Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10 - Tilkinin Dilinden

tilkinindilinden.files.wordpress.com

Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10 - Tilkinin Dilinden

Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 23 | Eylül '10Kapak


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 23 | Eylül '10İçindekilerGiriş Yazısı 3Pardus 2011 Beta İncelemesi 4Yeni YALI ile Disk Bölümlendirme 7USB Belleğiniz Giriş Anahtarınız Olsun 11Yazılım Tanıtımı: IPTux 14Oyun Tanıtımı: Urban Terror 16Röportaj: Italo Vignoli (TDF) 32Makale: Bir Üçgen: Özgür Yazılım, Merak ve de Öğrenme 34Makale: Google-Apple Çatışması ve GNU/Linux Dünyası 36Makale: Hack Üzerine 38Kitap Tanıtımı: Komut Satırına Başlangıç 40Fadike'nin Not Defteri 42Kapanış Yazısı 462


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10buluşturulmasını amaçlayan depo, hem32 hem de 64 bit sistemler için Pardus2011 kararlı sürümün çıktığı sıralardaduyurulacak.Depoda şu anda 3200 civarında paketbulunmakta. Birçok paketin geliştirmedosyaları (header files), ayrı paketlerolarak kullanıcıya sunulmakta.Ekran kartı sürücülerinden ATI’nin kapalıkaynak kodlu olan ve doğal olaraközgür olmayan sürücüsü fglrx de depoyagirmiş bulunuyor.Ofis paketi olarak artık Pardus’un öntanımlıofis paketi olarak LibreOfficekullanılmakta. Şu an için Open-Office.org’dan pek farkı bulunmayanofis paketinin, dergimizin bu sayısındayer alan röportaja göre 3.4 sürümündenitibaren değişiklikler göstereceğibelirtiliyor.İnternet tarayıcısı olarak Firefox4.0beta8pre öntanımlı olarak geliyor.Ancak, Firefox 4’ün kararlı sürümününduyurulmasının 2011 yılının başlarındaertelenmiş olması, Pardus 2011 kararlısürümde, Mozilla Firefox’ın bu sürümününyer almamasına neden olabilir.Daha önceki sürümlerde Linux Çekirdeğinin2.6.36 sürümünün deneme sürümlerinikullanan Pardus 2011’in busürümünde 21 Ekim’de duyurulan kararlısürümün depolara girmesiyle, güncellemeleraracılığıyla kullanılabildiğigözleniyor.Öntanımlı masaüstü ortamı ve yazılımtakımı olan KDE SC’nin, KDE takımıolarak geçtiğimiz günlerde hata onarımsürümü olarak duyurulan 4.5.3 sürümükullanılmakta.Pardus’un paket yöneticisi arayüzü,yeni bir görünüme ve yeni özelliklerekavuşmuş bu sürümde. Pardus 2011Beta’da paket yöneticisi dört sekmedenoluşuyor: Tüm Paketler, Kurulabilir Paketler,Kurulu Paketler, Güncellemeler.Bunun yanında, paketlerin derecelendirilmesieklenen özellikler arasında.Paket detayları ve bilgilendirme için a-çılan pencere ile paket bileşenlerinin6Pardus 2011 Beta İncelemesigösterim seçeneği ise yeni paket yöneticisiarayüzünün önemli özelliklerinden.Pardus 2011’in bu deneme sürümü,sanki kararlı sürümün nasıl birşeyolacağına ışık tutar gibi... Kaptan veYALI’daki renk değişimleri, sanıyoruzki kararlı sürümün renk düzenine ışıktutuyor.Dil konusundaki eksiklikler, bu sürümüdeneyenlerin “Ulusal Dağıtım Projesi”kod adıyla çıkan projeye birtakım laflarınatılmasına neden olabiliyor. Elbetteki bu bir eksiktir ve mutlaka düzeltilmelidir.Ancak, henüz beta aşamasındakibir sürümden, geliştiricilerin tamamıkodlayıcı değil de Türkçeye çeviri uzmanıymışgibi tamamen Türkçe içerikbeklemek, bizce elbette ki biraz mantıksızolacaktır. Gönülisterdi ki olsa...[1]http://www.serdaraytekin.com/docs/os/debian/debianlvm-install.html#1


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10Pardus 2011Erdem Artan (erdem@pardus-linux.org)Yeni YALI ileDisk BölümlendirmeDisk bölümlendirmenin ilk aşaması,disk bölümlendirme yönteminin seçilmesidir.Burada dört farklı yöntem bulunmaktadır.Bunlar sırasıyla şunlardır:“Use All Space”, “Shrink CurrentSystem”, “Use Free Space”, “CreateCustom Layout”. Bu seçenekler sırasıylaşu amaçlar için kullanılmaktadır:“Var olan tüm disk alanını kullanmak”,“Var olan başka bir sistemin üzerinekurulum yapmak”, “Bölümlendirilmişama biçimlendirilmemiş bir boş bölümekurulum yapmak”, “El ile bölümlendirmeyapmak”.Kurulum esnasında bu seçeneklerdenYeni YALI ile Disk Bölümlendirmehangisi kullanıcı için uygunsa, o seçilmelidir.“Create Custom Layout” yani “El ileBölümlendirme” seçeneği seçildiğindekullanıcıyı sabit sürücülerin ve sürücülerüzerinde var olan bölümlerin olduğuağaç yapısında bir liste karşılayacaktır.Listede bulunan herhangi bir diske,disk bölümüne veya boş alana tıklanarakişlemler yapılabilmekte. Listeninaltında bulunan New, Edit, Delete, Resetdüğmeleri ile sırasıyla yeni bölümoluşturulabilir, seçili öğe düzenlenebilir,seçili öğe silinebilir ve yapılan tümPardus 2011 ile gelecek olan yeni YALI,önceki sürümler ile karşılaştırıldığında,birtakım önemli yenilikler barındırmakta.Bu yeniliklerin en önemlisi ise, belkide disk bölümlendirme ile ilgili olan kısmıdır.Bu yazıda Pardus 2011’de yeni YALI iledisk bölümlendirme aşamaları incelenecektir.7


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10Yeni YALI ile Disk Bölümlendirmedosya sisteminin ve oluşturulacak bölümünboyutunun ne olacağını soranbir pencere kullanıcıyı karşılayacaktır.Oluşturulacak bölümün bağlanacağıdizin /, /boot, /home, /tmp, /var, /opt dizinleriolabilir. Eğer bu dizinlerin ayrısürücüler üzerinde çalışmaları istenirse,bu bölümden gerekli seçimler yapılabilir.Kullanıcı buradan hangisini seçeceğinibilmiyorsa, seçmesi gerekenseçenek / olmalıdır.değişiklikler sıfırlanabilir.Boş bir alan üzerinde yeni bir alan oluşturulmakistenirse, New düğmesine basılır.New düğmesine basıldığında kullanıcıyıüç farklı seçenek karşılar.Bu seçenekler Standart, LVM ve RAID’dir. Bu seçenekler arasında bulunanStandard, Pardus’un daha önceki sürümlerindebulunan normal disk bölümlendirmeyöntemidir. LVM ve RAID iseyeni eklenen özellikler. Bu özelliklerhakkında kısa bilgiyi, dergimizin bu sayısındabulunan Pardus 2011 Beta İncelemesindebulabilirsiniz.Standart Bölüm OluşturmakStandart bir bölüm oluşturulmak istenirse,Standard menüsünde bulunan“Partition” yani bölüm işaretlenmelidir.Bu seçimin ardından, oluşturulacakbölümün hangi dizine bağlanacağı,8Pencerede bulunan “Force to be aprimary partition” seçeneği işaretlenirse,oluşturulacak bu sabit sürücü bölümü,birincil olarak atanacaktır.


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10LVM OluşturmakYeni YALI ile Disk BölümlendirmeBir LVM bölümü oluşturmak için, önceliklemenüdeki LVM seçeneğinin üzerinegelindikten sonra, yeni bir fizikselhacim oluşturmak üzere “Physical Volume”seçeneği seçilmelidir.Yeni fiziksel hacim oluşturmak istendiğinde,karşılaşılan pencerede sadeceboyut ve birincil bölüm olma özellikleriseçilebilmekte. Bir LVM bölümü oluşturulduğundan,dosya sistemi olan lvmpvdeğiştirilememekte.Fiziksel hacim oluşturulduktan sonra,bir hacim grubu oluşturulmalıdır. Bununiçin, oluşturulan fiziksel hacim tıklandıktansonra, “New” düğmesine basılmalıve LVM menüsünün altındaki“Volume Group” seçilmelidir.“Volume Group” seçildikten sonra,açılan pencereden oluşturulacakgrubun adı girilmelidir. Ayrıcaoluşturulacak gruba, bu penceredenmantıksal bölümler eklenebilir ve eklenecekmantıksal bölümlerin hangi dizinlerebağlanacağı belirlenebilir.Mantıksal bölümün oluşturulma işlemisırasında gerçekleştirilecek işlemler,“Standart Bölüm Oluşturmak” başlığıaltında geçenlerle aynıdır. Ayrıca, buişlem yeni bir hacim grubuoluşturulduktan sonra, “New”düğmesindeki LVM seçeneği altındabulunan “Logical Volume” ile degerçekleştirilebilir.9RAID OluşturmakRAID oluşturmak için öncelikle en aziki sabit sürücüye ihtiyaç duyulmaktadır.En az iki sabit sürücüsü bulunanbir sistemde, RAID oluşturmak için, sabitsürücülerin hepsinde “RAID Member”oluşturmak gerekmektedir. Bununiçin RAID oluşturmak istenen tüm disklerteker teker seçilerek, “New” düğmesinebastıktan sonra “RAID” menüsününaltındaki “Member” seçilmelidir.


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10Açılacak olan pencerede değiştirilebilecektek özellik, RAID üyesi için ayrılandisk boyutu olacaktır. Dosya sistemiolarak ise “mdmember” seçili olmalıdır.Bu işlem RAID istenen tüm disklerdeyapıldıktan sonra, “New” düğmesinebasıldığında, RAID menüsünün altında“Array” seçeneği görülebilecektir. “Array”seçeneği seçildikten sonra hangidisklerin RAID olarak seçileceği ve seçilendisklerin hangi dizine bağlanacağıgibi özelliklerin ayarlandığı bir pencerekullanıcıyı karşılayacaktır.Buradan, RAIDaygıtının adı,bağlanacağı dizin,dosya sistemive RAID olarakkullanılacaksürücülerayarlanabilir.Tüm bu sürücübölümlendirmeseçenekleri tekerteker yapılabildiğigibi, beraber de kullanılabilmekteler.Yani diskin bir bölümü LVMile çalışırken, diğer bir kısmı standart,bir diğer kısmı da RAID olabilmekte.Tüm bu değişiklikleri yaptıktan sonrageriye kalan tek işlem ise, ileri deyipgeriye kalan işlemleri gerçekleştirmek.Yeni YALI ile Disk Bölümlendirme10


GirişPardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10USB BelleğinizGiriş Anahtarınız OlsunErdem Artan (erdem@pardus-linux.org)PAM_USBAylar önce, Pardus-Linux.Org eDergi’nin Ekim 2009’da yayımlanan 13. sayısında,Pardus'ta ve dolayısıyla diğerGNU/Linux dağıtımlarında, yüz tanımaile oturum açma işleminin nasıl yapılabileceğinive o günlerin bir pazarlamastratejisi olan “yüz tanımalı bilgisayarın”nasıl kolayca elde edilebileceğipaylaşılmıştı.Bu yazıda ise, komut satırında sıkçakullanılan su ve sudo komutları ile oturumaçma işlemlerinde, parola yerineUSB belleğin, yetkilendirme esnasındanasıl kullanılabileceği, yani bir anahtarolarak nasıl görev yapabileceğine yerveriliyor.USB belleklerin bir yetkilendirme anahtarıolarak kullanılabilmesi için, GNU/Linux dağıtımlarında pam_usb vepmount yazılımlarına ihtiyaç duyulmaktadır.Bu yazılımlar sayesinde, USB belleklerinçok az bir kısmı (yaklaşık 2KB)kullanılarak, bir yetkilendirme anahtarıoluşturulabilinmektedir.Yazılımların Edinilmesi ve Kurulmasıpam_usb ve pmount yazılımları, ne yazıkki Pardus depolarının herhangi birindebulunmuyor. Bu nedenle yazılımlarınkaynak kodlarının edinilip, derlemeyolu ile kurulması gerekiyor.11USB Belleğiniz Giriş Anahtarınız OlsunUSB bellek ile yetkilendirme yapacakolan ana yazılım pam_usb’nin kaynakkodları, [1] adresindeki “Download” yanidosya indirme kısmından edinilebiliyor.Taşınabilir belleklerin, normal kullanıcıhesabı ile sisteme bağlanabilmesineolanak sağlayan ve aynı zamandapam_usb uygulamaları tarafından ihtiyaçduyulan pmount yazılımının kaynakkodlarına ise, Debian’a ait olan [2] adresindekipmount_x.y.z.orig.bz2 bağlantısındanerişilebiliyor.Pardus dışında, yaygın olarak kullanılandağıtımlarda ise bu yazılımlar paketdepolarında bulunabilmekte.Bu yazılımların kaynak koddan derlenerekkurulması, şu şekilde gerçekleştirilebilir:Öncelikle, hal-storage’ın kendisi ve geliştirmedosyalarını barındıran paketinkurulması gerekmektedir. Bu nedenlePardus 2009’da hal, Pardus 2011’de isehal-devel paketinin kurulu olması gerekmektedir.pam_usb yazılımının kurulumu, indirilentar arşivinin bir dizine açılmasınınardından, make, gcc gibi geliştirme paketlerininkurulu olduğu bir sistemde,komut satırında


