20.07.2024 Görüntülemeler

sektormaden-2024-Haziran

Anılarla Prof.Dr.Güven ÖNAL

Anılarla Prof.Dr.Güven ÖNAL

SHOW MORE
SHOW LESS

PDF'lerinizi Online dergiye dönüştürün ve gelirlerinizi artırın!

SEO uyumlu Online dergiler, güçlü geri bağlantılar ve multimedya içerikleri ile görünürlüğünüzü ve gelirlerinizi artırın.

YURT MADENCİLİĞİNİ GELİŞTİRME VAKFI

ISSN 2980-3667

SAYI 91 | NiSAN, MAYIS, HAZiRAN 2024

“ 38 YILDIR MADENCiNiN HiZMETiNDE”

Prof. Dr. Güven Önal’ın

öngörüsü gerçek oldu

Maden Türkiye 2024

Avrasya’nın

en kapsamlı fuarı

Tüm Sayılar İçin




ÖNSÖZ

Değerli okurlarımız,

Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfının kurucu üyeleri arasında yer alan ve 31 yıl Yönetim Kurulu Başkanlığını

yürüten Prof. Dr. Güven Önal’ı 31 Mart 2024 tarihinde kaybetmenin üzüntüsünü yaşıyoruz. Yurt Madenciliği Geliştirme

Vakfı adına hocamıza Allah’tan rahmet yakınları ile camiamıza başsağlığı diliyoruz. Prof. Dr. Güven Önal,

ömrünü yurt madenciliğini geliştirmeye vakfetmiş, bu yolda hayalleri olan ve bunları gerçekleştirmek için başarı

odaklı çalışan, eşine ender rastlanan bir bilim insanıydı. Değerli hocamızın başkanlığındaki Yönetim Kurulları Vakıf

Senedinde tanımlanan amaçları doğrultusunda faaliyetlerde bulunmuş ve Vakfı ulusal ve uluslararası düzeyde

saygın bir konuma getirmiştir. Prof. Dr. Güven Önal hocamız, yurt madenciliğinin gelişimine unutulmaz katkıları

ile daima anılacaktır.

Sektörmaden dergimizin Mart 2024 sayısı büyük ölçüde hocamızın döneminde hazırlanmış ve aramızdan ayrılmadan

önce yazdığı önsöz maalesef sonsözü olmuştur. Sektörmaden dergisinin yurt madenciliğini geliştirme amacına

yönelik olarak, yayın hayatını sürdürmesini önemsiyoruz. Duayen Başkanımız, derginin sunuş yazılarında, Vakıf

faaliyetleri ile madencilikte güncel gelişmelere (sorunlar, başarılar vb.) vurgu yapardı. Böylelikle sektörü kısa ve

öz olarak kolay bir şekilde bilgilendirirdi. Sektörmaden’in bu sayısında, ağırlıklı olarak Prof. Dr. Güven Önal’ı bir

akademisyen ve vakıf başkanı olarak gelecek kuşaklara tanıtmak istedik. Ayrıca, yine Prof. Dr. Güven Önal hocamızın

hayallerinden biri olan, 2-5 Mayıs 2024 tarihleri arasında YMGV ile TUYAP işbirliğinde gerçekleştirilen Maden

Türkiye Fuarına yer verdik. Maden Türkiye Fuarı, 48 bin metrekare alanda, 39 farklı ülkeden 710 firma ve 22.092

ziyaretçi ile buluşarak “uluslararası etkin ve bölgesel bir güç” haline geldi.

Madencilik sektörünün, toplam ülke ekonomisinde hak ettiği yeri bulamamış olmasına karşın, ekonomik krizin geçerli

olduğu günümüzde cari açığı kapatmak açısından en önemli iş kolu olduğunu unutmamak gerekir. Madencilik,

işsizliğin artış gösterdiği ekonomik kriz döneminde emek yoğun bir sektör olması nedeni ile istihdam açısından

büyük önem taşımaktadır. Madenciliğin ekonomik önemi toplum tarafından anlaşılmış olmasına rağmen, maden

işletmeleri kaynak tüketimi, iş güvenliği ve işçi sağlığı ile çevresel sorunlar nedeniyle büyük baskılarla karşı karşıyadır.

Bu bakımdan, madencilik faaliyetlerinde uygulanacak projelerin iş güvenliği, işçi sağlığı ve çevresel etkileri

açısından bilimsel, çağdaş ve uygulanabilir olması büyük önem arz etmektedir.

Saygılarımızla,

Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı

Yönetim Kurulu

Temmuz 2024



İÇİNDEKİLER

NİSAN, MAYIS, HAZİRAN 2024 | SAYI 91 | YAYIN TÜRÜ: YAYGIN SÜRELİ | ISSN 2980-3667

YMGV ADINA İMTİYAZ SAHİBİ

Ali Emiroğlu

YMGV YÖNETİM KURULU

Mehmet Ali Türkoğlu

Yönetim Kurulu Başkanı

Ali Emiroğlu

Başkan Yardımcısı

İbrahim Halil Kırşan

Başkan Yardımcısı

Prof. Dr. Remzi Karagüzel

Muhasip Üye

Güldal Şeyda Çağlayan

Genel Sekreter

Prof. Dr. Fatma Arslan

Üye

Mehmet Yılmaz

Üye

Hasan Yücel

Üye

A. Emre Kayışoğlu

Üye

YEDEK YÖNETİM KURULU

ÜYELERİ

Prof. Dr. Gündüz Ökten

Nursun Şirvancı

Mustafa Aksoy

Prof. Dr. Erdoğan Yüzer

Danışma Kurulu Başkanı

DENETİM KURULU

Mustafa Sönmez

Antony Caouki

M.Oğuz Güner

KURUCULAR

Özer Altay (Vefat)

Yavuz Aytekin (Vefat)

Turgut Bayraktar (Vefat)

Cemal Birön (Vefat)

Nizamettin Çoban

Zeki Doğan (Vefat)

Hayrettin Elmas

Namık Esmer (Vefat)

Yavuz Fındıkgil (Vefat)

Yüceer Göver

H. Nijat Gürsoy (Vefat)

İsmet Kasapoğlu

Güven Önal (Vefat)

Cahit Özden (Vefat)

Attila Yalçın (Vefat)

Prof. Dr. Erdoğan Yüzer

TÜZEL KİŞİ MÜTEVELLİLER

• Alser Madencilik A.Ş.

• Altın Madencileri Derneği

• Ant Group A.Ş.

• Bilfer Madencilik A.Ş.

• Ciner Grubu

• Dedeman Madencilik A.Ş.

• Ersel Ağır Makine A.Ş.

• Eti Bakır A.Ş.

• Eti Maden

• İbrice Madencilik A.Ş.

• İmbat Madencilik A.Ş.

• İstanbul Maden İhr. Birliği

• İTÜ Maden Fakültesi

• Jeofizik Mühendisleri Odası

• Krom Üreticileri Derneği

• Maden Mühendisleri Odası

• Maden Sanayii İşverenleri

Sendikası

• Maden ve Petrol İşleri Genel

Müdürlüğü

• Maden Tetkik ve Arama Genel

Müdürlüğü

• Türkiye Kömür İşletmeleri

Kurumu

• Türkiye Kömür Üreticileri

Derneği

• Türkiye Madenciler Derneği

• Tüm Mermer Doğaltaş ve

Makine Üreticileri Birliği

• Türkiye Taş Kömürü Kurumu

• YMGV Trakya Komitesi

GERÇEK KİŞİ MÜTEVELLİLER

A. Ekrem Yüce

A. Emre Kayışoğlu

Ali Emiroğlu

Ali Erguvanlı

Alp Gürkan

Antony Caouki

Atılgan Sökmen

Bülent Tüfekçioğlu

Caner Zanbak

Cemil Ökten

Dündar Ergunalp

Erdemir Karakaş

Erdoğan Yüzer

Faruk Çalapkulu

Fatma Arslan

Güldal Şeyda Çağlayan

Gülhan Özbayoğlu

Günaydın Yirmibeşoğlu

Gündüz Ökten

H. Semih Demircan

Hasan Yücel

Hayrettin Çaycı

Hayrettin Elmas

İbrahim Halil Kırşan

İsmet Kasapoğlu

İsmet Sivrioğlu

Lütfi Çallı

M.Oğuz Güner

Mehmet Ali Türkoğlu

Mehmet Tombul

Mehmet Yılmaz

Melih Turhan

Metin Balıbey

Mevlüt Kaya

Murat Turan

Mustafa Aksoy

Mustafa Aktaş

Mustafa Sever

Mustafa Sönmez

Mustafa Topaloğlu

Nizamettin Çoban

Nursun Şirvancı

Oktar Kızılsencer

Remzi Karagüzel

Rıfat Kont

Sabri Karahan

Sadrettin Alpan

Selahattin Çimen

Suat Sarısoy

Süha Nizamoğlu

Sümeyra Eşgün

Tolga Yalçın

Umut Rallas

Yüceer Göver

YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ

Lütfi Çallı

YAYIN KURULU BAŞKANI

Prof. Dr. Gündüz Ökten

YAYIN KURULU ÜYELERİ

Prof. Dr. Fatma Arslan

Prof. Dr. Remzi Karagüzel

Dr. Ali Vedat Oygür

Nursun Şirvancı

Prof. Dr. Yüksel Örgün Tutay

EDİTÖR

Ümit Dertli

REKLAM VE HALKLA İLİŞKİLER

SORUMLUSU

Gülseren Koçer

gulseren@ymgv.org.tr

k.gulseren@gmail.com

Tel: 0 530 227 66 35

GRAFİK TASARIM

Zeyneb Öztürk

zeyneb.ozturk@hotmail.com

YÖNETİM YERİ

Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı

Cumhuriyet Cad.No.179/5,

Daire: 9 Harbiye -İstanbul

Tel: 0 212.246 20 81

Fax: 0 212.247 51 11

e-posta: ymgv@ymgv.org.tr

web: www.ymgv.org.tr

BASKI-CİLT

Everest Basım Matbaa San.ve

Tic. Ltd. Şti.

Maltepe Mah. Litros Yolu Sokak

2. Matbaacılar Sitesi 5.Kat F Blok

No:3 NF7 Zeytinburnu/İstanbul

info@everestbasim.com

Sektörmaden dergisi Yurt Madenciliğini

Geliştirme Vakfı tarafından

5680 sayılı Basın Kanunun

9/2 maddesi gereğince İstanbul

Valiliğine beyanname verilerek

aynı kanunun 9. maddesine

göre tanzim edilen 04.04.2003

tarihli izinle ulusal gayri siyasi ve

yaygın süreli türünde 3 ayda bir

yayınlanmaktadır. Sektörmaden

dergisi abonelerine dağıtılmaktadır.

Dergiye gönderilen yazılar

ve fotoğraflar geri iade edilmez.

Yayınlanması ise yayımcının kararına

bağlıdır. Yayınlanan yazı ve

fotoğrafların sorumluluğu yazarına

aittir. Kaynak gösterilerek alıntı

yapılabilir. ymgv.org.tr

6

YMGV’den haberler

Yeni yönetim belirlendi

14

Maden Türkiye 2024

Avrasya’nın en

kapsamlı fuarı

Güven Önal’ın öngörüsü

gerçek oldu

26

Katılımcıların fuar

izlenimleri

REKLAM INDEX

32

Makale

Türkiye Madencilik Şûraları

Prof. Dr. Yüksel Örgün

Dr. A. Vedat Oygür

36

Prof. Dr. Güven Önal

anısına

54

Kadın Madenciler

Sevil Yalçın

Öksüt Madencilik

Ön Kapak İçi

Eti̇ Bakır A.Ş.

Arka Kapak İçi

Traxys Europe S.A.

