Views
2 weeks ago

reklamc__305_l__305_ktez

Her ikisinde de “Red

Her ikisinde de “Red Kit (Kovboy) atının üstünde güneşin battığı yöne doğru ilerler.” Reklam firmaları ve kimi zaman lobiler, Red Kit örneğinde olduğu gibi çizgi film karakterleri aracılığıyla devamlı mesajlar gönderirler, hatta bu iş için ayrı bir sektör de oluşturulmuştur. Bunun en ilginç örneği ülkemiz iş adamlarından Uzeyir Garih’in karşılaştığı bir olaydır. “Uçakta tanıştığım bir yabancı vakıf yöneticisine vakıflarının gelirlerini sordum. Bana hepimizin yakından tanıdığı film ve çizgi film kahramanlarından bahsetti. Ayrıca bana, Tommiks’deki falancayı, Zembra’daki filancayı ve daha başka isimleri saydı ve tanıyıp tanımadığıma dair sorular sordu. İşte biz onların sponsoruyuz, dedi. Bize kişiler, şirket veya diğer sosyal kuruluşlar müracaat ederler ve derler ki, falanca konuda propaganda yapmak ve kamuoyu oluşturmak istiyoruz. Bizler de onların taleplerine cevap veririz. Bunun için ya yeni bir filmin senaryosunu yazdırırız, ya da devam eden bir dizi veya film içinde yeni bir rol bulur, o rol vasıtasıyla bizden istenen mesajı kamuoyuna ulaştırmaya çalışırız. Örneğin, önümüzdeki yıllarda diş hekimine olan ihtiyaç artacaksa, Diş Hekimleri Federasyonu bize müracaat eder ve bizden bu konuda bir talepte bulunur. Biz bunun üzerine, gençleri diş hekimliğine özendiren filmlere ve o mesajı doğrudan ulaştıracak karakterlere sponsor oluruz. Bu tüm sektörler için geçerlidir.” 185 . 185 Özsoy, a.g.e., s. 382

SONUÇ Gelişmiş ülkelerde insanlar yaşamlarının ortalama 1.5 yılını reklam izleyerek geçirir. 186 Bu ülkelerde reklamcıların amacı 1.5 yıllık boyunca tüketiciyi kendi ürünlerini almaya yönlendirmek için en etkin yollara başvurmaktır. Ancak günümüzde o kadar çok aynı katagoride ve aynı özelliklere sahip ürünler çıkmıştır ki, artık gitgide klasik reklam yöntemleriyle yapılan ürün tanıtımları, etkisini yitirmeye başlamıştır. Türkiye’de de ticari televizyonların çoğalmasıyla daha da hızlanan bu süreç, Amerika Birleşik Devletleri gibi gerek yazılı gerekse görüntülü kitle iletişim araçlarında, çok daha ileride bulunan ülkelerde yıllar önce yaşanmaya başlanmıştır. Amerika Birleşik Devletleri’nde Madison Avenue olarak adlandırılan reklam yapımcıları piyasası da, daha 1920’lerden önce reklamlara insanıntüketicinin- beyninin psikolojik özelliklerine yönelik gizli mesajlar yerleştirerek, tüketici davranış ve düşüncelerini yönlendirmeye çalışmıştır. Camel sigaralarının amblemi olan devenin içine yerleştirilmiş – cinsel organı erekt halinde olan – adam (resim-1, 2, 3); en fazla iştah açan renkler olan sarı ve kırmızıdan oluşan McDonald’s amblemi, grup seks yapan bir topluluk resminin Deniz Tarağı yemeği şekline dönüştürülmesi (resim-7, 8, 9,10), hep insan duygu ve güdülerini harekete geçirmeye ve dolayısıyla da davranış ve hareketlerini yönlendirilmeye yönelik çabalardır. Reklam yapımcılarının kullandıkları tüketici beynini yönlendirmeye yönelik gizli mesajlı reklamlar, tezin üçüncü ve dördüncü bölümlerinde ayrıntı bir şekilde anlatılmıştır. Bu reklamlarda iki konu tartışılmaktadır; . 186 Max Sutherland & Ted Davies, Supermarket Shopping Behaviour, Allen & Unwin, 1978, s. 26