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10makesudo make installkomutlarının verilmesi ile gerçekleştirilebilir.pmount yazılımının kurulumu ise, yineindirilmiş olan pmount arşivinin bir dizineaçılmasının ardından, komut satırında. /configure - - prefix=/usrmakesudo make installkomutlarının verilmesi ile gerçekleştirilebilir.Bu işlemlerin ardından, herhangi birbağımlılık eksiği yoksa veya herhangibir hata ile karşılaşılmazsa, kurulumtamamlanmıştır.YapılandırmaUSB belleğin bir anahtar olarak yapılandırılmasıiçin pam_usb tarafındansağlanan birtakım uygulamaların kullanılmasıgerekmekte. Bu uygulamalarınilki; pamusb-conf uygulaması.Bir USB belleği, bir anahtar olarak atamakiçin yönetici yetkileriylepamusb- conf - - add- device komutunun verilmesi gerekmektedir.Bu komutta geçen değişkeniyerine, herhangi bir kelime yazılabilmektedir.Bu komutun verilmesinin ardından,şöyle bir çıktı kullanıcıyı karşılayacaktır:# pamusb- conf - - add- device anahtarimPlease select the device you wish to add.* Using "TOSHIBA TransMemory( BELLEK_ADI_001FDGCC0C60E- 0: 0) " ( only option)Which volume would you like to use for storingdata ?* Using "/dev/sdb1 ( UUID: 273FE3B75CBFEE39) " ( onlyoption)Name : anahtarimVendor : TOSHIBAModel : TransMemorySerial : BELLEK_ADI_001FDGCC0C60E- 0: 0UUID : 273FE3B75CBFEE39Save to /etc/pamusb. conf ?[ Y/n] YDone.Burada, anahtarim adı verilerek bir a-nahtar oluşturuldu. Sisteme bağlı olantek bir USB bellek olduğundan,pamusb-conf, otomatik olarak bağlı o-lan belleği seçti ve kullanıcıyı bilgilendirdi.Ardından da kullanıcıdan “Y”12USB Belleğiniz Giriş Anahtarınız Olsuncevabını alarak, USB belleği yapılandırmadosyasına ekledi.USB belleği anahtar olacak kullanacakkullanıcıların belirlenmesi için isepamusb- conf - - add- user komutuverilir. Bu komutun verilmesininardından şöyle bir çıktı kullanıcıyı karşılayacaktır:# pamusb- conf - - add- user guDaWhich device would you like to use forauthentication ?0) toshi1) anahtarim[ 0- 1] : 1User : guDaDevice : anahtarimSave to /etc/pamusb. conf ?[ Y/n] YDone.Burada, guDa adındaki kullanıcının, öncedeneklenmiş olan USB belleklerinbirini kullanabilmesi için müracaat e-dildi ve karşılaşılan listeden, öncedenhazırlanmış olan anahtarların biri seçildi.Son olarak da seçim, yapılandırmadosyasına kaydedildi.Bu işlemlerin ardından, oluşturulan yapılandırmadosyasının çalışıp çalışma-


dığı, yine pam_usb tarafından sağlananpamusb-check uygulaması ile denetlenebilir.pamusb- check komutu,ismi verilen kullanıcı için denetlemeişlemini gerçekleştirecektir:# pamusb- check guDa* Authentication request for user "guDa" ( pamusbcheck)Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10* Device "anahtarim" is connected ( good) .* Performing one time pad verification. . .* Regenerating new pads. . .* Access granted.Burada, guDa adındaki kullanıcının,bağlı bulunan USB bellek ile yetkilendirmeyiaşabilmesi denetlenmiş bulunuyor.Bu çıktıda bulunan “* Accessgranted.” kısmı oldukça önemlidir. Zira,olumsuz olarak sonuçlanması, yapılandırmanınçalışmadığı anlamına gelmektedir.Yapılandırma denetlemesinde, kimi zaman“Pad checking failed.” gibi bir hataile karşılaşılabiliniyor. Bu hata genelde,ev dizininde bulunan .pamusb dizinininsilinmesi ile onarılabilmekte.Yapılandırma sağlıklı bir biçimde çalışıyorsa,artık sıra, sistemde bunun nasılkullanılacağını öğrenmeye gelmiş demektir.Sistemde yetkilendirme için, öncelikliolarak, /etc/pam.d/system-authdosyasının düzenlenmesi gerekmektedir.Bu dosya yönetici yetkileri ile açıldıktansonra, dosya içerisinde bulunanauth sufficient pam_unix. so likeauth nulloksatırının üstüneauth sufficient pam_usb. sosatırının eklenmesi, yapılacak olan tümdüzenleme işleminin kendisidir.SonuçTüm yapılandırma ve düzenleme işlemlerininardından, sistem, anahtar göreviyapan USB belleğini kullanmaya artıkhazır. su ve sudo ile verilen komutlarıntümü, USB bellek aracılığıyla yetkilendirilmeyeçalışılacak. Eğer yetkilendirmebaşarısız olursa, parola sormaya devamedecektir:guDa@baDibere ~ $ sudo uname - r* pam_usb v0. 4. 2* Authentication request for user "guDa" ( sudo)* Device "anahtarim" is connected ( good) .* Performing one time pad verification. . .* Access granted.2. 6. 31. 13- 131- paeguDa@baDibere ~ $ su* No device configured for user "root".Parola:Çıktılardan da görüldüğü gibi, sudo içinhemen USB ile yetkilendirme gerçekleştirildi.Ancak su için aynı durum söz13USB Belleğiniz Giriş Anahtarınız Olsunkonusu olmadı ve parola sordu. Bununnedeni, su komutunun root kullanıcısınıistemesi ancak root kullanıcısı için herhangibir yapılandırma yapılmamış olmasıdır.KDE oturumunun da USB bellek ile yetkilendirmeyapılarak açılması istenirse,aslında ek olarak yapılması gerekenbirşey yok. Tek yapılması gereken, kullanıcıgiriş ekranında, kullanıcı adınınyazılıp “enter” tuşuna basılması. Eğer,kullanıcı adının yazılması yerine seçilmesiistenirse, Pardus’un öntanımlıKDM giriş ekranı olan Pardus-Air yerine,Oxygen temasının seçilmesi gerekiyor.Bu değişiklik, Sistem Ayarları’nıngelişmiş sekmesinde bulunan Giriş Yöneticisi’ndenyapılabilir.Son olarak, PAM_USB’nin bilgisayarlardagüvenlik açığı oluşturup, oluşturmadığıhakkında net bir bilgi yok. Ancak,şu söylenebilir ki, anahtar olarak kullanılanUSB bellek içerisinde, yetkilendirmeamacıyla oluşturulan ve GNU/Linux’un yapısı itibariyle gizli bir dizin olan“.pamusb” dizini ve bu dizinin içindekidosya veya dosyaların, başka bir USBbelleğe kopyalanması, dosyaların kopyalandığıUSB belleğin anahtar olarakkullanılmasını sağlamamaktadır.[1 ] http://pamusb.org/[2] http://packages.debian.org/sid/pmount


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10Yazılım TanıtımıHamit Giray Nart (hamit@pardus-linux.org)IPTuxIPTux, yerel ağ üzerinde anında mesajlaşmave dosya transferi sağlayan küçükbir GNU/Linux uygulaması. GPLv2ile lisanslanmış ve C++ ile yazılmış buuygulamanın kodunu, [1] sitesinden indiripderleyebilirsiniz. Pardus 2009 üzerindederlemek için, herhangi bir bağılpakete ihtiyaç yok.İndirdiğiniz *tar.gz dosyasını açıp, açtığınızklasöre giderek, sırasıyla;. /configuremakesudo make installkomutlarını vererek, IPTux'u derleyip,sisteme kuruyoruz. Sonrasında konsola“iptux” yazarak programı başlatabiliyoruz.Program açıldığı anda, paneldekisistem çekmecesine ikon atıyor atmasınaancak, hayalet bir ikon. :-) IPTux ikonununolması gereken yerde bir boşlukoluyor. Ama boşluğa sağ tıkladığınızdaIPTux menüsü açılıyor.“File” kısmından “Detect Pals” komutuyla,yerel ağ üzerinde IP numarası vererek,arama yapabiliyoruz. “Find” komutundanise, arkadaş olarak atamamışolsak bile, yerel ağ üzerindeki tümIPTux kullanıcıları arasından arayabiliriz.14Yazılım Tanıtımı: IPTuxTools kısmından Programın ayarlarında,ilk olarak, kişisel “Personal” ayarlaryer alıyor. Buradan, ağda görünecek a-dınızı, grubunuzu, görünüm simgenizi,imzanızı, sohbet penceresinde görüntülenecekresminizi ve gelen dosyalarınkaydedileceği yeri belirleyebiliyorsunuz.“System” sekmesinden sırasıyla,ikincilağ yazı tipi kodlaması ve tercih edilenağ yazı tipi kodlamalarını ayarlayabiliyoruz.Bunlar varsayılan olarak “utf1 6”ve “utf8” olarak geliyorlar. Türkçe kodunbulunduğu “utf8”, desteklenememesihalinde “utf1 6” seçilecektir. Varsayılanayarlara dokunmayın. Sonrasında,dostlarınız için bir simge resmi seçiyoruz.Bunu, IPTux'un kütüphanesindenyapabileceğiniz gibi; herhangi birresim dosyası göstererek de yapabilirsiniz.Yalnız sonrasında, resim dosyasınısilmeyin ya da yerini değiştirmeyin.Sonrasında ise, uygulamanın kişiselleştirmeayarları var.“Sound” sekmesinden, transfer tamamlanmasıve yeni mesaj uyarılarını yapılandırıp,ses düzeyini ayarlıyorsunuz.“Network” kısmından ise, IP adres aralığıatayarak, bu aralıkta bulunanları,dost olarak atayabiliyoruz. “Export” ilebunları dışa aktarırken, “Import” ile içe


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10aktarıyoruz.Tools kısmının ikinci bölümünde ise,dosya transfer yöneticisi var. Herhangibir dostunuza dosya aktarımı başlattıysanız,buradan görebiliyorsunuz.Üçüncü bölümde ise, dosya ve klasörpaylaşımını düzenleyebiliyoruz. IPTuxüzerinden istediğiniz klasörü veyadosyayı ortak kullanıma açabiliyorsunuz.Bu dosya ve klasörlere erişimi istersenizşifreleyebiliyorsunuz da.Dostlarınız da kendi makinelerindeIPTux, uygulamasını çalıştırınca, ağadahil oluyorlar. Dostunuzun üzerine çifttıklayarak sohbet penceresini açıyorsunuz.Size mesaj gönderen arkadaşınızınisimi yanıp sönmeye başlıyor. Yanıp sönenisme çift tıklayınca, sohbet penceresindengelen mesajları okuyarak, cevapverebiliyorsunuz.Dostunuza dosya gönderimi içinse, sohbetpenceresinde “File” kısmından“Attach File”, klasör yollayacaksanız,“Attach Folder” komutunu seçiyoruz.Info kısmının altına eklenen dosya yada klasörü göndermek için ise, mesajyollamak için bastığımız “Send” butonunabasıyoruz. Karşı tarafın, “Transmission”penceresi açılıyor ve “Accept”butonu ile gönderdiğinizdosya/ klasörükabul ediyor.Program, gelen dosyayı,özelliklerdebelirttiğiniz indirmeYazılım Tanıtımı: IPTuxklasörüne indirip kaydediyor.Sohbet penceresinde “Tools” altında iseresim ekleme (sohbet kısmına resim ekliyor)ve geç-mişi temizleme seçeneklerivar.IPTux, kurulum ve kullanımı oldukçakolay bir Yerel Ağ mesajlaşma ve dosyaaktarım programı. Evde birden fazlabilgisayarda çalışanlar ya da iş yerlerinde,GNU/Linux bilgisayarları kullanançalışanlar da kendi aralarında, buuygulamayı kullanarak,haberleşebilirler.[1] http://code.google.com/p/iptux/15


Oyun TanıtımıHamit Giray Nart (hamit@pardus-linux.org)UrbanTerrorGirişPardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10Üniversite zamanlarımda tanıdığım vemezun olduğum zaman, yüksek lisans,askerlik ve iş-güç bulmak gibi sıkıntılarımınolduğu zamanlarımda onunlaoynardım. GNU/Linux'a geçtikten sonrabile, hemen kopamadım ondan. Wineile çalıştırabildiğimde, dünyalar benimolmuştu. Efsane modifikasyon Counter-Strike'dan bahsediyorum. “Steam,GNU/Linux için geliyor mu?” haberineen çok heyecanlananlardan biri olmuştumbu yüzden. Eski popülaritesiniMMORPG oyunlarına kaptırsa da, yollarımızartık ayrılmış olsa da, bende CS'nin yeri ayrıdır. Belki ileride GNU/Linuxiçin gelir, kimbilir...GNU/Linux oyuncusu olarak, Counter-Strike'a alternatif aradığımda ise, ilkanda karşıma çıkan ve bana, “Hah! Tamda aradığım buydu işte!” dedirten oyunise Urban Terror oldu. Pardus'a kurduğumilk GNU/Linux oyunudur kendisiaynı zamanda.Oyun, CS ile aynı temada. Ancak takımlarterörist – asker yerine, kırmızı vemavi takım olarak ayrılmış.Urban Terror (UrT), 1998 yılında ilkplanlandığında, başlı başına bir oyundeğil, Qukae3: Arena için bir harita paketiolarak düşünülüyordu. Amaç,Quake3'teki uçuk kaçık silahlar ve bölümleryerine, oyuncuların gerçek silahlarve haritalarla oynamalarını sağlamaktı.Bu tasarı, 2000 yılının Ağustosayında UrT Beta 1.0 sürümünün çıkmasıylahayat buldu. Ancak 2007 senesinde,id-tech3 (nam-ı diğer Quake3) oyunmotorunun kodlarının açılmasıyla,FrozenSand, Urban Terror'u başlı başınabir oyun olarak duyurdu. 4.0 sürümü,bağımsız olarak çıktı. Adına da“ioUrbanTerror” dendi.16Oyun Tanıtımı: Urban TerrorUrban Terror, çok oyunculu bir birincişahıs nişancılık oyunu. Benzerlerindenfarklı olarak, UrT'de silahlar, insanlarve mekanlar günümüzün gerçekçi unsurları.Yani, bilmem ne uzay üssünde;üzerinizde enva-i çeşit plazma, lazer yada elektrik silahı gibi abuk sabuk silahlarlaortalıkta koşturmak, sırt jetleri ilehavalarda uçmak yok bu oyunda.UrT, FrozenSand'ın tabirine göre bir“Hollywoodvari nişancılık oyunu”. Yani,benzerlerine göre gerçekçi olsa da, eğlencekısmını gerçekçiliğin önünde tutanbir oyun. Oyunun son kararlı sürümü,4.1 sürümü. 4.2 ise henüz geliştirilmeaşamasında ve UrT sitesinde [1] şuan yalnızca video görüntüleri var. GNU/GPL ile lisanslanmış oyun, GNU/Linux,Mac ve Windows platformları ile uyumlu.KurulumUrban Terror 4.1, Pardus 2009 resmideposunda da var. Kurmak için, Pisi'ningrafik arabirimini ya da konsoldan sudopisi it urbanterror komutunu kullanabilirsiniz.UrT 4.1 sistem gereksinimleri:* Pentium 4 1.2Ghz ve üzeri işlemci* 512MB ana bellek


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10* 256MB nVidia GeForce6 veyaATI Radeon sınıfı ekran kartı* 5GB disk alanıAslında daha alt sistemlerde de UrT çalışıyor.Ama yalnızca çalışıyor, pek oynanıyordenemez. Daha iyi fikir vermesiiçinse; Quake3: Arena'yı çalıştıran hersistem, aynı biçimde, Urban Terror'u daçalıştırır.Uygulamalar → Oyunlar altında yerinialan Urban Terror, çoklu işlemci desteğinesahip. Paralel çalışan birden fazlaişlemciniz varsa, Urban Terror'u SMPdestekli kısayolunu kullanarak başlatabilirsiniz.master.quake3arena.com adreslerindekisunucu listesini alarak, İnternet üzerindekisunucuları, ping zamanlarınagöre listeler. Bunlardan istediğinize,çift tıklayarak girebilirsiniz. Buradakiseçeneklerin tümünü tek tek açıklamayıgereksiz görüyorum. Hepsi standart seçenekler.Ancak bu kısımda, bazı noktalarıaçıklamakta yarar var.Oyun Tanıtımı: Urban Terror1 - Botlar: Botlar, çevrimiçi oyunlarda,oyunu tek başınıza oynamanızı sağlayanbilgisayar kontrollü oyunculara denir.Urban Terror'de botlar mevcut. O-yunu botlarla oynamak için, sunucubaşlatarak, konsol ile oyuna botları ekliyorsunuz.Şöyle ki:Oyunun ana menüsünde -daha sunucu-OynanışOyunu başlattığımızda önümüze anamenü ekranı geliyor. Ayar ve seçenekler,çok oyunculu bir birinci şahıs nişancılıkoyununda bulunan standart ayarlar.play online: Oyunu, İnternet veya yerelağ sunucularında diğer oyuncularla oynamakiçin buraya giriyoruz. Burasının,diğer çevrimiçi oynanan oyunlardan birfarkı yok. Buraya girdiğinizde oyun,master.urbanterror.net,master2.urbanterror.netve17


