Atık Lastiklerin Çimento ve Beton Sektöründe ... - Fırat Üniversitesi
Atık Lastiklerin Çimento ve Beton Sektöründe ... - Fırat Üniversitesi
Atık Lastiklerin Çimento ve Beton Sektöründe ... - Fırat Üniversitesi
PDF'lerinizi Online dergiye dönüştürün ve gelirlerinizi artırın!
SEO uyumlu Online dergiler, güçlü geri bağlantılar ve multimedya içerikleri ile görünürlüğünüzü ve gelirlerinizi artırın.
6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS’11), 16-18 May 2011, Elazığ, Turkey<br />
<strong>Atık</strong> <strong>Lastiklerin</strong> <strong>Çimento</strong> <strong>ve</strong> <strong>Beton</strong> <strong>Sektöründe</strong><br />
Kullanım Potansiyelleri<br />
Potentials Use of Waste Tires in Cement and<br />
Concrete Industry<br />
Abstract—Recycling of waste is of great importance for the<br />
preservation of the balance of the earth. Waste tires are one of<br />
these wastes. Waste tires increase o<strong>ve</strong>r time are important issues<br />
for environmental and human health. In this research, the<br />
potentials use of waste tires in particularly cement and concrete<br />
industry was examined. At the end of this review, <strong>ve</strong>ry good<br />
planning and keeping in the community's agenda of the recycling<br />
of waste tires is thought to be important.<br />
Keywords—Concrete, cement, waste tire.<br />
I. GİRİŞ<br />
Son yıllarda ilerleyen teknoloji sayesinde doğaya bırakılan<br />
endüstriyel atıkların artmaya başlaması, çevreye <strong>ve</strong> insan<br />
sağlığına ciddi oranda zarar <strong>ve</strong>rmektedir [1-4]. Bu atıklar,<br />
zararlı etkilerinin azaltılması, enerji tasarrufunun sağlanması<br />
<strong>ve</strong> geri dönüşüm olarak kullanılması için günümüzde çeşitli<br />
sanayi tesislerinde yaygın olarak kullanılmaktadır [5].<br />
Ulaşımda taşıt ihtiyacının artması <strong>ve</strong> taşımacılık sektörünün<br />
ilerlemesine bağlı olarak lastik üretimi de hızlanmıştır. Lastik<br />
üretiminin artması ile de atık lastiklerin artması birlikte<br />
süregelmiştir. Bu durumda atık lastiklerin kontrol altında<br />
tutulması, dünyada olduğu gibi ülkemizde de büyük bir sorun<br />
olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu atıkların değerlendirilerek<br />
geri dönüşümünün sağlanma işlemleri, kullanım sahalarına <strong>ve</strong><br />
yapım zorluklarına göre farklılıklar göstermekte <strong>ve</strong> büyük çaba<br />
gerektirmektedir. <strong>Atık</strong> lastiklerin çeşitli endüstriyel<br />
işlemlerden geçirildikten sonraki geri dönüşümleri için<br />
doğrudan değerlendirme, malzeme olarak değerlendirme,<br />
termik değerlendirme <strong>ve</strong> hammaddesel değerlendirme olarak<br />
dört genel yöntemden yararlanılabilmektedir [6-8].<br />
Bu çalışmada; genel anlamda atık lastiklerin özellikleri ile<br />
inşaat <strong>ve</strong> bazı diğer alanlarda kullanım olanaklarıyla ilgili<br />
bilgiler sunulduktan sonra, özellikle çimento <strong>ve</strong> beton<br />
sektöründe kullanım potansiyelleri irdelenmektedir. Bu sayede<br />
çevre açısından büyük zarar oluşturan atık lastiklerin, çimento<br />
<strong>ve</strong> beton sektöründeki kullanılabilirliğine dikkat çekilerek<br />
toplumun gündemine taşınması istenmektedir.<br />
*Y. Koçak 1 , L. Alpaslan 2<br />
1 Düzce Üni<strong>ve</strong>rsitesi, Türkiye, yilmazkocak@duzce.edu.tr<br />
2 Düzce Üni<strong>ve</strong>rsitesi, Türkiye, lalpadiah@mynet.com<br />
118<br />
II. ATIK LASTİKLER<br />
<strong>Lastiklerin</strong> temel bileşeni kauçuktur. Çapraz bağlı polimer<br />
özelliği olduğundan dış etken olmadığı sürece hiçbir şekilde<br />
şekil değiştiremezler [2]. <strong>Lastiklerin</strong> karmaşık kimyasal<br />
