, yurtiçi seyahat

pazarında acentelerle tatil alan kitlenin % 59-60’lık bölümünü ücretli olarak

çalışanlar oluşturuyor.

İşveren ve esnaf kesiminin toplam tatil satışlarındaki payı ise % 22 dolayında. Öte

yandan emekliler % 9, öğrenciler de % 3 dolayında paya sahip. Yine şirketlere göre

farklılık göstermekle beraber, tatile çıkanların % 80-90’lık bölümünü orta ve üst

gelir grubu kitle oluşturuyor. Kalan kısmı ise düşük gelirli tatilcilerdir.

Tablo 42: Çalışma durumuna göre tatilciler,%

(Acentelerden yapılan alımlar)

Pay,%

Çalışan, Ücretli 59

İşveren, Esnaf 22

Emekli 9

Öğrenci 3

Sanatçı, Yazar Vb 2

Diğer 5

Toplam 100

AKTOB Ar-ge

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

37

Talebin kaynağı büyük şehirler

Seyahat veya tatil için acente ve turoperatölerine başvuran kitlenin büyük bölümü

büyükşehirlerde alım yapıyor.

Anket bulgularına göre, tatilin satın alındığı iller içinde en büyük pay % 65 ile

İstanbul. İstanbul’u; Ankara,İzmir, Bursa, Adana, Antalya ve Muğla gibi kentler

takip ediyor.

Toplam alımların % 85’lik kısmı ise İstanbul’u; Ankara,İzmir, Bursa, Adana,

Kocaeli, Gaziantep gibi kentlerde gerçekleşiyor.

Tablo 43: Seyahatin satın alındığı iller, %

(Acentelerden yapılan alımlar)

İller

Payı,%

İstanbul 65,8

Ankara 8,6

İzmir 5,5

Antalya 2,8

Bursa 3,6

Gaziantep 1,0

Sakarya 1,0

Kocaeli 3,0

Adana 2,0

Muğla 1,6

Diğer 5,1

AKTOB Ar-ge

Oranlar, ortalama değerledir

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


38 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Talep Antalya ve Ege’de toplanıyor

Yurtiçi pazarda tatil satın alanların tercih ettikleri il ve ilçeler dağılımı dikkate

alındığında; başta Antalya ve ilçeleri olmak üzere, Muğla ve İzmir’in turistik

merkezleri, toplam talebin yönlendiği bölgeler olarak öne çıkıyor.

Acentelerin satış verilerinden derlenen ortalama değerlere göre, paket ve tatil

talebinin % 40’lık bölümü Antalya ve bölgelerine yöneliyor. % 30’luk dilimi ise

Muğla ve turistik bölgelerini, % 10’luk kesimi de İzmir ve alt ilçelerini tercih

ediyor.

İç pazara yönelik talepte, geri kalan dilim ise KKTC ve Anadolu’nun çeşitli turizm

merkezlerine ayrılmış durumda.

Tablo 44: Seyahatin yapıldığı iller, %*

(Acentelerden yapılan alımlar)

İller

Payı,%

Antalya 40

Muğla 30

İzmir 10

Diğer 20

AKTOB Ar-ge

*Antalya’da, Kemer, Belek, Side ve Alanya, Muğla’da, Bodrum ve Marmaris, İzmir ve ege kıyılarında Çeşme ve Kuşadası gibi

bölgeler öne çıkıyor.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

39

7

SONUÇ VE DEĞERLENDİRME:

YURTİÇİ SEYAHAT PAZARINDA

TALEBİ ARTIRMAK İÇİN NELER YAPILMALI

Türkiye’de yurtiçi seyahat

pazarının ulaştığı büyüklüğün,

özellikle turizmde rakip

ülkelerdeki durumu ile

karşılaştırıldığında, talebin

artırılması ve olası etkileri

konusunda önemli ipuçları

vermektedir.

Öncelikle belirtilmelidir ki, Fransa

ve İtalya gelecek on yıllar açısından

yurtiçi pazarın geliştirilmesinde

uygun sayılabilecek örneklerdir.

Bugün, gerek yurtdışından gelen

yabancı ziyaretçiler gerekse

yurtiçinde vatandaşlarının

yaptıkları toplam turizm

harcamasında, Fransa ve İtalya’da

ilginç veriler ortaya çıkmaktadır.

% 60’ı ve İspanya’da % 54’ü

yurtiçi pazar müşterileri, yani o

ülkenin vatandaşları tarafından

yapılmaktadır.

Vatandaşların ülke içinde yapılan

toplam gecelemelerden aldıkları

pay da önemlidir. Fransa’da toplam

gecelemelerin % 67,5’i yurtiçinden

sağlanırken bu oran İtalya’da %

51’e yakındır.

Diğer yandan en çok turist çeken

ülkelerden İspanya ve Türkiye’de

ise toplam gecelemelerin %

35’i vatandaşlar tarafından

gerçekleştirilmektedir.