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10yu başlatmadan- “AltGr+Ü” tuş kombinasyonuile -ya da sizde “~” işaretinikoyan kombinasyon hangisi ise- konsoluaçıyoruz ve /bot_enable 1 komutu vererekbotları aktif hale getirip, sunucuyubaşlatıyoruz. Sunucu halihazırda başlamışsa,konsolu açarak “bot_enable 1” komutundansonra /reload diyerek sunucunuzuyeniden başlatın. Ardından konsola;/addbot biçimdeki komut ile botumuzu oyunadahil ediyoruz. Bu komutun parametreleri:* Bot tipi: Oyundaki botların tipleridir.Buraya girebileceğiniz değişkenler:boa,cheetah, chicken, cobra,c_ockroach, cougar, goose, mantis,penguin, puma, python, raven, scarab,scorpion, tiger widowBu bot tipleri, kendilerine özgü silah veteçhizat kombinasyonuna sahipler. Bunlar:* boa: LR300, MP5, Desert Eagle, ElBombası, Çelik Yelek ve Miğfer* cheetah: AK103, SPAS, DesertEagle, El Bombası, Çelik Yelek veMiğfer* chicken: G36, MP5, Desert Eagle,El Bombası, Çelik Yelek ve Miğfer* cobra: LR300, MP5, Desert Eagle,Duman Bombası, Çelik Yelek ve Miğfer* c_ockroach: UMP45, Beretta, IşıkBombası, Çelik Yelek ve Miğfer (bubotun tipini yazarken, c ve o arasındaalt tire kullanarak yazmanız gerekiyor.Yoksa küfür filtresine takılıyor)* cougar: G36, Beretta, Işık Bombası,Çelik Yelek ve Miğfer* goose: HK69, UMP45, DesertEagle, Yedek Cephane, Çelik Yelek veMiğfer* mantis: LR300, Beretta, LazerNişangah, Susturucu, Çelik Yelek veMiğfer* penguin: LR300, Desert Eagle,Lazer Nişangah, Susturucu, Çelik Yelekve Miğfer* puma: LR300, Beretta, LazerNişangah, Susturucu, Çelik Yelek veMiğfer (bu bot mantis ile aynı.)18Oyun Tanıtımı: Urban Terror* python: G36, SPAS, Desert Eagle,El Bombası, Çelik Yelek ve Miğfer* raven: PSG1, MP5, Desert Eagle,Susturucu, Çelik Yelek ve Miğfer* scarab: G36, MP5, Desert Eage,Susturucu, Çelik Yelek ve Miğfer* scorpion: SR8, MP5, Beretta, ElBombası, Çelik Yelek ve Miğfer* tiger: AK103, Beretta, El Bombası,İlkyardım Çantası, Çelik Yelek veMiğfer* widow: LR300, MP5, Beretta, LazerNişangah, Çelik Yelek ve Miğfer* Kademe: Bu değere, botun seviyesiniyazıyoruz. 1-5 arası bir değer alıyor.1 (acemi)...5 (uzman)* Takımı: Botu hangi takıma koyacaksanızbunu belirtiyorsunuz. “blue” yada “red” değerleri alıyor.* Sunucu ping zamanı: 20-60 arasıbir değer vererek, sunucu ping zamanınıayarlıyoruz. Gerçekçilik açısındanbir gecikme zamanı verin. Çok düşükdeğer girerseniz, bot veri paketleri hızlıhareket eder. Çok yüksek yaparsanız,


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10botunuz, gecikme (lag) yer. 20-60 arasıherhangi bir sayı uygun olur.* Sunucudaki takma adı: Botunuzunsunucudaki takma adı.Örnek:/addbot tiger 4 blue 56 =kdm4=TigerBu komut; mavi takıma 4.kademede, 56ping ile, “=kdm4=Tiger” takma adlı birbot ekleyecektir.Botları çıkarmak için oyunun konsolunda,/kick takma_ad komutu ile istediğinizbotu oyundan çıkarabilirsiniz. Ya da/kick allbots komutuyla, tümünü aynı andaoyun dışı bırakabilirsiniz.Ancak bot çağırırken, haritalara da dikkatetmeniz gerekiyor. Ne yazık ki, o-yundaki her haritada botlar için dirilme(spawn) noktaları olmadığından dolayı,her haritada botları çağıramıyorsunuz.Botları çağırabileceğiniz haritalar:Abbey, Algiers, Austria, Dressing Room,Firing Range, Riyadh ve Uptown. Bunlarındışında bir haritada bot eklemeyekalktığınızda, kendinizi, oyundan çıkmışbir halde masaüstüne dönmüş olarakbuluyorsunuz.Botların çok usta oyuncular olduklarısöylenemez. 3.seviyeye kadar abuk sabukoynuyorlar. Ancak oynamak için değilde; kontrollere ve oynayışa alışmak,silah talimi yapmak ve haritaları öğrenmekiçin birebirler. Üstelik telsiz mesajlarınızıda dinliyorlar.2- Anti-Hile Sistemi: Çevrimiçi oyunlarıoynarken, tüm oyuncuların siniriniayağa kaldıran şeylerin başında hilecilergelir. Oyunu, sırf rezil etmek için, giriphilelerini açarlar. Bu tip oyunlardagenelde, sunucular izin vermedikçe, hileyapmak mümkün değildir. Ancak bukısıtlamayı, yazılmış bazı üçüncü partiyazılımlar ile aşmak mümkün. Bir GNU/Linux oyuncusu, bu yazılımları kullanmaz.Çünkü bunların hepsi, Windowsiçin yazılmış şeyler. Ne yazık ki sizinhile yapmamanız (ya da yapamamanız),karşınızda Windows kullanan bir “eziğin”,bu tip bir yazılımı çalıştırarak, hileyapmayacağı anlamına gelmiyor.Bunlar için yine üçüncü parti yazılımlarolan anti-hile uygulamaları mevcut.Bunların GNU/Linux için olanları davar. Bunlardan birisi olan PunkBuster,sunucu ve istemci kısımlarında çalışıyor.Şöyle ki, PunkBuster'ı kurduğunuzzaman, oyunu başlattığınızda aktif halegetiriyorsunuz. PunkBuster kurulu olduğubilgisayarda, üçüncü parti hile uygulamalarınınçalışmalarını engelliyor.19Oyun Tanıtımı: Urban TerrorSunucu da PunkBuster ile başlatılmışsa,önce sizin bilgisayarınızda aktif o-lup olmadığını kontrol ediyor. Aktif değilse,sizi oyuna almıyor. Yani sunucudakioyuna girebilmek için, PunkBuster'ıaçmanız gerekiyor; PunkBuster'ıaçarsanız da hile yapamıyorsunuz.Ancak Quake3:Arena olmadan bağımsızçalışan Urban Terror, (ioUrbanTerror),PunkBuster desteğinden yoksun.Q3:Arena oyununuz (ve GNU/Linuxistemciniz elbette) varsa ve Q3 moduolarak UrT oynuyorsanız, PunkBuster'ın GNU/Linux için olan sürümünü indirip [2] kurabilirsiniz.İoUrT'nin bu açığını ise, hemen Punk-Buster'ın altında gördüğünüz “Guids”kapatıyor. Guid, sunucunun yasaklamasistemine alternatif olarak gelen bir yasaklama/atma(ban/kick) yönetim birimi.Sunucunun kendi yasaklama ve -komutlarından daha sağlam bir sistemoluşturuyor. Bunu da, kendi uzantı diziniiçindeki “regsfile.txt” dosyasınakaydederek yapıyor. Ayrıca güvenilir o-yunculara, sunucuda, oyuncu atma yetkiside aktarabiliyorsunuz. Guid uzantılarınıda İnternet'ten [3] indirerek kurabiliyorsunuz.“play online” bölümünde, PunkBusterya da Guids kısımlarını açarsanız, sunu-


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10cu listeniz, bunların açık olduğu sunucularıda içerecek biçimde otomatikmangüncellenecektir. Ancak tekrar belirteyim,Pardus deposundan kurduğunuzUrT (ioUrT) PunkBuster desteklemiyor.Oyun Tanıtımı: Urban Terrorsetup: Oyunun ayarları ise, son derecedetaylı olarak ayar yapmamıza olanaksağlıyor. “Controls” kısmından tuş kombinasyonumuzuayarlayabiliyoruz. Hareket,ateş, etkileşim ve kullanım ile konuşmatuşlarımızı buradan değiştiriyoruz.“Player” kısmından modelimizi seçiyoruz.Her iki takım için olan dördermodelden, birer tane seçiyoruz. Buradahemen bir açıklama yapalım. Oyunda,zaman zaman, korsan şapkalı ya da u-cubik maskeli veya gözlüklü tiplerlekarşılaşmışsınızdır. Bunlara “eğlencelik”(funstuff) ayarları deniyor. Bu ayarlariçin UrT konsolunu kullanıyoruz.Eğer kırmızı takımdaysanız /funred,mavi takımdaysanız /funblue komutlarınıkullanıyorsunuz. Kullanımı: /funblue(ya da /funred) ,. . . şeklindedir. Mesela; mavitakımdan Carla modeli ile oynarken,/funblue ninja, phat şeklindeki komut,Carla'ya bir ninja maskesi ve korsanşapkası takacaktır. Bu eğlenceliklerinalacağı parametreler ve görünümleriiçin [4] UrT sitesine uğrayabilirsiniz.“Game Options” kısmından ise, oyun içayarlarımızı yapabiliriz. Bunlar oyununkonsolundan değişken değeri atayarakyapabileceğimiz oyun ayarlarıdır. Yani,oyunun ekran bilgilendirmeleri, nişangahayarları, telsiz konuşmaları, silahayarları, radar ekranı gibi.“System” kısmı ise oyunun grafik, ses20ve ağ ayarlarını yapabileceğiniz kısım.Ayarlar oldukça detaylı ve fazla, ancakanlaşılmayacak karmaşık ayarlar değiller.Ancak, ağ ayarlarında, biraz açıklamayapmak iyi olacak görüşündeyim.“Max.Datarate” ayarı, sunucu ve sizinbilgisayarınız arasındaki veri iletişimininazami hızıdır. Bu hızı, bağlantı durumunuzagöre arttırabilirsiniz. Bu hı-


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10zın artması demek, bilgisayarınızın sunucuile iletişiminin hızlanması ve veripaketlerinin hızlanması demektir. Ancak,ağ yapınızın kaldıramayacağı birseviyeye yükseltirseniz, sunucu ile bilgisayarınızarasında kayıp veri paketlerioluşacaktır (pack loss). Pratik olarak,oyunda, havada uçan bir merminin kaybolmasıya da bir oyuncunun birden olduğuyerden silinip, başka yerde belirmesigibi sonuçları olur. Oldukça cansıkıcı bir durumdur. Paketlerin sayısı daaynı şekilde etki yapar. Paket sayısınıarttırmak, veri paketi boyutunu küçültecektir.Küçük paketler, sunucu ve bilgisayarınızıarasında daha çabuk gidipgelirken, kaybolmaları olasılığı ise artacaktır.Paket sayısını azaltarak, paketlerinboyutunu büyütürsünüz. Büyükveri paketlerinin yerine ulaşma süresiuzarken, kaybolma riski ise azalacaktır.Bu optimizasyonu, ağ durumunuza göredeneme – yanılma ile bulabilirsiniz. Ancak,bu ayarların oyuna etkisi, ADSL yada Kablo İnternet için değil, daha ziyadeçevirmeli bağlantı gibi yavaş bağlantılardafark edecektir. Ya da ileri seviyebir oyuncu olup da, yine ileri seviye o-yuncularla maç yapıyorsanız bu ayarlarlaoynayın. Yani ADSL, Kablo ya dadaha hızlı bağlantınız varsa ve oyun ü-zerindeki tepkilerin milisaniye fark ettirmesi,oyununuz üzerinde bir etki yaratmayacaksa,bu ayarlarla oynamanızagerek yok.Sunucu BaşlatmaUrban Terror'da iki farklı şekilde sunucuoluşturabilirsiniz. İlki oyunun menüsünden“start server” altından, ya daGNU/Linux konsolunu kullanarak.21Oyun Tanıtımı: Urban Terrorstart server: Buraya girdiğinizde, sunucuayarlarını ve komutlarını düzenleyeceğinizbir arabirim önünüze gelir. Sunucunuziçin kullanabileceğiniz ayarlar:dedicated: Sunucunuzun, salt sunucuolup olmayacağını belirlersiniz. “Yes”değeri verirseniz, sunucu olan bilgi-


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10sayardan oyuna dahil olamazsınız.hostname: Sunucunuzun ağ üzerindegörüntüleneceği adı.motd:Sunucunuzdaki günün mesajı. Kafanızagöre birşeyler yazabilirsiniz.joinmessage: Karşılama mesajı. Sunucunuzakatılan oyunculara vereceğinizhoş geldin mesajı.max.client: Sunucunuz katılabilecek a-zami oyuncu sayısı.pure server: Buradaki değeri “yes” yaparsanız,oyuncular, oyunu kendileri i-çin kolaylaştıran tüm ayarlamalar olmaksızınoyunu oynarlar. Modifiye edilmiş*.pk3 paketlerini kullanamazlar.password: Sunucunuza şifre girmenizisağlar. Boş bırakırsanız şifre konmaz.check cd key: Sunucunuz, bağlanan o-yuncunun Quake3 geçerli cd anahtarıolup olmadığına bakar. Varsayılan olarakkapalıdır. Açarsanız, ioUrT (yaniQ3:arena olmadan oynanabilen sürümü)oyuncuları, sunucunuza giremeyeceklerdir.floodprotect: Bağlı oyuncuların, arkaarkaya sohbet satırı açmasını engellerfriendlyfire: Dost ateşini açar ya da kapar.Bu değeri “yes” yaparsanız, takımarkadaşları birbirlerini vurabilirler.matcmode: Karşılaşma modunu açar vekapar. “yes” yaparsanız, oyunu durdurma(pause) ve süre bitimi (timeout) unsurlarıda oyuna dahil olur. İki takımmüsabakasına ev sahipliği yapmayacaksanız,açmayın.balance teams: Bunu açarsanız, sunucunuzotomatik olarak takım sayılarınıeşitleyecektir. Eğer denge bozulursa,son giren oyuncuları, sonraki el başındakarşı takıma atar.voting: Oyuncuların oylama (bir oyuncununatılması, haritanın değişmesi yada yeniden başlması gibi...) yapıp, yapamamalarınıdüzenler.warmuptime: Yeni bir harita açıldığında,haritanın kaç saniye sonra yenidenbaşlayacağını belirtir. Yavaş bağlantısıolan bilgisayarların da oyuna dahil olmasınaolanak vermek için, makul birsüre belirlemek iyidir.swap roles: Bunu açarsanız, takımlarher el başında yer değiştireceklerdir.Yani, mavi takım kırmızı, kırmızı takımda mavi olacaktır.22Oyun Tanıtımı: Urban Terrorarmbands: Oyuncuların, listede ve radarharitasında gösterilecek olan renklerinibelirler. 3 tipi vardır: 1 - Oyuncuseçimine bırakma. 2- Takım renkerli ilebelirtmek (mavi – kırmızı). 3- Sunucutarafından rastgele renk atanmasıdeadchat: Yaşayanların, ölenlerin mesajlarınıgörebilmelerini düzenler. Herölünün mesajını görmek, sadece takımarkadaşlarınızınkini görmek ya da hiçbirinigörememek seçeneklerinden birisiatanabilir.follow enemies: Açarsanız, ölen oyuncu,sadece kendini öldüren oyuncuyutakip eder. Ancak o vurulursa, serbestdolaşmaya başlayabilir.antiwarp: Zayıf bağlantıdan dolayı kesikhareket eden oyuncuların hareketleriniyumuşatır.antiwarp tol: “antiwarp” fonksiyonununtolerans değeri. Yükseltirseniz, toleransyükselir.Oyun TipleriUrban Terror'da oyun modunu belirleyebiliyorsunuz.Ya da istediğiniz tip o-yuna girebiliyorsunuz. UrT 4.1 sürümünde7 oyun tipi var. Bu oyun tipleri:


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10* Free For All: Herkes tek. Karşılaştığınızherkesi vurmaya çalıştığınız; onlarında sizi vurmaya çalıştıkları oyuntipi. Sunucu ayarına göre, süre bitimindeen çok adam öldüren (frag alan) yada sunucu tarafından belirtilmiş azamisayıya ilk ulaşan oyuncu kazanır. Ölürseniz,haritanın rastgele bir yerindeyeniden dirilirsiniz.* Team Deathmatch: “Free For All”tipinin, takım için olanı. Amaç, düşmantakımdan mümkün olduğunca fazla o-yuncu vurarak, takımınıza puan kazandırmak.Öldüğünüz takdirde, takımdirilme bölgesinde (base) yeniden dirilirsiniz.* Capture The Flag: Takımların bölgelerindebirer bayrakları vardır. Amaç,kendi bayrağınızı koruyarak, düşmantakımın bayrağını ele geçirip, bölgenizekadar getirmektir. Bunu yapan takımsayı kazanır. Ancak sayı kazanmak için,kendi bayrağınızın yerinde olması gerekir.Öldüğünüz takdirde, takım dirilmebölgesinde yeniden dirilirsiniz.* Follow The Leader: Takımlardanrastgele bir oyuncu takım lideri olur.Lider, başında bir kask ile diğer oyunculardanayrılır. Bölgenizde bir de bayrağınızolur. Puan alabilmek için, takımliderinizin, düşman bayrağına değmesigerekir. Takım lideriniz, düşman bayrağınadeğebilirse, puan alırsınız ve el biter.Her iki takım lideri de ölürse, el,puansız biter. Ölürseniz, ancak bir sonrakiel başında dirilirsiniz.* Capture & Hold: Haritada muhtelifyerlerde, çok sayıda bayraklar bulunur.Bu bayraklara dokunarak, onları takımınızınrengine boyarsınız. Geçen herdakika, bayrak başına takımınıza birpuan kazandırır. Ne kadar çok bayrağı,ne kadar uzun süre koruyabilirseniz; okadar fazla puan kazanırsınız. Ölürseniz,takım bölgenizde yeniden dirilirsiniz.* Team Survivor: Amacınız, karşı takımıntüm oyuncularını yok etmektir.Takımlardan biri tamamen ölünce, el biter.Ölürseniz, sonraki el başına kadardirilemezsiniz.* Bomb & Defuse: Tipik, saldırı – savunmamodu. Kırmızı takım, haritadakiiki noktadan birine bomba yerleştirmeyeçalışırken, mavi takım da onları durdurmayaçalışır. Kırmızı oyunculardanbirisi, bombayı taşır. Ölürse, bomba birbaşka kırmızı oyuncu tarafından alınabilir.Bomba kurulur ve çözülmezse, sunucutarafından belirlenmiş bir süresonra patlar. Patlarsa kırmızı takım; çözülürsemavi takım oyunu kazanır.23Oyun Tanıtımı: Urban TerrorBomba yerleştirilmemişse, düşman takımıyok etmek de eli kazandırır. Ölürseniz,sonraki ele kadar dirilemezsiniz.Oyun tipleri bu şekilde. Ancak, 4.1 sürümünde(şu an) mevcut olmayan, ama4.2 sürümü ile gelmesi planlanan biroyun tipi daha var: “The Last ManStanding”. Bu mod, “TeamDeathmatch”moduna benzer. Ancak, ölen oyuncu,karşı takımda dirilir. Bu dönüşüm, takımlardanbirinde tek oyuncu kalanakadar devam eder. Herhangi bir takımda,tek başına sona kalan oyuncu, oyunukazanır. Ölürseniz, karşı takımınbölgesinde, karşı takımın bir oyuncusuolarak dirilirsiniz.Sunucuyu Konsoldan BaşlatmakBilgisayarınızı, bir salt sunucu (dedicated)olarak da hizmet vermek üzere a-yarlayabilirsiniz. Bunu, oyunu başlatmadan,GNU/Linux konsolu üzerindenyapabilirsiniz. Bilgisayarınız bir UrT sunucusuolarak hizmet verirken, siz günlükişlerinizi yapabilirsiniz. Bunun için,konsolu açarak:urbanterror- serverkomutunu kullanabilirsiniz. Kullanımdaise, bazı parametreler ekleyip, server.cfg


dosyasını yapılandırmamız gerekiyor.Sunucu komutunun parametreleri ise,salt sunucu bilgisi, iletişim port numarasıve sunucu ayarlarının bulunduğu“server.cfg” dosyasının açılmasındanibaret. Yani komut şu şekilde:urbanterror- server +set dedicated 2 +setnet_port 27960 +exec server. cfghamit@hamit- pardus ~ $ urbanterror- server +setdedicated 2 +set net_port 27960 +exec server. cfgioq3 1. 35urt linux- i386 Jun 17 2009- - - - - FS_Startup - - - - -Current search path:/home/hamit/. urbanterror/baseut4/usr/share/urbanterror/baseut4/zpak000_assets. pk3( 7933 files)/usr/share/urbanterror/baseut4/zpak000. pk3 ( 99files)/usr/share/urbanterror/baseut4- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -8032 files in pk3 filesexecing default. cfgexecing q3config. cfgexecing autoexec. cfgHunk_Clear:reset the hunk ok- - - Common Initialization Complete - - -Opening IP socket: localhost: 27960Hostname:Alias:Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10IP: 127. 0. 0. 1localhosthamit- pardusexecing server. cfgg_gametype will be changed upon restarting.- - - - - - Server Initialization - - - - - -Server:Hunk_Clear:-ut4_casareset the hunk ok- ( Burada yüklenen dosya ve server. cfg' den gelenözellikleri göreceksiniz )-Resolving master. urbanterror. netmaster. urbanterror. net resolved to94. 23. 208. 65: 27950Sending heartbeat to master. urbanterror. netResolving master2. urbanterror. netmaster2. urbanterror. net resolved to94. 23. 208. 65: 27950Sending heartbeat to master2. urbanterror. netResolving master. quake3arena. commaster. quake3arena. com resolved to192. 246. 40. 56: 27950Sending heartbeat to master. quake3arena. comHitch warning:]1345 msec frame time24Burada, bir sunucu başlatmış olduk./usr/share/urbanterror/baseut4 dizinialtındaki server.cfg dosyası, sunucu parametrelerive komutlarının bulunduğudosyadır. Oyunda, “start server” kısmındaseçtiğimiz ayarları ve daha fazlasını,server.cfg dosyasını yapılandırarakyapabiliriz. Komutların aynısını, açıklamalarıylabirlikte dosyada bulabilirsiniz.Sunucuyu başlattığınız uçbirim, ay-Oyun Tanıtımı: Urban Terrornı zamanda da oyunun konsolu olur. E-ğer dalgınlıkla kapatırsanız, sunucuyuda kapatmış olursunuz.Urban Terror KonsoluÇevrimiçi oyunların olmazsa olmazı o-lan konsol Urban Terror'da da var. Genelve istemci pozisyonundaysanız pekihtiyaç duymasanız da, sunucu tarafındagereken bir unsur. Genel, sunucu veistemci taraflarınca en çok kullanılankomutları açıklamaya çalışacağım.Hepsini yazamam, zira 149 komut, 531tane de değişken değeri olmak üzere,toplam 680 komut var. :-)Genel Komutlar: Genelde oyunayarları ile ilgili olup, hem sunucu hemde is-temci taraflarınca kullanabilecekko-mutlardır.* cl_run: Koşma ve yürüme arasındageçiş yapar.* +scores: Diğer oyuncularının puanlarınıgösterir.* cg_drawFPS: Kare/saniye sayısınıgösterir.* cg_mapsize: Radar ekranının boyutunupiksel olarak değiştirebilirsiniz.


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10* kill: Ölürsünüz.* cmdlist: Konsol komutlarını listeler.ekler. :-)Oyun Tanıtımı: Urban Terror* say: Diğer oyunculara mesaj gönderirsiniz* say_team: Sadece takım arkadaşlarınızamesaj yollarsınız.* demo: şeklinde kullanılarak,daha önce kaydetmiş olduğunuzoyunu izlemenizi sağlar.* recorddemo: şeklindekullanılarak, o an oynadığınız oyunu,kaydetmeye başlar. *.dm3 uzantılı kaydedilir.* stoprecord: Demo kaydını durdurur.* video: “recordemo” komutunun*.avi biçiminde kaydedilmesini sağlar.Böylelikle oyununuzu, çoklu ortam oynatıcılardada izleyebilirsiniz.* stopvideo: *.avi biçiminde kaydıdurdurur.* screenshot: Oyundan *.tga uzantılıolarak ekran görüntüsü alır.* screenshotJPEG: Oyundan *.jpg u-zantılı olarak ekran görüntüsü alır.* cvarlist: Konsol değişkenlerini vebunların değerlerini listeler.* gfxinfo: Oyunun algıladığı grafik a-yarlarını gösterir.* quit: Oyunu kapatır.Sunucu Komutları: Sadece sunucu tarafınınkullanabileceği komutlar:* clientinfo: İstemci bilgilerini listeler.* map: şeklinde kullanılarak,belirtilen haritanın açılmasınısağlar.* devmap: şeklinde kullanılarak,belirtilen haritanın hile kodlarınınkullanımına olanak verecek şekildeaçılmasını sağlar.* exec: şeklinde kullanılarak,daha önce yapmış olduğunuz birayar ya da betik dosyasının yüklenmesinisağlar.* heartbeat: UrT master sunucularınaelle sinyal verisi gönderir. Yani “benburadayım” dersiniz, o da sizi listesine25* banClient: Bir oyuncuyu, oyuncununslot numarası ile sunucunuza girmesiniyasaklamak için kullanabilirsiniz.* banUser: Bir oyuncuyu, oyuncu a-dıyla sunucunuzdan yasaklamaya yarar.Bu komutta, IP adresi ve CD-Key (CD-Key, Q3:Arena modu olan UrT için geçerli)master sunucusuna bildirilir vesüreyi id sunucusu belirler.* clientkick: Bir oyuncuyu, slot numarasınagöre sunucudan atmanızı sağlar.Ancak yasaklamaz.* kick: Bir oyuncuyu, oyuncu ismi ilesunucudan atmanızı sağlar. “kick all”komutu, tüm oyuncuları tek seferde atmanızısağlar.* killserver: Sunucuyu kapatır.İstemci Komutları: Sadece istemcininkullanabileceği komutlar:* +info: Sunucu bilgileri (sunucu adı,harita, kurallar, oyun tipi) listelenir.* cl_master: Sunucu listesi alabilece-


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10ğiniz adresleri belirler. Oyunun sunuculistesi alabileceği 3 adresvar:master.urbanterror.net,master2.urbanterror.net vemaster.quake3arena.com* cl_timeout: Saniye cinsinden sunucubağlantı zaman aşımını ayarlayabilirsiniz.* connect: IP adresi vererek, sunucuyabağlanmanızı sağlar.* disconnect: Sunucudan ayrılmanızısağlar.* reconnect: Bulunduğunuz sunucuyabağlantınızı yeniler.* globalservers: İnternet'teki sunucularılisteler.* localservers: LAN üzerindeki sunucularılisteler.* ping: Sunucuya sinyal göndererek,veri hızını test eder.* callvote: Oyun içinde, diğer oyuncularıoylamaya çağırmak için kullanılır.Bu komutun ardına alabileceği parametreler:map_restart, nextmap, map, g_gametype ve kick'tir. Sırasıyla, haritanınyeniden başlaması, sonraki haritayageçmek, istenilen bir haritayageçmek, oyunun tipini değiştirmek vebir başka oyuncunun atılması için oylamaçağrısı yapılabilir.* vote: Bir oyuncu oylama çağrısı yaparsa,bu komutu,“yes” ya da “no” ilekullanarak oyunuzuverebilirsiniz. Ya dasadece F1 ve F2tuşlarını kullanırsınız.HileKomutları:Sunucunun izinvermesi durumunda(oyunu “pureserver” olarak başlatmamasıve haritayı“devmap” komutuile açması durumunda), konsolahile kodlarını yazarakhile yapabilirsiniz.* give: (health/ammo) Sağlık ve cephanenizidoldurur.* god: Ölümsüz olursunuz.* noclip: Duvarlardan geçebilirsiniz.26Oyun Tanıtımı: Urban Terror* notarget: BOT'lar sizi göremezlerve size ateş edemezler.Urban TerrorTipik UrT ekranı. Oldukça basit. Sağyukarıda kare/saniye sayısı, ping zamanıve sayı tablosu var. Sağ altta ise takımlardakioyuncuların listesi mevcut.Onun altında ise silah ve cephane göstergesivar. Sol aşağıda ise sağlık durumumuzugösteren gösterge mevcut. Solyukarıda ise, takım arkadaşlarınızı görebildiğinizradar mevcut. En üstte ise,