Arka Kapak

Ersel Ağır Makine A. Ş 1

Merta Maden Mak. Ltd. Şti. 2

Aydin Linyit Maden A.Ş. 19

Ant Group A.Ş. 21

Maden Türkiye Fuarı 2026 25

Kiremitçiler Mad. Ltd. Şti. 30

Turbo Makine Ltd. Şti. 31

Bilfer Madencilik ve Turizm A.Ş. 35

58

Türkiye’den haberler

58

66

Sorumlu Altın

Madenciliği

Konferansı yapıldı

IPMS 2024

Zonguldak’ta

yapıldı

68

Dünyadan haberler

Temiz enerji talebi kritik

minerallerin değerini

yükseltiyor

76

Teknolojiṅiṅ niṁetleri

Madencilik “akıllanıyor”

Remas Redüktör ve Makina San. A.Ş. 57

Argetest Cevher Zenginleştirme 61

Çayeli Bakır İşletmeleri A.Ş. 63

Çolakoğlu Müh. Mak. San. Ltd. Şti. 65

Dama Müh Proje ve Mad. San.Tic. A.Ş. 71

Metal Form Endüstri ve Tic. Ltd. Şti. 75

Zenit Madencilik San. ve Tic. A.Ş. 83

İstanbul Maden İhracatçılar Birliği 85

Tümad Mad. San. ve Tic. A.Ş. 86

MTM Makina Tic. Ltd. Şti. 87

Tüprag Metal Maden San. Tic. A.Ş. 88



MÜTEVELLİ HEYET TOPLANDI

VAKIF’TAN HABERLER

Mütevelli

Heyeti

toplandı

Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı’nın 79. Mütevelliler

Toplantısı 11 Mayıs 2024 günü İstanbul’da yapıldı.

Vakıf Başkan vekili M. Ali Türkoğlu’nun açılış

konuşmasının ardından Prof. Dr. Erdoğan Yüzer 31

Mart tarihinde aramızdan ayrılan Yönetim Kurulu

Başkanı Prof. Dr. Güven Önal anısına yaptığı konuşmada,

kuruluşundan bu yana Vakıf ve Türk madenciliği

için yaptığı çalışmaları anlattı.

Toplantıda, Vakfın 2023 yılı faaliyetleri hakkında bilgi

sunumu İbrahim Halil Kırşan tarafından yapıldı.

Kırşan, bu dönemde yapılan toplantılar, kongre ve

teknik inceleme gezileri, öğrencilere verilen burslar,

tanıtım ve lobi faaliyetleri kapsamında yapılan

politikacı ve bürokrat ziyaretleri, madenciliğin tanıtımı

faaliyetleri kapsamında gerçekleşen televizyon

programları, çevrim içi eğitim seminerleri, yayınlar ve

diğer etkinlikler hakkında bilgiler verdi. Aynı döneme

ilişkin mali bilanço Prof. Dr. Remzi Karagüzel, denetçi

raporu da Günaydın Yirmibeşoğlu tarafından

mütevellilere sunuldu ve oy birliği ile onaylandı.

Toplantıda, Mütevelli Heyet üyeliği için aday gösterilen

Prof. Dr. Gündüz Ökten, Prof. Dr. Fatma Arslan,

Emre Kayışoğlu ve Umut Rallas ile tüzel kişi olarak

Dedeman Madencilik A.Ş.’nin üyelikleri ayrı ayrı oylanarak

kabul edildi.

6 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN

SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 7



VAKIF’TAN HABERLER

VAKIF’TAN HABERLER

Yeni yönetim

belirlendi

Mütevelli Heyet toplantısında Vakfın yeni yönetim

kurulu da seçildi. Başkan dışında sekiz üyeden oluşan

yönetim kurulunda bir önceki kurulda da yer alan M.

Ali Türkoğlu, İbrahim Halil Kırşan, Prof. Dr. Remzi

Karagüzel, Mehmet Yılmaz, Hasan Yücel ve Güldal

Şeyda Çağlayan’ın yanı sıra Ali Emiroğlu, Prof. Dr.

Fatma Arslan ve A. Emre Kayışoğlu seçildiler. Prof.

Dr. Gündüz Ökten, Nursun Şirvancı ve Mustafa Aktaş

da yönetim kurulu yedek üyeleri oldular. Denetim

kurulu ise Mustafa Sönmez, Antony Caouki ve M.

Oğuz Güner’den oluştu.

Mütevelli Heyet toplantısının ardından, yeni seçilen

yönetim kurulu üyeleri kendi aralarında toplanarak

görev dağılımı yaptılar. Buna göre, Yurt madenciliğini

Geliştirme Vakfı Yönetim Kurulu şöyle şekillendi:

M. Ali Türkoğlu

Yönetim Kurulu Başkanı

Ali Emiroğlu

Başkan Yardımcısı

İbrahim Halil Kırşan

Başkan Yardımcısı

G. Şeyda Çağlayan

Genel Sekreter

Prof. Dr. Remzi Karagüzel

Muhasip Üye

Prof. Dr. Fatma Arslan

Yönetim Kurulu Üyesi

Mehmet Yılmaz

Yönetim Kurulu Üyesi

Hasan Yücel

Yönetim Kurulu Üyesi

A. Emre Kayışoğlu

Yönetim Kurulu Üyesi

Mehmet Ali Türkoğlu

Yönetim Kurulu Başkanı

İTÜ Maden Fakültesi’nden 1974 yılında mezun

olduktan sonra mesleğe Etibank’ta mühendis

olarak başlayan Mehmet Ali Türkoğlu, 1979’dan

itibaren Karadeniz Bakır İşletmeleri’nde Grup

Başkanı, Proje Tesis Daire Başkanı, Genel Müdür

Yardımcısı ve Yönetim Kurulu Üyesi olarak

çalıştı. 1999-2001 yıllarında Enerji ve Tabii

Kaynaklar Bakanlığında Müsteşar yardımcılığı

ve TPAO Genel müdür vekilliği görevlerinde

bulundu. Ardından EPDK 2. Başkanlığına

getirilen Türkoğlu 2004 yılında emekliye

ayrıldı. Türk madenciliğine mühendis, yönetici

ve bürokrat olarak yaptığı hizmetlerin yanı sıra

İTÜ Vakfı ve Yurt Madenciliğini Geliştirme

Vakfı Mütevelli heyet üyesi ve YMGV Yönetim

Kurulu üyesi olarak da hizmet eden Mehmet Ali

Türkoğlu, artık YMGV Yönetim Kurulu Başkanı

olarak çalışmalarını sürdürecek.

Ali Emiroğlu

Başkan Yardımcısı

1958 doğumlu olan Ali Emiroğlu 1975 yılında girdiği İTÜ Maden Fakültesi’nden

Maden İşletme Mühendisi olarak mezun oldu. Maden mühendislik hizmetleri,

danışmanlık ve maden işletmeciliği yapan Emiroğlu, 1985 yılından itibaren

çalışmalarını yoğunlaştırdığı mermer sektöründe halen faaliyetlerini sürdürüyor.

Önceki dönem Türkiye Madenciler Derneği Başkanlığı yapan Emiroğlu, halen

TÜMMER Yönetim Kurulu Üyesi, İTÜ Maden Fakültesi Vakfı Yönetim Kurulu

Üyesi olarak da madenciliğe hizmetlerde bulunuyor.

İbrahim Halil Kırşan

Başkan Yardımcısı

1964 Batman doğumlu olan İbrahim Halil Kırşan Dokuz Eylül ve Hacettepe

Üniversiteleri’ndeki Maden Mühendisliği Lisans ve Yüksek Lisans eğitimlerinin

ardından TODAİE’de Kamu Yönetimi Uzmanlığı programını tamamladı. 1987

yılında MTA’da Maden Mühendisi olarak başladığı meslek hayatına Daire

Başkanı ve Genel Müdür Yardımcılığı görevlerinde bulundu. Başkentgaz Genel

Müdürlüğü, Özelleştirme İdaresi Başkan Yardımcısı, Bakan Danışmanlığı, Kamu

Şirketlerinde Yönetim ve Denetim Kurulu Üyeliği gibi görevlerde bulunduktan

sonra 2016 yılında kendi isteği ile emekli olarak özel sektöre geçti. İbrahim Halil

Kırşan halen Çiftay İcra Kurulu Başkanı, TOBB Türkiye Madencilik Meclisi

Başkanı, Ulusal Maden ve Kaynak Rezerv Raporlama Komisyonu (UMREK)

Üyesi olarak görev yapıyor.

Prof. Dr. Remzi Karagüzel

Muhasip Üye

1956 yılında doğan Remzi Karagüzel, İTÜ Maden Fakültesi Jeoloji Mühendisliği

Bölümü’nde lisans, Almanya’daki Aachen Teknik Üniversitesi’nde yüksek lisans

ve doktora derecelerini aldı. 1990 yılında Akdeniz Üniversitesi Isparta Mühendislik

Fakültesinde Yardımcı Doçent olarak göreve başlayan Karagüzel, Süleyman

Demirel Üniversitesi (SDÜ)’nde 2000 yılında Profesör oldu. SDÜ’ de Senatör, Fen

Bilimleri Enstitüsü Müdürü, Yabancı Diller Merkezi Müdürü, Fakülte Yönetim

Kurulu Üyesi, Jeoloji Mühendisliği Bölüm Başkanlığı görevlerinde bulundu.

2006 yılında İTÜ’ye katılan Profesör Karagüzel; Mühendislik Jeolojisi-Jeoteknik,

Hidrojeoloji ve Çevre Jeolojisi bilim dallarındaki akademik çalışmalarının yanı

sıra; Uygulamalı Jeoloji Anabilim Dalı ve Jeoloji Mühendisliği Bölümü Başkanı

olarak yükseköğretim kurumlarına yönetsel anlamda da katkılarda bulundu. Prof.

Karagüzel halen; Mühendislik Jeolojisi Derneği Yönetim Kurulu Başkanı, İTÜ

Vakfı ve Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı mütevelli heyetleri üyesi, YMGV 3.

dönem Yönetim Kurulu ve Danışma Kurulu üyesi görevlerini sürdürüyor.

8 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN

SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 9



VAKIF’TAN HABERLER

VAKIF’TAN HABERLER

Güldal Şeyda Çağlayan

Genel Sekreter

İTÜ Maden Fakültesi’nde 1980 yılında lisans, 1982’de yüksek lisans eğitimini

tamamlayan Güldal Şeyda Çağlayan, 1994-2002 arasında Cevher Hazırlama

Ana Bilim Dalında doktora programına tez aşamasına kadar devam etti. Türk

Maadin Şirketi A.Ş. ve İntermetal Madencilik ve Tic. A.Ş. Şirketlerinde Genel

Müdür olarak çalışıyor. Daha önce üç dönem İMİB Yönetim Kurulu Üyeliği

yapan Çağlayan halen Uluslararası Krom Geliştirme Derneği (ICDA), Krom-Der

(Türkiye Krom Üreticileri Derneği), Türkiye Madenciler Derneği ve İTÜ Maden

Fakültesi Vakfı yönetim kurulu üyelikleri ve İstanbul Sanayi Odası (İSO) 1. Grup

Meslek Komitesi Başkanlığı görevini de sürdürüyor.

Prof. Dr. Fatma Arslan

Yönetim Kurulu Üyesi

1960 yılında Bursa’da doğan Fatma Arslan, İTÜ Kimya-Metalurji Fakültesi

Metalurji Mühendisliği Bölümü’nden lisans, Columbia Üniversitesi Henry

Krumb School of Mines’tan cevher hazırlama - kimyasal metalurji alanında,

yüksek lisans ve doktora derecelerini aldı. 1991 yılında İTÜ Maden Fakültesi,

Maden Mühendisliği, Cevher ve Kömür Hazırlama Anabilim Dalında Yardımcı

Doçent olarak göreve başlayan Fatma Arslan halen İTÜ Maden Fakültesi, Cevher

Hazırlama Mühendisliği Bölümü’nde Öğretim Üyesi olarak çalışmaktadır. 2012-

2016 yılları arasında İTÜ Maden Fakültesi’nin ilk kadın dekanı olarak görev yapan

Fatma Arslan üniversitede yürüttüğü idari ve bilimsel çalışmaların yanı sıra İTÜ

Maden Fakültesi Vakfı Başkanı, YMGV Mütevelli Heyet ve Danışma Kurulu

Üyeliği ve İTÜ Vakfı Mütevelli Heyeti Üyeliği görevlerinde de bulundu.