yapıları geri dönüşümünü zorlaştırmaktadır. Bu yüzden beton<br />
<strong>ve</strong> çimento teknolojisinde son yıllarda endüstriyel atık<br />
kullanım gereksinimleri ortaya çıkmıştır [9]. İlk kez uygulanan<br />
alternatif yakıt maddesi, tüm olarak <strong>ve</strong>ya küçük parçalar<br />
halinde ufalanarak kullanılan <strong>ve</strong> depolanması zor olan atık<br />
lastiklerdir [10].<br />
Yüksek ısıl enerji değerine sahip otomobil lastiği gibi<br />
atıkların çöp toplama alanlarında emniyetli olarak muhafaza<br />
edilmesi zordur <strong>ve</strong> beraberinde birçok çevresel problemleri<br />
(tutuşma riski, koku problemi, sinekler için üreme ortamı, içme<br />
suyu kaynaklarının kirlenmesi, yanarak hava kirliliğine sebep<br />
olma gibi) ortaya çıkarmaktadır. Bu nedenle bu <strong>ve</strong> bunun gibi<br />
atıklar, çimento fırınlarında yakılmak sureti ile<br />
değerlendirilebilmektedir [10].<br />
Bu fırınlarda yakılmak suretiyle elde edilen çimento<br />
hammaddelerinin kimyasal reaksiyonların oluşabilmesi için,<br />
1500 °C’ye kadar ısıtılması gerekmektedir. Bu sıcaklığa<br />
erişmek <strong>ve</strong> sürekliliğini sağlamak için yüksek miktarlarda yakıt<br />
tüketilmektedir. Kullanılan yakıt genelde kömürdür. Bu<br />
aşamada, kömürün ısıl enerjisi gibi ısıl enerji elde edilebilecek<br />
atık maddelerin kullanımı gündeme gelmektedir. <strong>Çimento</strong><br />
üretimi için gerekli enerjinin yüksek olmasından dolayı farklı<br />
yakıt alternatifleri araştırılmış <strong>ve</strong> bu bağlamda kömürden daha<br />
fazla enerjiye sahip olan atık lastikler yakıt olarak<br />
kullanılmaya başlanmıştır [10].<br />
Bir çimento fabrikasında atık lastiklerin depolanması Şekil<br />
1’de, atık lastiklerin otomasyonla fırına gönderilme işlemi ise<br />
Şekil 2’de görülmektedir.<br />
Ancak atık lastiklerin çimento fabrikalarında yakıt olarak<br />
kullanılmasıyla atmosfere salınan dumanın, insan sağlığına <strong>ve</strong><br />
çevreye <strong>ve</strong>rdiği zararlar nedeniyle bu atıkların bir geri<br />
dönüşüm olmadığı da düşünülmektedir.
<strong>Atık</strong> <strong>Lastiklerin</strong> <strong>Çimento</strong> <strong>ve</strong> <strong>Beton</strong> <strong>Sektöründe</strong> Kullanım Potansiyelleri<br />
Şekil 1. <strong>Çimento</strong> fabrikalarında lastiklerin depolanışı [10]<br />
Şekil 2. <strong>Atık</strong> lastiklerin fırına otomasyon ile gönderilmesi [10]<br />
Günümüzde atık lastiklerin birçok alanda kullanıldığı<br />
görülmektedir. <strong>Atık</strong> lastikler, birim ağırlıklarının düşük<br />
olmasından dolayı hafif agrega olarak değerlendirilmekte <strong>ve</strong><br />
zemin dolgusu olarak kullanılmaktadır [8,11,12]. <strong>Atık</strong><br />
lastikler; birim ağırlığının düşük olması, yalıtım özelliği,<br />
yüksek tokluk gibi avantajları nedeniyle asfalt <strong>ve</strong> beton<br />
agregası olarak da kullanılmaktadır. Ayrıca atık lastikler<br />
gü<strong>ve</strong>rtelerde, dalga kıranlarda <strong>ve</strong> demiryollarında şok emici<br />
olarak değerlendirilmektedir. Bunların yanı sıra bu atıklar;<br />
erozyon kontrolü, anayollarda gürültü bariyeri, bataklık ıslahı,<br />
yol dolgularında kaplama alt malzemesi, sıcak karışım asfalt<br />
kaplamalarında modifiye malzeme, yürüyüş yollarında <strong>ve</strong><br />
binalarda sismik izalatör gibi kullanım olanakları bulmaktadır<br />
[5, 13-18].<br />
III. ATIK LASTİKLERİN BETON SEKTÖRÜNDE<br />
KULLANIMI<br />
Son yıllarda atık lastiklerin beton sektöründe kullanımı için<br />
çeşitli çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmalar özellikle farklı<br />