Fransa’da yapılan toplam turizm

harcamasının % 67’si, İtalya’da

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


40 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Tablo 45: Toplam turizm harcamalarda İç pazarın payı, % (2013-2014)*

Toplam

Harcama

İç pazarda

harcama

İç pazarın

payı,%

Fransa (Milyar Avro) 156 105 67,3

İtalya (Milyar Avro) 114 68 59,7

Türkiye (Milyar Dolar) 50 15 30,0

İspanya (Milyar Avro) 114 62 54,4

Ülkelerin resmi istatitiskleri üzerinden hesaplandı

Tablo 46: Toplam turizm harcamalarda İç pazarın payı**

Milyar Avro (2013-2014)

Toplam

Harcama

İç pazarda

harcama

İç pazarın

payı,%

Fransa 151,4 107,1 70,7

İtalya 119 85,7 72,0

İspanya 110,8 61,8 55,8

Türkiye 51,5 24,5 47,6

Yunanistan 19,3 8,3 43,0

Mısır 16,3 10,9 66,9

**WTTC

Tablo 47: Top 20’de yer alan diğer ülkelerde, İç pazarın payı, milyar Avro**

Toplam

Harcama

İç pazarda

harcama

İç pazarın

payı,%

Almanya 101,5 64,1 63,2

Hollanda 31,5 15,1 47,9

İngiltere 134,5 109,6 81,5

ABD 708,2 565,4 79,8

Çin 442 402 91,0

Malezya 31,2 14 44,9

HongKong 39,5 6,7 17,0

Hırvatistan 10 1,5 15,0

**WTTC verileri

Tablo 48: Ülke içi toplam gecelemelerde yurtiçi pazarın payı, %

GECELEME- YERLİ PAYI,%

Fransa 67,5

İtalya 50,9

İspanya 35,1

Türkiye 35,1

Ülkelerin resmi istatitiskleri üzerinden hesaplandı

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

41

Yerli gecelemelerin dağılımı

Ülke vatandaşlarının yurtiçinde yaptıkları gecelemelerin tesis türlerine

göre dağılımında da Türkiye oldukça farklı bir yapı arz etmektedir.

Türkiye’nin rakiplerinde yerli gecelemelerin geneli 3 ve 4 yıldızlı

tesislerde yoğunlaşıyor.

Türkiye’de ise ağırlık 4 ve 5 yıldızlı oteller şeklindedir.

Tablo 49: Yerli gecelemelerin tesislere göre dağılımı, %

Türkiye Fransa İtalya İspanya

5 YILDIZ 33,2 1,7 2,1 3,4

4 YILDIZ 23,4 13,9 34,3 45,0

3 YILDIZ 19,1 33,6 45,7 30,8

1 ve 2 YILDIZ 9,0 31,4 9,8 11,2

Diğer 15,3 19,4 8,1 9,6

Amaçlar

Ülke vatandaşlarının yurtiçinde yaptıkları tatillerde esas ziyaret

amacının ne olduğu karşılaştırma açısından bir diğer önemli gösterge.

Türkiye bu açıdan da farklı bir dağılıma sahiptir.

Türkiye’de yurtiçi seyahatlerin % 60’lık kısmı yakın ziyaretlerine

ayrılırken, bu oran Fransa’da % 45, İspanya’da % 33 dolayındadır. İtalya

ise % 28 ile en düşük seviyeye sahip.

Doğrudan tatil, gezi ve eğlence amaçlı ziyaretlerde ise en yüksek oran %

58 ile İtalya’da bulunuyor. Bu oran İspanya’da % 47, Fransa’da % 38 ve

Türkiye’de de % 23 dolayında bulunuyor.

İş amaçlı ziyaretlerde de en düşük oran % 5,4 ile Türkiye’ye bulunurken,

bu sahada rakipler Türkiye’nin 3 ila 5 puan önünde bulunuyor.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


42 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Tablo 50: İç pazarda seyahatlerin amaçlarına göre dağılımı, %

Türkiye İspanya Fransa İtalya

Gezi, eğlence, sportif ve

23,0 47,8 38,5 58,4

kültürel faaliyetler

Yakınları ziyaret 59,6 33,7 45 28

Sağlık 6,7 6,1 5,8 2,5

İş amaçlı(konferans,

5,4 8,1 8,3 10,8

toplantı, görev vb.)

Diğer 5,2 4,3 2,4 0,3

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

43

YURTİÇİ SEYAHAT PAZARINDA

talebİn büyümesine yönelİk önerİler

Türkiye’de gelişmekte olan yurtiçi seyahat pazarı, tatil amaçlı seyahate

katılım oranı ve yapılan harcamalar bakımından, turizmde gelişmiş

olan ülkelere göre oldukça düşük hacme sahip.

Son 10 yılda, artan ve yurt geneline yayılan havayolu ulaşım imkanları

ile erken rezervasyon kampanyaları, taksitli ödeme seçenekler ve yüksek

oranlı indirimler, yurtiçi pazarda ciddi bir ivme oluşmasına neden oldu.

