Eskisehir.Net Dergi Ocak 2021

sededmedyadergi

HAZİRAN OCAK 2021 2019 YIL:2 YIL:1 SAYI:23 SAYI:4FİYATI: “Şehrin 30 TL “Şehrin sitesi, şehrin sitesi, dergisi” şehrin dergisi” www.eskisehir.net

HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

CENGİZ TÜRE / SU GÜVENLİĞİ ....................................................................4

GENÇ TECRÜBE /NİLAY GÜNEŞ ERDEMİR .................................... 6-7

PORTRE / ENGİN ÇAKMAK ............................................................................8

14 SORU 14 CEVAP ..........................................................................10

SEYİRCİ EMİR VERİNCE GOL ATIYORDUK ......... 12-13-14-15-16-17

İSLAM İLİM GELENEĞİNDE BİLGİ AKTARIMI ARAÇLAR ................18

TURİZMİN YÜKSELEN DEĞERİ ÇİFTELER .......................................20-21

BU NEYİN YASI NEREDEN ÇIKTI? ...................................................22

TARIMDA DERNEKLEŞMENİN İLK TOMURCUKLARI ATILDI ....24-25

BUNLARI YAP KORONADAN KORUN .............................................26

OSMANLI ESKİŞEHİR’İNDE BOYKOT DERNEKLERİ ........................... 28

PANDEMİ SANATTA DA DÖNÜŞÜM BAŞLATTI .............................30

ÖZLEMİN DAYANILMAZ AĞIRLIĞI ...........................................................32

HEM RAHATLATIYOR HEM KAZANÇ GETİRİYOR ..........................34

SİHİRLİ YILLAR ................................................................................................38

ESKİŞEHİR UÇAĞI SİVRİHİSAR’IN İKİNCİ UÇAĞI ...................... 40-41

DOĞUNUN İNCİSİ ŞANGHAY ......................................................................42

II. ABDÜLHAMİD’İN YILDIZ ALBÜMLERİNDEN ........................ 44-45

ESKİ FOTOĞRAFLAR ......................................................................................46

KEÇİ GEÇTİ KAHVE KAVURMA ATÖLYESİ .....................................48

SAHİBİ

Fatih SEZER

Sorumlu Yazıişleri Müdürü

Cihan YILDIRIM

Tasarım

Fadime YILDIRIM SOYTÜRK

ADRES:

İstiklal Mahallesi Reşadiye Sokak

No: 41/3, 26010 Odunpazarı / Eskişehir

Telefon: 0 (222) 231 33 33

KURULUŞ TARİHİ: 12 MART 2019

YAYIN PERİYODU: AYLIK

BASKI: Emsal Matbaa Tanıtım

Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited

Şirketi Bahçekapı Mah. 2477

Cad. No:6 Etimesgut/Ankara

2

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

YENİ YIL

YENİ İNSAN

Bu yazı okunduğunda 2021 yılına girmiş olacağız. Yeni yıl yazısı

yazmak hem zor, hem kolay. Eskiden ‘yeni yıl yeni umutlar’ başlığıyla

yazılar yazılırdı. Eski dediysem o kadar da eski değil…

Daha geçen yıl bile bu tür yazılar yazıldı. Öyle bir yıl yaşadık ki

2019 yılı bize yıllarca uzakmış gibi geliyor! Çünkü günler, aylar,

mevsimler geçmek bilmedi. Dakikaları sayanlar da oldu. Evdeydik,

hastaydık, ya işimiz bozuldu ya psikolojimiz… Sevdiklerini

kaybedenler oldu, hastalığı atlatanlar oldu. Bir ömre sığacak

stresi bir yılda yaşadık. Daha neler neler… Herkes kendince yaşadı,

payına düşeni aldı. Gazeteci olarak elbette fazlasını yaşadık

ve hissettik. Tüm bunlardan sonra oturup ‘yeni yıl yeni

umutlar’ başlıklı bir yazı yazamam. Yeni yıl sağlık, mutluluk

getirsin, koronavirüsü götürsün de diyemem! Elbette bu dileklere

katılıyorum ama daha başka şeyler de yazmam gerek. Normal

zamanlardaydı dilek ve temenniler! O nedenle bu yazıda

bir çağrı yapmak istiyorum. Yeni insana çağrı… 2020 bizi yeni

insanlar yaptı. Ya da yapmış olması lazım. Çevremde pek çok

insanın ‘yeni’ olduğunu görüyorum. Bunca acıdan sonra eskisi

gibi devam edemeyiz zaten. Eskisi gibi vurdumduymaz olamayız.

Gemisini kurtaran kaptan, diyemeyiz. Bize dokunmayan yılan

bin yıl yaşasın, olmaz artık… 2020’nin bizi yeni insan haline

getirmesi gerekir. Benim beklentim yeni yıldan değil yeni insanlardan…

Her şeyin kıymetini bilen, doğaya, insana, canlılara

daha saygılı ve elbette daha paylaşımcı olan yeni insandan…

Yeni insanın en önemli özelliği yardımsever olması… Zor günlerin

bizi beklediği söyleniyor. O günleri ancak ve ancak dayanışma

ile atlatacağımızı düşünüyorum. Umudumuz yeni insan…

Paylaşmanın ve nezaketin arttığı bir yıl olsun.

3

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

SU

GÜVENLİĞİ…

Prof. Dr. Cengiz TÜRE

Eskişehir Teknik

Üniversitesi

İklim değişikliğinin etkisiyle mevsim

normallerinin altına düşen yağışlar,

ülkemize son beş yılın en kurak zamanlarını

yaşatıyor…

Kurak geçen bugünlerin üstüne birde

bilinçsiz sulama ve Pandemi’den kaynaklanan

su tüketimi eklenince, var

olan su rezervleri hızla tükeniyor…

Yetkililer, barajlardaki su rezervinin

%30’ların altına düştüğünü ifade

ediyorlar…

Özellikle İç Anadolu bölgesinde

daha da etkili olan bu durumdan,

Eskişehir’de önemeli oranda etkilenmektedir…

İnsani faaliyetlerin bir sonucu olarak

yaşanan iklim değişikliği, mevsimsel

meteorolojik beklentilerin zamanında

gerçekleşmesini de etkiliyor.

Bu olay kendini bazen aşırı yağışlar,

bazen de aşırı kuraklıklar biçiminde

gösteriyor.

Günümüzde iklim değişikliği artık bir

bilim kurgu değil, bilimsel kanıtlara

dayalı yaşanan bir gerçektir…

Hem dünya genelinde hem de ülkemizde

ve şehrimizde…

Zira, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi

tarafından hazırlanan 2015-2019

stratejik planda 56. sayfasında şehrimize

yönelik yapılan durum analizinin

“Tehditler” başlığının 1. maddesinde de

belirtilen “Kuraklık, iklim değişikliği…”

değerlendirilmesi de resmi bir kanıt

niteliğindedir.

Yeni hazırlanan 2020-2024 stratejik

planında ise “Küresel ısınma ve iklim

değişikliği” 9. madde de yer alırken,

bu durumun ilimizi etkileyecek en

önemli sonucu olan “Kuraklık ve su

kaynaklarında yaşanabilecek sorunlara”

ilişkin başlıklar, 2015-2019 stratejik

planında olduğu gibi, yeni stratejik

planda da korunsaydı, yerinde olurdu.

Bu sürecin doğru yönetilmesinin en

önemli unsuru ise “su güvenliğinin”

sağlanmasıdır…

Geçmiş yıllarda aşırı yağışlar şeklinde

kentimizi etkisi altına alan ve

bugünlerde de ise kuraklık şeklinde

etkisini gösteren düzensiz yağış rejimi,

ilimize yönelik “kanıta-dayalı su

güvenliği” politikaların geliştirilmesini

zorunlu kılıyor.

Günümüzde giderek daha çok kabul

görmeye başlayan bu politik anlayış

“kanıta-dayalı politikalar” olarak

adlandırılmaktadır.

Ancak kanıtlar ortada… Eksik olan

ise bu duruma yönelik etkin politikalar

ve uygulamalar…

Su güvenliğinin ise iki temel yönü

bulunmaktadır…

İlki kuraklık nedeniyle yaşanabilecek

su kıtlığı, ikincisi ise aşırı yağışlar

nedeniyle su baskınları ve sellerdir…

Bu sürecin olası etkilerinden korunmak

ve ilimizi iklim değişikliğine

uyumlu hale getirmek ise Eskişehir’e

özgü kentsel, tarımsal ve ekonomik

sürdürülebilirlik ilkelerine uygun politikaların

geliştirilebilmesine bağlıdır.

Bunun için ise kentteki mevcut su

kaynakları/bütçesi ve çevresel akışlar

üzerine bütüncül değerlendirmelerin

yapılmasına ve kentsel paydaşların iş

birliğine ihtiyaç bulunmaktadır.

Böylece, oluşturulacak “kanıta-dayalı

kentsel su güvenliği politikalar”

ile yer üstü /altı suların bilimsel ve

bilinçli bir biçimde kullanılmasına

bağlı olarak, bölgedeki su talebinin

azaltılması ve su havzalarının/rezervlerinin

korunması sağlanırken, su

baskınları ve sel risklerine karşıda

doğru önlemler alınabilecektir.

Bu politikaların hayata geçirilmesi,

aynı zamanda, su kullanıcıları

ve yöneticilerin suyla ilgili riskleri

algılama ve onlara etkili bir şekilde

yanıt verme kapasitelerini de artıracaktır.

Çünkü su, doğadaki tüm ekosistem

servislerinin ayrılmaz bir bileşeni

olarak tarımın, endüstrinin ve kentsel

günlük yaşamın temel bir unsuru

olarak bugünün ve gelecek nesillerin

yaşamsal ihtiyaçlarının başında

gelmektedir.

Bir bilgenin şu sözüyle bitirmek istiyorum

yazımı; “Suyun değeri kuyu

kuruyunca anlaşılır”.

4

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

5

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

Genç Tecrübe:

Nilay Güneş Erdemir

Eskişehir doğumluyum,

ilkokul, Ortaokul ve lise

eğitimimi NİLAY Eskişehir’de

tamamladım. Osmangazi

GÜNEŞ

Üniversitesi

İktisat bölümünde lisans

eğitimimi ERDEMİR

tamamladıktan

sonra yüksek lisans MBA

eğitimimi İstanbul ve

KİMDİR?

New York’ta sürdürdüm.

2011 Eskşehr yılından doğumluyum,

lkokul, Balkan Ortao-

Helva ve

bu yana aile

şirketimiz

Şekerleme’de kul ve lse çalışıyorum.

eğtmm

Şu Eskşehr’de anda pazarlama tamamladım.

sorumlusu Osmangaz görevini

departman

sürdürüyorum Ünverstes aynı İktsat

zamanda bölümünde Eskişehir lsans Sanayi

Odası eğtmm meclis tamamladıktan

divan sonra katipliği

yüksek

üyesiyim

ve meclis

görevimi lsans MBA sürdürüyorum.

eğtmm

Evliyim, İstanbul henüz ve çocuğum

New

yok. York’ta sürdürdüm.

2011 yılından bu

yana ale şrketmz

Balkan Helva ve

Şekerleme’de çalışıyorum.

Şu anda pazarlama

departman

sorumlusu görevn

sürdürüyorum aynı

zamanda Eskşehr

Sanay Odası mecls

üyesym ve mecls

dvan katplğ görevm

sürdürüyorum.

Evlym, henüz çocuğum

yok.

CİHAN

YILDIRIM

6

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

7

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

MEHMET ENGİN ÇAKMAK

Kendi kaleminden Mehmet Engin Çakmak…

1966 yılında Bandırma’da dünyaya geldi. Astsubay

olarak görev yapan babasının tayininin çıkmasıyla

1971 yılında Eskişehir’e yerleşen Engin Çakmak,

ilköğrenimini Murat Atılgan İlkokulu, ortaöğrenim

ve lise eğitimini ise Cumhuriyet Lisesi’nde

tamamladı. 1984-1988 yılları arasında Ankara

Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde lisans eğitimini

tamamlayarak Avukat Demircan Arıkan yanında,

Eskişehir Barosuna kayıtlı olarak avukatlık stajını

tamamladı. Eskişehir Bölge İdare Mahkemesi’nde

iki yıl süren hâkimlik stajını tamamlayarak başarılı

olması sebebiyle kuraya girmeden doğrudan Danıştay

Tetkik Hakimliğine atandı.

1992 yılında başlayan hâkimlik görevinde tetkik

hâkimliği, Danıştay Genel Sekreter Yardımcılığı,

Danıştay Savcılığı ve Danıştay 4. Daire Kıdemli

Tetkik Hâkimi olmak üzere mesleğinin her aşamasında

fiilen çalıştı. Bu süreçte Avrupa İnsan Hakları

Mahkemesinde ve Avrupa Konseyi Hukuk İşleri

Direktörlüğü Venedik Komisyonu’nda, Danıştay

Başkanlığı ve Adalet Bakanlığı adına hukuki çalışmalar

gerçekleştirdi. Bu görevden sonra Paris’te

bulunan Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Tahkim

Divanı’nda tahkim konusunda çalışma yaptı. 12

Eylül 2010 yargıyı ele geçirme operasyonu sonucunda,

yargıyı ele geçiren FETÖ terör örgütünce

hedefe konularak kıdeminin ve liyakatinin çok

altında olan bir göreve tayin edildi. Bu görevi kabul

etmeyen Çakmak, çok sevdiği hâkimlik görevinden

ayrıldı. Danıştay’da uzun yıllar süren görevlerinin

ardından serbest avukat olarak çalışan Engin Çakmak,

2011-2013 yıllarında Eskişehir Büyükşehir

Belediyesi Belediye Başkan Danışmanı olarak

görev yaptı.

2015-2018 yılları arasında; Eskişehir Büyükşehir

Belediyesi Genel Sekreterliği görev yapan Çakmak,

2018 yılı Haziran seçimlerinde, 27. Dönem

CHP Eskişehir Milletvekili adayı oldu. Şu anda

serbest avukat olarak görev yapmaktadır.

8

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

9

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

www.eskisehir.net

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

Eskişehir.net

10

1

4

S

O

R

U

FATİH

SERT

GÜLSÜM

ERASLAN

?


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

11

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

Seyrc emr

vernce gol

atıyorduk

FUTBOLA 5 YAŞINDA

BAŞLADIM

“Futbola 5 yaşında başladım.

O zamanlar top

yoktu. Gazete kâğıtlarını

sarar, ple bağlayarak top

yapar ve kend aramızda

maç yapardık. Nerede

oynardık? Köprübaşı’nda,

Sakarya Caddes’nde

oynardık. Çünkü trafk

yoktu. Eskşehr’de k tane

özel araba, üç tane taks ve

saate br kere geçen otobüsler

vardı. Dolayısıyla

her yerde futbol oynamak

mümkündü.”

BÜTÜN AİLEM FUTBOLCUYDU

“Futbola olan sevgm, alemn futbolcu olmasından kaynaklanıyor. Ağabeylerm,

halamın oğlu futbolcuydu, dayım yönetcyd. Dayımın oğulları

da futbolcuydu. Heps Eskşehr Gençlk Kulübünün elemanlarıydı.

Zeynel ağabeym başkan, Al dayım genel kaptan, ağabeym takım kaptanı

ve halamın ve dayımın oğulları da Eskşehr Gençlk Kulübünün

futbolcularıydı.”

ATAHAN

GEZER

AĞABEYİMLE MALZEMECİLİK YAPARDIK

“Ben her maça gder, esk sahanın altındak delkten

kaçarak çer grer ve maçları seyrederdm.

Braz daha büyüyünce malzemeclğe başladım.

Çünkü o zamanlar çamaşır maknes yoktu. Ağabeym

antrenman malzemelern toplayarak br

hurcun çne koyardı. İkmz uçlarından tutar ve

Hlm abla adındak temzleyc bayana götürürdük.

Antrenman günü de tekrar hurcu alıp ağabeymle

taşıyarak antrenmana malzemeler yetştrrdk.”

12

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

AĞABEYLERİMİ YENİYORUM

DİYE DAYAK YERDİM

“Malzemeclk görevmn ardından top toplayıcılık

görevm başladı. 8-10 yaşlarında antrenmanlarda

kale arkasında top toplar, topa vurur ve futbola olan

aşkımı sürdürmeye gayret ederdm. Daha sonra

lastk toplar ortaya çıkmaya başladı. Parası olan

lastk top alırdı. Ben de br lastk top alınca kaptan

oluyordum. Üç kşy karşıya koyuyordum, k kşy

de kend takımıma alıyordum. Üçe k oynayıp onları

hep yenyordum. Futbol benm çn her şeyd. Her

türlü maçı seyrederdm. Şeker maçları, Demrspor

maçları, Gençlk Spor maçları… Ara sıra da evn çnde

ağabeylermle maç yapardım. Ben 10, ağabeym

de 25 yaşındaydı. Onları yenerdm. Bana kızarlardı

ve braz da nye yenyorum dye dayak atarlardı.”

