Bornova Tipi Keçilerde Kan Proteinleri Polimorfizmi ile Bazı Süt ...

zooteknidernegi.org

Bornova Tipi Keçilerde Kan Proteinleri Polimorfizmi ile Bazı Süt ...

Bornova Tipi Keçilerde Kan Proteinleri Polimorfizmi ile Bazı Süt Verim Özellikleri Arasındaki İlişkiler29çeşitli verim özellikleri arasındaki ilişkileri araştırmayayönelmişlerdir. Keçiler üzerinde yapılan çalışmalar dahaçok genetik yapıyı belirlemeye yönelik olmuştur.Yapılan çalışmalarda polimorfik özellikler açısındankeçiler ile koyunlar arasında genetik yapı bakımındanbenzerliklerin olduğu saptanmış, keçiler üzerindeyapılan çalışmaların temelini koyunlar üzerinde yapılançalışmalar oluşturmuştur. Keçiler üzerinde yapılançalışmalarda Hb ve Tf polimorfik varyantları daha fazladikkate alınmıştır. Keçilerde hemoglobin ve transferrinpolimorfizmi ile verim özellikleri arasındaki ilişkilerisaptamaya yönelik bazı çalışmalar yapılmış, söz konusuilişkiler çalışmaların bazılarında önemli (Yaman, 1976;1980), bazılarında ise önemsiz bulunmuştur (Erkoç veark., 1987; Elmacı ve Asal,1995).Keçilerde Hb sistemi, kodominant iki allel (HbA veHbB) ile kontrol edilmektedir. Çeşitli keçi ırklarındahemoglobin polimorfizmine yönelik birçok araştırmayapılmıştır (Elmacı ve Asal, 1995; Tucker ve ark., 1983;Tunon ve ark., 1989).Transferrin polimorfizmi, diğer türlerde olduğu gibikeçilerde de tek bir lokusta otozomal çoklu allelizmdenkaynaklanmaktadır (Ogden, 1961). Keçilerde bugünekadar yapılan çalışmalarda TfA, TfB, TfC ve TfDolmak üzere kodominant 4 allel belirlenmiştir (Selvarajve ark., 1991).Polimorfik biyokimyasal sistemlerle verim özellikleriarasında pleiotropi yada genetik bağlantıdankaynaklanabilen olası ilişkiler, yüksek verimlihayvanların dolaylı seleksiyonunda bir kriter olarakkullanılabildiği için söz konusu ilişkilerden yararlanmahayvan ıslahında büyük önem taşımaktadır. Bornovatipi keçilerde çeşitli verim özellikleri incelenmişolmasına rağmen polimorfik biyokimyasal sistemler ileçeşitli verim özellikleri arasındaki ilişkiler üzerindeçalışılmamış olması yapılan bu çalışmanın öneminiartırmaktadır.Bu çalışmanın amacı Bornova tipi keçilerde kanproteinleri (Hb ve Tf) polimorfizmini saptamak ve buproteinler ile bazı süt verim özellikleri arasındakiilişkileri belirlemektir.Materyal ve YöntemMateryalAraştırmada, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi ZootekniBölümü deneme ağılında yetiştirilmekte olan Bornovatipi keçiler kullanılmıştır. Bornova tipi keçiler [(BeyazAlman x Malta) x Anglo-Nubya melezi], bölgenin sıcakve nemli iklim koşullarına oldukça iyi adapte olmuş,Saanen keçilerine göre güneşe dayanıklı, süt ve dölverimi yüksek bir keçidir (Demirören ve ark., 1996).Sürüde damızlık özelliklerine sahip olan bireyler kendiiçlerinden seçilen tekelerle elde aşım yöntemiyleçiftleştirilmiştir. Bu şekilde sürü korunurken, materyalinbüyük bir kısmı Ege bölgesindeki keçi yetiştiricilerinindamızlık ihtiyacını karşılamaktadır. Araştırmada Hb veTf tiplemesi için kan örnekleri 26 adet anaç ve 44 adetçepiçten alınmıştır. Süt verim kontrollerinde kayıtlar 26adet anaçta yapılmıştır.YöntemHemoglobin ve Transferrin Tiplerinin BelirlenmesiKan örnekleri vena jugularis’ten antikoagulantlı (K3EDTA) tüplere alınmıştır. Kan örnekleri 3000devir/dak’da santrifüj edilerek serum ve hücreselkısımların ayrılması sağlanmıştır. Hemolizatlar,eritrositlerin 3 kez serum fizyolojikle yıkanması vesonra 1:2 oranında saf suyla lize edilmesi yoluylahazırlanmıştır. Hemolizat ve serum örneklerikullanılıncaya kadar -20 0 C’de saklanmıştır.Hemoglobin tiplerinin elektroforetik analizi, kesintisiztampon sistemi kullanılarak yatay nişasta jelelektroforez sistemiyle yapılmıştır (Meyer, 1963).Elektroforez işlemi 350 V’ta yaklaşık 2.5-3 saat’tegerçekleştirilmiş, Hb tipleri boyanmadan doğrudan jelüzerinden okunmuştur.Transferrin tiplerinin elektroforetik analizi, kesintilitampon sistemi kullanılarak yatay nişasta jelelektroforeziyle gerçekleştirilmiştir (Kristjansson,1963). Elektroforez işlemi sabit 250 V’ta borat çizgisi9-10 cm ilerleyene kadar devam edilerek yapılmıştır.Amido Black 10 B (genel protein boyası) ile boyananjeller, yıkama solusyonu (5: etil alkol, 1: glasiyel asetikasit, 5: destile su) ile yıkanarak transferrin tipleribelirlenmiştir.Materyalde Hb ve Tf allel frekanslarının saptanmasındagen sayma yöntemi (Nei, 1987) kullanılmıştır.Süt Verimlerinin HesaplanmasıAraştırmada süt verim özellikleri olarak günlükortalama süt verimi (GOSV), laktasyon süt verimi(LSV) ve laktasyon süresi (LS) dikkate alınmıştır.Keçilerde süt verim özellikleri 28 gün aralıklarla veHollanda yöntemi kullanılarak belirlenmiştir (Öztürk veKaymakçı, 1991).İstatistik AnalizlerAraştırma materyalinde transferrin allelleri bakımındanpopulasyonun genetik denge kontrolü (gözlenen vebeklenen genotipler arası farklılığın önemi) G-istatistiğiHayvansal Üretim 45(2), 2004