Mehmet Yılmaz

Yönetim Kurulu Üyesi

1964 doğumlu olan Mehmet Yılmaz, ODTÜ Jeoloji Mühendisliği Bölümü’nden

mezun olduktan sonra 1987 yılında TÜPRAG Metal Madencilik A.Ş.’de arazi

jeoloğu olarak başladığı meslek yaşamında kıdemli jeolog, kamu ve halkla ilişkiler

müdürü, şirket direktörlüğü gibi birçok görevde çalıştı. Güney Afrika, Brezilya,

Meksika, Amerika ve Kanada’da eğitim ve çalışma amaçlı olarak bulunan Yılmaz,

halen TÜPRAG Yönetim Kurulu Başkanı olarak görev yapıyor. Türkiye’deki

madencilik sektörünün çatı örgütlenmesi olan “Maden Platformu”nun sözcülük

görevini sürdüren Yılmaz, aynı zamanda Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)

“Türkiye-Kanada İş Konseyi” Başkanlığı ve Türkiye Madenciler Derneği

Başkanlığını da yürütüyor.

Hasan Yücel

Yönetim Kurulu Üyesi

Dokuz Eylül Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü’nde lisans ve yüksek

lisans eğitimlerini tamamlayan Hasan Yücel, 1998’den itibaren Divriği Hekimhan

Maden İşletmeleri ve TDÇİ’de üretim ve maden mühendisi olarak çalıştıktan

sonra MİGEM’de şube müdürü olarak görev yaptı. 2011 yılında Genel Müdür

Yardımcısı olarak göreve başladığı TÜMAD Madencilik A.Ş.’de halen Genel

Müdür olarak çalışıyor. Yücel, halen Altın Madencileri Derneği Yönetim Kurulu

Başkanlığını da yürütüyor.

A. Emre Kayışoğlu

Yönetim Kurulu Üyesi

“İnsanı Maden

Yaşatır”

1981 doğumlu olan Emre Kayışoğlu, 2004 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi

Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümünü bitirdikten sonra 2005 yılında

otomotiv sektöründe üretim mühendisi olarak meslek yaşamına başladı. Kayışoğlu,

2006 yılından itibaren Eti Alüminyum’da satış ve pazarlama alanında çeşitli

görevlerde çalıştı. 2017-2023 yılları arasında Eti Bakır’da, 2020-2023 yılları

arasında ise ICoNiChem Widnes’da Genel Müdür olarak görev aldı. Kayışoğlu

halen, Esan’da CEO’luk görevini sürdürüyor.

Ergani’deki Bakır Madeni Tesislerine Atatürk’ü taşıyan özel trende, henüz

ilkokul öğrencisi olan bir çocuk da vardı. Madenle ilk defa bu seyahatte

tanışan o çocuk büyüyecek, savaş koşullarında İngiltere’ye, üniversite

öğretimine giderek maden yüksek mühendisi olacak, daha sonra 18 yıl

boyunca MTA Genel Direktörlüğü yapacaktı.

Ülkemizdeki pek çok maden yatağının keşfedilmesinden, azgelişmiş ülkelerde maden arama projelerine kadar pek çok başarıya

imza atacaktı. Uçakla maden arama çalışmalarını başlatacak; Muğla’da krom, Uludağ’da volfram yatakları keşfedecek;

pek çok üniversitede maden fakültesi kurulmasını sağlayacak; geri kalmış ve gelişmekte olan 47 ülkenin kalkınması için

Birleşmiş Milletler bünyesinde onlarca projeyi hayata geçirecekti. O çocuk, bugün maden bilimcilerin duayeni olarak anılan

Sadrettin Alpan’dı.

Kitabı Vakıf merkezinden temin edebilirsiniz: 0212 246 20 81 | ymgv@ymgv.org.tr

10 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN



VAKIF’TAN HABERLER

Danışma Kurulu

Prof. Dr. Güven Önal

anısına toplandı

‘‘İsmi Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı ile özdeşleşmiş Güven Hoca tüm hayatını Türk madenciliğine

adamıştı. Onun sonsuzluğa göçmesi hem vakfımız hem Türk madencilik dünyası için büyük bir kayıp.”

Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı’nın 74. Danışma

Kurulu Toplantısı 20 Nisan 2024 tarihinde çevrimiçi

olarak yapıldı. Danışma Kurulu Başkanı Prof. Dr.

Erdoğan Yüzer toplantının açılış konuşmasında merhum

Prof. Dr. Güven Önal’ı anarak, bu toplantının gündemini

vefatından önce Prof. Dr. Güven Önal ile birlikte

hazırladıklarını söyledikten sonra “Fakat maalesef

kendisi artık aramızda değil. İsmi Yurt Madenciliğini

Geliştirme Vakfı ile özdeşleşmiş Güven Hoca tüm

hayatını Türk madenciliğine adamıştı. Onun sonsuzluğa

göçmesi hem vakfımız hem Türk madencilik dünyası

için büyük bir kayıp” dedi. Yüzer, bu toplantıyı Prof.

Dr. Güven Önal’ın anısına adadıklarını, onunla ilgili

duygu, düşünce ve hatıraları paylaşmaya ayıracaklarını

söyleyerek daha önce belirlenen gündem uyarınca

hazırlanan sunumların bir sonraki toplantıda ele

alınacağını ifade etti. Ardından başta büyük önder

Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere tüm maden

şehitlerimiz ve Prof. Dr. Güven Önal anısına saygı

duruşu yapıldı.

Toplantının başında kurula yeni katılan Esin Şişman

(Yılmaden Holding) ve Merve Harzadın (MHS

Madencilik) üyelere takdim edildiler. Ardından, Prof.

Dr. Remzi Karagüzel, Güven Hoca’nın yaşamını kısaca

özetledikten sonra Vakfın 2023 yılı faaliyetleri hakkında

kurula bilgi verdi. Yönetim Kurulu Başkanı Ali

Türkoğlu da 2-5 Mayıs tarihleri arasında yapılan Maden

Türkiye 2024 Fuarı hakkında üyeleri bilgilendirdi.

Fuar kapsamında Güven Önal anısına yapılacak açık

oturumlar hakkında bilgi veren Türkoğlu, ayrıca

fuar alanında Prof. Güven Önal için bir anı köşesi de

oluşturulacağını söyledi.

Toplantıda Prof. Dr. Mustafa Topaloğlu, Vakfın

hazırlamakta olduğu Madencilik El Kitabı’nın Güven

Önal’ın anısına ithafen basılması fikrini dile getirdi.

Başkan Türkoğlu da bu konuyu Yönetim Kurulunun

gündemine getireceğini söyledi. Toplantının sonraki

bölümünde üyeler Güven Önal ile ilgili duygu, düşünce

ve anılarını paylaştılar. Güven Önal’ın oğlu Erdem

Önal da babasıyla ilgili duygularını aktardıktan sonra

ailesi olarak onun adına Vakıf aracılığı ile burs vermek

istediklerini ifade etti.

Geçmişten geleceğe

YMGV

Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı, 14 Şubat 1986

tarihinde, merhum Güven Önal, merhum Özer Altay,

merhum Yavuz Aytekin, merhum Turgut Cengiz Bayraktar,

merhum Cemal Birön, merhum Mustafa Zeki

Doğan, merhum Namık Esmer, merhum Yavuz Fındıkgil,

merhum H. Nijat Gürsoy, merhum İzzet Cahit

Özden merhum Attila Yalçın, Nizamettin Çoban,

Hayrettin Elmas, Abdullah Yüceer Göver, Erdoğan

Yüzer ve İsmet Kasapoğlu tarafından İstanbul’da kuruldu.

Temel hedefi Türkiye’nin madencilik sektörünü

geliştirmek ve yeraltı kaynaklarının ülke ekonomisine

kazandırılmasını sağlamak olan Vakıf, aradan geçen 40

yıla yakın zaman sürecinde bu amaç doğrultusunda sayısız

faaliyette bulundu. Kongre, sempozyum, çalıştay

gibi çok sayıda bilimsel toplantılar düzenledi, meslek içi

eğitim seminerleri ve teknik geziler gibi sektör çalışanlarının

yetkinliğini artırmaya yönelik çalışmalar yaptı,

ülke madenciliğini ilgilendiren konularda yayınlar çıkardı,

raporlar hazırladı, bilimsel ve teknik araştırmaları

destekledi, madencilik eğitimi gören öğrencilere burslar

sağladı, madencilikle ilgili eğitim kuruluşlarına katkıda

bulundu. Ayrıca sektörün sorunlarının çözümü ve önünün

açılması için kamu makamları nezdinde çalışmalar

yürüttü, tüm sektör bileşenlerini bir araya getirerek

Madencilik Şuraları düzenledi, madenciliği halka doğru

anlatmak için basın-yayın ve tanıtım çalışmaları yaptı,

Maden Türkiye Fuarı’na öncülük etti ve alanında dünyanın

en önemli fuarlarından biri haline getirdi. Vakfın

yeni seçilen Yönetim Kurulu bu çalışmaları sürdürecek,

üzerine yenilerini ekleyecek ve bu mirası daha da ileri

taşıyacaktır.

12 | SEKTÖRMADEN 2024 TEMMUZ NİSAN, MAYIS, AĞUSTOS HAZİRAN EYLÜL

SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 13



MÜTEVELLİ HEYET TOPLANDI

MÜTEVELLİ HEYET TOPLANDI

Güven Önal’ın öngörüsü

gerçek oldu

Maden

Türkiye 2024

Avrasya’nın en

kapsamlı fuarı

Yurt Madenciliğini Geliştirme

Vakfının Tüyap iş birliği

ile düzenlediği “Maden

Türkiye 2024 11. Uluslararası

Madencilik, Tünel İnşa,

Makine Ekipmanları ve İş

Makineleri Fuarı”, 2-5 Mayıs

2024 tarihlerinde Tüyap

Fuar ve Kongre Merkezinde

gerçekleştirildi.

14 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 15



VAKIF’TAN HABERLER

VAKIF’TAN HABERLER

Açılışa katılan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı

Abdullah Tancan konuşmasına Maden Türkiye Fuarının

bugünkü durumuna gelmesinde büyük emeği olan merhum

Prof. Dr. Güven Önal’ı anarak başladı. Tancan, fuarın her yıl

büyüyen, gerek yerli gerekse yabancı yatırımcı ve ziyaretçi

sayısının hızla arttığı bir fuar haline geldiğini belirterek

‘’Burada yerli üreticilerimizin, maden faaliyetlerinde kullanılan

birçok ekipmanı, makineyi üretip Avrupa’ya ve dünyanın birçok

ülkesine ihraç etmekte olduklarını da hep birlikte gördük. Biz de

bu başarıları daha da ileriye taşımaları için kendilerine her türlü

desteği vereceğiz,’’ şeklinde konuştu.

Açılışta konuşan Tüyap Fuarcılık Genel

Müdürü İlhan Ersözlü, Maden Türkiye Fuarının

Avrupa’nın en büyük fuarı haline geldiğini

belirterek “9 salonda 50 bin metrekarede

700’ün üzerinde katılımcısıyla fuar, Türk

maden sektörünün ne kadar önemli olduğunu

da ön plana çıkardı,” dedi.

Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi

Hasan Yücel de açılış konuşmasında, merhum Prof. Dr. Güven

Önal’ı anarak onun Türkiye’nin maden potansiyelinin layıkıyla

değerlendirilmesi konusundaki ısrarını hatırlattı. Fuarın da

Hoca’nın bu ısrarının bir ürünü olduğunu belirten Yücel,

madenciliğimizin kaydettiği bu gelişmeyi daha da ilerilere

taşımak gerektiğini söyledi. Yücel, “Bu tür organizasyonlar

sektörün, kamu idaresinin ve toplumun farkındalığını artırıyor.

Türkiye, iyi bir bilinç dönüşümü ve planlama ile cari açığının

yüzde 70-80’nini madencilikle kapatabilir. Bizim gelecek

kuşaklarımıza bırakacağımız en büyük miras aslında yeraltı

kaynaklarımızı bu bilinçle değere dönüştürmektir,”

16 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN

SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 17



VAKIF’TAN HABERLER

Fuar “uluslararası etkin ve bölgesel bir güç” oldu

Maden Türkiye Fuarı’nın bir fikir olarak ortaya çıkışından

bu günlere gelmesinde sarf ettiği çabalarla en büyük

pay sahibi olan Vakfın merhum başkanı Prof. Dr. Güven

Önal, bundan tam 20 yıl önce yapılan ilk fuar sırasında

Sektörmaden dergisine verdiği demeçte, Türk madencilik

sektörüne olan güvenini ortaya koymuş, adeta bu

günleri öngörmüştü. Önal, “Sektörü bir fuarda bir araya

getirmek ve birikimlerini paylaşmak sektörün gelişimine

de katkı sağlayacak. Maden Türkiye Fuarı uluslararası

etkin ve bölgesel bir güç yaratacak.” şeklinde

konuşmuştu.