ESKİŞEHİR KOLEJİNİ KİMSE YENEMEZDİ

“Daha sonra Eskşehr Kolejn kazandım. Eskşehr

Kolejnde futbol yasaktı. Voleybol, basketbol gb

sporlarla uğraşmaya başladım. Okulun yan tarafında

br arsa vardı. İk taş koyduğunuz zaman saha

oluyordu.

Orada kaçak olarak maçlar oynamaya başladık. O

sahada Eskşehr Kolejn yenen hçbr takım çıkmadı.

Odunpazarı’nda ‘Arsenal’ dye br takım vardı

k; Eskşehr’n en güçlü gayr federe takımlarından

brsyd. Onları dah yenerdk… Fakat br üst sahaya

gelnce herkes bz yenerd. “

GENÇLİK KULÜBÜNÜN

FORMASINI GİYEMEDİM

“Futbol orada devam ett. Malzemeclk, top

toplayıcılığı yne devam edyor… Yaz aylarında,

sezon açılışlarında, pazar günlernde çft

kale maçlar yapılırdı. 22 tane futbolcu gelr,

k takıma ayrılır ve kend aralarında antrenman

yaparlardı. Ben hep 22’nc adamın

gelmemes çn dua ederdm. Fakat maalesef

o 22’nc adam hep geld. Dolayısıyla Gençlk

Kulübünün formasını antrenmanda da olsa

gyemedm.”

MAHALLE TAKIMLARI

OLUŞTURDUK

“Daha sonra mahalle takımları oluşturdum.

Kendm br yer kraladım, 10 tane de beyaz

fanla aldık. Üzerlerne de brer yıldız koyduk.

‘Yıldızspor’ adı altında, gayr federe

olarak maçlar yapmaya başladık. Kulübün 10

lra krası vardı. O parayı bulmakta da zorlandık.

Dolayısıyla k sene sonra Yıldızspor

sona erd.”

İKİ ÇAY BİR SİMİDE TRANSFER OLDUM

“Bu arada bana Egespor’dan transfer teklf

geld. İk çay, br smt transfer ücretyle

Egespor’a transfer oldum ve orada oynamaya

başladım. Egespor’un sahasında maçlar

yapardık. Yatılı okuduğum çn ancak pazar

sabahları gder ve oynayabldğm kadar

oynardım. Br sabah annem ekmek almak

çn ben fırına gönderd. Ben de ağabeymn

bskletne bndm ve fırının yanına geldm.

‘Daha çok erken, Egespor’da ne var’ dye br

bakayım dedm.

Br gttm k; 09.00’da maç varmış… Başladık

oynamaya, 11.00’de br maç daha, 13.00’de br

maç daha… Üç maç oynadım, saat 15.30’da

ekmeğ alıp eve gdnce tab br parça azar

şttk. Fakat yne de ekmeğ götürmüş oldum.”

BANA HAYRAN KALMIŞLAR

“Egespor’da oynadığım dönemlerde herkes

ağabeylerme gelp ‘Bu çocuğu seyredn,

büyük br yetenek... Buralarda heba olmasın’

demşler. Yıl 1960…

Gelp ben gzlce seyretmşler ve k ağabeym

de hayran kalmış. Hemen bu çocuğa

lsans çıkartalım demşler.

Fakat ben o sene br burs kazandım ve Amerka

Brleşk Devletler/San Francsco’ya

gttm. Br alenn yanında br yıl süreyle

kaldım.”

13

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

PRİMİM BİR HAMBURGER

BİR KOLAYDI

“Günlerden br gün okulda, İspanyolca hocası

Mr. Mgel, bana ‘Feth, top oynamak ster

msn?’ ded. ‘Benm çn büyük br mutluluk

olur’ dedm. ‘Pazar sabahları sen alırım, San

Francsco Parka gderz. Orada İspanyol takımında

oynarsın’ ded. Kolonler arası maçlar

yapılıyor; İsral-Peru, Peru-Yunanstan-İspanya

gb… Her kolonnn maçları yapılıyor. Br

Peru maçında oynuyorduk, 7-0 mağlubuz…

Fakat ben keten ayakkabılarla oynuyordum,

ayakkabı yok… O gün sekz tane gol attım

ve Peru’yu 8-7 yendk. Yennce başkanı aradım.

O da demş k; bu çocuğa br ayakkabı

hedye edelm. Mr. Mgel bana ded k; ‘Pazartes

günü öğleden sonra San Francsco’ya

gdyoruz. Sana ayakkabı hedye edeceğz.’

Gttm, bana 10 dolara altındak kramponları

değşen br ayakkabı satın aldı. O gün k mutluluğumu

hçbr zaman unutamam… Çünkü

bz çvl ayakkabıları görmüşüz. Kramponu

değşen ayakkabı mümkün değl… Ben ondan

sonra daha da y oynamaya, daha da

çok gol atmaya başladım. Prm, eve dönüşte

br hamburger br de kolaydı… Onu yedkten

sonra ben eve bırakır, ben de ödevlerm

yapar ve okula devam ederdm.”

RAKİP TAKIMIN

SANTRAFORU BENİ

TEBRİK ETTİ

“Amerka’dan döndüm. Amerka’ya gderken

65 klo cvarındaydım. Geldğmde 82 kloydum.

Fakat br gram yağ yok… Vücut üçgen,

1.82 boyunda güçlü kuvvetl br adam… Gençlk

Kulübü hemen benm lsansımı çıkardı. İlk

resm müsabakayı 1962 yılında Havagücü’ne

karşı oynadım… O kadar güzel br futbol oynadım

k; Havagücü’nü 2-1 yendk. Havagücü’nü

yenmek de o tarhlerde büyük br problem…

O gün k tane gol attım. Brnc golü attım,

çok güzel br gol… Çapraza kaçıp ters köşeye

vurdum ve gol oldu. Rakp takımın santraforu

geld ve ben yanaklarımdan öptü, ‘Tebrk

ederm kardeşm, sen lerde çok büyük br

futbolcu olacaksın’ ded.”

AKADEMİ’DEN KAÇTIM

“Daha sonra br yıl Şehr Bölge Planlama

Bölümüne gttm. Br yandan Ankara’da

okuyor, br yandan da hafta sonları buraya

gelp maçları oynuyorum. O arada ağabeym

kaybettk, doçent olmuştu. Ağabeym

öldüğünde Orhan hoca ve Yusuf Zya Bnatlı

başsağlığı çn dükkâna geldklernde kız

ster gb, babam Al Rıza Bey’e ‘Allah’ın emr

peygambern kavlyle, Feth’y ağabeynn

yerne yetştrmek üzere akademye almak

styoruz. O boşluğu Feth dolduracak’ ler. Ben

dedkaçtım.”

“BU TAKIM BİRİNCİ

LİGDE İŞ YAPAR”

“Fakat br sene kaçabldm. O kadar büyük

br baskı vardı k; llak gerye dön dyorlardı.

Ben de gerye döndüm. O yıl Akadem sınavlarını

kazandım ve 1963 yılında Akadem’ye

başladım. Akadem’de oynarken ünversteler

arasında spor müsabakaları vardı.

Konya’da şampyon olduk. Çok güzel ve

büyük br başarı… 1964-1965 yılında İzmr’de

ünversteler arası maç vardı. Gttk… İlk maç

Ege Ünverstes le oynuyoruz. 6-0 yendk.

Arkasından İstanbul Şşl Akadems le oynuyoruz;

12-2 yendk. O yıl da yne şampyon

olduk. Bz seyreden br federasyon yönetm

kurulu üyes Nafz Yazıcıoğlu’na demş k;

‘Bu takım şu halyle brnc lgde ş yapar. Sz

ne duruyorsunuz? Hemen müracaat edn,

sz knc lge alalım.’”

14

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

ESKİŞEHİRSPOR KURULUYOR

“İzmr’den döndük, bu sefer toplantılar başladı. Orhan Oğuz

bz br gün topladı -tab o aralar Akadem takımıyla Gençlk

Kulübü brleşt, Akadem Gençlk oldu-, ‘Çocuklar bzm de

bu oluşumun çersnde yer almamız stenyor, ne dersnz?’

ded. ‘Br kere ekonomk açıdan Eskşehr çok gelşecek,

yen oteller, yen lokantalar açılacak. Her şey kaltel olacak,

Eskşehr’e br canlılık getrecek’ dye de ekled. Hepmz

parmaklarımızı kaldırdık ve oy brlğyle Eskşehrspor’un

kuruluşuna katılmaya karar verdk.”

İLK TRANSFER ÜCRETİM 10 BİN LİRAYDI

“Bzmle brlkte k amatör kulüp daha brleşerek, Eskşehrspor

adı altında yen br takım kuruldu, tescl edld ve knc lge

Orhan Şeref Apak tarafından alındı. Eskşehrspor’un kuruluşu

budur… Hemen transfer faalyetler başladı. Ben çağırdılar, ‘Kaç

lra stersn?’ dye sordular. 10 bn lra sterm dedm. ‘Tamam,

veryoruz’ dedler. 10 bn lrayı aldık. O takım 102 bn lraya

kurulmuştu, 10 bn lrasını ben aldım... Aradan braz zaman

geçt, kurnazlar ‘Bu çocuk lerde amatör olursa br yerlere kaçar,

gel bz bunu profesyonel yapalım’ demşler. Saf saf kandırdılar…

22 bn 500 lra para verdler. Ben o parayı 1965 yılında görünce

hemen mzayı attım…”

“İŞTE FETHİ BU”

“Söz vermek kolay da; şampyon olmak o kadar kolay mı? ‘İlk kurulduğumuz

sene play-off heyecanını tadarız, bu tecrübeyle seneye de daha

y br performans serglerz’ dyoruz. Yne sahaya çıktık, İstanbul’da

Beyoğluspor’u 3-1 yendk. Geldk Bursa deplasmanına; stat dolu… Taraftar

Bursa’nın şampyon olacağına mutlaka nanmış. Bz de garp Eskşehrspor

olarak sahaya çıkıyoruz. Benm smm Bursa’da telaffuz edlmeye başlanmış,

‘Km bu adam?’ dye… Maçın 30’ncu sanyesnde Hasan br frkk attı,

ben üç kşnn üzernden ayağımı kaldırarak topu Bursa flelerne gönderdm.

‘İşte Feth bu’ demşler. 1-0 galp duruma geçtk. Arkasından maçı 3-1

galp btrdk. En büyük engel Bursa’ydı, Bursa’yı geçtkten sonra kendmze

güven geld. Ondan sonrak maçları da aldık. Bazen berabere kaldık,

bazen de kaybettk.”

İLK MAÇ KASIMPAŞA’YLA

“Oynamaya başladık, Abdullah Matay antrenör…

İlk maçımız Kasımpaşa’ylaydı. İstanbul

takımı, korkuyoruz… Çıktık ve 2-1 yendk. Açılış

golünü ben attım. Arkasından Karşıyaka’ya

gttk ve 3-0 yendk.”

“YA MAĞLUBİYET

OLURSA NE OLACAK?”

“Play-offlardan önce Ankara’da br toprak

maçı oynuyoruz. O güne kadar her takımı

yendk. Fakat o gün Toprakspor’la berabere

kaldık. Berabere kaldıktan sonra taraftar bze

küstü, br hafta konuşmadı. Neden Eskşehrspor

berabere kalmış? Daha mağlubyet yok…

Dedk k; Ya mağlubyet olursa ne olacak?”

MAÇA KRAVAT

TAKARAK GELİNİRDİ

“Eskşehr, hep kazanmayı steyen br kent…

Taraftarlar brbrlerne o kadar bağlılar k…

Kapalı trbünün önünde bayanlar trbünü

vardı. Herkes hanımını alır, bayanlar trbününe

oturturdu. Bayanlar ayrı, erkekler ayrı

br fenomen; Amgo Orhan se bambaşka br

olaydı, orkestra şefyd… Bayanlar olduğu çn

genelde bazı erkekler maça kravat takarak

gelrlerd. Küfür yok, saygısız br davranış

yok… Çünkü ön tarafta bayanlar var… Karşı

taraf da orada bayanların oturduğunu blyor,

onlar da aynı şekldeyd. Sadece takımını

desteklemey düşünen br taraftar grubu…

Eskşehrspor, Eskşehr’de o kadar büyük br

kenetlenme yarattı k; anlatmak mümkün

değl… O günler yaşamak lazım.”

KURAN’A EL BASARAK

YEMİN ETTİK

“Br baktık k; onu yenyoruz, bunu yenyoruz…

O zamanlar play-offlar vardı. Eskşehrspor

da play-offlara kaldı. Bursa ddalı, Mersn

İdman Yurdu ddalı, Altınordu ddalı… Daha

k-üç tane daha böyle köklü ve ddalı takımlar

var… Bz lk kurulmuş, acem br takımız.

Play-offlar başlamadan önce, Eskşehr Emek

Otel’n terasında br masa yapıldı. Masanın br

ucuna Kuran, ortasına ekmek, dğer tarafına

da kılıç konuldu. Tıpkı askerler gb masanın

etrafına futbolcular ve darecler olarak doluştuk

ve masanın üzerne ellermz koyduk.

‘Namusumuz ve şerefmz üzerne söz veryoruz.

Bz şampyon olacağız’ dedk.”

15

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

CEHENNEME GELDİK ZANNETİM

“Son maç Mersn İdman Yurdu, ondan sonra da Güneşspor’la

Eskşehr’de oynayacağız. Uçakla bz Adana’ya götürdüler. Adana’ya

nnce cehenneme geldk zannettm… Hazran ayı, 45 derece cvarında

br sıcaklık var… Bz br Magrus otobüse bndrdler. Mersn’e gdyoruz.

Ben camları açmaya uğraşıyorum; muavn gelyor, kapatmaya

çalışıyor. ‘Yapma kardeşm’ dedm. ‘Ağabey kapat, daha sern olur’ ded.

Kapattık, fakat daha sern olmadı.”

“ADINI ZAFER KOYDUM”

“Mersn’e geldk. Gece ble 35 derece, yatmak mümkün değl… Zaten

heyecan var… Sabaha kadar duşa gryoruz, çırılçıplak k saat yatağa

uzanıyoruz. Uyur gb yapıyoruz, kalkıyoruz yne duşa gryoruz. Sonunda

maç saat geld… Maçtan önce lmonlar sıkıldı, şşelere konuldu.

C vtamn olarak maçtan sonra verlecek… Maça çıktık, br Nhat br

tane de ben gol attım. Mersn İdman Yurdu’ nu 2-1 yendk. Büyük br

olay… Rahmetl Muzaffer’n de o gün oğlu oldu. Azz Bolel Eskşehr’den

ona müjdey verd. Muzaffer ‘Adını Zafer koydum’ ded.”

TARAFTAR UÇAĞI HAVAYA

KALDIRMAYA ÇALIŞTI

“Maç btt… Hararet de var, korkunç br sıcak… Lmon sularını çtk.

Sen msn çen? Ast olmuş, hepmz perşan… Uçağa bndk, Eskşehr’e

geldk. Hava Kuvvetlerne grmek yasak fakat uçağın etrafında 10 bn

taraftar var… Uçağı havaya kaldırmaya çalışıyorlar… Güç bela otobüse

bndk, şehre doğru gelyoruz. Fakat gelmek mümkün mü? Yüz bn kş

havaalanından Ordu Ev’nn önüne kadar dzlmşler. Br arabaya bnmşler,

rahmetl annem ble gelmş. Adamın br arabanın önüne yatmış;

‘Anne, ez ben! Öldür ben!’ dye bağırıyor. Annem ‘Ya oğlum, ben

sen nye öldüreym?’ demş. Adam da ‘Ben bu günü gördüm ya, başka

br şey stemyorum. Allah razı olsun doğurduğun evlattan’ demş.”

“BU İNSANLAR SİZİ SEVGİDEN ÖLDÜRÜR”

“Eskşehr’e yaklaştık. Yunus Emre Caddes’nn başına geldk. ‘Çabuk

nn, kaçın. Bu nsanlar sz sevgden öldürür’ dedler. Başladık kaçmaya…

Bz kaçıyoruz, taraftar kovalıyor… Öyle br depar attık k; eğer o

deparı ben maçta atsaydım herhalde daha fazla gol atardım. Eve zor

sığındım. O maç Eskşehrspor’un şampyonluğunu lan ett. Ertes

hafta da Güneşspor’u yendk ve brnc lge çıktık.”