30Yüce ve Bilgenile test edilmiştir (Sokal ve Rholf, 1969). Ele alınan sütverim özellikleri üzerine Tf genotiplerinin etkileriGenel Doğrusal Model (GLM) ile SAS istatistik paketprogramı kullanılarak belirlenmiştir (SAS,1996).BulgularHb Lokusu Bakımından Sürünün Genetik YapısıElektroforetik analiz sonucunda Hb lokusuna ait bantlar,jelin anodal bölgesinde orijinin biraz üzerinde kalın vekoyu boyanan tek bir bant olarak belirlenmiştir. Bunedenle Bornova tipi melez keçi populasyonu Hblokusu bakımından monomorfik olarakdeğerlendirilmiştir. Keçi HbA alleli ile koyun HbBallelinin aynı elektroforetik mobiliteye sahip olmasıtemeline dayanarak Sakız koyununa ait bir HbABgenotipi standart alınarak yapılan bu çalışmada keçilereait gözlenen allelin HbA olduğu söylenebilir (Şekil 1).+-1 2Şekil 1. Keçi (1) HbAA ve koyun (2) HbAB tipininşematik gösterimiİncelenen materyalde hemoglobin lokusununmonomorfik olması nedeniyle söz konusu özellik ile sütverim özellikleri arasında bir ilişkinin varlığınabakılamamıştır.Transferrin Lokusu Bakımından SürününGenetik YapısıAraştırmada, transferrin lokusunda TfA ve TfB olmaküzere kodominant iki allel saptanmıştır. Bu allellertarafından kontrol edilen, mümkün olan üç genotiptensadece 2’si (TfAA ve TfAB) populasyonda gözlenmiştir(Şekil 2). Materyali oluşturan 70 baş keçinin 40’ı TfAA,30’u TfAB genotipinde bulunurken TfBB genotipisaptanmamıştır.+-AAABŞekil 2. Transferrin tiplerinin şematik gösterimiElde edilen bu sonuçlardan TfA ve TfB allel frekanslarısırasıyla 0.786 ± 0.035 ve 0.214 ± 0.035 olarakhesaplanmıştır (Çizelge 1). Çizelge 1’den de görüldüğügibi araştırma materyalinde TfA alleli predominanttır.Ayrıca ele alınan lokusun yaygın allel frekansı %95 igeçmediği için Tf sistemi polimorfik olarak kabuledilebilir.Çizelge 1. Bornova tipi keçilerinde transferringenotiplerinin dağılımı ve allel frekanslarıN Transferrin Genotipleri Gen FrekanslarıTfAA TfAB TfBB TfA TfB70 40 30 0 0.786±0.035 0.214±0.035(43.25)* (23.55)* (3.20)** Hardy- Weinberg dengesine göre beklenen frekanslar,G= 8.29; ( P


