İnovatif Kimya Dergisi Sayı 9

İNOVATİF 

Kimya Dergisi 

YIL : 2 SAYI : 4 NISAN 2014 

BOR 

Geleceğimizin 

Enerji Kaynağı 

BOR-GELECEĞİMİZİN ENERJİ 

KAYNAĞI 

MATLAB VE KİMYA 

KİMYANIN TARİHSEL GELİŞİMİ 

KAUÇUK DERNEĞİ 

POLYESTER MAMÜLLERDE 

OLİGOMER SORUNU

Sahibi : 

İnovatif Kimya 

Dergisi Kurucuları 

Genel Yayın Yönetmeni : 

Yavuz Selim Kart 

Yayın Danışmanı : 

Sevgili İnovatif Kimya Dergisi Okuyucuları, 

Dergimiz Kimya hakkında bilgiler vermesi, siz okuyucularımızın ufkunu 

açması, bildiklerimizin pekiştirilmesi, bilmediklerinizin öğrenilmesi amacıyla 

hazırlanmıştır. 

Dergimiz sizlerin göndereceği makaleler, yazılar ile oluşacaktır. 

Diğer bir deyişle bu derginin içeriğini sizler hazırlayacaksınız. Dergimizin 

içeriğinde 

* Kimya Sektörü ile ilgili bilgiler 

* Kimya Sektörü ile ilgili yazılar ve makaleler 

olacaktır. 

Ayrıca çeşitli bulmacalar,hos yazılar ve resimler ile de sıkılmayacağınızı ümit 

ediyoruz. 

Güzel bir dergi olacağı düşüncesindeyiz. Fayda sağlaması dileklerimizle... 

İnovatif Kimya Dergisi 

Ayşe Emir 

Dergi Editörleri : 

Ayşe Emir 

Caner Kavraz 

Aybike Kurtuldu 

Seda Çoban 

Merve Erkoç 

Dergi Tasarımı : 


Facebook Yönetimi : 


Ayşe Emir 

Hatile Moumintsa 

Twitter Yönetimi : 

Bize Ulaşın 


Caner Kavraz 

Büşra Yılmaz 

facebook.com/InovatifKimyaDergisi 

twitter.com/InovatifKimya 

inovatifkimyadergisi@gmail.com

Yazarlarımız 

YAVUZ SELIM KART 

OSMAN EREN 

VAHIT KENAR 

ISMAIL BAYRAKTAR 

ANIL YASIN AKDOGAN 

İNOVATİF 

Kimya Dergisi

İNOVATİF 


KURALLARI 

1. İnovatif Kimya Dergisi, yazılarını herhangi bir 

makalenizde veya yazınızda kullanmak için yazısını 

aldığınız kişiye mail atarak haber vermek durumundasınız. 

Ayrıca kullanmış olduğunuz bu yazıların 

kaynağını bu dergi olarak belirtmek durumundasınız. 

2. Dergide yazılan yazıların sorumluluğu birinci 

derece yazara aittir. Bu konu hakkında eğer bir sorun 

yaşıyorsanız ilk yazara ulaşacaksınız. 

3. Dergide yer alan bilgileri kullanarak başınıza gelebilecek 

felaketlerden ya da işlerden dergi sorumlu 

değildir. 

4. Dergide yazarların kullanmış olduğu resimler kesinlikle 

kaynak belirtilmektedir. Aksi durum olduğu 

zaman bunu yazarın kendisine ulaşarak hallediniz. 

Çünkü bizim yazarlarımızdan ricamız telif haklarına 

riayet ederek resimlerini dökümanlarına eklemeleri. 

Burdan çıkacak problemlerden direkt yazarlar 

sorumludur. Dergi sorumlu değildir. 

5. Dergide benim de yazım olsun diyen yazarlarımız 

var ise. Yazıları için AYŞE EMİR ile konuşmaları 

gerekmektedir. 

www.facebook.com/groups/147842018740235/ 

Grubu aracalığı ile ulaşabilirler. 

Bu gruba yanlızca yazarlık yapan ve gerçekten yazmayı 

düşünen arkadaşları almaktayız. Burada çeşitli 

görüşler fikirler tartışılmaktadır. Bunun harici sayfamızı 

takip edenler için girişteki ÖNSÖZ kısmında 

gerekli adresler mevcuttur. 

6. Aşırı yazar bolluğu olmadığı takdirde her yazıyı 

yayınlamaya gayret edeceğiz. Amacımız hem yazan 

hem de bilgili güzel bir gençlik sağlamaktır. Ya 

benim yazım niye yayınlanmadı tarzı soruları üstte 

belirtmiş olduğum isimlere sorabilirsiniz. 

7. Sayfamızda yayınlanmasını istediğiniz yazıları 

inovatifkimyadergisi@gmail.com mail adresine 

göndermeniz rica olunur. Bu mail adresine gönderdiğiniz 

yazılarda bir eksiklik var ise editörlerimiz 

tarafından incelenecektir. Eksik kısımları var ise size 

geri dönüş yapılacaktır. Düzeltmeniz için tavsiyelerde 

bulunulacaktır. Lütfen geri dönüş yapılınca 

bunu kendinizi küçümsemek olarak görmeyin. 

Amaç daha güzel bir dergi çünkü. 

8. Dergimizde konu gönderen arkadaşlar, bazı tarz 

yazılar bazı kişilere verilmiştir. Misal , Ünlü bir 

kimyagerin hayatı ve kimya eğlence tarzı bölümler 

bazı arkadaşlarımıza verilmiştir. Bu konuları özellikle 

isteyenler olmuştur. Ama bu sizin bu konularda 

yazı yazmayacağınız anlamına gelmez. Yazı yazıp 

gönderirseniz illaki yayınlanacaktır. Bir yazar arkadaşımızın 

olur ya işi olur yazamassa, o zaman o 

yazıyı sizin adınız altında ekleriz. Hem dergi zaman 

kaybetmemiş olur. Hem de süreklilik sağlanmış olur. 

Ayrıca aynı konu hakkında birden fazla yazı dergide 

olursa bu seferde dergi amacından sapmış olur. 

9. Dergimize göndereceğiniz yazılar en fazla 6 sayfa 

olabilir. 6 Sayfayı geçmemeye çalışın. Geçen yazılar 

2 bölüm halinde yayınlanabilir. Bu konuda son söz 

hakkı dergi yönetimine aittir. 

10. Dergimize yapacağınız eleştirileri de arkadaşlarımıza 

saygısız bir biçimde değilde ölçülü bir 

biçimde sayfalarda yapmaya dikkat ediniz. Bu işi 

herkes gönüllü yapıyor. Saygıda lütfen kusur etmeyiniz. 

11. Son olarak Dergimizde yazabilecceğiniz konular 

aşağıda listelenmiştir. 

*Akademik Makaleler 

*Endüstriyel Yazılar 

*Üniversite Hayatında Kimya 

*İş Hayatında Kimya 

*Laboratuvar Üzerine 

*Kimya Güvenliği 

12. Bu konulardan baska konular olsun istiyorsanız. 

Edtörlere ve vermiş olduğumuz gruba ulaşabilirsiniz.Yazılarımız 

Kimya içeriği dışına çıkmamaya 

çalışılacaktır. İş hayatı ve okul hayatnda kişisel 

gelişime yönelik ek yazılar olabilir. Bunun hakkında 

da çalışmalar yapılacaktır. 

13. Dergi tasarım ve yönetiminden sorumlu arkadaş 

buraya ek maddeler koyup değiştirme yetkisine 

sahiptir. 

14. Dergiyi okuyanlar bu kuralları kabul etmiş 

sayılırlar. 

İnovatif Kimya Dergisi

“EDİTÖRDEN” 

Merhaba İnovatif Kimya Dergisi 

Okuyucuları 

Merhaba Değerli İnovatif Kimya Dergisi Okurlarımız… Dokuzuncu sayımızla 

tekrar sizlerle beraber olmanın gurur ve mutluluğunu yaşıyoruz. Siz okurlarımızdan 

olumlu geri dönüşler alıyoruz, bu bizi daha da heyecanlandırıyor. 

Derginiz basılı çıkıyor mu, derginize nasıl abone olabiliriz, sorusu ile çok 

sık karşılaşıyoruz. Dergimizi şuan sadece sosyal medyadan takip edebiliyorsunuz. 

Dergimizin basılı olarak çıkmasını çok isterdik, şuan kendimizi 

buna hazır hissetmiyoruz. İlerideki hedeflerimizden biride dergimizi basılı 

olarak yayınlamaktır. Bizimle sürekli çalışabilecek ve sürekli yazar olabilecek 

sağlam bir ekip kurduğumuzda, basılı olarak dergiyi yayınlamak için hazır 

olacağımızı düşünüyoruz. 

Bize, neden siyasi düşüncelere derginizde yer vermiyorsunuz. Neden siyasi 

düşünceleri derginizde yazamıyoruz diye eleştirenler oluyor. Biz, kendimizi 

bilimsel dergi olarak tanıttık; dergimizde siyasal ve etnik yazılara yer vermemeye 

çalıştık. Bilimin evrensel olduğuna ve bilimin herhangi bir düşünceye 

ait olmadığına inanıyoruz. Bilim ortaktır, dergimizde herhangi bir düşünceyi 

yansıtsak, ortak olan bilimi kaç kişiye okutabiliriz. 

Bu ay dergimizde beş tane yazı yayınladık. Bize daha fazla yazı gelmişti; fakat 

yazılarda seçici davrandığımızdan hepsini yayınlamadık. Emeğe saygımız olduğundan, 

elimizden geldiği kadar yazıların hepsini yayınlamaya çalışıyoruz. 