İlk fuardan 20 yıl sonra yapılan Maden Türkiye 2024

Fuarı, adeta Güven Hoca’nın bu öngörüsünü doğrularcasına,

48 bin metrekare alanda 710 firma ile 22.092

ziyaretçiyi ağırladı. Madencilik sektöründeki güncel

gelişmeleri takip etmek isteyenler için vazgeçilmez bir

platform olan fuarda ziyaretçiler delici makine ve ekipmanlardan

kesme-yükleme-taşıma makine ve ekipmanlarına,

jeolojik etüt ekipmanlarından sondaj makine ve

ekipmanlarına, öğütme, kırma-eleme-ayıklama makine

ve ekipmanlarından kimyasal zenginleştirme malzeme

ve ekipmanlarına, iş sağlığı ve güvenliği ekipmanlarından

jeneratörler, elektrik motorları, transformatörlere

kadar maden dünyasına ait her şeyi tek çatı altında bulabilmenin

avantajını yaşadılar.

Maden Türkiye Fuarını ziyaret eden profesyonellerin

yüzde 25’i Avrupa, yüzde 25’i Asya ve Okyanusya,

yüzde 23’ü Afrika, yüzde 11’i Orta Doğu, yüzde 9’u

Balkanlar ve yüzde 7’si de Kuzey ve Güney Amerika

ülkelerinden geldiler. Çok geniş bir coğrafyaya yayılmış

büyük bir ticaret hacmine sahip olan fuarda, toplam 85

ülkeden alıcılar ürün ve hizmetleri tek çatı altında inceleme

fırsatı buldular.

18 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN



VAKIF’TAN HABERLER

BULMACA

Güven Önal anısına açık oturumlar

Fuar kapsamında, 3 Mayıs günü merhum Prof. Dr. Güven

Önal anısına iki de açık oturum gerçekleştirildi.

Bugün tüm dünyada madencilik denince ilk akla gelen

iki önemli başlık olan “Kritik Mineraller” ve “Sürdürülebilir

Madencilik” konulu açık oturumlar izleyiciler

tarafından ilgiyle takip edildi.

Kritik Mineraller

Kritik Mineraller başlıklı oturumun moderatörü Caner

Zanbak sunuş konuşmasında, dünya jeopolitiğinde madenlerin

çok önemli bir yeri olduğunu vurgulayarak bazı

hammaddeler için dünya arenasında adeta bir soğuk

savaş yürütüldüğünü söyledi. Çoğu kişinin adını bile

duymadığı bazı hammaddelerin kullanım alanları dolayısıyla

ekonomik, endüstriyel ve hatta askeri açıdan kritik

önemde olduğunu belirten Zanbak, bu nedenle pek

çok ülkenin kendileri için kritik mineralleri tespit ettiğini

ve bunların arz güvenliğini sağlamak üzere adımlar

attıklarını ifade etti. Açık oturumda, Türkiye için kritik

minerallerin neler olduğu ve bu konuda neler yapılması

gerektiği ele alındı. Oturumda Prof. Dr. Ekrem Yüce

“Dünya’da Hammadde Üretimi ve Tedarikinde Kritiklik/Stratejiklik

- Türkiye’de Mevcut Durum”, Sait Uysal

“Kritik/Stratejik Mineraller”, Leman Çetiner “Kritik ve

Stratejik Hammaddeler” ve Hüseyin Çaldırak “Madenden

Nihai Ürüne Arge ve Teknoloji Geliştirme” başlıklı

sunumlarında konuyu tüm yönleriyle ele aldılar.

Sürdürülebilir Madencilik

Sürdürülebilir Madencilik konulu ikinci açık oturumda

ise son yıllarda sadece madencilik için değil tüm endüstriler

için çok önemli bir başlık haline gelen sürdürülebilirlik

konusu ele alındı. Maden aramadan ömrünü

tamamlayan maden sahalarının rehabilitasyonuna kadar

madenciliğin tüm süreçlerini kapsayan, entegre bir yaklaşım

olan sürdürülebilir madencilik konusunun özellikle

çevresel yönünün ele alındığı açık oturumun moderatörlüğünü

Jale Şakıyan Ateş yaptı. Oturumda, Prof. Dr.

Zafer Ayaş “Biyoçeşitlilik Etki Değerlendirme”, Prof.

Dr. Güven Güllü “İklim Kriziyle Mücadelede Madencilik

Sektörünün Yeri, Önemi ve Sorumlulukları”, Prof.

Dr. Hasan Yazıcıgil “Sürdürülebilir Madencilik için Su

Yönetimi” ve Bilge Küçükaytan “Tümad Sorumlu ve

Sürdürülebilir Madencilik Uygulamaları” başlıklı sunumlarını

gerçekleştirdiler.

2023 Madencilik Ödülleri

sahiplerini bulacak

Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı, madenciliğimizin geliştirilmesine yönelik

bilimsel araştırma, tez ve yayın yapan, üstün hizmetleriyle madenciliğimizi

ve Vakfı destekleyen kişi ve kuruluşlar ile maden üretimi için önemli yatırım

yapan, üretim aşamasında teknolojik yenilik getiren, ürün niteliğini arttıran,

iş sağlığı ve güvenliği ile çevre korumaya yönelik önlemler alan şirketlere

1996 yılından bu yana iki yılda bir ödüller veriyor. Bilim, Tez, Teşvik, Hizmet,

Üretim, Çevre Koruma, İş Sağlığı ve Güvenliği, Halkla İlişkiler ve Sosyal

Sorumluluk, Sürdürülebilir Madencilik ve Basın kategorilerinde verilecek

2023 Madencilik Ödülleri 23 Ekim 2024 tarihinde Ankara’da yapılacak

törenle sahiplerine takdim edilecek.

20 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL | 21



MÜTEVELLİ HEYET TOPLANDI

VAKIF’TAN HABERLER

Maden Türkiye Fuarı

2004–2024 tarihsel

gelişimi

Nursun Şirvancı

Sektörmaden Yayın Kurulu Üyesi

Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı (YMGV) Kurucu

Üyesi ve merhum Başkanı Prof. Dr. Güven Önal

öncülüğünde 2004 yılında ilk tohumları atılan Maden

Türkiye Fuarı, 2024 yılında 20. yaşına hüzün, gurur ve

mutluluk duyguları ile girdi. “Artık Türkiye’nin uluslararası

bir Maden Fuarı var” diyerek 2004 yılında bir ilke

imza atan YMGV, madenlerin işletilmesi için toplumu

harekete geçirmek amacıyla canla başla çalışarak, tüm

güçlüklere göğüs gererek, kararlılıkla Maden Türkiye

Fuarı’nın layık olduğu noktaya gelmesi için en büyük

katkıyı sağladı.

2024’te de madencilik sektöründe ulusal ve uluslararası

lider firmaların üretim potansiyellerini sergiledikleri ya

da madencilik özelinde hizmetlerini tanıttıkları bu bilim,

inovasyon ve ticaret platformu, tüm paydaşlar için

büyük fırsatlar sunmaya devam etti.

2004-2024 arasında gerçekleşen Maden Türkiye Fuarı, 20

yıl boyunca, 39 ülkeden toplam 4.173 katılımcı ile 85 ülkeden

96.075 yerli ve 7.615 yabancı olmak üzere toplamda

103.690 profesyonel ziyaretçiye ev sahipliği yaptı. Bu

süreçte fuara katılan firma ve firma temsilcileri tarafından

kullanılan sergi alanı toplamı 183.262 m 2 , katılımcı başına

ortalama fuar alanı kullanımı da 44 m 2 oldu.

Özellikle pandemi sonrası düzenlenen Maden Türkiye Fuarı

2022’de yakalanan katılımcı (firma, firma temsilcisi)

ve ziyaretçi (toplam profesyonel ziyaretçi) sayılarındaki

artış, 2024’te de hızını kesmeden devam etti. Aşağıdaki

grafikten de görüldüğü üzere, Maden Türkiye Fuarı katılımcı

sayısı 2004’te 187 iken 20 yıl sonra 2024’e geldiğimizde

%280 artarak 710’a ulaştı. Aynı şekilde, ziyaretçi

sayısı da ilk günden bu güne 20 yıl içinde yaklaşık 10 kat

artarak 2.204’ten 22.092’ye ulaştı.

Maden Türkiye Fuarı’nı ziyaret

eden profesyonel ziyaretçilerin

dağılımına bakıldığında, 2004’de

%1 olan yabancı ziyaretçi oranı

2024’de %7,3’lere yükseldi. Aşağıdaki

grafikte de görüldüğü üzere

yabancı ziyaretçi sayısı 2014 yılında

yakaladığı artışı koruyamamış

olsa da 2018’den sonra yeniden artış

trendine girdi. 2024 yılında 20.478’i

yerli ve 1.614’ü yabancı olmak üzere

toplam ziyaretçi sayısı 22.092

olarak gerçekleşti. Fuarı en fazla

ziyaret eden ülkelerin başında İran,

Rusya, Almanya, Çin, Birleşik Krallık,

Azerbaycan, Kazakistan, Kongo,

Bulgaristan, Özbekistan yer aldı.

2004’te 12 ülkeden ziyaretçi kabul

eden fuar 2024 yılında ziyaretçi ülke

sayısını 7 kat arttırarak 85 ayrı ülkeden

ziyaretçi kabul etti.

2004 yılında Maden Türkiye Fuarına

katılan 187 firma ve firma temsilcisi

2.282 m 2 fuar alanı kullanırken

katılımcı başına ortalama alan

kullanımı 12,2 m 2 idi. Fuar alanı

ve katılımcı başına fuar kullanım

alanının 20 yıl içindeki değişimini

gösteren aşağıdaki grafikte görüleceği

gibi, 2008 sonrası fuar alanı

kullanımı artış trendine girmiştir.

Maden Türkiye Fuarının 20. yılında

katılımcı sayısı 3,8 kat artarak

710’a çıkarken, fuar alanı kullanımı

21 kat artarak 48.000 m 2 ’ye çıktı,

katılımcı başına ortalama alan kullanımı

da 67,6 m 2 olarak gerçekleşti.

Ziyaretçi Sayısı

Katılımcı Sayısı

2004- 2024 Arası Maden Türkiye Fuarı Katılımcı ve Ziyaretçi

Sayıları ve Trenleri

Katılımcı Sayısı

1200

1100

1000

900

800

700

600

500

400

300

200

100

2.204

3.794 3.852

5.329

187 218 268 176

6.394

316

9.371 9.472

412 392

11.082

447

11.488

409

18.612

2004 2006 2008 2010 2012 2014 2016 2018 2021 2022 2024

Katılımcı (Firma ve Firma Temsilcisi) Sayısı

Üstel ( Katılımcı (Firma ve Firma Temsilcisi) Sayısı)

638

Toplam Profesyonel Ziyaretçi Sayısı

22.092

710

Üstel (Toplam Profesyonel Ziyaretçi Sayısı)

2004- 2024 Arası Maden Türkiye Fuarı Yerli, Yabancı ve Toplam

Ziyaretçi Sayıları

24.000

22.000

20.000

18.000

16.000

14.000

12.000

10.000

2004- 2024 Arası Maden Türkiye Fuar Alanı (1000 x m 2 ) ve

Fuar Alanı Kullanımı (m 2 /katılımcı)

1200

1100

1000

900

800

700

600

500

400

300

200

100

8.000

6.000

4.000

2.000

0

12,20 12,54 12,50

2,3

2.204

13

2.191

2,7

3.794 3.852

193 206

3.601 3.646

3,4

26,24

4,6

187 218 268 176

5.329

277

5.052

27,27

8,6

28,81

11,9

30,23

11,9

55,79

24,9

25,0

61,12

62,70

40,0

67,61

48,0

316 412 392 447 409 638 710

2004 2006 2008 2010 2012 2014 2016 2018 2021 2022 2024

Katılımcı (Firma ve Firma Temsilcisi) Sayısı

6.394

327

6.067

9.371 9.472

1.291

563

8.080 8.909

Toplam Fuar Alanı

(1000 x m2 )

11.082

11.488

760 1.026

10.322 10.462

18.612

17.267

Fuar Alanı Kullanımı

(m2/katılımcı)

22.092

2004 2006 2008 2010 2012 2014 2016 2018 2021 2022 2024

Toplam Ziyaretçi Sayısı Yerli Ziyaretçi Sayısı Yabancı Ziyaretçi Sayısı

Büyük başarılara ve memnuniyet oranına imza atan 2024 Maden Türkiye Fuarı’nda yapılan ankete yanıt veren

firma ve firma temsilcilerinin yüzde 93’ü, 6-9 Mayıs 2026 tarihleri arasında düzenlenecek olan 2026 Maden

Türkiye Fuar’ına tekrar katılacaklarını belirttiler. Öyle görünüyor ki, Maden Türkiye Fuarı gelecekte de kendi

rekorlarını kırmaya devam edecek.