boyut <strong>ve</strong> şekillerde kırıntı <strong>ve</strong> toz haline getirilmiş atık<br />
lastiklerin kullanımına yöneliktir [6].<br />
Hurda araba lastiklerinin parçalanmasıyla elde edilen <strong>ve</strong><br />
agreganın bir kısmı yerine kullanılan lastik taneleriyle üretilen<br />
119<br />
betonlar ile istinat duvarları <strong>ve</strong> çarpma bariyerleri inşa<br />
edilmektedir. Çarpma bariyerlerinde atık lastik katkılı<br />
betonların kullanımı sayesinde, çarpma sırasında ortaya çıkan<br />
enerjinin sömürmesiyle kazalarda ortaya çıkacak can kaybının<br />
azalacağı ifade edilmiştir [19].<br />
Yapılan bazı araştırmalara göre referans beton ile atık oto<br />
lastiği katılarak üretilen taze betonların birim hacim ağrılığı<br />
bulunmuştur. Bulunan sonuçlara göre atık lastiğin birim hacim<br />
ağırlıklarının agregaya göre daha düşük olduğu için betonun<br />
birim ağırlığını da düştürdüğü gözlemlenmiştir [12, 20]. Bu<br />
özelliğe sahip lastik agrega kullanımıyla da hafif betonlar<br />
üretilebilmektedir.<br />
Hafif beton dayanım kriterlerine göre beton sınıfları; taşıyıcı<br />
hafif beton, orta dayanımlı hafif beton <strong>ve</strong> düşük dayanımlı<br />
hafif beton olarak 3 sınıfa ayrılmıştır. Bu betonların minimum<br />
dayanımları sırasıyla 17, 7-17 MPa <strong>ve</strong> tanımlanmamış olarak<br />
sıralanmaktadır [21]. Yapılan bir araştırmada %20 oranında<br />
lastik agrega kullanımı ile taşıyıcı hafif beton; yaklaşık %60<br />
oranında lastik agrega kullanımı ile de orta dayanımlı hafif<br />
beton üretiminin yapılabileceği ifade edilmiştir [22].<br />
Literatüre göre beton içerisindeki katkı maddeleri değiştikçe<br />
betonun özelliklerinin de değiştiği bilinmektedir. Bu bağlamda<br />
atık lastiklerin beton içerisinde agrega olarak kullanılmasıyla<br />
basınç dayanımı, eğilme dayanımı <strong>ve</strong> elastisite modülü<br />
değerlerinin azaldığı bilinmektedir [9,12,23-25].<br />
Sadioğlu’nun yapmış olduğu çalışmada ince kırma taşlı<br />
betonlarda 29,48 MPa olan normal beton dayanımı, lastik<br />
ila<strong>ve</strong>si ile 13,24 MPa değerine; iri kırma taşlı betonlarda ise<br />
31,25 MPa olan normal beton dayanımı, lastik ila<strong>ve</strong>si ile 11,15<br />
MPa değerine düştüğü belirlenmiştir [9].<br />
Topçu tarafından dayanım düşüklüğünü gidermek için<br />
yapılan bir çalışmada, atık oto lastiği ile uçucu kül <strong>ve</strong><br />
hiperakışkanlaştırıcı katkı birlikte kullanılmıştır. Elde edilen<br />
bulgulara göre atık lastik, uçucu kül <strong>ve</strong> hiperakışkanlaştırıcı<br />
katkısının bir arada kullanılmasının olumlu sonuç <strong>ve</strong>rdiğini<br />
tespit edilmiştir [26].<br />
Pelisser <strong>ve</strong> Zavarise tarafından yapılan bir diğer<br />
araştırmada, referans, %0-6,5 arasındaki oranlarında doğal<br />
atık lastik <strong>ve</strong> sodyum hidroksit (1M NaOH) çözeltisinde<br />
yıkanarak iyileştirilmiş atık lastik ile %15 oranında silis<br />
dumanı katılarak hazırlanmış 3 farklı numune üzerinde 2, 7 <strong>ve</strong><br />
28 gün sonlarında basınç dayanımı deneyleri uygulanmıştır.<br />
Elde edilen sonuçlara göre; iyileştirilmiş <strong>ve</strong> silis dumanı<br />
katılmış betonların 28 gün sonundaki basınç dayanımlarında<br />
referans betona göre %14 oranında bir azalma görülürken, silis<br />
dumanı katılmamış <strong>ve</strong> iyileştirilmemiş atık lastikli betonlarda<br />
%67 oranında bir dayanım düşüklüğü olduğu tespit edilmiştir<br />
[27].<br />
Silis dumanı <strong>ve</strong> iyileştirilmiş atık lastik katkılı betonun<br />
mikro yapısını belirlemek için çekilen SEM resimleri Şekil<br />
3’de <strong>ve</strong>rilmiştir.