Yazıda bir emek yoksa, kopyala yapıştır olarak hazır yazılmışsa, yazıları yayınlamıyoruz. 

Bu ay, 7 Nisan Kimyagerler Bayramı olduğundan; bir Kimyager olarak tüm 

meslektaşlarımın bayramını kutluyorum. Bir sonraki ayda siz okurlarımızla 

birlikte olmak dileği ile esen kalın. 

Ayşe EMİR 

Dergi Editörü

İçindekiler 

İnovatif Kimya Dergisi 

8 

“Kimyanın Tarihsel Gelişimi” 

“Kauçuk Derneği” 

14 

19 

“Geleceğimizin Enerji Kaynağ-Bor” 

“Polyester Mamüllerde Oligomer 

Sorunu” 

27 

30 

“Matlab ve Kimya” 

“Her ay sizlere faydalı olabilecek 3 

web sitesi” 

37 

38 

“Kimya Bulmacası” 

“Kimya Bulmacası Çözümleri (Geçen 

Ay)” 

39

Osman Eren 

eren2029@hotmail.com 

YÜKSEK 

LISANS 

(ÖGRENCI) 

Çukurova 

Üniversitesi 

“Kimyanın 

Tarihsel 

Gelişimi” 

GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE KİMYA’NIN GELİŞİMİ 

Tüm kimyagerlerin ‘’7 Nisan Kimya 

Bayramını kutlayarak’’ bu ay sizlere 

kimyanın tarihsel gelişiminden bahsetmek 

istiyorum. Buyurun hep birlikte, insanlık 

tarihi kadar eski, kimya biliminin 

tarihsel gelişimine bakalım. 

Kimyanın Kökeni 

Kimyanın kökenleri, felsefe, simya, metalürji 

ve tıp gibi çok çeşitli alanlara dayanır. 

Kimya sözcüğüyle simya sözcüğünün aynı 

kökten geldiği tahmin edilmektedir. Simya 

sözcüğünün Arapça al-kimia (الكيمياء‎) 

sözcüğünden türediği, bu Arapça sözcüğünde 

Antik Yunanca himya (metal eritmek) anlamına 

gelen χημεία ya da χημία sözcüğünden 

türediği iddia edilmektedir. Kimya'nın tarihi 

Simya öncesi, Simya dönemi, Geleneksel ve 

Modern kimya dönemleri olmak üzere dört 

ana başlık altında toplanarak incelenebilir. 

Simya Öncesi Dönem 

Kimyanın bilinen tarihi Antik Mısır döneminde başlamıştır. MÖ 2000'li yıllarda Mısırlıların kimyasal 

yöntemler kullanarak kozmetik tozlar ürettikleri iddia edilmektedir. Kral Hamurabi döneminde 

(MÖ 1792-1750) Babiller altın, gümüş, civa, kurşun, demir ve bakır gibi metalleri tanımlanmış ve 

bu metallere semboller verilmiştir. Erken Yunan felsefeciler (Sokrates öncesi düşünürler) doğal 

olayları doğaüstü olmayan nedenlerle açıklamaya çalışmışlar, bunun sonucunda da bu dönemde 

simya öncesi kimya biliminin temelleri atılmıştır. 

İlk kimya kuramlarını Eski Yunanlılar geliştirdiler. Yunanlılar, bütün maddelerin toprak, hava, su 

ve ateşin değişik oranlarda birleşmesi sonucunda oluştuğunu ileri sürmüşlerdi. 

İNOVATİF 

Kimya Dergisi 8

Simya Dönemi 

İlk deneysel kimyacılara simyacı denirdi. 

Simyacılar ana metalleri altına çevirmeye, hastalıklar 

için evrensel bir ilaç bulmaya ve ölümsüzlüğü 

getirecek bir madde keşfetmeye uğraştılar. 

Simyacıların düşüncelerinin pek çoğu yanlıştı, 

ama bu arada pek çok kimyasal maddenin de 

niteliklerini tanımladılar. Bu maddeler arasındaki 

tepkimelere ilişkin ilk deneyleri yaptılar. 

Aristoteles’in fikirlerinden etkilenen simyacılar 

(yaklaşık MÖ 320, MS 300) yılları arasında 

Yunanca konuşulan Akdeniz kıyıları, Mısır, 

İran, Aristoteles ve Yunan filozofların teorilerini 

pratiğe geçirmeye başlamışlardır. Yine bu dönemde 

ilk defa simyacılar ucuz metallerden altın elde 

etmeyi mümkün kılması düşünülen felsefe taşını 

üretmeye çalışmışlardır. 

Hıristiyanlığın ilk yüzyılında Yahudi Maria olarak 

bilinen bir kadın simyacı çeşitli türde fırınlar 

ısıtma ve damıtma düzenekleri geliştirmiş, 

simyacı Kleopatra ise altın yapımı konusunda bir 

kitap yazmıştır. Maria'nın buluşu olan su banyosu 

günümüzde de "benmari" adı altında kullanılmaktadır. 

350- 420 arasında İskenderiye'de 

yaşayan Zosimos simya öğretisinin en önemli 

temsilcisidir ve 28 ciltlik bir simya ansiklopedisi 

yazmıştır. 

Roma İmparatorluğu ve Bizans İmparatorluğu' 

nda daha sonra da İslam ülkelerinde kimya 

tekniğinde büyük ilerlemeler olmuş, Aristoteles'in 

bütün maddeleri sonuçta dört öğeden 

oluştuğu, bunların birbirine dönüştüğü 

biçimindeki kuramı da Cabir İbn Hayyan, 

Ebubekir el-Razi ve İbn Sina gibi Arap 

simyacılar tarafından geliştirilmiştir. 

İbn Sina El-Fennü’l-Harmis nün Tabiiyat adlı 

kitabının mineralojiyle ilgili bölümünde mineralleri 

taşlar, ateşte eriyen maddeler, kükürtler 

ve tuzlar olarak dört gruba ayırmıştır. 

13. yüzyıla gelindiğinde simya tüm Avrupa 

kıtasında yaygın bir hale gelmiş, örneğin 

dönemin önemli bilim adamlarından Raymundus 

Lullus İngiltere kralı tarafından 

İngiltere’ye basit metalden altın üretmesi 

için davet edilmiştir. 13. yüzyılın başlarında 

dönemin ünlü simyacıları Roger Bacon 

(1214/1220–1292), Albertus Magnus ve 

Raymundus Lullus basit metalden altın üretme 

yöntemleri dışında simyanın diğer alanlarına 

yönelip, simyanın günümüz kimyasına yaklaşmasına 

öncü olmuşlardır. 

9 

İNOVATİF 


14. yüzyılda Katolik Kilisesi simya karşıtı 

taraf olmuş ve 1317 yılında Papa John 

XXII simyacılığı yasaklamıştır 

Geleneksel Dönem 

Kimya gerçek bir bilim haline ortaçağda 

gelmeye başladı. İsviçreli simyacı Paracelsus, 

modern kimyaya açılan yolun temel taşlarını 

oluşturdu. 18. yüzyılda kuramsal ve uygulamalı 

kimya 19. yüzyılda organoteknik ve 

fizikokimya 20. yüzyılda ise radyokimya, biyokimya 

ve kuantum kimyası gibi yeni dallar 

ortaya çıktı. 

Rönesans döneminde geçmiş yılların getirdiği 

kimya bilgisinin birikimiyle tıp ve kimyasal 

üretim alanlarında uygulamalı kimya ortaya 

çıktı. Bu dönemde, eczacılıkta inorganik 

tedavi maddelerinin kimyasal yöntemlerle 

elde edilmesine kemiatri (kimyasal tedavi) adı 

verildi. Kemiatrinin kimya temeline dayalı 

ilaç üretimi biçimindeki pratik amacının yanı 

sıra hastalıklar ve madde alışverişi olaylarının 

kimyasal yorumu gibi kuramsal bir amacı da 

vardı. Bu kuramsal amaçla ilgili yönelime 

iyatrokimya denir. Günümüzde kemiatrinin 

karşılığı farmasötik kimya ve kuramsal biyokimyadır. 

Johann Baptist Van Helmont (1580-1644) ve Johann Rudolph Glauber (1604-68) Rönesans kimyasının 

temsilcileridir. Suyun temel element olduğuna inanan Van Helmont 'un en önemli çalışmaları 

çeşitli süreçlerle gaz üretimini ilk kez açıkça gerçekleştirmesi ve deneylerinde teraziyi kullanarak 

kimyasal çalışmalara nicel özellik kazandırmasıdır. Glauber 'in en büyük başarısı ise yemeklik tuzu 

sülfürik asitle parçalayarak tuz asidi (hidroklorik asit) ve sodyum sülfat elde etmesidir. Sodyum 

sülfat dekahidrat günümüzde onun adıyla glauber tuzu olarak bilinir. Glauber ayrıca ilk kez metallerin 

tuz asidi içinde çözünmesiyle metal klorürlerin oluşacağını gösterdi. 

17. yüzyılda uygulamalı ve kuramsal kimya ayırımı vardı. Kemiatri, metalürji kimyası madencilik 

ve demircilik kimyası uygulamalı kimyanın içinde yer alıyordu. Kuramsal kimya ise betimlenebilen 

tüm doğa bilimleri anlamına gelen physica ‘nın içindeydi. Mekanikçi felsefe ile 

kimyanın etkileşimine en iyi örnek Robert Boyle ’nin çalışması oldu. İngiliz bilim adamı Robert 

Boyle 1661’de yayımladığı The Sceptical Chymist (Kuşkucu Kimyacı) adlı yapıtıyla Aristotelesçi 

görüşleri çürüttü. Böyle kimyasal elementleri maddenin parçalanmayan yapıtaşları olarak açıkça 

tanımladı ilk kez kimyasal bileşikler ile basit karışımlar arasında ayrım yaptı. 