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10“o böyle yaptı, bu böyle yaptı” şeklindemagazin başlıkları gibi, oyunda kiminne yaptığını belirten mesajlar geçiyor.Öncelikle oynamada, oyuncuların, bazıfaktörlere dikkat etmeleri gerekiyor.Mesela sağlık. Vuruldukça ve yükseklerdendüştükçe sağlığınız azalıyor. Neolmuş ki yani? Bu her FPS'de var. AncakUrT'de sağlık, geriye giden ve sıfıraulaşınca öldüğünüz bir geri sayımdanibaret değil. Oynayışınızı ve oyundakiperformansınızı etkiliyor. Öncelikle,gövdeniz, üç hasar bölgesinden oluşuyor:1 - Kafa2- Kollar ve bacaklar3- Üst gövdeKafa, yüksek hasar aldırırken, üst gövdeyegelen isabetler orta, kollara ve bacaklaragelen isabetler ise, düşük hasarasebep oluyorlar. İsabet aldığınızda,sol alttaki sağlık göstergenizde, gövdenizinneresinden isabet aldığınızı görebiliyorsunuz.Vurulduğunuzda, isabetaldığınız yer kanamaya başlıyor. Eğer,bir köşeye çekilip de, yaranıza müdahaleetmezseniz, kanamadan ölebiliyorsunuz.Vurulan yer, gövde simgesinde kırmızıyadönüşüyor. Hemen yanındaki eğribar ise, yukarı yönde kırmızıya dönüşmeyebaşlıyor. Sabit kırmızı renklikısım, kendi başınıza iyileştiremeyeceğinizkısım. Yaranızı sarmazsanız tamkırmızıya dönecek olan bölümler ise,yanıp sönüyorlar. Varsayılan olarak “Q”tuşu ile yaranızı sarıyorsunuz. Oyundaalabileceğiniz ekipmanlardan bir desağlık çantası (medikit). Bu çantayı alırsanız,kendinizi ve takım arkadaşlarınızı%90'a kadar iyileştirebilirsiniz. Sağlıkçantası, pasif bir ekipman. Yani, elinizealıp kullandığınız birşey değil. Bunualmasanız bile, kendinizi yaranın durumunagöre, arkadaşlarınızı ise %50'ye kadar iyileştirebilirsiniz. Nişangahınızı,bir takım arkadaşınıza doğrulttuğunuzda,oyuncu adını ve sağlık durumunugörebilirsiniz. Takım arkadaşlarınızıiyileştirmek için, iyice yanlarınasokulup, “Q” tuşunu kullanıyorsunuz.Ancak yaralarınızı sararken, ateş edemiyorsunuz.Yani, güvenli bir köşeyeçekilmeden, tedavi olmaya çalışmayın.Sizi bir arkadaşınız iyileştirirse, F10 ileteşekkür etmeyi unutmayın. :-)27Yine, her FPS'de olduğu gibi, UrT'de dehoplama, zıplama ve depar fonksiyonuvar. Ancak farklı olarak, bu hareketlerinbir sınırı var. Sağlık barınızın, takımınızınrenginin açık tonunda dolu olduğunu;atlayıp, zıplayıp, depar attıkça boşaldığınıfark etmişsinizdir. Bu hareketleriyaptıkça, yorulursunuz; bir süre durup,soluklanmanız gerekir. Ancak sağlığınızazaldıkça, bu hareketleri yapa-Oyun Tanıtımı: Urban Terrorbilme kapasiteniz de düşer. Düşük sağlıktaçok daha çabuk yorulur ve soluksuzkalırsınız.Yaralandığınız bölge de,oyunu etkiliyor.Kafadan isabet alırsanız, doğrudan gidiyorsunuzzaten. Gövde ise, sağlığınızoldukça azaltıyor ve nefesinizin çabukkesilmesine sebep oluyor. Kollarınızdanisabet alırsanız, tüfeğinizi düzgün kullanamıyorsunuz.Kollarınızdan yara a-lınca, nişan artı işaretinizin büyüdüğünüfark etmişsinizdir. Bu olursa, düşmanyerine duvarları taramaya başlarsınız.Yine el bombalarınızı da normaldendaha yakın mesafelere atabilirsiniz.Bacaklarınızdan vurulmanız durumundaise, hareketleriniz yavaşlar.Sağlığınızı yitirdikçe, işler tatsızlaşmayabaşlar. Yani, UrT'de herşeyin başısağlık. :-)Oyunda, silahların gerçek olduklarındanbahsetmiştik. UrT'de, yürüyen cephanelikgibi silah taşıyamıyorsunuz. Birtüfek, ikincil silah, tabanca, bomba veüç tane de nesne bölmelerimiz mevcut.Oyunda en fazla beş adet bölüm doldurabiliyoruz.Ancak tüfek ve tabanca almakzorundayız. Onları bırakamıyoruz.Bunun dışında kalan bölmelerimizi seçebilirya da boş bırakabiliriz. Silah yada ekipman almak için para ya da kredibenzeri bir uygulama yok. Hepsi beleş.


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10Oyun Tanıtımı: Urban Terror3- ZM Weapons LR300ML: Düşük – ortaarasında, vasat bir tüfek. Susturucuve lazer nişangah takılabiliyor. Yarı otomatik,üçlü atış ve tam otomatik modlarıvar. Şarjör Kapasitesi: 30 Mermi.İsabet Oranı: Normal. Gücü: Normal.Doldurma Hızı: HızlıSilahlarımız şöyle:1- Heckler & Koch G36E: Tek kademelidürbün ile gelen bu tüfeğe susturucutakabiliyorsunuz. Yarı otomatik, üçlüatış ve tam otomatik atış modları mevcut.Başlangıç seviyesi oyuncuları içingüzel bir silah. Şarjör Kapasitesi: 30Mermi. İsabet oranı: Yüksek. Gücü:Normal. Doldurma Hızı: Hızlı.2- Kalashnikov AK-103: Rus yapımı Keleş.Ortalama bir tüfek olan AK103'e,susturucu ve lazer nişangah takılabiliyor.Yarı otomatik, üçlü atış ve tam otomatikmodları var. Şarjör Kapasitesi: 30Mermi. İsabet Oranı: Düşük. Gücü: Yüksek.Doldurma Hızı: Yavaş284- Heckler and Koch HK69: Bu bir bombaatar.Bence çok gereksiz bir silah.Birkaç kere fantezi olsun diye aldım okadar. Ancak, takım maçlarında doğrukullanılırsa, oldukça etkili olur. Uzun vekısa atım olmak üzere iki modu var.Şarjör Kapasitesi: 1 + 4 bomba. DoldurmaHızı: Yavaş. Gücü: Yüksek(Patlayıcıya olan uzaklığa göre değişmekleberaber, genelde yüksek. Çokluhedefe hasar verebilir).5- Heckler & Koch PSG-1: Oyundaki ikikeskin nişancı tüfeğinden biri. Bu tüfeğinözelliği, keskin nişancı sınıfında olmasınarağmen, yarı otomatik olması.Üzerinde 3 kademeli dürbün olan tüfeğesusturucu eklenebiliyor. Şarjör Kapasitesi:8 Mermi. İsabet Oranı: Yüksek.Gücü: Yüksek. Doldurma Hızı: Yavaş.6- Remington SR-8: Diğer keskin nişancıtüfeği olan SR-8, oldukça yavaş amaoyundaki en güçlü silah. Kol ve bacaklardışında, tek mermi ile öldürebilen


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10bu silaha, çelik yelek ve miğfer etkisizkalıyor. Kurmalı atış moduna sahip ve 3kademeli dürbünü olan bu silaha, susturucutakılamıyor. Şarjör Kapasitesi: 5Mermi. İsabet Oranı: Yüksek. Gücü:Yüksek. Doldurma Hızı: Yavaş.7- IMI NEGEV: Oyundaki tek makinelitüfek. Sadece susturucu takılabilen butüfek, yüksek isabet oranı ve seriliğininyanında, oldukça zayıf bir tüfek. Sadecetam otomatik atış moduna sahip. ŞarjörKapasitesi: 90 Mermi. İsabet Oranı:Yüksek. Gücü: Düşük. Doldurma Hızı:Yavaş.8- Colt M-4: SR-8'den sonra favori tüfeğim.Başlangıç oyuncuları için bu da iyibir tüfek sayılır. Yarı otomatik, üçlü atışve tam otomatik atış modlarına sahiptüfeğe, susturucu ve lazer nişangah eklenebiliyor.Gücü ve hızı oldukça iyi, i-sabet oranı ise üçlü atışta çok yüksek.Ama otomatikte duvarları tarıyor. ŞarjörKapasitesi: 30 Mermi. İsabet Oranı:Normal. Gücü: Normal. Doldurma Hızı:Hızlı9- Franchi SPAS12 Shotgun: Oyununtek pompalı tüfeği. İkincil silahlarda alınabiliyor.Yarı otomatik ateş modunasahip. Herhangi bir ekipman takılamıyor.Yakın mesafelerde ve bina içlerindetam bir katil olan silah, uzak mesafelerdebir o kadar etkisiz. Şarjör Kapasitesi:8 Fişek. Doldurma Hızı: Yavaş (fişeklertek tek dolduruluyor).10- Heckler & Koch MP5K: Bilinen a-dıyla MP5. Oyunun en seri ve isabet o-ranı (keskin nişancı tüfeklerinden sonraelbette) en yüksek silahı. İkincil silaholmasına rağmen, bazı oyuncular, bunutüfek yerine kullanırlar. Üçlü atış vetam otomatik modlarına sahip silaha,susturucu ve lazer nişangah takılıyor.Şarjör Kapasitesi: 30 Mermi. İsabet O-ranı: Yüksek. Gücü: Düşük. DoldurmaHızı: Hızlı.11- Heckler & Koch UMP45: Otomatiktabanca olan UMP45, isabet oranı yüksekbir silah. Özellikle uzun mesafedeetkili, ancak kullanmak için biraz alışmakgerekiyor. Ama alışınca değiştirilmesizor bir silah. Üçlü atış ve tam otomatikatış modlarına sahip silaha, susturucuve lazer nişangah takılabiliyor.Şarjör Kapasitesi: 30 Mermi. İsabet O-ranı: Yüksek. Gücü: Normal. DoldurmaHızı: Hızlı.12- BERETTA 92FS: Tabancalarımızdanhızlı ve isabetli olanı. Yarı otomatik tabancamıza,susturucu ve lazer nişangahtakılabiliyor. Şarjör Kapasitesi: 15 Mermi.İsabet Oranı: Yüksek. Gücü: Düşük.Doldurma Hızı: Hızlı.29Oyun Tanıtımı: Urban Terror13- IMI .50 AE Desert Eagle: Oyundaki,keskin nişancı tüfeklerinden sonra, engüçlü ikinci silah. Yarı otomatik bu tabancaya,sadece lazer nişangah takılabiliyor.Şarjör Kapasitesi: 7 Mermi. İsabetOranı: Normal. Gücü: Yüksek. DoldurmaHızı: Hızlı.Bunların yanında bir de bıçağımız var.Kesme için kullanabileceğiniz gibi, “N”tuşu ile fırlatabiliyorsunuz. Iskalarsanızda merak etmeyin. Gidip saplandığıyerden geri alabiliyorsunuz. 5 adet bıçağınızvar.Silahlarımız bunlar. Ben harita müsaadeettiği müddetçe, SR-8, UMP45, DesertEagle + Çelik yelek ve miğfer kombinasyonukullanırım. Eğer harita, keskinnişancı noktalarına sahip değilse,M4, MP5K, Desert Eagle + Çelik yelekve miğfer kombinasyonu kullanırım. Zamanzaman, AK103 aldığım da olur.Silahlar için olan ekipmanlar, bütün silahlarınisabet oranlarını %20 gibi biroranda arttırıyorlar. Bir silah, azamiisabet oranına, lazer nişangah + susturucuile ulaşıyor. Ama keskin nişancıtüfekleri ve pompalı hariç. Pompalıyazaten bir şey takamıyorsunuz. Keskinnişancı tüfeklerine susturucu takmakise, bir işe yaramıyor.Gelelim ekipmanlarımıza:


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '101- HE Grenade (El Bombası): Üzerinizdeiki adet el bombası taşıyabiliyorsunuz.Elle attığınız bu silah, çoklu hedefeyüksek hasar verme kapasitesine sahip.Elbette hasar, uzaklığa göre değişiyor.El bombasını seçip, saldırı tuşuna basınca,pimini çekersiniz ve bomba altısaniye içinde patlar. Saldırı tuşunu bırakıncabombayı fırlatırsınız. Eğer tuşubırakmazsanız, bomba elinizde patlar.2- Smoke Grenade (Duman bombası):Bundan da iki tane alabiliyorsunuz. Fırlattığınızzaman, yoğun bir duman tabakasıortalığı kaplayarak, görüşü engelliyor.Keskin nişancı noktalarını köreltmekiçin birebir. Ancak bunu alırsanız,el bombası alamıyorsunuz. Yine gecegörüş dürbünü, dumanın ardını görebiliyor.3- Kevlar Vest (Çelik Yelek): Üst gövdenizimermilere karşı korur. Çelik yelek,mermilerin verceği hasarı %40 oranındadüşürür. Ayrıca gövdeniz siyah olduğuiçin, karanlık bölgelerde görülmenizide zorlaştırır. Gerçi kol ve bacaklarınızhala takımınızın renginde oluyorama kamuflaj kamuflajdır.4- Kevlar Helmet (Miğfer): Çelik yeleğin,baş için olanı.5- Silencer (Susturucu): Silahınızın sesinive alevini azaltır. İsabet oranını iseyükseltir.6- Laser Sight (Lazer Nişangah):Silahınızın isabet oranını arttırır. Ancak,nişan noktası tüm oyuncularca görülebildiğiiçin, yerinizi belli edebilirsiniz.7- Med Kit (İlk yardım çantası):Kendinizi ve takım arkadaşlarınızı %90oranında iyileştirmenizi sağlar. Üstelikde bunu daha hızlı yaparınız. Med Kitaldığınızda, üzerinizde “tıp” işareti beliriyor.8- Night Vision Goggles (Gece GörüşDürbünü): Dumanın ardını görebilirsiniz.Karanlık noktalar da gündüz gibiaydınlanır. Ayrıca düşmanlarınızı veyerdeki objeleri belirler.9- Extra Ammo (Fazladan Cephane):Silahınız için iki katı cephane alırsınız.30Ekipmanlarımız da bu şekilde. Bunlarıkullanmak da size kalmış. Her bir ekipman,bir bölmeyi dolduracaktır. O yüzdendoğru ekipman almanız önemli. Yineçelik yelek alırsanız, daha az zararalacak, ancak depar mesafeniz kısalacaktır.Daha çabuk nefessiz kalacaksınızve daha kısa mesafe koşabile-Oyun Tanıtımı: Urban Terrorceksiniz. Aldığınız nesneleri atabilirsiniz.Mesela bayrağı aldığınızda dahahızlı koşabilmek için fazlalıları atabilirsiniz.Oyunda hareket ederken, kenarları tutmakgibi hareketler yapabiliyorsunuz.Yani, boyunuzun yettiği bir kenara tutunupkendiniz yukarı çekmek suretiyle,yüksek yerlere çıkabiliyorsunuz. Birpencere pervazına ya da bir çatı kenarınatutunabiliyorsunuz. Bunun için yapmanıgereken, oraya doğru zıplayarak,ileri harekete devam etmek. Tırmanmasırasında, hareketiniz yavaşlıyor ve silahınızkayboluyor. Yani bir yerlere çıkarkenya da merdivenden tırmanır veinerken, ateş edemiyorsunuz. Oyunaoldukça gerçekçilik katıyor.Oyunda, sevmediğim bazı harketler devar. Bunlardan birisi, bizim “bunny” dediğimizhareket. Düz koşarken, hafifçesağa ve sola kayma hareket yaparken,aynı anda zıplıyorsunuz. Bunu her a-dımda arka arkaya yaptığınızda, “strafejump” olarak hızlanmanızı sağlıyor.Normalde ulaşılmayacak bir hız ve yüksekliğeulaşıyorsunuz. Böyle zıplayazıplaya gitme hareketine “bunny” deniyor.“Bunny” hareketi ile ilerlerken, yeredeğdiğiniz anda da eğilme tuşunabasarsanız, karakterinizi uzun bir mesafeyi,hızla kayarak gidiyor. Buna da


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10“power slide” deniyor. Her iki hareketde UrT'de mevcut. Bence gerçekçiliğibozuyorlar. Aslında ardı ardına zıplamayıönleyecek bir hareket (mesela zıplayıpyere düştükten hemen sonra hafifbir tökezleme hareketi), her ikisine deengel olacaktır. Yine “wall jump” denilen,duvarlardan sekme de benim olmasınıistemediğim hareketlerden. AncakUrban Terror topluluğu, bu hareketlerdenşikayetçi değil.Oyun Tanıtımı: Urban TerrorSonsözUrban Terror, hep karanlık köşelerdegeçen Quake3 motorunu, geniş ve aydınlıkalanlarda başarıyla kullanmış.Görsel efektler oldukça etkileyici. Modellemelerve kaplamalar çok ayrıntılıolmasa da, yeterli seviyede. Ancakidtech3 motorunun bir kötü yanı, genişarazilerde, ekranda olmayan nesneleride işleyerek, işlemciye gereksiz yükbindirmesi. Eski makineler, büyük haritalarda,25 kare/saniye hıza çıkmaktazorlanabilirler. Ancak günümüz orta sınıfbir makine, oyunu rahatlıkla çalıştırabilirler.Sesler ise, son derece başarılı olmuş.Nefes nefese kalma seslerinden, ayakseslerinden ve inilti seslerinden; sesinkaynağının nerede olduğunu ve ne yönegittiğini anlayabiliyorsunuz. Haritalarınkendilerine has müzikleri olması da, o-yuna ayrı bir tat katmış.FPS kılavuzumuzun, bir sonraki yazısındaNexuiz gelecek. Sonraki ay görüşmeküzere...31[1] http://www.urbanterror.info/news/home/[2] http://www.evenbalance.com/index.php?page=dl-q3a.php[3] http://sourceforge.net/projects/urt41banguid/files/UrtEvolution/[4] http://www.urbanterror.info/docs/texts/145/#2