HER ŞEY BİRBİRİYLE UYUMLUYDU

“Dünyada kurulduğu yıl şampyon olan k tane takım varmış; br

tanes de Eskşehrspor… Brnc lge çıktık. İlk yıl lg sekznc olarak

btrdk. Ertes yıl Abdullah Gegç geld. Gegç çok büyük br antrenör…

Sstem getrd, futbol getrd, oyun getrd… Eskşehrspor Gegç’le brlkte

Türkye’nn en y futbol oynayan takımı oldu. Eskşehrspor o kadar

güzel futbol oynuyordu k; Allah’ın br lütfu, en y futbolcuları br araya

getrmş. En y teknk drektörler, yönetcler vermş. En y seyrcy

vermş… Her şey o kadar brbryle uyumlu k… O yıl da şampyonluğa

oynamaya başladık.”

BİZANS’A KAFA TUTTUK

“Eskşehrspor, futbol tarhnde devrm yapan br takımdır. Çünkü

o güne kadar hep İstanbul takımları hükümdarlığını sürdürmüş. Bz

Bzans’a kafa tuttuk. Kıl payı şampyonlukları kaçırdık. Br puanla, k

puanla… Masa başında kaybettğmz maçlar da oldu. O yıllarda televzyon

yok… Sadece radyoda dnlemekle, gazetede okumakla Türkye’nn

her yernde Eskşehrspor taraftarları üremeye başladı… Her yerden

mektuplar gelyordu, telefonlar gelyordu…”

TAKIM GENELDE AYNIYDI

“Takım aşağı yukarı hep aynıydı. Kalede Mümn oynuyordu. Sağ bek

İlhan, değşmez. Sol bekte rahmetl Necdet le başladık. Abdurrahman,

Fak… Ortada İsmal değşmeyen sm... Yanında Nur, Süreyya… Orta

sahada Vahap, Kamuran, Burhan… Feth, Nhat, Ender... Takım aşağı

yukarı bu. Daha sonra Şevk le Hall geld. Doğan geld, daha brçok

futbolcu arkadaş geld.”

BİR SEZONDA 63 GOL ATTIK

“Eskşehrspor’un sloganı ‘Feth, Nhat gol at’ le başladı. İknc lgde

kendmz blmeyerek ver-kaç yapmaya başlamışız. Bu ver-kaçlarla

bütün takımları altüst ettk. Ben atıyordum,

Nhat’a veryordum; Nhat atıyordu, o bana

veryordu. Taraftar ‘Feth-Nhat gol at’ deynce

bz gol atıyorduk. Sonra Ender geld. Ender

gelnce slogan değşt, ‘Feth-Nhat-Ender flelere

gönder’ oldu. Seyrc emr verdğ zaman

bz gol atıyorduk. Br sezonda 63 gol attık k;

üç büyük takımın attığı gol aded kadardı…

Kaçırdıklarımızı da atablseydk

belk 100 gol atablrdk.”

“KENDİ KENDİNE

Mİ GOL OLUYOR?”

“Şampyonluklara

oynarken 1970 yılında

Türkye kupasını aldık.

Bursa’yla fnal maçını

oynadık ve Bursa’yı yendk.

İspanya’da Sevlla

le eşleştk. Resm maç

olarak lk defa Avrupa’da

sahaya çıkıyoruz. Sevlla

da aynı Mersn gb,

gece maçı ve 44 derece…

Maçın sonunda dört

klo verdm ve 1-0 yenldk.

Br de gol kaçırdım.

Madrd’e geldk, Bernabeu

Stadını gezyoruz.

Gegç de yanımda.

Saha o kadar güzel k;

mrenyorsunuz. Dümdüz,

halı gb br saha…

Bernabeu Stadının ününü

de blyorsunuz... O

atmosfer yaşıyorsunuz…

Gegç bana döndü ded k;

‘Fethcğm, burada topa

vursan kend kendne gol

oluyor değl m?’ Benm kaçırdığım

golü ma edyor…

‘Hocam nşallah lerde bz

de atarız’ dedm.”

SON 20 DAKİKADA

3 GOL

“Eskşehr’e geldk, 15 gün sonra

rövanş maçı var. Çıktık sahaya…

69’ncu dakkada br gol daha attılar

ve 1-0 öne geçtler. Elememz

çn üç tane gol atmamız lazım

k; mkânsız yan… Kalmış 20

dakka… Gegç’n yanına gttm

ve ‘Hoca ben çıkar’ dedm.

Maç btt… ‘Gt oyna, antrenman

olsun’ ded. ‘Yapma hocam’

dedm. ‘Çıkarmıyorum,

gt oyna’ ded. 80’nc dakkada

br pozsyon oldu; br plasede lk

golü attım. Arkasından 20 metreden

br şutla gol atağı attım.

90’ncı dakkada sahadan İlhan

ortaladı, br kafayla da üçüncü

golü attım. Sevlla’yı eledk… “

SEYİRCİ GOLLERİ

GÖREMEDİ

“13-14 bn cvarında seyrc

16

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

vardı. Seyrcnn yarısından fazlası o goller göremed. Neden

göremed? 80’nc dakkada br gol atmışım. Takımdak oyuncu

arkadaşlar dahl gelp tebrk etmyorlar. Seyrc saate bakıyor;

10 dakka var, ‘Had bz çıkalım’ dyorlar… Tam kapıdan

dışarı çıkınca ‘Gol!’ dye br ses… Bütün seyrc tekrar sahaya

dönüyor… Bakıyor; 2-1, kalmış k dakka… Dyorlar; bz yne

çıkalım. Çıkıyorlar, yne br gol ses… O zamanlar kamera da

yok. O taraftar o goller göremed…”

GEGİÇ DEPAR ATARAK İYİLEŞTİ

“Gegç’te bel hastalığı vardı. Bel tutulmuş, kulübede

zor oturuyor. Br baktım k; Gegç, o halyle

depar atmaya başladı ve yleşt. Geld, boynumuza

sarıldı, öpüştük. ‘Fethcğm, sen benm

hayatımı kurtardın’ ded. Çünkü onun br

fnal maçı vardı. O maçta futbolcular kızıl

yıldızla br takım hatalar yaptılar ve Gegç’e

şampyonluğu kaybettrdler.”

“BEN BÖYLE TAKIM

GÖRMEDİM”

“Sevlla’nın teknk drektörü de Max Merkel.

O zamanlar Avrupa’nın en y teknk

drektörü ve Sevlla’nın başına da şampyon

yapmak üzere getrlmş. İlk başta şok oluyor.

Dyor k; ‘Ben böyle takım görmedm.’

Gegç’ tebrk edyor ve bz lk zafer orada

elde edyoruz.”

“YA ÜNİVERSİTE

YA FUTBOL”

“Futbola 1962 yılında amatör olarak başladım.1965

yılında profesyonel olarak

lk mzamı attım. 1974 yılında

da br sakatlık geçrdm. O

sakatlık sonucunda da

futbolu bıraktım. Bu

sakatlık hayatımda

öneml br noktadır.

Çünkü sakatlanmadan

br ay önce Yılmaz

Büyükerşen ve

eş bzm eve msafr

olarak geldler. Yılmaz

Bey o zamanlar Akadem

Başkanı. Bana ded k; ‘Ya ünverste

ya futbol’ Ünverste, hedefm…

Futbol, para kazanıyorum… Böyle

br klem çersndeym. Göztepe maçını

oynuyoruz İzmr’de. Sol ayağımdan tekrar sakatlandım,

kreçler parçalanmış. Br-br buçuk ay kadar

tedav gördüm, yleştm. Son Fenerbahçe maçı vardı

1974 yılında. Televzyonda lk kez naklen yayınlanacak.

Ben de kendm o maça hazırlıyorum. Türkye

Feth Heper’ görsün, tanısın styorum.”

“BU ANDAN İTİBAREN

FUTBOLU BIRAKIYORUM”

“O maça çıktım. Fakat maalesef 10’ncu dakkada

yne aynı sakatlık nüksett… Yere düştüm… Ben kenara

çıkartırlarken aklımdan geçen ‘Bu andan tbaren

futbolu bırakıyorum’ oldu. 1974 yılının Hazran ayında

futbolu bıraktım. Kasım ayında asstan olarak İktsad

ve Tcar İlmler Akademsne grdm.”

ESKİŞEHİRSPOR’UN

BAŞARISI EĞİTİM

“Pek, Eskşehrspor’u başarıya ulaştıran faktör

nedr? Neden bu kadar çok sevld? Neden

bu kadar başarılı oldu? Br kere korkunç br sevg vardı. Futbolcular

arasında korkunç br bağlılık vardı. Küçükler büyüklere saygı gösterr;

büyükler de küçükler sever ve korurdu… İknc en öneml faktör de;

eğtm… Takımda oynayan futbolcuların en az 7-8 tanes Akadem

öğrencsyd. Eskşehrspor’un başarısı da bence buradan kaynaklanıyor.”

YATMADAN ÖNCE KONTROL EDERLERDİ

“Futbolcu sadece sahada futbol oynar, teknk drektör taktklern

verr. Fakat yönetm de çok çok önemldr. Çok kaltel yönetclerle

brlkte çalıştık. Yönetcler devamlı olarak futbolcuları kontrol ederlerd.

Geceler saat 22.30’da yatmamız stenrd. Saat 22.15-22.30 gb

yönetcler ellernde br paket lokumla gelrler ve ‘Feth, evde msn?’

dye sorarlardı. ‘Had buyur, ağzımız tatlansın’ derler ve kontrol ederlerd.

Yönetclern kontrolü dışında zaten şehrn kontrolü üzermzdeyd.

Hçbr yanlış adım atma şansınız yok… Zaten Eskşehr küçücük br

yer…”

“SANA 450 BİN LİRA PARA VERİYORUM”

“Bu durumlarda k senede br transfer dönem gelr ve kulüp yönetcleryle

pazarlık yaparsınız. 1970 yılında benm Eskşehrspor’la

sözleşmem btt. Yen sözleşme yapacağız. Ben 150 bn lra styorum,

Başkan Murat İnce Bey 130 bn lra veryor. ‘150 bn lra verrsenz

mzalarım. Vermezsenz mzalamıyorum’ dedm. Erdek’e gttm. Saat

sabah 05.00, Metn Oktay geld. Kendsyle anne tarafından da akraba

oluyoruz. ‘Kalk akraba, Galatasaray’a götürüyorum sen’ ded. Taksye

bndk. 06.30’da da Bandırma’dan uçak var. İstanbul’a gdeceğz, sözleşmey

mzalayacağız. ‘Sana 450 bn lra nakt para veryorum. Benm

velahdımsın. Ben kralım, sen kralsın. Galatasaray’da daha büyük kral

olacaksın’ ded. Bandırma’da postanenn önündek merdvenlerde

oturduk. ‘Metn Ağabey’ dedm; ‘Ben Galatasaray’a gelseydm, sen

Eskşehrspor’a transfer etmek steseydm gelr mydn?’ dedm. ‘Ne

demek stedğn anladım. Had, gt evne. Sen Eskşehrspor’da

büyü’ ded.”

“BURSA’YA İMZA ATMA,

650 BİN LİRA

VERECEĞİM”

“Tekrar Erdek’e döndüm. Akşamüstü Bursasporlu

Mesut, Hasan ve brkaç kş daha br taksye

bnmşler, Erdek’e geldler. ‘Had Feth, sen

Bursaspor’a götürüyoruz’ dedler. ‘Çocuklar,

ben Galatasaray’ın 450 bn lralık teklfn reddettm.

Bursa’yı hayl hayl reddederm’ dedm.

‘Buraya kadar geldk. Getremedler dedrtme

bze. Gel, br yemek yerz. Yarın yne aynı arabayla

dönersnz’ dedler. Yanımda k arkadaşım daha

vardı. Sekz kş aynı arabaya bndk, Bursa’ya gttk.

Bursa’yla konuştuk, olmadı tab… Yemekler yend, ertes

gün döndük. Metn Oktay’dan telefon… ‘Sakın Bursa’ya mza

atma, 650 bn lra veryorum’… Nakt, peşn 650 bn lra…”

PARAYI HEP İKİNCİ PLANA KOYDUK

“Ben İstanbul’a götürdüler. Son kez Murat İnce, arkasında Aydın Begter,

Yalçın Kılıçoğlu… Ben 150 dyorum, Murat Bey 130 dyor. Arkada

Yalçın Kılıçoğlu taklalar atıyor. ‘Ben vereceğm 20 bn lrayı. Sus, yapma’

falan… ‘Ben gdyorum’ dedm. Kolumdan tuttular, 150 bn lraya

mzaladık. Yan Eskşehrsporlu futbolcular para çn oynamıyorlardı.

Para çn oynayan da vardı tab… Fakat genelde bz şan, şöhret ve Eskşehr

çn oynadık. Parayı hep knc plana koyduk.”

ESKİŞEHİRSPOR’U HEP BERABER YARATTIK

“Eskşehrspor br ekoldür. Nasıl k Mchelangelo Musa’yı yapmış,

karşısına geçmş konuşuyor. Ya Musa demşse; bz de Eskşehrspor’u

aynı bu şeklde yarattık… Sadece bz futbolcular mı? Taraftar, yönetcler,

herkes… Hep beraber yarattık… Bunun da br smge olmasını sterm.

Esk tarhn, yen futbolcular tarafından blnmesn sterm. O tarhlerde

çeklen cefaların blnmesn sterm. Bugün Eskşehrspor’a hzmet

edenlern de o takımın ruhunu yaşayarak daha da lerye götürmelern

sterm.”

FETHİ HEPER

KİMDİR?

Feth Heper, profesyonel

futbolculuktan profesörlüğe

gden lk ve tek

Türk futbolcusudur.

17

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

2./8. yü zyıldan tbaren

gerç ekleş trlen tercü me

faalyetler, lm brkmn

aktarılmasının yanında bu

brkmn nasıl ş leneceğ

ve değ erlendrleceğ

konusunda br arayış ı

ortaya ç ıkarmış tır.

Mevcut blg anlayış ıyla

yen karş ılaş ılan blgnn

sentezlenmes, elbette

kolay olmamış tır. Bu

bağ lamda ö nce yen

karş ılaş ılan eserlern

anlaş ılması, bunların

ö zü mlenmes, yorumlanması

ve Kur’an’ın sunduğ u blg

anlayış ıyla uyumlu hale getrlmes,

ç evrden farklı olarak yoruma dayalı

telf tü rlernn yaygınlaş masını da berabernde

getrmş tr. Bu durum yen

br telf tü rü nü n ortaya ç ıkış ına zemn

hazırlamış tır. Bu bağlamda ana

kaynakları/metnler anlamayı

ve yorumlamayı merkeze alan

sö z konusu eserler “ş erh” olarak

smlendrlmş tr. Hâ ş ye

ve ta‘lka tü rlern de ç ne alan

ş erh yazıcılığ ı, temelde ana

metnler daha y anlama ve

anlatma ç abasının ü rü nü olarak

değ erlendrlmş tr.

Ş erhlern İ slâ m lm tarh

ve eğ tm geleneğ aç ısından farklı

amaç lara ve ç eş tl ş levlere sahp olduğ u

sö yleneblr. İ slâ m dü ş ü nce tarhnde

lmlern gelş mes ve sstemleş mes

aç ısından bu eserlern katkısı gö z ardı

edlemez. Ö te yandan İ slâ m eğ tm tarhnde

ş erhlern, asıl eserlern daha y

anlaş ılması, ö ğ retm sü recn

zengnleş trmes, ö ğ renmey

kolaylaş tırması, ö ğ renlenler

ü zernde mü talaaların

dernleş trlmesn sağ laması

ve eserde yer alan konuların

mü zakere edlmesne

mkân sunması gb faydaları

olmuş tur.

Ö zellkle fıkhî ekolleş me

ve eğ tm sstemnn

kurumsallaş ması, ş erh,

hâ ş ye, ta’lka gb yoruma

dayalı dğ er telf tü rlernn

yaygınlaş masına zemn

DR. ÖĞRETİM

ÜYESİ

İSHAK TEKİN

“İslâm İlm ve Düşünce

Tarhnde Şerh Geleneğ” sml

ktabın ön ve arka kapağı

oluş turmuş tur. Ö te yandan fıkhî mezheplere

dayalı kurumsallaş mayla ortaya ç ıkan

medreselerde, ta’lka tü rü nde eserler,

btrme tez olarak kabul edlmş ; câ zet

ve mezunyet ç n br gerek ş art olarak

değ erlendrlmş tr.

İ slâ m dü nyasında ş erhlern

yaygınlaş masında, medresedek

ö ğ retm sü recnde ö ğ renc sevyesne

uygunluk, aç ıklık-anlaş ılırlık

lkelern uygulama fkr de etkl

olmuştur. Bu bağ lamda ş erh ve

hâ ş ye geleneğ le medreselerdek

tedrs yö ntem arasındak lş k

dkkat ç ekcdr. Şerh ve hâ ş yelern

mukaddmelernde yer alan “metnn/

ktabın meselelern aç mam,

muğ lak kısımlarını aç ıklamam, ıstılâ hlarını

tarf etmem stkametndek arzularını yerne

getrmek ç n bu eser telf ettm.” gb

fadeler bu tü rdek eserler le tedrs faalyet

arasındak bağ ın gö stergelerndendr.