Gazlar üzerinde yürüttüğü deneylerde gazların basıncı ile hacimleri arasındaki bağıntıyı belirleyen 

yasayı buldu ve ilk kez elementlerin ve bileşiklerin doğru tanımını yaptı. Böyle ayrıca havanın 

yanma olaylarındaki rolünü keşfetti ve havanın tartılabilir bir madde olduğunu söyledi. 

İNOVATİF 


17. yüzyıl ortalarına doğru maddedeki elementlerden 

birinin yanmaya neden olduğu ileri 

sürülmüştü ve 18. yüzyıl kimyanın temel sorunu 

yanma olayının (ateş ruhlarının işlevlerinin) 

açığa kavuşturulması oldu. 

Georg Ernst Stahl ( 1660- 1734) bu nesneye flojiston 

adını verdi flojiston kuramına göre yanıcı 

maddeler yanıcı olmayan bir kısım ile flojistondan 

oluşur. Bir yüzyıl boyunca kimyaya egemen 

olan bu kuram element kavramına uygun 

olmamakla birlikte kimyanın bilimsel gelişmesinde 

çok büyük rol oynadı. 

Cavendish Priestley ve Scheele çalışmalarında 

karbondioksit, oksijen, klor, metan (bataklık 

gazı) ve hidrojen gazlarını ayrı gazlar olarak 

tanımladılar. İlk kez suyun bir element olmayıp 

oksijen ile hidrojenin bir bileşiği olduğunu 

kanıtladı. Bu çalışmaların da yardımıyla flojiston 

kuramı yıkıldı. Havanın, biri oksijen 

Modern Kimya Dönemi 

öbürü azot olmak üzere iki gazdan oluştuğunu 

ilk keşfeden Fransız kimyacı Antoine Lavoisier 

oldu. Lavoisier yanma sürecini de açıkladı. 

Fizikçi de olan Antoine-Laurent Lavoisier ( 

1743-94) kimyanın babası sayılır. Yanma ve oksitlenme 

olaylarının günümüzde de geçerli olan 

açıklamasını yaparak kimyada yeni bir çığır 

açtı. Kapalı kaplarda yaptığı deneylerde kimyasal 

tepkimeler sırasında kütlenin değişmediğini 

saptayarak, 1787’de kütlenin korunumu yasasını 

ortaya koydu. 

Kütlenin korunumu yasasıyla nicel kimya dönemi 

başladı. Lavoisier’den sonra 1798’de Alman 

kimyacı Richter birleşme ağırlıkları yasasını 

1799’da gene Alman kimyacı Proust sabit oranlar 

yasasını ve 1803’te İngiltere ‘den John Dalton 

katlı oranlar yasasını geliştirdi. Gay-Lussac 

ve Alexander Von Humboldt ‘ta bu dönemde 

önemli katkılar yapmışlardır 

Bu dönem, 19. yüzyıl ve sonrasını 

kapsar. Alessandro Volta'nın 

1800 'de iki metal levha 

arasına nemli bez ya da tuz 

çözeltisi koyarak elektrik akımı 

elde etmesi kimyada önemli 

gelişmelere neden oldu. Humphry 

Davy 1807 'de özel olarak 

geliştirdiği volta pilini kullanarak 

erimiş külden elektrik 

akımı geçirdi ve bu yolla önce 

potasyum adını verdiği elementi 

sonra da sodadan sodyum 

elementini ayırmayı başardı. 

Bu da elektrokimya dalında 

önemli adımlar atılmasını olanaklı 

kıldı. 

İtalyan fizikçi Amedeo Avogadro, 

1811'de gaz halindeki 

pek çok elementin birer atomlu 

değil ikişer atomlu oldukları ve 

aynı koşullar altında bulunan 

gazların eşit hacimlerinde eşit 

sayıda molekül bulunacağı varsayımını 

geliştirdi. Avogadro 

'nun bu varsayımını 50 yıl sonra 

1860'ta Stanislao Cannizzaro 

yasa düzeyine çıkardı. 1859'da 

Alman fizikçi Gustav Kirchhoff 

ve Kimyacı Robert Bunsen 

'in bulduğu tayf çözümleme 

tekniğinin yardımıyla da o 

güne değin bilinen elementlerin 

sayısı altmış üçü buldu. 

M. Berthelot termokimyanın 

temellerini attı. Raoult W. 

Ostwald Van't Hoff J. W. Gibbs 

Le Chatelier ve S. Arrhenius 

fiziksel kimyanın gelişmesinde 

önemli rol oynadılar. 

Heinrich Geißler (1814-1879) 

1854 yılında suyun en yüksek 

yoğunluğa 3.8 C° ulaştığını 

kendi icat ettiği bir mekanizmayla 

göstermiştir (daha sonra 

bu sıcaklığın 3.98 C° olduğu 

bulunmuştur). 

Elementlerin atom ağırlıkları 

ile fiziksel ve kimyasal özellikleri 

arasındaki bağıntıyı 

bulan Rus kimyacı Dimitriy 

İvanoviç Mendeleyev, 1871 'de 

ilk kez kimyasal elementlerin 

periyodik yasasını açıkladı. 

( İngiliz fizikçi H.G. Moseley 

1913'te X ışınımı yardımıyla 

elementlerin atom numaralarını 

saptadığında sıralamada atom 

numaralarının temel alınması 

gerçeği ortaya çıktı. Bundan 

sonra Mendeleyev'in tablosundaki 

boş olan yerler yeni 

keşfedilen elementlerle dolmaya 

başladı). 

11 

İNOVATİF 


F. Wöhler siyanür bileşikleriyle 

çalışırken üreyle formülü 

aynı olan amonyum siyanatı 

bileşimledi(sentez). Bu buluşla 

izomerleşme olgusu ortaya 

çıktı ve inorganik kimya ile 

organik kimya arasındaki 

farklılık ortadan kalktı. 

Kimya alanındaki çalışmalar 

sonraları maddelerin tepkime 

biçimleri, ısı etkisi, çözeltiler, 

kristallenme ve elektrolizle 

ilgili konulara yöneldi. 

Galvanizleme konularındaki 

gelişmelerden fiziksel kimya 

(fizikokimya) doğdu. 

Henri Becquerel 1896'da 

uranyumdaki doğal radyo aktifliği 

keşfetti ve 1900'de fizikçi 

Max Planck kuantum kuramını 

ortaya attı. Rutherford 19J9'da 

Havadaki azotu radyum preparatlarından 

salınan alfa taneciklerinin 

yardımıyla oksijene 

ve Hidrojene dönüştürerek ilk 

yapay element dönüşümünü 

gerçekleştirdi. 

Eugene Goldstein (1850- 

1930) ‘ın çalışmaları protonun 

varlığını ispatlamıştır. J. J. 

Thomson (1856 – 1940) kendi 

atom modelini geliştirmiş 

ve 1906 yılında Nobel fizik 

ödülünü kazanmıştır. Marie 

Curie (1867 – 1934) 

radyoaktiviteyi, Polonyum ve 

Radyum’u keşfetmiştir. Ernest 

Rutherford üç çeşit radyo 

aktifliği alfa parçacığı (+), beta 

parçacığı (-) ve gama ışınını 

keşfetmiştir. Bu gelişmelerin 

sonrasında ve öncesinde daha 

birçok bilim insanının katkısıyla 

kimya bilimi günümüze 

ulaşmıştır. 2011 yılı Birleşmiş 

Milletler tarafından uluslararası 

kimya yılı ilan edilmiştir. 

İnsanlık ile yaşıt olan Kimya 

bilimi, günümüzde şu ana bilim 

dallarından oluşur: Analitik 

Kimya, Anorganik Kimya, Organik 

Kimya, Termodinamik, 

Spektroskopi, Fizikokimya, 

Biyokimya’dır. 

August Kekule'nin 1865'te 

kurduğu yapı kuramının 

genişletilmesi sonucunda 

sentez ve ayrıştırma yoluyla 

pek çok yeni madde elde 

edilebildi. Bu kurama göre 

atomlar değerliklerine karşılık 

gelecek biçimde bileşikler 

halinde birleşirler ve her 

atomun belirli bir değerliği 

vardır. Kekule' nin bu 

açıklamalarından sonra kimyasal 

bileşikler yeni bir biçimde 

değerlendirilmeye başladı. 

Örneğin su (H2O) H-O-H 

karbon dioksit (CO2) O-C-O 

biçiminde gösterildi. 

Genel bir özet yaparsak, Mısır, 

Mezopotamya, Antik Yunan, 

Roma döneminde Kimya tarihi 

büyük ölçüde simya denilen bir 

uğraşa dayanır. Bu uğraş İslam 

Medeniyeti, Ortaçağ ve Rönesans 

dönemlerinde de devam 

etmiştir. Ortaçağda yaşamış, 

kimyaya önemli katkılar getiren 

müslüman bilim adamları 

da vardır (Geber, El-Kindi, 

El-Razi, El-Biruni, El-Alhazen 

sayılabilir.) 

Kimya bilimi 17. yüzyıldan 

(Aydınlanma Çağı) itibaren 

gerçek bir bilim kimliğini 

kazanmaya başlamıştır. 

Endüstrileşmenin (19. yy.) 

başlamasıyla, endüstrinin ihtiyacı 

olan yöntemlerin, maddelerin 

ve tepkimelerin araştırılması, 

deneyciliğin gelişmesi 

kimyanın bilime dönüşmesine 

katkı sağlamıştır. 