Ekonomik gelişme ve ekonomik tatile destek

Diğer yandan, orta ve üst gelir grubu gibi kesimlerde artan gelire

paralel olarak tatil kültürünün geçmişe oranla gelişmeye başlaması,

dünyaya farklı bakışı olan ve değişim dinamiklerine ve aletlerine daha

uyumlu, yeni alışkanlıkları olan genç kuşakların tatile daha fazla eğilim

göstermesi gibi süreçler de seyahat pazarını güçlü kılacak unsurlar

arasında sayılabilir.

Pazarda yapılan bazı anketlerde de ortaya konduğu gibi, yurtiçi seyahat

pazarının gelişmesinde en önemli unsur ekonomik refah düzeyi.

Geçmişe oranla, daha ekonomik ve ulaşılabilir tatil seçenekleri bulan

insanlar, seyahate ve tatil paketlerine daha fazla katılım gösteriyorlar.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


44 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Son bulgulara göre, seyahat planlamasında tatilcilerin % 45-48’i

“bütçeye uygunluk” arıyor. Öte yandan tatil tercihlerinde “doğal

güzellikler” % 15-16, “kültürel zenginlikler” % 14-15 ve “Alışveriş

imkanları” da % 1-1,5 gibi etkilere sahip.

Bu kısa bilgi de göstermektedir ki, iç pazara katılımı artırmak ve hacmi

büyütmek için; genel ekonomik refah düzeyinin artması ve ekonomik

tatil seçeneklerinin yaygınlaşması gerekmektedir.

Her iki unsurda da son 10 yılda önemli sayılabilecek gelişmelerin

yaşandığı söylense de, 55,8 milyon seyahatçinin % 65-70’inin yakın

ve akraba ziyaretleri amaçlı hareket etmesi ve paket tatili alanların

2 milyonla sınırlı kalması, potansiyelin çok küçük bir kısmının

kullanıldığını gösteriyor.

Tatil masraflarını karşılayabilme durumu

Yurtiçi pazarın, ekonomik durumla bağını gösteren bir diğer gösterge de

hanelerin, masrafları karşılayabilme durumu.

İK tarafından açıklanan Yaşam Koşulları Göstergelerine göre,

ülkemizde kişilerin “EVDEN UZAKTA BİR HAFTALIK TATİL

MASRAFININ KARŞILANABİLME oranı % 21,5’tir.

Yani nüfusun % 78,5’i bir haftalık tatil masraflarını karşılayabilir

durumda DEĞİLDİR. Yüzde 21,5’lik karşılayabilme oranı; Türkiye’de

hanelerin, tüketim masrafları içinde, karşılanabilme, yapılabilme

seviyesi en düşük orandır.

Ülkemizde İkinci en düşük oran ise “Yıpranmış veya eskimiş

mobilyaların yenilenebilme” seviyesidir.

Tablo 51: Bazı masrafların karşılanabilme seviyesi, %

Masraflar

Karşılama

Oranı, %

Evin ısınma ihtiyacı 70,7

İki günde bir et, tavuk ya da balık içeren yemek masrafı 53,9

Beklenmedik harcamalar 51,0

Yıpranmış veya eskimiş mobilyaların yenilenebilmesi 24,5

Evden uzakta bir haftalık tatil masrafı 21,5

TUİK, 2013

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

45

Hane tüketiminde turizm

Gelişmekte olan yurtiçi seyahat pazarının hanelerin tüketiminde ne

kadarlık bir payı olduğu da önemli.

İK bulgularına göre son 10 yılda hanelerin turizme yönelik

harcamaları toplam tüketimlerinin % 5,9’una ulaşmış durumda. Bu oran

10 yıl önce % 4,5 düzeyinde idi.

Tablo 52: Turizmin toplam harcamalardaki payı, %

Pay, %

2004 4,5

2013 5,9

TUİK, 2013

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


46 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Diğer yandan ülkemizde yapılan turizm harcamalarının % 66,7’sini

yüksek gelirli kesimler tarafından, % 33,4’ünü orta ve düşük gelirli

kesimler yapmaktadır.

Bu oranlar 10 yıl öncesinde, % 68,4 ile % 31,6 idi. Yani orta gelirli

grupların seyahate yönelik harcamalarında bir gelişme söz konusudur.

Tablo 53: Turizm harcamalarının, gelir gruplarına göre dağılımı, %

Orta ve

düşük

gelir

Yüksek

gelir

2004 30,8 69,2

2013 33,35 66,66

TUİK, 2013

Yukarıdaki verilerden de görüldüğü gibi ülkemizde hanelerin turizm ve

seyahat masraflarını karşılayabilme durumu iyi değildir.

Seyahate katılımı yüksek olan kesimler daha çok yüksek gelirli ve ücretli

olarak çalışanlardır. Bu nedenlerle iktisadi ve sosyal gelişme politika

ve planlarında; gelir artırıcı yöntemlerle, orta ve düşük gelir grubunda

bulunanların daha kolay tatil yapabilme olanaklarının etraflıca ele

alınması gerekmektedir.

