İnovatif Kimya Dergisi Sayı 7

İNOVATİF 

Kimya Dergisi 

YIL : 2 SAYI : 2 ŞUBAT 2014 

KİMYASAL 

SİLAHLAR 

İLAÇ SEKTÖRÜ VE KİMYA 

GELECEĞİN MALZEMESİ 

AKILLI POLİMERLER 

SMART-DRAW KULLANIMI VE 

YAPABİLECEKLERİMİZ 

İŞ DÜNYASINDA KADIN 

GÜNEŞ TERMAL ENERJİSİ 

AYIN RÖPORTAJI - CRODA 

FİRMASI ÜLKE MÜDÜRÜ 

SORUMLUSU MİNE ENÜSTÜN İLE 

KİMYA DÜNYASINDAN HABERLER

Sahibi : 

İnovatif Kimya 

Dergisi Kurucuları 

Genel Yayın Yönetmeni : 

Yavuz Selim Kart 

Yayın Danışmanı : 

Sevgili İnovatif Kimya Dergisi Okuyucuları, 

Dergimiz Kimya hakkında bilgiler vermesi, siz okuyucularımızın ufkunu 

açması, bildiklerimizin pekiştirilmesi, bilmediklerinizin öğrenilmesi amacıyla 

hazırlanmıştır. 

Dergimiz sizlerin göndereceği makaleler, yazılar ile oluşacaktır. 

Diğer bir deyişle bu derginin içeriğini sizler hazırlayacaksınız. Dergimizin 

içeriğinde 

* Kimya Sektörü ile ilgili bilgiler 

* Kimya Sektörü ile ilgili yazılar ve makaleler 

olacaktır. 

Ayrıca çeşitli bulmacalar,hos yazılar ve resimler ile de sıkılmayacağınızı ümit 

ediyoruz. 

Güzel bir dergi olacağı düşüncesindeyiz. Fayda sağlaması dileklerimizle... 

İnovatif Kimya Dergisi 

Ayşe Emir 

Dergi Editörleri : 

Ayşe Emir 

Caner Kavraz 

Gültekin Özdemir 

Röportajı Yapan : 

İnovatif Kimya 

Dergisi 

Dergi Tasarımı : 


Facebook Yönetimi : 


Ayşe Emir 

Hatile Moumintsa 

Bize Ulaşın 

facebook.com/InovatifKimyaDergisi 

Twitter Yönetimi : 


Caner Kavraz 

twitter.com/InovatifKimya 

inovatifkimyadergisi@gmail.com

Yazarlarımız 

YAVUZ SELIM KART 

HAKAN ÇELIK 

ELIF NIDA KILIÇ 

VAHIT KENAR 

GÖKHAN ISIK 

ISMAIL BAYRAKTAR 

İNOVATİF 

Kimya Dergisi

İNOVATİF 


KURALLARI 

1. İnovatif Kimya Dergisi, yazılarını herhangi bir 

makalenizde veya yazınızda kullanmak için yazısını 

aldığınız kişiye mail atarak haber vermek durumundasınız. 

Ayrıca kullanmış olduğunuz bu yazıların 

kaynağını bu dergi olarak belirtmek durumundasınız. 

2. Dergide yazılan yazıların sorumluluğu birinci 

derece yazara aittir. Bu konu hakkında eğer bir sorun 

yaşıyorsanız ilk yazara ulaşacaksınız. 

3. Dergide yer alan bilgileri kullanarak başınıza gelebilecek 

felaketlerden ya da işlerden dergi sorumlu 

değildir. 

4. Dergide yazarların kullanmış olduğu resimler kesinlikle 

kaynak belirtilmektedir. Aksi durum olduğu 

zaman bunu yazarın kendisine ulaşarak hallediniz. 

Çünkü bizim yazarlarımızdan ricamız telif haklarına 

riayet ederek resimlerini dökümanlarına eklemeleri. 

Burdan çıkacak problemlerden direkt yazarlar 

sorumludur. Dergi sorumlu değildir. 

5. Dergide benim de yazım olsun diyen yazarlarımız 

var ise. Yazıları için AYŞE EMİR ile konuşmaları 

gerekmektedir. 

www.facebook.com/groups/147842018740235/ 

Grubu aracalığı ile ulaşabilirler. 

Bu gruba yanlızca yazarlık yapan ve gerçekten yazmayı 

düşünen arkadaşları almaktayız. Burada çeşitli 

görüşler fikirler tartışılmaktadır. Bunun harici sayfamızı 

takip edenler için girişteki ÖNSÖZ kısmında 

gerekli adresler mevcuttur. 

6. Aşırı yazar bolluğu olmadığı takdirde her yazıyı 

yayınlamaya gayret edeceğiz. Amacımız hem yazan 

hem de bilgili güzel bir gençlik sağlamaktır. Ya 

benim yazım niye yayınlanmadı tarzı soruları üstte 

belirtmiş olduğum isimlere sorabilirsiniz. 

7. Sayfamızda yayınlanmasını istediğiniz yazıları 

inovatifkimyadergisi@gmail.com mail adresine 

göndermeniz rica olunur. Bu mail adresine gönderdiğiniz 

yazılarda bir eksiklik var ise editörlerimiz 

tarafından incelenecektir. Eksik kısımları var ise size 

geri dönüş yapılacaktır. Düzeltmeniz için tavsiyelerde 

bulunulacaktır. Lütfen geri dönüş yapılınca 

bunu kendinizi küçümsemek olarak görmeyin. 

Amaç daha güzel bir dergi çünkü. 

8. Dergimizde konu gönderen arkadaşlar, bazı tarz 

yazılar bazı kişilere verilmiştir. Misal , Ünlü bir 

kimyagerin hayatı ve kimya eğlence tarzı bölümler 

bazı arkadaşlarımıza verilmiştir. Bu konuları özellikle 

isteyenler olmuştur. Ama bu sizin bu konularda 

yazı yazmayacağınız anlamına gelmez. Yazı yazıp 

gönderirseniz illaki yayınlanacaktır. Bir yazar arkadaşımızın 

olur ya işi olur yazamassa, o zaman o 

yazıyı sizin adınız altında ekleriz. Hem dergi zaman 

kaybetmemiş olur. Hem de süreklilik sağlanmış olur. 

Ayrıca aynı konu hakkında birden fazla yazı dergide 

olursa bu seferde dergi amacından sapmış olur. 

9. Dergimize göndereceğiniz yazılar en fazla 6 sayfa 

olabilir. 6 Sayfayı geçmemeye çalışın. Geçen yazılar 

2 bölüm halinde yayınlanabilir. Bu konuda son söz 

hakkı dergi yönetimine aittir. 

10. Dergimize yapacağınız eleştirileri de arkadaşlarımıza 

saygısız bir biçimde değilde ölçülü bir 

biçimde sayfalarda yapmaya dikkat ediniz. Bu işi 

herkes gönüllü yapıyor. Saygıda lütfen kusur etmeyiniz. 

11. Son olarak Dergimizde yazabilecceğiniz konular 

aşağıda listelenmiştir. 

*Akademik Makaleler 

*Endüstriyel Yazılar 

*Üniversite Hayatında Kimya 

*İş Hayatında Kimya 

*Laboratuvar Üzerine 

*Kimya Güvenliği 

12. Bu konulardan baska konular olsun istiyorsanız. 

Edtörlere ve vermiş olduğumuz gruba ulaşabilirsiniz.Yazılarımız 

Kimya içeriği dışına çıkmamaya 

çalışılacaktır. İş hayatı ve okul hayatnda kişisel 

gelişime yönelik ek yazılar olabilir. Bunun hakkında 

da çalışmalar yapılacaktır. 

13. Dergi tasarım ve yönetiminden sorumlu arkadaş 

buraya ek maddeler koyup değiştirme yetkisine 

sahiptir. 

14. Dergiyi okuyanlar bu kuralları kabul etmiş 

sayılırlar. 

İnovatif Kimya Dergisi

“EDİTÖRDEN” 

Merhaba İnovatif Kimya Dergisi 

Okuyucuları 

Ülkemizde, Kimya ve kimya meslek gurupları yalnız kalmıştı. Türkiye; kimyayı tanımıyordu, bizlerde kimyayı ülkemize 

tanıtalım dedik ve ilk girişimimiz İnovatif Kimya Dergimiz oldu. Aslında kimyanın bu kadar yalnız kalması bu mesleği 

okuyanların ortak sorunuydu. Biz dergiyi çıkartalım dediğimizde, meslektaşlarımız bize güvendiler ve yanımızda oldular. 

Çünkü hepimiz bir şeyler yazmak, bildiklerimizi aktarmak, kimyayı ve duygularımızı anlatmak istiyorduk. Sizler 

yazılarınızla hala yanımızda olduğunuza göre, hala bizlere güveniyorsunuz. Bizler de ismimizi internet ortamında tanıtacağız 

dedik ve bunu başararak sizlerin güvenini sarsmamış olduk. Bir etkinliğe gittiğimizde, İnovatif Kimya Dergisi’nin 

biliyoruz dediklerinde, sizlerin güvenini boşa çıkarmadığımız için gururlanıyor ve mutlu oluyoruz. 

Gelelim bu ay yayınladığımız yazılara; 

‘’İş Dünyasında Kadın’’ bu yazıyı sadece bayanlar okumamalı, erkeklerde okumalı. Bu sorun sadece bayanların değil, 

hepimizin sorunudur. Kadın istihdamında 135 ülke arasında 120. olduğumuzu hepimiz, düşünmeliyiz. Elif Hanım’ın, 

yazılarını 3 aydır okuyorsunuz. Bir öğrenci olarak, yazılarında süreklilik sağladığından ve bu ay önemli bir konuda yazı 

yazdığından dolayı, kendisine teşekkür ediyoruz. 

‘’Kimyasal Silahlar’’ kimyasal silahları bizlere tanıtmış, kimyasal silah olarak kullanılan maddelerin nerede, ne zaman 

ve nasıl ortaya çıktığından kısaca bahsedip; kimyasal silah olarak kullanılan maddelere maruz kaldığımızda alabileceğimiz 

önlemlerden bahsetmiş. Yaşamımızı ilgilendirdiğinden ve herhangi bir kimyasal silahla karşılaştığımızda 

savunma bilinci oluşturduğundan, her vatandaşın bilmesi ve okuması gereken bir yazıdır. Yazarımızın, dergimizde yazmış 

olduğu ikinci yazısıdır. Önemli bir konuda insanları bilinçlendirmeye çalıştığından Hakan Bey’e teşekkür ediyoruz. 

‘’İlaç Sektörü’’ ilaç sektörünün ithalatının ihracatından neden fazla olduğunu sorgulamış ve ilaç sektöründe kariyer 

yapmak isteyenlerin izleyecekleri yollardan bahsedilmiş. Vahit Bey, ilk sayımızdan belli yanımızda olup, bir ay bile aksatmadan 

yazı gönderdiği için teşekkür ederiz. 

‘’Güneş Termal Teknolojisi’’ yazıda, güneş ışıklarının yaydığı ısıyı kullanarak gece bile elektrik üretebilen bir sistem 

anlatılmış. Yazarımız bize Ocak ayında da yazı göndermişti. İki ay üst üste yazı gönderdiğinden dolayı Gökhan Bey’e 

teşekkür ederiz. 

‘’Smart Draw Programı’’ derginin genel yayın yönetmeninin yazısıdır. Diğer aylar da olduğu gibi bu ayda bizlere, 

bilgisayar bilgi ve tecrübesinden bahsetti. Dergiye verdiği emeklerinden dolayı teşekkür ediyoruz. 

‘’Geleceğin Malzemeleri Akıllı Polimerler’’ yazar üç boyutlu polimer olan hidrojellerden bahsetmiş. 

Dergimize, yazı gönderen ve göndermek isteyen yazarlarımızdan bir şey rica etmek istiyorum. Yazılarınızı yazmadan 

önce, yazmak istediğiniz konuyu bizimle paylaşmanızı istiyoruz. 