Şekil 3. Silis dumanı <strong>ve</strong> iyileştirilmiş atık lastik katkılı pastanın<br />
SEM görüntüsü [27]<br />
Şekil 3’de izlenen hidratasyon gelişimine göre, yaklaşık<br />
%3,5 oranında atık lastik, silis dumanı <strong>ve</strong> akışkanlaştırıcı katkı<br />
sonucunda elde edilen basınç dayanımının, referans betona<br />
yakın olduğu ifade edilebilir.<br />
Baylavlı tarafından yapılan bir diğer araştırmada;<br />
kendiliğinden yerleşen betonlarda, lastik agregalı karışımlar ile<br />
kontrol karışımlarının; taze <strong>ve</strong> sertleşmiş beton özelikleri,<br />
donma-çözülme <strong>ve</strong> yüksek sıcaklık etkileri karşılaştırılmıştır.<br />
Elde edilen <strong>ve</strong>rilere göre, kendiliğinden yerleşen beton<br />
karışımına eklenen, öğütülmüş atık otomobil lastikleri,<br />
betonun işlenebilirliğini arttırmıştır. Ancak 3, 7 <strong>ve</strong> 28 günlük<br />
basınç dayanımlarını, betonun yüksek sıcaklık etkisi sonundaki<br />
basınç dayanımlarını <strong>ve</strong> donma-çözülme etkisi sonundaki<br />
basınç dayanımlarını düşürmüştür [28].<br />
Genel olarak değerlendirildiğinde betonda ince öğütülmüş<br />
atık lastik kullanımı ile betonun çekme <strong>ve</strong> basınç dayanımının<br />
düştüğü, ancak sıcaklıktan kaynaklanan büzülme çatlaklarının<br />
büyük ölçüde azaldığı, titreşim <strong>ve</strong> darbelere karşı dayanım<br />
kazandığı, daha düşük birim ağırlık <strong>ve</strong> yüksek tokluk<br />
kazandığı belirlenmiştir [21, 29]. <strong>Atık</strong> lastiklerin uygun olan<br />
diğer puzolanik malzemelerle <strong>ve</strong> kimyasal katkılarla birlikte<br />
uygun oranda kullanılması ile çekme <strong>ve</strong> basınç dayanımındaki<br />
bu dezavantajın da kabul edilebilir sınırlar içerisinde<br />
giderilebileceği düşünülmektedir.<br />
IV. ATIK LASTİKLERİN ÇİMENTO SEKTÖRÜNDE<br />
KULLANIMI<br />
Daha önceki çalışmalarda, genellikle çeşitli tane boyutuna<br />
sahip atık lastik parçalarının beton içerisinde agrega olarak<br />
kullanımının mekanik özellikleri üzerine çalışmalar<br />
yapılmıştır. Ancak Segre <strong>ve</strong> Joekes çimento pastasında toz<br />
lastik tanelerinin yüzey modifikasyonu ile çimento hamurunun<br />
yapışma özelliğini artırma olanağını araştırmışlardır. <strong>Atık</strong><br />
lastik taneleri 20 dakika sodyum hidroksit (NaOH) ile<br />
hazırlanmış çözeltiler içinde bekletilmiştir. Bu atık lastik<br />
taneleri ile hazırlanan çimento harç numuneleri üzerinde<br />
fiziksel <strong>ve</strong> mekanik deneyler yapılmış, ayrıca hazırlanan<br />
120<br />
Y. Koçak, L. Alpaslan<br />
çimento pastalarının yüzey özellikleri Taramalı Elektron<br />
Mikroskobunda (SEM) incelenmiştir [30].<br />
Kırılma enerjisi ölçümlerine göre NaOH çözeltisi içerisinde<br />
bekletilmiş lastik tanelerinin, bekletilmeyen lastik tanelerine<br />
göre tokluk değerlerini arttırdığı <strong>ve</strong> boşluk oranını azalttığı<br />
tespit edilmiştir. Çekilen SEM görüntülerine göre NaOH<br />
çözeltili ortamda elde edilen lastik tanelerinin (Şekil 4)<br />
diğerine (Şekil 5) göre çimento ile daha iyi aderans özelliği<br />