Ekonomik tatil seçeneklerinin yaratılması bakımında ise hale sürmekte

olan erken rezervasyon kampanyalarına olan desteğin, duyuru ve

ilandan öteye geçip, somut ekonomik teşviklerle güçlendirilmesi

gerekmektedir.

Bazı sektörlere verilen yakıt vb desteklerin dolaylı etkisinin turizme

olumlu yansımaları olmakla birlikte yeni teşviklerin süreli ve sınırlı

içerikle, özellikle seyahat acenteleri, yerel ulaştırma, havayolu şirketleri,

konaklama tesisleri ve diğer konaklama birimlerine, yerel ticari sektörler

başta olmak üzere, doğrudan sektöre sunulması yerinde olacaktır.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

47

Ulaşılabilirlik artırılmalı

Bugün, eskisine oranla, yurtiçi seyahat pazarının daha fazla

organize hareket edebilmesi için, tatil destinasyonlarına olan

ulaşım olanaklarının geliştirilmesi, hizmet bütünlünün sağlanması

gerekmektedir.

Özellikle, yurtiçi ve uluslar arası trafiğe açılan havalimanlarının ve bu

limanlara sefer düzenleyen şirketlerin, bazı teşviklerle desteklenmesi

önemlidir. Bu destekler, halen büyümekte olan yurtiçi uçuş ağının

çoğalmasına ve Anadolu’nun bir çok kentinden tatil bölgelerine olan

trafiğin artmasına yardımcı olacaktır.

Yurtiçindeki havalimanları arasında uçuş ağının sıklaşması ve

çoğalması, son yılarda önemli ivmeler kazanmıştır. Ancak aştırmamızda

da ortaya konduğu gibi, tatil pazarında çıkış noktası ekseriyetle İstanbul

ve büyük şehirlerdir. Çıkış noktalarının diğer illere de yayılması

için ulaşım olanaklarının, belirli dönem ve sürede, teşviği en önemli

unsurdur.

İç hat yolcu trafiğinde yaşanan ciddi artışların arkasında 2003 yılından

itibaren uygulamaya konulan bölgesel hava taşımacılığı kapsamında

İstanbul, Ankara, İzmir gibi merkezleri ile Doğu ve Güneydoğu ile

Karadeniz Bölgelerinde yer alan havalimanlarımız arasında çapraz

uçuşların ve düşük maliyetli seferlerin yapılmasıdır.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


48 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Bölgesel hava taşımacılığı uygulamalarına Kuruluşça sağlanan

tarife indirimleri, yeni havaalanlarının hizmete verilmesi ile kapalı

havalimanlarının yeniden trafiğe açılması yönündeki destekler devam

etmelidir.

Zira 10.Kalkınma Planı’nda bu doğrultudaki hedefler;

“Kuzey-güney ulaşım koridorları boyunca, metropoller, üretim

merkezleri ve turizm şehirlerini birbirine bağlayacak ulaştırma ağları

güçlendirilecek, bu çerçevede şehirlerin erişilebilirliğinin artırılması

ile İstanbul ve Ankara aktarmalı uçuşlarda katlanılan maliyetler

azaltılarak, GAP Bölgesi başta olmak üzere yurt sathında bölgesel

havayolu işletmeciliği özendirilecektir.

Havalimanlarının erişilebilirliğinin geliştirilmesi kapsamında şehir

merkezlerinden geçen demiryolu ana hatları, kent içi lojistik merkezleri

ve şehirlerarası otobüs terminallerinin Büyükşehir belediyelerinin

mevcut ve planlanan kent içi raylı sistem projeleri kanalıyla entegre

edilmesi hedeflenmektedir.”şekline özetlenmektedir.

İç pazarda havalimanı bazında karşılıklı uçuşları yapıldığı iller içinde;

İstanbul, Ankara ve İzmir en fazla bağlantıya sahip olan yerlerdir.

Diğer yandan bölgesel havacılığın gelişmesi doğrultusunda son yıllarda

açılan ve Anadolu’yu birbirine bağlayan yeni hatlarda bazılar şöyledir:

Van-İzmir, Van-Antalya, Mardin-İzmir, Samsun-İzmir, Malatya-İzmir,

Kayseri-İzmir, Diyarbakır-İzmir, Diyarbakır-Antalya, Bursa-Erzurum-

Trabzon, Trabzon-Adana, Kapadokya-Antalya, İzmir-Samsun-Adana,

İzmir-Urfa, İzmir-Antalya, İzmir-Kayser, İzmir-Erzurum.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

49

Kültür turizmine destek

İç pazarda, sahil tatili ve kentlerde yoğunlaşan iş amaçlı ziyaretlerin;

ürün ve ulaşılabilirlik bakımından yeterli altyapısı bulunmaktadır.

Bu konularda, gerek konaklama altyapısı gerekse, uçakla ulaşım

olanakları son yıllarda önemli ivme göstermektedir.

