bilgisayarlı tomografinin temel prensipleri

gassner.paula48

bilgisayarlı tomografinin temel prensipleri

MANYETİK REZONANS

TEMEL PRENSİPLERİ

Dr. Ragıp Özkan

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi

Tıp Fakültesi Radyoloji ABD


REZONANS


Sinyal intensitesini belirleyen

• Proton yoğunluğu

• T1

• T2

• Akım

• Puls sekansı

faktörler

• TR

• TE

• TI

• RF dalgasının açısı

• Kontrast madde


BİLGİSAYARLI

TOMOGRAFİNİN TEMEL

PRENSİPLERİ

Dr. Ragıp Özkan

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi

Tıp Fakültesi Radyoloji ABD


BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ

• TOMOS (kesit)

• GRAPHY (şekil, resim, görüntü)


Wilhelm Conrad

Roentgen (1845-1923)

Cerrahi araç

kullanmadan insan

vücudunun içinin ilk

defa görülmesi


• ‘Sir’ Godfrey

Hounsfield

– 1972 yılında; ayni anatomik

bölgenin çok çeşitli açılarından

elde ettikleri röntgen

görüntüleri ile, geliştirmeye

çalıştıkları bilgisayarın

kapasitesini değerlendirmek

için çalışmalar yaparken BT’yi

icat etti


• Birinci nesil cihazla

elde edilen BT tetkiki

• MDBT ile elde edilen

BT tetkiki


BT CİHAZININ BÖLÜMLERİ

• Tarayıcı

• Bilgisayar

• Görüntüleme ünitesi


• Kesit alma esasına

dayanan bir görüntüleme

yöntemi

• Vücudun değişik

dokularında değişen

oranlarda zayıflama

• Dedektörlerde saptanan

zayıflama miktarı

bilgisayarlarla değerlendirilir


• X ışınlarının taradığı

alanın her bir

noktasının X-ışınını

zayıflatma değeri

hesaplanır ve rakamsal

bir değer verilir


• Tarama alanını temsil eden

sayılardan oluşmuş bir harita

oluşturulur (rekonstrüksiyon)

• Harita cihaz üreticilerinin

belirlediği sayıda eleman içerir

(ör. 520X520)

• Elemanlardan herhangi birinin

sahip olduğu değer, o elemanın

organizmada temsil ettiği

odağın X-ışınlarını zayıflatma

gücüne eşittir


PİKSEL (pixel)

(picture element)

VOKSEL (voxel)

(volume element)


• Görüntüleme

biriminde harita

elemanlarının

herbirine sahip

oldukları rakamsal

değerlere bakılarak gri

skaladan bir renk kodu

verilir

PİKSEL (pixel)

(picture element)


Hounsfield skalası


Hounsfield skalası


YÇBT


MDBT’nin klinik kullanımda getirdiği

faydalar

• Daha kısa sürede inceleme

• Travmalı ve çocuk hastalarda

• Anjiografik incelemelerde

• Akciğer nodüllerin saptanması ve volümetrik ölçümlerinde

• Daha az kontrast madde kullanımı

• İleri rekonstrüksiyon teknikleri


• MPR

• MIP

• MinIP

• Sanal Bronkoskopi

• Yüzeysel Gösterim


MPR


MPR+ MIP


MIP


MIP


MIP


MinIP


SUBSEGMENTAL EMBOLİ


SUBSEGMENTAL EMBOLİ


SANAL

BRONKOSKOPİ

YÜZEYSEL

GÖSTERİM


TORAKS BT’DE RADYASYON

DOZLARI


Ekspojur

•X-ışınları havadan geçerken iyonizasyona neden

olur. Buna ekspojur denir.

• Radyasyona uğrayan dokunun ne kadar enerji

emdiğini ortaya koyamaz.

• Ekspojur birimi Röntgen’dir (R).


Radyasyon absorbsiyon dozu

• X-ışınlarının enerjisi hastanın vücudunda, oluşan

iyonizasyon nedeni ile depolanır. Radyasyon

ekspojuruna bağlı olarak bu enerji depolanmasına

radyasyon absorbsiyon dozu adı verilir.

• Radyasyonun nereden emildiğini belirtemez.

• Radyasyon absorbsiyon doz birimi Gray’dir ( Gy).

1 Gy = 100 RAD


Efektif doz

• Radyolojik incelemede vücudun sınırlı bölümü radyasyona

maruz kalır, diğer bölümler değişen miktarlarda radyasyon

alırlar.

• Efektif doz hangi dokunun radyasyon dozunu emdiğini

belirtir.

• BT gibi belli bölgeleri etkileyen radyasyon maruziyetinde,

tüm vücudu etkileyen dozu tahmini hesaplamayı

amaçlamaktadır.

• Sievert veya REM olarak ölçülür. 100 REM = 1 Sv


BT’de radyasyon dozu kesit planına göre ve Z aksı

boyunca değişkenlik gösterir


Radyografi


BT

Hastanın kalınlığı

X- ışını spektrumu

Dokunun atenüasyonu


32 cm çapında fantom 2:1


16 cm çapında fantom 1:1


Radyasyon

dozu

Mesafe ( mm )


• Çok kesitli ortalama doz göstergesi

• BT doz endeksi ve varyasyonları

• Doz-uzunluk sonucu


BT’de radyasyon dozunu etkileyen

• Işın enerjisi ( Kv)

• Tüp akımı ( Mas)

• Ekspojur zamanı

• Kesit kalınlığı

• Hasta kalınlığı

• Pitch

• Doz azaltıcı seçenekler

faktörler


Tipik efektif dozlar ( mSv)

TANISAL İŞLEM EFEKTİF DOZ KARŞILIK

GELEN

AKCİĞER

GRAFİSİ

Ekstremite 0,01 0.5 1.5 gün

Akciğer 0.02 1 3 gün

Kafa 0.07 3.5 11 gün

Lomber 1.3 65 7 ay

IVP 2.5 125 14 ay

ÇEVRESEL

RADYASYON


Tipik efektif dozlar ( mSv)

TANISAL İŞLEM EFEKTİF DOZ KARŞILIK

GELEN

AKCİĞER

GRAFİSİ

Toraks BT 5-7 250-350 3.6 yıl

Kranial BT 2.3 115 1 yıl

Abdominopelvik

BT

Koroner BT

anjiografi

Sestamibi

myokard

perfüzyonu

8-11 500 4.5 yıl

5-12 250-500 4 yıl

6-9 300-450 4 yıl

ÇEVRESEL

RADYASYON


RADYASYON

• Rutin bir toraks BT tetkikinde 5-7 mSV

• 5 mSv (500 mRem) efektif dozun, her

10000 kişide 2.5 fatal kanser gelişimi

riskine karşılık gelmekte olduğu tahmin

edilmekte

More magazines by this user
Similar magazines