1.345

1.614

20.478

24.000

22.000

20.000

18.000

16.000

14.000

12.000

10.000

8.000

6.000

4.000

2.000

0

26.000

24.000

22.000

20.000

18.000

16.000

14.000

12.000

10.000

8.000

6.000

4.000

2.000

0

80,0

70,0

60,0

50,0

40,0

30,0

20,0

10,0

0,0

Toplam Ziyaretçi Sayısı

Toplam Ziyaretçi Sayısı

Fuar Alanı (1000x m2) &

Fuar Alanı Kullanımı (m2/katılımcı)

22 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 23



VAKIF’TAN HABERLER

Güven Önal ve

TÜYAP

2003 yılında Güven Hoca’nın hayalleriyle TÜYAP‘ın fuarcılık alanındaki

engin tecrübesi birleşerek Maden Türkiye Fuarı’nı yarattı. Madencilik

sektörünün duayeni, dünyaca tanınan hocamızın desteği, sektörü yakinen

tanıması ve bitmez tükenmez enerjisi ile hep yanımızda oldu ve ileri

gitmemize büyük katkı sağladı.

Fuarın ulusal ve uluslararası

platformlarda saygın bir

konuma ulaşmasında, Güven

Önal’ın liderliği, rehberliği

ve engin bilgisi yadsınamaz

bir gerçektir. Onun azmi

ve çalışkanlığı, sadece

madencilik sektörüne değil,

aynı zamanda iş dünyasına

ve akademik çevrelere de

ilham kaynağı olmuştur.

Geçmişe dayalı dostluğumuz, ağabeyliği ve hocalığı beraberinde

güç birliğimiz sayesinde Avrasya coğrafyasının en etkili ve kapsamlı

fuarlarından birini gerçekleştirdik. Başladığı her işte hep daha büyüğünü

ve daha iyisini hedef kabul eden hocamızla TÜYAP’ın çalışma tarzı her

zaman paralel oldu. Bundan sonra da bu ilkelerle fuarın gelişimine katkı

sağlayacağız. Güven Önal, duruşu ve hayata bakışıyla her zaman yanımızda

olacak ve bize ışık tutacak.

Bu işbirliğinin ve dostluğun gelişimine zemin hazırlayan TÜYAP Yönetim

Kurulu Başkanı Bülent Ünal, fuarın ve sektörün gelişmesine Güven Hoca

ile çalışmaktan her zaman şeref duyan ve ondan feyz alan TÜYAP Genel

Müdür Yardımcısı Hakan Mirgün ve Maden Türkiye ekibi, onu her zaman

saygı, sevgi, sorumluluk ve özlemle anacaktır.

Güven Önal, 1963 yılından itibaren Türkiye maden endüstrisinin gelişmesi

için özveriyle çalışmış, bilgi ve deneyimlerini sektördeki genç nesillere

aktarmaktan hiçbir zaman geri durmamıştır. Sektör duayeni, akademisyen

ve Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı Başkanı olarak, madencilik alanında

yenilikçi yaklaşımları ile projeleri destekleyerek, Türkiye’nin madencilik

sektöründe dünya çapında tanınmasına büyük katkı sağlamıştır. Madencilik

sektöründeki emekleri ve enerjisi ile Maden Türkiye Fuarı’nın bu denli

büyük bir organizasyon haline gelmesinde önemli bir rol oynamıştır. Fuarın

ulusal ve uluslararası platformlarda saygın bir konuma ulaşmasında, Güven

Önal’ın liderliği, rehberliği ve engin bilgisi yadsınamaz bir gerçektir. Onun

azmi ve çalışkanlığı, sadece madencilik sektörüne değil, aynı zamanda iş

dünyasına ve akademik çevrelere de ilham kaynağı olmuştur.

Her zaman sektördeki meslektaşları tarafından saygıyla anılan Güven Önal,

aramızdan ayrılmış olsa da ortak değerlerimiz ile oluşturulmuş 20 yılı aşkın

bir birliktelik; birbirini dinleyen, anlayan, iyiyi yapabilmek için güçlerini,

akıllarını birleştiren, yeri doldurulamayacak bir dostluk toplumumuz için

biliyoruz ki çok iyi ve etkili bir örnek olarak hep yaşayacak.

TÜYAP

24 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN



VAKIF’TAN HABERLER

Katılımcıların fuar izlenimleri

Kuvars

Makine

Erden Tüzünalp

Firma Kurucusu

Uzun yıllar Türkiye’de

ve dünyanın çeşitli yerlerinde

maden projelerinde

yönetici olarak çalıştıktan

sonra üç yıl önce, pandemi

sürecinin tam ortasında

ekibimizle birlikte kendi

firmamızı kurduk. Kuvars

Makine böyle doğdu. Madencilik

sektörüne yönelik

yenilikçi makine ve ekipman

çözümleri üreterek

Türk madenciliğin gelişimine

katkı sunmaya çalışıyoruz.

Maden Türkiye Fuarına

daha önce çalıştığımız

şirketler adına katılmıştık.

Pandemi sonrası yapılan

fuara Kuvars Makine

olarak ilk defa katıldık

ve ikinci kez buradayız.

Fuarın yıllar içinde büyümesini

görmek bizi mutlu

ediyor. Maden Türkiye

Fuarının sektöre yönelik

spesifik bir fuar olarak

doğru alıcı ile doğru tedarikçiyi

bir araya getiriyor.

Bu sebeple, bundan sonra

da katılmak istiyoruz. Hatta

aynı lokasyonda yerimizi

almayı arzuluyoruz.

Standart

Pompa

Ramazan Günay

Satış Yöneticisi

Standart Pompa 1957 yılından

beri faaliyet gösteriyor

ve şu anda Türkiye’nin

en büyük yerli

pompa üreticisi konumunda

bulunuyor. Tek ve çok

kademeli santrifüj pompalar,

hidroforlar, yangın

pompaları, özel proses

pompaları ve özellikle

maden sektörüne yönelik

çamur grubu pompalarının

üretimini yapıyoruz.

Maden Türkiye Fuarına

üst üste üçüncü kez katılıyoruz.

Fuarın sektör

tarafından dikkatle takip

edildiğini gözlemliyoruz.

Hem eski müşterilerimizle

ilişkilerimizi daha

da geliştirmek hem yeni

müşterilere ulaşmak hem

de ürünlerimizi sergilemek

için bu fuarı bir fırsat

olarak görüyoruz. Fuarın

katılımcı ve ziyaretçi sayısının

yıldan yıla arttığını

gözlemliyoruz. Maden

Türkiye’nin yüksek potansiyelli

bir fuar olduğunu

düşünüyoruz, bu nedenle

sonraki fuarlara da mutlaka

katılacağız.

Tesim

Global

Ali Şahin Dokuyucu

Yönetim Kurulu Üyesi

1998 yılında Depar Elektrik

olarak kurulan firmamız

2013 yılından itibaren

de Tesim Global adıyla

maden makina, ekipman

ve tesis kurulumu faaliyetlerine

devam ediyor.

Kendi ürettiğimiz makine

ve ekipmanlara ek olarak,

Sandvik kırma eleme bölümünün

de Türkiye, Batı

Afrika ve Orta Asya bayiliğini

yürütüyoruz.

Sandvik bayisi olarak

Asya ve Afrika’da daha

önce çeşitli fuarlara katılmıştık

fakat Tesim olarak

Maden Türkiye Fuarına

ilk kez katılıyoruz. Fuarın

hem tatılımcı hem de ziyaretçiler

için çok verimli

geçtiğini gözlemliyoruz.

Müşteriler açısından yüzlerce

firmayı bir arada bulmak,

firmalar açısından da

bir yılda ulaşabilecekleri

müşteri kitlesine birkaç

gün içinde ulaşabilme imkânı

çok güzel. Bundan

sonraki fuarlara da mutlaka

katılacağız.

FKK Güney

Oto A.Ş.

Burak Akdoğan

Jeoloji Mühendisi

FKK Grubu, 1957 yılındaki

kuruluşundan bugüne

otomotiv, maden, denizcilik,

endüstriyel ürünler

ve inşaat sektörleri için

üretim yapan dünyanın en

önemli yedek parça üreticileri

arasındadır. FFK

olarak, otomotiv, tekstil ve

inşaat gibi sektörlerine yönelik

üretiminin yanı sıra

maden sektörü için kauçuk

değirmen astarları ve liftbarlar

üretiminde dünyanın

üçüncü büyük üreticisi

konumundayız.

Maden Türkiye Fuarına

katılmış olmaktan mutluyuz.

Burada mevcut

müşterilerimizin yanı sıra

potansiyel yeni müşterilerle

de bir araya gelme

olanağı buluyoruz. Mevcut

müşterilerimizin geri

bildirimini alıyor, yeni

müşterilere ürünlerimizi

tanıtıyor, yeni iş bağlantıları

kuruyoruz. Fuar hem

iş hem sosyalleşme adına

çok önemli fırsatlar yaratıyor.

Biz de bu fırsatları değerlendirmek

için bundan

sonraki fuarlara da mutlaka

katılmayı düşünüyoruz.

CSK Sondaj

Makina

Şebnem Çaşka

Finans ve İnsan

Kaynakları Müdürü

2013 yılında, “C” serisi

karotlu sondaj makinaları

ile sektöre giren CSK

Sondaj, bugün Ankara’daki

modern ve tam entegre

üretim tesisinde 7 farklı

ebatta yer altı ve yer üstü

sondaj makinaları üretiyor,

Türkiye’nin yanı sıra

4 kıtada 22’den fazla ülkeye

ihracat yapıyor. Firma

olarak ayrıca, yedek parça

imalatı ve satış sonrası

servis hizmetleri de gerçekleştiriyoruz.

CSK Sondaj firması olarak

Maden Türkiye Fuarına

yaklaşık 10 yıldır katılmaktayız.

Bu yıl da geçen

yıllardaki gibi fuarın ve

fuar katılımının oldukça

başarılı olduğunu görüyoruz.

Fuar sayesinde dış

pazarda kendimizi tanıtma

fırsatı bulduğumuz kadar,

iç pazarda da bize ulaşamayan

firmalara ulaşabiliyoruz.

Ayrıca, bize de

hergün biraz daha gelişen

pazardaki yenilikleri takip

etme olanağı sağlıyor.

Dolayısıyla, Maden Türkiye

Fuarına önümüzdeki

yıllarda da katılacağımızı

şimdiden söyleyebilirim.

FMY

Kimya

Selim Yılmaz

Satış ve Operasyon

Müdürü

2016 yılında kurulan FMY

Kimya, madencilik sektörüne

enjeksiyon kimyasalları,

zemin stabilizasyonu,

ankraj sabitleme, püskürtme

betonlar için fiber donatı

ürünleri ve benzeri

çeşitli ürünler sunuyor. Bu

fuarda öncelikle tanıtmak

istediğimiz ürün, kömür

madenlerine yönelik yanmaz

dolgu köpükleri. Bu

ürün, boşlukların doldurulması

ve gaz sızıntılarının

engellenmesinde mükemmel

bir çözüm olarak

öne çıkıyor.