Yurtiçi pazardaki hareketlerin büyük oranda kültürel, dini, ailevi

vb sosyal değerler üzerinden gerçekleştiğinden hareketle, özellikle

bu unsurları entegre eden ürün, bölge tanıtımlarının artırılması

gerekmektedir.

İç pazarda popüler olan bir diğer konu da, kaplıca ve termal tesislerde

yoğunlaşan sağlık amaçlı ziyaretlerdir. Bu unsurların da tanıtım ve

kampanyalarla desteklenmesi gerekmektedir.

Yukarıdaki iki ana başlıkta yer alan ürün ve paketlerin geliştirilmesi,

pazarlanması, tanıtımı ve ulaşılabilirliğinde; ürünü oluşturanlara,

yerel paydaş şirketlere, belediye ve yerel idarelerin sağlayacağı altyapı

hizmetlerine planlar doğrultusunda somut teşvikler sunulmalıdır.

Konaklama tesis ve işletmelerine yatırımlar ve yenilemeler konusunda

belli oranlarda teşvikler sunulmaktadır ki, bu açıdan iç pazara çıkacak il

ve bölgelerin ciddi bir eksikliği bulunmamaktadır.

Kültür ve sağlık alanlarında verilecek teşvikler, orta vadede,

bu kesimden hatırı sayılır bir bölümü yurtiçi seyahat pazarına

çekebilecektir.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


50 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Tatil dönemleri ve talebin yıla yayılması

Yurtdışından ve yurtiçinden, Türkiye turizmine yönelik tatil

talebi genellikle yüksek sezon olarak tabir edilen yaz aylarında

yoğunlaşmaktadır.

Bunun temel nedeni tatil anlayışının henüz sahil ürünlerinde

farklılaşmamış olmasıdır.

Diğer yandan, her yıl dönemi değişen ve on yıllarda mevsimler

farklılıklar arz eden dini bayramların zamanlaması, iç pazarda en

önemli unsurlardan biridir.

Zamanlaması değişmeyen ancak hafta içi veya hafta sonlarına denk

düşen ulusal bayramların da iç pazarda önemli talep yaratma etkisi

bulunmaktadır.

Öte yandan eğitim ve öğretim kurumlarının yarıyıl ve yıllık tatil

dönemlerinin zamanlaması da iç pazarın bir diğer önemli konusudur

ki, bu yurtdışında bir çok ülkede farklı zaman dilimlerine ayrılmış

durumdadır. Bu zamanlama tatil trafiğini de etkilemektedir.

Türkiye, iç talebin yönetilmesi ve sezonun yayılması açısından tatil

dönemlerinin farklılaştırılması üzerine ciddi bir fizibilite yapmalıdır.

Tablom 54: Seyahat edenlerin mevsimlere göre dağılımı, %-2014

Yurtiçi

vatandaş

ziyaretçiler

Yurtdışından

gelen yabancı

ziyaretçiler

1.çeyrek 22,6 11,8

2.çeyrek 18,0 29,6

3.çeyrek 39,4 40,3

4.çeyrek 20,0 18,3

AKTOB Ar-ge, TUİK,

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

51

Tatilci profilinin analizi

Yurtiçi pazara katılan tatilcilerin; kim oldukları, nasıl hareket ettikleri

gibi göstergeler bugüne kadar detaylı bir analizle ortaya konamadı.

Çeşitli kurum, kuruluş ve firmaların yaptıkları dar kapsamlı

anketlerden öteye geçemeyen bilgiler için, yeni ve kapsamlı bir araştırma

yapılması gerekmektedir.

Bu analiz, yurtiçi pazarın gelecekte alacağı formun belirlenmesine,

gelişime paralel olarak ortaya çıkacak yatırımların fizibilitesinde hayati

öneme sahiptir.

Bu araştırmaların halen TÜİK tarafından yapılmakta olan anket

içeriklerini de kapsayan ve sürekliliği olan bir yapıda olması gerekir

Genç kuşaklar ve yeni potansiyel

Bugün dünya seyahat pazarının en aktif yaş grubunu 14-25 yaş kitlesi

oluşturmaktadır. Gerek aile turizmi açısından geleceğin esas müşterisi

olacak durumları, gerekse seyahat pazarına hızla adapte olan teknolojik,

ekonomik vb her türlü yeniliğe uyum ve katılımı yüksek olmaları gibi

nedenlerle bu kitlenin ülkemizde de dikkatle incelenmesi gerekmektedir.

Bu açıdan yurtiçi pazarın halen çalışan ve orta sınıf ağırlıklı talep

ve harcama yapısını gelecekte değiştirme ve daha dengeli gelişimini,

sürdürülebilirliğini sağlamak açısından gençlik turizmine yönelik

projelerin hazırlanması gerekmektedir.

Bu gereklilik, halen yurtdışından gelen yabancı ziyaretçilere sunulan

ürün çeşitliliğinde de kendini göstermektedir.