İNOVATİF 


Modern Kimyanın başlangıcı 19.yy kabul edilir. John Dalton Atom Teorisi ile bu teorinin kurucuları 

arasında yer almıştır. Fransız kimyager Lavoisier modern kimyanın kurucusu olarak kabul 

edilir. Organik kimyanın gelişimine Friedrich Wöhler (19. yy.) organik bir maddeden inorganik 

bir madde elde ederek katkı sağlamıştır. Dimitri Mendelev (19. yy.) periyodik tablonun kurucusu 

olmuştur. 20 yy. da ise radyoaktivite, modern atom teorisi, kuantum kimyası gibi yeni gelişmeler 

meydana gelmiştir 

Kaynaklar : 

http://www.diyadinnet.com/YararliBilgiler-233&Bilgi=kimya’n%C4%B1n-tarihsel-geli%C5%9Fimi 

http://www.acilfrm.net/her-telden-egitim-konulari/451597-kimyanin-tarihsel-gelisimi.html 

http://www.kimya.tc/kimya-ve-kimyanin-tarihsel-gelisimi/2 

http://kimyaygs.blogspot.com.tr/2013/07/kimyann-tarihsel-gelisimi.html 

http://tr.wikipedia.org/wiki/Kimya 

Görsel Kaynaklar : 

http://img.webme.com/pic/g/gizliilimler/alchemy-2.jpg 

http://img.webme.com/pic/g/gizliilimler/alchemy-c.gif 

http://www.nlm.nih.gov/exhibition/paracelsus/images/barlet2.jpg 

http://1.bp.blogspot.com/-mA4KOIj5ex0/T7twJBUrVNI/AAAAAAAAAaU/FjXxjIaiyTk/s1600/ 

Alchemy-Workshop.png 

13 

İNOVATİF 


Vahit KENAR 

vahitkenar@gmail.com 

KIMYAGER 

(MEZUN) 

“Kauçuk 

Derneği” 

Sakarya 

Üniversitesi 

KAUÇUK ESASLI MATERYALLER VE 

GERİ DÖNÜŞÜM 

Hayatımızın vazgeçilmez bir polimeri olan 

kauçuk, günlük hayatta kullandığımız birçok 

materyalin yapı taşıdır. Rutin bir şekilde kullandığımız 

malzemelerin büyük bir kısmının 

yapılarının kauçuk materyallerden oluştuğu 

konusunda belki de çoğu bireyin bilgisi çok 

azdır. Geçenlerde bu konu hakkında kendi 

çapımda çevremdeki dostlarıma, komşularıma 

ve farklı sektörlerdeki arkadaşlarıma “Kauçuk 

deyince aklınıza ilk ne geliyor?” konulu bir 

anket yaptım. Tahmin ettiğiniz gibi verilen ilk 

cevaplardan biri lastik oldu. 

Yapmış olduğum bu yüzeysel anket sonucuna 

göre ne yazık ki kauçuk hakkında verilen 

cevapların çoğu lastikten ileri gidemedi. Bu 

durumun sonucunda bu yazımı kaleme alma 

gereği duydum. Öncelikle şunu belirtmek isterim. 

Sektörün gün geçtikçe daha da ileri gitmesi, 

yeni proje ve çalışmaların yapılması ve sürekli 

gelişmesi, “bizi bilen biliyor gerisi mühim 

değil” mantığından ziyade, kauçuğun hayatımızda 

stratejik bir malzeme olduğunu insanlarımıza 

anlatmamızdan geçer. 

Kauçukun temel hammaddesi olduğu ve günlük 

hayatta sıkça kullandığımız materyallere şöyle 

bir bakalım: Oto lastiği, hortum, sızdırmazlık 

contaları, eldiven, çizme, silgi, gemi ve doklar 

için kullanılan tamponlar, direksiyon körükleri, 

traktör, otomobil parçaları, motor takozları, 

metal bağlantı parçaları, demiryolu taşıtlarının 

aksam ve parçaları, iç mobilyalarında titreşim 

emici, motosikletlerin çeşitli aksamları, tekerlekli 

koltukların aksamları, kauçuktan matbaa 

makineleri blanketleri, manşonlar, apronlar, 

tıpalar, terlikler ve ayakkabı tabanı... Bu ürünler 

içinde oto lastiğinin yaklaşık %65’lik bir payı 

vardır. Ancak gelişen teknoloji ve değişen şartlar 

sebebiyle tabii kauçuktan günümüzde pek az 

ürün imal edilmektedir. 

Çoğu malzemenin hammaddesinde, petrolden 

elde edilen suni kauçuk kullanılmaktadır. 

Üründen istenen özelliklere göre (materyalin 

özellikleri, dayanma, fiyat vb.) tabii ve suni 

kauçuk, çeşitli oranlarda ek ve dolgu maddesi 

ile karışım olarak kullanılmaktadır. 

İNOVATİF 


Aşağıda verdiğimiz bazı kauçuk türlerine ve özelliklerine göz atabilirsiniz. 

15 

İNOVATİF 


Kauçuk Sektöründe Atık Oluşumu 

Günümüzde, teknolojinin hızla 

gelişmesiyle birlikte sektörler 

arası rekabet de doğru orantılı 

olarak ivme kazanmaktadır. 

Dünya şartları sürekli değişmekte 

ve sermaye de hızlı bir 

şekilde yer değiştirmektedir. 

Firmalar, rekabet güçlerini 

artırmak ve devamlılığını 

sağlayabilmek için sürekli 

müşteri segmentlerini, kaliteyi 

ve verimliliği artırmak 

mecburiyetindedirler. Yüksek 

verime sahip üretim, teknoloji 

ve yönetsel araçların kullanımıyla, 

daha az doğal kaynak 

sarfederek aynı veya daha 

fazla üretimin gerçekleştirilmesi 

gerekmektedir. Gelişen 

teknoloji ve kaynak israfıyla 

birlikte, küresel ısınma gibi 

sorunlar baş göstermektedir. 

Firmalar, artık daha az atık ve 

fireyle faaliyetlerini sürdürmek 

mecburiyetindedirler. 

Kauçuk sektörünün büyük 

kısmını otomobil lastiğinin 

oluşturduğundan söz etmiştik. 

Lastik firmalarının prosesleri 

sırasında kalıplama işlemlerinden 

önce bir takım hatalar 

sebebiyle (Elektrik kesilmesi, 

operatör kaynaklı hatalar, 

aşırı ısı artışı vb.) malzemenin 

erkenden pişmesi ya da aşırı 

vulkanizasyonun gerçekleşmesiyle 

elastik özelliğini yitirir. 

Elastik özelliğini yitiren malzeme 

tekrar kalıplanamaz ve 

arızalı ürün olarak hurdaya 

ayrılır. Kısmen veya tamamen 

yanmış kısımlar rafine 

artığı olarak adlandırılmaktadır. 

Bu atıklar, çoğu zaman 

yanıklı hamur içermelerinin 

yanında sağlam kısımlar da 

ihtiva etmektedirler. Bu tip 

hamurlara piyasanın tabiriyle 

“yanıklı hamur” denir. Birçok 

lastik eşya yapan firmaların en 

Ömrünü Tamamlamış Lastikler 

Bir diğer atık oluşum süreci de ömrünü tamamlamış 

lastiklerdir. Bu lastikler, kullanım ömürlerini 

yitirdikten ve araç altından söküldükten 

sonra "ömrünü tamamlamış lastik" olurlar. 

büyük sorunlarından birisidir 

bu hurdalar. Kauçuğun çok 

kıymetli ve dışarıdan tedarik 

edilen bir malzeme olmasından 

dolayı, bazı orta ölçekli firmalar, 

sağlam kısımları ayırmak 

için lastik firmalarından bu tip 

hurdalar satın alır. Satın alınan 

bu malzemeler, rafinasyon 

işlemine tabi tutulur. Yanık 

kısımlarından ayrılan hamur, 

otomobil lastik kaplamacıları, 

paspas, conta vb. materyal 

üretimi yapan firmalara yarı 

mamül olarak satılır. Ortaya 

çıkan atık, yanmış, vulkanize 

olmuş kauçuk da çöpe atılmaz. 

Bunlar da çeşitli malzemelerin 

yapımında dolgu malzemesi 

olarak kullanılır.(El arabası 

tekeri, traktör tekeri, halı saha 

zemini vs.) 

Lastiklerin diş derinliği belirli bir milimetreye 

(binek araç lastikleri için 1.6 mm’dir) düştüğü 

zaman, lastiklerin araçta kullanımı tehlikelidir. 

Fakat bazı lastikler araçtan söküldükten sonra, 

kaplanarak yeniden araçta kullanıma uygun 

hale getirilebilir. Bu sayede de bir süreliğine de 

olsa geri dönüşüm sağlanmış olunur. Özellikle 

kamyon, otobüs gibi araçların lastikleri kaplanabilmektedir. 

Yalnız bu kaplama işleminin de 

bir takım riskleri vardır. İyi bir kaplama işlemi 

yapılmaması facialara yol açabilir. 

Ülkemizde her yıl yaklaşık olarak 180.000 ton 

ömrünü tamamlamış lastik oluşmaktadır. (Kaynak:LASDER) 

İNOVATİF 


Bir diğer geri kazanım yöntemi 

de geri kazanım tesislerinde 

gerçekleşir. Tesise gelen 

lastiklerde ilk önce lastiklerin 

kalın tel kısımları ayrılır. 