gösterdiği belirlenmiştir. Ancak buna rağmen basınç dayanımı<br />
değerlerinde azalma görülmüştür. Çalışmada; NaOH çözeltili<br />
ortamda bırakılan lastik tane yüzeylerinin iyileştiği <strong>ve</strong> bu<br />
sayede yüksek dayanım gerektirmeyen mühendislik<br />
yapılarında, özellikle yol <strong>ve</strong>ya kaldırım yapımlarında<br />
kullanımının umut <strong>ve</strong>rici olduğu ifade edilmiştir. [30].<br />
Şekil 4. NaOH çözeltisi içinde bekletilen lastik <strong>ve</strong> çimento pastası<br />
arasındaki ara yüzün SEM görüntüsü (A: <strong>Atık</strong> lastik tanesi, B:<br />
<strong>Çimento</strong> pastası) [30]<br />
Şekil 5. NaOH çözeltisi içinde bekletilmeyen lastik <strong>ve</strong> çimento<br />
pastası arasındaki ara yüzün SEM görüntüsü (A: <strong>Atık</strong> lastik tanesi, B:<br />
<strong>Çimento</strong> pastası) [30]<br />
Yılmaz <strong>ve</strong> Değirmenci; 0-0,25, 0,25-0,50 <strong>ve</strong> 0,50-1,00 mm<br />
olarak 3 farklı boyutta atık lastik (Şekil 6), uçucu kül <strong>ve</strong><br />
portland çimentosunun yapı malzemesi olarak bir arada<br />
kullanılabilirliğini araştırmışlardır. Çalışmada; %10 PÇ, %70<br />
uçucu kül <strong>ve</strong> %20 oranlarında atık lastik ile %10 PÇ, %60<br />
uçucu kül <strong>ve</strong> %30 oranlarında atık lastik olmak üzere 2 grup<br />
örnek üzerinde deney yapılmıştır. 14, 28 <strong>ve</strong> 56 gün sonundaki
<strong>Atık</strong> <strong>Lastiklerin</strong> <strong>Çimento</strong> <strong>ve</strong> <strong>Beton</strong> <strong>Sektöründe</strong> Kullanım Potansiyelleri<br />
eğilme <strong>ve</strong> basınç dayanım <strong>ve</strong>rilerine göre atık lastik oranının<br />
artması ile eğilme <strong>ve</strong> basınç dayanımı değerlerinin azaldığını;<br />
tane boyutlarının artması ile doğru orantılı olarak eğilme <strong>ve</strong><br />
basınç dayanımı değerlerinin arttığını belirlemişlerdir [31].<br />
Şekil 6. Deneylerde kullanılan 3 farklı boyuttaki atık lastikler [31]<br />
Benazzouk <strong>ve</strong> arkadaşları hafif inşaat malzemelerini<br />
geliştirmek için yapmış oldukları çalışmalarda; çimento matrisi<br />
içerisinde ince agrega olarak atık lastiklerin kullanım<br />
potansiyelini araştırmışlardır. 28 günlük hidratasyon<br />
gelişimlerini esas alarak fiziksel <strong>ve</strong> mekanik deneyler<br />
yapmışlardır. Hazırlanan numunelere hacimce %0, 10, 20, 30,<br />
40 <strong>ve</strong> 50 oranlarında standart kum yerine atık lastik ila<strong>ve</strong><br />
etmişlerdir. Elde edilen sonuçlara göre numunelerin taze birim<br />
ağırlıkları sırasıyla 2010, 1917, 1834, 1772, 1706 <strong>ve</strong> 1600<br />
kg/m 3 , sertleşmiş birim ağırlığı olarak ise 1910, 1740, 1620,<br />
1473, 1300 <strong>ve</strong> 1150 kg/m 3 olarak belirlenmiştir. Ayrıca basınç<br />
dayanımları yine sırasıyla 82, 49,7, 40,2, 23,3, 16 <strong>ve</strong> 10,5<br />
MPa, eğilme dayanımları da 3,4, 3,8, 4,2, 4,0, 3,8 <strong>ve</strong> 3,2 MPa<br />
olarak tespit edilmiştir. Elde edilen <strong>ve</strong>rilere göre birim<br />
ağırlıklarında <strong>ve</strong> basınç dayanımlarında katkı oranı arttıkça bir<br />
