Koza (Şönim) Broşür - Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı

aile.gov.tr

Koza (Şönim) Broşür - Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı

ŞİDDETE UĞRAYAN YA DA RİSK ALTINDA OLAN KADINLAR!www.aile.gov.trŞiddet Önleme ve İzleme Merkezi


İÇİNDEKİLER


3344556789Kadınlar yalnız değilKOZA’nın misyonuKOZA’nın kuruluşuKOZA’dan yararlananlarKOZA’da gizlilik esastırKOZA’da sunulan temel destekler nelerdir?KOZA hangi şehirlerde hizmet vermektedir?KOZA nasıl bir yönetim ve yaklaşım biçimine sahiptir?Aile içi şiddet çeşitleriSayılarla şiddet olgusuna kısa bir bakış1010101010111111111111Şiddet mağdurlarına hizmet veren birimler nelerdir?ALO 183 Danışma HattıKOZA Şiddet Önleme ve İzleme Merkeziİlk Kabul BirimiKadın KonukevleriSağlık KuruluşlarıPolis Merkezleri /Jandarma KarakoluCumhuriyet SavcılığıBarolar ve Baroya Bağlı Kadın Hakları MerkezleriAile Danışma Merkezleri ve Toplum MerkezleriMülki Amir (Valilik , Kaymakamlık)1314151617Şiddetin önlenmesi ve tedbir kararlarının izlenmesine yönelik hizmetler nelerdir?Şiddet uygulayan kişilere yönelik çalışmalar nelerdir?Farkındalık yaratmak ve kurumlararası işbirliği için yapılan hizmetler nelerdir?Şiddete maruz kalındığında başvurulabilecek birimler nelerdir?Şiddetle karşı karşıya kalındığında yapılması gerekenlere ilişkin TAVSİYELER


Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi


Kadınlar yalnız değilAile içi şiddet, temel insan hakları ihlalidir. Bütün dünyada sosyo-ekonomikeğitim düzeyi ne olursa olsun farklı toplumlarda, farklı kültürlerde yaşayankadınların ortak sorunudur. Ülkemizde ve kadınlara yönelik şiddet, sağlıklıaile yapısına ve toplumsal huzurumuza büyük zarar veren bir ivmegöstermektedir. Bu nedenle kadınların ekonomik, ruhsal, yasal ve sosyalolarak güçlendirilmesi amacıyla Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı çatısıaltında KOZA Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri kurulmuştur.KOZA’nın kurulma amacı; şiddet mağduru olan kişilerin, varsa çocuklarınınşiddetten arınmış bir yaşam kurabilmeleri için devletimizin ilgili tümkurumlarının iş birliği içinde çalışmasını sağlamaktır. Bunun için KOZAŞiddeti Önleme ve İzleme Merkezlerinde şiddet olgusunun nedenleri vesonuçları dikkate alınarak şiddetle tek elden ve çok yönlü mücadelehedeflenmektedir.KOZA’nın misyonuŞiddetle etkin mücadelede, koruyucu ve önleyici tedbirler alarak, şiddetmağduru bireylere destek hizmetleri vermek.3


Şiddet Önleme ve İzleme MerkeziKOZA’da gizlilik esastırAçılan Adana, Ankara ve Bursa başta olmak üzere Antalya, Denizli,Diyarbakır, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Malatya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa,Trabzon’da hizmete giren KOZA Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri,çalışmalarını tek kapı sistemi ile, yedi gün-yirmi dört saat esasına göreyürütmektedir.KOZA için gizlilik ve mahremiyet temel prensiptir. KOZA Şiddet Önleme veİzleme Merkezlerindeki uzmanlar şiddete uğrayan kadınlarla birebir, özelgörüşmeler yaparlar ve kadınların güvenliğini mutlak biçimde sağlayıcıtedbirler alırlar.KOZA’da sunulan temel destekler nelerdir?• Aile içi şiddete maruz kalan kadınların ve çocukların yaşadığı şiddetsonrasında gereken tedavi hizmetlerini koordine etmek• Şiddet mağduru kadınlara, varsa çocuklarıyla birlikte ihtiyaç durumundabarınma yeri sağlamak• Hayati tehlikenin bulunması halinde koruma altına almak• Geçici/sürekli maddi yardımlar yapmak• Hukuki destek vermek, dava takipleri yapmak• İş edindirmeye yönelik destek vermek• Küçük çocuklar için kreş yardımı yapmak• Çocuklar için burs, eğitim-öğretim desteği vermek• Şiddet uygulayanlara eğitim ve danışmanlık desteği vermek5