Kalın tel kısımları ayrılan 

lastikler daha sonra, daha ufak 

parçalara ayrılırlar. Öğütme 

işlemleri sonucunda, lastiklerin 

elyaf (bez) ve tel kısımları 

ayrılır. Oluşan granül lastik 

parçaları da çeşitli elekler ile 

istenilen boyutlara getirilir. 

Burada oluşan granül lastikler 

kauçuk imalatında, halı saha 

zeminlerinde ve lastik karo taşı 

üretiminde kullanılmak üzere 

piyasaya arz edilir. Bazen de 

bu lastikler çimento fabrikaları, 

kireç-alçı fabrikaları gibi 

tesislerde ilave yakıt olarak 

kullanılmaktadır. 

Atık lastiklerin, ısıl değerleri 

28,000 kJ/kg ile 35,000 kJ/kg 

arasında değişmektedir. Uygun 

şartlarda atık lastiklerin yakılması 

mümkün olup, ısı enerjisi 

elde edilmesi gereken uygulamalarda 

kullanılabilmektedir. 

Yığma yapıların, kullanılmış 

oto lastiği ile depreme 

dayanıklı hale getirilmesine 

ilişkin bir takım çalışmalar 

yapılmaktadır. Dünya 

Bankası’nın ve düşük gelirli 

insanların teknoloji gerektiren 

servislerden faydalanabilmesi 

amacıyla her yıl düzenlediği 

“Development Marketplace” 

yarışmasında, 2003 yılı için 

desteklenmeyi hak eden projeler 

arasında yer alan bir çalışmada, 

kullanılmış lastiklerin 

yapısal güçlendirme malzemesi 

olarak kullanılması gündeme 

gelmiştir [1]. 

Lastiklerin en önemli ve çevreye 

en az zararı olan yöntemlerden 

biri “piroliz” işlemidir. 

Piroliz de eski lastiklerin yakıta 

çevrimi için kullanılan metotlardan 

biridir. Teknik olarak 

piroliz, ısı ile organik kimyasal 

bağların kırılması prosesidir. 

Lastikler ele alındığında, yani 

lastikler piroliz sonucu, karbon 

siyahı, gaz, çelik ve yağa 

dönüşür ve daha sonra bunlar 

eritilir. Farklı miktarlardaki her 

ürün için piroliz ve eritmede 

farklı bir proses tanımlanır. 

Sıcaklık arttığında, daha fazla 

gaz üretilir. Sıcaklık azaldığında, 

yağ geri kazanılan ilk yakıt 

olur[1]. 

17 

İNOVATİF 


Lastiklerin geri dönüşümü ile alakalı olarak, ülkemizde bir kaç firma bu konuya el atmış vaziyette. 

Ancak bu firmaların şu anki bertaraf yöntemleri, yakarak veya parçalayarak dolgu malzemesi 

olarak kullanımını sağlayabilmektedir. Oysa İtalyan Enerji ve Sürdürülebilir Kaynaklar Ulusal 

Ajansı tarafından yürütülen TyGRe projesi çerçevesinde, hurda lastikten silikon karbit ve sentetik 

gaz üretimi gerçekleştirilebilmekte, böylelikle silikon karbit, düşük maliyetle üretilerek ekonomiye 

kazandırılmaktadır. 

Trisaia’daki pilot fabrikadaki dev kazanlarda 1000 derece ısıtılan hurda lastiklerden hidrojen, 

karbonmonoksit, karbondioksit ve metan içerikli sentetik gaz yanında, daha sonra silikon karbite 

dönüştürülen silikonoksit elde ediliyor. Seramik ve elektronik cihazlarda kullanılan pahalı hammaddeler 

arasındaki silikon karbit, düşük maliyetle üretilerek ekonomiye kazandırılıyor. Saatte 

30 kg hurda lastik işleyecek kapasitedeki fabrika, ticari olarak kendini kanıtlarsa milyar dolarlık 

küresel pazara yeni bir yön verecek gibi gözüküyor[2]. 

Kaynaklar : 

[1] Ertas, T. 1997, Zararlı Atıkların Ozon ile Oksidasyonu. İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Doktora 

Tezi, İstanbul 

[2] http://www.limitsizenerj.com/cevre/geri-donusum/2001-tygre-projesi-hurda-lastikleri-enerji-ve-degerli-hammaddeye-donusturuyor 

- 01.01.2014 Tarihinde Alındı 

[3] Guogıang, L., Stubblefıeld, M. A., Garrıck, G., Eggers, J., Abadıe, C., Huang, B. 2004, Development 

of waste tire modified cncrete. Cement and Concrete Research 34: 2283-2289. 

[4] Lagrega, M. D. 1994. Buckingham P.L., Evans J.C. Hazardous Waste Management. McGraw- 

Hill. 641-698 s. 

İNOVATİF 


İsmail BAYRAKTAR 

ismbyrktr@gmail.com 

YÜKSEK 

KIMYAGER 

(MEZUN) 

Adnan Menderes 

Üniversitesi 

“BOR” 

Geleceğimizin Enerji Kaynağı 

"Memleketimiz baştan nihayete kadar hazinelerle 

doludur. Biz o hazineler üzerinde aç kalmış insanlar 

gibiyiz. Hepimiz bütün bu hazineleri meydana 

çıkarmak, servet ve refahımızın kaynaklarını bulmak 

vazifesiyle mükellefiz." 

Mustafa Kemal ATATÜRK 

Adı 

Bor 

Simgesi 

B 

Atom No 5 

Yoğunluk 2,3gr/cm 3 

Metal Rengi Kahverengi 

Tabiattaki Hali Oksitli Bileşikle 

Ülke Rezerv 10 6 % 

Ton 

Türkiye 564 64 

A.B.D. 80 9 

B.D.T. 100 11 

G. Amerika 91 10 

Çin 36 4 

Kazakistan 15 2 

Toplam 886 100 

19 

İNOVATİF 


Günümüzden 4000 yıl öncesinde Tibet’te var 

olduğu bilinen bor, Babiller tarafından uzak 

doğudan getirterek altın üretiminde, Mısırlılar 

tarafından mumyalamada, Romalılarda cam 

yapımında, eski Yunanlılar ve Romalılarca temizlikte, 

MS 875 yılında Arap doktorlar tarafından 

ilaç olarak kullanılmıştır. İlk Borik Asit Kimya 

öğretmeni William Homberg tarafından, ilk 

elementer bor da 1808 yılında Fransız kimyacı 

Gay-Lussac tarafından elde edilmiştir. Maden 

çeşitliği bakımından belirli bir zenginliğe sahip 

olmasına karşın olarak rezerv ve rezerv kalitesi 

açısından pek şanslı olmayan ülkemiz hammadde, 

yarı mamul, cam, porselen, seramik, tekstil, 

deterjan, metalürji, tarım, havacılık, nükleer, 

savunma gibi çok farklı sektörlerde kullanır. 

B o r ’ u n f i z i k s e l g ö r ü n ü m ü 

Bor kristallerinin SEM görüntüsü[1] 

Elmastan sonra en sert madendir. Stratejik öneme sahip Bor mineralleri, doğada yaklaşık 230 

çeşittir. Bunlardan ticari öneme sahip olanlar; 

Na2B4O7.10H2O boraks (tinkal), 

Na2B4O7.4H2O kernit (razorit), 

Ca2B6O11.5H2O kolemanit, 

NaCaB5O9.8H2O uleksit, 

propertit, pandermit 

ve CaMgB6O11.6H2O bor asittir[3]. 

Türkiye’de bor yatağı işletmeciliği 1865’de 

Desmazures Compaigne Industrielle des Mazures 

tarafından Susurluk’un 9 km güneyinde 

Aziziye köyündeki yatakta başlamıştır. 1956’da 

Kütahya Emet yakınlarında bulunan kolemanit 

yataklarını Etibank’ın işletmeye başlaması ve 

1971-1978’de bor madenciliğinin devletleştirilmesine 

kadar çeşitli yerli ve yabancı şirketler 

tarafından işletilmiş ve ham maden olarak ihraç 

edilmiştir. Türkiye’de bor madenlerinin devletleştirilmesinden 

sonra, Etibank madenlerde 

konsantre yanında, Bandırma ve Kırka ’da bor 

cevherlerinden temel bor tuzlarını üreten tesisler 

kurulmuştur. [4]. 

İNOVATİF 


NANOTEKNOLOJİ (NANOBOR) 

Uluslararası Bor Araştırma Enstitüsü ve Eti Madencilik Genel Müdürlüğü'nün borla ilgili çalışmalarının 

tanıtıldığı toplantı Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı'nda düzenlendi. Bu toplantıda birçok 

bor ile ilgili projeden bahsedildi. Bu projelerden biri Levent Özmen'in hidrojen enerjisiyle çalışacak 

ve egzozundan su buharı çıkaracak araç projesi. Bu tip araçların 10-12 yıl sonra piyasaya 

çıkabileceği söyleniyor. 

Bor ayrıca süper iletken olarak trenlerin ray üzerinde ancak raya dokunmadan 

gitmesini sağlıyor. Bu amaçla enstitü borla süper iletken ve mıknatıs üretmeyi de başardı. 

Böylece dışarıdan teknoloji satın almadan hızlı tren prototipleri yapılarak, denemelere başlanması 

amaçlanıyor. Daha sonra borun yanmayı geciktirici özelliği de tanıtıldı. Bor kullanılarak yapılan 

çadır ve bu madenle kaplanan ahşap evin yanmaması dikkat çekiciydi. Bu ürünlerde kullanılan 

kimyasal da Bor Araştırma Enstitüsü'nün kendi laboratuvarlarında üretiliyor. 

