Views
3 years ago

Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi

Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi

KatipRum

KatipRum DoktorÞeytanDünyanýn her yerinde insanlar, ahþaptan, taþtan, topraktan, madenve bezlerden faydalanarak basitten baþlayýp günümüze uzananzenginlik içinde kuklalar yapmýþlardýr. Bunlara hareket ve konuþmalareklenerek de gösterimler oluþturulmuþtur.Kuklacýlýk, Türk orta oyunu ve karagözden daha eskilere dayanmakta,diðerleri gibi oluþumundan çok sonralarý bugünkü adlandýrýlmalarýile anýlmaya baþlanmýþtýr. Kaynaklarda XVI. yüzyýlda Türkiye’yegirmiþ olan orta oyunu için XIX. yüzyýl, çok daha eskiye dayanankukla için de XVII. yüzyýlda bu adlandýrmalarla karþýlaþýlmaktadýr.Gölge oyunu terimleri arasýnda kargaþaya uðrayan busanatýmýzýn, karagöz kadar tanýnýp sevilmiþ olamamasýnýn en büyüknedeni, üzerinde yeterince durulmamýþ olunmasýndandýr. Aksitakdirde minyatürlerdeki þenlik betimlemelerinden de anlaþýldýðýüzere, tiplemelerin çekici görünüþleri ve renkli kimlikleri ile gelenekselyapýmýzý yansýtan sýcaklýðý çok güzel hissedilebilmektedir.Orta Asya Türkleri’nde, henüz gölge oyunu bilinmediði zamanlardakukla geleneði bulunmaktadýr. Türkçe “bebek” anlamýna gelenve bugün Anadolu’da yaþayan “korçak, kudurcuk, kucak, kavur,kabarcuk, kavurcak, goðurcak” sözcükleriyle gölge oyunu arasýndave ayrýca Orta Asya Türklerinin kukla oyunlarý olan “Çadýr Hayal”ve “Kol Korçak” ile gölge oyunu arasýnda bir ilinti kurulmakistenmiþ olmasýndan çýkar. Karýþýklýða yol açan bir baþka unsur daperde kullanýmý olmuþtur. Gölge oyununda figürler perde arkasýnda,kukla oyununda ise kuklayý oynatanlar perde arkasýný kullanmýþlardýr.Bu yanýlsama iki kukla türünü bilmemekten, tanýmamaktan veÇadýr Hayal’deki “hayal” sözcüðünü gölge oyunu zannetmektençýkmýþ, oysa hayal sözcüðü birçok kaynakta daha çok kukla içinkullanýlmýþtýr. Çadýr Hayal; ipli kukla, Kol Korçak ise el kuklasýdýr.Kaþgarlý Mahmud’un Divan-u Lugat-it Türk’ünde “kudurcuk” bebek-kuklakelime karþýlýðý olarak kullanýlmýþ olup, bu da tarih olarak11.yüzyýlý iþaret etmektedir.Türkiye’de kukla üzerine geniþ bilgiler gölge oyununda olduðu gibiyine 16.yy.’dan baþlamaktadýr. 1582’deki þenliklere tanýk bir Alman’ýnizlenimlerini aktarýmý þöyledir: Küçük bir kulübe kurulmuþ,onun içinde kuklalar konuþup sýçramýþlar, zarif neþeli bir biçimdedansetmiþler, bir düðün canlandýrýlmýþ, bu düðünde Türk oðlanlarýellerinde çalparalarla dansetmiþler, bunlarý oynatanýn yardýmcýsýkulübenin önünde sanki bunlar canlý insanmýþ gibi bunlarý eðlendirmekiçin oyunlar yapýyormuþ... kuklalar oynarken bir oyuncuonlarla dýþarýdan söyleþiyormuþ.DansözKöylü KýzýHoca141

142Çýðýrtkanlar

Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
R. - ?SMEK - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Editör'den... - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
el sanatlar dergisi SON(8). - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
ramazan - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İnsan, özünde insanı arıyor… - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
istanbul'un penç halleri - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
kitap 4 - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
el sanatlar dergisi(7) MATBAA.indd - İSMEK - İstanbul Büyükşehir ...
Büyükşehir Ailesi Sayı 31 - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Sanat Usta İster, Usta ise Tâlip! - İSMEK - İstanbul Büyükşehir ...
İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
istanbul'un izdüşümleri - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
212 Milyon YTL - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
“YÜZLEŞME” - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
KONSER - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
MART 2013 - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
B S B S B II III IV V - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Bülten - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Bakırköy - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Beyoğlu - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
436 Milyon YTL - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Buyuksehir Ailesi Dergi D - İstanbul Büyükşehir Belediyesi