Ayşe EMİR 

Dergi Editörü

İçindekiler 

İnovatif Kimya Dergisi 

10 

“İlaç Sektörü ve Kimya” 

“İş Dünyasında KADIN” 

13 

18 

“Geleceğin Malzemesi Akıllı Polimerler” 

“Ayın Röportajı-Croda Firması, Ülke 

Müdürü Sorumlusu Mine Enüstün ile” 

23 

26 

“KİMYASAL SİLAHLAR” 

“Güneş Termal Enerjisi” 

32 

38 

“SmartDraw Kullanımı ve 

Yapabileceklerimiz”

44 

“Kimya Sektöründen Haberler”” 

“Her ay sizlere faydalı olabilecek 3 

web sitesi” 

48 

49 

“Kimya Bulmacası” 

“Kimya Bulmacası Çözümleri (Geçen 

Ay)” 

50

Vahit KENAR 

vahitkenar@gmail.com 

Sakarya 

Üniversitesi 

KIMYAGER 

(MEZUN) 

Merhaba Arkadaşlar; 

“İLAÇ 

SEKTÖRÜ 

VE KİMYA” 

nedeni ile de stratejik açıdan ülkemiz 

için bir kazançtır. [1] 

Sektörleri tanımaya kaldığımız yerden 

devam ediyoruz. Bu haftaki konumuz 

ilaç sektörü. 

İlaç sektörü, hayatımızdaki en kritik 

sektörler arasındadır. İmalat sanayinde, 

kimya sektörünün kapsamında yer alan 

ilaç endüstirisinin varlığı, ülkemizde 

halkın sağlığının korunmasında ekonomik 

ve stratejik açıdan büyük önem 

taşımaktadır. Ülkemizde yüksek üretim 

kapasitesi, güçlü alt yapısı ve nitelikli 

insan kaynakları ile dünyada hacim 

bakımından 16. sırada yer alan bir ilaç 

sektörümüz var. Ancak, potansiyeli olmasına 

rağmen ilaç sektörümüz henüz 

dünya ile rekabet edebilen bir konumda 

değil. 

Üretim yapan bir ilaç endüstrisine sahip 

olmamız; istihdamı, katma değeri, 

yatırımları ve ihracatı ile ekonomik 

açıdan; olası bir ambargo, harp, epidemik 

ve pandemik hastalıklar gibi olağan 

dışı durumlar karşısında ülkenin ilaç 

ihtiyacını karşılayacak yapıda olması 

İNOVATİF 

Global ilaç sektörü, son yıllarda hızlı 

bir büyüme süreci içerisine girmiştir. 

Büyümenin sebepleri arasında yaşlı 

nüfusun artması, patent sürelerinin 

uzaması, bireysel ilaçların gelişmesi, sosyal 

güvenlik müesseseleri kapsamının 

genişlemesi ve yaygınlaşması, biyolojik 

ve biyoteknoloji ürünlerinin artması ve 

yaygınlaşması gibi etkenler bulunmaktadır. 

[2] 

1980-1990 arasında ilaç ihtiyacının 

%80’ini yerli üretim ile karşılayan Türkiye’nin, 

2010 yılında ihtiyacının %60’ını 

ithalatla karşılar hale geleceği ile ilgili 

tahminler düşündürücüdür. 1980’li yıllarda 

İbrahim Ethem, Eczacıbaşı, Deva, 

Fako, İlsan-İltaş vb. gibi lider firmaların 

yabancı sermayeli firmalar haline 

dönüşmesi ve pozisyonlarını ithalatçı 

firmalara bırakması dikkatle izlenmesi 

ve değerlendirilmesi gereken bir durumdur. 

[3] 

Kimya Dergisi 10

Yerli üretimin güçlü olduğu dönemlerde kişi başına düşen ilaç tüketiminin 35 

ABD Doları’ndan (1998) 126 ABD Doları’na (2007) çıkması, ithalatı üretime 

tercih eden yanlış bir politikanın sonucudur. 2023 yılında dünyanın en büyük 

10 uncu ilaç tüketim pazarı olacağı öngörülen Türkiye’de, kişi başına tüketimin 

astronomik boyuta çıkması, günümüzde ödeme sıkıntısı çeken Sosyal Güvenlik 

Kurumu’nun sıkıntılı bir geleceğe sürüklendiğinin habercisidir. 2023 yılında 

DPT’nin öngördüğü tüketimimizin kişi başına 250 ABD Doları olacağı göz önüne 

alınırsa geleceğe dikkatli ve gerçekçi bir ilaç politikası ile yaklaşmamızın önemi 

yadsınamaz. [2] 

Gelelim işin istihdam boyutuna. 

Bu sektörde kariyer yapmak isteyen arkadaşlarımız neler yapmalılar? 

Bu konuda Novartis Genel İK direktörü şöyle diyor; 

Öncelikle üniversite öğrencileri, hangi sektörde ve hangi pozisyonlarda çalışmak 

istediklerine öğrencilik yıllarında veya yaptıkları stajlarda karar vermeliler ki; 

sektör ve görev değiştirerek zaman ve motivasyon kaybı yaşamasınlar. Hangi sektörün 

kendilerine ve beklentilerine uygun olduğunu iyice analiz etmeliler. İlaç 

sektöründe kariyer hedefleyenlere, öğrencilik yıllarında yaptıkları stajlar, çalışmayı 

hedefledikleri sektör ve pozisyonlar ile ilgili yeterli bilgiyi sağlayacaktır. Böylece 

staj yaparken hangi alanda güçlü olduklarını ve geliştirmeleri gereken yönlerini 

görerek, iş hayatına avantajlı başlayabilirler. 

11 

İNOVATİF 


Hedefledikleri pozisyona yönelik ne 

tür bilgi, beceri ve yetkinlik gerekiyor 

bunları araştırmaları, sonrasında da 

ilaç sektöründe çalışmaları için güçlü 

yönlerinin olup olmadığını tartmaları 

gerekiyor. Özellikle ilaç sektöründe 

konusuna hakim, başarma azmi yüksek, 

entelektüel birikime sahip çalışanların 

istihdam edildiği düşünüldüğünde, 

kariyer yapmak isteyen adayların kişisel 

gelişimlerine önem vermeleri gerektiğini 

söyleyebilirim. İlaç sektörü, insan 

sağlığı alanında hizmet veren bir sektör 

olduğundan, çalışacak kişilerin bu 

anlamda motive olması ve bu önemli 

sorumluluğun bilincinde olması gerekiyor. 

Yani insan ve çözüm odaklı olmalılar. 

[3 ]TÜRKİYE KİMYA SEKTÖRÜ 

STRATEJİ BELGESİ VE EYLEM PLANI, 

2012-2016 

Yukarıda Novartis-İnsan Kaynakları 

Direktörü Şenay Kızılkaya’nın da belirttiği 

gibi eğer bu sektörde kariyer 

yapmak isteyen arkadaşlarımız varsa, 

bu arkadaşlar kendilerini sürekli 

geliştirmeli ve yaratıcılık kabiliyetlerini 

artırmalılar. Son olarak bu sektörün 

çeşitli departmanlarında özellikle son 

yıllarda ağırlıklı olarak kimyager arkadaşlarımızın 

tercih edildiğini belirtmek 

ister, kariyer ve ideal yolunuzda sizlere 

başarılar dilerim. Görüşmek üzere sağlıcakla 

kalın. 

Kaynaklar: 

[1] TÜRKİYE İLAÇ SANAYİ SEKTÖR 

RAPORU, TÜRKİYE ODALAR VE 

BORSALAR BİRLİĞİ TÜRKİYE İLAÇ 

SANAYİ MECLİSİ, EKİM 2008 

[2] İlaç Sektörü Vizyon 2023 Raporu-PwC 

Türkiye 

İNOVATİF 


Elif Nida KILIÇ 

elifnidaklc@gmail.com 

KIMYA 

MÜHENDISI 

(öGRENCI) 

Yıldız Teknik 

Üniversitesi 

“İŞ 

DÜNYASINDA 

KADIN” 

Arkadaşlar Merhaba, 

Bu ay sizlerle iş dünyasında kadının 

yeri ve kadın iş istihdamı hakkında 

bilgiler paylaşmak istiyorum. 

Her yıl sadece Mart ayının 8’inde 

konuşulan ve ardından unutulan kadınların, 

aslında hayatın her alanında 

büyük katkıları olduğunu bilmiyoruz 

veya çoğunlukla bunu göz ardı ediyoruz. 

Hizmet sektörü başta olmak 

üzere bugün aklımıza gelebilecek hemen 

her alanda kadınlar çalışıyor ve 

geleceğimizi şekillendirmeye devam 

ediyor. Ancak kadınların iş dünyasında 

yaşadığı birçok sorun var. Özellikle de 

Türkiye’de. Konuşulacak, tartışılacak 

çok şey var aslında. Ama öncelikle 

nasıl bir ülkede yaşadığımızı bilmemiz 

gerekli. Dikkatimi çeken çok önemli bir 

raporla başlamak istiyorum. Türkiye, 

Dünya Ekonomik Forumu tarafından 

yayınlanan Küresel Cinsiyet Uçurumu 

Raporu’na göre kadın - erkek eşitliği 

açısından 135 ülke arasından 2012 

yılında 124’ncü, 2013 yılında 120’nci 

sırada seçildi. 

13 

İNOVATİF 


Araştırmada ekonomik katılım, eğitim, 

siyaset ve sağlık gibi pek çok kriter 

dikkate alınmış durumda. Ekonomi 

alanında kadın erkek eşitliği açısından 

129’ncu, eğitimde 108’inci, siyasal 

güçlenmede 98’inci ve sağlıkta 62’nci 

sırada bulunan bir ülkede yaşıyoruz. [1] 

Türkiye, her 3 kadından birinin hayatında 

en az bir kere şiddet görmüş olduğu 

bir ülke. Ne yazık ki her gün onlarca 

kadın; şiddet, taciz ve tecavüze maruz 

kalıyor. Bunun yanında okumak ve iş 

hayatında yer almak isteyen azimli bir 

kadın kitlesi var. Peki Türkiye’de kadınların 

iş hayatına atılma oranı nedir? 

Türkiye’ de işgücüne katılma oranlarının 

son 20 yıldaki gelişimi incelendiğinde, 

kadın işgücünün dünyanın genelinde 

sergilediği artış sürecinin ülkemiz için 

geçerli olmadığı görülmektedir. Ülkemizde 

kadınlar kentsel emek piyasalarına 

çok cılız bir şekilde katılabilirlerken, 

katılımlarının daha yüksek olduğu kırsal 

emek piyasalarında çalışanların %80’inden 

fazlası ücretsiz aile işçisi konumunda 

bulunmaktadır.[2] 

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK), 

yaptığı çalışmalara göre Türkiye’de 15 

yaşın üzerinde olan ve çalışmak için bir 

engeli bulunmayan 27,8 milyon kadının 

sadece 7,3 milyonu çalışıyor. 2012 

yılında işgücüne katılım oranı kadınlarda 

%29,5 iken, erkeklerde %71’dir. İstihdam 

edilen kadın nüfus oranı %26,3, 

erkek nüfus oranı ise %65‘tir. Ücretli 

veya yevmiyeli olarak çalışan kadınların 

oranı %54,3 iken kendi hesabına çalışan 

kadınların oranı %10,8’dir. [3] 

Yapılan çalışmalara göre kadınlar, 

erkek girişimcilerle karşılaştırıldığında, 

kârdan çok sosyal itibara önem vermekte, 

risk almada erkek girişimcilere 

oranla daha temkinli hareket etmekte 

ve daha az özgüvenli bulunmaktadır. 

Bu bağlamda Türkiye’de işverenler içerisinde 

kendi işini kuran ve girişimcilik 

faaliyetleri içerisinde olan kadınların 

oranı %13 olarak belirlenmiştir. [4] 

Görüldüğü gibi Türkiye’de kadın çalışan, 

istihdam ve girişimci oranı oldukça 

düşük. Bunun en büyük nedeni de ne 

yazık ki sosyal eşitsizlik ve ata-erkil 

toplum yapısı. Bırakın kız çocuğunu 

şehir dışına üniversite okumaya göndermeyen 

aileleri; halen ‘’Kız çocukları 

okumaz, kocası bakar’’ düşüncesiyle 

ilkokullardan, ortaöğretimlerden alınan 

kızlarımız var. Bunun yanında öğrenimini 

tamamlamış; ancak evlendikten 

sonra eş baskısı ile çalışma hayatından 

uzaklaşmak zorunda kalan kadınlarımız 

var. 