Ahşapların Bor ile kaplanması 

Hidrojenle çalışan bir araç 

NaBH4 + 2H2O = NaBO2 + 4H2 

21 

İNOVATİF 


Cam Sanayi 

BOR’UN KULLANIM ALANLARI 

Bor minerallerinin, en fazla tüketildiği alan cam 

sektörüdür. Bor, ergimiş haldeki cam ara mamulüne 

katıldığında onun akışkanlığını artırmakta, 

son ürünün yüzey sertliğini ve dayanıklılığını 

yükseltmektedir. Bor oksit özellikle; borosilikat 

cam, tekstil tipi ve izolasyon tipi cam elyaflarında 

yoğun olarak kullanılmaktadır. 

Temizlik Sektörü 

Sabun ve deterjanlara mikrop öldürücü (jermisit) 

ve su yumuşatıcı etkisi 

nedeniyle %10 boraks dekahidrat ve beyazlatıcı 

etkisini artırmak için toz 

deterjanlara %10-20 oranında sodyum perborat 

(mono veya tetra olarak) 

katılmaktadır. Sodyum perborat (NaBO- 

2H2O2.3H2O) aktif bir oksijen 

kaynağı olduğundan etkili bir ağartıcıdır. 

Alev Geciktirici 

Boratlar, çeşitli malzemelerde (ahşap, 

selülozik yalıtım, PVC ve tekstil) alev 

geciktirici amacıyla kullanılmaya başlanmıştır. 

Bor, yanan malzemenin 

üzerine oksijenle temasını kesecek şekilde 

kaplayarak yanmayı bastırır. 

Çinko borat, plastik malzemelerde; borik 

asit, boraks pentahidrat ve boraks 

dekahidrat gibi çözünebilir boratlar ise 

selülozik malzemelerde kullanılır. Bu 

malzemeler; tahta, kontrplak, ağaç fiber, 

kağıt ve pamuk gibi doğal 

fiberlerdir. 

İNOVATİF 


Tarım 

Bor, hücredeki şeker geçişini, hücre bölünmesi 

ve gelişimi, fotosentez 

metabolizmasını düzenler. Gereken miktarlarda 

bor olmadan da bitkiler 

büyüyebilir ve yaprak açabilir, ancak 

meyve veya tohum üretiminde kayıplar 

söz konusu olacaktır. 

Metalürji 

Bor bileşikleri, yüksek sıcaklıklarda 

düzgün, yapışkan, koruyucu ve 

çapaksız sıvı oluşturma özellikleri nedeniyle 

demir dışı metal sanayinde 

koruyucu cüruf oluşturucu ve ergitmeyi 

hızlandırıcı madde olarak 

kullanılmaktadır. Bor ilavesi çeliğin 

sertlik ve mukavemetini artırmaktadır. 

Çelikler 50 ppm düzeyine kadar bor 

ihtiva edebilirler. 

Uzay ve Havacılık 

Borun yanıcı fakat tutuşma sıcaklığının 

yüksek olması, yanma sonucunda 

kolaylıkla aktarılabilecek katı ürün 

vermesi ve çevreyi kirletecek emisyon 

açığa çıkarmaması ulaşım araçlarında 

bir avantaj olarak kabul edilmektedir. 

Bor kimyasalları füze yakıtı olarak 

kullanılabilmekte olup hidrojen diboran 

(B2H6) ve hidrojen pentaboran 

(B5H9) gibi borhidrürlerin uçaklarda 

yüksek performanslı potansiyel yakıt 

olarak kullanımı konusunda çalışmalar 

mevcuttur. 

23 

İNOVATİF 


ENERJİ 

Sodyum bor hidrürün (NaBH4), yanıcı/patlayıcı 

olmaması, çevreye dost bir ürün olması, 

reaksiyonu sonucu oluşan sodyum metaboratın 

(NaBO2) tekrar sodyum bor hidrüre 

dönüştürülebilmesi geri dönüşümlüdür. 

Elde edilen hidrojenin yarısının sodyum borhidrürden 

diğer yarısının ise sudan gelmesi, 

araçlarda yük ve yolcu taşıma yeri açısından 

problem yaratmaması gibi özelliklerinden 

dolayı hidrojenin depolanması konusunda diğer 

yöntemlere göre avantajlı durumdadır. Sodyum 

borhidrür, gelecek yıllarda hidrojenin yakıt 

olarak kullanılmasının yaygınlaşması ile birlikte 

enerji alanında önemli bir ürün haline gelecektir. 

Hidrojeni depolama özelliğinin yanı sıra, 

yakıt pillerinde doğrudan yakıt olarak da kullanılabilmektedir. 

İNOVATİF 


SAĞLIK 

Sağlıkta; metabolizmadaki bor, kalsiyum, 

magnezyum ve fosfor dengesini ayarlamakta 

olup sağlıklı kemiklerin oluşumuna, kasların 

ve beyin fonksiyonlarının gelişimine yardım 

eder. Bor Nötron Yakalama Tedavisi (BNCT) 

ile sağlıklı hücrelere zarar vermeden kanserli 

hücrelerin imha edilmesinde görev alan bor 

elementi, kanser tedavisinde yeni bir umut 

olmuştur[6]. 

Çimento ve Yapı Kimyasalları 

Bir bor minerali olan kolemanit, %8 oranında 

çimento üretiminde kullanılarak 

klinker pişirme sıcaklığını düşürmekte ve 

çimentonun özelliklerini iyileştirmektedir. 

Borlu çimento; mukavemet, su ve gaz 

geçirgenliği, hidratasyon ısısı gibi parametreler 

açısından portland çimentosuna 

göre daha iyi özellikler sergilemektedir. 

Hidratasyon ısısının düşük olması 

özellikle kütle betonlarında soğutma ihtiyacını 

önemli oranda azaltmaktadır[5]. 

Dünyanın en büyük bor rezervlerine sahip olan Türkiye, bor minerali ve ticari boratlar üretiminde 

önemli bir yerdedir. Ancak sahip olduğu cevheri en iyi şekilde değerlendirebilmek için ürün 

çeşidini artırması ve özellikle bor ürünleri üretimine geçmesi gerekir. Bu konuda biz kimyagerler, 

bor üzerine daha çok kafa yormaya ve Ar-ge çalışmalarına daha çok zaman ayırmamız gerekir. 

Ulu Önder Atatürk’ün 

"Memleketimizin ekonomik 

kaynakları bütün dünyanın hırslarını 

çekecek verim ve servete maliktir." 

sözleri bize ilham kaynağı olsun. 

25 

İNOVATİF 


Kaynaklar : 

1. Uslu, İ., Gökmen, F. Ö., Aytimur, A. Polimerik Prekursörler ile Bor Karbür 

Sentezi. İnovasyon Türkiye Sunumu 

2. Buluttekin, B., 2008. Bor Madeni Ekonomisi. Ulusal İktisat Kongresi 

3. Kalafatoğlu, İ. E., ve Örs, S. N., 2003. 21.yy’da Bor Teknolojileri ve Uygulamaları. 

4. Wikipedia/Boron 

5. Ulusal Bor Araştırma Enstitüsü (BOREN) Dokümantasyon Bölümü. 

6. Kahraman, G., Bor Nötron Yakalama (BNCT) Tedavisinde Kullanılan Hızlandırıcıya Dayalı 

Nötron Kaynakları. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 

İNOVATİF 


Anıl Yasin AKDOĞAN 

anil_yasin_akdogan@hotmail.com 

KIMYA 

TEKNIKERI 

(MEZUN) 

Balıkesir 

Üniversitesi 

“POLYESTER 

MAMÜLLERDE 

OLİGOMER 

SORUNU” 

Piyasada bulunan polyester lifleri, %1.5-4 kadar oligomer içermektedirler. Oligomerler; polimerizasyon 

derecesi (n) 10’un altında olan polietilentereftalat moleküllerinden oluşmakta olup, bir 

kısmı halkalı yapıya (çiklik), bir kısmı da düz zincirli (lineer) yapıya sahiplerdir. Düz zincirli 

yapıya sahip olan oligomerlerin, liflerin yüzeyinde ve terbiye cihazının çeperlerinde kristalizasyonu, 

çökmesi tehlikesi azdır. Sorun yaratan oligomerler, çiklik oligomerler olup bunlar içerisinde 

de çiklik trimerler en önemli rolü oynamaktadır. 

Çikliktrimer ( çiklo – tris – etilen glikol tereftalat ) 

Liflerde başta tetramerler olmak üzere, başka halkalı oligomerler de bulunmaktadır. Polietilentereftalat 

esaslı liflerde halkalı trimer ve tetramer miktarı % 1.25 – 1.29 kadardır. Bunun % 0.3 – 

0.31’i tetramer, % 0.95 – 0.98‘i trimerdir. 

27 

İNOVATİF 


Halkalı trimer liflerde üç konumda bulunur; 

1. Liflerin içerisinde 

2. Liflerin yüzeyine sıkı bağlı 

3. Liflerin yüzeyine gevşek bağlı 

Elde edildikten sonra teksture, termofiksaj gibi ısıl işlem görmemiş liflerde trimerlerin hemen hemen 

tamamı liflerin içerisindedir. Yüzeydeki trimer oranı %0.004 – 0.007‘yi geçmez. Teksture ve 

termofiksaj gibi ısıl işlemlerde uygulanan süre 5-30 sn olur. Yine de yüzeyde ki oligomer miktarı 

% 0.02-0.04 civarında kalır ki, bu da sorun teşkil etmez. 

Ancak özellikle çektirme (HT) yöntemine göre yapılan boyamalarda liflerin içersindeki oligomerler 

lif yüzeyine çıkarak kristallenmeye başlamakta ve lif yüzeyine sıkı bir şekilde tutunmaktadırlar. 