Bu bağ lamda medreselerde eğ tmn

genel olarak ş erh ve hâ ş yeler ü zernden

Zynet el-Mü teallm Ş erh- Ta’lî mü ’lmü

te’allm sml esern baş langıç sayfaları

sü rdü rü lmesnde onların kısalığ ı,

dl tbaryle muhkemlğ , kolay

ezberleneblrlğ , mü ellf,

kutsallığ ı ya da bereketl kabul

edlmes muhtemel sebepler arasında

sayılablr.

Şerh, hâşye, ta’lka vb. yorum

merkezl metnlern lm brkme

ve blmsel kültürün aktarımına

katkı sağlamasına karşın onların

orjnal çerklere sahp olmadıkları

nedenyle eleştr konusu olduğu

da görülmektedr. Modern

dö nemde yö neltlen bü tü n bu

eleş trlere karş ın ş erhler, dnî

blgnn naklnde, yorumlanmasında,

dö nem ve ş artlara gö re yenden

ü retlmesnde ve ö ğ retmnde ö neml

br gö rev yerne getrmş tr. Ş erh tü rü

ç alış malar erken ve klask dö nem â lm ve

dü ş ü nü rlerne at brkmn sonrak nesllere

taş ınmasında, bazen tashî hnde, km

zaman se eleş trlmesnde ö neml kaynaklar

olmuş tur. Zaman ve mekâ n olgusuna

bağ lı olarak ş â rh ve ş erh, nâ ssların,

dnî , felsefî ve blmsel blgnn yorumunda

geç mş le ş md ve gelecek arasında

kö prü vazfes gö rmü ş tü r.

Bu bağlamda yazımı tamamlarken

şerhlern blgnn aktarılmasındak ve

gelenektek sürekllğn sağlanmasındak

önem vurgulamayı ve ortaya konulan

brkm günümüz okurlarının stfadesne

sunmayı hedefleyen br esere de şaret

etmek sterm. 2020 yılının son günlernde

Endülüs Yayınları’ndan çıkan, Seza

Engn ve Mesut Kaya’nın edtörlüğü yaptığı

“İslâm İlm ve Düşünce Tarhnde Şerh

Geleneğ” sml ktap alandak öneml

boşluğu doldurması bakımından önemldr.

Ktapta lahyat alanının farklı

blm dallarından çeştl şerh

ve ta’lka türünden eserler

ncelenmektedr. Esern lahyat

alanına ve blm tarhne

lşkn araştırmalar yapan ve

konuya lgs olanlar çn zengn

br blg sunacağı ve öneml

br başvuru kaynağı olacağı

söyleneblr.

2021 yılının herkese sağlık,

huzur ve mutluluk getrmes

temennsyle, nce yen senelere…

18

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

19

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

TURİZMİN

YÜKSELEN

DEĞERİ:

Çifteler

DERNEK 2009 YILINDA KURULDU

>> Sevg saygı ve hoşgörüye dayalı, ırk, dl, dn,

cnsyet ve syas görüş farklılığı gözetmeden

brlk beraberlğmz tecessüm ettrp lçemzn ve

nsanımızın her alanda hak ettğ yerde olması çn

çaba sarf etmek, sosyal faalyetlerde bulunmak,

lçemzn tanıtımına katkı sağlamak ve tüm güzel

hasletler genç nesllere aktararak yaşatmak üzere;

sevg, saygı ve hoşgörüyü şar ednmş Çfteler’e

gönül vermş nsanların br araya gelerek 2009

yılında 40 kurucu üye le kurulmuş br svl toplum

kuruluşuyuz.

COŞKUN

HADAK

CİHAN

YILDIRIM

CİHAN

YILDIRIM

ESKİŞEHİR İÇİN BÜYÜK BİR DEĞERDİR

Derneğmz syaset üstü duruşuyla tüm kurum ve kuruluşlarla

müspet lşklere önem vermekte nsanı yaşat k devlet

yaşasın düsturuyla hareket eden vatan mllet sevdalısı br

svl toplum kuruluşudur. İlçemz çn emek verp hzmet

eden geçmş dönemlerde görev yapmış beledye başkanlarımızı

tüm emeğ geçenler de saygı ve mnnetle anıyor,

şükranlarımızı arz edyorum. Nasıl k Sakaryabaşı doğal

tabat güzellğyle bozkırın ortasında br değerse, Çfteler ve

nsanı çftçs, esnafı, şadamları, coğraf konumu, potansyel

ve köyleryle Eskşehr çn büyük br değerdr.

20

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

EN BÜYÜK KUŞ ÇİFTELERLİ

Havada uçablen en büyük kuş türü olarak

blnen Toy Kuşu’nun anavatanı Çfteler.

Nesl yok olmaya yüz tutmuş Toy kuşuyla

lgl gerek Anadolu Ünverstes gerekse

Tarım İlçe Müdürlüğümüzle görüşmelermz

oldu. Toy Kuşu’nun neslnn de korunmasının

elzem olduğunu dle getrmeye devam

edyoruz.

ÇİFTELER SPOR İLÇEMİZİN

BİR MARKASIDIR

Spor sahalarının çoğaltılması, gençlğmze

sahp çıkılması, fzk ve manev gelşmeler

sporla doğrudan lgldr. Vatanımızın kurucusu

Mustafa Kemal Atatürk'ün ‘Ben sporcunun

zek çevk ve aynı zamanda ahlâklısını

severm’ sözünden yola çıkarak her zaman

gençlere sahp çıkan erdeml ahlâklı başarılı

sporcular yetştrmey şar ednen Çftelerspor’umuz

futbol branşıyla spor faalyetlerne

başlamış, yakın dönemde, su altı dalış,

tekvando ve güreş branşlarında da atılım

yapmıştır. Sualtı dalış hocaları nezaretnde

dalış eğtmler verlmekte sualtı dalış

sporcuları yetştrlmektedr. Tatlı su dalışı

çn gelenler Sakaryabaşı’nda su altı dalışın

tadını çıkartmaktadır. Su altı dalış kulübümüzle

yaknen lglenp ekpman konusunda

destek veren Mlletvekl Emne Nur Günay

hanımefendye de teşekkür edyoruz.

TÜRK DÜNYASI KÜLTÜR

VAKFI’NIN YATIRIMI

Türk Dünyası Kültür Vakfı tarafından 2 bn

400 metrekares kapalı, konferans salonu

çok amaçlı salonları ve kafeteryası olan 2 bn

400 metrekares basketbol, voleybol, tens

ve mn futbol sahası ve oyun alanı le halkımıza

açık 4 bn 800 metrekarelk kompleks

br alanı Çfteler’e kazandıran Mlletvekl

Nab Avcı hocamıza ve emeğ geçenlere teşekkürlermz

arz edyor, böyle güzel yatırımların

ve hzmetlern devamını beklyoruz.

TURİZMİN YÜKSELEN DEĞERİ

Bu vesleyle ekonomk açıdan lmze

dolayısıyla üretmyle katma

değer ve sthdam sağlayan sanayc

şadamlarımıza; Küpeller, Altınblek,

Özlem Grup, Baykullar Rulman,

Güneş Hafryat, Artaş, Svrler Grup,

Yğtler İnşaat, Manas, Can Lojstk,

Arıcılar ve Yatırlar başta olmak üzere

tüm Çftelerl tcaret erbabımıza

katkı ve başarılarından dolayı teşekkür

edyoruz. Sakarya Nehr’nn

doğduğu yer, Sakaryabaşı doğal

tabat alanı; yüzme havuzları, Alabalık

ve Mersn Balığı. tab su kaynakları,

pknk alanlarıyla berrak su altı

dalış noktalarıyla turzm adına yükselen,

Cumhurbaşkanı Celal Bayar

ve Başbakan Adnan Menderes'n

katılımlarıyla lk açık hava demokras

mtngne ev sahplğ yapan

tarhmze tanıklık eden br yerdr.

İlçemzde Osmangaz Ünverstes

Meslek Yüksek Okuluna bağlı, Tıbb

Sekreterlk ve Dokümantasyon,

Yaşlı Sağlık Bakım Hzmetler olarak

k bölüm mevcuttur. Bu bağlamda

Sakaryabaşı su havzası değerlendrlerek

su ürünleryle lgl yen br

alanda açılablr.

SAKARYABAŞI BALIK ÜRETİM VE

ARAŞTIRMA İSTASYONU

1970’l yıllarda Ankara Ünverstesne

devredlen balık yetştrme

ve araştırma stasyonu belrtlen

ünversteden alınarak ESOGÜ‘ye

devredlmes konusunda geçmş

yıllarda görüşmelermz ve çalışmalarımız

olmuş br netce sağlanamamıştı.

Sakaryabaşı’ndak mevcut

yern Çfteler’n ve Eskşehr’n br

değer olduğu, Ankara Ünverstes

le gerekl görüşmelern yapılıp tapu

ve tess devrnn sağlanması gerçek

manada üretm yapan br tess olması

gerekmektedr.

BÜYÜKŞEHİR’DEN DEV YATIRIM

Büyükşehr Beledyemzn 2 bn 490 metrekare kullanım

alanıyla çnde kapalı araç park yer, çok amaçlı toplantı

salonu, tfaye brm, ESKİ abone merkez, su arıza brm,

Çftçy Destekleme Brm, ESMEK Meslek Edndrme

Kursları brm, Yaşlı Bakım Sosyal Hzmet Brm ve otogarı

olan ocak ayında hzmete grmes muhtemel olan enfes

yatırımı Çftelermz’e kazandırdığı çn Büyükşehr Beledye

Başkanımız Yılmaz Büyükerşen beyefendye teşekkür

edyoruz. Bu bağlamda Büyükşehr Çfteler Hzmet Brm

ESKİ'nn desteğyle bu hafta çnde Çfteler'e dört klometre

mesafel Abbas Halm Paşa Mahallemz su sale hattıyla

kesntsz çme ve kullanma suyuna kavuşmuştur. Emeğ

geçenlere teşekkür edyoruz.

BİR SPOR KOMPLEKSİ

YAPILMASI ELZEMDİR

İlçesnde böyle güzel hzmet ve yatırımların

olmasını km stemez k? Gençlk Spor İl

Müdürlüğümüz aracılığıyla, Çftelermze

sentetk futbol sahası,

kapalı spor salonu olan br spor

kompleks yapılması elzemdr.

İlçemz hak ettğ spor tesslerne

sahp olarak gençlermz

kaltel ve sağlıklı ortamlarda

spor yapablecektr.

Eskşehr'n parlayan lçes

Çfteler, Sakaryabaşı’nda suyun

kaynağında, doğal tabat

güzellkler çnde, bay bayan

yüzme havuzlarıyla berrak suda

yüzmenn zevkn, fırında pşen

alabalık sazan ve yayın balıklarının

dayanılmaz lezzetn yaşarsınız.

KADİR BIYIK ÇALIŞMALARA

DEVAM EDİYOR

Çfteler Beledyemz tarafından Sakaryabaşı’nda yen

çevre düzenlemeler yapılmakta olup, köknar, ıhlamur, at

kestanes, ğde gb muhtelf fdanlar, toprakla buluşturulmuştur.

İlçemz ve Sakaryabaşını özellkle turzm alanında

cazbe merkez halne getrecek yen proje ve yatırımlar

hususunda Beledye Başkanımız saygıdeğer Kadr Bıyık

çalışmalarına devam etmektedr. Başkanımıza teşekkür

edyorum. İlçemzn ve nsanımızın önünü açacak proje ve

yatırımların gerçekleşmesn yürekten temenn edyorum.

İlçemze köy ve mahallelermze yaptıkları hzmetler, proje

ve yatırımlarla değer katan, nsanımıza ş aş üretenlern,

lçemze taş üstüne taş koyanların, üzermze düşen her

hususta; Çftelerller Sosyal Yardımlaşma Dayanışma ve

Kültür Derneğ olarak yanındayız, olmaya devam edeceğz.

ÇİFTELER MAĞDUR OLMAMALI

Malum her yerde olduğu gb şehrmzde de su sıkıntısı

var. Sakaryabaşı su havzasından Eskşehr'e su getrlmes

çn Büyükşehr'e bağlı ESKİ ve DSİ arasında br protokol

yapılmıştır. Kış aylarında 6 metreküp/sn olan su yaz

aylarında se 1,5 metreküp/sn’ye kadar düşmekte lçemz

ve köylernn tarımsal sulama htyacını dah karşılamakta

sıkıntı yaşanmaktadır. İlçemz nsanının, çftçmzn mağdur

olmaması çn gerekl blglendrme ve görüşmeler Beledye

Başkanımız ve Derneğmz tarafından da lgl kurum ve

kuruluşlarla yapılmıştır.

SAKARYABAŞI SU FESTİVALİ

ÇİFTELERLİLER GÜNÜ

Eskşehr’de Çftelerller Tanıtım Günler düzenleyerek

kültürümüze ve tarhmze sahp çıkacak etknlklermzn

yanı sıra geleneksel hale getreceğmz, Sakaryabaşı Su

Festval Çftelerller Günü etknlğ çn çalışmalarımız

Kaymakamlık ve Beledyemzle brlkte gerçekleşecek

geleneksel br hale getrlecektr.

Sakaryabaşı’nın koruma altına alınması

gerekl doğal ntelkl tabat st alanı lan

edlmes hususu yenden gözden

geçrlmes elzemdr.

SOSYAL MEDYADAN

DEVAM EDİYORUZ

Svl toplum kuruluşu olarak pandem

sürecnde de sosyal medya

sayfalarımızdan faalyet ve etknlklermze

devam etmeye gayret

gösteryoruz. İlçemzdek tüm kurum

kuruluşlarla beledye başkanlığıyla uyum

çnde, Çftelermz’e ve nsanımıza değer

katan tüm çalışmalara desteğmz sürecektr.

İLÇE DERNEKLERİMİZİN

MEKÂN SORUNU VAR

Eskşehr’dek lçe dernekler olarak çmzde uhde kalan br

konuya da temas etmek styorum. Bazı lçeler çn söz konusu

olmasa da genel olarak lçe derneklermzn mekân

sorunu var. Vallğmz ve Büyükşehr Beledyemzn lçe

derneklerne yer tahss konusunda br çalışma yaparak bu

meseley çözmes gerekldr. Svl toplum kuruluşları her

alanda mlletmzn toplumun harcıdır. Eskşehrmz nasıl

k Türk Dünyasının Başkent se Çfteler lçemz de her boy

ve soydan yoğrulup br arada kardeşçe yaşayan nsanıyla

lçe bazında Türk Dünyası’nın numune- mtsaldr. Dünyanın

Kovd- 19 denlen vrüsle hastalıkla mücadele ettğ

bu zaman dlmnde tüm hastalarımıza acl şfalar temenn

ederek bu vrüsün ortadan kalkmasını nsanların yenden

brbryle kucaklaşmasını, güzel ve sağlıklı br geleceğ tüm

nsanlık çn Rabbmzden dlyorum.

21

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

BU NEYİN YASI?

NEREDEN ÇIKTI?

PSİKOLOG EBRU

YÜKSEL ERER

ÇOCUK GELİŞİ-

Mİ VE EĞİTİMİ

UZMANI

Sevilen bir şeyin, birinin, ilişkinin,

ekonomik gücün, sağlıklı olma

halinin kaybı, beklendik ya da

aceleye gelmiş ayrılıklar, yaşamımızı

değiştiren hemen her kayıp hissi,

yas sürecini kaçınılmaz kılabilir. Yas,

neyin-nasıl-ne şekilde kaybedildiğine

bağlı olarak yaşanır. Çocukluğumuzdan

itibaren yaşadığımız tüm kayıplar

sırasında verdiğimiz duygusal mücadeleler,

iç dünyamız ile dış dünya arasında, yeniden

uyumlanma biçimimizi etkiler. Çünkü var oluş

biçimimizle yeniden uzlaşmak için tutulan

yas süreci boyunca psikolojik bir mücadeleye

gireriz. Bu mücadelenin tarafımızdan ya da

çevremizdeki diğerleri tarafından doğal kabul

edilmesi, gereklilikten öte bir ihtiyaçtır.

Her kayıp, paylaşılmamış anıları, ulaşılamamış

hedefleri, doyurulmamış hazları, ifade

edilememiş duyguları barındırır. Eksik, yarım

kalmış, özlem ve keder duygusuyla belki de

aniden yitirilmiş konuların yasını tutmadan,

yaşamımızda varlığını sürdüren konulara sağlıklı

odaklanamayız. Kaybın açığa çıkarttığı

tüm duyguları kabullenerek, bu duygularla

başa çıkabilmeyi öğrendiğimiz sürece bu hayatta

sağlıklı farkındalıklarla var olmayı sürdürebiliriz.