İNOVATİF 


ÇOCUK DA YAPARIM, 

KARİYER DE 

Türkiye’de 0-5 yaş grubunda çocukların 

yaşadığı hanelerde, çocuk bakımını 

%89,6 oranında anneler üstlenirken, 

%1,5’ini babalar üstlenmektedir. Diğer 

taraftan, çocukların %4,8’inin bakımını 

babaanneler ve %3,5’inin bakımını ise 

anneanneler üstlenmektedir. [5] 

Bu oranlar, bizlere çalışan bir anne 

olmanın zorluğunu anlatan güzel bir 

gösterge. İş yaşamının yorgunluğunu 

atmak ve biraz olsun dinlenmek için 

evlerine gelen kadınlara en büyük 

destek eşleri tarafından verilmeli. Ancak 

maalesef pek böyle olmuyor. Kadınlar, 

hem çalışma hem ev düzenini sağlama 

hem de çocuklarına bakma görevini 

üstleniyor. Bu koşuşturma da zaman 

zaman kadınları tercih yapmak zorunda 

bırakıyor. Türk toplum aile yapısından 

kaynaklanan bu sorun değişmedikçe 

benzer zorluklar yaşanacak gibi. 

Çocukken, ‘Büyüyünce ne olmak istersin?’ 

diye sorar teyzeler, amcalar. 

Hepiniz karşılaşmışsınızdır bu soruyla. 

Kimimiz ‘Doktor olmak istiyorum.’ 

diye cevapladık bu soruyu, kimimiz 

‘öğretmen’... Bazılarımız ise ‘Ben anne 

olmak istiyorum.’ dedi. Peki, hepsi bir 

arada mümkün olabilir mi? Hem çocuk, 

hem kariyer sahibi olabilir miyiz? Şahsi 

fikrimden önce gelin bir istatistiklere 

bakalım: 

Bir diğer konu da iş yaşamındaki bazı 

kurallar ve yasalardır. Zaten pek çok sektörde 

işe alımlarda ikinci plana atılan 

kadın, bir de doğum yapmak istediğinde 

birçok zorlukla karşılaşıyor. Bu noktada 

bazı değişiklikler yapılıyor. Geçtiğimiz 

yıl düzenlenen ‘‘Türkiye İçin Nüfus ve 

Aile Politikaları Kapsamında Yapılan 

Mevzuat Çalışmaları” paketinde doğum 

yapan kadınlar için doğumdan önce 8 

hafta olan izin süresinin toplamda 18 

aya çıkarılması, ücretli izni biten kadınların 

ilk çocuk sonrası 6 aya kadar yarı 

zamanlı esnek çalışması gibi maddeler 

yer almış ve tartışmalara neden olmuştu. 

15 

İNOVATİF 


Bu maddelerin; kadın istihdamını 

artıracağını düşünen de var, düşüreceğini 

düşünen de.. İstanbul Ticaret 

Odası (ITO) Başkanı Erdal Bahçıvan, 

“Son dönemdeki düzenlemeler, kadınların 

lehine gibi görünüyor; ama bence 

yanlış bir etkisi olabilir. Genişletilen 

haklar, kadın istihdamını zorlaştıran 

adımlardır. Bence buna kadınlar karşı 

çıkmalı. Böyle giderse, işverenler işe 

eleman alırken ‘kadın mı erkek mi’ 

diye düşününce, erkekten yana bir ayrıma 

gelebilirler. Türkiye’de kadınların 

işgücüne katılım oranı zaten düşük 

seviyelerde. Bizim, hem kadın çalışan 

sayımızı, hem kadın girişimci sayımızı 

artırmamız gerekiyor.” demişti. [6] 

Öte yandan kreş konusunda da bakanlıklar 

tarafından bazı çalışmalar 

yapılıyor. ‘’Devlet memurlarının 25 ile 

66 ay arasındaki kreşe giden çocukları 

için kamu veya özel kreş ayrımı yapılmaksızın 

çocuk sayısına göre en yüksek 

devlet memuru aylığının yüzde 50’sine 

(365 lira) kadar kreş parası yardımı 

yapılması’’ da gündemde olan bir başka 

konu. [ 6 ] 

Bunların dışında son 10-15 yıldır şirketlerin 

de geliştirmiş olduğu kadınerkek 

çalışan sayısını dengeleme politikaları 

mevcut. Bu politikaların temel 

amacı, eşit olanaklar yaratmak ve 

maksimum verim elde etmek. Çünkü 

kadının iş dünyasında aktif olması demek 

gelişmek ve kalkınmak demektir. 

Türkiye Ekonomik Politikaları Araştırma 

Vakfı’nın (TEVAF), geçen yıl şubat 

ayında açıkladığı ‘Türkiye’yi Kadınlar 

Büyütebilir mi?’ araştırması da bunları 

kanıtlar nitelikte. Araştırmaya göre 

İNOVATİF 

kadınların işgücüne katılımı %38’e yükseldiğinde, 

milli gelir 19 bin doları; 

yüzde %61’e yükselmesi durumunda 

ise 21 bin doları bulacak. Araştırmanın 

bir diğer ilginç bir tarafı da şu: Türkiye 

2023 hedefine; ancak kadın istihdamının 

artması ile ulaşabilir, erkekler 

%100 istihdam edilse bile Türkiye’nin 

2023 yılı hedefine ulaşması mümkün 

değil. [1] 

Sanayi devrimiyle başlayan ve 

günümüze kadar süren kadınların iş 

dünyasında yer edinme çabası, eminim 

ki gelecekte de devam edecek. Hem 

kariyer, hem çocuk sahibi birçok kadın 

var ve kadınlar, yeterli olanaklar verildiğinde 

hayatı şekillendirmekte büyük 

rol oynayacak. İyi bir yuva kurmanın ve 

çocuk sahibi olmanın çalışma hayatını 

engellemeyeceği güzel günler görmek 

dileğiyle... 

Kaynaklar: 

[1] http://www.dunya.com/kadinlarcalismazsa-25-bin-dolar-zor-184163h. 

htm 

[2] Özer, Mustafa ve Biçerli, Kemal , 

‘‘Türkiye’de Kadın İşgücünün Panel Veri 

Analiz ’’, Sosyal Bilimler Dergisi 2003- 

2004, s.2 

[3] Türkiye İstatistik Kurumu, ‘‘İstatistiklerle 

Kadın 2012’’, Sayı 3904, s. 93-96 

[4] Soysal, Abdullah, ‘‘Türkiye’de Kadın 

Girişimciler: Engeller Ve Fırsatlar 

Bağlamında Bir Değerlendirme’’, Ankara 

Üniversitesi SBF Dergisi 65-1, s.11-13 

16 


[5] Türkiye İstatistik Kurumu, (Nisan 

2013) , ‘İstatistiklerle Çocuk 2012’, Sayı 

13488, s.44 

[6] http://www.hurriyet.com.tr/ 

ekonomi/24915527.asp 

Görsel Kaynaklar: 

[1] http://hakanozzer.blogspot. 

com/2011/11/reklamlar-neden-kadnlara-hitap-eder.html 

[2] http://www.yabantv.com/ 

haber/10369-en-fazla-kadin-istihdami-tarimda 

[3] http://www.ailehaber.com/calisma-hayatinda-kadinlar-8210h.htm 

17 

İNOVATİF 


İsmail BAYRAKTAR 

ismbyrktr@gmail.com 

YÜKSEK 

KIMYAGER 

(MEZUN) 

Adnan Menderes 

Üniversitesi 

GELECEĞİN MALZEMESİ 

“AKILLI 

POLİMERLER” 

Bütün temel disiplinler içinde en 

popüler araştırma ve geliştirmeye Nanoteknoloji 

alanı sahiptir. Bu araştırmalarda 

polimer bilimi ve teknolojisi büyük 

bir önem kazanmıştır. 

Günümüzde kaynakları her geçen gün 

azalan doğal malzemelere alternatif olan 

polimerlerin varlığı, “makromolekül” 

tanımlaması ile ilk olarak 1920’li yıllarda 

Hermann Staudinger tarafından 

öne sürülmüştür. Polimerler; çevre teknolojileri, 

nanoparçacıklı ilaç salınım 

sistemleri, sensör ve biyosensörler, 

biyolojik laboratuar cihazları, yakıt 

hücresi polimer elektrotlar, kendinden 

düzenlenebilen polimer filmler, polimer 

karışımlar, ayırma ve saflaştırma 

teknolojileri, tıp, veterinerlik, ziraat 

gibi hayatımızın hemen her safhasında 

kullanım alanına sahiptir. Polimerlerin 

işlenme kolaylığına, mekanik 

davranışlara, esnek yapılara ve düşük 

yoğunluğa sahip olmaları, kullanım 

alanlarının giderek yaygınlaşmasını 

sağlayan avantajlardır[1,2,3]. 

girdiklerinde çözünmezler; ancak çok 

miktarda suyu emerek yumuşak bir 

hal alırlar. Çok kısa sürelerde(yaklaşık 

30 saniye) orijinal ağırlıklarının 10 

katından 1000 katına kadar suyu emerek 

şişen “süpergözenekli hidrojeller”, özellikle 

yeni tür biyomedikal cihazların 

geliştirilmesi amacıyla araştırmacılar 

tarafından değerlendirilmekte ve diğer 

teknolojik uygulamalar açısından da 

büyük bir gelecek vaat etmektedirler. 

Aşağıda bir hidrojel örneğinin 

SEM(Taramalı Elektron Mikroskobu) 

görüntüsü, bize polimerin yüzeyi hakkında 

çarpıcı sonuçlar vermektedir. Bir 

süngeri anımsatan bu yapı; biyouyumlu 

olması sebebiyle, ilaç salınımı ve biyoteknoloji 

alanında sıkça kullanılmaktadır. 

“Hidrojel” olarak adlandırılan üç Şekil 1 : Hidrojel örneğinin gözenekli 

boyutlu polimerler, suyla etkileşime yapısı[4] 

Kimya Dergisi 18 

İNOVATİF

Yukarıda kısaca bahsetmeye çalıştığım, 

çevreden gelen en küçük fiziksel ve 

kimyasal uyarılara karşı büyük ve keskin 

değişimler gösteren hidrojellere, çevreye 

duyarlı hidrojeller, bir başka deyişle 

“Akıllı Hidrojeller” denir. Herhangi 

bir malzemenin akıllı olması, dış uyarıları 

algılayıp yarar sağlayacak şekilde 

tepki üretmesi demektir. Hidrojeller, 

farklı uyarılar karşısında(sıcaklık, pH, 

manyetik alan, elektriksel alan, ışık v.b) 

şişme davranışlarında, örgü yapılarında, 

geçirgenlik özelliklerinde veya mekanik 

mukavemetlerinde değişiklikler göstermektedir[5]. 

Üzerinde en çok çalışılan polimer, kuşkusuz 

poli N-izopropilakrilamid, kısaca 

PNIPAM’dır. Bu polimerin en önemli 

özelliği, diğer materyallerin aksine sıcaklık 

artışı ile büzüşmesidir. Bu polimer, 

sıcaklık belli bir değerin üstüne 

çıktığında faz ayrımı meydana gelerek 

büzülür. Bu sınır sıcaklık değerine, 

en düşük kritik çözelti sıcaklığı(lower 

critical solution temperature, LCTS) 

adı verilir. Bu sıcaklığın altında polimer 

zincirleri genleşerek polimer, suda 

çözünür. Belli bir sıcaklığın üstünde ise 

polimer çözünmez. Bu polimerin diğer 

bir önemli özelliği, ise sıcaklığa duyarlı 

olması yani sıcaklık değişimlerine karşı 

gösterdikleri şişme ve büzüşme tepkileri, 

geri dönüşlüdür. 

“Akıllı Hidrojeller” 

Ne Kadar Akıllı? 

T= 15 C T= 20 C T= 25 C T= 30 C T= 35 C T= 40 C T= 45 C 

Bu hızlı cevap, jellerin robotlar veya 

diğer mekanik aygıtlarda veya insan 

protezlerinde, kas olarak kullanılmasını 

sağlar. Hızla gelişen teknolojide, 

tıp alanındaki en önemli kullanım 

alanlarından biri de kontrollü 

ilaç salınımıdır. Burada önemli olan, 

ilaçların gerekli organlara istenilen 

dozlarda ve belli sürede verilmesidir. 

Son yıllarda ilaçları sabit hızda salmak 

için polimerik, yapıları kullanıyorlar. 

19 

Akıllı jeller, bu sistemlerin geliştirilmesinde 

önemli roller oynarlar. Jel, vücut 

içindeki şartlara duyarlı olduğundan, 

salım hızını değiştirerek kandaki ilaç 

seviyesini uygun düzeyde tutabilecektir. 

