enile¬menin yolu - log-in / locked out

locked.in.com
  • No tags were found...

enile¬menin yolu - log-in / locked out

Yenile¬menin yolus±n±rlar± a¬makSanat ve biliminke¬i¬tiþi noktadaki yenieþilimlerEugen BlumeGabriele LeidloffBerlin Devlet Müzesi Resim Galerisi’ninçok amaçl± salonunda 2001Eylülünde birkaç gün süren birkolokyumda tart±¬±lan, benim savunduþumve Eckhart Gillen taraf±ndan planlananserginin de temsil ettiþi tez, sergininba¬l±þ±nda “olarak” baþlac±yla kurulandenklik ili¬kisinde dile gelmektedir asl±nda.Sergi, Bilim Olarak Sanat ve tersindenbak±l±rsa Sanat Olarak Bilim’i vurgularken,bu iki alan±n birbirlerinden ayr± süreçlerolarak geli¬tiþi fikrini de sorgulamaktave bu dü¬ünceyi gözden geçirmekgerektiþini hat±rlatmaktad±r. Bu alanlar±ayr± dü¬ünmek bize çok doþal gelse deunutmamak gerekir ki sanat kavram± ancak19. yüzy±lda baþ±ms±zl±þ±n± kazanm±¬t±r.Daha önceki y±llarda sanat, ya dekoratifbir özellik ta¬±yordu ya da gerçeþinbire bir yans±t±lmas± olarak dü¬ünülüyorduve bu temelde bilimle olan ili¬kisindebilimin ötesinde bir alan niteliþita¬±m±yordu, en ileri gittiþi durumda ancakbilimin s±n±rlar±nda gezinebiliyordu.16. yüzy±la gelindiþinde, yani modern zamanlar±nba¬lang±c±nda bile sanatç±lar±nayn± zamanda çaþ±n önde gelen bilimadamlar±olmas± al±¬±lagelmi¬ bir durumdu.19. yüzy±lda sanat±n baþ±ms±zl±þ±n± eldeetmesiyle e¬ zamanl± olarak bu geli¬medenrahats±zl±k duyan Romantikler,sanat±n ve bilimin, evrensel bir bütünlüþünüzerinde in¬a edildiþini savunmayaba¬lad±lar. Nihayet, Albert Einstein’±n 20.yüzy±l±n ba¬±ndaki ç±þ±r açan bulu¬lar±ndansonra bilim, uzun y±llar sanat±nhakimiyetinde olan alanlarda da boygöstermeye ba¬lad±.Son zamanlarda sanatç±lar, bilimin incele-Christine FenzlGörsel objeleri saydamla¬t±rmak:Sanatç±Gabriele Leidloff yüzeyinarkas±ndaki düzlemlerigörünür k±l±yor.Yukar±da: “X‘ray film-strip”1997“Sanatbilim”: S±n±rlar± ötesinigör, “Eyetracking” 2004Deutschland 59