Bugün paket tur, her şey dahil olarak nitelendirilen yabancı ziyaretçi

trafiğinin % 17’lik kısmını çocuklar, % 12’sini de 14-25 yaş arası gençler

oluşturmaktadır.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


52 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

Tatilin finansmanı ve kredi sistemi

Geçen bölümlerde de belirtildiği gibi bugün evden uzakta bir haftalık

tatili gerçekleştirebilenlerin oranı % 21 dolayındadır. Öte yandan

seyahat harcamalarının % 80-85’lik kısmını üst ve yüksek gelirli gruplar

yapmaktadır.

Bu ekonomik gerçekliklerle, yurtiçi seyahat pazarına bakıldığında,

tatilin finansmanı için kolaylaştırıcı yöntemler bulunmak

durumundadır.

Bugün bankaların sağladığı imkanlarla tatil satışları, eskisine oranla

daha fazla taksitli alınabilir durumdadır. Öte yandan, % 40’ları bulan

erken rezervasyon indirimleri ile tatilin finansmanı yine geçmişe göre

daha rahattır.

Ancak, ekonomik ve sosyal realite dikkate alındığında, tatilcilere

ve şirketlere özel faizli turizm kredilerinin, KDV muafiyetlerinin

sunulması üzerinde daha fazla çalışılması önerilebilir.

İmaj, algı yönetimi ve eğitim politikası

Bir kişi yada grubun, yurtiçi seyahat pazarına katılımının sağlanması;

maddi olanakların gelişmesine bağlı olduğu kadar, sosyo kültürel

altyapının hazırlıklı olmasına ihtiyacı vardır.

Ülkemiz turizminin yalnızca deniz ve güneş ürünlerine değil, kültür,

sağlık, tarih vb unsurları içeren paketlere de gereksinimi vardır. Bu

türden talebin yaratılmasında, sahip olunan tarihi, kültürel ve turistik

değerlerin eğitim sisteminde, merak uyandırıcı ve sahiplenici bir şekilde,

kişilere aktarılması hayati öneme sahiptir.

Bu, hem bilinen yerlerin ziyaret sayısını artıracak hem de bilginin,

mekan ziyaretleri ile bütünleştirilmesine, tamamlanmasına yol

açacaktır. Bu yolla kişiler hem iç pazara dahil olacak, kültürel altyapıları

güçlenecek hem de değerlere daha fazla sahip çıkmaya başlayacaklardır.

Öte yandan böylesine entegre bir sistem; ülke, değerleri, turizm

ve gelecek konusundaki algının iyi yönde değişmesine, kişilerin

kafalarındaki imajın tazelenmesine de fayda sağlayacaktır

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

53

Ticaret, sanayi, hizmetler ve turizm entegrasyonu

Türkiye turizmi, yaklaşık 100 sektör ve ana faaliyet kolları içinde,

ekonomik ve sosyal hayata katkıları en fazla olan ilk 20 sektör içindedir.

AKTOB Araştırma Birimi’nin yaptığı çalışmalara göre, turizm sektörü

cirosunu 100 birim büyüttüğünde, ekonomide 200 birim gelişme

olmaktadır.

Bu çarpan etkisi, Antalya, İzmir ve Muğla gibi turistik merkezlerde 300

ila 400 birim arasında bulunmaktadır.

Turizm sektörü 55 sektörden her yıl 30 milyar Dolar’lık alım

yapmakta, sektörleri canlandırmaktadır. 1,3 milyon insana doğrudan

gelir üreten sektörün, hem iç hem de dış talebi yönetmek, gelen

talepler doğrultusunda doğru üretim ve istihdam politikaları yapmak

için, etkilediği ve etkilendiği sektörlerle daha fazla entegre olması

gerekmektedir.

Antalya, Muğla, İzmir ve ilçeleri gibi üretim ve satışların önemli

bir kısmının turizme yapıldığı destinasyonlar için bu entegrasyon

kaçınılmazdır.

Bu koordinasyonu sağlamak açısından, Turizm, Ekonomi ve Maliye

bakanlıklarında özel birimlerin kurgulanması ve TÜİK gibi veri

altyapısı güçlü kurumlarla uyumlu çalışması şarttır.

Bu entegrasyona özel sektör çatı örgüt ve birliklerinin de dahil edilmesi,

plan ve stratejilere pazarda yaşanan dinamizmin de katılmasını

sağlayacaktır.

Her ne kadar Türkiye Turizm Vizyonu 2023 çalışmasında; yurtiçi pazar

birimi, Ar-Ge merkezi kurulması gibi öngörüler bulunsa da, turizmin

etkilediği sahalar dikkate alındığında, daha kapsamlı bir entegrasyonun

oluşturulması daha tutarlı görünmektedir.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


54 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

8

Ek Bölüm

Yurtiçi pazarın

İktİsadİ önemİ açısından Fransa örneğİ

Dünya’da en çok turist çeken, aynı

zamanda yurtiçi seyahat pazarı en

büyük hacme ulaşmış ülkelerinden

biri olan Fransa’da yıl içinde yapılan

turizm harcamaları 200 Milyar Dolar

(160 milyar Avro) düzeyinde.