KOZA hangi şehirlerdehizmet vermektedir?KOZA Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri öncelikli pilot illerimiz olarak belirlenenAdana, Ankara, Antalya, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Malatya,Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon’da hizmet verecektir.Pilot illerin belirlenmesinde bu illerin nüfus yoğunluğu, kadın konukevleri, ilk kabulbirimlerinin bulunması ve emniyet teknik alt yapısının yeterli olması kriterleri dikkatealınmıştır.6


Şiddet Önleme ve İzleme MerkeziKOZA nasıl bir yönetim veyaklaşım biçimine sahiptir?Şiddetle mücadelede en önemli sorun alanlarından biri farklı birimlerin uyumlu vekoordineli çalışmasını sağlayıcı mekanizma eksikliğidir. KOZA Merkezleri, farklıkurumların birimlerini tek çatı altında toplayan yapısıyla şiddetle mücadelede daha etkinve daha hızlı hizmet sunmayı hedeflemektedir. Bu nedenle KOZA Şiddet Önleme ve İzlemeMerkezlerinde, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı personeli yanı sıra İçişleri, Sağlık, MilliEğitim, Çalışma Bakanlıkları personeli ile barolar, üniversite ve sivil toplum kuruluştemsilcileri görev yapmaktadır.Merkezde hizmetlerin etkin bir biçimde sunumuna yetecek sayı ve nitelikte psikolog,sosyal çalışmacı, hukukçu, sosyolog, çocuk gelişimci gibi meslek elemanları ile sağlıkpersoneli, eğitimci, kolluk görevlisi ve idari personel bulunmaktadır.Tüm hizmetler doğrudan doğruya, planlama - bilgilendirme - yönlendirme - izleme -değerlendirme ve yeniden planlama döngüsü içinde sunulmaktadır.Uygulanan programlarda kuruluşlararası işbirliğine önem verilerek; yerel, ulusal veuluslararası düzeyde ortaklık ve işbirliği ilişkilerinin yaratılmasına ve genişletilmesineçalışılmakta, ortaklaşa projeler uygulanmaktadır. Kadınlar için esnek ve bürokratikolmayan bir örgütlenme biçimi olan KOZA Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerinde entegrebir yaklaşım uygulanmaktadır.7


Aile içi şiddet çeşitleriŞiddet genel kanının aksine geniş bir kapsama sahip olup fiziksel, cinsel, psikolojik,ekonomik şiddet gibi pek çok çeşidi bulunmaktadır. Kadınlara yönelik şiddet; isterkamusal ister özel yaşamda meydana gelsin, kadınlara fiziksel, cinsel, psikolojik acı veızdırap veren veya verebilecek olan cinsiyete dayanan bir eylem veya bu tür eylemlerletehdit etme, zorlama keyfi olarak özgürlükten yoksun bırakmadır.• Fiziksel ŞiddetDövmek, yumruklamak, itmek, boğazını sıkmak, üzerine eşya fırlatmak, kesici veyavurucu aletlerle yaralamak gibi insanlara acı veren her türlü davranıştır.• Cinsel Şiddetİstenmeyen her türlü cinsel içerikli davranış ve saldırıyı kapsar.• Psikolojik ŞiddetKüfür, tehdit, hakaret, sözle aşağılama, çocukları anneden ayırma, eve kapatma, başkakadınlarla kıyaslama, takip etme, sürekli telefonla arama, gözetleme gibi eylemlerdir.• Ekonomik ŞiddetKadının parasına el konması ya da para verilmemesi, bütün giderlerinin kontrol edilmesive kadının çalışmasına izin verilmemesidir.8