Yenile¬menin yolus±n±rlar± a¬makKopyalama deneyi: Birkad±n TV sunucusuylabilimsel bir koleksiyona aitalç± mask± yüz yüzegetirme, “CHANNEL 4Ugly Casting” 2004me alanlar±nda da boy göstermeye ba¬lad±lar.Bu yeni eþilime Berlin’de ya¬ayansanatç± Gabriele Leidloff iyi bir örnektir.Sanatç±, nörolojik sorunlara yönelik incelemelerisanat±n±n konusu yap±yor. Leidloff’unbugüne kadar sanat icra ettiþi dallarabak±ld±þ±nda disiplinler aras± çal±¬mayane kadar haz±r olduþu da görülebilir.Çok yönlü yetenekleriyle dikkat çekensanatç± güzel sanatlardaki çal±¬malar±n±nyan±s±ra drama yazarl±þ±, oyunculuk veüniversite hocal±þ± gibi birbirleriyle kesi¬ebilenpek çok s±fat± da ta¬±maktad±r.Bu farkl± farkl± faaliyet alanlar±ndan eldeettiþi deneyimler, sanatbilimsel çal±¬malar±n±nda -Leidloff’un, “sanatbilimsel"kavram±n± klasik anlamda bir sanat türüolarak deþil, sanatç±n±n bilimsel stratejisiolarak gördüþünü de burada ekleyelimnüvesiniolu¬turmas±nda önemli bir avantajsaþlam±¬t±r. Sanatç±n±n en önemli projelerindenbiri olarak 1997 y±l±nda hayatageçen ve internette hala sürekli olarakgüncellenen, y±llard±r sanatç±lar, biliminsanlar±ve konuyla ilgili ki¬iler aras±ndaköprü kuran sanat ve nöroloji forumu“log-in/locked out” kar¬±m±za ç±k±yor.(www.locked-in.com).Locked in sendromu, t±pta ender rastlanan,özellikle ki¬inin bilinci tamamen yerindeykentüm ileti¬im yeteneklerini kaybetmesive ki¬iyle ancak dolayl± yollardanileti¬im kurulabilmesi ¬eklinde kendinigösteren hastal±k tablosuna verilen ad.Gabriele Leidloff, bu nörofizyolojik durumunbenzerini sanal ortamda yenidenolu¬turmay± deniyor: bu sendromu, büyükmesafelere raþmen ileti¬imin mümkünolduþu ve ayn± nedenle ister istemezdolayl± ileti¬im kurulabilen, ama ayn± zamandaki¬inin kar¬±dakini tam anlam±ylagerçekmi¬ gibi alg±lamaya ba¬layabildiþidijital ortama ta¬±yor. Proje, buradan yolaç±karak bizim beyin fonksiyonlar±m±z±nnas±l çal±¬t±þ± sorusuna cevaplar ar±yor.Nöroloji ara¬t±rmalar±n±n ula¬t±þ± en sonsonuçlar±n topland±þ± bir nöroloji ar¬ivide, sanattan yola ç±k±larak olu¬turulan budisiplinler aras± forumun bir parças±. Nörolojiara¬t±rmalar±, beynin nas±l i¬lediþinigrafik anlat±ma dönü¬türebilen dijital görüntülemetekniklerinin de yard±m±yla,son y±llarda büyük a¬amalar kaydetti. Ortayaç±kan grafikler, bilimsel bir teknik olmaklaberaber ayn± zamanda görsel estetikbir kalite de sergilemekte.Leidloff ve diþer sanatç±lar, estetik kaliteyesahip bu grafikleri kendi sanatsal anlay±¬lar±çerçevesinde olu¬turduklar± eserlerindekullanmaya ba¬lad±lar. Berlin MartinGropius Binas±’nda 2000 y±l±nda HumboldtÜniversitesi Fen Bilimleri KoleksiyonuSergisi çerçevesinde sanatseverlerinbeþenisine sunulan “Ugly Casting1.2.” çal±¬mas± Leidloff’un pek çok eserinininbir araya toplanmas±yla olu¬turulmu¬tu.“Ugly Casting” sanatç±n±n yap±tlar±ndas±kl±kla kulland±þ± bilimsel bir görüntülemeyöntemini temel al±yordu: Buyöntem bildiþimiz röntgen çekimleriydi.Daha sonraki çal±¬malar±nda canl± ve ölülerdenald±þ± masklarla da çal±¬malar yapt±.Johann Wolfgang von Goethe’nin alç±Berlin Goethe Enstitüsü19 Aþustos-8 Ekim aras±ndaLeidloff’un eserlerini sergileyecek.Sanatç±n±n forumu“log-in/locked outinternette:www.locked-in.comCopyright Gabriele LeidloffI¬±kla içini göstermek:Sanatç±n±n Goethe’nin alç±mask±na uygulad±þ± röntgengörüntüsü µair’in adetacanl± bir portresini olu¬turmu¬mask±n±n (ölümünden sonra yüzüne alç±uygulanarak ç±kar±lan mask) ±¬±kland±r±lmas±heyecan verici bir sonuç ortaya ç±kard±.