azalma görülmektedir. Eğilme dayanımlarında ise %50 ila<strong>ve</strong>li<br />
numunelerde bir azalma görülürken diğer oranlarda bir artma<br />
görülmektedir [23,24].<br />
V. SONUÇLAR<br />
Gelişmişlik düzeyi <strong>ve</strong> yaşam kalitesinin artmasıyla dünya<br />
genelinde karayollarında kullanılan araçların sayısı da<br />
artmaktadır. Bu taşıtlardan oluşan çok miktardaki ömrünü<br />
tamamlamış taşıt lastikleri, değersiz bir atık olarak çevreyi <strong>ve</strong><br />
insan sağlığını tehdit etmektedir. Zamanla artan bu atık<br />
lastiklerin stok hallerinin yerel yönetimler tarafından kontrol<br />
edilmesinde zorlanılmaktadır. Çünkü atık lastikler bir arada<br />
bulunduklarında ciddi yangın tehlikesi bulunmakta <strong>ve</strong> hava<br />
koşullarının etkisiyle lastikler arasında böceklenmeler<br />
olmaktadır. Ayrıca lastikler karmaşık kimyasal yapıya sahip<br />
olduklarından, doğada geri dönüşümleri çok uzun zaman<br />
almaktadır. Bu sorunları önlemenin <strong>ve</strong> atık lastikleri<br />
değerlendirmenin en etkin yollarından biri de çimento <strong>ve</strong> beton<br />
sektöründe kullanım imkânlarıdır.<br />
Yapılan çalışmalara göre betonda ince öğütülmüş atık lastik<br />
kullanımı ile her ne kadar betonun çekme <strong>ve</strong> basınç dayanımı<br />
bakımından istenen sonuçlara ulaşılmasa da, sıcaklıktan<br />
121<br />
kaynaklanan büzülme çatlaklarının büyük ölçüde azalması,<br />
titreşim <strong>ve</strong> darbelere karşı dayanım kazanması, daha düşük<br />
birim ağırlık <strong>ve</strong> yüksek tokluk kazanması gibi avantajlara<br />
sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca atık lastiklerin uygun olan<br />
diğer puzolanik malzemelerle <strong>ve</strong> kimyasal katkılarla birlikte<br />
uygun oranda kullanılması ile çekme <strong>ve</strong> basınç dayanımındaki<br />
bu dezavantajın da giderileceği düşünülmektedir.<br />
Yapılan araştırma sonunda atık lastiğin geri kazanımına<br />
yönelik çok büyük bir potansiyele sahip olan çimento <strong>ve</strong> beton<br />
sektöründe yaygınlaştırılmasıyla; ekonomik <strong>ve</strong>rimlilik,<br />
sürdürülebilirlik <strong>ve</strong> çevre korunması gibi avantajların<br />
sağlandığı görülmektedir. Sonuç olarak atık lastiğin çevre <strong>ve</strong><br />
ekonomi boyutu göz önüne alındığında; kullanım <strong>ve</strong> geri<br />
dönüşüm stratejilerinin çok iyi planlanması <strong>ve</strong> toplumun<br />
gündeminde tutulmasının önemli olduğu düşünülmektedir.<br />
KAYNAKLAR<br />
[1]. B. Yeşilata, P. Turgut, F. Demir, “<strong>Atık</strong> Taşıt Lastikleri ile Potansiyel<br />
Uygulamalar <strong>ve</strong> <strong>Beton</strong> İçerisinde Kullanımı”, <strong>Çimento</strong> <strong>ve</strong> <strong>Beton</strong><br />
Dünyası 71: 65-74, 2008.<br />
[2]. M. Emiroğlu, “<strong>Atık</strong> Lastiğin <strong>Beton</strong> İçerisinde Kullanımı <strong>ve</strong> <strong>Beton</strong>un<br />
Karakteristiklerine Etkisi”, Yüksek Lisans Tezi, <strong>Fırat</strong> Üni<strong>ve</strong>rsitesi Fen<br />
Bilimleri Enstitüsü, Elazığ, 2006.<br />
[3]. M. Emiroğlu, S. Yıldız, M. Keleştemur, “Katı <strong>Atık</strong>larla Elde Edilmiş<br />
