Views
6 months ago

reklamc__305_l__305_ktez

1. Gerçekten insan

1. Gerçekten insan davranış ve düşüncelerini yönlendirip yönlendirmediği, 2. Etik açısından doğru olup olmadığı. Tezin genelinde bu iki soruya cevap aranmıştır. Birinci sorunun cevabını bulnma yönünde iki yol izlenmiştir; a. Gizli mesajlı reklamı yapılan ürünlerin satış grafiklerini inceleme, b. İnsan beyninin gizli mesajlı reklamlara gösterdiği tepkinin bilimsel ölçümlenmesi. Gizli mesajlı reklamları kullanan satış grafikleri (a.) incelendiğinde (resim: 24-Marlboro, 54-Camel, 25-Gilbey’s Dry Gin...) reklamların yayınlarından sonra satışların çok büyük bir oranda arttığı gözlemlenmiştir. Bilimsel yönden de (b.) gizli mesajların güdüleri harekete geçirici, ve dolayısıyla da insan davranış ve kararlarını etkileyici olup olmadığını Electroensefalogram (EEG: Electroencephalography) gibi aletlerle ölçülmüş ve şeker örneğinde olduğu bibi beynin, bilinç seviyesinde algılayamadığı gizli mesajları bilinçaltı seviyesinde algılayarak satın alma güdüsünü harekete geçirdiği görülmüştür. Tezde cevap aranan ikinci soru ise; Etik açısından gizli mesajlı reklam yapımının doğru olup olmadığı idi. Bu konudaki yaygın kanaat; olmadığı yönündedir. Nitekim 3. bölümün 6. maddesinde de Amerika Birleşik Devletleri’nin ve Kanada’nın gizli mesajlı reklamlara koymuş oldukları yasaklardan söz edilmektedir. Ülkemizde ise RTÜK tarafından reklam kuşakları dışındaki bilinç düzeyine seslenen reklamlara (marka reklamı yapan haberler, değişik vesilelerle kasıtlı olarak markaların ekranda belirgin bir şekilde durması) karşı yasaklama mevcuttur. Bu konuda kanallar sıkça uyarılmaktadır.

Ancak bilinçaltını etkilemeyi amaçlayan gizli mesajlı reklamlara yönelik bir mevzuat mevcut bulunmamaktadır. Yazılı kitle iletişim araçlarındaki reklamları da bu açıdan kontrol eden bir mekanizma yoktur. Sonuç olarak denilebilir ki; tüketiciler psikolojik yöntemler kullanılarak yönlendirilmektedir. Bu yöntemlerden bazıları etik açısından yanlış, yasal açıdan da yasak olmasına rağmen, başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere bir çok ülkede kullanılmaktadır. Bu ülkelere Türkiye de dahildir. (Red Kit- Ağzında çöp çubuk, Camel – resim-1, 2, 3) ancak bu konuda şimdiye kadar ayrıntılı bir çalışma yapılmamıştır. Umulan odur ki, bu bilimsel araştırma, Türkiye’de reklam içeriklerinin gizli mesajlar yönünden incelenmesi için bir adım olur.