Şiddet Önleme ve İzleme MerkeziSayılarla şiddet olgusunakısa bir bakışBirçok ülkede yapılan araştırmalar, aile içinde kadına yönelik şiddetin oldukça yaygınolduğunu ortaya koymaktadır. Farklı kaynaklar kadına yönelik aile içi şiddetin dünyadakisıklığının %10 - %69 arasında olduğunu belirtmektedir.Türkiye’de de Kadın Statüsü Genel Müdürlüğü tarafından 2008 yılında yaptırılan “KadınaYönelik Aile İçi Şiddet Araştırması” bulgularına göre, ülkemizde, yaşamının birdöneminde şiddete maruz kalan kadınların oranı %39 olup, bu oran kentsel alanda %38,kırsal alanda %43 dolaylarındadır. Kısaca yaşamı boyunca her 10 kadından 4’ü fizikselşiddete maruz kalmaktadır.Kadına yönelik şiddet çok boyutlu bir sorundur. Konunun sosyal, kültürel, ailevi vebireysel boyutları bulunmakta ve şiddeti doğuran faktörler farklı yapı sergilemektedir.Ancak genel olarak kadınlar yaşadıkları şiddet konusunda yalnız kalmakta ve haklarınısavunmak için yeterli bilgi, donanım ve farkındalığa sahip olamamaktadır. Bu nedenleşiddetle mücadele için “kadınların güçlendirilmesi” önem arz etmektedir.9


Şiddet mağdurlarına hizmetveren birimler nelerdir?• ALO 183 Danışma HattıŞiddete uğrayan, uğrama riski taşıyan, desteğe ihtiyacı olan kadınlara yönelik ücretsizhizmet veren telefon hattıdır. KOZA Merkezleri ile irtibatlı çalışır. ALO 183 Danışma Hattıpsikolojik, hukuki ve ekonomik alanda danışmanlık ve rehberlik hizmetlerinin sunulmasıve yararlanabilecekleri ilgili kuruluşlar konusunda gereksinim duydukları hizmet türüneen kısa zamanda ulaşmalarını hedefler.• KOZA Şiddet Önleme ve İzleme MerkeziŞiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin olarak uygulanmasına yönelikdestek ve izleme hizmetlerinin verildiği, kadının ekonomik, psikolojik, hukuki ve sosyalolarak güçlendirildiği yedi gün yirmi dört saat esasına göre çalışan merkezlerdir. Şiddeteuğrayan bireyler doğrudan KOZA Merkezlerine başvurabilirler.• İlk Kabul BirimiKOZA Şiddet Önleme ve İzleme Merkezine başvuran kadınların ilk gözlemlerinin yapıldığı,tıbbi kontrol ve tedavilerinin sağlandığı, psiko-sosyal ve ekonomik durumlarınınincelendiği, kabullerinin yapıldığı ve iki haftaya kadar kalabilecekleri birimlerdir. İlk KabulBirimleri KOZA Merkezleriyle irtibatlı çalışırlar.• Kadın KonukevleriŞiddete uğrayan ya da risk altındaki kadınların varsa beraberindeki çocukları ile birliktegeçici olarak barınma imkanının sağlandığı yerlerdir. Kadın Konukevleri, gizlilik ilkesinegöre hizmet verir. Kadın Konukevleri KOZA Merkezleriyle irtibatlı çalışırlar.10