Sıcaklığa duyarlı ya da diğer fiziksel 

koşullara duyarlı jellerin kullanımıyla 

ilaç molekülleri, jel örgüsünde hapsedilebilir 

ve sıcaklıktaki değişime uygun 

olarak ortama salınabilir. 

İNOVATİF 


Örneğin; PNIPAM kullanıldığında, 

25°C’de jel yapı içerisine dağılır. Bu 

ilaç yüklü jel, vücut sıcaklığında ilaçla 

birlikte su jelden ayrılır ve jel büzüşür. 

Hidrofobik ilaçlarda ise tam tersi olarak 

LCTS’nin üzerinde jel, yapısına hapsedilir 

ve LCTS’nin altındaki sıcaklıklarda 

da dış ortama salınır[6,7]. 

Akıllı jellerin, diğer bir önemli grubunu 

da pH’a duyarlı jeller oluşturur. Bunlar, 

pH’a bağlı olarak şişme ya da büzülme 

davranışının gözlemlendiği iyonik ağ 

yapılardır. Uygun pH ve iyonik güce sahip 

sulu ortamda bu gruplar iyonlaşarak, 

jelde sabit bir elektriksel yük(negatif 

ya da pozitif) oluştururlar ve bu elektrostatik 

kuvvetlerin birbirini itmesi 

sonucunda ağ yapıya çözücü(su) girişi 

artarak yapı şişer. 

jel genleşerek kapılar kapanır. Kandaki 

şeker(glukoz) seviyesi yükseldiğinde, 

zarda hapsedilmiş glukoz oksidaz enzimi, 

glukoz ile reaksiyona girerek pH’ın 

4’e düşmesine neden olur. Bu düşük 

pH’da jel büzüşerek kapılar açılır ve insülin 

salınımı gerçekleşir[8,10]. 

Normal 

glukoz pH 7.4 

pH 4.0 

İnsulin 

Gözenekli 

materyal 

İlaç salınımı ile ilgili bu konuda yapılan 

çalışmalardan biri de şudur. İlaçları, 

asidik haldeki mide ortamından korumak 

için akıllı jellerden yararlanılır. 

Akıllı jeller, düşük pH’da büzüşmekte, 

yani mideden etkilenmeden geçerken, 

bağırsaklarda(pH > 7) şişerek geçirgen 

hale gelmektedir. Böylece, içerisindeki 

ilacın, uygun koşullarda salınımı sağlanmış 

olur. Diğer bir önemli uygulaması 

ise şeker hastalığının tedavisinde 

kullanılan insülin salınımıdır. Bunun 

için hazırlanan jel, insülin içeren bir 

rezervuar ve bunun etrafını çevreleyen 

poli(metakrilik asit–polietilen glikol) 

zardan oluşur. Bu kopolimer zarın 

içinde glukoz oksidaz enzimi hapsedilmiş 

durumdadır. 

Zar, gözenekli bir yapıya sahiptir ve 

üzerinde açıklıklar(moleküler kapılar) 

mevcuttur. Yüksek pH değerlerinde(örneğin; 

normal vücut pH‘ı 7,4’te) 

Şekil 4 : Şeker hastalığı için geliştirilen 

bir polimer 

Akıllı polimerin özellikleri bu kadar mı? 

Peki, kemoterapiye alternatif bir yöntem 

bulunabilir mi? Nanoteknoloji, bu alanda 

çalışmalar sürdürmekte ve en yakın 

yöntem yine polimerlerden… 

Manyetik alana duyarlı hidrojeller, 

manyetik alan etkisiyle şişip büzüşebilen 

hidrojellerdir. Kolloidal haldeki 

manyetik parçacıkların çapraz bağlı 

NIPA ve PVA hidrojelerinin içine 

yerleştirilmesiyle oluşur. Hidrojel, 

manyetik alana girdiğinde ısınırken 

manyetik alan kaldırıldığında soğuyarak 

başlangıç haline gelmiştir. 

İNOVATİF 


Manyetik 

hidrojel 

Şekil 5 : Manyetik hidrojel örneğinin mıknatısa cevabı[4] 

Yakın bir zamanda yapılan bir çalışmadan bahsetmek istiyorum. Kanser hücreleri 

üzerine yapılan bir araştırmada, manyetik duyarlı hidrojeller uzaktan kontrol edilerek(bir 

mıknatıs yardımıyla) hasarlı hücreye taşındı ve uygulanan manyetik alan 

ile ısınmaya başlandı. Bu ısınma 40-45 oC aralığında yapıldı ve kanser hücresinde 

zamanla azalma gözlendi. Bu tedaviye “Hipertermia Tedavisi” denir. Yapılan deneyde, 

uygulanan manyetik alan ile jel ısınmış ve jelin üzerindeki bakteriler ısı etkisiyle 

ölmüş, diğer tarafta kalan hücreler ise yaşamaya devam etmiştir. 

Şekil 6 : S.A. Meenach ve ark., 2010 yılında yaptığı bir çalışma [9] 

21 

İNOVATİF 


Kaynaklar : 

1. Paul, D. R., Robeson, L. M., 2008. Polymer 

nanotechnology: Nanocomposites. 

Polymer 49 : 3187-3204. 

2. Okay, O., 2010. Polimerlerik Malzemelerin 

Bugünü ve Yarını Konferans 

Notları. 

3. Saçak, M., 2008. Polimer Kimyası 

4. Bayraktar, İ., 2012. Manyetik Hidrojellerin 

Sentezi, Karakterizasyonu ve 

Soğurum Özelliklerinin İncelenmesi. 

Yüsksek Lisans Tezi. 

5. Gümüşderelioğlu, M., 2010. Yumuşak 

ve Akıllı Polimerler, Bilim ve Teknik 

Dergisi. 

6. Zrinyl, M., 2000, Intelligent Polymer 

Gels controlled by magnetic fields, 

Colloid Polymer Science, 103 

7. Mark E. Byrne, 2002, Molecular imprinting 

within hydrogels, Advanced 

Drug Delivery, 54 

8. N. A.Peppas, 1987, Hydogels in Medicine 

and Pharmacy, CRC Pres, Boca. 

9. Meenach, S. A., Hilt, J. Z., Anderson, 

K. W., 2010. Poly(ethylene glycol)-based 

magnetic hydrogel nanocomposites for 

hyperthermia cancer therapy. Acta Biomaterialia 

6 : 1036-1046 

10. Özcan, İ., Ö, Ö., 2011. Geleceğin 

Polimerleri: Çevresel Faktörlere Duyarlı 

Akıllı Polimerler. Türk Farmakoloji 

Derneği Klinik Farmakoloji Çalışma 

Grubu Bülteni. 

İNOVATİF 


AYIN RÖPORTAJI 

Öncelikle bize kendinizden söz eder misiniz (Mezun olduğunuz Üniversite 

ve Kaç yıldır bu sektörde çalıştığınız hakkında.)? İşinizden ve sorumluluk 

alanınızdan kısaca söz edebilir misiniz? 

Boğaziçi Kimya Mühendisliği bölümünü bitirdikten sonra aynı üniversitede 

Polimer üzerine yüksek lisans yaptım. Aynı zamanda öğretim görevlisi olarak da 

çalıştım. Akabinde Procter & Gamble, Ciba ve BASF’de farklı görevlerde bulundum. 

Yaklaşık 20 yıldır FMCG ve hammadde sektöründe çalışıyorum. İki yıldır 

Croda Türkiye’nin ülke müdürlüğü görevini sürdürmekteyim. 

Croda Kimya Tic. Ltd. Sti. Hakkında bilgi verebilir misiniz? Ürün portföyünüz 

nelerdir,firma porfilinizden söz edebilir misiniz? 

Croda, 1925 yılında kurulmuş bir İngiliz firmasıdır. Hemen hemen her tür 

endüstriye tedarik edilen doğal bazlı özel kimyasallar üreten bir dünya lideridir. 

Firmanın 34 farklı ülkede yaklaşık 3400 çalışanı bulunmaktadır. Croda’nın aktiviteleri 

genel olarak üç sektörle sınıflandırılabilir: 

23 

İNOVATİF 


Tüketici Ürünleri grubu (kişisel bakım, sağlık ve tarım ilaçları hammaddeleri) 

Yenilik ve sürdürülebilir malzemeler için artan ihtiyaç olan tüm pazarlar; 

Performans Teknolojileri grubu (ev bakım ürünleri, polimer katkıları, 

polimer ve boya, lubrikan katkıları ve bitkisel yağlar); 

Endüstriyel Kimyasallar (oleokimyasallar). 

Ek olarak Croda, firmanın global yapısındaki yeni teknolojileri belirleyen ve entegre 

eden bir Teknoloji Yatırım Grubu’na sahiptir. 

Türkiye pazarındaki yerinizi nasıl ifade edebilirsiniz? Açıklayabilir misiniz ? 

Croda, Türkiye’de özellikle kozmetik ve ilaç hammaddeleri alanlarında bilinirliği 

yüksek bir firma. Aktif müşteri ziyaretlerimiz sonucunda diğer sektörlerde de 

varlığımızı göstermeyi ve bilinirliğimizi artırmayı hedefliyoruz. 

Bu konuma gelmek için nasıl bir yol izlediniz? 

Türkiye’deki geçmişimiz çok yeni olmasına rağmen global olarak kuvvetli bir firma 

olmamız, kaliteli ve ulaşılabilir ürün portföyümüz, ayrıca genç ve enerjik ekibimiz 

sayesinde oldukça önemli birçok firmanın tedarikçi listesine girmeyi başardık 

Zamanla hem teknik desteğimiz hem de servis kalitemizi daha da ileri götürerek 

Türkiye pazararında kalıcı bir başarıya ulaşmayı hedefliyoruz. 

Geçen aylarda aldığınız ödülden söz edebilir misiniz? 

Bu ödülün tam olarak anlamı ve kapasitesi açısından sizler açısından da önemi 

ve katkısı nedir? 

Değişen dünya koşullarından ötürü Croda için sürdürülebilirlik oldukça önem 

kazanmıştır. Firmanın bu konuda farklı projeleri olmaktadır. İklim değişiklik politikası, 

sera gazı emisyonları, emisyon ve su kullanımını azaltma hedefleri bunlar 

arasında yer almaktadır. 

Croda, sürdürülebilirlik konusuna önem vermektedir, bunun hem kendimiz hem 

de iş ortaklarımızın gelecek iş başarıları için öneminin farkındayız. Bu konuda saygın 

bir kuruluş olan CDP tarafından verilen bu ödül firmamız için bu nedenle çok 

değerlidir. 

Bu ödülü almada etkin olan departmanlarınızdan ve nasıl bir çalışma yöntemi 

olduklarından kısaca söz edebilir misiniz? 

Firma içinde özel bir Sürdürülebilir İş geliştirme bölümü olmakla birlikle her 

fonksiyon ve hatta her çalışanımızın da bu konuda eğitimli ve bilinçli olması da bu 

ödülü almamızda bir etken olmuştur. 

İNOVATİF 


İngiltere’deki Financial Times and Stock Exchange (FTSE)’de yer alan 350 firmadan 

sadece 41 firmanın hak kazandığı bir pozisyona sahip oldunuz, bundan 

sonra firma olarak nasıl bir yol izlemeyi ve neler yapmayı düşünüyorsunuz. 

Firma, zor şartlar altında kazanılan bu başarıların devamını getirmek üzere 

yukarıda belirtilen su, iklim değişikliği, sera gaz emisyonları gibi çevresel konularda 

kendini daha da geliştirmek için çalışmalara devam edecektir. 

Bizlere söylemek istediğiniz eklemek istediğiniz başka bir şey var mı? 

İlginiz ve vaktiniz için teşekkür ederim 

Bu ay bu Röportaj için. Croda Ülke Müdürü Sorumlusu Mine Enüstün ’e teşekkür 

ediyoruz. 

Firma Bilgisi : 

Croda, hemen hemen her tür endüstriye tedarik edilen doğal bazlı özel kimyasallar 

üreten bir dünya lideridir. 

Firmanın 34 farklı ülkede yaklaşık 3400 çalışanı bulunmaktadır. 

Croda’nın aktiviteleri genel olarak üç sektörle sınıflandırılabilir: 

Tüketici Ürünleri grubu (kişisel bakım, sağlık ve tarım ilaçları hammaddeleri) – 

yenilik ve sürdürülebilir malzemeler için artan ihtiyaç olan tüm pazarlar; Performans 

Teknolojileri grubu (ev bakım ürünleri, polimer katkıları, polimer ve boya, 

lubrikan katkıları ve bitkisel yağlar); Endüstriyel Kimyasallar (oleokimyasallar). Ek 

olarak Croda, firmanın global yapısındaki yeni teknolojileri belirleyen ve entegre 

eden bir Teknoloji Yatırım Grubu’na sahiptir. 