Fransa turizmi, bu harcamanın

137 milyar Dolar’ını kendi

vatandaşlarının seyahatlerinden

elde ediyor. Ülkede, yabancı ve yerli

turistlerin yaptıkları 200 milyar

Dolar’lık harcama, ülke ulusal

hasılasının yaklaşık olarak % 7,5’ine

denk düşen bir büyüklüğe sahip. Bu

oran 4 yıl önce % 7,1 seviyesinde idi.

Yurtiçinde vatandaşların yaptıklar

turizme yönelik harcamalar, aynı

zamanda hanehalkı tüketimleri içinde

de önemli paya sahip.

Yapılan tahminlere göre, turizm

harcamalarının hanehalkı

harcamaları içindeki payı % 9,5

civarında.

İç pazarın sektörlere katkısı

Fransa’da yurtiçi pazar ürettiği 137

milyar Dolar’lık hacim ile onlarca

sektörün doğrudan gelir kaynağı

durumunda.

Bulgulara göre ülkede iç pazarın

canlanmasından en büyük katkıyı

(kazancı) yerel taşımacılık hizmetleri

alıyor. Son yıllarda iç pazarda yapılan

harcamaların % 16’sını alan yerel

taşımacılık hizmetleri, turizmden

20-22 milyar Dolar’lık bir iş hacmi

kazanıyor.

Öte yandan, ülkedeki konaklama

tesisleri de 20-21 milyar Dolar’lık

ekonomik fayda elde ediyor. İç pazar

harcamalarının % 12’sine sahip olan

restoran ve kafe sektörü de 15-16

milyar Dolar’lık iş-ciro üretiyor.

Alışveriş sahası da 15-16 milyar

Dolar’lık iş-ciro ile en fazla katkıyı

alanlar arasında yer alıyor. Bu

sektörleri oto kiralama, yakıt vb

alanlarla, yiyecek-içecek, seyahat

acenteleri, kültür ve spor hizmetleri

veren şirketler izliyorlar.

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

55

Tablo 55: Fransa’da İç pazarın sektörlere katkısı

Harcama,

Milyar

Dolar

Sektör Payı,

%

Yerel taşımacılık 22,36 16,3

Konaklama 20,93 15,2

Restoran-kafe 16,38 11,9

Alışveriş vb 16,12 11,7

Oto kiralama, yakıt, bilet vb 15,73 11,4

Yiyecek-içecek 11,96 8,7

Acenta ve operatör hizmetleri 8,45 6,1

Kültür, spor vb faaliyetleri 6,63 4,8

Diğer 18,85 13,7

Toplam 137,41 100,0

Fransa ekonomi ve sanayi Bakanlığı, DGE direktörlüğü veritabanı

Fransa’da iç pazarın

konaklama tesislerine etkisi

Fransa’da yerli ve yabancı

ziyaretçilerin konaklama tesislerine

olan katkısı özellikle yerel ulaştırma

sektöründe görüldüğü gibi kırsal

konaklama (Belediye belgeli tesisler

gibi) tesislerindeki müşteri ağırlıkları

ile ortaya çıkıyor.

Fransa’da vatandaşların turizm talep

ve harcamalarında, kırsal turizm

tesisleri daha fazla katkı alıyor.

Yabancı ziyaretçi talebinde % 19

dolayında pay alan bu tesisler,

vatandaş ziyaretçilerden % 35

dolayında katkı alıyorlar.

Tablo 46’da da görülen bu özet

durum, iç pazarın kırsal bölgelerde

yarattığı canlanmayı ortaya çıkaran

somut bir örnektir.

Tablo 56: Talebin konaklama tesislerine dağılımı,%

Vatandaş Yabancı

Oteller 47 62,9

Kampingler 8,4 8,4

Kırsal tesisler 34,7 19,1

Residence, ev vb 9,9 9,6

Fransa ekonomi ve sanayi Bakanlığı, DGE direktörlüğü veritabanı

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


56 YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

9

YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI

TABLO VE GÖSTERGELER

Tablo 57: Yıllara göre toplam ziyaretçi trafiği, milyon

Yurtdışı

çıkış*

Yurtiçi

seyahat*

Yurtdışından

gelenler**

Toplam

ziyaretçi

2003 3,7 36,9 16,3 56,9

2004 4,3 39,8 20,3 64,4

2005 4,5 42,5 24,1 71,1

2006 4,4 44,1 23,1 71,6

2007 5,4 46,3 27,2 78,9

2008 5,2 47,9 31,0 84,1

2009 5,9 48,7 32,0 86,6

2010 6,9 54,7 33,0 94,6

2011 6,8 52,7 36,2 95,6

2012 6,3 51,9 36,5 94,7

2013 8,0 55,1 39,2 102,4

2014 8,4 55,9 41,4 105,7

AKTOB Ar-ge, TÜİK

*Ülkede yerleşik vatandaşlarının hareketleri

**Yurtdışında yerleşik yabancı ve T.C vatandaşlarının hareketleri

Yıllar

Tablo 58: Yurtiçinde ikamet edenlerden yurtiçi seyahat yapanların

seyahat ve geceleme sayısı ile harcamaları

Seyahat

sayısı

(Bin)