Yas, derin ya da şiddetli kederdir. Yas sürecini

sağlıklı biçimde geçirmek, acıyı ve kederi

hissederek yaşamımıza konu olan o şeye, o

kimseye veda etmek demektir. Vedalaşılan

kayıp, aslında hikâyemizin bir parçası olmaya

devam eder. Vedalaşılan kayıp unutulmaz fakat

yaşamımızın esas konusu olmaya devam

etmekten de çıkar.

Kaybı hatırladıkça anılarla, özlemlerle yeniden

buluşuruz.

Bu kaybın, artık hayatımızın konusu olmaya

devam edemeyeceğini kabullenme, bu buluşmalar

sonunda perçinlenir.

Çocuklar kendilerince önemli kayıplar

yaşadıklarında hiç tepki göstermeme ile

aşırı tepki verme arasında gidip gelebilirler.

Çocuk, bağ kurduğu veya üzerinde

hayaller kurduğu şeyleri kaybettiğinde,

tıpkı yetişkinlerdeki gibi aşamalı bir yas

sürecinden geçebilir:

-Şok/inanmama,

-Arama/isyan etme,

-Umutsuzluk/Çökkünlük/Onarma çabası,

-Her zamanki etkinliklere devam etme.

Pek çok çocuk ve yetişkinde bu aşamalar, iç

içe geçebilir ya da eksik yaşanabilir. Örneğin

kayıplardan sonra yetişkinler günlük yaşama

döndüklerinde, çocuk henüz reaksiyon vermeye

de başlayabilir.

Ölüm dışındaki kayıplar da çocukların yas

tepkisi vermesine neden olabilir. Çocuğun

tepkilerini görmezden gelme, hissedilen kederin

yaşamasını engelleyecek müdahaleler,

kayıpla ilişkili duyguların dışa vurulmasını engelleme

yönündeki telkinler bu süreci olumsuz

etkileyen hatalı yaklaşımlardır. Bu doğal

tepkiye dinginlik ve kabullenilmişlikle refakat

edebilmek gerekir. İnkârın, isyanın, öfkenin,

umutsuzluğun, çökkünlüğün, tepkisizliğin, kaçınmaların

geçiştirilmesi ya da hafife alınması

çocuğun duygularını saklamasına da sebep

olabilir.

Çocuğun hissettiği kayıpla ilişkili verdiği

tepkinin gelişim düzeyine göre olağan olup olmadığını

gözlemlemek ve gerektiğinde destek

alabilmek önemlidir.

Konu ne olursa olsun derin üzüntü ve keder

duyguları geçiştirilmeden, yatıştırılmadan yaşanmasına

izin verildiğinde çocuklar travmatik

yaşantıların bile etkilerinden sıyrılabilirler

ve yaşama yeniden entegre olabilirler.

22

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

23

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

Tarımda dernekleşmenin

ilk tomurcukları atıldı

11 kadın çftç öncü br

grşme mza attı. Eskşehr

Kadın Çftçler

Derneğ, doğaya saygılı

br üretm öncülüğünde

seracılıktan arıcılığa brçok

alanda çalışmalar

yürütecek. Dernek Başkanı

Münevver Kepe-

nek, “Tarım, pandem le

brlkte değer kazandı.

Yükselen değer korumak

hepmzn lkes

olmalı.” ded.

Eskşehr Kadın Çftçler

Derneğ Başkanı Münevver

Kepenek, Tarım

ve Orman Bakanlığı

ve Brleşmş Mlletler

Gıda ve Tarım Örgütü

öncülüğünde alınan

eğtmler dahlnde

dğer kurucu üyelerle

brlkte tarım alanında

çatı br dernek kurdu.

Kooperatfçlk ve grşmclğn

temel olduğu

çalışmalarda kadın

grşmcler dernek bünyesnde

brçok projeye

mza atacak. Hedeflenen

faalyetler ve tarımın

geleceğn Başkan

Münevver Kepenek

anlattı.-

MÜNEVVER

KEPENEK

MERVE

AKMAN

SERACILIKTAN

ARICILIĞA

Başkan Münevver Kepenek: Çatı dernek olarak

kurulduk. Amacımız derneğ büyütmek değl bz bu

derneğ br okul, örnek olarak kurduk. Örneğn, arıcılık yapan

kadınlar br dernek kursun ya da farklı alanlarda da olablr. İhtyaç

netcesnde yol gösterelm öncülük edelm stedk. Seracılık; projelermzn

çersnde öncelkl alanlardan br. Mayıs ve Hazran aylarında yaşanan

şddetl yağış, dolu olaylarından dolayı çftç epey zarar ett. Bu kapsamda çalışmalar

yürüteceğz. Tıbb aromatk btk, arıcılık konularında da grşmler de bulunacağız.

Derneğn nternet stesn kuracağız ve kadınlar ürettklern ste üzernden

satablecek. Her kadın çftç -üye olmasa ble- satışını yapablecek.

KOOPERATİFÇİLİĞİN DEVAMINI GETİREMİYORUZ

Kırsal kalkınma kooperatfler çok etkl ama temel sıkıntı lerlemyor, başlanıyor fakat

devamı gelmyor. Başarılı kooperatf sayısı az. Cdd br sürdürüleblrlk gerekyor. Koope

ratf çalışanlarının breysel değl brbrnn menfaatn gözeterek ortak paydada buluşmaları

gerekyor.

YEREL TOHUMLARI YAŞATMAYA ÇALIŞIYORUM

Yed yıldır yerel tohumları korumaya, yaşatmaya çalışıyorum. Çocukluğumdan ber

çftçlk yapıyorum dyeblrm. İk yaşından ber alemle brlkte hep tarlalardayız.

Tohumlar ekyorum, çoğaltıyorum. Şenlklerde ve köy okullarında paylaşıyorum.

ESKİŞEHİR OVASININ HER YERİ BEREKETLİ DEĞİL

Yaşadığımız cdd sıkıntılardan da değnmek styorum. Kuraklık kapımızda.

Kuraklığa dayanıklı btkler eklmel mısır çok gelr getrdğ çn mısır terch

edlyor. Yaz ortasında ble su btme noktasına geld. Mısır yerne

buğday ekmnn teşvk yapılmalı. Eskşehr ovasının her yer

bereketl değl bazı topraklarımız çorak. Yanlış sulama

ve yanlış gübrelemeden dolayı toprağın verm

de tükenyor.

24

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

-

KIRSALDA REFAH DÜZEYİ

YÜKSELTİLMELİ

Köyde yaşayan nsanların refah düzeyn

yükseltmenz gerekyor. Çftç tarımdan

para kazanır hale gelmel, üretm planlaması

cdd br şeklde yapılmalı. Bazı köylerde

okul yok, hzmet yok. Bu da cdd br sıkıntı.

Çftçlk çok kazanan br meslek grubu değl

ve epey rsk alıyorsunuz.

TAŞ YERİNDE AĞIRDIR

Şehrdek nsanlar doğal gıdanın, tarımın

önemn anladıkça köylere gelyorlar. Köyler

sayfye yer gb görülüyor. Hob bahçeler

yapılıyor. Köylü ekn çn su bulamazken

dışarıdan gelenler peyzaj yapıyor, ççeklern

suluyor. Bana göre köy yer çn gereksz

su harcaması. Köydek de şehre gdp asgar

ücretle çalışıyor ve marketlerden çoğunluğu

thal olan ürünler satın alıp tüketyor.

Halbuk o ürünler üreteblr, yaşatablr. Hep

söylüyorum: Taş yernde ağırdır.

TARIM YÜKSELEN

DEĞER HALİNE GELDİ

Tarım, pandem le brlkte değer kazandı,

önem arttı. Yükselen br değer oldu. Ben

endşelendren se küçük çftç btme noktasına

geld. Tarım endüstryel boyutta tekdüze

yapılıyor ve çevre açısından ben endşelendryor.

Aşırı laç kullanımından dolayı

bazı böcek ve btk türlern artık göremyoruz,

nesller tükenyor. Tarım devam edecek

ama doğa ne alemde ona da bakmak lazım.

Doğaya saygılı br üretm yapılmalı.

25

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

Bir Doktor Bir Eczacı

Bunları yap

koronadan korun

Uzm. Dr. Asye Akgün ve Ecz. Zeynep Akbey Yamaç, Kovd-19’un

bulaşma mekanzmalarından ve korunma yollarından bahsett.

UZM. DR. ASİYE AKGÜN: Hastalıkların

tanısı ve tedavler konusunda

şu anda enerjsel olarak

tanı koyma ve tedav etme gün

geçtkçe daha da yaygınlaşıyor.

Atom altı parçacıklar sevyesne

ndğmzde her şey enerj… Csm

ortadan kalkıyor, madde ortadan

kalkıyor ve her şey enerj halne

gelyor. Koronanın enerjs 5

hertz gb düşük br sevyede…

Bzm enerjmz se daha yüksek

sevyelerde olduğu zaman koronayla

karşılaşsak ble br problem

olmuyor. Fakat enerjmz kaygıyla,

anksyeteyle ve paketl gıdalar

yyerek düşürürsek sıkıntı yaratablyor.

ECZ. ZEYNEP AKBEY YAMAÇ:

Beslenme çok öneml. Ayrıca

bzm vücudumuzun br enerjs

var. Onu daha y edeblmek çn

ondan daha yüksek br enerjye

ulaşmamız lazım. Onun br şeyle

mücadele edeblmes çn de karşılaştığı

şeyn enerjsnn ondan

daha düşük olması lazım. Kaygılarımızla

ve korkularımızla vücudumuzun

enerjsn düşürmüş

oluyoruz. Böyle yaparak da bedenmzn

hastalıkla mücadele etme

yeteneğn azaltmış oluyoruz.

UZM. DR. ASİYE AKGÜN: Fzksel

durumlar da söz konusu. Televzyonlarda,

sosyal medyada ve

pankartlarda bz çokça uyarıyorlar.

Dyorlar k; ‘Maske takın, el

hjyennze dkkat edn. Ellernz

ağzınıza burnunuza götürmeyn.’

Bunlar da çok öneml.

ECZ. ZEYNEP AKBEY YAMAÇ:

Evet, koronada yüzeyden bulaşma

oluyor. Fakat bu belk yüzde

br, hatta çok daha düşük mktarlarda…

Koronada asıl bulaşma

damlacık enfeksyonu dedğmz

mekanzma le gerçekleşyor. Bu

da karşı tarafın konuşurken ağzınızdan

çıkan damlacıklara uzunca

br süre maruz kalmasıyla meydana

gelyor.

UZM. DR. ASİYE AKGÜN: 24 saat

maske takmak da sıkıntı yaratıyor.

Çok yoğun br strese maruz

kalmanız nedenyle enerj sevyenz

düşürüyorsunuz. Atmak stedğnz

karbondokste de uzunca

br süre maruz kalıyorsunuz. Bunları

uzun süre yaparsanız enerj

sevyenz de düşürürsünüz.

ECZ. ZEYNEP AKBEY YAMAÇ:

Bu nedenle sosyal mesafeye

mümkün olduğunca uymak ve

bulunduğumuz yerdek camları,

kapıları olabldğnce açmamız

lazım. Ayrıca el hjyenmze de

dkkat etmemz lazım. Fakat durmadan

dezenfektan kullanmak

yanlış… Çünkü yoğun dezenfektan

kullanmak br süre sonra clt

hastalıklarına yol açıyor.

UZM. DR. ASİYE AKGÜN: Sürekl

dezenfektan kullandığımızda

aynı zamanda bunu soluyoruz.

Astımı olanların astımı artıyor ve

başka sıkıntılara da yol açıyor. En

güzel el hjyen elmz yıkamaktır.

Dezenfektan ancak ve ancak

ulaşamadığımız noktalarda olablr.

ECZ. ZEYNEP AKBEY YAMAÇ:

Kovd-19’un bulaşma mekanzması

damlacık mekanzmasıdır.

Yüzeylerden bulaşmaması çn

çok fazla emek harcıyoruz.

Örneğn; pazardan, marketten

aldığımız şeyler

yıkıyoruz. Hâlbuk

öbürü çok daha kolay…

Eln yıkamak çok

daha kolay, gereksz

sosyal ortamlarda

bulunmamak çok

daha kolay.

DR. ASİYE AKGÜN

ECZ. ZEYNEP AKBEY YAMAÇ

26

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

27

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

FERİDE

TURAN

Br vaktler ses getren boykotlara mzasını

atmış, zaten kuruluş amacı da boykotları örgütlemek

olan “Eskşehr Boykotaj Cemyet”

şehr tarhnn unutulmuş parçalarından br...

“Boykot” kelme olarak lk defa 1908 yılında

Osmanlı kamuoyunun gündemne grse de

“Br ş, br davranışı yapmama kararı alma. /

Br kmse, br topluluk veya br ülkeyle amaca

ulaşmak çn her türlü lşky kesme.” anlamları

tbarıyla nsanlığın yabancısı olduğu br

tutum değldr aslında.

Avusturya’nın Bosna’yı lhak etmes;

br tür eylem bçm olarak ktsad boykot

hareketlernn de ftln ateşlemşt. Tab

kamuoyunun harekete geçrlmes htyacı,

br teşklatlanmayı da berabernde getrd ve

böylelkle “Boykotaj Cemyetler” kuruldu. Bu

bağlamda Eskşehr Boykotaj Cemyetnn varlığını

dönemn yerel basınından öğrenyoruz. Konuya

dar yaptığımız kaynak taramasında en etkn çalışan

şubesnn İzmr Boykotaj Cemyet olduğu blgsne

ulaştık. Ancak Eskşehr’dek cemyetn kendlğnden

m yoksa İzmr’dek cemyetle bağlantılı mı olduğu

hususu da net değldr. Zra akademk yayınlarda

cemyetn örgütlenme dnamklernn şehrden şehre

değştğ, taşrada se bazen kendlğnden ortaya

çıktığına yönelk bulgular mevcuttur. Lakn Sırat-ı

Müstakm dergsnde 1911 Mart’ından tbaren üç

bölüm hâlnde yayınlanan ve İzmr Boykotaj Büyük

Kongres’nden gönderlen yazı; yurt genelnde br

örgütlenmenn olduğunu göstermektedr. Yazının 30

Mart 1911 tarhnde yayınlanan bölümünde “…her şehrde,

her kasabada Yunanlılarla alâkası bulunan her

tarafta boykotaj komsyonları teşekkül ett ve bunlar

aralarında mektuplarla, telgraflarla anlaşarak, dnleşerek

çalışmaya ve bütün kuvvetleryle çalışmaya başladılar.”

denmektedr. Osmanlı Devlet le Yunanstan

arasında “Grt” gergnlğ üzerne yürütülen boykotta

aslında Eskşehr’n de başarılı olduğunu dönemn

Eskşehr basınından anlıyoruz. İzmr Boykotaj Büyük

Kongres’nde “Osmanlılığımıza yakışır br surette”

fadesyle vurgulandığı gb Osmanlı vatandaşı olan

gayrmüslmlern zarar görmemes çn tedbrler

alındığını da belrtmemz gerekr.

Bu, “harb-ı ktsad” yan ekonomk br savaştı. Ntekm

Hakkat gazetes de boykotu; memleket müdafaa

eden knc br orduya benzetmekte, hatta boykot

çn “dama muzaffer br ordu” tabrn kullanmaktadır.

Zaten Sırat-ı Müstakm’de yayınlanan İzmr Boykot

Kongre metnnde de “Boykotaj, mlletn br slahıdır.”

denlerek kelme, savaşa dar unsurlarla açıklanmıştı.

Pek, Eskşehr bu savaşın neresndeyd? Dönemn

syas temayülünün de önünü açtığı boykot hareketler

Eskşehr’e nasıl yansıdı? Kaynaklarda sorumuza

cevap bulamasak da Eskşehr Boykotaj Cemyetnn

lanlarını yayınlayan Hakkat Anadolu Sesler gazetesnn

sayfalarında cevval br ekbn varlığı hssedlyor.

Şehrdek Osmanlı vatandaşı olmayan Yunanlıların

lstesn hazırlayıp yayınlayan cemyet, belrledkler

dükkânlardan alışverş kesmeye davet edyor Eskşehrller.

Bazen de Yunanlı zannedlerek boykot edlmş

smlerde düzeltmeler de duyurulmuş. Mesela

Boykota Katılan Madam

Tadia’nın Oteline Dair

Bir Kartpostal (Eskişehir

Valiliği Arşivi)

“Terz Corc” İnglz tebaasından olduğu çn yanlışlık

düzeltlmş. Yunanlılarla ekonomk bağını kesmeyenler

de yne gazetede fşa edlmş. 28 Hazran 1911

tarhl sayıda dkkat çeken br habere de rastlıyoruz.