25 

İNOVATİF 


Hakan ÇELİK 

hakancelik.ksk@hotmail.com 

“KİMYASAL 

SİLAHLAR” 

Ege 

Üniversitesi 

Kimyasal silahlar, fizyolojik etkileri 

nedeniyle canlıları kitlesel olarak çok 

kısa sürede öldürme veya yaralama 

kapasitesine sahip toksisitesi, zehir etkisi 

yüksek, çevresel etkenlere dayanıklı, 

taşınması ve saklanması kolay kimyasal 

zehirlerdir. Hedef ülkede ve toplumda, 

asker ve sivilleri saf dışı bırakmak, 

hareket kabiliyetini azaltmak, bitkisel 

ve hayvansal besinleri zehirleyerek 

kullanılmaz hale getirmek amaçlarına 

yönelik kullanılmak üzere tehdit unsuru 

olarak bulundurulur. Esasında yapımı, 

saklanması ve kullanılması milletlerarası 

antlaşmalarla yasaklanmıştır. Normal 

şartlar altında katı, sıvı ve gaz halinde 

bulunurlar. Vücuda ağız burun, boğaz, 

göz, cilt, akciğerler ve sindirim sistemi 

yoluyla girerler. İklim koşullarına bağlı 

olarak kısa ve uzun süreli etki yapabilme 

özellikleri vardır. 

Kimyasal Savaşların Tarihi 

Kimyasal savaş maddelerinin savaş 

alanında kullanımı, ilk defa I. Dünya 

Savaşı sırasındadır. Almanlar tarafından 

Klorin gazının bulunduğu bidonların 

kapaklarının açılması ve rüzgâra 

bırakılarak gazın dağılması yöntemi 

ile kimyasal savaş başlamıştır. Hemen 

arkasından Fransızlar 1915’te Fosgen 

gazını cephane içine koymuşlar ve bu 

şekilde Alman mevzilerine atmışlardır. 

Bu olay kimyasal silahların kullanımına 

temel oluşturmuştur. 

Haziran 1917’de ise yine bir ilk olarak 

Almanlar, kusturucu bir gaz olan Difenilkloroarsin 

(DA) maddesini Hardal 

gazı ile eş zamanlı olarak kullandı. Difenilkloroarsinin 

Hardal gazı ile birlikte 

kullanılmasının sebebi olarak; bu gazın, 

gaz maskesinin çıkarılmasına neden olması 

ve dolayısıyla Hardal gazının daha 

etkili olmasını sağlaması gösterilmektedir. 

I. Dünya Savaşı süresince bu gazlar, 

her iki tarafın da çok önemli kayıplar 

vermesine neden olmuştur. 

İNOVATİF 


1925 yılında imzalanan Cenevre Anlaşması 

ile kimyasal gazların savaş 

sırasında kullanılması yasaklandı. Bu 

anlaşmada, içinde ABD`nin de bulunduğu 

bazı ülkeler, kendisine karşı gaz 

kullanılması durumunda misilleme 

hakkını kullanmak üzere çekince koydular. 

Cenevre Anlaşması’ nı imzalamalarına 

rağmen, İtalya, Etiyopya`da ve 

Japonya, Mançurya ve Çin´de kimyasal 

savaş maddesi kullandı. II. Dünya Savaşı 

süresince her iki tarafın elinde büyük 

miktarda bulunmasına rağmen kimyasal 

silah kullanılmamıştır. 

Sinir gazları, Almanlar tarafından 1930 

yılında bulunmuş ve II. Dünya Savaşı 

esnasında geliştirilmiştir. 1936’da Alman 

Kimyageri Gerhad Schrader, böcek ilacı 

üzerinde çalışırken Tabun (GA) gazını 

buldu. Gerhad Schrader, bir iki yıl sonra 

daha da zehirli olan Sarin (GB) gazını 

keşfetti. Almanların elinde çok büyük 

miktarda Tabun doldurulmuş cephane 

bulunmasına rağmen bunları kullanmak 

yolunu seçmemişlerdir. 

Galipler, II. Dünya Savaşı`nın ardından 

sinir gazları ile ilgilendiler. İngilizler 

özellikle bir miktar Sarin (GB) gazını ele 

geçirdi ve bunu inceleme olanağı buldu. 

Sovyetler ise Almanların Sarin (GB) 

üretim fabrikalarından birini ülkelerine 

taşıdı. ABD, Sarin (GB)`nin parçacıklı 

bomba ile kullanımını ve bunun cephaneye 

uyarlanmasını tasarladı. Topçu 

roketleri, mermiler ve püskürtme 

tankları üretildi. 

1960’larda ise toplum hareketlerini önlemeye 

yönelik, ancak öldürücü olmayan 

gazların geliştirilmesine devam edildi. 

CS ile tanımlanan göz yaşartıcı bu maddeler, 

mukozaya yüksek derecede zarar 

27 

veren maddelerdir. CS maddesi ilk defa 

İngiltere tarafından üretilmiş ve kullanılmıştır. 

Aynı yıllarda öldürücü olmayan 

bir diğer madde olarak uyuşturucu 

maddeler ortaya çıktı. Bunların standart 

tipi BZ olarak tanımlanmıştır. 

Yakın tarihte kimyasal silahların kullanımını, 

1982-1987 yılları arasında 

İran-Irak Savaşı sırasında, Irak’ın güney 

bölgesinde İran kuvvetlerine karşı 

görülmüştür. Irak, ayrıca kimyasal silahlarını 

Halepçe’de sivil Kürt halkına 

karşı da kullanmıştır. Japonya’da Aum 

Shinrikyo adlı mezhebin Tokyo metrosuna 

karşı giriştiği saldırı ise, kimyasal 

silahların terörist amaçla kullanımına 

yakın tarihimizden bir örnektir. 

Kimyasal Silahların Biyolojik 

Etkilerine Göre Sınıflandırılması 

1.Sinir sistemi zehirleri 

(Tabun,Sarin,Soman,Vx ) 

2.Yakıcı kimyasallar 

(Mustard,Azotlu Mustard, Lewisit ) 

3.Akciğer tahriş edici kimyasallar 

(Fosgen,Difosgen,Klorpikrin ) 

4.Sistemik zehirler 

( Hidrojen Siyanür,Hidrojen Sülfür ) 

5.Kapasite bozucu kimyasallar 

(BZ,LSD ) 

6.Kargaşa kontrol kimyasalları 

( Göz yaşartıcıları:CN,CS,CR, Kusturucular 

: DM ) 

7.Bitki öldürücü kimyasallar 

( 2,4-D, 2,4,5-T, Kakodilik asit, Pikloram 

) 

İNOVATİF 


Kimyasal savaş teknolojisi zaman çizelgesi 

Ajanlar Yayılım Korunma Teşhis 

Klorin 

1900’ler 

Chloropicrin 

Fosgen 

Rüzgarla 

Koku 

Hardal gazı 

1910’lar 

Levzit 

Kimyasal kaplı mermiler 

Gaz maskesi 

Reçine kaplı giysiler 

1920’ler 

Projectiles w/ central 

bursters 

CC-2 clothing 

Blister agent dete- 

1930’lar 

G-serisi sinir 

ajanları 

Uçaktan atılan bombalar 

ctors 

Renk değiştiren 

kâğıt 

1940’lar 

Füze başlıkları 

Spray tanks 

Koruyucu kremler (hardal) 

Collective protection 

Gaz maskesi / Whetlerite 

1950’ler 

1960’lar 

1970’ler 

V-serisi sinir 

ajanları 

Aerodinamik Gas mask w/ water supply Sinir gazı alarmı 

1980’ler 

Binary munitions 

Geliştirilmiş gaz maskeleri 

(korunma, uyum, konfor) 

Lazerli algılama 

1990’lar 

Novichok nerve 

agents 

İNOVATİF 


Kimyasal Savaş Maddelerini 

Atma ve Yayma Vasıtaları 

Kimyasal Saldırıdan Önce 

Yapılacak Hazırlıklar 

• Kimyasal saldırı hakkındaki gerekli 

bilgileri öğrenin, çevrenizdekilere öğretin. 

• Ev ve işyerinizin iç kısımlarında, 

penceresi en az ve korumaya elverişli bir 

odasını sığınma yeri olarak hazırlayın. 

a.Hayvanlarla, 

b.Top ve Obüslerle, 

c.Güdümlü füzelerle, 

d.Serbest Roketlerle, 

e.Uçaklarla, 

f.Çeşitli Bombalarla, 

g.Kara Mayınlarıyla 

Kimyasal Savaş Maddelerini Yayma 

Metotları 

a.İnfilaklı tip mühimmat, 

b.Püskürtme cihazları, 

c.Termik tip mühimmat, 

d.Saçıcı cihazlar, 

Kimyasal Savaş Maddelerinin 

İmha Şekilleri 

• Hazırladığınız sığınma yerine 

dışarıdan içeriye gaz sızmasını önlemek 

için pencere kenarlarını ve kapı 

aralıklarını bant, yapışkan sünger ve 

macunu uygun ölçü ve miktarlarda 

hazırlayın ve olay sırasında kullanın. 

• Kimyasal saldırı ektilerine karşı korunma 

sağlayan malzemeleri, temin 

etmeye çalışın. 

• Besinlerinizi, gaz geçirmeyen cam ambalaj 

veya kutularda koruyun. 

• İkaz ve alarm işaretlerini öğrenin 

Saldırı Sırasındaki Önlemler 

a.Denize akıtmak, 

b.Yakmak, 

c.Tahrip kalıpları ile infilak ettirmek, 

d.Tahliye, 

e.Kimyasal maddeler ile tesirsiz hale 

getirmek, 

f.Açık havada bırakmak, 

g.Gömmektir. 

29 

İNOVATİF 


Kılavuzda olası bir saldırı sırasındaki 

önlemlere de ayrıntılı bir biçimde yer 

verildi. Bu önlemler kılavuzda şöyle yer 

aldı: 

- Evinizde veya işyerinizde iseniz; 

önceden hazırlamış olduğunuz sığınma 

odasına girin. Kapatılmış pencere ve 

kapı aralıklarını, ek önlem olarak sulandırılmış 

ve çamaşır suyuna batırılmış 

bez, battaniye veya battaniyeye benzer 

bir şey ile örtün. Tehlike geçinceye kadar 

bekleyin. 

- Eğer gözlerinizde yanma varsa bu gaz 

sızıntısının belirtisidir. Gözlerinizi bol 

suyla yıkayın. 

- Sızıntı olduğunu tahmin ettiğiniz 

bölgeyi, önce sulandırılmış çamaşır suyu 

ile daha sonra sabunlu su ile yıkayın. 

- Dışarıda iseniz, sığınma yerlerine 

girmeden önce, üzerinize gaz bulaşmış 

olabilir. Derhal elbiselerinizi çıkartıp, 

bir poşet içine koyun. Cildinizi bol su 

ile yıkayın. 

- Taşıt araçlarında iseniz; pencere, kalorifer 

ve havalandırma sistemlerini 

kesinlikle kapalı tutarak, en seri şekilde 

sığınma yerine girin. 

Saldırıdan Korunma 

Kılavuzda kimyasal saldırıdan korunma 

ve ilk yardım başlığı ise, “toplu korunma”, 

“kişisel korunma” ve “ilk yardım” 

olarak üç ayrı başlıkta incelendi. AFAD 

bu hususları ise şöyle sıraladı: 

- Toplu korunma için tehlike anında 

yakınınızdaki güvenli, kapalı bir yere 

girin. Paniğe ve heyecana kapılmayın. 

Yapılacak uyarılara göre hareket edin. 

- Kişisel korunma için, varsa gaz maskesi 

takın. Sis ve duman içine girmeyin. 

Üzerinize gaz bulaşmışsa çıkartıp poşet 

içerisine koyun ve hemen temiz bir 

elbise giyin. Elbise dışında kalan çıplak 

deriye koruyucu merhem sürün ya da 

pudra dökün. Daha önce korumaya almadığınız 

yiyecekleri yemeyin. Açık su 

kaynaklarındaki suları içmeyin. Alkol ve 

sigara kullanmayın. 