• Sağlık KuruluşlarıŞiddete maruz kalan ya da şiddet riski altındaki kadınlar, bulundukları yere en yakın sağlıkkuruluşuna (sağlık ocağı, sağlık evi, aile hekimliği, hastanelerin acil servisleri, Çocukİzleme Merkezleri) başvurduklarında tedavi edilebilir ve Adli Tabip Kurumlarından şiddetibelgeleyen rapor alabilirler. KOZA Merkezleri kadınları gerekli durumlarda sağlıkkuruluşlarına yönlendirir, fiziksel ve psikolojik tedavi süreçlerini takip eder.• Polis Merkezleri /Jandarma KarakoluŞiddete uğrayan bireyler yaşadıkları yere en yakın polis merkezi ya da jandarmakarakoluna giderek şikayette bulunulabilirler. 7 gün 24 saat, 155 Polis İmdat veya 156Jandarma hattını arayarak yasal sürecin başlaması için başvuru yapılabilir. PolisMerkezleri ve Jandarma Karakolu KOZA Merkezleri ile irtibatlı çalışırlar.• Cumhuriyet SavcılığıŞiddete uğrayan bireyler yaşadıkları yerin Adliyesindeki Cumhuriyet Savcılığı’nabaşvurarak suç duyurusunda bulunup, 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına KarşıŞiddetin Önlenmesine Dair Kanun gereği koruma tedbiri alınmasını talep edebilirler. KOZAMerkezleri, güvenlik birimleri ve adli makamlarla koordineli çalışır ve gerekli hallerdetedbir kararının alınması, uygulanması, sürenin uzatılması ve kadının can güvenliğininsağlanmasına yönelik önlemlerin alınmasını takip eder.• Barolar ve Baroya Bağlı Kadın Hakları MerkezleriŞiddete maruz kalan kadınlar, bulundukları illerin barolarının kadın hakları merkezlerineyoksa baroların adli yardım bürolarına başvurabilir ve ücretsiz hukuki yardım alabilirler.• Aile Danışma Merkezleri ve Toplum MerkezleriŞiddete uğrayan bireyler, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’na bağlı olan bu merkezlerebaşvurabilir ve danışmanlık, destek, iş ve meslek edindirme konularında yönlendirmehizmeti talep edebilirler. Bu merkezler KOZA Merkezleri ile irtibatlı çalışırlar.• Mülki Amir (Valilik, Kaymakamlık)Şiddete uğrayan bireyler, yaşadıkları yerde İl Valili’ği ya da İlçe Kaymakamlığı’nabaşvurabilir, yönlendirme ve danışma hizmeti talep edebilirler.Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi11


Şiddet Önleme ve İzleme MerkeziŞiddetin önlenmesi ve tedbirkararlarının izlenmesineyönelik hizmetler nelerdir?KOZA, şiddet gerçekleştikten sonra şiddet mağdurlarına hizmet verdiği gibi,şiddet eylemi gerçekleşmeden de önleme hedefli çalışır. Bu nedenle KOZAŞiddet Önleme ve İzleme Merkezleri;• Toplumda; şiddetin yaygınlığını önlemek amacıyla eğitim faaliyetlerinigerçekleştirmek, uygulamak ve izlemek,• Toplumda farkındalık yaratmak amacıyla kampanyalar, seminerler,toplantılar ve atölye çalışmaları düzenlemek,• Koruyucu ve önleyici tedbir kararları ile zorlama hapsinin verilmesine veuygulanmasına ilişkin veri toplanmak ve tedbir kararlarının sicilini tutmak,• Korunan kişiye verilen barınma, geçici maddi yardım, sağlık, adli yardımhizmetleri ve diğer hizmetleri koordine etmek,• Gerekli hallerde tedbir kararlarının alınmasına ve uygulanmasına yönelikbaşvurularda bulunmak,• 6284 Sayılı Kanun kapsamındaki şiddetin sonlandırılmasına yönelikprogramlar hazırlamak ve uygulamak,13


Şiddet uygulayan kişilereyönelik çalışmalar nelerdir?KOZA Merkezleri, şiddet uygulayan kişiye yönelik aşağıdaki çalışmalarıgerçekleştirir;• Hakim kararıyla, kişi hakkında ayrıntılı sosyal araştırma raporu hazırlamak,• Karar makamlarının talebi halinde, tedbirin kişi üzerindeki etkilerine dairrapor hazırlamak,• Eğitim ve rehabilitasyon programlarına yönlendirmek,• Sağlık kuruluşuna muayene veya tedavi için yönlendirmek,• Meslek edindirme kurslarına yönlendirmek.14