Cemyetn üyeler; lüle taşı tüccarlarından Mösyö

Alfred Kon’dan boykota destek stemş. Onun verdğ

yanıtı se aynen paylaşıyoruz: “Ben Alman tebaasındanım.

Fakat Osmanlı memleketnde doğmuş büyümüş,

Osmanlı ekmeğyle beslenmş olduğumdan br

Osmanlı kadar Osmanlılığa hürmetm, muhabbetm

vardır. Bnaenaleyh Osmanlıların hssyatına tamamen

ştrak eyler ve böyle br şe tavassutu kendmce

nankörlük addederm.”

Eskşehr Boykotaj Cemyetnn faalyetler arasında

Boykotaj masraflarına karşılık olmak üzere pyango

çeklş de var. Hatta pyangonun mahyet hakkında

da şunları öğrenyoruz: Brnc kramye gümüş tabaka

346 numaralı blete, knc kramye kehrbar ağızlık

490 numaralı blete sabet etmş. Ancak 490 numaralı

blet satılamadığından bu kramye cemyete

kalmış. Bletn sahbnn 10 gün çnde cemyete gelp

kramyey alması gerektğ, aks hâlde tabakanın da

boykot yararına terk edleceğ lan edlyor.

Yne cemyet yararına Ermen Kulübünde “Sahne-

Edeb” tyatro kumpanyası tarafından br oyun sahnelenmş.

Oyunun akabnde Ermen ve Rum Mektepler

Lsan-ı Osman muallm Tevfk Efend “sevgl

Grt’mzn başında dönen fırıldaklardan”, yan Grt

meselesnden bahseden br konferans veryor. Kumpanya

Drektörü Zver Efend’nn çmekte olduğu br

fncan kahve açık artırmayla “az zaman zarfında” 955

kuruşa ondalık memuru Mehmed Efend tarafından

satın alınıyor.

Bu boykot; herhang br etnk kmlğe değl “vatanımıza

göz dken namus-ı mllîmze tecavüz eden”lere

karşıydı. Bu bakımdan dn, dl, mezheb, meşreb ne

olursa olsun bütün vatanperverler boykotaj çatısı

altında buluşmuştu.

13 Ekm 1911 tarhnde Osmanlı basınının önde

gelen gazetelernden olan Tann’n Trablusgarb Savaşı

nedenyle başlattığı “İtalya Aleyhnde İtthad-ı

Husumet” kampanyası çn Eskşehr'n verdğ destek

takdre şayandır. Kampanyanın br şubes olarak

Eskşehr’de “İtthad-ı Husumet Cemyet” kurulduğunu

görüyoruz. Hakkat gazetesnn üstlendğ

bu kampanyada Tann’n hazırladığı taahhütname

gazetede yayınlanıyor. İtthad-ı

Husumet Cemyetne dâhl olmak arzusunda

bulunanların bu metn gazeteden

kesp mzalayarak matbaaya gönderdkler

takdrde smlernn memnunyetle yayınlanacağını

duyuruyor. Büyük br heyecanla

yürütülen boykota lk katılanlar arasında

kaymakam başta olmak üzere devlet memurları,

emnyet mensubu, esnaftan smler

mevcuttur. Hatta İnönü nahyesnden

gazeteye gelen br mektupta “…gazetenzden

br aded nahyemz ahalsnce elmze

geçt” dyen İnönülüler, br kâğıda smler

yazıp mzalamışlar. “…cânen ve bedenen

kudretmz olduğu kadar mâlen her husus

çn hazır ve amade olduğumuza vatan ve

mllet, dn ve namus üzerne cümlemz yemn ettğmz…”

şeklnde br de not lştrmşler.

“İtalyanlara Boykotajın Tesr” başlıklı haberde se

şehrn esk saknlernden Madam Tada smne rastlamak

bz heyecanlandırdı. Kurtuluş Savaşı’na tanıklık

eden ve Halde Edb Adıvar’ın anılarında yer ednen

Hotel Tada da İtalya boykotu nedenyle İtalyanlara

kapısını kapatmıştı. Konya trenyle şehre gelen dört

İtalyan’ı hçbr otelc, hancı, kahvec kabul etmemş;

nhayet br ecneb otel dyerek Madam Tada’nın

-gazetedek mlayla “Madam Dadye”nn- otelne gtmşler.

Hakkat gazetesnn “âl-cenâb madam” dye

bahsettğ Madam Tada se onları kovmuş. Sokak

ortasında kalan İtalyanlar, en son Czvt Mekteb’ne

müracaat ederek gecey orada geçrmşler, ertes gün

de şehr terk etmşler. Tab bu haberden şehrde br

de Czvt Mekteb olduğunu öğrenyoruz ayrıca.

Kaynaklar Osmanlı şehrler çnde boykotların en

düzenl ve şddetl şeklde uygulandığı l olarak İzmr’

şaret etmektedr. Lakn Eskşehrllern “dama muzaffer

br ordu”nun neferler olarak seferber olduğunu,

tutkuyla mücadele ettklern; Anadolu’nun sesn

hem kend dönemne hem de tarhe şerh düşerek

geleceğe duyurmaya azmetmş br gazetenn sayfalarından

ştyoruz.

“Husumet” gb çnde düşmanlığın barındığı br kelme;

“namus-ı mllîmze tecavüz eden”ler söz konusu

olduğunda ne kadar da şrn duruyor! Husumetn

böyles olsun olursa! Dğer taraftan vcdanını karartarak

husumet on parmağının on karasıyla kara çalmak

sananların, tafra satanların, bre bn katanların, atıp

tutanların; haksızlığa, kötülüğe göz yumanların, yüze

başka arkada başka konuşanların, ağzı kalabalıkların,

yalabıkların şerrnden Allah’a sığınırız.

Boykotaj-Büyük-Kongresi’nden-Sırat-ı-

Müstakim-Dergisine-Gönderilen-Yazıdan-

Bir-Bölüm-(1)

Eskişehir Boykotaj Cemiyetinden (Duyuru Başlığı)

28

Eskişehir.net


HAZİRAN

HAZİRAN

2019

2019

YIL:1

YIL:1

SAYI:4

SAYI:4“Şehrin “Şehrin sitesi, şehrin sitesi, dergisi” şehrin dergisi” www.eskisehir.net www.eskisehir.net

29

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

PANDEMİ, SANATTA DA

DÖNÜŞÜM BAŞLATTI

MERVE

AKMAN

ÖZLEM KANAT ÖRNEKSOY KİMDİR?

İzmir-Çeşme doğumlu, 2005 ‘te Eskişehir Anadolu

Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Sinema

ve Televizyon Bölümü’nden mezun oldu. Sinema

sektöründe Yardımcı Sanat Yönetmeni olarak

çalışıyor. 2010 ‘da Eskişehir’e yerleşince Yaşayan

Kadınlar Fotoğraf Grubuyla tanıştı ve kadın odaklı

proje ve sergilerde yer aldı. Sanatı büyüten,

değiştiren, geliştiren ve ifade özgürlüğü tanıyan

bir ihtiyaç olarak görüyor. Fotoğraf, performance

video, enstalasyon alanlarında üretimler gerçekleştiren

Kanat, Oda Sanat Galeri’nin kurucu ortağı

olarak faaliyetlerini sürdürüyor.

Oda Sanat Galer’nn Kurucu Ortaklarından Sanatçı

Özlem Kanat Örneksoy, kültür kent Eskşehr’de yaptığı

eseryle son günlerde adından sıkça söz ettryor.

COVID-19 salgınının hayatımızı tüm yönleryle sekteye

uğratmasının ardından, başarılı sanatçı bu çalışmasını

pandemnn öne çıkan sembollernden maskeyle yaptı.

Şmd söz, sanatın her alanıyla lglenen Özlem Kanat

Örneksoy’da…

SANATIN HER DALI ODA SANAT GALERİ’DE

Özlem Kanat Örneksoy: Eskşehr kültür-sanat kent

zaten dokusu buna çok uygun. Yıllardır fotoğraf, seramk

vb. kısacası sanatın her dalına lgm var, sevyorum.

Hepsnden parça parça, ufak ufak duygularımı ortaya

çıkarıyorum çünkü sanat benm çn br araç. Oda Sanat

Galer’nn hkayes de üç kadınla başladı. 2019’un Kasım

ayında üç kadın brlkte kurduk. Galermzde der atölyes,

seramk atölyes gb çeştl sanat dallarını nsanlarla

paylaşmaya başladık.

TOPLUMDA HER KESİME

ULAŞMAK İSTİYORUZ

Kend serglermz açmamızla brlkte farklı serg stekler

de gelmeye başladı. Toplamda 10 adet serg galermzde

yapıldı. Genç sanatçılara burada alan açıyoruz. Yüksek

lsans yapan sanatçı görünür olmak zorunda. Sanatınız

ulaşmalı, keşfedlmel. Mekanımızın sembollernden br

de ‘kapı’. Bununla yansıtmak stedğmz aslında kapı

aralansa gers gelecek demek. Açtığımızda çerde sanatı

bulabldğmz kapıyı bulmak stedk. Sanatın yayıldığı yer

olmak stedk.

ODUNPAZARI DÖNÜŞEN, GELİŞEN BİR YER

Dönüşen gelşen br yer Odunpazarı. Sanatın özüne

çok yakın. Sanat gelşrken bze özgürlük sunar. Sanat

olduğu müddetçe buranın saknler de daha özgür

olacak. Galerlern korkutuculuğu yok, burası br ev

gb. Komşularımız da zyarete gelyor. Mahalledek

kadınlara ve çocuklara atölye açma düşüncemz var.

Yerele dokunmanın sanatta çok öneml olduğunu

düşünüyorum. Sanat kend ortamını kend yaratır.

TAM BİR PANDEMİ DÖNEMİ ESERİ:

RESTORASYON

Gelelm esermn çıkış hkayesne; çalışmamın adı

‘restorasyon’ yan br nev kend ç restorasyonumuz. Yen

normale geçşle brlkte özümüzü koruyup bu COVID

dönemn nasıl atlatacağız sorusu akıllara geld. Maske

bzler çok ayırdı, letşmmz engelled. Brleştrc tarafı

olablr m? Dyerek başladım ve çalışmamda toplam

2450 maske kullandım.

MASKE SEMBOL OLDU

COVID dönemnn en öneml materyal maske oldu,

maske br sembol halne dönüştü. Dezenfekte aşaması

bttkten sonra maskeler brbrne dkmeye başladım

ve yaklaşık yrm gün çersnde arkadaşlarımın

desteğyle btrdk. Buradan yola çıkacağımız ana fkr se

etkleşmmz azaltan maskeler dkerek yan brbrne

bağlayarak yenden brlk olduğumuz günlere dönmekt.

Özledğm etkleşm, letşm maskeler dkerek

kurmaya çalıştım. Bu süreçten ancak br araya gelerek

kurtulablrz. Düşüncelermz her zaman özgür olmalı.

COVID bz statü dnlemekszn etkled. Bu çalışmanın

herkese dokunmasını stedm. Sokaktan geçen

nsanlardan yan komşuya kadar herkese dokunmak…

Sanatın ve sanatçının br özellğ de bu değl mdr zaten?

30

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

www.arasetkapinda.com

26 ARAS 26

HATTI

0530 027 18 60

arasetkapinda

31

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

ÖZLEMENiN

DAYANıLMAZ

AĞıRLıĞı

SONER

UÇAK

Her yazı bir şüpheyle çıkar yola.

Beynin duvarına çarpan tüm

kelimeler yıkıp aştığı an barikatları

olağandışı şüphelilerdir

aynı zamanda. Özgürlükleri, mahkum

olduklarından daha tutsaktır, bir başkasına,

başkalarına. Yanlış anlaşılmaya

müsaittir pek çoğu. Yanlış ağızlardan

döküldükleri bir yana, yanlış kulaklarla

temas etme olasılıkları da bir hayli

yüksek. Ağızdan çıkan her kelime

kendisini atmıştır o uçsuz bucaksız

uçurumdan aşağı. Yere çakılıp paramparça

olması da muhtemel, kendisini

serpiştirip geliştireceği yanına yeni

sıfatlar bulması da. Zaman içinde başkalaşıp,

bambaşka bir kılığa bürünen

kelimeler… Mekanlar değiştikçe, zaman

ilerledikçe ve kifayet etmediği zaman

kelimeler; imdada yetişiyor “çok”.

Özlemişsindir dün mesele, bugün çok

özlemişsindir. İlk ne zaman kullanıldı

bilmiyorum. Bir şeyi ya da birini özlemek

ilk kimin aklına geldi? Hangi

beyin çeperlerine vurdu da yıktı geçti

bendini? İlk kim veya ne için sarf

edildi özlemek? İlk kim birini özledi?

Hangi kulağa çarptı da anlamını buluverdi?

Uçurumdan akarken özlem, ilk

defa belki dünyada ki tüm insanların

ayaklarının dibine düşüyor, bu denli

canlı, bu denli nefes nefese. Başlı

başına uçsuz bir kelime, hudutlarına

insanları sığdıramaz vaziyette. Artık

dar geliyor nitekim ve çok özlüyoruz.

Aruoba’dan mülhem “Özlediğin, gidip

göremediğindir; ama, gidip görmek istediğin”

post truth falan hikaye gelse

de, post craving devrindeyiz. “To miss

or to miss more”dır mesele artık bir

yerde. Umut olmaktan çoktan vazgeçmiş

yollara inat, “özledik hem de çok

özledik” ezberledik nitekim yaş ve

zaman aralıklarında kimlerin sokaklara

çıkabileceğini.

Çifteler’de subaşında pikniğin maliyeti

bir hayli yükseldi. Sivrihisar’a gidip

şöyle biraz turlamak... Yazılıkaya’nın

hemen dibindeki mekan açık mıdır

acaba? Bir başka şehirdeki arkadaşlara

ansızın yapılacak bir ziyaret… Yeni

yerleri keşfetme arzusu. Yeni çehrelerdeki

endişeyi, umudu, korkuyu, sevinci

görmek… Eski dostlar eski günler

üzerine uzun uzadıya bir sohbet.

Ağzını açarak aval aval düşünmek...

Özlemekten ölüyoruz, kavuşursak da

ölme ihtimalimiz bir hayli yüksek.

Pandeminin gölgesinde eriyoruz.

Vedalar ani. Bir şeyi özlemek hiç bu

kadar cesaret işi gelmemişti. Aklımızın

bir kenarında sorgusuz sualsiz hasrete

itaat etmek var, bir yanı kavuşmanın

vahameti ile yanıp kavruluyor.

Televizyon ekranlarında rakamlar…

Ansız apansız vedalaşmalar rakamlar

marifetiyle sergileniyor. Aynı ekranlarda

bir başka hayatı anlatan diziler

özlenecek bir şey yok dedirtiyor.

Atıştırmalık tartışma programlarında

hiçbir hasret giderilemiyor. Sabahtan

akşama bilgisayar ekranındaki gözler.

Cep telefonlarında görüntülü sohbetler

uzun uzadıya. Simsiyah bir hasretle

kahverengi bir hayata gömülmüş

bizler. Hiç çıkılmayacak saatte çıkılası

sokaklar pencerelere taş atıp kaçıyor.

Çocuklaşıyor geceler. Özlemek hakkını

veriyor anlayacağınız. Anlıyoruz nedir,

ne demektir özlemek. Ayak parmaklarından

saç uçlarına değin sarıp

sarmalıyor vücudu. Birazdan mahcup

bir ışık süzmesi girecek odaya. Öyle

ki; ona sabah dememizden utanır

vaziyette. İçinden geçip gittiğimiz

bizim olmaktan daha çok bizden alıp

götüren bir musibet yıl geride kalırken,

hatim ettiriyor özlemeyi. Şimdiye

kadar özlenen veya özlediğimiz ne

varsa bir kez daha temize çekiyoruz.

Korona öncesi bir diyar-ı harika değildi

memleket, kendince kederince

vardı elbet dertleri. Bu hali pür melal

tecrübeyle sabit ki, o dertleri bile özlüyoruz.

Bizlerle samimiyeti arttırmak

için yıllardır uğraş veren yalnızlığın bu

denli sosyalleşmesi özlemi törpülüyor.

Bir güzel bitkidir ki özlemek kırda

bayırda durduğu gibi durmuyor evde

ve odada…

TDK’ya göre özlemek kelimesi 3 anlam

içeriyor.

özlemek

(-i) Bir kimseyi veya bir şeyi görmeyi,

kavuşmayı istemek, göreceği

gelmek:

özlemek

Ezip karıştırmak.

özlemek

Smilax lilliacee saparna, zambakgillerden

tırmanıcı bir bitki.

32

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

33

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

@tugbaimall

İsmm Tuğba, 31 yaşındayım.

Örgüyle tanışmam çok uzun br

zaman önceyd aslında. Yaz tatllernde

arkadaşlarla brlkte oturup

br şeyler örmeye çalışırdık.