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10RöportajSwapnil BhartiyaÇeviri: Özgür Ilgın (ozgurilgin@gmail.com)Italo Vignoli(The Document Foundation)The Document Foundation(TDF)'ın kurulmasıile OpenOffice tabanlı yeni birOfis programının doğuşuna tanık olduk.Son zamanlarda, OpenOffice.org/Oracle ve TDF ekipleri arasında anlaşmazlıkvardı. LibreOffice'in bugünü vegeleceği hakkında TDF ile konuştuk.TDF üyesi Italo Vignoli ile yapılan röportajısizlere sunuyoruz.Swapnil: Ortalık biraz karışık. Open-Office.org Topluluğu Kurulu, ilgi çatışmasıolduğunu düşündüklerinden dolayı,herhangi bir karmaşanın önüne geçmekiçin, TDF üyelerinin kuruldan ayrılmalarınıistedi.Şu anda kurul üyelerininçoğunun Oracle çalışanı olduğuiddia ediliyor. Bu kararı topluluk kurulununözgür iradesi ile verdiği bir kararolarak mı görüyorsunuz; yoksa Oracle'ın buna katkısı mı oldu?TDF: Oracle ile ilgili yorum yapmaktankaçınıyoruz. Bizim başka bir bakış açımızvar ve bir ilgi çakışması falan görmüyoruz.Bu aralar OOo RC2 sürümünütest ediyorum ve OOo'yu yıllarca desteklediktensonra projeyi yüzüstü bırakıpkullanıcıları zor duruma sokamam.Bir sonraki sürümde tabi ki başka türlüdavranacağım ama Oracle'ın ilgi çatışmasıolduğunu düşünmesine rağmenhalihazırda OOo'ya dahilim.Swapnil: Topluluk Kurulu üyelerindenTDF'ye katılan olacak mı?TDF: TDF, projeye katkıda bulunmakisteyen herkese açık.32Röportaj: Italo Vignoli (The Document Foundation)Swapnil: TDF'yi kurarak LibreOffice'ibaşlatmaya neden gereksinim duydunuz?OOo'nun demirbaş üyelerinin, bukararı almalarına neden olan neydi?TDF: 10 yıldır, OOo topluluğu büyüyüp,sayıları dünya çapında 100 milyonunüstünde kullanıcıya ve binlerce gönüllüyeulaştı. Kullanıcıların yararını gözeterekbir şirketten bağımsızlaşmak içindoğru zamandı.Swapnil: Vakfın kuruluşunun, özgür a-çık kaynak kodlu ofis yazılımına ne gibiyararı olabilir?TDF: Bağımsız bir vakıf; şirketlerin, gönüllülerin,kullanıcıların ve kurumların(devlet ve sivil toplum kuruluşlarının)projeye katkı yapmasını sağlayacaktır.Bu da yaratıcı bir ortamı teşvik edip o-fis, programının pazarını geliştirecektir.Swapnil: OpenOffice durgunlaşmış gibigözüküyor. Uzun zamandır bariz değişikliklergöremedik. LibreOffice (LO)'nun bundan farkı ne olacak?TDF: İki ürün arasında bariz farklar a-ramak için zaman henüz çok erken.Mevcut sürümler benzer olacak ama3.4 sürümünden itibaren yeni gelişme-


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10ler ve özellikler eklenecek ve işte o zamanTDF'in çıkardığı işi takdir etmekmümkün olacaktır.TDF: OOo'nun dikkate değer pazar pa-Röportaj: Italo Vignoli (The Document Foundation)yı elde ettiği İtalya ve diğer avrupa ülkelerinde,topluluğun yaptığı gibi, bunuoldukça agresif olarak yapacağız.Swapnil: Yol haritanız nedir? İlk kararlısürüm ne zaman çıkacak? Bir haftadırLO kullanıyorum ve oldukça memnunum.TDF: İlk kararlı sürüm Kasım sonu veyaAralık başında, LibreOffice 3.3 adıaltında çıkacak.Swapnil: Yazılım endüstrisinden ne gibibir destek alıyorsunuz? Örneğin RedHat, Oracle'ın rakibi. LO'nun büyük dağıtımlardaOOo'nun yerini alacağını düşünüyormusunuz? Sektörün büyük o-yuncuları size bunu vaat ediyorlar mı?TDF: Debian, Fedora ve Ubuntu'nunTDF'in ilk açıklamasından sonra duyurduğugibi bu dağıtımlarda OOo'nun yerini,LibreOffice alacak.Swapnil: Yakın zamanda Microsoft birreklam videosunda OpenOffice.org'asaldırdı. Oracle ve OOo topluluğundankoparken Microsoft ile rekabeti nasıldeğerlendiriyorsunuz?TDF: Microsoft özgür ve açık kaynakkodlu ofis programlarını dikkatle izliyorve muhtemelen LO’nun kararlı sürümünüyayınlar yayınlamaz bizim üzerimizdeyoğunlaşacak.Swapnil: LO'yu nasıl tanıtıp pazarlamayıtasarlıyorsunuz?Swapnil: LO'nun beta sürümleri yayınlandığındanberi ne tür bir kullanıcı tabanıolduğunu gördünüz?Geliştiriciler-den aldığınız destek nasıl?TDF: Henüz beta sürümünde olan biryazılım için kullanıcı tabanından bahsetmeninyerinde olduğunu sanmıyorum.İndirmeler beklentilerimizi aştı a-ma bu yazılımın hala geliştirilmekte olduğunuunutmayalım. Geliştiriciler halayoğun bir biçimde kodlar üzerinde çalışıyor,kaynak kodlarını temizliyor, yazılımayamalar ve yeni özellikler ekliyorlar.Yeni geliştiricilerin sayısının dörthaftada ulaştığı rakam proje çevresindene büyük bir coşkunun oluştuğunu gözlerönüne seriyor.http://www.muktware.com/news/24/2010/400?page=0,0http://www.muktware.com/Lisans: CC BY-SA 3.0http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/33


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10MakaleAydın Bez (aydinbez@pardus-linux.org)Bir Üçgen:Özgür Yazılım,Merak ve de ÖğrenmeBilgi, denemelerden elde edilmiş yanlışlanabilirbir deneyimler birikimidir. Dahasısorgulamaksızın, merak etmeksizin,denemeksizin, araştırıp sonuna varmaksızınve yanlışlayarak başa dönmeksizinne birikim olur ne de bilgi.Okur-yazarlığı olmayan bir insanın bilgisideneme-yanılma yoluyla ve de başkalarndanduyduklarıyla, öğrendikleriylesınırlıdır; ancak okuryazar bir insanınbildikleri bu saydıklarımızla birlikteokuyup öğrendikleriyle sınırlı olup busınırın göreceliği de öğrenme, bilmeazminin sürekliliğidir. Merak ve bilmearzusu yoksa kişi cahil ile eşit olur.Her deneyim bir birikimdir; bir kez yanlışyapıldığı zaman beyin bu yanlışın kökeninibulup çözüme ulaştırmak içinyöntemler arar ve bulduğu zaman dabir daha aynı hatayı tekrarlamaz; çünküönemli olan zamandır, faydadır, verimdir.***Özgür Yazılımın en güzel meyvesi GNU’dur, Linux’tur ve bu ikisinin birleşimiGNU/Linux’tur. Zaten kullandığımızbinlerce uygulama da bu melvenin eseridir;dahası GNU/Linux çatısı altındafilizlenmekte, yetişmekte, barınmaktadır.Üstelik bu uygulamalar bir dizi geliştirmesürecinden geçip kullanıma sulumaktadır;tabii önce yaratıcı süreçvar ki, en önemli safha da bu değil mi?Yaratmak! Binlerce ya da tek bir deneyimdensonra, karşılığı olmayan bir hissinyarattığı boşluktan sonra girişilenbir çabanın, verilen emeğin sonucu: birihtiyacı gidermek. Soyut ya da somut.34Makale: Bir Üçgen: Özgür Yazılım, Merak ve de ÖğrenmeBir ihtiyaç karşılanır halde; çünkü doğaboşluk kabul etmez.Aynı işlev için kullandığımız bir sürüuygulama var. Örnek mi? Müzik dinlemekiçin Amarok, Listen, Exaile. Banshee,Rythmbox... Belge oluşturmak,yönetmek ve paylaşmak için LibreOffice,OpenOffice, Abiword, Gnumeric,Koffice... Haberleşmek için Pidgin, Empathy,Kepote, aMSN, Kmess, Evolution,thunderbird (IceDove) Kmail...Masaüstü yönetimis için KDE, GNOME,Xfce, Lxde, e17...Dağıtımlar dahi yüzlerce! DünyadaGNU/Linux yaşam çizgisinde yeni birdağıtımın duyurulmadığı, güncellenmediğibir gün doğmuyor. Devasa bir bilgibirikimi, deneyim, paylaşım. ihtiyaçlarınkarşılanması arzusu var ve de topluluklar...Kendi aralarında rekabet halindelerama bu rekabet pazarı ele geçiriptek hakim olmak amaçlı değil. Ortakamaç Özgür Yazılımın kök salması, bilinirliğininyaygınlaştırılması ve bilgininözgürleşmesi, kimsenin, bir zümreninemri altına girmemesi, kar için alınıpsatılmaması...***Özgür Yazılım kullanıcıları son derece


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10meraklı olduğu gibi kendilerine verilenleyetinmezler asla. Mutlaka bir şeyleröğrenme, bir şeyler keşfetme ve başarma.Örnek mi? Kimi arkadaşlarımız hazırdağıtımları (yani kurulum kalıbı iletüm sistemin kurulduğu) tabandan kurmauğraşları içerisindeyken kimisi deGentoo gibi, CentOS gibi, Arch Linuxgibi sistemleri kurup kullanabilme, yönetebilmeamacındalar. Yığınla sorunbeklese de, forumlar, topluluk iletişimağları ne güne var?Üstelik günümüzde bilgisayar donanımlarımarka bazlı binlerce olsa da teknolojikaçıdan hepsi farklı olup aynı amacahizmet etse de Özgür Yazılım dünyasındaayrım sadece dağıtım bazlıdır vedestek veren Linux çekirdeği (kernel)tektir! Bu sebeple kullanıcı kendi donanımbilgilerini öğrenip destekleyen dağıtımıaraştırıp bulur ve kullanır ya dazor olanı seçer ki, bu biraz da bilgiyegiden yoldur aslında: işini kendi yapmakve hazır olan ile yetinmemek.Birçok Arch Linux, Gentoo ve Debiankullanıcısı bu saydığım dağıtımların diğerkardeşlerinın yaptıklarını (Ubuntu,OpenSuSe, Fedora, Mandriva...) kullanıcınınyapmasını istemelerinin kendilerinebirçok şey kattığını söylemektedir.Vrneğin kendi ağlarını yapılandırmak,disklerini bağlamak, komut satırınahakim olmak, paket derlemek vebunları yapabilmek için bilgi okyanusundaişe yarar olanı kovalamak. Bunuben, evrim piramitinin üstünde bulunanköpekbalığına benzetiyorum: güçlü o-lan kazanır. Burada güçlü olan tabii kiaraştıran ve öğrenendir.Pekala, okuyan bir toplum olduğumuzsöylenemez bu verileri kütüphanelereüye olanların ve satın alınan (kasa fişiile eve giren kitaptan bahsediyorum,rafta bekleyen ve satıcı tarafından satınalınandan değil) kitaplara dayanaraksöylüyorum; ayrıca gazetelerin satışlarıda ortada... Birde okul hayatı boyuncazorunlu olarak kütüphaneye üye olanve okul biter bitmek yolunu unutanlarıda eklersek halimiz meydandadır. Budurum daha çok izlemeyi seçtiğimizi(dili ne olursa olsun hiç sorun değil, anlayalımya da anlamayalım) gösterir.Oysa, Özgür Yazılım’da mesafe alabilmekiçin okumak mutlaka şart ve edinilenbilgiyi de yine aynı şekilde paylaştırmakve yanlışlamaya açmak da şart.Örneğin, forumlarda sürekli rastladığımızbir cümle olan “Arch Linux kurmakistiyorum ama gözüm korkuyor...” bucümlenin sebebi ise kolaya alışan kullanıcılarınyeterli meraklarının oluşmaması;aslında var ama sadece kağıt üzerinde;dahası Arch Linux topluluğunun35Makale: Bir Üçgen: Özgür Yazılım, Merak ve de Öğrenmehazırladığı onlarca belgeyi okumamaktır.(Arch Linux türkiye topluluğuna buradansonsuz teşekkürler belgelendirmeleriçin) Aynı şekilde Gentoo veDebian için de yığınla belge var okunmayıbekleyen.***Bilginin sözlüklerde güzel tanımları o-labilir; keza Özgür Yazılımın da ama engüzeli kişinin kendi yapacağı tanımdırki, burada edinilen bilgiler olmaksızınbir tanım yapılamaz, yol alınamaz. ÖzgürYazılım, derin olduğu kadar kolayda, asla zor değil; sadece uğraştırıcı fakatbir hayli zevk veren bir aidiyet alanıve asla uğraş değil! Çünkü uğraşlar gelipgeçicidir.Özgür Yazılım, bizim hayat felsefemiz!


GirişPardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10MakaleKemal Karataş (kemal@pardus-linux.org)Google-Apple Çatışması veGNU/Linux DünyasıGoogle, piyasada birçok rakibini sindirdiya da korkutmaya devam ediyor.1999'da kurulurken, piyasayı bu kadarsarsacağını kim bilebilirdi? Önce Microsoft'ukarşısına aldı ve bu onun yanınakaldı. Sonrasındaysa sıra, "yenilik uzmanı"Apple'a geldi. (Daha sonra daApple'a sıra geldi.) Android mobil platformuile uzun süreden beri Apple'ıçoktan endişelendiriyordu. Ama CIO'lararasındaki atışmalar bu durumu dahada vahim hale getirdi. Android, ÖzgürYazılım camiasının desteği ile bugünleregeldiğine göre, bu duruma GNU/Linuxcamiasının açısından da bakmaklazım.Google CIO'su, Eric Schmith, "Apple,tüketicilerinin her gereksinimlerini,kendi platformu, donanımları ve servislerinemuhtaç bırakarak, bütün kaynakkodlarını haksız biçimde kapatıyor. Kullanıcılar,Adobe ürünlerini bile sistemlerineentegre edemiyorlar." dedi. Bu a-çıklamaya Apple CIO'su Steve Jobs,"Google'ın Android platformu bölükpörçük düzenlenmiş durumda. IOS platformuyüklü olan, iPhone, iPad ürünlerleentegre biçimde çalışıyor. Adobe ü-rünleri ise, IOS da güvenliğe tehlikeyeneden olmadığı sürece sistemde. Dahaaz hata raporu gelmesinin nedeni buişte." yanıtıyla karşılık veriyor. Bilişimpiyasasında böyle karşılıklı açıklamalarolabilir. Her iki firma da aynı metotlarlayazılım üretmişse, bunda bir özellikyok. Ama Google'ın arama motoru sektörüpazarını elde tutup diğer alanlardada aktif olması, birçok şirket için kabussebebi olmaya devam ediyor.36Makale: Google-Apple Çatışması ve GNU/Linux DünyasıGNU/Linux camiasının desteğiylebüyüyen GoogleGoogle daha başından beri, Microsoftürünleri başta olmak üzere, piyasa devlerininürünlerini kullanmadan gelişti.Microsoft, kâr payını arttırdığını açıklarken,Google'ın bu istatistiğe destekolmadığı kesindi. Tek bu bile, şirketlerinçekinmesi için yeterliyken, bir dekendi felsefelerini piyasaya yaymayabaşladılar. Özgür Yazılım camiasınadestek verdiler. Bu desteğin karşılığınıda, Android platformuyla almaya devamediyorlar. Eric Schmith'in daha öncebahsettiğim iddiasına değinmek lazımburada.Google, internet üzerinden Adwords veAdsense gibi hizmetlerle kâr ediyor.Kâr payının %99'u buradan geliyor.Apple ise, IOS platformu yüklenmiş ü-rünler, AppStore ve Mac OS sistemiyüklü ürünleriyle kâr ediyor. Apple,kendi sektöründe ürünlerini aşırı derecedekoruyup, kapalı pazar yaratıyordenilebilir. Ama ya Google? Google, internettekireklam pazarını rakipleriylepaylaşmıyor. Adwords ve Adsense servislerinasıl böyle kâr ediyor diye bütünbilgilerini piyasaya dağıtmıyor. Demekki iki şirket de, iş kendilerine kâr getirenürünlerine geldiğinde, ticari sırlarınıgizliyorlar ki bu da, kapitalin, kâr


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10sürekliliğini sağlaması için olmazsa olmazdır!Yani birbirlerinden o kadar dafarklı değiller. O yüzden, Google-Applekarşılaştırması o kadar mantıklı bir karşılaştırmaolmuyor.Apple, piyasada Microsoft'un ürünleriylerekabet edebilen nadir bir şirket. Bubaşarıda Steve Jobs'un büyük bir payıolduğu da reddedilemez. Ürünleri pahalıolmasına rağmen, tüketici kitlesininisteklerini tatmin edebiliyorlar. Hattaüründen ziyade insanlara lüksü, statüyü,ayrıcalıklı olma imajını satıyorlar;bu pazarlama ve bilinirlik açısından birşeyler öğrenmemiz gereken bir konu.Ama iş Google-Apple rekabetine geldiğinde,böyle bir başarı olur mu o tartışılır.Android, bilişim haberlerinde, dahaçok, hakkında patent davaları açılan birürün gibi görünüyor. Ama o kadar değil.Motorola, rakipleri karşısında son 3yıl içinde çok büyük zarar etti. İlk kezAndroid yüklenmiş "droid x cep telefonu"serisiyle kâr etmeye başladı. ÖzgürYazılım camiasının desteği olan ürün,zarar eden bir şirkete ümit olabiliyor.iPhone ve diğer akıllı telefonlar, piyasadaönemli bir yer tutuyorlar. Onlar dışındaMotorola gibi şirketler de bu yollakâr edebiliyorlar. Hatta uzun erimliyol haritalarını da, Android işletim sisteminegöre ayarlayabiliyorlar:SonyEricsson ve Samsung gibi...37Makale: Google-Apple Çatışması ve GNU/Linux DünyasıGoogle'ın Android işletim sistemi ürünü,patent davaları haberleri dışında,daha güzel haberlerle anılabilir ilerde.Burada önemli olan, GNU/Linux camiasınınnerede durması gerektiği.Özgür Yazılım camiası, sürekli azınlıkolarak anıldı; hatta bu işin, yalnızca bilgisayarkurdu olanlara özgü bir uğraşolduğu -yanlış- sanısı, insanlarca halakabullenilmekte. Android gibi tanınanürünler, bu yanlış imajı büyük kitlelerinbelleğinden silebilir. Daha makul yorumlaryapılabilir en azından.Sonuç olarakGoogle, arama motoru piyasasının tartışmasızdevi. Kazanılan kâr payının birkısmıyla da Özgür Yazılım projelerinedestek verdi. Ama ilerde ne yapabileceğihâlâ muallak; kapitalizm bu, içindenankörlük barındırır. Şimdilik, ÖzgürYazılım destekli projelerle piyasada a-dını duyuruyor. Fakat bu değişmeyecekdiye bir şey yok. Apple ise, kendi tüketicikitlesine hitap etmeye ve lüks ileimaj satmaya, uzun bir süre devam edecekgibi görünüyor. GNU/Linuxcamiası, her koşula hazırlıklı olmalıdır.Oracle'ın önemli projelere yaptığı,gözümüzün önünde yaşanan en sıcakörnek.


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10MakaleR. M. StallmanÇeviri: Özgür Ilgın (ozgurilgin@gmail.com)Hack Üzerine2000 yılı Ocak ayında Kore’yi ziyaretimsırasında, “hacker” sözcüğünün gerçekanlamını açık ve tam olarak tasvir edenkomik bir şaka geldi aklıma.Bir kaç GNU destekçisi ile birlikte öğleyemeğinde tteokpaekki* yemek için biryere oturduğumuzda, garson önüme 6adet yemek çubuğu koydu. Belki bunlar3 kişi içindi ama aklıma, 6 çubuğu dakullanmam gerektiğini düşünmenin dahaeğlenceli olabileceği geldi. Bunu nasılyapacağımı bilmiyordum; ama bunuyapmak için bir çözüm bulabilirsem,bunun bir “hack” olacağı aklıma geldi.Düşünmeye başladım ve bir kaç saniyesonra aklıma bir şey geldi.İlk önce sol elimin yardımı ile üç taneyemek çubuğunu sağ elime yerleştirdim.Çubukları tek tek kolayca kullanabilmemiçin, onları nereye yerleştireceğimidüşünmem gerekmiş olsa da bunuyapmak o kadar da zor olmadı. Sonradiğer üç çubuğu, sağ elimin yardımı ilesol elime yerleştirdim. Diğer elimdekiüç çubuğu düşürmeden bunu yapmakzor oldu. Bir kaç denemeden sonra bunuda becerdim.Sonra altı tane yemek çubuğunu nasılkullanacağımı bulmam gerekti. Bu dahada zordu. Sol elimdekileri kullanmayıbeceremesem de, sağ elimdekileri kullanmayıbaşardım. Bir kaç dakikalık denemeve ayarlamadan sonra, bir parçayemeği, çubuklarla üç değişik yöndenyakalayarak ağzıma atmayı başardım.Pratik kullanım için pek de kolay bir yoldeğildi. İki yemek çubuğu kullanmak,gerçekten mükemmel çözümdü. Amayemekte bana eşlik edenlerin de takdirettiği gibi, üç çubukla yemek yemek,zor ve hiç düşünülmemiş bir şey olduğundanbir “hack” değerine sahipti.38Makale: Hack ÜzerineFaydalı olup olmamasına bakmadan,şaka amaçlı olarak zor bir şeyler yapmak”hack etmek” idi.Kore’de geçen bu olayı anlattığım birarkadaşım, bir eline 4 yemek çubuğuyerleştirip onu iki çift halinde kullanarak,iki parça yemeği ağzına atmayı başardı.Arkadaşım, benim yaptığımhacke tüy dikmişti. Yaptığı eyleme hackdenebilir miydi? Bence denebilirdi. Öyleyseo bir hacker mıydı? Bu, hack yapmayıne kadar sevdiğine bağlıydı.Hack toplulukları, 1960 ve 1970′li yıllardaMIT ve diğer üniversitelerde ortayaçıktı. Hack etmek, yazılım yazmaktanpratik şakalara, hatta MIT kampüsününçatı ve tünel sistemlerini keşfetmeyeuzanan çok geniş eylemleri içerirdi.MIT ve bilgisayar ile alakası olmayandiğer eylemlerse, hackerların,hack etmekten ne anladıklarına göredeğişiyordu: Örneğin 1950′lerin notasıolmayan tartışmalı John Cage parçası,4’33″ bir beste olmaktan çok, bir hackidi bence. 1300′lü yıllarda Guillame deMachaut tarafından yazılan üç parçalıpalindromik (tersinden okununca daaynı olan) eser «Ma Fin Est Mon Commencement»,güzel olduğu gibi, iyi birhack idi. Afacan çocuklar, hack kavramınadeğer verdiler.


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10“Hack” gibi çok çeşitli bir kavram hakkındabir tanım yapmak zor olsa da;bence bu eylemlerin ortak noktası şakacılık,zekilik ve keşiftir. Öyleyse “hacketmek” demek, mümkün olanın sınırlarını,şakacı bir zeka ile keşfetmektir.Şakacı zekayı sergileyen eylemlerin,hack değeri vardır.Hackerların, aptal yöneticilerin dayatmakistediği kurallara pek az saygısıvardır. Bu yüzden bunların etrafındandolaşmak için yollar ararlar. ÖrneğinMIT’de, bilgisayarlarda, güvenlik kurallarıuygulanmaya başlandığında, (kibu kullanıcıların yapabilecekleri şeylerinkısıtlanması anlamına geliyordu) kimibilgisayarları özgürce kullanmak isteyen,kimi de şakacı zekaya önem verenbazı hackerlar, güvenlik kurallarınıatlatacak zekice yollar keşfettiler (hacketme eylemi, ille de faydalı bir iş için olmakzorunda değildir). Bazı hackerlarbunu yaparken; diğerleri, MIT’in BüyükKubbesine** komik nesneler yerleştirerek,6 aşamada gerçekleştirilen hesaplamaları5 aşamada yapabilecek yollarbularak, sayıları Roma rakamları ileyazmayı sağlayacak programlar yazarakveya İngilizce soruları anlayabilenprogramlar yaparak bunu gerçekleştirdiler.Bunun yanında başka bir grup hacker,bilgisayar güvenliği sorununa başka birçözüm buldu: Güvenlik bileşenlerini i-çermeyen, “Uyumsuz Zaman PaylaşımıSistemi”ni tasarladılar. Hackerlarıncennetinde, yapay zeka laboratuvarınınşaşaalı günlerinde, güvenliği ihlal etmekdiye bir şey yoktu. Çünkü ihlal edilecekbir güvenlik yoktu. İşte o atmosferiçinde, daha önceden yatkın olduğumhackerlığın ne olduğunu öğrendim.Üstesinden gelmemiz gereken yapaygüvenlik engelleri yaratmadan şakacızekamızı sergileyebileceğimiz, pekzengin bir alan mevcuttu.“Ben hackerım” dediğim zaman, insanlar,kendimi güvenlik ihlalcisi gibi takdimederek, kötü bir itirafta bulunduğumudüşünürler sıklıkla. Bu kavram kargaşasınasıl oluştu acaba? 1980’li yıllardahackerların farkına varan habermedyası, gerçek hackerlığın sadece darbir kolu olan olan ve nadiren yapılangüvenlik ihlali konusuna kafayı taktı.Hack etme eyleminin diğer tüm yönlerinigöz ardı ederek, bu kavramı “güvenliğiihlal etme” anlamında kullanmayabaşladılar. Bunu düzeltme konusundayaptığımız tüm girişimlere rağmen,medya, bu tanımı yaymaya devam etti.Bunun sonucu olarak da çoğu insan, bizhackerların gerçekte ne yaptığı ve nedüşündüğü konusunda yanlış bir fikresahip oldu.39Makale: Hack ÜzerineYanlış anlaşılmayı düzeltmek için hacketme ile güvenlik ihlali arasına bir ayrımkoyarak; güvenlik ihlali için “cracketme” (kırma-Ç.N.) terimini kullanarak,bize yardımcı olabilirsiniz. Bunu yapankişilere, “cracker” denir. Bazıları aynızamanda hacker olabilir, tıpkı satrançoyuncusu veya golfçü olabilecekleri gibi.Ama çoğunluğunun, hackerlık ile biralakası yoktur.* Kısa bir «t» harfi ile «takpekii» şeklinde telaffuzedilir.** MIT’de Büyük Kubbeye çıkmak yasaktır, birbakıma bu güvenliği ihlal anlamına gelir. Bunakarşın MIT müzesi, en güzel kubbe şakalarınıve şakacıların kubbeye koydukları komik nesneleribüyük bir gururla sergiler. MIT yönetimi,böylece “güvenlik ihlali” nin ille de kötü bir şeyolması gerekmediğini ve mütemadiyen kınanmasıgerekmediğini, üstü kapalı olarak kabuleder. Güvenlik ihlalinin yanlış olup olmadığı, ihlalcininyasal olmayan erişimden sonra ne yapmakistediğine bağlıdır. İnsanlara zarar vermekkötü, toplumu eğlendirmek ise iyidir.Stallman’ın “On Hacking” adlı yazısınınİngilizce olan aslına aşağıdaki adrestenulaşabilirsiniz:http://stallman.org/articles/on-hacking.html


Kitap TanıtımıHamit Giray Nart (hamit@pardus-linux.org)Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10Komut Satırına BaşlangıçIntroduction to the Command LineISBN: 1450588301Yazar: Nicholas MarshGNU/Linux kullanmaya çalıştığım zaman,duyduğum ilk şey; “hackerlarınkullandığı kara ekran” tabiri olmuştu.Bu söylemi, bana söyleyenler bilmesede gerçek olduğunu GNU/Linux'a geçtiğimzaman gördüm. O zamanlar hacker,genel bilinen anlamıyla şifre kırıcı olarakdeğil, yazılım geliştirici anlamındakullanılıyordu ve gerçekten de hackerlarınkullandığı kara bir ekran vardı;konsol.GNU/Linux, zaman içinde “hackerlarınkullandığı kara ekran” tabiri tarafındanterk edilmiş olsa da; konsol, hala sonkullanıcıların uzak durmaya çalıştıklarıbir nokta. Ancak konsolun kullanımınıson kullanıcılara açıklayan pek çok dokümaninternette mevcut. DağıtımlarınWikileri, günlük siteleri ve forumları,temel komutların kullanımları ile ilgiliiçerdikleri yazılarla, kullanıcılara konsolunaslında korktukları gibi bir şey olmadığınıanlatmaya çalışıyor.Bu çalışmalardan biri de NicholasMarsh'ın yazdığı “Introduction To TheCommand Line” isimli e-kitap. Kitabı,sitesinden [1] PDF biçiminde ücretsizolarak indirebileceğiniz gibi,Amazon.com'dan [2] 16.5 dolar karşılığında,basılı kitap olarak satın alabilirsiniz.40Kitap Tanıtımı: Komut Satırına BaşlangıçKitap, yazarın tabiri ile “fazlalıklarındanarınmış Unix ve Linux komut kılavuzu”.Yani, sistemi konsol üzerindenyönetilmesini sağlayacak temel teknikbilgileri ve komutları kapsıyor. Ne varki, başlıktan da anlamış olacağınız üzere,kitabın dili İngilizce. Türkçe çevirisiise mevcut değil.Kitap, 247 sayfadan oluşuyor. Kitaptaönsöz yerine, C programlama dilininkurucularından Dennis Ritchie'nin birsözü var. “UNIX temelde basit bir işletimsistemidir. Ancak, basitliği anlayabilmekiçin dahi olmanız gerekir.” Ancakben bu söze katılmıyorum. DennisRitchie ne derse desin, bu kitabı anlamakiçin dahi olmanıza gerek yok. Yalnızcabiraz İngilizce yeterli.Kitap, giriş bölümü dahil, toplam 16 bölümdenoluşuyor. Giriş bölümünde Linux,Unix ve BSD'nin ne olduğu açıklanmışve gelişim süreçlerine yer verilmiş.İlk bölümde; BSD, Linux ve Unix'in yapıları, konsolun bu yapılardaki yerive bu yapıların içerdiği önemli dosyaçeşitleri anlatılıyor. Sonrasında sırayla;komut satırının temel kullanımı, kabuk(shell) ortamının ana hatları ve kabukkomutları, metin düzenlemesi, kullanıcılar,gruplar ve güvenlik, süreç kontrolü,açılış ve kapanış, ağ komutları, donanımyönetimi, dosya sistemleri,