µematik olarak ve detaylar göz ard±edilerek bak±ld±þ±nda insan, bu yüzü yumu¬akbölgeleriyle alg±lamaya ba¬l±yor,alç± mask, fotograf görme deneyimine sahipmodern insan±n tasavvurundaki yan±lsamayla,µair’in canl± gibi duran bir fotografikportresine dönü¬üyor. Alç± maskenininsan± hayrete dü¬üren etkinin arkas±ndadaha önce fark±na varmad±þ±m±z birolguyu görür hale geliyoruz: Yüzün psikocoþrafyas±kendini belli ediyor. Nazidöneminden kalma, giyotinle kafas± kesilenadi suçlular±n alç± büstleri koleksiyonunuüzerine yap±lm±¬ bir çal±¬ma olan“Ugly Casting” de benzer bir etki yarat±yor.Bu koleksiyonun hangi bilimsel nedenletopland±þ± art±k bilinmiyor. Büyükbir ihtimalle Nazi iktidar± döneminde suçpsikolojisinin beyin bölgelerindeki fizyonomikizdü¬ümlerini ara¬t±rma amac± güdülmü¬tü.Leidloff, iki ba¬±n korunduklar±kutuda rastlant± eseri yanyana durmalar±n±eserinde kullanm±¬. Bu iki ba¬ sankibirbirine sevecenlikle yakla¬an iki insangibi alg±lan±yor. 11 fotoþraftan ve k±sa birvideo sekans±ndan olu¬an çal±¬ma, ba¬lar±nhareket ettiþi izlenimini yarat±yor. Busanatsal uygulaman±n ön plana ç±kard±þ±insani yön, sözümona bilim ad±nadü¬ünülmü¬ deneyin materyaline ve insanl±kd±¬± arka plan±na tam bir tezatolu¬turuyor. Çal±¬ma, deneyin özündekibaþlam± reddetmeden, aksine onu kontrastyoluyla ön plana ç±kararak bir nevihesapla¬ma denemesi olarak da okunabilir.Bilimin geli¬mi¬ görüntüleme teknikleriylegörülebilir k±ld±þ± alan, kesin ve ölçülebilirsonuçlar ortaya koyabilse de sezgiselliþekap±y± aralayam±yor. Bu noktadadevreye giren Leidloff, bilimsel tekniklerisanat±n yorumlay±c± alan±na çekerek görülebilirolan± geni¬letiyor. Sanat±n yüzy±llarboyunca görünür k±ld±þ± görünebilirolan±n metafizik yan±n±, modern bilim tutunduþumateryalist tav±r sonucu reddetmi¬tir.Ancak sanatbilimsel yakla¬±mlarlamümkün olan, farkl± ba¬lang±ç noktalar±ndanyola ç±kan ara¬t±rmalar±n sonuçlar±n±nve yorumlar±n±n kesi¬me bölgesindehareket etme fikri bu kez sanat cephesindengelmi¬ bulunuyor.Gabriele Leidloff’un yap±tlar±nda kulland±þ±röntgen çekimleri, sanatç±n±n neyigörünür k±lmak istediþini aç±kça anlat±yor:yüzeyin ötesinde ikinci bir düzlemolduþu izlenimi. Leidloff, bu düzlemimaddi varl±klarda olduþu kadar dü¬ünselsüreçlerde de ar±yor. Derinliþi olan görselobjeleri ±¬±kla saydamla¬t±r±rarak bunlaraba¬ka bir boyut kazand±rd±þ± gibi,gerçeþin dondurulmu¬ ve indirgenmi¬Archiveshali niteliþinde objeler olan ve yal±n materyallikleribile ikinci bir anlam düzlemiele veren ölü masklar±n± ya da vitrin mankenlerinide sanat±nda i¬liyor. Leidloffkendini sanat ve bilimin s±n±rlar±nda gezinenbiri olarak deþil, sanat± bilim olarakicra eden bir sanatç± olarak görüyor.DR. EUGEN BLUMESanat uzman± Blume, Berlin’dekiHamburger BahnhofUlusal Galerisi Çaþda¬Sanat Müzesi yöneticisi60 DeutschlandDeutschland 61

More magazines by this user
Similar magazines