Şiddet Önleme ve İzleme MerkeziFarkındalık yaratmak vekurumlararası işbirliği içinyapılan hizmetler nelerdir?Kadına yönelik aile içi şiddetle mücadelenin başarısı ancak ilgili bütün kesimlerinbu mücadelede işbirliği yapmasına bağlıdır. Bu nedenle kadına yönelik aile içişiddetle mücadele için eğitim ve sağlık sektörünün, kolluk kuvvetlerinin, adaletsisteminin, sosyal hizmetlerin, belediyelerin, baroların, üniversitelerin ve kadınalanında çalışmalar yürüten sivil toplum kuruluşlarının ortak çabası ileönlenebilmektedir.Bu bağlamda şiddete uğrayan veya uğrama riski taşıyan ve desteğe ihtiyacı olankadınlara ve çocuklara yönelik şiddetin ortaya çıkmasının önlenmesine yönelikizleme ve değerlendirme çalışmaları ve bu konuda kamuoyu oluşturma ve politikageliştirilmesi çalışmaları yürütülmektedir.Ayrıca toplumda lider konumda olan kişilerin kadına yönelik şiddet konusundakiduyarlılıklarının artırılması ve bu kişiler aracılığı ile topluma doğru bilgi vemesajların taşınması ve hizmetlerin yaygınlaştırılması teşvik edilmekte, şiddetinkapsamı, tehlikeleri, sonuçları, sıklığı ve bu alanda verilen hizmetler konusunda dafarkındalıkların artırılmasına yönelik her türlü iletişim çalışması yapılmaktadır.15


Şiddete maruz kalındığındabaşvurulabilecek birimlernelerdir?• Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı İl Müdürlükleri• KOZA Şiddet İzleme ve Önleme Merkezleri• ALO 183 Danışma Hattı• ALO 155 Polis• ALO 156 Jandarma• Adli Makamlar (Cumhuriyet Başsavcılığı ve Aile Mahkemeleri)• Sağlık Kuruluşları• Valilik• Kaymakamlık• Baroların Kadın Danışma Merkezleri ve Adli Yardım Kurulları• Belediyelerin Kadın Danışma Merkezleri• Kadın Sivil Toplum Kuruluşları16


Şiddet Önleme ve İzleme MerkeziŞiddetle karşı karşıyakalındığında yapılmasıgerekenlere ilişkin TAVSİYELER• Şiddet anında iç odalara kapanmak yerine dış kapıya yakın olun, gerektiğindeevden çıkabilin.• Banyo, mutfak gibi delici, kesici aletlerin olduğu, ayağınızın kayabileceği yerlerdenuzak durun.• Gerekliyse evinizin kilidini değiştirin, evde yalnız kalmamaya çalışın.• Çocuğunuzun okulunu ve işyerinizi durumunuzdan haberdar edin.• Komşularınızla, evinizden endişe verici gürültüler duyduklarında polisi(155) aramaları konusunda anlaşın.• Komşularınızla “Yardıma gel!” anlamına gelecek bir parola belirleyin.• Acil durumlarda gidebileceğiniz bir akraba, arkadaş ya da komşu ileönceden anlaşın.• Ev dışında bir yerde, mesela bir komşunuzda bir miktar para, yedek anahtar veönemli belgelerinizi (nüfus cüzdanı, ikametgah belgesi, banka cüzdanı, evin kirasözleşmesi ya da tapusu gibi) bulundurun.Sevgili Kadınlar!Unutmayın ki yalnız değilsiniz.Yasalar ve ilgili tüm kurumlar sizinle.KOZA ARTIK hep yanınızda!17


AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞIKadının Statüsü Genel MüdürlüğüEskişehir Yolu Söğütözü Mah.2177. Sok. No: 10/A Kat: 20-21 Çankaya / ANKARATel. 0312 705 91 77 - 0312 705 91 78Faks 0312 705 91 94 - 0312 705 91 95AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI ANKARA İL MÜDÜRLÜĞÜAtatürk Bulvarı Armağan İşhanı No: 76 Kızılay / ANKARATel. 0312 418 66 62Faks 0312 425 96 04KOZA ŞİDDET ÖNLEME VE İZLEME MERKEZİUlubey Mah. 280. Sok. No: 2 Siteler Altındağ / ANKARATel. 0312 348 36 86www.aile.gov.trwww.kadininstatusu.gov.trwww.koza.gov.trŞiddet Önleme ve İzleme Merkezi

More magazines by this user
Similar magazines