Kimyasalın Temizlenmesi 

Kılavuzda; saldırıya maruz kalanların, 

kimyasal unsurları nasıl temizleyeceği 

de şöyle yer aldı: 

- Kimyasal bir saldırıya maruz kalan bir 

kişi ciddi yaralanmalardan hatta ölümden 

kaçınmak için mümkün olan süratle 

vücudun açıktaki kısımlarını temizler. 

Eğer temizlenme çabuk ve tam olarak 

yapılmamış ise ilk yardım tedbirleri 

lüzumludur. Vücudun temizlenmesi 

için uygun malzeme su, sabun veya koruyucu 

merhemdir 

- Kimyasal maddeler, vücudun deri 

kısımlarına nazaran gözlerden daha 

çabuk emilirler. Zayiattan kaçınmak için 

gözlerin, yüzün ve maskenin temizlenmesi 

lüzumludur. Temizlenmeye göz, 

yüz ve maskenin içerisinde bütün kimyasal 

maddelerin temizlendiğine emin 

oluncaya kadar devam edilir. 

- Ciltten kimyasal maddelerin temizlenmesinde 

sürat lüzumludur. Eğer 

kimyasal madde cildin içine girerse, 

temizlenme veya tesirsiz hale getirme 

imkansız olabilir. 

İNOVATİF 


Kaynaklar: 

https://www.afad.gov.tr/TR/ 

HbIcerikListele.aspx?ID=296 

http://bilheal.bilkent.edu.tr/aykonu/ 

Ay2003/January03/kimyasalsilah.htm 

Görsel Kaynaklar: 

http://i1.ytimg.com/vi/qJx0I8yO4XU/ 

hqdefault.jpg 

http://tr.wikipedia.org/wiki/Kimyasal_savaş 

http://www.bsm.gov.tr/nbc/kimyasalsavas.asp 

http://www.turkiyegazetesi.com.tr//Resources/2013/8/21/65496_kimyasal_1. 

jpg 

31 

İNOVATİF 


Gökhan IŞIK 

gokhanisik90@gmail.com 

KIMYA 

MÜHENDISI 

(MEZUN) 

Atatürk 

Üniversitesi 

“GÜNEŞ 

TERMAL 

ENERJİSİ” 

Günümüzde, şüphesiz ki enerji kaynağı 

olarak en çok petrol ürünlerini 

kullanıyoruz. Herkesin bildiği gibi kullandığımız 

bu petrollerin bir gün biteceği 

öngörülüyor ve alternatif enerji 

kaynakları için çalışmalar hızla devam 

ediyor. 

Petrolün yerine ne kullanabiliriz diye 

şöyle bir çevremize baktığımızda güneşi 

görüp de akıllara onu kullanmamak 

gelmez herhâlde. Bilim insanlarının 

hesaplamalarına göre, güneş çok uzun 

bir süre daha (yaklaşık 5 milyar yıl) 

dünyamızı aydınlatacak ve en büyük 

enerji kaynağı olmaya devam edecek. 

Günümüzde, çeşitli yollarla da biz bu 

devasa kaynaktan yararlanıyoruz; fakat 

henüz tamamıyla petrolün yerini alacak 

bir sistem geliştirilemedi. 

Son yıllarda kullanılan bir güneş teknolojisinden 

sizlere bahsetmek istiyorum. 

Bu teknolojinin adı “Güneş 

Termal Enerjisi(solar thermal power)”. 

Burada amaç, güneş ışığının yaydığı 

ısıyı kullanarak elektrik üretmektir. 

İNOVATİF 

güneş panelleri ile aynı şey olmadığını 

söylemeliyim. Güneş panelleri, güneş 

ışıklarını direk olarak elektrik enerjisine 

dönüştüren bir sistemdir. Güneş termal 

teknolojisinde güneş ışıklarının ısı enerjisinden 

yararlanılır.[8] 

Ayrıca güneş panelleri ile elektrik üretmek 

için direk olarak güneşe ihtiyaç 

vardır, yani gece olunca elektrik üretemezsiniz. 

Güneş termal teknolojisi ise 

gündüzleri güneşten aldığı ısı enerjisini 

depolayarak geceleri de elektrik üretilebiliyor.[8] 

Çalışma Prensibi 

Güneş termal teknolojisi ile elektrik üretim 

sistemi nükleer ve kömür santralleri 

arasındaki tek fark ısı kaynağıdır. Güneş 

termal tesislerinde aynalar, güneşten 

gelen ışığı toplar. Konsantre hale getirerek 

kuleye yansıtır. Burada kullanılan 

akışkan, buhar haline getirilerek jeneratöre 

gönderilir. Jeneratör de buharın ısı 

enerjisini elektrik enerjisine dönüştürür. 

Güneş ışığını toplamak için kullanılan 3 

Öncelikle, güneş termal teknolojisinin ayna çeşidi var. 

32 


Parabolik Aynalar 

Parabolik aynalar, güneş ışığını konsantre bir şekilde aynanın odağından geçen 

borulara yansıtır. Bu boruların içinde ısı transfer akışkanı (sentetik termal yağ), 

sürekli dolaşım halindedir. Sentetik termal yağ, 400 C ‘ye ısıtılarak bir dizi ısı 

değiştiriciye kızgın buhar üretmek amacıyla gönderilir. Jeneratöre gelen buhar, burada 

elektrik enerjisine dönüştürülür.[3] 

Amerika, 1981-84 seneleri arasında 

California’nın Mojave Çölü’nde 9 tane 

güneş termal sistemi inşa etti. 2008’deki 

verilere göre elektrik üretim kapasiteleri 

14-80 MW arasında değişen bu tesisler, 

toplamda yaklaşık 354 MW enerji üretimi 

ile 500.000 California evinin enerji 

ihtiyacını sağlamaktadır.[6] 

(Parabolik Aynalar İle Elektrik Üretim Proses Şeması) 

33 

İNOVATİF 


Heliostat Aynalar (Güneş Kuleleri) 

Güneş kulelerinde kullanılan aynalara, heliostat adı verilir. Heliostatlar güneşten 

gelen ışığı, içinde ısı transfer sıvısı bulunan kuleye gönderir. Tüm heliostatların 

odaklandığı bu kuledeki ısı transfer sıvısı, buharlaştırılarak sisteme gönderilir ve 

elektrik üretilir.[3] 

Heliostatların her biri, 

ayrı olarak güneşin yön 

değiştirmesi ile kendi 

açılarını ayarlayacak 

şekilde tasarlanmıştır. 

Böylece, güneş ışınlarını 

en verimli şekilde 

yansıtabiliyorlar. 

Günümüzde üretilen 

heliostat çeşitlerinin 

fiyatları biraz 

pahalı(>$250/m^2). [2] 

Tabi fiyatların bu yönde kalacağını düşünmüyorum. Üretilen her ürün de gelişen 

teknoloji ile beraber gelişmekte ve fiyatları bu gelişme doğrultusunda azalmaktadır. 

Heliostatların fiyatları da güneş enerjisi teknolojisi talebinin artması ile 

beraber yapılan çalışmalar doğrultusunda düşürülecektir. Böylece, ilk kurulum 

masraflarının azaltılması sağlanarak yavaş yavaş fosil kaynaklı sistemlerinin yerini 

alacağı düşünülmektedir. 

Yeni yapılan güneş kulelerinde akışkan olarak erimiş tuz -molten salt- (%40 potasyum 

nitrat, %60 sodyum nitrat) kullanılmasına rağmen eski sistemde farklı çalışma 

akışkanları (su, yağ, hava, nitrojen, helyum, erimiş tuz) ve farklı makine tipleri 

(buhar makinası, gaz türbini, stirling motoru) kullanılabiliyor. Bu makineler, kullanılarak 

%30-40 arasında bir verimlilik elde etmek mümkün. Bu sistemle üretilen 

elektrik 100’lerce MW’a kadar varabiliyor.[8] 

İNOVATİF 


Güneş Termal Tesisler 

Güç Çıkışı Isı Transfer Depolama İşletilmeye 

Proje adı Ülke 

(MWe) Akışkanı Ortamı Başlangıç Tarihi 

SSPS İspanya 0,5 Sıvı Sodyum Sodyum 1981 

EUROLIOS İtalya 1 Buhar 

Nitrat Tuzu/ 

1981 

Su 

SUNSHINE Japonya 1 Buhar 

Nitrat Tuzu/ 

1981 

Su 

Solar One Amerika 10 Buhar Yağ/Kaya 1982 

CESA-1 İspanya 1 Buhar Nitrat Tuzu 1983 

MSEE/Cat B Amerika 1 Erimiş Nitrat Nitrat Tuzu 1984 

THEMIS Fransa 2,5 Hi-Tec Tuzu Hi-Tec Tuzu 1984 

SPP-5 Rusya 5 Buhar Su/Buhar 1986 

TSA İspanya 1 Hava Seramik 1993 

Solar Two Amerika 10 

Erimiş Nitrat 

Nitrat Tuzu 1996 

Tuzu 

Güneş Termal Tesisler 

Tesis Adı 

PS10 Solar 

Power Tower 

Yıllık Üretimi 

Tamamlanma 

Kapasitesi (MW) 

Ülke Geliştiricisi 

(GW) 

Tarihi 

11 24 İspanya Abengoa 2006 

Jülich Solar Tower 1,5 Almanya 2008 

Sierra SunTower 5 Amerika eSolar 2009 

PS20 Solar Power 

Tower 

20 44 İspanya Abengoa 2009 

Gemasolar 17 100 İspanya Sener 2011 

Mersin Solar Plant 5 Türkiye 2013 

Ivanpah Solar Power 

Facility 

Crescent Dunes 

Solar Energy 

Project 

35 

392 420 Amerika BrightSource Energy 2013 

110 500 

Amerika 

SolarReserve 2013 

İNOVATİF 


Ivanpah Solar Power Facility, 2013 yılında tamamlanmış olup dünyanın en büyük 

güneş termal enerji tesisi olma özelliğine sahiptir. 392 MW enerji üreten bu tesis, 

140.000 California evinin enerji ihtiyacını giderdiği gibi yıllık 400,000 ton 

CO_2’in atmosfere karışmasının önüne geçiyor. 3,500 dönümlük tesisi saran tam 

300,000 heliostat var ve 3 tane 139,9 m’lik kuleye sahip bu tesis Google, NRG Energy, 

Bright Source Energy ve Bechtel gibi önemli şirketlerin desteğine sahiptir.[7] 

Parabolik Çanak Aynalar 

Parabolik çanak şeklindeki aynalar, güneş ışığını aynaların odak noktasında duran 

alıcılara yansıtırlar. Diğer aynalarda olduğu gibi alıcılar, ısıyı toplayarak ısı transfer 

akışkanına iletir. Yaklaşık 750 C’ye kadar akışkan ısıtılır. Parabolik çanak aynalarda 

çanaktaki alıcı, aynı zamanda bir stirling motoru ya da mikro motor içerir. 

Bu motor, ısı transfer akışkanı yardımıyla elektrik üretir. Parabolik çanak aynalar, 

diğer solar termal sistemlere göre nispeten daha küçüktür. [3] 

Mersin Güneş Termal Kulesi 

Türkiye’nin ilk güneş termal kulesi Mersin Toroslar’da kuruldu(2013). Greenway 

tarafından 50 milyon dolarlık yatırımla kurulan tesis, 1,500 evin enerji ihtiyacını 

karşılayabilecek 5 MW’lık güce sahip. AR-GE çalışmalarına 2005 yılında başlanan, 

kurulumuna ise 2012 yılında başlanan tesis tamamen Türk mühendislerinden 

oluşan ekip tarafından tasarlandı.[4] 

İNOVATİF 


Ülkemizde böyle bir tesisin kurulması, 

bizleri mutlu ediyor. Ülke olarak enerji 

ihtiyacımızın büyük bir kısmında 

(%74) dışa bağımlı olmamızın önüne 

bu tarz yatırımlarla geçilebileceğini 

düşünüyorum.[5] 

Kaynaklar: 

http://www.dusunenadamlar.com/ 

gunes-termal-enerjisi-solar-thermal-power/ 

Güneş termal teknolojisi, büyük ölçekteki 

en etkili güneş teknolojidir. Sistemin 

ilk kurulumu, maliyet açısından 

diğer fosil yakıtlı sistemlere göre daha 

pahalıdır; fakat ileriki yıllarda bu maliyetlerin 

gelişen teknoloji ile beraber 

düşürülmesi planlanıyor. Ayrıca güneş 

termal tesisleri ile fosil kaynaklı (kömür, 

doğal gaz vb.) termal santrallerin çalışma 

prensipleri aynı olduğundan bu 2 

sistemi birlikte kullanmak mümkündür. 