Bornova Tipi Keçilerde Kan Proteinleri Polimorfizmi ile Bazı Süt Verim Özellikleri Arasındaki İlişkiler31sayısı değişmektedir. Bu araştırmada ele alınan keçipopulasyonu transferrin sistemi bakımından polimorfolarak saptanmıştır. Transferrin lokusunda TfA ve TfBolmak üzere iki allel saptanmış olup TfA alleli enyaygın olanıdır. Keçilerde transferrin sistemi ile ilgiliolarak yapılan çeşitli araştırmalarda, Japon Saanen veTokara keçileri, İtalyan Alpin keçileri, Çin yerli keçileri,Türkiye Ankara keçileri ve kıl keçilerinde TfA ve TfBallellerinin (Watanabe ve Suzuki, 1966; Uğrar ve ark.,1986; Jianlin ve Yuzhu, 1998; Elmacı ve ark., 2001),Kore, Filipin, Tayland yerli keçileri ve Ankarakeçilerinde TfA, TfB ve TfC allellerinin (Watanabe veSuzuki, 1973; Elmacı ve Asal, 1998), Endonezya veMalezya yerli keçilerinde TfA, TfB, TfC allellerineilave olarak çok düşük frekansta da olsa TfD allelinin(Selvaraj ve ark., 1991) bulunduğu bildirilmiştir. Çeşitlikeçi ırklarında yapılan çalışmalar, Tf lokusunda TfA veTfB allelinin yaygın olduğunu, TfC ve TfD allellerininise çok düşük frekanslarda bulunduğunu göstermiştir.Özetle yaygın olan TfA ve TfB allellerinin seçici biravantaja sahip olduğu söylenebilir.Araştırma materyalinde transferrin genotipfrekanslarının Hardy-Weinberg dengesinde olmadığısaptanmıştır. Populasyonların gen ve genotip yapısıPanmixia şartları altında değişmezliğini korumaktadır.Populasyonlarda herhangi bir gen lokusu bakımındangenetik dengenin bozulmasında göç, yetiştirmesistemleri , mutasyon, şans, populasyon genişliğininküçük olması ve az sayıda erkek damızlığınkullanılması gibi faktörler etkili olmaktadır. Ele alınanpopulasyonda seleksiyon uygulanmadığına göre,genetik dengeden uzaklaşmanın nedeni olarak sürününküçük olması ve kendi erkek damızlıklarınınkullanılması olduğu söylenebilir. Çalışmada Hblokusunun monomorfik olması ve Tf genotipleri ileGOSV, LSV, LS arasında önemli bir ilişkibulunamaması nedeniyle sözkonusu lokusların dolaylıseleksiyon kriteri olarak kullanılma olanağıbulunmamaktadır.Sonuç olarak Bornova tipi keçilerin genetik yapılarınınbelirlenmesinde Tf sisteminin kullanılabileceği,biyokimyasal polimorfizmin hayvan ıslahındakullanılabilirliğinin saptanmasına ve sonuçlarınuygulamaya aktarılmasına yönelik olarak ele alınanpopulasyonda daha fazla birey ve polimorfik lokusüzerinde çalışılması gerektiği söylenebilir.KaynaklarBhat, P. P. 1987. Genetic Studies on biochemicalpolymorphism of blood serum proteins and enzymesin Pashmina goats. Indian J. Anim. Sci., 57 (6): 598-600.Demirören, E., Taşkın, T., Kaymakçı, M. 1996. Saanen,Saanen x Kilis ve Bornova genotipinden keçilerinkimi verim özellikleri üzerinde bir araştırma. E. Ü.Araştırma Fonu, 93-ZRF 023 No’lu Proje KesinRaporu, Bornova-İzmir.Düzgüneş, O., Eliçin, A., Akman, N. 1991. Hayvanıslahı. A.Ü. Ziraat Fakültesi Yayınları. No: 1212.A.Ü.Ziraat Fakültesi Ofset Ünitesi. Ankara.Elmacı, C., Asal, S. 1995. Ankara keçilerinde (Caprahircus) kan proteinleri polimorfizmi ile bazı tiftiközellikleri arasındaki ilişkiler. A. Ü. Fen BilimleriEnstitüsü. Doktora Tezi, Ankara.Elmacı, C., Asal, S. 1998. Ankara keçilerindetransferrin (beta-globulin) polimorfizmi. Tr. J. Vet.Anim. Sci., 22: 321-323Elmacı, C., Koyuncu, M., Tuncel, E. 2001. Bursa yöresikıl keçilerinde transferrin polimorfizmi. Tr. J. Vet.Anim. Sci., 25: 131-134.Erkoç, F. Ü., Uğrar, E., Müftüoğlu, Ş., Özekin, N. C.1987. Ankara keçisi kanlarında K, Hb, Tf vekükürtlü proteinler ile tiftik kalite ve verimiarasındaki ilişkiler. Türk Vet. ve Hay. Der., 11(2):115-132.Jianlin, H., Yuzhu, L. 1998. Study on the polymorphismof transferrin of native Zhongwei goats, crossbreedsof Angora x Zhongwei (F 1 ) and Angora x F 1 .Proceedings of the 6th World Congress on GeneticsApplied To Livestock Production. 23: 86-89.Kristjansson, F. K. 1963. Genetic control of two prealbuminsin pigs. Genetics. 48: 1059-1063.Meyer, V. H. 1963. Verkommen und verbreitung derhamoglobin-typen in Deutschen schafrassen. Ztoch.Tierz. Züchbiol., 79: 275-285.Nei, M. 1987. Molecular evolutionary genetics.Columbia Üniv. Press. New York.Ogden, A. L. 1961: Biochemical polymorphism in farmanimals. Anim. Breed. Abstr., 29(2) 127-138.Öztürk, B., Kaymakçı, M. 1991. Koyunlarda süt verimdenetim yöntemleri arasında karşılaştırmalıaraştırmalar. E. Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi.2-4: 254-264.SAS Institute 1996. SAS user’s guide. SAS InstıtuteInc. Cary, NC.Selvaraj, O. S., Mukherjee, T. K., Tan, S. G., Barker, J.S. F. 1991. Genetic relationships among populationof Southest Asian native goat. In: Buffalo and goatsin Asia; genetic diversity and its application. N. M.Tulloh (Ed). Proceeding of a Seminar KualoLumpur, Malaysia. 34: 41-47.Sokal, R. R., Rholf, F. J. 1969. Biometry. W. F.Freeman and Company.Hayvansal Üretim 45(2), 2004