Maden Türkiye Fuarına

üst üste üçüncü katılımımız

bu. Fuarın bizim açımızdan

önemli yanı tüm

sektör bileşenlerini, tüm

tedarikçi ve alıcıları bir

çatı altında toplaması. Potansiyel

müşterilerle ilişkiye

geçmek, sektörü tanımak,

daha iyi çözümlerin

temelini atmak için buradayız.

Mevcut müşterilerimizin

bizi burada ziyaret

etmelerinden de büyük keyif

alıyoruz. Bundan sonraki

fuarlara da kesinlikle

katılacağız.

Weber Mining

And Tunneling

Caner Tuz

Uygulama Baş

Mühendisi

Tünelcilik ve yer altı madencilik

sektörüne yönelik

yer altı kimyasalları üreten

ve bunların uygulamasına

ilişkin teknik projeleri

gerçekleştiren bir firmayız.

Weber, Fransa merkezli

bir firma. Ürünlerimiz

Fransa’da üretiliyor

ve dünyanın dört yanına

dağılıyor. Ekiplerimiz de

yine dünyanın dört yanında

bilfiil sahada uygulamaları

gerçekleştiriyor.

Maden Türkiye Fuarı bize

iş ortaklarımızla daha kolay

iletişim kurma, ve projelerimizi

daha etkili bir

şekilde hayata geçirme fırsatı

sunuyor. Bizim çalışma

alanımızda iletişim son

derece önemli ve bu konuda

fuarın sağladığı olanaklar

için müteşekkiriz. Fuarın

yıllar içindeki gelişimi

bizi de memnun ediyor

fakat uluslararası ayağının

daha da geliştirilmesi

gerektiğini düşünüyoruz.

Önümüzdeki fuarlara da

katılmayı düşünüyoruz.

SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 27



VAKIF’TAN HABERLER

VAKIF’TAN HABERLER

Turbo

Makina

Ünal

Mühendislik

Hansa-Flex

Türkiye

Çolakoğlu

Makina

Yılmaz

Redüktör

Talpa

Makine

Can Özdemir

Genel Müdür

Cihan Ünal

Firma Sahibi

Mevlüt Yıldırımöz

Genel Müdür

Yeşim Topaloğlu

Ar-Ge Yöneticisi

Murat Gedikoğlu

Satış Müdürü

Leman Sezginsoy

Yönetim Kurulu Üyesi

1989 yılında İstanbul’da kurulan

Turbo Makina, inşaat, maden,

çimento, petrol ve doğal gaz

sektörlerine makina ve ekipman

satış ve servis hizmetleri veriyor.

İstanbul merkez ve Ankara şubemizin

yanı sıra, Glasgow’daki

ihracat şirketimiz ve New

York’taki lojistik destek büromuz

sayesinde müşterilerimize

global çözümler sunuyoruz.

Maden Türkiye Fuarına katılımımız,

sektör profesyonelleri ile

verimli görüşmeler yapmamıza

ve temsil ettiğimiz markaların

ürünlerini tanıtmamıza olanak

sağladı. Beklentilerimizin fazlasıyla

karşılandığını ve iş birlikleri

açısından çok değerli bağlantılar

kurduğumuzu belirtmek

isterim. Ayrıca, Fuarda Türkiye

içinde ulaşamadığımız bazı madenci

firmaların yetkilileri ile

tanışma olanağı da bulduk. Önümüzdeki

fuarlara da katılmayı

kesinlikle planlıyoruz. Çünkü

bu tür etkinlikler hem mevcut

müşterilerimizle ilişkilerimizi

güçlendirmek hem de yeni müşteriler

kazanmak için mükemmel

fırsatlar sunuyor.

Ünal Mühendislik, geçmişi 40

yıla dayanan, İzmir merkezli bir

aile şirketi. Makine yüksek mühindesi

olan babamız tarafından

kurulmuş. Ben maden yüksek

mühendisiyim ve maden mühendisi

olan kardeşimle birlikte ikinci

kuşak olarak devam ediyoruz.

Laboratuvar ölçeğinde maden

makineleri üretiyoruz. Tasarım

ve geliştirmesini kendi yaptığımız

makineleri hem iç hem de

dış piyasaya sunuyoruz. Bu fuarda

da yeni çeneli kırıcı ve gemini

tipi sallantılı masa gibi ürünlerimizi

görücüye çıkarıyoruz.

Maden Türkiye Fuarına ilk yapıldığı

yıldan beri katılıyoruz.

Sektörde faaliyet gösteren bir

şirket olarak bu tür organizasyonların

öneminin farkındayız.

Maden Türkiye de bunlar arasında

en önemlisi. Bu nedenle bu

yıl stant alanımızı da büyütmüş

olarak burada ürünlerimizi sergiliyoruz.

Bir sonraki fuarda da

muhtemelen stant alanımızı daha

da büyütmüş olarak yerimizi alacağız.

1962 yılında Almanya’da bir

aile şirketi olarak kurulan HAN-

SA-FLEX, hidrolik hortum üretiminden

tüm hidrolik sistemlerin

planlanması, kurulumu, bakımı

ve optimizasyonu alanlarında

hizmet veriyor. Türkiye’de ise

16 yıldır HANSA-FLEX Türkiye

olarak pazarda yer alan firmamız,

mobil ve sabit hidrolik

sistemlerin planlanması, çalıştırılması

ve optimizasyonu için

A’dan Z’ye akışkan teknolojisinin

tamamını sunuyor.

Maden Türkiye Fuarına ikinci

kez katılıyoruz. Son derece verimli,

müşteri ağımızı genişlettiğimiz

mevcut müşterilerimizle

yeni ürünler üzerine görüşmeler

yaptığımız çok faydalı bir fuar

oldu. İsmimizi duymuş ancak

iletişim imkanı bulamamış bir

çok müşteri adayı stadımızı ziyaret

ederek hem bizleri yakından

tanımış oldu hem de maden

sektörüne özel ama aslında bizim

sürekli olarak stoklarımızda bulundurmuş

olduğumuz ürünleri

inceleme fırsatı buldu. Bu anlamda,

fuar beklentimizi fazlasıyla

karşıladı, bundan sonraki

yıllarda da bu ve benzeri fuarlara

katılmaya devam edeceğiz.

Çolakoğlu Makina 1980 yılından

beri madencilik sektörüne yönelik

ekipman üreten bir firma.

Yurt içi ve yurt dışı anahtar teslim

projelerin yanı sıra 6 yıldır

da Trabson’daki ofisimizde arge

faaliyetlerimizi sürdürüyoruz.

Sektöre yönelik olarak anahtar

teslim projelerin yanı sıra flotasyon

tankları, kondisyoner tanklar,

taşıma sistemleri, konveyör

bant sistemleri üretiyor ve bu

sistemleri daha da geliştirmek

için araştırma ve geliştirme çalışmaları

yapıyoruz.

Firma olarak bu tür etkinliklere

genellikle katılıyoruz. Maden

Türkiye Fuarı da Türkiye ve

dünyadan sektör paydaşlarını bir

araya toplayan bir platform olarak

sektördeki yenilikleri izleme,

potansiyel müşterilerle bir araya

gelme, ürün ve hizmetlerimizi

tanıtma ve en genel anlatımla

sektörün nabzını tutma olanağı

sunuyor. Emeği geçenlere çok

teşekkür ediyoruz. Gelecekteki

fuarlara da mutlaka katılmayı

düşünüyoruz.

Yılmaz Redüktör, Mesut Yılmaz

tarafından 1958 yılında Şişhane’de

küçük bir atölye olarak kuruldu.

Şirketimizin çeşitli makine

parçaları imalatı ile başlayan

hikayesi Standart dişli kutuları

üretimi ile devam etti ve firmamız

bugün ikinci kuşak tarafından

Türkiye’de alanında lider

tüm dünyaya ihracat yapan saygın

bir makine üreticisi marka

haline getirildi.

Maden Türkiye Fuarına bu yıl

ilk kez katıldık. Sergilediğimiz

ürünler beklediğimizin ötesinde

ilgi gördü. Sektörümüz genel

itibariyle gelişime açık ve ciddi

kapasiteye sahip makine imalatçılarından

oluştuğu için yabancı

müşterilere ulaşmak bizim için

çok önemli. Fuara yabancı katılımın

daha da artırılması gerektiğini

düşünüyoruz. Ülke olarak

aslında üretim konusunda tecrübeli

ve deneyimli bir yapımız var

ama yurtdışı müşterilerine daha

fazla ulaşmamız gerekli. Bundan

sonraki fuarlara da katılmayı düşünüyoruz.

Talpa Makine olarak, yer altı

madenciliğine yönelik iş makineleri

üretiyoruz. Bunlar arasında

kamyon ve yükleyicileri

sayabiliriz. Bu fuarda ilk defa

tanıttığımız bir yeraltı kamyonumuz

var. 20 tonluk Talpa ADT20

kamyonumuzu ilk defa burada

görücüye çıkardık. Bu kamyon,

kendi kategorisinde Türkiye’nin

ilk yerli makinesi olması bakımından

önem teşkil ediyor.

Bundan sonrası için de özellikle

elektrikli makineler üretmek için

arge çalışmalarımızı sündürüyoruz.

Maden Türkiye Fuarına bu yıl

dördüncü kez katılıyoruz. Sektörün

buluşma noktası olan bu fuarın

gayet iyi geçtiğini gözlemliyoruz

ve bunun için emeği geçenlere

teşekkür ediyoruz. Eski

katılımcılardan biri olarak fuarın

yıldan yıla geliştiğini gözlemliyoruz.

Hem alan hem katılımcı

sayısı bakımından her yıl kendini

aşıyor. Burası artık bizim evimiz

gibi, bundan sonra da mutlaka

katılacağız diyebilirim.

28 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 29



Marmomac 2024

Milli Katılım Başvuruları

Alınmaya Başlandı!

HPGR

24-27 Eylül 2024 | Verona / İtalya

Satış Fiyatı: 530 €/m²

C

M

Y

CM

MY

CY

YEARS

CMY

K

Başvuru ve Bilgi için:

emrah.ozturk@immib.org.tr

Ayrıntılı bilgi için: 0 212 454 07 81

Köppern başta klinker olmak üzere demir,

bakır, altın, molibden ve lityum cevheri gibi

yüksek aşındırıcı cevherlerin ya da cürufun

yüksek basınçlı merdanelerle (Roller Press

/ HPGR) ölçülmesinde uzmanlaşmış bir

Alman Şirketler Grubudur. Köppern

HPGR ve Havalı Separatörleri,

gübre, çimento, mineral ve

metal işleme endüstrisiyle ilgili

çeşitli prosesler için maliyet tasarrufu

sağlayan makinalardır.

3 ÜRÜNLÜ

HAVALI SEPARATÖR

30 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN

Adres : Dudullu OSB Mh. İmes Sanayi Sitesi

Telefon : +90 (216) 362 82 42

B Blok 201 Sk. No: 4 34775, Ümraniye / İstanbul / Türkiye E-Mail : info@turbomakina.com www.turbomakina.com



MAKALE

MAKALE

Türkiye Madencilik

Şûraları

Ülkemiz madenciliğinin gelişmesi çalışmalarında önemli bir yeri olan ve bu amaçla yapılan

mücadelelerin ön safında yer almış olan rahmetli Güven Hocamızı minnetle anmak hepimizin

görevidir. Bu çalışmaların bir bölümü de Türkiye Madencilik Şûralarıdır. Bugüne dek yapılan iki

şûranın gerçekleştirilmesinde büyük emekleri olan Hocamız, üçüncüsünün de en kısa zamanda

toplanması için hazırlık çalışmalarını hiç vaz geçmeden sürdürdü.

Yüksel Örgün Tutay

Prof. Dr. Jeoloji Müh.