Böylece güneşin olduğu zamanlarda 

güneş enerjisi, diğer zamanlarda da fosil 

kaynaklı yakıtlar kullanılarak elektrik 

üretilebilir, bu sayede de fosil kaynakların 

kullanımını azaltabiliriz. 

Temiz Enerji 

Bu teknolojinin yararlarından biride 

elbette çevreye CO2 salınımı yapmıyor 

olması. Küresel ısınmanın mevcut ve 

muhtemel zararlarını dergimizin bir 

önceki sayısında Gökben KÖPRÜCÜ 

arkadaşımız yazısında anlatmıştı. 

Greenpeace’in raporuna göre bu teknoloji 

ile 354 MW enerji elde ederek, 

424.800 ton CO2 salınımı önlenmiş. 

2020 yılında hedefin 21.540 MW enerji 

üreterek, 32.749.800 ton CO2 salınımını 

önlemek olduğu belirtiliyor. Böylece 

2000 yılından 2020 yılına kadar bu teknoloji 

ile atmosfere 154.003.500 ton 

CO2 salınımı engellenmiş olacak.[3] 

37 

İNOVATİF 


Yavuz Selim KART 

kim_muhselim@hotmail.com 

BAYER ILAÇ 

ÜRETIM 

SORUMLUSU 

“SmartDraw 

Kullanımı” 

Cumhuriyet 

Üniversitesi 

Sizlere bu ay ki yazımda Smart Draw-2007 programını anlatacağım. 

Çok çeşitli özellikleri olan bu programı, Kimya Mühendisliğinde nasıl kullanabiliriz, 

birlikte inceleyelim. 

Programın ismini duyanlar veya duymayanlar olabilir. Program içerik olarak, sadece 

mühendisliğe hitap etmemektedir. İçinde, birçok uygulama mevcuttur. Smart 

Draw, Office programları gibi açılır. Programı açtığınız da, aşağıdaki şekilde 

gördüğünüz gibi bir sayfa ile karşılaşacaksınız. 

İNOVATİF 


Bu açılan sayfada, bazı seçenekler ve bu seçeneklerin içeriği bulunmaktadır. Bunu, 

aşağıdaki şekilde biraz daha ayrıntılı inceleyelim. 

39 

İNOVATİF 


Şekilde programımızın ne kadar kapsamlı olduğunu görmekteyiz. Burada bizim en 

çok kullanacaklarımız: 

1-)Engineering 

2-)Floor Plans 

3-)Forms 

4-) Flow Charts 

5-) Science & Math 

Burada, bu beş seçenek içindekilerin hepsini kullanmıyoruz.(Kullanmak isteyenler 

istisna) 

Bu 5 seçeneğimizin, Kimya Mühendisliğinde nasıl kullanabildiğini inceleyeceğiz. 

İlk olarak birinci seçeneğimizi ele alalım. 

1.Seçeneğimizde kullanabileceğimiz sadece 

Mechanical Diagrams ve Piping seçenekleridir. 

Bu seçenekler yardımıyla proses akım şemamızdaki boru boyunun uzunluğunu, 

teorik olarak hesaplayabilir ve şemasını çıkartabiliriz. Şekillerimizi, detaylı şekilde 

çizmemiz mümkündür. Kullandığınız boruların içeriklerini, şema ile gösterebileceğiniz 

gibi bunların açıklamalarını yapabileceğiniz bir tabloda hazırlayabilirsiniz. 

Tüm iş sizin yaratıcılığınıza ve işi ne kadar profesyonel yaptığınıza bağlıdır. 

Aşağıdaki resimde bunun bir örneğini görebilirsiniz. 

İNOVATİF 


2. Seçeneğimizde kullanabileceğimiz sadece 

Workplace Layout ve Emergency Planning seçenekleridir. 

Bu seçenekler yardımıyla kuşbakışı bir şema çizebilir ve bu şemaları kullanabiliriz. 

Kuşbakışı çizim, fabrika düzeninde neyin nerede olduğunu göstermede bize 

fikir verecek ve projemizin daha profesyonel görünmesini sağlayacaktır. Yine iş 

sizin yaratıcılığınıza kalmış. Kullanacağımız diğer plan, acil çıkış planı şemasıdır. 

Bu şema ile de acil çıkış planları çizebiliriz. Bu şemanın da fabrika tasarımında 

kullanılması gerekir. Son sınıf tasarım öğrencileri, projelerini böylelikle daha ilgi 

çekici hale getirebilirler. 

3.Seçeneğimizde kullanabileceğimiz sadece 

Acoounting & Finance and Maintenance seçenekleridir. 

Bu seçenekler ile finans tabloları hazırlayabiliriz. Ayrıca fabrika tasarımında bu 

tabloları kullanarak daha güzel ve profesyonel projeler hazırlayabiliriz. Fabrikada 

bozulacak olan ekipmanlara karşı bir liste hazırlayarak bunun maliyetini veya amortisman 

süresini hesaplayabiliriz. Tablolarda yaptığımız işi daha düzenli ve daha 

prosfesyonel hale getirmiş oluruz. Aşağıdaki şekilde bunu görmekteyiz. 

41 

İNOVATİF 



Block Diagrams seçeneğidir. 

Bu seçenek ile fabrikamızın akış şemasını kutucuklar halinde çizip ne, nereye, nasıl 

girmiş gösterebiliriz. Bu şekilde bir gösterim yapmak hem akılda daha kalıcı, hem 

projenin kabataslak bir şemasını bize göstermiş olur. Ayrıca projenin de temel halini 

bize göstermiş olur. Aşağıdaki şekilde bunun bir örneğini görebiliriz. 

İNOVATİF 



Science Smart Templates seçeneğidir. 

Bu seçenek ile Laboratuvar ekipmanları çizebilir ve bunları kullanabiliriz. Ayrıca 

çeşitli kimyasal formülleri yazacağımız bir bölüm içermektedir. Bu seçenekler ile 

işlerimiz büyük ölçüde kolaylaşacaktır. İçeriği biraz karıştırınca yazdıklarımı daha 

kolay anlayacaksınız. 

Şimdi bir şekil nasıl çizilir onu anlatayım. 

İlk önce, yukarıda anlatacaklarımdan birini seçip ya da kullanacağınız olan formatı 

seçip birkaç saniye bekliyoruz ve sayfa açılıyor. Sayfanın sol tarafında kullanacağımız 

nesneler ve ortada ise çizim yapacağımız alan bulunmaktadır. Yukarıda 

ise kopyala, yapıştır, kes, yeni dosya, yazdırma, kaydetme yeni dosya açma gibi 

simgeler bulunmaktadır. Ayrıca metin büyüklüğü ve yazı karakterini ayarlayabileceğiniz 

seçeneklerde bulunmaktadır. Şekli çizmek için sol tarafta, sütunda ki 

yerde eklemek istediğimiz nesneyi seçip, çizeceğimiz yere tıklıyoruz; seçmiş olduğumuz 

yerin üstüne gelip boyutlamalarını, rengini ve istediğimiz diğer özellikleri 

tekrar seçerek ayarlar kısımdan ayarlıyoruz. Bu şekilde istediğimiz şekilleri çizmemiz 

mümkün. 

İşlem bittiğinde, kaydetmek için Save butonuna tıklıyoruz, kaydedeceğimiz yeri 

seçip kaydet butonuna tıklayarak kaydetme işlemini tamamlamış oluyoruz. 

İstediğiz yere bu dökümanı export edebilir, yani çıkarabiliriz. Bunun içinde sol 

üstteki Pdf, Word, PowerPoint, Excel seçeneklerine tıklamamız gerekmektedir. 

İşlemin gerisini program kendi yapmaktadır. 

Programda anlatacaklarım bu kadar. Program ücretli bir program olup, tek kişilik 

kullanım ücreti 99 dolardır. (Akademik versiyon ücreti bu şekildedir) Daha ayrıntılı 

bilgi edinmek isteyip, programı merak edenler, programı incelemek 

isteyenler smart draw’ın kendi sitesinden inceleyebilirler, ya da Google yardımıyla 

araştırıp öğrenebilirler. Bir sonra ki anlatımda görüşmek üzere… 

Kaynaklar: 

(Anlatım ve Görsel Kaynak Bana Ait) 

43 

İNOVATİF 


iNOVATiF KiMYA DERGiSiİ’NDEN 

HABERLER 

Asbest Yönetmeliği Tekrar Ertelendi 

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanan 

‘’Asbestle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri 

Hakkında Yönetmelik’’ 23 Ocak 2013 yayınlanarak 

yürürlüğe girmişti. Yürürlüğün amacı, çalışanların 

asbest tozuna maruziyetinin önlenmesi ve asbest 

kullanımından doğan sağlık sorunlarından korunmadır. 

Asbest yönetmeliğindeki, 9. Maddenin dördüncü 

fıkrası ve ‘’ölçüm’’ başlıklı 10. Madde, 25 Ocak 2014 

tarihinde yürürlüğe girecekti. Bakanlık bu iki maddenin 

yürürlüğe girmesini 1,5 yıl daha uzattı. Bu iki 

önemli madde, 20 Temmuz 2015 tarihinde yürürlüğe 

girecek. 

10. madde şu şekildedir: 

‘’Ölçüm için kullanılan numune alma metodu, çalışanların asbest veya asbestli 

malzemeden kaynaklanan tozun kişisel maruziyetini gösterecek şekilde uygulanır 

ve numune alan kişinin korunması içinde gerekli önlemler alınır.’’ 

Asbest’i Tanıyalım: 

Asbestin, çok iyi bir yalıtım özelliği olması, ısıya ve sürtünmeye dayanıklı olması 

gibi özelliklerinden dolayı endüstride çok yaygın kullanım alanı bulur. 1930-1970 

yılları arasında çok fazla üretilip kullanılmıştır. 

Uluslar arası Kanser Araştırma Ajansı (IARC)’ın, kansorojen listesinde asbest ‘’kesin 

kansorojen tanımlaması’’ ile birinci gurupta sınıflandırılmıştır. Ajansın, asbesti 

kanserojen listesine aldığında, 1986 yılından itibaren gelişmiş ülkelerde asbest 

kullanımı yasaklanmış; gelişmekte olan ülkelerde hala yaygın şekilde kullanılmaktadır. 

Ülkemizde 2010 yılında asbest kullanımı ve üretimi yasaklanmış; fakat 

hala asbestle temas etmekteyiz. Asbest, Anadolu da bilinçsiz ve yaygın bir şekilde 

kullanılmaktadır. Köylerde, evleri badana ve sıva amaçlı asbest kullanılmaktadır. 

Köylerde, bebeklerde pudra amaçlı olarak da asbest kullanılmaktadır. Asbest, çevreye 

yayıldığından dolayı asbestle doğrudan ve dolaylı olarak temas etmeyenlerde 

asbesti akciğerlerine alabilmektedir. 

Asbestin sebep olduğu hastalıklar: Akciğerde zar kalınlaşması, akciğer zarında 

çepeçevre kalınlaşması, akciğer zarları arasında iyi huylu su toplanması, akciğerlerde 

sertleşme ve bozulma, akciğer zarı kanseri ve akciğer kanseridir. Akciğerin 

yol açtığı hastalıkların maliyeti ise çok fazladır. Belki ticari olarak, daha ucuz olduğu 

için kullanıyoruz; ama bu maliyet bedelini hastane masraflarına ödemeyelim. 

İNOVATİF 


Türkiyede ilk defa Organik Kozmetik Üreten 

Kadın Girişimci 

KOSGEB tarafından desteklenen kadın girişimci Kudret Livaoğlu, Türkiye’de ilk 

defa riskli kimyasal ve alüminyum içermeyen makyaj malzemesi üretti. Organik 

deodorant, diş macunu, makyaj malzemesi, yüz el ve vucut kremi, şampuan, saç 

kremi, dudak nemlendirici, yağlanmalara karşı koruyan ruj, kil maskesi, peeling, 

cilt bakım yağı, bebekler için pişik kremi, sıvı el sabunu, toz bulaşık makinesi deterjanı, 

toz çamaşır makinesi deterjanı ve leke çıkarıcı üreten Livaoğlu bir yılda 

yılın KOBİ’si seçildi. 