Liflerin içersinden yüzeye çıkan trimerlerin bir kısmı ise flotteye geçmekte ve burada kristalleşmektedirler. 

Oligomer – boyama süresi ilişkisi 

Görüldüğü gibi, life sıkı olarak tutunmuş çiklik oligomer miktarı boyama süresine bağlı olarak çok 

değişmezken, artmaya devam eden kısım flotteden lifin yüzeyine geçerek, gevşek olarak tutunan 

kısımdır ve gerek mamülün görünümü açısından, gerekse daha sonra ki işlemlerde sorun yaratan 

oligomer kısmı da, bu lif yüzeyine gevşek olarak tutunan oligomerlerdir. 

Bunların neden olduğu sorunlar şunlardır; 

• Boyamanın canlılığını azaltma 

• Refleksiyon farklılıkları nedeniyle boyamanın düzgünsüz olduğu intibası uyandırma 

• Özellikle levent boyamalarda, iç tabakalarda oligomer filtrasyonu nedeniyle sargının dışı ile 

içi arasında farklı boyama 

• Boyama cihazlarında, özellikle pompa ve eşanjör üzerine çökerek, pompa ve ejanjör verimini 

düşürme 

• Mamül yüzeyi sivri bir şeyle çizildiğinde iz kalması 

İNOVATİF 


İplik boyamalarda ise; 

• Bobin, katlı büküm, örgü makinalarında sevk bilezik ve rolikleri veya iğnelerden geçerken 

oligomer tozu oluşması ve birikmesine, 

• Örgü iğnelerinin aşınmasını artırmaya neden olurlar. 

Görüldüğü gibi oligomerlerin yüzeye çıkması, birinci derecede çektirme yöntemine göre boyamalarda 

görülmektedir. Bu nedenle bu etkilerden kurtulmak için önlemler boyamadan önce, boyama 

esnasında ve boyamadan sonra alınabilirler. 

Oligamer sonucu bobin boyama makinelerinde oluşan kristaller. 

Kaynaklar : 

•Tekstil Ön Terbiyesi Prof. Doktor Pervin ANİŞ ( Resim kaynakları ) 

•Tekstil Kimyası ders notları 

29 

İNOVATİF 


Yavuz Selim KART 

kim_muhselim@hotmail.com 

KIMYA 

MUHENDISI 

(MEZUN) 

“Matlab ve 

Kimya” 

Cumhuriyet 

Üniversitesi 

Merhabalar Arkadaşlar; 

Şuana kadar yazılarımda çeşitli programların işleyicilerini, çalışma mantıklarını çeşit çeşit 

örneklerle anlatmaya çalıştım. Bu programlardan bazıları okullarda kullanılan, bazıları kullanılmayan 

programlardı. Kimileriniz gereksiz diye de düşünmüş olabilir. Bugün anlatacağım program ise 

temel Matlab kullanımı olacak. İçerikte ise Matlab kullanımını kimyager ve kimya mühendisleri 

için örneklendireceğim. Örnekleri Google yardımı ile buldum. Sadece anlatmak istediğim bu programın 

bazı işlemlerimizi nasıl kolaylaştırdığı ve yardımcı olduğudur. 

Matlab nedir? Wikipedia bizim için şöyle bir açıklama yapmış: 

“MATLAB (matrix laboratory) sayısal hesaplama ve dördüncü nesil programlama dilidir. 

MathWorks tarafından geliştiriliyor. MATLAB, matris işlenmesine, fonksiyonlar ve veri çizilmesine, 

algoritmalar uygulanmasına, kullanıcı ara yüzü oluşturulmasına ve diğer dillerle yazılmış 

programlar ile etkileşim oluşturulmasına izin verir. C, C++, Java, ve Fortran dillerini içerir.” 

Yani bizim çeşitli matematik işlemlerini hesaplamalarını kolayca yapabilmemizi sağlayan, bizi ağır 

matematiksel işlemler altında ezilmekten kurtaran, zamanımızı daha verimli kılan bir araç… 

Programı açtığımızda karşımıza şu ekran gelir. 

Resim 1: Matlab Komut Ekranı 

İNOVATİF 


Fx yazan yerin karşısına yapacağımız işlemleri yazıyoruz. 

Örneğin; 2+3 yazdığımızda sistem bize 5, 10*10 yazdığımızda ise 100 sonucunu verecektir. Tabi 

yapılacak işlemler bu kadar basit değil. Daha çok işlem yapabilirsiniz. 

Temel komutlar 

Clc: Ekran aşırı dolduysa bu komut ile silme işlemi yapabilirsiniz. 

Help: Ekrana size yardımcı olacak yardım dosyalarını getirir. 

Şimdilik bu iki komutla yetinelim. Çünkü genel yapılan işlemler hep diziler üstünden gidiyor. 

Komutları burada tek tek anlatmam, mantıksız geleceği için size örnekler içinde göstereceğim. 

Şimdi matris nasıl oluşturulur ona bakalım. 2*2 bir matris oluşturmak istiyoruz nasıl yapacağız. 

A = [1 2; 3 4]; 

İfadesi şeklinde yapacağız. İyi de burada 2*2 olduğu nerden belli. 

; -> ifadesi sütunları ayırır. 

, -> ifadesi satırları ayırır. 

Buna göre burada matris oluşturacağımız zaman ne yapacakmışız. 

A = [1,2; 3,4]; 

ile tanımlama yapacağız. A diyecek, eşittir açıp köşeli parantezler içine değerlerimizi belirtip yazacağız. 

Kaç satır kaç sütun istiyorsak ona göre belirteceğiz. Matlab geniş bir program her şeyini 

burada anlatmam mümkün değil. Şimdi bir örnek yapalım. Aşağıdaki resime bakalım. Bu resimdeki 

gibi bir sisteminiz olsun elinizde. Hesaplaması biraz zaman alır değil mi? 

Resim 2: Mixer Sorusu 

31 

İNOVATİF 


Şimdi bu sistemde çeşitli girişler çıkışlar var bazılarının oranları mevcut. Bizden istenen ise A,B,C 

nedir? 

A,B,C matematiksel işlemler ile işlem biraz zaman alabilir. Şimdi Matlab kullanarak bu işlem nasıl 

kolay yapılıyor görelim. 

Resim 3: Çözüm işlemi 

Solve komutu yardımıyla işlemi dizi gibi benzetip işlemi çözdürdük. Yani matris sistemi kurup 

yapmış gibi olduk. Tek satır 3 sütun bir işlem. 

Burada Ksilen işlemi ile ksilenler alınıyor. 

Toluen işlemi ile tolüenler, benzen işlemi için benzen olanlar alınıyor. Kütle denkliği dersi görenler 

bilirler. 

0,5*A +0,3*B =0,4*C -> işlemi bize ksilen sistemini veriyor. 

0,2*A +0,3*B =0,2*C -> işlemi bize tolüen sistemini veriyor. 

0,3*A +0,4*B +100=0,4*C işlemi ise bize benzen işlemini veriyor. 

İşlemi çözdürdüğümüz zaman sonuç olarak karşımıza şunlar geliyor. 

Resim 4: Matlab çözümü işlemi 

Ne kadar kolay oldu değil mi? Bu gibi işlemlerde Matlab kullanmak oldukça keyifli ve kullanışlı 

olur kanaatindeyim. 

Tabi sadece kimya mühendisleri değil, kimyager arkadaşlar içinde oldukça kullanışlı bir program. 

İNOVATİF 


Nasıl kullanacağız yine bir örnek üzerinden gidelim. Basit bir örnek olacak; ama maksat fikir vermesi. 

Resim 5: Tepkime denklemi 

Şekilde tepkime denklemi görmektesiniz. Bu denklemi Matlab yardımı ile çözeceğiz. 

İşlemleri yaparken matris çözme mantığından faydalanacağız. Aynı olan şeyler hep bir tarafta olacak. 

Resim 6: Her bir atomun karşılıkları 

Şimdi üstteki resmi inceleyelim. Bu resimde x1 katsayısı için karbona bakalım. CH4 olan yerde C 

atomu bir tane olduğundan 1*X1 yazıyoruz. O2 tarafında karbon olmadığından 0*X2 yazıyoruz. 

Tepkime başladığı için = ifadesini yerleştiriyoruz ve diğer ifadelere bakıyoruz. 1*X3 yazıyoruz 

ve 0*X4 yazıp karbon işlemi için olayı kapatıyoruz. Diğerleri de bu mantıkla yapılıyor. Bunları 

yaptıktan ve gerekli ifadeleri düzelttikten sonra karşımıza şu ifade çıkacak. 

Resim 7: Düzenlenmiş denklem ifadesi 

Denklemimiz oluştu. Şimdi bu ifadeyi matris biçiminde Matlab’a geçireceğiz. 

Resim 8: Denklem ifadesinin matlab tarafına yazdırılışı 

33 

İNOVATİF 


Denklem ifademizi bu şekilde Matlab’a yazacağız. Denklem ifadesini çözeceğiz. Burada A ve b 

ifadelerini matlaba olduğu gibi yazacağız. Çözdürmek istediğimiz işlem katsayılar çünkü. Bunları 

matlaba girdik mi? Şimdi yapacağınız işlem ise bu işlemi çözdürmek. 

Resim 9: İşlemin Matlab’da çözdürülmesi 

inv(A)*b ifadesini kullanıp katsayıları çıkarıyoruz. 

Buradan çok da mantıklı bir sonuç çıkmadı gibi değil mi? Neden çünkü sayılar küsuratlı ifadeler. 

Şimdi ifademizi daha düzgün bir hale getirelim. 