Ali Vedat Oygür

Dr. Jeoloji Müh.

küreselleşme modeli çerçevesinde

madenlerin kim tarafından ve nerede

üretildiğinin artık bir önemi kalmadığını,

hammadde kaynaklarının değerlendirilmesinde

ekonomik ölçülerin

getirdiği sınırlamaların dikkate

alınmasının gerektiğini belirti. Şûra,

hazırlık komisyonları tarafından hazırlanan

raporların, ayrı oturumlar

biçiminde komisyon başkanları tarafından

şûra üyelerine sunulmasıyla

devam etti. “Madenciliğin Ülke Ekonomisindeki

Yeri ve Önemi” başlıklı

birinci oturumda, Muammer Öcal

madenciliğe genel olarak değindikten

sonra ülkemizin maden cevherlerine

dayalı sanayileri mercek altına

aldı. İsmet Kasapoğlu’nun sunduğu

«Madencilik Sektörünün Güçlendirilmesi”

başlıklı ikinci komisyon

raporunda madencilikle ilgili yazılı

düzenlemeler, kurum ve kuruluşlar,

teşvikler ve sektörde örgütlenme ele

alındı. Halim Demirel’in sunduğu

“Çevre ve Madencilik” başlıklı 3.

Komisyon raporunda madencilik faaliyetlerinin

çevreye etkisi, Türkiye

ve diğer ülkelerde madencilikle ilgili

çevre mevzuatı, Türkiye madencilik

sektöründe çevresel iyileştirme

yöntem ve uygulamaları ele alındı.

İkinci Madencilik Şûrasında son

olarak Fuat Karayazıcı tarafından

“Madencilikte Özelleştirme” raporu

sunuldu. Raporda özelleştirme genel

olarak tanıtıldıktan sonra, Türkiye’de

madencilik sektöründe yer

alan KİT’ler irdelendi, diğer ülkelerden

özelleştirme örnekleri verildi ve

KİT’lerin özelleştirilmesinde aranması

gereken nitelikler ile özelleştirme

konusunda komisyon tarafından

hazırlanan öneriler sunuldu.

Sunulan raporlarda ele alınan konular,

Şûra katılımcıları tarafından etkin

ve yoğun bir katılımla tartışıldı.

Şûranın en son oturumunda komisyon

başkanları, raporların tartışılması

sırasında getirilen eleştirileri

yanıtladılar. Şûra kapanış konuşmasını

başkan ETK Bakanı Dr. Veysel

Atasoy yaptı. Bakan, konuşmasında

yeraltı kaynaklarının ekonomiye kazandırılması

gerektiğini, diğer sanayi

kollarından farklı olan madenciliğin

güçlendirilmesi için özel teşvik

tedbirlerinin getirileceğini, çevrenin

korunmasının gelişmeyi ve sanayileşmeyi

engellememesi gerektiğini

belirtti.

Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı

(YMGV) öncülüğünde, sektörün

sorunlarını tüm tarafların katılımıyla

ele alıp çözüm yollarının aranması

amacıyla “Madencilik Şûraları”

düzenlendi. Bu amaçla ilk Türkiye

Madencilik Şûrası Güven Önal Hocamız

önderliğinde 21-22 Haziran

1990 tarihlerinde Ankara’da Milli

Kütüphane salonunda toplandı. Şûra

başkanlığını Devlet Bakanı İbrahim

Özdemir, yardımcılıklarını ise

YMGV Başkanı Prof. Dr. Erdoğan

Yüzer ve Doç. Dr. Süha Nizamoğlu

yaptılar. Şûranın Organizasyon

Komitesi’nde ÇİNKUR, Etibank,

KBİ, MTA, TDÇİ, TKİ, TTK genel

müdürleri, TMMOB Maden Mühendisleri

Odası başkanı, YMGV’den

Prof. Dr. Güven Önal, Atilla Yalçın,

Ömer Yenel ve Cahit Özden’in yanı

sıra madenci milletvekili Zeki Yavuztürk,

Başbakanlık Başdanışmanı

Erdemir Karakaş, Ege Metal adına

Antony Caouki ve ETAŞ adına İsmet

Kasapoğlu yer aldılar. Dönemin

Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın açılış

konuşmasını yaptığı ilk oturumun

ardından ikinci oturumda Prof. Dr.

Güven Önal “Madencilik Potansiyeli

ve Bu Potansiyelin Değerlendirilmesi”,

üçüncü oturumda İsmet

Kasapoğlu “Ulusal Madencilik Politikası

ve Yasal Düzenlemeler”, dördüncü

oturumda Prof. Dr. Erdoğan

Yüzer “Madencilik Eğitimi ve Sorunları”

başlıklı raporlarını sundular.

Şûranın son oturumda ise katılımcılar

raporlar hakkındaki görüşlerini

dile getirdiler. Şûrada sunulan bildiriler

daha sonra YMGV tarafından

“1. Madencilik Şûrası” başlığıyla

kitap haline getirilerek yayınlandı.

İkinci Madencilik Şûrasının hazırlık

çalışmaları, Ocak 1993’de başladı.

Hazırlık çalışmaları sırasında

oluşturulan komisyonların hazırladığı

raporların tartışıldığı Şûra 11-15

Kasım 1993 tarihlerinde Ankara’da,

MTA Kültür Sitesi’nde toplandı.

Şûranın başkanlığını Enerji ve Tabii

Kaynaklar Bakanlığı (ETKB)

yaptı. Şûranın düzenleme kurulunda

ise Etibank, ÇİNKUR, KBİ, MTA,

TDÇİ, TKİ, TTK Genel Müdürlükleri,

TMMOB - Jeoloji, Maden

ve Jeofizik Mühendisleri Odaları

temsilcileri, Anadolu Madencileri

Derneği, Ege ve İstanbul Maden İhracatçıları

Birliği, Genç Madenciler

Derneği, Maden Müstahsilleri Birliği,

Mermerciler Derneği, Türkiye

Madenciler Derneği ve YMGV yer

aldılar. Dönemin Cumhurbaşkanı

Süleyman Demirel yaptığı açılış konuşmasında,

Dünya’ya egemen olan

Üçüncü Şûra hazırlıkları

Üçüncü Madencilik Şurası’nın

YMGV koordinatörlüğünde 2020 yılında

gerçekleştirilmesi planlanmıştı

ancak pandemi nedeni ile Şûra ileri

bir tarihe ertelendi. Bununla birlikte

Üçüncü Madencilik Şûrasının hazırlıkları

ETKB, madencilik sektörü

ile ilgili kamu kurumları, sektördeki

STK’lar, madencilik şirketleri ve üniversitelerden

katılan akademisyenler

tarafından 2019 yılında başladı. Şûraya

hazırlık çalışmaları kapsamında

27 Eylül 2019 tarihinde İstanbul’da

İTÜ-Maçka Sosyal Tesisi salonlarında

yapılan toplantıda Şûra çalışmalarını

yürütecek komisyonlar oluşturuldu.

Toplantının açılışında, Prof.

Dr. Güven Önal katılımcıları gündem

hakkında bilgilendirerek, yapılan

temaslar sonucu 20 Kasım 2019 tarihinde

Ankara’da bir “Madencilik

Çalıştayı” düzenlenmesi kararı alındığını

bildirerek, çalıştay gündemini

belirlemek ve ilgili komisyonları

oluşturmak için bu toplantının yapıldığı

aktardı. Güven Hocamız, geçmiş

yıllarda yapılan 1. ve 2. Madencilik

Şûralarıyla ilgili bilgiler vererek, bu

iki Şûranın yönetmelik olmadan yapıldığını,

3. Şûranın hazırlıklarına da

bu tecrübeye göre başlandığını belirterek,

Şûraya 5 temel konu ile ilgili

hazırlık yapılmasını ve çalışmaları

yürütecek komisyonların kurulmasını

önerdi. Güven Hocanın önerileri

doğrultusunda, 1-Türkiye’nin Maden

Potansiyeli ve Değerlendirilmesi Komisyonu;

2-Ulusal Madencilik Politikası

ve Yasal Düzenlemeler Komisyonu;

3-Çevre, İSG ve Sosyal Boyutuyla

Madencilik Komisyonu; 4 -Madencilik

Eğitimi ve Tanıtımı Komisyonu;

ve 5-Madenciliğin Finansmanı ve

Teşvikler Komisyonu kurularak çalışmalara

başlandı.

3. Madencilik Şûrası hazırlıkları kapsamında

düzenlenen Çalıştay 20 Kasım

2019 tarihinde Ankara’da MTA

Genel Müdürlüğünde ETKB, MTA,

madencilik alanındaki STK temsilcileri,

meslek odalarının temsilcileri

ve akademisyenlerin katılımıyla gerçekleştirildi.

Sn. Sadrettin Alpan’ın

onur konuğu olarak katıldığı çalıştayın

açılış konuşmasını Prof. Dr.

Güven Önal yaptı. Güven Hoca Şûra

hazırlık çalışmaları hakkında bilgi

verdikten sonra, ülkemizin maden

potansiyelini rakamlarla değerlendirerek,

madenciliğin ülkemiz ekono-

32 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN

SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 33



MAKALE

misi açısından önemini vurguladı.

Madencilik STK’ları Sözcüsü Aydın

Dinçer, MTA Genel Müdürü Cengiz

Erdem ve ETKB Bakan Yardımcısı

Şeref Kalaycı tarafından yapılan

açılış konuşmalarından sonra yukarıda

belirtilen komisyonlar tarafından

hazırlanan raporların sunumuna geçildi.

Aşağıda kısaca tanıtılan komisyon

raporlarının sunumunu takiben,

her rapor ayrı ayrı tartışmaya açıldı.

“Türkiye’nin Maden Potansiyeli ve

Değerlendirilmesi Komisyonu” raporu,

komisyon başkanı Prof. Dr.

Erdoğan Yüzer tarafından sunuldu.

Yüzer, geçmişte yapılan iki madencilik

Şûrası hakkında özet bilgiler

verdikten sonra, madenciliğin ülkelerin

ekonomileri üzerindeki etkilerini

vurgulayarak, ülkemizin doğal taş,

bor, trona, uranyum-toryum ve NTE

rezervlerinin önemi ve 1. Madencilik

Şûrasından bu yana trona, fosfat, bor,

altın, doğal taş ve agrega üretimine

yapılan yatırımlar hakkında bilgiler

verdi.

“Ulusal Madencilik Politikası ve Yasal

Düzenlemeler Komisyonu” raporu

Cemil Ökten tarafından sunuldu.

Ökten, hazırlanan raporun üzerinde

çalışılarak daha iyi hale getirilmesi

gerektiğini belirterek, sürdürülebilir

madenciliğin önemine ve madenciler

ile kamu kurumları arası koordinasyon

eksikliğine dikkat çektiği sunumunda

ÇED sürecinin tek seferde ve

tek merkezden sonuçlandırılmasını

ve kamu kuruluşlarının madenciliği

kolaylaştırıcı ve denetleyici bir işlev

üstlenmeleri gerektiğini belirtti.

“Çevre, İSG ve Sosyal Boyutuyla

Madencilik Komisyonu” raporu

M. Oğuz Güner tarafından sunuldu.

Raporda, sürdürülebilir kalkınma

ilkeleri gözetilerek çevreye uyumlu,

iş sağlığı ve güvenliğinden ödün

vermeden, sosyal mutabakat içinde

madenciliğin mümkün olduğunu

belirtilerek, çevre ile kalkınma arasındaki

sınırın iyi tanımlanmaması

durumunda iki tarafın da kaybedeceği,

kalkınma olmadığında çevre

yatırımlarının da yapılamayacağı savunuldu.

Güner, çok tehlikeli grupta

yer alan madencilik sektörünün yüzde

3,6 ile en çok iş kazası görülen

üçüncü sektör olduğunu, madenlere

denetime gelen iş müfettişlerinin

meslek mensubu olması gerektiğini,

çevre konusunda 40 civarı mevzuat

olmasının sakıncalarını, ÇED ve

Maden Atıkları Yönetmeliklerinin

yeniden ele alınmasını gereğini ifade

etti.

“Madencilik Eğitim ve Tanıtımı Komisyonu”

raporu Prof. Dr. Remzi Karagüzel

tarafından sunuldu. Raporda,

dünyada ve Türkiye’de yerbilimleri

eğitiminin tarihçesi ayrıntılı olarak

sunduktan sonra, güncel duruma değinilerek,

günümüzde öğrencilerin

yerbilimleri bölümlerini tercihinde

büyük azalma olduğu, tercihin azalmasında

işsizlik, ücret düşüklüğü,

sektör beklentisi ile yetişen öğrencinin

niteliklerinin örtüşmemesi gibi

faktörlerin etkili olduğunu vurgulandı.

