Views
3 months ago

reklamc__305_l__305_ktez

a. Nesne Algılama Tüm

a. Nesne Algılama Tüm algılardaki çarpıcı gerçek, ilgili sürecin duyusal bilgiyi daima nesnelere dönüştürmesidir. Büyük ve kırmızı bir imge ahır olarak görülür. Kolun üzerinden gelen bir dizi basınç duyumu sürünen bir böcek olarak algılanır. Uzaktan gelen sirene benzer ses, yaklaşan bir cankurtaran olarak işitilir. Görüldüğü gibi insanlar yalnızca duyum ve uyarıcı toplulukları değil, devamlıolarak nesneleri algılarlar. Nesne algılaması kısmen öğrenmeye dayanır. Kişinin nesneleri isimlendirebilmesi ve bunların işlevlerini belirtebilmesi, kuşkusuz ki öğrenilir. Ancak öğrenmenin yanı sıra, uyarıcıların nesnelere örgütlenmesi şeklindeki temel eğilim, insanların duyu organları ve sinir sistemlerinin doğuştan gelen bir özelliğidir. Nesne algılamasını içeren bu doğal yeteneğe ilişkin etkenler örgütleyici etkenler olarak adlandırılmıştır. Bu etkenlerden reklamcılığın ilgisini çekebilecek olan bazıları şunlardır: Şekil – Zaman algısı, gruplama, tamamlama. i. Şekil – Zaman Algısı İnsanların nesne algılamalarındaki başlıca örgütleyici eğilim, şekil ve zeminin birbirlerinden ayrılmasına ilişkindir. Bu eğilim nesnelerin zeminegöre göze çarpmalarına, zeminden doğru sivriliyormuş gibi görünmelerine neden olur. Resimler duvarın üzerinde asılıdır, kelimeler de sayfanın üzerinde yer alır. Bu örneklerde şekil; resim ve kelimeler; zemin ise duvar ve sayfadır. 59 Örneğin, (resim-11)’de çerçeve içindeki resim bakış açısına göre değişiklik gösterir. . 59 A.g.e., s. 264

Siyah kısmı zemin olarakalgılayanlara göre, resim bir vazo; beyaz kısmı zemin olarak algılayanlara göre resim birbirine bakan iki yüz; 60 cinsel dürtülerine göre hareket eden birisi için ise resim birbirini öpmeye çalışan iki kişiyi göstermekte. Şekil – Zaman ilişkisinin kullanıldığı Target reklamında da (resim-12) bakış açısına göre resim; hem ormanlık içinde göletler, hem de elini başının arkasına koymuş oturan bir kadın olabilmekte. ii. Gruplama Nesne algılamadaki bir diğer örgütleyici eğilim, uyarıcıların bir örüntüye gruplanmasıdır. Gruplamada, ilgili ortamdaki çeşitli ipuçlarından yararlanılır. Örneğin, şekil 2.1’in a kısmı üç çift çizgi olarak görülür. Buradaki ipucu bir çizginin diğerine olan yakınlığıdır. Şeklin b kısmında ise, biri diğerinin üzerinde iki üçgen görülüyor olabilir. Bu durumda da birbirine benzeyen maddeler kendi içlerinde gruplanmaktadır. Aksi halde c’deki gibi 6 köşeli bir yıldız görülürdü. 61 Şekil 2.1 . 60 Sutherland, a.g.e., s. 21 61 Karakaş, a.g.e., s. 267