32Yüce ve BilgenTucker, E. M., Clarce, S. W., Osterhoff, D. R.,Groenewald, J. 1983. An investigation of fivegenetic loci controlling polymorphic variants in thered cells of goats. Anim. Blood Grps. Biochem.Genet., 14: 269-277.Tunon, M. J., Gonzales, P., Vallejo, M. 1989. Geneticrelationship between 14 native Spanish breeds ofgoats. Anim. Genet., 20: 205-212.Uğrar, E., Erkoç, F. Ü., Kalkandelen, G. 1986.Identification of transferrin types in the blood ofAngora goats. Tr. J. Vet. Anim. Sci., 10 (2): 198-203.Yaman, K. 1976. Ankara keçilerinde tiftik özellikleri ilehemoglobin tipleri, hemoglobin miktarı vehematokrit değerleri arasındaki ilişki. A. Ü.Veteriner Fakültesi. Doktora Tezi, Ankara.Yaman, K. 1980. Ankara keçilerinde transferrintipleriyle bazı tiftik özellikleri arasındaki bağıntı. A.Ü. Veteriner Fakültesi Dergisi. 27(3-4): 373-379.Watanabe, S., Suzuki, S. 1966. Studies on thetransferrins of goat. II. Inheritance mode of serumtransferrin types. Proceedings of the JapanAcademy. 42 (2): 178-183.Watanabe, S., Suzuki, S. 1973. Studies on thetransferrins of goats; 3. Evidence for a thirdtransferrin allele. Anim. Blood Grps. Biochem.Genet., 4: 23-36.Hayvansal Üretim 45(2), 2004

More magazines by this user
Similar magazines