Livaoğlu, organik kozmetik ürünlerinin Türkiye’de pahalı olduğunu ve ithal 

edildiğini, bu alandaki eksikliği görerek, AR-GE çalışması yaptığını söyledi. 

Livaoğlu, ilk olarak doğal deodorant stick ürettiklerini ve hızla 18 çeşit ürüne ulaştıklarını 

söyledi. Livaoğlu, taleplere göre ülkenin ilk ve tek doğal diş macununu 

yaptığını söyledi. Livaoğlu; ürünlerinde alüminyum, paraben, hayvansal yağ, 

petrokimyasal madde, sentetik boya ve alkol olmadığını söylüyor. Kadın girişimci, 

ihracata başlayarak Azerbeycan ve Kırgızıstan’a ürün satmış; Kuveyt, Sudan ve 

Dubai’yle ihracat görüşmeleri başlatmış. 

45 

İNOVATİF 


Kocaeli’nin Kimya Sektörü İhracatı Arttı 

Kocaeli, Aralık ayındaki ‘’Kimyevi Maddeler ve Mamulleri’’ ihracatını 2012 

yılının aynı ayına göre % 7,6 artırdı. 

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM)’in araştırmalarına göre, ihracatta kimyevi maddeler 

ve mamulleri 1’inci, taşıt araçları ve yan sanayi 2’inci, elektrik sektörü 3’üncü 

oldu. 

Aralık ayında, 492 milyon 611 bin dolar ihracat gerçekleştiren Kocaeli, Türkiye’nin 

1 milyar 603 milyon 246 bin dolar ‘’kimyevi maddeler ve mamulleri’’ ihracatının 

%30,7’sini karşıladı. 

İNOVATİF 


Yenilenebilir Enerjide Yeni Dönem Ucuz ve 

Güvenilir Piller 

Harvard üniversitesi, bilim adamları ve mühendisleri, elektrik enerjinin bir şebekede 

depolanacağı pil tanıttılar. Pilde güneş ve rüzgâr enerjisinden daha fazla verim 

sağlanacak. OPEN 2012 programı altın da Harward ekibi, Amerikan Enerji Bakanlığı 

Programı/(ARPA-E) fonuyla yeni bir girid bataryası geliştirdi. Batarya bir iki 

yıl sonra piyasaya sürülecek. Pil, metal içermiyor ve pilde ucuz bir organik molekül 

olan ’’ kinon’’ molekülü kullanılıyor. 

Güneş ve rüzgâr enerjisi iklime bağlı olduğundan, her yerde kullanılabilen enerji 

değiller. Bu enerjilerle sürekli ve kesintisiz elektrik üretimi yapılamıyordu. Batarya 

teknolojisi ile uygun maliyetli ve yüksek miktarda elektrik enerjisi depolanarak bu 

sorun çözülmüş olacak. 

Akım pilleri, katı elektrot pillerinin aksine enerjiyi, harici tanklarda kimyasal sıvı 

şeklinde depoluyor. Akım pillerindeki, enerji miktarı tanklarda bulunan kimyasal 

sıvı miktarı ile doğru orantılıdır. Bu pillerin tercih edilmesinin bir sebebi de, depolanan 

enerjinin kullanılan sıvı miktarı ile ayarlanabilmesidir. Diğer pillerde kullanılan 

lityum ve vanadyum metalleri pahalı ve maliyeti artıyor. Kinon molekülü 

kullanılması hem maliyeti düşürüyor, hem de fazla miktarda enerji depolanmasını 

sağlıyor. 

Proje ekibinin; hesaplamalarına göre, güneş ve rüzgâr enerjisinden daha fazla verim 

almak için bir veya iki günlük enerji depolayabilen bataryalar gerekiyor. Rüzgâr 

türbini için daha büyük depolama tankı gerekecek. Bu projede büyük tanklar 

yapılabildiği gibi küçük tanklarda yapılabilir. Küçük boyuttaki tanklar, binaların 

bodrumlarına yerleştirilerek, evlerde enerji olarak kullanılabilir. 

Kaynaklar 

1)www.medimagazin.com 

2)www.haberler.com 

3)www.kimyahaberleri.com 

4)www.yazarkafe.hurriyet.com.tr 

5)www.yirmidört.tr 

6)www.enerjigazetesi.com 

7)www.kanser.gov.tr 

47 

İNOVATİF 


İNOVATİF 


Yararlı Siteler 

Kimya ile ilgili müfredat hakkında bilgi arıyorsanız bu site 

size göre. Öğretmenler için hazırlanmış güzel bir site. 

2013-2014 yılına ait kimya müfredatları bu site içinde 

mevcut. Ayrıca kimya formülleri diye bir bölümde sitenin 

içine yerleştirilmiş. Açık ve güzel bir şekilde site düzenlenmiş. 

Sitenin altında ise test soruları mevcut. Bu soruları da 

inceleyebilirsiniz. Kimya dersi videoları da izlemeniz için 

konulmuş. Kısaca güzel bir site özellikle öğretmen arkadaşların 

incelemesini öneriyorum. 

http://www.kimyasitesi.com/ 

Kimya ile ilgili ders notları arıyorsanız bu site oldukça 

güzel. Sitede fizikokimya,organik kimya, enstrümental 

analiz, çevre kimyası, endüstriyel organik kimya, anorganik 

kimya hakkında notlar düzenli bir şekilde hazırlanmış. Blog 

olarak düşünülmüş bir sitede ilerleyen zamanlarda notlar 

eklenecek gibi görünüyor. Takip etmenizi öneriyorum. 

http://www.kimyam.net/ 

Doç. Dr. Hüseyin ÇELIKKAN’ın sitesi. Sitede neler var. Site 

ders notları içeren güzel bir site. Hocamızın ders notları site 

içerisinde mevcut. Bu ders notlarını sıralayacak olursak. 

Aletli analiz ve Analitik kimya ders notları site içerisine 

konulmuş. Ödev yaparken rapor hazırlarken ya da arşivinize 

katmak için ideal bir site. Siteyi inceleyip notları okuyup 

başarılı olmanız dileklerimizle. 

http://websitem.gazi.edu.tr/site/celikkan/files 

İNOVATİF 


İNOVATİF 


Kimya Bulmacasi 

1 

2 3 

4 

5 

6 7 

8 

9 

Soldan Saga 

1. Iki ya da daha fazla cins elementin belirli oranlarda 

birlesmesinden olusan saf madde. 

2. Atomun merkezinde proton, nötron gibi benzer atom alti 

parçaciklar içeren, oldukça küçük ve yogun, pozitif (+) 

yüklü bölge 

6. Kalsiyum borat minerali 

7. Bir sivinin buhar basincinin, ortam basincina esit olmasi. 

8. Kristal yapisinda belirli miktarlarda su molekülü içeren 

bilesiklerdir. 

9. Nötron sayilari ayni proton sayilari farkli olan atomlar 

Yukaridan Asagiya 

1. Fenol “C6H5-OH” + formaldehit “CH2=O” in 

polimerizasyonundan olusan reçineler. 

3. Bir ortamda enerji tasiyan egilim 

4. Atomlarin bilesik olustururken elektron alarak ya da 

vererek en dis enerji seviyelerindeki toplam elektron 

sayisinin helyum gibi 2 olmasi hâlidir 

5. Asetil salisilik asit 

49 

İNOVATİF 


İNOVATİF 


Geçen Ayın Çözümü 

Kimya Bulmacasi 

3 

D 

1 

D 

E 

R 

2 

H 

i 

I A L I Z Z 4 D U B L E T 

6 

H 

S L O 5 

F 

I D R A T N 7 F L O R E S A N S 

M N M E 

8 

R 

9 

T 

A D Y O A K T I F L I K 

i 

E R M O K I M Y A N 

i 

C 

i 

A 

S 

Soldan Saga 

3. Bir çözelti içerisindeki küçük iyon veya moleküllerin yari 

geçirgen bir zardan geçmesi ve büyük iyon veya 

moleküllerin geçmemesi islemi. [DIALIZ] 

4. Atomlarin bilesik olustururken elektron alarak ya da 

vererek en dis enerji seviyelerindeki toplam elektron 

sayisinin helyum gibi 2 olmasi hâlidir. [DUBLET] 

6. Kristal yapisinda belirli miktarlarda su molekülü içeren 

bilesiklerdir. [HIDRAT] 

7. Bir maddenin kisa dalga boylu radyasyon ile uyarilmasi 

sonucu isik yaymasi uyarici ortamdan uzaklastirildiginda 

isik yayma islemi durur. [FLORESANS] 

8. Çekirdegin kararsizligindan dolayi bir kendiliginden 

çesitli olarak isimalar yapmasi. 

[RADYOAKTIFLIK] 

9. Kimyasal reaksiyonlarda isi degisimini inceleyen kimya 

bilimi. 

[TERMOKIMYA] 

Yukaridan Asagiya 

1. Bir maddenin belirli miktardaki bir çözücü veya bir 

çözeltinin içindeki göreceli miktari. 

[DERISIM] 

2. Elektron, proton ve alfa parçacigi gibi yüklü parçaciklara 

çok yüksek kinetik enerji kazandiran alet. 

[HiZLANDiRiCi] 

4. Sivi haldeki bir maddenin kati hale geçmesi. [DONMA] 

5. Belirli bir noktada birim zamanda (saniyede) geçen dalga 

sayisidir. [FREKANS] 

İNOVATİF 


İNOVATİF 


Bende Yazmak İstiyorum 

Dergide bende yazmak istiyorum benim de 

yazılarım olsun diyorsanız. 

***Yazacağınız konuyu belirleyin. (Kimya içeriği olan herhangi bir konu olabilir) Örnek: Polimerden 

ya da organikten bir konu ya da sanayide gördüğünüz bir şey ile ilgili bir konu. Kendi cümleleriniz 

ile olması şart. Alıntı alıyorsanız kesinlikle kaynak belirtmelisiniz. 

***Konuda kullanılan resimlerin kaynakları belirtilmeli. 

***Yazılar kesinlikle facebook üzerinden bizlere gönderilmemeli. Çünkü bu oldukça işimizi zorlaştırıyor. 

Yazılar inovatifkimyadergisi@gmail.com adresine gönderilmeli. 

***Dergi editörlerimiz olan 

Ayşe Emir, Caner Kavraz,Gültekin Özdemir arkadaşlarımıza ulaşması gerekmektedir. 

***Yazıları gönderdikten sonra kendiniz ile ilgili bilgileri de mail ile bize göndermelisiniz. Yoksa 

yazınız yayınlanmayacaktır. 

***Ad Soyad 

Ulaşılabilecek Mail Adresi(Hızlı ulaşılabilecek sık kullanılan bir mail olmalı) 

Bitirdiğiniz ya da okumakta olduğunuz Üniversite İsmi 

Çalışıyor iseniz çalıştığınız kurumdaki pozisyonunuz. 

Dergiye koyabileceğimiz türden bir profil resminiz. 

***Mart 2014 ayı sayısı için yazılarınızın son teslim tarihi. 20 Şubat 2014 dür. 

Her ayın son yazım tarihi 20. de bitecektir. 20. den sonra göndereceğiniz yazılar 

Bir sonraki ay yayınlanacaktır. 

***Ve son olarak kopyala-yapıştır ile yazıyı ben yazdım gönderiyorum derseniz yazınız kesinlikle 

yayınlanmaz. Bu şekilde yazı olmaz. Böyle uyanıklık yapıp kolaya kaçmak fark edilmeyecek bir şey 

değil. Sonuçta yazılarınızı okunuyor araştırılıyor. Bir şeylere emek verip orjinal şeyler çıkarırsanız 

rağbet görürsünüz. Lütfen bu konulara dikkat edelim. 

***Yazılarınızı word dosyası halinde maile atacaksınız. Resimleriniz varsa da konu içinde aralarda 

en az bir tane resim olsun. Fikir düşünce tarzı kimya sektöründe sorun yazıları çözüm yazılarında 

olmayabilir ama diğer konularda en az bir tane olmalı çünkü görsellik yazıya çok şey katıyor. 

***Şimdilik aklımıza gelenler bunlar sorun olursa eklemeler-çıkarmalar yaparız. 

***İnovatif Kimya Dergisi gönderdiğiniz yazıların yayınlanıp yayınlanmaması hakkını elinde tutar.

İnovatif Kimya Dergisi Sayı 7

PDF'lerinizi Online dergiye dönüştürün ve gelirlerinizi artırın!

Delete template?

Save as template ?