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10yedekleme ve geri yükleme işlemleri,izleme ve sorun giderme, yazdırma, uygulamakurulumu ve sistem yönetimiyer alıyor. Kitap, konsolun kısayol tuşlarıile bitiyor.Yazarın kullandığı dil oldukça anlaşılır.Her komut, ilgili bölümler altında bireralt başlık olarak açıklanmış. Anlatım,konsol çıktıları ve kullanım örnekleri ilegüçlendirilmiş. Bence içindekiler kısmına,bu komutlar da eklense daha iyiolurdu. Bir komutu, e-kitap formatındabulmak sorun olmuyor; ancak basılı kitapformatında, komutların kitaptakiyerlerini bulmak biraz sıkıntı yaratabilir.Aslında kitap, konsolu kullanırken elaltında bulundurulacak bir başvuru kılavuzu.Kitaptaki tüm bilgileri, daha ayrıntılıhaliyle İnternet'te de bulabilirsiniz.Herhangi bir Türkçe yazılmış GNU/Linux kitabı da size konsol kullanımı ileilgili bilgi sağlayacaktır. Ancak NicholasMarsh, bunları toplu halde sunan iyi birçalışma örneği sergilemiş. Üstelik kitap2010 yılına ait, özellikle dosya ve dizinKitap Tanıtımı: Komut Satırına Başlangıçyapısı konusunda, en güncel bilgilerikapsıyor.[1]http://dontfearthecommandline.blogspot.com/2010/09/free-ebook-introduction-to-command-line.html[2]http://www.amazon.com/Introduction-Command-Line-Second-Commands/dp/1450588301/ref=sr_1_54?ie=UTF8&s=books&qid=1279228847&sr=1-54Bu karikatür http://xkcd.com/196/ adresinden alınmış olup, CC BY-NC 2.5 ile lisanslanmıştır.A: Dün gece bu kızla videolar izliyordum ve monitörlerim kapandı. Bu nedenle güç tasarrufunu kapattım.B: İlginç.A: Her neyse, hazırda bekleme durumuna girmemesi için, komut satırına fare imlecinin birkaç dakikada bir titremesi için bir komut yazdım.B: Denediğim ilk hack değil, fakat görüyor musun? Linux'un bazı sorunları var fakat bu sorunları çözmek için sana araçlar sunuyor ve zaman kaybını önlüyor.A: Aslında, üstünü giyip gittiğinde ben imleç için kodlama belgelerinde yarım saat harcamıştım.41


Fadike'nin Not Defteri65. Günümüzde kullanıcı alışkanlıkları, an be an değişmekteler.Artık hızlı yaşayan insanın tek amacı, harekethalindeyken dahi işlerini yapmak, sürekli çevrimiçi olmakve her an iletişimde kalmak. Farkında mısınız; hepimiz,bir biçimde, “arayacağım seni” sözcüğünü fazlaca kullanıyoruz.Sahada iş yapan çalışanlar, müşteri ziyareti yapanpazarlamacılar, ekibini takip eden takım liderleri, çalışanlarınıartık taşınabilir cihazlarla donatmaktalar. Oluşanpazar bu: çevrimiçi olmak!66. Piyasadaki neredeyse tüm bilgisayar dergileri, sayfalarınıkaynak kodu kapalı yazılım ve işletim sistemi üreticilerineayırdıkları gibi, aynı şekilde bu ürünlere tamdestek veren donanım üreticilerinin reklamlarına ayırmışlardır.67. Arada bir, kerhen de olsa, ismi “açık kaynak kodlu yazılım”şeklinde yanlış telaffuz edilerek Özgür Yazılım’a;“Linux” genellemesi ile de GNU/Linux dağıtımlarına sayfalarındayer verirler. Hatta Pardus ve Ubuntu CD’leriniya da diğer bilinen kullanıcıya yakın Mandriva, Fedora dağıtımlarınınkalıp dosyalarını verirler.68. Ancak genel olarak her ay, anında eskimeye mahkum,bir yığın kaynak kodu kapalı uygulama dolu CD/DVD’lerverirler ki, herkes de DVD okuyucu olduğuna hükmedenbu büyük hizmet yapan dergiler, bilmezler mi ki; bu devirdeinternetsiz ev, neredeyse 10 kişilik bir örneklemedeiki, bilemediniz üç kişidir. Hem her ay bir CD/DVD’ye, saniyesindegüvenlik açığı bulunan, güncelleme alan, yenisiçıkan uygulamaları doldurmanın mantığı nedir artık?69. Bir an Microsoft Windows XP kullandığım dönemlergeldi aklıma: Yıl 2005 ve ben, neredeyse ayda bir o bilgisayar-bilişim(dahası Microsoft Windows dergileri midemeli?) dergilerini ayırt edici özellik olarak “Windows’unuzu bilmem kaç adımda hızlandırırsınız?”, “Bilmediğinizbilmem kaç ipucu.”, “Bilmem kaç dolar değerinde tamsürüm bilmem kaç uygulama bu ay bizde.” manşetlerinebakarak satın alır, aynı şekilde verdikleri ücretli, ücretsiz,deneme sürümlerini kopyalar ve bu son ikisinin CRACK,keygen dosyalarının da olduğu acil durum CD’leri hazır-42


Fadike'nin Not Defterilardım. Hem de nasıl? Kaç CD/DVD yakmışımdır bu uğurda.70. Özgür Yazılım kullanmanın güzelliği şu: bir uygulama(Synaptic), bir komut ile (pacman –S) ya da her ikisini dekullanarak binlerce uygulamaya ulaşabilirsiniz. Gereksiniminizolan tek şey bir internet -bilgisunar- bağlantısı.Öyle kurulum CD’lerine filan, yüzlerce kez yeniden indirilenve arşivlenen, eskiyen uygulamalara, bunlarınCRACK ve keygen’lerine de ihtiyaç yok. Sistem güncellemesiiçin “format atmaya” da gerek yok! Tek komut yeterliolur: pacman –Syu, apt-get update && apt-get upgrade,emerge world, yum update && yum upgrade –y, pisi up –y.71. Yeni aldığım dört sistemde (üç masaüstü, optik medyaokuyucusuz bir dizüstü) CD/DVD RW yok! Üç sistemde deGNU/Linux dağıtımı kurulu; sağ baştan sayarsak: Ubuntu,Debian, Arch ve Lubuntu. Adı geçen dağıtımların tümünüise USB belleğiyle kurdum. Gerçi Debian kurmak birazzor oldu ama olsun netice aldım, kurdum. Kabaca hesaplarsak200 TL avantajım var!72. Özgür Yazılım kullanmak keseye de, göze de, hayatınızada iyi gelir!73. Arch Linux Türkiye Topluluğu, 10.10.10’da toplandıve geleceğine dair kararlar alıp işbölümü yaptı. İyi de oldu;çünkü ne zamandır yoklukları hissediliyordu. Bu toplantıyasağlık sorunlarım nedeni ile katılamadım, ama IRCkayıtlarını okudum. Umarım şimdiki yapılanma, tek ayaküzerine inşa edilmez eskisi gibi.74. Ubuntu 10.10 duyuruldu. Şimdi Ubuntu’nun yerel vegenel forumlarında sıfır kurulum mu yoksa bir alt sürümdengüncelleme mi yapmalı soruları, karşılaşılan sorunlar,çözüm yolları, donanım destek eksiklikleri gibi başlıklarartış gösterecek ve de araştırma yapmaksızın aynı sorularınsorulması, tekrarlar.75. Temiz kurulum mu yükseltme mi? Hangi komut dahasıcak ve verimli gelir insana: live-install, pacman -Syu,apt-get distupgrade?43


Fadike'nin Not Defteri76. ORACLE firmasının, SUN MicroSystems firmasını satınalması ile Özgür Yazılım dünyasını endişelendiren biryığın gelişme oldu. Çünkü elden gitmesinden korkulan birOpenOffice vardı. Ancak, “her olgu, içinde karşıtını dabarındırır” ilkesince, OpenOffice geliştirici ve gönüllülerininkurduğu The Document Foundation, OpenOffice kodlarıile LibreOffice uygulamasını duyurdu. Üstelik oluşumda sunduğu ürün de duyurulur duyurulmaz büyük övgü vedestek aldı, hala da almaya devam ediyor: Debian, Pardus,LKD, Canonical, FSF... Ancak teklif götürülen ORACLE firması,ne yazık ki LibreOffice içinde yer almayacağını belirttiğigibi Open Office ticari markasında ne gibi değişiklikleryapacağını da açıklamıyor. Konu hakkında, Tuxweetsosyal ağında marenostrum arkadaşımızın çalışmalarınıtakip etmekte yarar var.77. Sorun da burada zaten: Sermaye yoğun, kâr amacıgüden firmaların, Özgür Yazılım’a katkıları olan ürün vehizmetlerin marka değerlerinin, gerçekten güzel kazançlargetireceği noktada Özgür Yazılım felsefesinin de yaşamınınher an sonlanabileceği gerçeği. Umarım Canonical,Ubuntu için verdiği sözleri bir ömür boyu tutar.78. Piyasadaki bilişim-bilgisayar dergi ve internet sitelerininciddi anlamda Özgür Yazılım, GNU/Linux eğitimindengeçirilmeleri şart. Öyle işkembe-i kübradan, nişangahsızatmakla olmuyor; onlarca Türkçe forum var, açıklama var,günceler dolusu makale mevcut; yabancı dilde ise bir haylikaynak. Ama üç beş kelime Google aramasıyla olmuyorbu işler. Yoksa eğitim değil de reklam mı vermeli bu mecralara?Belki o zaman düzelirler.79. Özgür Yazılım adına daha çok seminer, toplantı düzenlenmeli;özellikle de üniversitelerin bu konuda başı çekmesigerekmekte. Yalnızca bilgisayar bölümlerinin öncülüğündedeğil, mühendislik ve işletme fakültelerinin de bukonu da liderlik etmeleri gerek; ama önce bilgilendirmeşart ve de bu oluşumların mutlaka hafta sonuna denk getirilmesi.80.Özgür Yazılım, doğası gereği sosyalist bir yapıyı içindebarındırıyor. İçinde bulunduğumuz kapitalist piyasa koş-44


Fadike'nin Not Defteriullarında kâr zirvesi için çabalayan işletmelerin her birinde,en az bir tane bilgisayar olduğunu düşünürsek ve hepsininde şaşmaz bir şekilde kaynak kodu kapalı işletim sistemive de uygulamalarının kullanıldığını da biliyorsak,zararın en çok nereden oluştuğunu da biliyoruz demektir.81. Geriye doğru dönersek birkaç madde: Basılı olarakyayınlanmayan Özgür Yazılım’a ilişkin e-dergilerde, nereklam bulabilirsiniz, ne “dağıtımınızı 30 adımda hızlandırın”gibisinden makaleler, ne de “Microsoft Windowsyeni sürüm çıkartmış, deneyelim” gibisinden cümleler. Buda bizim pozitif ayrımcılığımız olsun!82. Linux Journal okurlarınca Ubuntu en iyi GNU/Linuxdağıtımı seçilmiş, Pardus ise beşinci sırada. Oy verenlerinellerine sağlık. Göreceli olan bu seçimin ana esasları nelerdiacaba? Değerlendirme oylara göre yapılacak ise,Hit-ler dahi en iyi yönetici seçilebilir; bu iş birkaç fanatiğeba-kar sadece.83. Kafama takılan bir soru: sıklıkla kullandığımız beslemelerinyayılması için kullanılan RSS, Atom, FeedBurnervs. teknolojileri özgür müdür?84. Kişisel mi; genel mi? Edindiğimiz bilgilerden ne kadarverim sağlayabiliyoruz?45


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 25 | Kasım '10Kapanış YazısıKapanış YazısıAydın Bez (aydinbez@pardus-linux.org)Kapanış...Malum, eDergimizin açılış yazısı var: sizlere neler sunduğumuza yer veren, günceli yakalayan bir yazı.Kapanış yazısı ise biraz da gelecek sayı için ön hazırlıklarımızı sizinle paylaşacağımız, neleri bu sayıda paylaşmışız hızlıcaanımsatacağımız bir bakınız yazısı!Malum, Özgür Yazılım toplulukları ülkemizde hep bir uğraş içindeler ve yaptıkları projeler maalesef uzun soluklu destekolmadığı için uzun soluklu olamıyor. Bunu örgütlenme eksikliğine bağlamak yerinde olur sanırım.Bu sayıda 11 yazı yer aldı; arkadaşlarımızın ve katkıda bulunanlarım emeğine sağlık ve dergimizi sadece arşivlemeyipokuduysanız size de teşekkürler. Aslında teşekkürümüzü dergimizin duyurusunun yapıldığı ortamlarda yorum ve geribildirimlerinizle daha da pekiştirmek isteriz. Bunları lütfen yapın: geri bildirim, eleştiri, yorum.Gelecek sayı için şu anda eDergi ekibi beyin fırtınasını sürdürüyor; unutmayın ki, hepimizin Özgür Yazılıma verdiği birgönüllülük var ama hayat bu, borçlanmalarımız ve yaşamamız çalışmanın tutsağı. Geriye kalan tüm zamanlar ise aklımızyeni fikirlerle, yazmalarla dolup taşıyor.Destek bekliyoruz Özgür yazılımı yaşamının merkezine oturtmuş sizlerden.Gelecek sayıya dek esen kalın!46


Pardus-Linux.Org eDergi | Sayı 23 | Eylül '10Arka KapakPardus-Linux.Org eDergi, bir Pardus Kullanıcıları Derneği hizmetiolan Pardus-Linux.Org Ailesi tarafından hazırlanmaktadır.Tasarımında sadece özgür yazılımlar kullanılan elektronikdergimizde geçen eserler, yazar tarafından aksi belirtilmedikçeCreative Commons 3.0 by-sa ile dağıtılmaktadır.Alıntıların kendi lisansları geçerlidir.Bu Sayıda Emeği GeçenlerAydın BezErdem ArtanHamit Giray NartKemal KarataşMelike İlteralpÖzgür IlgınUğur ÇaylıkSiz de Pardus-Linux.Org eDergi'nin bir parçası olmak ister misiniz?Pardus-Linux.Org eDergi için her zaman daha iyisini yapabilmek için,yazar, tasarımcı, imla denetçisi olarak bizimle bu gemide kürek çekebilir,aklınıza gelen herhangi bir konuda yardımcı olabilir ve bu heyecanabizimle ortak olabilirsiniz.Farklı, orijinal ve okunabilir bir dergi için bize katılmak ve tamamengönüllülük esası ile aldığımız haza ortak olmak isterseniz tek yapmanızgereken, http://www.pardus-edergi.org adresindeki "Katkıda Bulunun"bölümünü okumak.Bekliyoruz.

More magazines by this user
Similar magazines