Etamn şledğmz

de hatırlıyorum.

Teknolojnn

yaygın olmadığı

o zamanlarda

güzel br

vakt geçrme

aracıydı

örgü. Zaman

geçtkçe

esk her şeyn

unutulup

rafa kaldırıldığı

gb örgü de rafa

kaldırıldı. Zaman braz

daha geçtkçe eskler tekrar

gün yüzüne çıkmaya başladı. Esk

kıyafetler, moblyalar tekrar moda

oldu. Ve babaannemn yün eğrtp

p yapıp ördüğü çoraplar da brer

brer çıkmaya başladı sandıktan.

Örmeye lk patk örerek başladım.

Sonra bebek kıyafetler ördüm.

Kâğıt p le tanışıp mağazalarda aşırı

pahalı olan çantaları ve şapkaları

daha az malyetle üretp

kmn kendm kullandım

kmn se

satarak madd

kazanç

sağladım.

Penye p

le sepetler

yaptım.

Bazısını

hedye

götürdüm

bazısını da

ççeklerme

saksı olarak

kullandım Bu yıl

ev dekorasyonunda çok

moda olan makrome teknğnden

duvar süsler ve çantalar yaptım.

Bu aralar esknn yen modası olan

örgü çoraplara lg duyuyorum.

Yen modeller bulup örmeye çalışıyorum.

Ördüklermn bazılarını

çevremdeklere bazılarını da nstagram

hesabım @tugbamall’den

satmaya çalışıyorum. Hayalm

sayfamı büyütmek ve daha fazla

sparş almak. Debbe Macomber’n

Küçük Muczeler Dükkanı ktabında

örgü örmekten ‘Verdğmz

emeklern sonucunda szlere şe

yarar, sevg dolu, sıcacık br elş

sunan rahatlatıcı ve huzur verc

br yaratıcılık şdr“ dye bahsettğn

okumuştum. Örgü örmek çok

rahatlatıcı br el becers… Örerken

rtmk ve sürekl tekrarlanan hareketler

sayesnde beynmzdek

tüm bölümler çalışıyor. Örgü örmek

saknleştrc br etkye sahp.

Bu sebeple eve kapandığımız ve

gergn anlar yaşadığımız şu dönemlerde

herkese y gelecek br

aktvte olduğunu düşünüyorum.

Bu zor günlerde sıcacık br kahvem

yudumlarken örmek bana çok

y gelyor. Sz de deneyn pşman

olmazsınız…

34

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

The Best

eskisehir

35

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

36

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

37

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

Sihirli YILLA R

İnsanın beyn gelşm henüz ntrautern

dönemde yan anne karnın-

denmektedr. Çocuğun bakım veren erken dönemlerden başlanarak çocuk-

İşte bu bağlantılara snaptk bağlanma desteklenr. Bu sebeple altı aylık gb

dayken başlar. Bu dönemde fetus, le güvenl br lşk çersnde olması, lara çeştl duyusal etknlkler sunulması

çocuk gelşm açısından oldukça

annenn maruz kaldığı çevresel

bakımının stkrarlı br şeklde ve vaktnde

koşullardan, maruz kaldığı laç, radyasyon,

geçrlen hastalıklar, annenn yaşı,

gen mrası vb. koşullardan olumlu ya da

olumsuz etklenmektedr. Ancak beyn

gelşmnn yüzde 75’lk kısmı doğumdan

sonrak dönemde gerçekleşr. Yaklaşık

k yaşındayken beyn ağırlığı neredeyse

yetşkn beyn ağırlığı kadardır.

Bu nedenle bu dönemler shrldr ve

kaçırılmaması gereken dönemlerdr.

İnsan dünyaya geldğnde beynnde

mlyonlarca nöron hücresne sahptr.

Ancak bu nöronlar henüz brbrler le

yoğun br ağ etkleşm meydana getrmemşlerdr.

Bebek kendsne bakım

veren ve çevresndekler aracılığı le

ne kadar çok uyarana maruz kalırsa bu

beyndek nöronlar snaptk boşluklar

le beraber brbrlerne bağlanırlar ve

br elektrk ağı şeklnde ağ oluştururlar.

verlmes, emzrlrken gözlernn

çne bakılması, tensel temasın şefkatle

kurulması, alt değştrme seanslarının

brer bağlanma fırsatı olarak görülmes

ve tüm bu etkleşmler esnasında

çocuğa olan btenn tıpkı br yetşknle

konuşulduğu gb anlatılması, çocuğun

beynnde snaptk bağlantıların yoğun

br bçmde oluşmasını sağlayacaktır.

Araştırmalar bu çocukların daha özgüvenl,

hayata güvenle bakan ve gelşmlernn

normal sınırlar çersnde olduğu

çocuklar olduklarını göstermektedr.

Erken çocukluk dönemnde beyn gelşmn

olumlu etkleyen br başka olgu

se duyu gelşmdr. Duyuları uyarılmış

ve yeterl duyusal uyarana maruz kalmış

çocuklarda; odaklanma becerler,

öz kontrol becers, vücut ve beynn

eşgüdümlü gelşm, özgüven gelşm önem arz etmektedr. Dokunma duyusu

çn; çeştl kumaşlar, taşlar, tüyler,

değşk dokuda yüzeyler, kum, su vb.

materyallerden, koku ve tat duyusu

çn; farklı kokularda yyecekler, baharatlar,

haff kokulu ççekler, aromatk

yağlar vb. ştme duyusu çn; metronom,

müzk aletler, çeştl yüzeylere

vurularak çıkarılan sesler, sesl oyuncaklar

vb. görme duyusu çn; renkl

pler, kudeleler, renkl fon kağıtları,

kumaşlar vb. kullanılablr. Üç yaşından

tbaren gözler bağlanarak, yönlern

ştme duyusu ve dokunma duyusu le

bulmaları sağlanablr. Gözler kapalı

şeklde bazı kokuları tanımasına

olanak verleblr ve yne el yordamı le

csmler ellenerek fzksel özellkler

tanımlanmaya çalışılablr. Unutmayın

k hayat hssettkçe güzeldr...

TUĞBA

YILDIZ

38

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

39

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

PROF. DR.

KEMAL

YAKUT

9 Hazran 1936

Atatürkün

Eskşehr

Hava Mekteb

zyaret

Asker Havaalanı

Havacılık Teşklatı Kuruluyor

Türkye’de asker havacılık, Batılı ülkelerle

aşağı yukarı aynı tarhte başlar.

Harbye Nazırı Mahmut Şevket Paşa,

1911’de orduyu modernleştrmek ve

ateş gücünü yükseltmek amacıyla,

Avrupa’da yen yen gelştrlmeye

başlanan havacılık teşklatını ülkeye

getrr. Havacılık eğtm çn yurt dışına

subay gönderlr. Yeşlköy’de Tayyare

Mekteb açılır. Tüm bu çabaların sonunda

Yüzbaşı Mehmet Fesa Bey, 26

Nsan 1912’de Türk havacılık tarhnn lk

uçuşunu gerçekleştrr. Türk Kurtuluş

Savaşı’nda Eskşehr’de uçaklar havalandırılıyor.

Eskşehr’n Türk havacılık

tarhndek yer bambaşkadır. Türk

Kurtuluş Savaşı’nda Brnc Sınıf Tayyare

İstasyonu kurulur. Buna bağlı olarak

Brnc Tayyare Bölüğü konuşlandırılır.

Brnc İnönü Savaşı sırasında güçlü

br hava gücüne sahp olunmamakla

brlkte, Brnc Tayyare Bölüğü’ne

at br av (Albatros D. III) ve br keşf

tayyares (AEG- C. IV) keşf uçuşları

ve bombardıman çn havalandırılır.

Havacılık tarhmzn anıt smlernden

br olan Vech (Hürkuş) Bey, 10 Ocak

1921’de şgalc Yunan saflarına bomba

atmak ve maknel tüfekle ateş etmek

amacıyla uçuş yapar. İsabet alır. İk sper

arasındak alana zorunlu nş yapmak

zorunda kalan Vech Bey, uçağını yakarak,

kurtulur. Vech Bey, kıt olanaklarla

İknc İnönü Savaşı sırasında da uçuşlar

yapar. Kurtuluş Savaşı’nda uçakların

tamr çn Cer Atelyes’nn br bölümü

yenden yapılandırılır.

Atatürk,

Eskşehr Hava

Meydanında

SİVRİHİSARLILAR İLK

UÇAĞI ALIYORLAR

Türk Kurtuluş Savaşı’nın en bunalımlı

dönemnde halk seferber

olur. Svrhsar halkı aralarında

topladıkları dört bn lrayla br

uçak alınmasını sağlarlar. Bu uçağa

Svrhsar adı verlr.

CUMHURİYET DÖNEMİNDE

HAVACILIK TEŞKİLATI GELİŞİYOR

ATATÜRK’ÜN ESKİŞEHİR İSTASYONUNDA KARŞILANIŞI. ORTADA

SİYAH PALTOSU İLE GÖRÜLEN KİŞİ VALİ TALAT ÖNCEL’DİR.

İk dünya savaşı arasında asker

havacılığın olağanüstü br gelşme

gösterdğ blnmektedr. Savaş

stratejlernde ve teknolojlernde

havacılık ön plana geçrlr. Ateş ve

saldırı gücü yüksek uçak modeller

gelştrlr. Dönemn ruhunun

farkına olan Atatürk, 1 Kasım

1924’te TBMM’nn yen yasama

yılını açış konuşmasında, mlletvekllernn

dkkatn şu sözlerle çeker:

“Müdafaa-ı memleketten bahsederken

âlem- askerîde mühm ve

müessr br âml mahyetnde bulunan

Kuva-yı Havayeye Mecls-

Âl’nn blhassa alakasını ve dkkatn

stclâb ederm.” Ancak etkl br

hava gücünün oluşturulması çn

25 mlyon lraya htyaç vardır. Yoksul

Türk halkı yne eln taşın altına

koyar ve “dşnden tırnağından”

artırdığıyla yen uçakların alınmasını

sağlar. Kampanyalar çoğu

kez 1925’te kurulan Türk Tayyare

Cemyet vasıtasıyla düzenlenr.

40

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

ESKİŞEHİRLİLER UÇAK ALIYOR

Türk Tayyare Cemyet’nn Eskşehr Şubes havacılığın asker,

ekonomk, syas ve sosyal önemn halka anlatmakla şe başlar.

Uçak alınması çn kampanya başlatır. Öğrencsnden esnafa şehrn

tüm kesmler bağışta bulunur. Abdülkadrzade Manfaturacı

Mehmet Şükrü ve tüccardan Tüfenkçzade Faruk Beyler ellşer

lrayla kampanyaya katılırlar. En dkkat çeken se Turan Numune

Mekteb öğrenclernden Abdullah Cevdet’n on lra, Mal Hatun

Mekteb öğrenclernden Remzye’nn se beş lra le seferberlğe

katılmalarıdır. Yunan şgal sırasında köyler yanmış yıkılmış köylüler

de bağışta bulunurlar. Çabalar, 1926 yılının sonlarında meyvesn

verr ve toplanan bağışlarla br uçak alınır. Uçağa Eskşehr

adı verlr. 12 Kasım 1926’da şehrn tüm svl ve asker bürokrass

le onbnlerce Eskşehrlnn katıldığı görkeml br törenle uçağın

teslm yapılır. Cumhuryet gazetes 13 Kasım 1926 tarhl sayısında

tören gününün habern şöyle verr; “Eskşehr tayyaresnn

tevsm (sm verme) merasm dün fevkalade tezahüratla Eskşehr

Tayyare Meydanı’nda yapıldı. Merasmde, Temyz Mahkemes

res ve azaları, başmüddeumum (başsavcı) Nhat Bey, kumandan

Emn Paşa, val Ceml Bey le aleler, erkân ve vlayet memurları

ve onbnlerce halk hazır bulunuyorlardı. Evvela sancağa

selam rasmes (tören) cra edld. Tayyare Cemyet res Şekerc

Kâml Bey br nutuk rad ederek halkı tebrk ett, havalarına sahp

olmayan mlletlern hudutlarını bekçsz olacağını söyled. Büyük

yolun rehber Gaz’ye şükranlarını yükseltt. Bundan sonra Hava

Kuvvetler müfettş Muzaffer Bey, sevnçl ve pek heyecanlı br

nutukla Eskşehrllern büyük gününü tebrk ederken ded k; - “

Tayyareler teslm ederken, adam var mı dye düşünmeynz. Ordumuz

kudretn spat etmştr. Tayyareclk, fen, sanat, cesaret

ve zzet- nefs meselesdr. Türk’ün fıtratında (tabatında) bunlar

esasen saklı d. Bugün tenmye edlmştr (arttırılmıştır). Eskşehrllern

bze hedye ettğ tayyare, avcı tayyaresdr. Bu tayyare

hakmyetmz ufuklarımızda gezdrecektr. Tayyarelern bazı

mlletler kralık adamlarla gezdryorlar. Tayyarelermz azz

evlâtlarımız kuvvet ve kudret le semalarımızda gezdrmektedr.”

Bundan sonra Muzaffer Bey, her yerde feyzl şaretleryle yürünülen

Büyük Gaz’y ve arkadaşlarını selamladı. Eskşehr Tayyare

Cemyet res, Eskşehrllere hedyelernden dolayı arkadaşları

namına teşekkür ett. Eskşehr tayyaresnn sm, 26 bahtyar şehrden

brnn smdr. Eskşehr tayyares Eskşehrllern önünde

uçmaya başladı. Alkış ufukları tuttu. Dğer flolarımız da uçuşlar

yaptılar. Velhasıl Eskşehrller bugün çok bahtyar anlarını yaşadılar.

Hamyyetl (onurlu) şehrlermzn smlerne zafeten

alınan tayyareler meydanda sıralarıyla görünüyorlardı. Br numerolu

tayyare Karaağaçlıların, 9 numerolu Adapazarlılarındır.

Elhasıl bugün tayyare meydanı emsalsz br hamyyet meydanı

olmuştur. Eskşehr tayyares plotu Ferruh Bey’e br altın saat

hedye edlerek merasme nhayet verld. Hava Kuvvetler’mze

mensup kumandan ve zabtlern (subayların) nezaket ve kudretler

halkımızın göğüslern kabartacak br haldedr.”

SİVRİHİSARLILAR

İKİNCİ UÇAĞI ALIYORLAR

Sivrihisarlılar, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında

aldıkları uçağın gururunu yaşadılar.

Yurtsever Sivrihisarlılar, Cumhuriyet’in ilk

yıllarındaki heyecan dolu günlere de ortak

olurlar. Aralarında topladıkları 35 bin

lirayı Tayyare Cemiyeti’ne teslim ederek

ikinci bir uçağın satın alınmasını sağladılar.

Uçağa Sivrihisar-2 adı verilir. 2 Aralık

1927’de binlerce kişinin katıldığı bir tören

düzenlenir. Eskişehir’de Sakarya gazetesi

tören gününü şöyle yazar: “ Perşembe

günü (1 Aralık) saat on beşte iki tayyare

ufukta görünmüş ve fedakâr halk kitlesinin

yaşa nidaları arasında yere inmiş, biri

tekrar havalanmış, Sivrihisarlılarımıza aid

olanı da orada kalmıştır. Gece belediye

tarafından pilot İshak ve râsıd Tekin Beyler

şerefine bir ziyafet ve şehrin kendi

mamulatından iki Günyüzü kilimi hediye

edilmiş, ertesi Cuma günü saat on beşte

de şube reisinin (Tayyare Cemiyeti) beliğ

bir nutku ile merasime başlanmıştır. (…)

Sonra Kaymakam Rıza Bey Efendi tayyarenin

kurdelasını kesmiştir. Ve merasime

ihtiyarı, genci, kadını ve erkeği ile bütün

kasaba iştirak etmiş, kendi hamiyyet ve

teberruâtın bu nadide eserini mefharla

temâşa eylemişlerdir. Bundan sonra tayyare

şehir ve civar köyler üzerinde bir

cevalân yapmış, Eskişehir’e müteveccihen

hareket etmiştir.” Sivrihisar’da yaşayanların

bağış yoluyla ikinci uçağı satın

almaları yörede büyük bir övünç kaynağı

olur.

Havacılık FK-

Eskşehr Plot

Teğmen Nyaz

Bengsu (1936

Cumhuriyetin ilk yıllarında uçak alımındaki

heyecan sonraki kuşaklar tarafından

sürdürülmez. Dahası bu uçaklar şehrin

hafızasının derinliklerinde kaybolur, unutulur.

Rahmetli Şener Yılmaz ve bu şehrin

unutulanlarını ortaya çıkarmak için çırpınan

Ahmet Atuk, on yıl önce ilk Sivrihisar

uçağını araştırıp ortaya çıkarırlar. Ama

bu şehrin tarihi sürprizlerle dolu. Bu kısa

çalışmayla şehrin iki uçağa daha sahip

olduğu ortaya çıkarılmış bulunuluyor.