Resim 10: İşlemin düzgün hali. 

Son resimde görüldüğü üzere Matlab ile bir kimyasal denklemi çözmüş olduk. İlerleyen sayılarda 

bilgi birikimim ve gücümün yettiğince redoks tepkimeleri eşitleme ve kolon sistemleri ile ilgili 

örneklerde anlatacağım. Bunları kullanarak bilgi birikiminizde kalıcılık sağlayabilirsiniz. Çok 

kolay işlemler değil. Pratik yapmanız ve elinizde Matlab programının olması şart. Programı bazı 

üniversiteler veriyorlar, bazı üniversitelerde ise bu program yok. Google aracılığı ile ulaşıp edinebilirsiniz. 

Buradan buluş yöntemi anlatmayacağım. Kullanımı kısaca böyledir. İşlemlerinizi kısaltır 

ve sadeleştirebilirsiniz. Programda grafik çizimi vs gibi işlemlerde mevcut zaman oldukça, dergi 

sürdükçe sizlere bunları anlatmaktan büyük zevk duyacağım. Takipte kalın sevgiyle kalın. 

İNOVATİF 


Kaynaklar : 

http://fie-conference.org/fie96/papers/238.pdf 

http://ismailari.com/blog/matlab-programlamaya-giris/ 

rasimavci.com/matlab/KIMYA_MUHENDISLIK_SORULAR_1.pptx 

http://tr.wikipedia.org/wiki/MATLAB 

Görsel Kaynaklar : 

Görsel kaynaklar tarafıma aittir. 

35 

İNOVATİF 


İNOVATİF 


İNOVATİF 


Yararlı Siteler 

Kimya ile ilgili sunumlar genel herkesin problemi. Bazen 

zaman bulamayız, bazen ise üşeniriz vs. Böyle zaman bulamadığımız 

ya da üşendiğimiz ya da herhangi bir fikir nasıl 

yapacağımız aklımıza gelmediği zamanlarda böyle siteler 

altın konumuna geçiyor. Sizlere hem fikir verir hem de 

yardımcı olur. Güzel bir site inceleyin. Keyfine varın. 

http://www.worldofteaching.com/chemistrypowerpoints.html 

Kimya ile ilgili kaynak sıkıntısı malum. Türkçe döküman ile 

işini görenler diyecekler ki ne gereği var. Biz paylaşıyoruz 

ki malum tez vs değişik şeylerde kaynak taraması yaparken 

zorlanmayın. Bu sitede bu noktada ücretsiz kaynakları ile 

oldukça güzel. Kendi kütüphanesini yapanlarda indirebilirler. 

Tavsiye ediyoruz. 

http://www.e-booksdirectory.com/listing.php?category=152 

Son sitemizde kimya ile ilgili oyun, alıştırma içeren ingilizce 

bir site. Ama ne yaptın sen? Hep ingilizce hep ingilizce diye 

sesler geliyor gibi. Türkçe çok bir şey yok arkadaşlar. Sizler 

daha çok çalışıp Türkçe bir şeyler çıkaracaksınız. Siteyi 

inceleyin cidden eğlenceli içerikller mevcut. 

http://www.sheppardsoftware.com/Elementsgames.htm 

37 

İNOVATİF 


İNOVATİF 


Kimya Bulmacasi 

1 

2 3 

4 

5 

6 

7 

8 

9 

10 

Soldan Saga 

2. Kristal yapisinda belirli miktarlarda su molekülü içeren 

bilesiklerdir. 

5. Bir çözeltinin en fazla miktardaki bileseni veya çözeltiye 

fiziksel halini veren bilesendir. 

6. Filiz yapan 6A grubu elementleri. 

8. Bir atom çekirdegine herhangi bir nükleer tanecigin 

gönderilmesi. 

9. Isik tanecig. Isik isininin enerjisi bu fotonlar içinde 

yogunlasmistir. 

10. Bir çözelti içerisindeki küçük iyon veya moleküllerin yari 

geçirgen bir zardan geçmesi ve büyük iyon veya 

moleküllerin geçmemesi islemi. 

Yukaridan Asagiya 

1. Çözeltide çözünmüs olan göreceli madde miktaridir. 

Düsük konsantrasyonlu çözeltilere seyreltik yüksek 

konsantrasyonlu çözeltilere derisik çözelti denir. 

3. Gaz moleküllerinin küçük bir delik araciligiyla bir kaptan 

daha düsük basinçli ortama yayilmasi. 

4. Bir çözeltide iki tuzun etkilesimi veya sicaklik degisiminin 

çözünürlüge etkisi sonucu çözünmeyen kati bir bilesigin 

olusmasi.... 

7. Bir ortamda enerji tasiyan egilim. 

İNOVATİF 


INOVATIF İNOVATİF 


9 

Ç 

6 

M 

O 

8 

L 

5 

B 

Kimya Bulmacasi 

3 

K 

7 

1 

H 

2 

Ç 

A L K O J E N Ö 

C 

I 

4 B 

Ü 

O M B A R D i M A N 

I 

S 

i 

A N T A N I T L E R 

D 

I 

R 

G 

Ç 

Ö K E L M E 

10 

K 

N 

I M Y A 

E 

Geçen Ayın Çözümü 

Z 

E 

N 

Soldan Saga 

3. Filiz yapan 6A grubu elementleri. [KALKOJEN] 

5. Bir atom çekirdegine herhangi bir nükleer tanecigin 

gönderilmesi. [BOMBARDiMAN] 

8. Lantanyum (89La) elementinden sonra gelen ve 5f 

orbitallerinin dolmasiyla olusan 14 element. 

[LANTANITLER] 

9. Bir çözeltide iki tuzun etkilesimi veya sicaklik degisiminin 

çözünürlüge etkisi sonucu çözünmeyen kati bir bilesigin 

olusmasi. [ÇÖKELME] 

10. Maddelerin özellikleri ile maddeler arasi etkilesimleri 

inceleyen bilim dali. [KIMYA] 

Yukaridan Asagiya 

1. Maddenin uzayda kapladigi bosluk. [HACIM] 

2. Bir çözeltinin miktar olarak az bulunan bilesenleri 

[ÇÖZÜNEN] 

4. Birim yüzeye uygulanan kuvvet [BASiNÇ] 

6. 6,02•1023 adet tanecik, atom veya molekül. [MOL] 

7. Elementlerin elektron olarak bir degerlikten daha düsük 

degerliklere geçmesi. [INDIRGENME] 

39 

İNOVATİF 


İNOVATİF 


Bende Yazmak İstiyorum 

Dergide bende yazmak istiyorum benim de 

yazılarım olsun diyorsanız. 

***Yazacağınız konuyu belirleyin. (Kimya içeriği olan herhangi bir konu olabilir) Örnek: Polimerden 

ya da organikten bir konu ya da sanayide gördüğünüz bir şey ile ilgili bir konu. Kendi cümleleriniz 

ile olması şart. Alıntı alıyorsanız kesinlikle kaynak belirtmelisiniz. 

***Konuda kullanılan resimlerin kaynakları belirtilmeli. 

***Yazılar kesinlikle facebook üzerinden bizlere gönderilmemeli. Çünkü bu oldukça işimizi zorlaştırıyor. 

Yazılar inovatifkimyadergisi@gmail.com adresine gönderilmeli. 

***Dergi editörlerimiz olan 

Ayşe Emir, Caner Kavraz,Aybike Kurtuldu,Seda Çoban, Merve Erkoç arkadaşlarımıza ulaşması 

gerekmektedir. 

***Yazıları gönderdikten sonra kendiniz ile ilgili bilgileri de mail ile bize göndermelisiniz. Yoksa 

yazınız yayınlanmayacaktır. 

***Ad Soyad 

Ulaşılabilecek Mail Adresi(Hızlı ulaşılabilecek sık kullanılan bir mail olmalı) 

Bitirdiğiniz ya da okumakta olduğunuz Üniversite İsmi 

Çalışıyor iseniz çalıştığınız kurumdaki pozisyonunuz. 

Dergiye koyabileceğimiz türden bir profil resminiz. 

*** 2014 Mayıs ayı sayısı için yazılarınızın son teslim tarihi. 20 Nisan 2014 dür. 

Her ayın son yazım tarihi 20. de bitecektir. 20. den sonra göndereceğiniz yazılar 

Bir sonraki ay yayınlanacaktır. 

***Ve son olarak kopyala-yapıştır ile yazıyı ben yazdım gönderiyorum derseniz yazınız kesinlikle 

yayınlanmaz. Bu şekilde yazı olmaz. Böyle uyanıklık yapıp kolaya kaçmak fark edilmeyecek bir şey 

değil. Sonuçta yazılarınızı okunuyor araştırılıyor. Bir şeylere emek verip orjinal şeyler çıkarırsanız 

rağbet görürsünüz. Lütfen bu konulara dikkat edelim. 

***Yazılarınızı word dosyası halinde maile atacaksınız. Resimleriniz varsa da konu içinde aralarda 

en az bir tane resim olsun. Fikir düşünce tarzı kimya sektöründe sorun yazıları çözüm yazılarında 

olmayabilir ama diğer konularda en az bir tane olmalı çünkü görsellik yazıya çok şey katıyor. 

***Şimdilik aklımıza gelenler bunlar sorun olursa eklemeler-çıkarmalar yaparız. 

***İnovatif Kimya Dergisi gönderdiğiniz yazıların yayınlanıp yayınlanmaması hakkını elinde tutar.

İnovatif Kimya Dergisi Sayı 9

PDF'lerinizi Online dergiye dönüştürün ve gelirlerinizi artırın!

Delete template?

Save as template ?