<strong>Beton</strong>larda Dayanım Azalma Faktörünün Belirlenmesi”, 5. Uluslararası<br />
İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS’09), Karabük Üni<strong>ve</strong>rsitesi, 2147-<br />
2149, 2009.<br />
[4]. M. Emiroğlu, S. Yıldız, E. Özgan, “Lastik Agregalı <strong>Beton</strong>larda<br />
Elastisite Modülünün Deneysel <strong>ve</strong> Teorik Olarak İncelenmesi”, Gazi<br />
Üniv. Müh. Mim. Fak. Der., 24 (3): 469-476, 2009.<br />
[5]. M. T. Gönüllü, “<strong>Atık</strong> <strong>Lastiklerin</strong> Yönetimi”, Katı <strong>Atık</strong> Geri Dönüşüm<br />
Teknolojileri Semineri, İstanbul Sanayi Odası, İstanbul, 2004.<br />
[6]. Ö. Doğan, “Lastik Agregalı <strong>Beton</strong>ların Özelliklerinin Deneysel Olarak<br />
İncelenmesi”, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üni<strong>ve</strong>rsitesi Fen Bilimleri<br />
Enstitüsü, 2005.<br />
[7]. A. Beycioğlu, C. Başyiğit, S. Subaşı, “Endüstriyel <strong>Atık</strong>ların İnşaat<br />
<strong>Sektöründe</strong> Kullanımı ile Geri Kazanılması <strong>ve</strong> Çevresel Etkilerinin<br />
Azaltılması”, Çevre <strong>ve</strong> Sorunları Sempozyumu, Kocaeli, 1386-1394,<br />
2008.<br />
[8]. T. Amari, J. T. Nicolas, and K. W. Iddo, “Resource Reco<strong>ve</strong>ry From<br />
RubberTires”, Resources Policy, 25:179-188, 1999.<br />
[9]. O. Sadioğlu, “Lastik Agregalı <strong>Beton</strong>ları Üç Fazlı Kompozit Malzeme<br />
Olarak İncelenmesi”, Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi<br />
Üni<strong>ve</strong>rsitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir, 2006.<br />
[10]. F. Tosun, <strong>Çimento</strong> Fabrikalarında Alternatif Yakıt Olarak Katı<br />
<strong>Atık</strong>ların Kullanımı, Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üni<strong>ve</strong>rsitesi<br />
Fen Bilimleri Ensitiüsü, İstanbul, 2006.<br />
[11]. D. N. Humphrey, “Civil Engineering Application of Tire Shreds”, The<br />
Tire Industry Conference, 1-16, 1999.<br />
[12]. M. A. Aiello, F. Leuzzi, “Waste tyre rubberized concrete: Properties at<br />
fresh and hardened state”, Waste Management 30: 1696–1704, 2010.<br />
[13]. P. Turgut, B. Yeşilata, Y. Işıker, “Kompozit Yapı Malzemelerinde Isıl<br />
Özellik Ölçümü-2: Hurda Lastik Katkılı <strong>Beton</strong>lar İçin Ölçüm<br />
Sonuçları”, 48 (565): 33-39, 2007.<br />
[14]. İ. B. Topçu, “The Properties of Rubberized Concretes”, Cement and<br />
Concrete Research, 34: 304-310, 1995.<br />
[15]. İ. B Topçu, N. Avcular, Collosion Behaviours of Rubberized Concretes,<br />
Cement and Concrete Research, 27: 1893-1898, 1997.<br />
[16]. İ. B. Topçu. N. Avcular, “Analysis of Rubberized Concrete as a<br />
Composite Material”, Cement and Concrete Research, 27: 1135-1139,<br />
1997.<br />
[17]. İ. Sugözü, İ. Mutlu, “<strong>Atık</strong> Taşıt Lastikleri Değerlendirme Yöntemleri”,<br />
Teknolojik Araştırmalar Dergisi, 1 (1): 34-46, 2009.<br />
[18]. D. G. Snelson, J.M. Kinuthia, P.A. Davies, S. R. Chang, “Sustainable<br />
Construction: Composite Use of Tyres and Ash in Concrete”, Waste<br />
Management, 29: 360–367, 2009.
