Views
2 years ago

Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi

Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi

Bütün sanatlar,

Bütün sanatlar, doðadaki güzelliklerden kendine ilham alýr ve onlarlabeslenerek, yücelir. Çiçekler ise doðanýnbizlere armaðan etmiþ olduðu, milyonlarca çeþitlilikte,birbirinden göz alýcý ve güzelsüslerdir. Bu nedenledir ki süslemesanatlarý içerisinde çiçeklerinyeri yadsýnamayacak kadar önemlidir.Çiçekler elbetteki sadecegüzel sanatlara deðil ayný zamandaedebi eserlere, kumaþve takýlara, kullaným eþyalarýnave hatta dini sembollere de konu olmuþtur.Ýnsanlar her dönem çiçeklere ayrý deðerler lütfetmiþler,yaþadýklarý zamanýn sosyo-kültürel özelliklerine göre ayrýanlamlar katmýþlardýr… Lâle, gül, karanfil, sümbül gibiçiçekler özellikle Selçuklulardan buyana Türk halkýnýn beðenisini kazanmýþve yüzyýllar boyunca Türkkültüründeki önemlerini korumuþlardýr.Çiçekler süsleme sanatlarýndastilize, yarý stilize ve natüralistolarak kullanýlmýþlardýr.‘’Allah’’, ‘’Hilal’’, ‘’Lale’’Efsaneye göre, bir yapraðýn üstündeki çið tanesineyýldýrým düþer, alev alan yaprak, o hali iledonup lale çiçeðine dönüþür. Ýç bünyesinde kalansiyahlýklarda yýldýrýmdan kalan yanýk izleridir... Bu tarihtenberi sevgililerin birbirine olan aþkýný anlatmayayarayan kýrmýzý lale “Güzelliðinle kalbimi ateþe verdin, aþkýnlayanýp kül oldum” þeklinde yorumlanmýþtýr…Lale’nin yazýldýðý “lam”-”he”-”elif” harfleri eskilerin tabiriyle “cevahir-ihuruf” ayný zamanda Allah ve Hilal kelimelerinin de yazýldýðýharflerdir. Bir ilginç nokta da, her üç kelimenin de “Allah”, “Hilal”,“Lale”; Ebced hesabýnda toplamlarýnýn 66 olmasýdýr.Bir diðer dikkat çekici bir konu ise Osmanlý’da, lale meraklýlarý arasýndalekesiz lalelerin makbul olmasýdýr. Bunun nedeni de her üçkelimeyi oluþturan harflerin noktalý olmamasýndan kaynaklanmaktadýr.Türkler’in Avrupa’ya tanýttýðý bu çiçek gerek Osmanlý’da gereksebatý aleminde çok sevilmiþ Hollanda da ‘’Lalemania’’,Osmanlý’da da ‘’Lale Devri’’olarak adlandýrýlarak belirli dönemleremarkasýný vurmuþtur.Çini, kalem iþi, minyatür, madeniþçiliði gibi pek çok alandasüsleme unsuru olarak karþýmýzaçýkan “lale” motifi, padiþahlarýntýlsýmlý gömleklerinden, savaþa gidenaskerin kalkanýna kadar pek çok alandayerini almýþtýr.Lale, Halkar ve Þikaf tarzýnda altýnla çalýþýlmýþ,koltuk süslemelerinde ve kenarbordürlerinde tezhib olarak iþlenmiþtir.Yüzyýllariçinde stilize ve naturalist üsluptada çoðunlukla iþlenerek Barok, Rokoko,Ampir diye adlandýrdýðýmýz Eklektik tarzýniçinde yoðrularak Þukufe demetleri içindehak ettiði yere ulaþmýþtýr.Gül; Sevgilinin Mis Kokulu TeriBir devre damgasýný vuran ve Osmanlý sanatlarýnýn gözbebeðisayýlan lalenin formlarýnýn zamanla deðiþmesi sanatada yansýmýþ, 18.yy’da aþýrý uzun biçim alan laleninyerini, 19.yy’da gül almýþtýr.Ýslam’ýn kutlu peygamberi Hz. Muhammed’in gül yüzününgül kolu terinden kaynaklanan anlam itibariylegül, dini bir sembol olarak Osmanlýlardan bu yana kullanýlagelmiþ ve süsleme sanatlarý içerisinde kendineözel bir yer edinmiþtir. Kur’ân-ý Kerîm’lerin sayfa kenarlarýndakiaþer, hizib ve secde iþaretlerinin adý güldür. Gül, kitap sanatlarýiçerisinde en çok, Hz. Muhammed’in kutsal özelliklerini anlatanHilye-i Þerîf levhalarýnýn tezyinatýnda kullanýlmýþtýr.59

“Efsaneye göre, bir yapraðýn üstündeki çið tanesine yýldýrým düþer, alev alan yaprak, o hali ile donup lale çiçeðinedönüþür. Ýç bünyesinde kalan siyahlýklarda yýldýrýmdan kalan yanýk izleridir... Bu tarihten beri sevgililerinbirbirine olan aþkýný anlatmaya yarayan kýrmýzý lale “Güzelliðinle kalbimi ateþe verdin, aþkýnla yanýp kül oldum”þeklinde yorumlanmýþtýr…“Fâtih Sultan Mehmed tanýnmýþ portresinde sað elinde gül koklarkenresmedilmiþtir. Sinan Bey’e veya Þiblizade Ahmed’e atfedilenportrede Fatih Sultan Mehmed, baðdaþ kurarak oturmakta, gözleriuzaklara dalmýþ, küçük parmaðý yüzüklü elinde tuttuðu küçük birdaldaki gülleri koklamaktadýr. Hükümdar diðer elinde de bir mendiltutmaktadýr. Ýç ve dýþ kaftanýnýn kumaþ kývrýmlarýndaki gölgelendirme,yakasýndaki kürkün tüylerinin, açýk renkli sakalýnýn iþleniþi,adeta onun Batý’ya açýlýmýný, baðdaþ kuruþu ise onun Doðu’yabaðlý kültürünün köklerini yansýtmaktadýr. Tarihi deðiþtiren bir askeridehanýn, elinde gül ile canlandýrýlmasý ayrýca anlamlýdýr. FatihSultan Mehmed’in bu portresi, genel anlamda Osmanlýlarýn çiçeksevgisi ve merakýnýn en azýndan Fatih Sultan Mehmed döneminekadar gittiðinin de bir göstergesidir. Genelde çiçeklere, özelde isegül ve laleye son derece düþkün olan bu padiþahýn hanýmlarýndanbirinin adý Gülbahar, birinin Gülþah ve birinin de Çiçek’tir…Gül ve lale… Bu iki güzel çiçeðin figürleri, doðadaki gerçekliklerin insanyeteneði ile birleþerek, sanatçýnýn hayal dünyasýndan süzülüpruh dünyamýza aktýðý yerde oluþur aslýnda…Tarih boyunca türlü türlü þekillerde, özelliklerde, tat ve dokularda…Son söz olarak iyi ki varsýn ve yüreðimizi süslemiþsin asýrlarca gülve lale…60

Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Untitled - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
R. - ?SMEK - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Editör'den... - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
ramazan - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
kitap 4 - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Büyükşehir Ailesi Sayı 31 - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
212 Milyon YTL - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
KONSER - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
MART 2013 - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Bülten - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
B S B S B II III IV V - İSMEK - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Buyuksehir Ailesi Dergi D - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Bakırköy - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
436 Milyon YTL - İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Beyoğlu - İstanbul Büyükşehir Belediyesi