Geceleme

sayısı

(Bin)

Ortalama

geceleme

sayısı

Seyahat

harcaması

(Bin TL)

Ortalama

harcama

(TL)

2009 60 888 510 961 8,4 12 216 339 201

2010 68 373 555 145 8,1 13 843 504 202

2011 65 854 558 270 8,5 15 641 262 238

2012 64 922 556 803 8,6 16 725 035 258

2013 68 452 557 459 8,1 18 416 817 269

2014 70 894 575 871 8,1 22 601 201 319

İK

*Ülkede yerleşik vatandaşlarının hareketleri

**Yurtdışında yerleşik yabancı ve T.C vatandaşlarının hareketleri

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI ARAŞTIRMASI

57

YURTİÇİ SEYAHAT PAZARI

TABLO VE GÖSTERGELER

Tablo 59: Yurtiçinde ikamet edenlerin

yurtdışı seyahatlerde geceleme sayısı ile harcamaları

Turizm

gideri (Bin

Dolar)

Türkiye'de ikamet

eden yurtdışını ziyaret

eden vatandaş sayısı"

Kişi başı

ortalama

harcama, Dolar

Tablo 60: Ülkelere göre yurtdışına çıkışlar, bin kişi

2009 2010 2011 2012 2013 2014

Gürcistan 193,7 450,2 430,2 580,2 1164,1 1231,7

Yunanistan 277,5 428,7 345,7 447,9 598,9 741,0

Bulgaristan 809,6 988,6 714,4 664,9 653,6 620,9

Almanya 474,8 549,2 425,4 383,5 315,4 493,6

Azerbeycan 335,3 336,0 394,1 437,7 365,2 235,7

İtalya 124,4 138,3 191,4 247,9 232,0 196,4

İran 209,1 301,6 293,7 258,1 203,0 161,6

Rusya Federasyonu 167,9 189,8 118,6 110,4 115,0 143,4

A.B.D. 233,4 235,4 234,2 151,0 103,8 119,2

Avusturya 47,0 74,4 75,5 72,4 51,4 75,2

Fransa 65,7 93,0 87,4 87,2 23,0 73,1

Ukrayna 110,8 105,2 83,2 66,8 89,5 59,2

İsviçre 42,3 50,3 73,5 40,1 23,1 54,1

İspanya 21,6 24,9 39,9 21,6 31,2 32,5

Hollanda 74,8 68,5 78,4 29,9 18,5 31,8

İngiltere 70,1 95,3 59,6 66,2 25,0 22,9

Belçika 51,4 48,5 53,0 38,2 8,3 18,7

Kanada 16,2 14,5 9,4 15,4 17,7 14,0

İsrail 12,0 12,1 4,9 5,1 20,0 13,5

Danimarka 9,1 6,3 7,1 6,1 4,6 7,9

İsveç 11,6 4,6 6,1 2,4 3,7 7,5

Avustralya 5,3 6,7 12,4 12,6 9,1 6,0

Japonya 1,5 2,0 1,7 0,4 3,7 1,1

Afrika ülkeleri 113,2 161,2 99,2 114,2 141,9 157,7

Amerika ülkeleri 16,3 15,3 10,1 6,3 7,1 13,4

BDT 75,3 95,6 118,9 158,2 137,8 217,1

Batı Asya 1295,4 1081,1 1058,6 956,6 2476,3 2451,9

Diğer Avrupa 165,7 163,2 162,2 235,2 400,3 345,7

Doğu Asya 13,8 33,6 14,0 23,8 6,2 14,9

Güney Asya 35,2 51,7 66,8 123,2 75,9 117,5

Güney Doğu Asya 20,5

OECD (Diğer) 16,7 86,3 75,2 109,2 102,0 113,7

Diğerleri 767,8 975,2 1406,4 801,4 584,6 571,1

Toplam 5885,0 6887,5 6751,0 6274,0 8011,7 8364,0

İK

Ortalama

geceleme

sayısı

2009 5 090 440 5 561 355 915 21,2

2010 5 874 520 6 557 233 896 19,1

2011 5 531 486 6 281 972 881 15,2

2012 4 593 390 5 802 950 792 12,5

2013 5 253 565 7 525 869 698 13,1

2014 5 470 481 7 982 264 685 12,9

İK

AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ (AKTOB)


AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ

Gebizli Mahallesi Termessos Bulvarı Güngör Ahmet Yitmen İş Merkezi

No: 73/A 07300 Muratpaşa / ANTALYA

Tel: 90 242 321 39 94 / 95 • Fax: 90 242 321 59 26 / 27

www.aktob.org.tr / arge@aktob.org.tr / info@aktob.org.tr

More magazines by this user
Similar magazines