[19]. A. O. Atahan, U. K. Sevim, “Testing and Comparison of Concrete<br />
Barriers Containing Shredded Waste Tire Chips”, Materials Letters, 62:<br />
3754–757, 2008.<br />
[20]. F. Kocataşkın, “<strong>Beton</strong> Özelliklerinin Kompozit Malzeme Kuralları ile<br />
İncelenmesi”, İstanbul Teknik Üni<strong>ve</strong>rsitesi İnşaat Fakültesi, Yapı<br />
Malzemesi Seminerleri, İstanbul, 1985.<br />
[21]. A. M. Neville, “Proporties of concrete”, Pearson Education limited,<br />
England, 2006.<br />
[22]. M. Emiroğlu, S. Yıldız, “<strong>Atık</strong> lastiklerin inşaat sektöründe<br />
kullanılması”, Uluslararası Sürdürülebilir Yapılar Sempozyumu (ISBS),<br />
Ankara, Türkiye, 837-839, 2010.<br />
[23]. A. Benazzouk, O. Douzane, T. Langlet, K. Mezreb, J.M. Roucoult, M.<br />
Queneudec, “Physico-Mechanical Properties and Water Absorption of<br />
Cement Composite Containing Shredded Rubber Wastes”, Cement &<br />
Concrete Composites, 29: 732–740, 2007.<br />
[24]. A. Benazzouk, O. Douzane, T. Langlet, K. Mezreb, J.M. Roucoult, M.<br />
Queneudec, “Thermal Conductivity of Cement Composites Containing<br />
Rubber Waste Particles: Experimental Study and Modelling”,<br />
Construction and Building Materials, 22: 573–579, 2008.<br />
[25]. E. Ganjian, M. Khorami, A. A. Maghsoudi, “Scrap-Tyre-Rubber<br />
Replacement for Aggregate and Filler in Concrete”, Construction and<br />
Building Materials, 23: 1828–1836, 2009.<br />
[26]. İ. B. Topçu, “<strong>Atık</strong> Lastik <strong>ve</strong> Uçucu Küllü Harçların Özellikleri”,<br />
Eskişehir Osmangazi Üni<strong>ve</strong>rsitesi Müh. Mim. Fak. Der. Cilt. 20 (2):<br />
189-199, 2007.<br />
[27]. F. Pelisser, N. Zavarise, T. Longo, A. Bernardin, “Concrete Made with<br />
Recycled Tire Rubber: Effect of Alkaline Activation and Silica Fume<br />
Addition”, Journal of Cleaner Production, Basımda.<br />
[28]. H. Baylavlı, “Lastik Agregalı Kendiliğinden Yerleşen Taze <strong>Beton</strong><br />
Özeliklerine Farklı Katkıların Etkileri”, Yüksek Lisans Tezi,<br />
Osmangazi Üni<strong>ve</strong>rsitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir, 2008.<br />
[29]. A. R. Khaloo, M. Dehestani, P. Rahmatabad, “Mechanical Properties<br />
Of Concrete Containing A High Volume Of Tire–Rubber Particles”,<br />
Waste Management, 28: 2472–2482, 2008.<br />
[30]. N. Segre, I. Joekes, “Use of Tire Rubber Particles As Addition to<br />
Cement Paste” Cement and Concrete Research, 30 (9): 1421-1425,<br />
2000.<br />
[31]. A. Yılmaz, N. Değirmenci, “Possibility of Using Waste Tire Rubber<br />
And Fly Ash With Portland Cement As Construction Materials”, Waste<br />
Manegement, 29: 1541-1546, 2009.<br />
122<br />
Y. Koçak, L. Alpaslan