Şimdi, Cumhuriyet’in ilk yıllarında yoksul

ama heyecan dolu yurttaşların satın aldığı

bu uçakların birer maketinin şehrin bir

köşesinde sergilenmesi zamanıdır. Temel

değerlerin unutulduğu ve öğütüldüğü zamanımızda

Mal Hatun Mektebi öğrencisi

Remziye’yi unutmamak için bu yapılamaz

mı? Remziye bunu hak etmiyor mu?

YARARLANILAN KAYNAKLAR

Zekeriya Türkmen, “Türkiye’de Havacılık

Teşkilatının Kuruluşunda Harbiye Nazırı

Mahmut Şevket Paşa ve Döneminde

Gerçekleştirilen Faaliyetlere Bir Bakış”,

Türk Hava Kuvvetlerinin 100’üncü Yılı

Uluslararası Tarih Sempozyumu (8-10

Şubat 2011), Ankara: 2013; Kemal Yakut,

Modern Eskişehir’in Doğuşu (1923-

1938), Eskişehir: Kebikeç Yayınları, 2015;

“Sivrihisar Tayyare Tevsim Merasimi”,

Eskişehir’de Sakarya, 5 Kanun-ı Evvel

1927, No:99; “Yeni Tayyarelerimiz: Eskişehir

Tayyaresi”, Cumhuriyet, 13 Teşrin-i

Sani 1926, No: 903.

41

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

DOĞUNUN

. . .

INCISI

DUYGU

ALKAN

ERDOĞDU

Çin gezimin son durağı doğunun incisi ismiyle

de bilinen Şanghay şehri. Şanghay, Çin’in

en büyük metropollerinden biri, devasa gökdelenleriyle

ünlü bir ticaret ve finans merkezi.

Ama ben şehrin bu yönünden değil, binlerce

yıllık Uzakdoğu bilgeliğine ev sahipliği yapan

mütevazı bir bölgesinden bahsedeceğim.

Şehri kaplayan gökdelenlerin arasında

varlığını sürdürmeyi başarmış bir yer

Konfüçyus’un Okulu. Yüzlerce yıl öncesinde

nasılsa halen öyle ve insanın üzerinde aynı

etkiyi yaratmaya devam ediyor.

MÖ 551-479 yılları arasında yaşayan Konfüçyus,

günümüzde Shandong eyaletinde

dünyaya gelir. Doğu Zhou Hanedanlığı’na denk

gelen bu dönem, Çin’de feodal düzenin çöktüğü

bir dönemdir. Her yere kaos ve kargaşa

hakimdir.

Efsaneye göre onun doğduğu gece, Konfüçyus’un

evinin kapısında iki ejderha nöbet tutar. Bu, bilge bir

kişinin dünyaya geldiğine dair bir semboldür. Küçük

yaştan itibaren yaşıtlarından çok olgun olan Konfüçyus,

kütüphanelerdeki eski metinleri okuyarak vakit

geçirir.

Sahip olduğu erdemleri ve ahlaklı yaşamıyla o kadar

büyük bir örnek olmuştur ki 17 yaşında bugünkü

Adalet Bakanlığı’na denk gelen bir kamu görevine

getirilir.

Onun görev yaptığı süre içerisinde, bulunduğu eyalet

yükselişe geçer ve bu, diğer eyaletlerde bir kıskançlık

yaratır. Ona bir iftira atarlar ve Konfüçyus’u

eyaleti terk etmek zorunda bırakırlar. Konfüçyus

bunu bir depresyon sebebi olarak görmez, mücadele

etmesi ve aşması gereken bir zorluk olarak görür.

Krizi fırsata çevirir. Antik Çin yazı karakterlerinde

kriz ve fırsat kavramları, aynı karakterlerle temsil

edilir. Bütün hayatı boyunca Konfüçyus, Çin’in her

yerinde dersler verir. Doğduğu eyalete 68 yaşında

geri döner, burada bir okul kurar ve ölene kadar

dersler verir. Şanghay kentindeki okul da zamanında

Çin’in her yerinde kurulmuş olan ve günümüze kadar

gelmeyi başarmış olan bir okuldur.

Konfüçyus, Batıda daha çok özdeyişleriyle biliniyor

ama Çin’deki etkisi inanılmaz büyüktür. Bütün eğitim

sistemini kökten değiştirmiştir, getirdiği sistem halen

kullanılmaktadır.

“Sana yapılmasını istemediğin bir şeyi başkasına

yapma.” sözüyle özetlenebilecek bir ahlaki sistem getirmiştir.

Sürekli savaşların yaşandığı bir çağda adalet

ve kardeşlik erdemlerine vurgu yapmıştır.

Birey ve toplumda uyumdan bahseden

Konfüçyus’a göre, kendini yönetebilen kişi ancak

başkasını yönetebilir.

Hoca ve Büyük Bilge isimleriyle de

anılan Konfüçyus’un eserleri, Çin uygarlığına

ait en önemli eserler olarak kabul

edilmektedir. Antik Çin bilgeliğine ait en

önemli eser olan I Ching’i herkesin anlayabileceği

şekilde yorumlamış, düzenlemiş

ve eğitim sistemine dahil etmiştir.

Onun sözleri, öğrencileri tarafından

derlenmiş ve Analektler isimli kitapta

toplanmıştır.

Sözlerinden örnekler:

“Ben bir şeyler bilerek doğmadım, eskiye

düşkündüm ve onu şevkle aradım.”

“Yeni bir şey bulmadım sadece ileticiyim.”

“Uyum, denge ve iç huzura erişmenin

yolu eğitimden geçer. İnsan, hayatı

boyunca alçakgönüllülüğünü koruyarak,

yeni şeyler öğrenmeye çaba göstermelidir.”

“Bütün insanlara aynı şekilde borçluyum çünkü

dünyayı mesken tutmuş herkesi tek ve aynı olan

ailenin fertleri kabul ediyorum, o ailede benim de

eğitmen olarak kutsal bir vazifem var.”

“Bilgi insanı şüpheden, iyilik acı çekmekten, kararlı

olmak korkudan kurtarır.”

“En büyük zaferimiz hiç düşmemek değil, her düştüğümüzde

yeniden kalkabilmektir.”

“Karanlığı lanetlemektense bir mum da sen yak.”

“Doğru olanı görüp de yapmamak cesaretsizliktir.”

“Gerçek bilgi, kendi cehaletinin farkında olmaktır.”

“Ya bir yol bul, ya bir yol aç ya da yoldan çekil.”

Günümüzden 2500 yıl önce yaşamış bu büyük bilgenin

binlerce yıl boyunca Uzakdoğu’ya ilham vermiş

yaşam öyküsünün ve ahlaki öğretisinin, bizlere de

ilham vermesi dileğiyle…

42

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

43

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

EMİNE ASUHAN

AKSAKAL

GEBZE TEKNİK ÜNİVER-

SİTESİ, SOSYAL BİLİMLER

ENSTİTÜSÜ, STRATEJİ

BİLİMİ, YÜKSEK LİSANS

ÖĞRENCİSİ

II. Abdülhamd’n

yıldız albümlernden

Eskşehr’n

Mhalıççık kazası

II. ABDÜLHAMİD’İN FOTOĞRAF ALBÜMLERİ

Osmanlı Devlet modernleşme sürecnde Batı’yı örnek

alarak brçok alanda ıslahatlar yapmış ve devletn ömrünü

uzatmaya çalışmıştır. Şehzadelğnden tbaren sanat

le yakından lglenen Sultan II. Abdülhamd, saltanatı

sırasında da sanat hamlğn devam ettrmştr. Bu hususta

devletn her br köşesnden sthbarat ednmek ve

Osmanlı topraklarını daha yakından tanımak çn toplattığı

fotoğraflar, II. Abdülhamd’n sanat tutkusunu gözler

önüne sermektedr.

II. Abdülhamd, devletn çeştl yerlernde farklı fotoğrafçılar

tarafından çeklen fotoğrafları üç albüm şeklnde

toplatmıştır. Bu albümlerden brs bugün İstanbul Ünverstes

Kütüphane ve Dokümantasyon Dare Başkanlığı

bünyesnde “II. Abdülhamd Han Fotoğraf Albümler/

Yıldız Albümler” olarak, knc se Lbrary of Congress

bünyesnde “Abdul Hamd II Collecton” adıyla muhafaza

edlmektedr. Lbrary of Congress’dek koleksyon, albüm

halnde 1893 yılında II. Abdülhamd tarafından Amerka

Brleşk Devletler Başkanı’na hedye olarak gönderlmştr.

Bu üç albümden sonuncusu se London Brtsh

Lbrary’de bulunmaktadır ve Lbrary of Congress’dek

albümle hemen hemen aynıdır.

II. Abdülhamd’n emryle toplanmış olan fotoğraflar

Osmanlı Devlet’nn hudutları çnde bulunan brçok merkezn;

sosyo-ekonomk, ktsad, mmar, kültürel ve tarh

brçok özellğn ortaya koymaktadır.

ERMENİ FOTOĞRAFÇI A. G. DJİVAHİRDJİAN

(CEVAHİRCİYAN)’IN ANADOLU MACERASI

Osmanlı Devlet toplum yapısında bulunan pek çok

etnk gruplar, kend nanışlarına ters olan yenlkler kabullenmekte

bazı sıkıntılar çıkarıyordu. Bu yenlkler kapsamında

fotoğraf yenlğ de başlangıçta dn nanışları

gereğnce Müslüman ve Musev halktan tepk görmüştür.

Bunun yanı sıra Ermen ve Rum ahal Osmanlı Devlet’nde

fotoğrafçılığın lk nüvelern oluşturmuşlardır.

Ermen fotoğrafçı Djvahrdjan (Cevahrcyan)’ın

Anadolu’da çektğ çoğu fotoğraf Yıldız Albümler koleksyonuna

dâhl edlmştr. Yolu Eskşehr’e de düşen

Djvahrdjan (Cevahrcyan)’ın dkkatn çeken pek çok

bölgey fotoğrafladığı görülmektedr. Yazımız kapsamında

Eskşehr’n Mhalıççık kazasındak beş karyede Djvahrdjan

(Cevahrcyan) tarafından çeklen altı fotoğraf

ncelenecektr.

YILDIZ ALBÜMLERİNDE MİHALIÇÇIK

44x33 cm ölçülernde beyaz karton üzerne syahbeyaz

basılan bu fotoğraflar, XIX. yüzyıl Mhalıççık’ı

hakkında bazı blgler vermektedr. Bugün Yıldız Albümlernden

elmze ulaşan fotoğraflar arasında Djvahrdjan

(Cevahrcyan)’ın Mhalıççık’da çektğ altı kare fotoğraf

yer almaktadır. Bunlar albüm çersnde “Mhalıççık Kazası

Dahlnde: Çubukabad, Haymana ve Havalsnde Muhacr

Köyler” adlı başlık altında toplanmıştır. Bahs geçen

albümde Mhalıççık kazasında fotoğraflanan karyeler;

Lütfye, Mamure, İkpınar, Rahmye ve Hamdyedr.

Bu beş karyede çeklen fotoğraflar ncelendğnde

Mhalıççık’ın XIX. yüzyıldak durumuna dar bazı çıkarımlar

yapmak mümkündür. Manzaraların ana konusunu,

çoğunlukla hayvancılıkla uğraşan nsanlar ve tarımda

kullanılan araç gereçler oluşturmaktadır. Mhalıççık’ın bu

yüzyıl çndek sosyo-ekonomk durumu, dönemn temettuat

defterlernden ncelendğnde daha da net anlaşılmıştır.

Zra bölge ahalsnn en çok uğraştığı faalyet,

tarım ve hayvancılıktır.

Karelere yansıyan kerpç evlern se Anadolu klmne

uygun br yapıda olduğu görülmektedr. Evler, tek katlı

ya da k katlı olarak nşa edlmştr. İk katlı olan evler; alt

kat ısınmayı kolaylaştırmak çn ahır olarak, knc kat se

barınma amaçlı yapılmıştır. Mmar yapıların yanı sıra ahalnn

gym kuşamı da fotoğraflara yansımıştır. Örneğn,

Rahmye karyesndek fotoğrafta köy ahals; cnsyet ve

yaş fark etmekszn merceğn karşısında yern almıştır.

Kadın, erkek ve çocukların br araya gelerek çekldğ bu

fotoğrafta kadınların ve kız çocuklarının başlarının kapalı

olduğu; erkek ve küçük yaştak oğlanların başının se fesl

olduğu görülür.

II. Abdülhamd’n Yıldız Koleksyonu’nda bulunan ve

Ermen fotoğrafçı Djvahrdjan (Cevahrcyan) tarafından

çeklen bu fotoğraflar, Mhalıççık kazasının XIX. yüzyıldak

manzarasını gözler önüne koymaktadır.

44

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

Mhalıççık Kazası dâhlnde Hamdye Karyes

Mhalıççık Kazası dâhlnde Lütfye Karyes

Mhalıççık Kazası dâhlnde İkpınar Karyes

Mhalıççık Kazası dâhlnde Mamure Karyes

Mhalıççık Kazası dâhlnde Mamure Karyes

Mhalıççık Kazası dâhlnde Rahmye Karyes

45

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

70’Lİ YILLARIN HEMEN BAŞLARI… YEDİLER, SEBA-

HATTİN GÜNDAY PARKI’NDAN BİR GÖRÜNÜM

FOTOĞRAFLARIN BAZILARI İLE BİLGİ NOTLARI

KOLEKSİYONER AHMET ATUK’A AİT.

1900’LÜ YILLARIN BAŞLARINDA GÜNÜMÜZ KÖPRÜBAŞI CADDESİ

1890’LI YILLARDA YABANCI BİR SEYYAHIN

KAMERASINDAN YAZILIKAYA ANITI

1950’Lİ YILLAR… GÜNÜMÜZ İSMET İNÖNÜ

CADDESİ’NDEN BİR GÖRÜNÜM

1950’Lİ YILLARIN İKİNCİ YARISI... PORSUK ÇAYI VE SANDAL

SEFASI YAPANLAR. GERİ PLANDA İSE KILIÇOĞLU SİNEMA

BİNASININ İNŞA HALİ GÖRÜLÜYOR

BİR ZAMANLAR GEÇİDİ KULLANAN TAŞITLAR VE YAYALAR İÇİN IZDIRAP

KAYNAĞI OLAN ÜNLÜ BAĞLAR TREN GEÇİDİ. BU MINTIKADA TREN YOLU

YERİN ALTINA ALININCA SIKINTILAR SON BULMUŞTUR

46

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

Yüksek Performansl

Akülü ve Elektrikli

El Aletleri

47

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

Adres: İstiklal Mahallesi Adalar Sokak No:33/A

Keçi geçti kahve

kavurma atölyesi

HİÇ ŞEKERE İHTİYACIMIZ OLMADI

“İsmim Kamil Güneş, 1984 Çamlıhemşin doğumluyum.

İşletmemizi 2016 Haziran’da açtık. Sadece

kahve satıyoruz. Sanıyorum ki; hiç şeker kullanılmayan

ve sadece kahve üzerine olan dünyadaki

tek dükkân burası… Ara sıra kahvenin yanında

gidebilecek, içinde hiçbir şekilde süt ve şeker kullanılmayan

kekler yapıyoruz. Çünkü daha önce hiç

şekere ihtiyacımız olmadı.”

KAHVEYİ BİR TÜR OLARAK TUTAMAYIZ

“Kahve olarak isim veremem. Niye isim veremem?

Kolombiya’dan bu ülke için ‘Türkiye kahvesi’ gibi

bir şey söylenseydi bütün çiftçiye yazık etmiş

olurduk. Kahveyi bir tür olarak tutamayız, çok

geniş bir konu... Kısaca şöyle diyebiliriz ki; artık

kahvenin nasıl yapıldığı, nasıl demlendiğindense –

ki burası yozlaşmayı içerdiğinden böyle oldu- herkes

her an her şeyi yapabileceğini düşündüğü için

taze olmayan ve yozlaşmış bir taraftan işi yapmaya

başladığı için diyoruz ki; senin için önemli olan

sadece fincanın içindeki… Fincanın içindekiyle sen

barışıksan o kahvenin ismine gerek yok. Çünkü

onu damağında hissediyorsun. Onun ismini bilmen

seni başka şeylere mahkûm eder. Müşteriler de

sipariş verirken sadece kahve diyorlar.”

48

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

49

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

50

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

51

Eskişehir.net


HAZİRAN 2019 YIL:1 SAYI:4

“Şehrin sitesi, şehrin dergisi”

www.eskisehir.net

52

Eskişehir.net

More magazines by this user
Similar magazines