Karagüzel, uygulamalı eğitimin

önemine değinerek, stajların öğrenci

çokluğu, kurumlarda yeterli kontenjan

olmaması nedeniyle salonlarda

ders olarak anlatılarak geçiştirildiği

belirtilip, hizmet içi ve sürekli eğitim,

mesleki gelişim, yetkin kişiler

konularında özet bilgiler aktardı.

“Madenciliğin Finansmanı ve Teşvikler

Komisyonu” raporu Tarkan

Büyükbaşaran tarafından sunuldu.

Büyükbaşaran, iyi hazırlanmış bir

arama dönemi raporunun işletme dönemine

geçişte, finansman konusunda

kolaylık sağlayacağını belirterek,

yatırımcılar için hayati önem taşıyan

konuları başlıklar halinde sundu. Ayrıca

ruhsat sürelerinin işletme projesi

ve rezerv ömrüyle uyumlu olması,

ruhsat büyüklüklerinin rezerv miktarı

dikkate alınarak belirlenmesi, ruhsat

devrinin maden kanunundan çıkarılıp,

ticaret kanununun bir parçası

olması konuları da raporda ele alındı.

Orman izinlerinin ruhsat süresi

kadar olması ve orman bedellerinin

düşürülmesi, maden atık ve artıklarının

farklı amaçlarla değerlendirilmesinin

önünün açılması, mermer

ve agregada arama dönemi olması

talep edilmesi ve maden firmalarının

finansmana ulaşabilmesi için düzenlemeler

yapılması gerektiği belirtilen

raporda, sektörün ARGE teşviki ve

çeşitli vergi indirimleriyle desteklenmesi

gerektiği de vurgulandı. Çalıştayın

tamamlanmasından sonra,

dönemin ETK Bakanı Fatih Dönmez

başkanlığında 23 Aralık 2020 tarihinde

web üzerinden Madencilik Şûrası

Ön Hazırlık Toplantısı yapıldı ve

Şûra gerçekleşene kadar çalışmaların

sürmesi kararlaştırılmıştır.

Rahmetli Güven Hocamızın madencilik

şûrasına verdiği önemin

bilincinde olarak, madenciliğimizin

sıkıntı içerisinde olduğu bu dönemde,

zaten hazırlıkları tamamlanmış

ve öncekinden bu yana 30 yıl geçmiş

olan Üçüncü Madencilik Şûrasını

gerçekleştirmeyi bir görev bilmeliyiz.

Kuşkusuz, Şûra Hazırlık Çalıştayında

sunulan raporlar günün gereksinimlerine

uygun olarak yeniden

gözden geçirilebilir.

TURKISH

HIGH QUALITY IRON, CHROMIUM&COPPER

ORE AND CONCENTRATES

Production and Export

Since 1940

• Metallurgical Lumpy Chromium Ores

• Metallurgical Chromium Concentrates

• Refractory Lumpy Chromium Ores

• Refractory Chromium Concentrates

• Chrome Refractory Ladle & Foundry Sand

• Iron Ore Concentrate

• Ultra Fine Magnetite Powder (for coal washing process)

• Copper Concentrate

Head Office

Ataç 1 Sok. 35/6

Yenişehir 06420 ANKARA,TURKEY

Tel : (0312) 430 28 80

Fax : (0312) 433 90 47

e-mail : bilfer@superonline.com

34 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN



MÜTEVELLİ HEYET TOPLANDI

PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

Prof. Dr. Güven Önal

1940 - 2024

Türkiye madencilik

sektörünün onarılmaz

kaybı: Prof. Dr. Güven Önal

Prof. Dr. Erdoğan Yüzer

Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı Kurucu Başkanı

“Türkiye’de madencilik, olması gereken yerden oldukça

uzaktadır. İyi bir stratejik planlama ve özendirme ile bugünkünden

çok ileri noktalara taşınabilir. Ülkemizin gerçek

kalkınması, cari açığın ortadan kaldırılması ve refahın tüm

ülke düzeyine yayılması ülke madenlerinin işletilmesi ve metal

üretim endüstrisinin kurulmasına bağlıdır.” (İTÜ Dergisi,

Temmuz-Eylül 2015).

Yukarıdaki satırlar, benim 62 yıllık yol arkadaşım, can yoldaşım,

sırdaşım, ayrıcalıklı dostum, Güven Önal kardeşimin

kaleminden alıntıdır.

1962 yılında İTÜ Maden Fakültesi’nin tarihi Maçka binasında

başlattığımız birlikteliği, 1960-1980 arasında akademik

hayatımızın koşturması içinde geçti. Bu birliktelik 1980’den

günümüze kadar olan yıllarda bir ‘Kader Yoldaşlığı”na dönüştü.

İTÜ Maden Fakültesi’nde Türkiye’nin en zor yıllarında,

1982-91 arasında 9 yıl idari görev üstlendim. Bu dönemin

YÖK ile birlikte gelen inanılmaz zorluklarının aşılmasında

en büyük yardım ve katkıyı rahmetli Güven Önal ve Mahir

Vardar kardeşlerimden gördüm. Onlar olmasaydı, üniversite

camiasında günümüze kadar gelen “Maden Fakültesi bir başkadır”

farkındalığının temelleri atılamazdı. Kendilerine ömür

boyu ödeyemeyeceğim minnet borcum olduğunun her an bilincindeyim.

Yüce Allah’ın, yanına aldığı bu müstesna insan-

ları layık oldukları ortamlarda yaşattığına inanıyorum!

Prof. Dr. Güven Önal hocamızın vefatına kadar yönetim

kurulu başkanlığını sürdürdüğü Yurt Madenciliğini Geliştirme

Vakfı iki yıl süren yoğun hazırlık çalışmalarından

sonra 14.02.1986 tarihinde resmen kuruldu.

Halen örnek alınacak nitelikteki ‘Vakıf Resmi Senedi’ni

hazırlayan 16 kurucu üyeden 11’i ebediyete göçtü. Kendilerini

rahmetle anıyorum. Vakfın isminde de belirtilen

kuruluş amaçlarını gerçekleştirmek için ilk üç dönemde

(1986-1993) yönetim kurulu başkanı olarak görev

aldım. Bu süre içinde günümüzde de tartışılan konuları

içeren iki Madencilik Şurasının yapılmış olması bu dönemin

en belirgin etkinlikleridir.

1993 yılından günümüze kadar geçen sürede Prof. Dr.

Güven Önal’ın geceli gündüzlü diyebileceğimiz yoğun

çalışmaları her türlü takdirin üzerindedir. Eğer ‘vakıf’

sözcüğü, bir faninin kuruluş amacı doğrultusunda kendisini

vakfetmesi ise bunun en anlamlı örneği Prof. Dr.

Güven Önal’dır. Bu nedenle geride kalan bizlere boşluğu

kolay doldurulmayacak bir miras bıraktı. Bu mirasa layık

olmak, kaçınılmaz borcumuzdur.

Prof. Dr. Güven Önal hoca, Vakıf yönetiminde geçirdiği

31 yıl boyunca sektörle ilgili, bilimsel, teknik ve sosyal

içerikli etkinliklerin fikir babası, tasarlayıcısı ve yürütücüsü

olarak büyük bir özveri ve emekle çalıştı. Bu dönemde

vakfın gerçekleştirdiği sayısız etkinlik arasından

birkaçını özellikle anmak isterim.

Türkiye madenciliğine emeği geçenleri unutulmayanlar

arasına koyabilmek için yapılan yayınlar, duayen madencimiz

Prof. Dr. Sadrettin Alpan için hazırlanan kitapla

doruğa ulaştı. Bu kitap sadece sektörden kişilerin

değil her Türk vatandaşının Türkiye’nin nereden geldiğinin

bilincine varabilmesi için gerçek anlamda bir baş

ucu kitabıdır.

Türk madenciliğinin yüz akı haline gelen Maden Türkiye

Fuarı’nın da altında Vakfın ve Güven Önal’ın imzası

vardır. Fuarın yıllar içindeki gelişimi gelecek için

de umut vericidir. Maden Türkiye Fuarı’nın temellerinin

atılmasında o dönemin yönetim kurulu üyesi Merhum

Selçuk Buyurgan’ın ısrarlı çabalarını da bilhassa anmayı

vicdani borç bilirim.

Vakfın düzenlediği teknik geziler de sektörün gelişimi,

madencilerin dünyadaki uygulamaları yerinde görerek

bilgi ve görgü edinmeleri açılından çok önemlidir. Neredeyse

tamamına Güven Önal’ın bizzat liderlik ettiği

bu gezilerde Alaska’dan Avustralya’ya, Güney Amerika’dan

Sibirya’ya kadar 5 kıtada sayısız maden ocak

ve tesisi yerinde incelenmiş, katılanların belleklerinde

unutulmaz anılar kalmıştır. Madenciliğin halka tanıtılması

ve kamuoyunda madencilikle ilgili olumsuz algının

kırılıp halkın desteğinin sektöre kazanılması için

gerçekleştirilen tanıtım ve halkla ilişkiler faaliyetleri de

Vakfın önemli çalışmalarındandır. Madencilik lobi çalışmalarından

basın bilgilendirme toplantılarına ve düzenli

televizyon programlarına kadar pek çok etkinliğin altında

da yine Güven Önal’ın imzası vardır.

Tüm bu etkinliklerdeki geniş vizyonu, insan ilişkilerindeki

olağanüstü başarılı çalışmaları kendisine yurt içinde

ve yurt dışında hak edilmiş bir ün ve ödüller kazandırdı.

Tabii, Güven Önal tüm bunları yaparken büyük bir özveri

gösterdi, yerine göre aile yaşamını, zamanını hatta sağlığını

bile yıllarca göz ardı etti. Çalışmalarındaki özveri

ve disiplinin yanı sıra yaptığı işe, dostlarına ve ülkesine

sadakati ve vefası ile Güven Önal hayranlık uyandıran bir

insandı. Benim değerlerime ve takdir gücüme göre, ülkemizin

yetiştirdiği ender kişilerden birisidir. Bilgi edinmedeki

ısrarlı çalışkanlığı, edindiklerini her ortamda öğrenci

ve meslektaşlarına aktarması, birikimini paylaşması her

faninin başarabileceği bir haslet değildir. Güven Önal hocanın

bilime, Türk madencilik sektörüne özellikle cevher

hazırlamaya yaptığı unutulmaz katkılarının yanı sıra

üretkenliğinin, sevecenliğinin ve beyefendi kişiliğinin

gelecek kuşaklara aktarılması geride kalanlar için yerine

getirilmesi gereken kutsal bir vefa borcu olmalıdır.

Özetle, ait olduğu üniversiteye, vakıflara, Türkiye madencilik

sektörüne güçlü bir aidiyet duygusu ile bağlanan,

hizmet duygusu ile bu değerleri yüceltmek azmi ve

kararlılığı içinde geçirilen bir yaşamı sürdüren Prof. Dr.

Güven Önal aramızda yok artık! Güven’siz yaşamak hepimize

çok zor gelecek. Onu ebedi alemde hoşnut edecek

ve mirasını sürdürme yolundaki çabalarımız ısrarla

sürecek! Söz!

Tüm sevenlerinin başı sağ olsun!

Yüce Allah rahmetini ve mağfiretini eksik etmesin!

36 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 37



PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

• Uluslararası deneyim: Öğrencilerinin uluslararası

deneyim kazanmalarını teşvik etmiş ve yurtdışında

eğitim ve araştırma fırsatları bulmalarına yardımcı

olmuştur.

• Etkinlik ve organizasyonlar: Öğrencilerin sosyal ve

profesyonel ağlarını genişletmeleri için konferanslar,

seminerler ve atölye çalışmaları düzenlemiştir.

Duayen Hocamız’ın öğrenci yetiştirme konusundaki bu

tutumu, onun akademik camiada “Hocaların Hocası”

olarak anılmasının sebeplerinden biridir. Prof. Dr. Güven

Önal’ın katkıları sadece akademik başarılarla sınırlı

kalmamıştır. Her zaman ileri görüşlü olan hocamız akademik

çalışmalarının yanı sıra;

Duayen hocamız

Prof. Dr. Güven Önal’ın

ardından…

İTÜ Maden Fakültesi Cevher

Hazırlama Mühendisliği Bölümü

1940 yılında Manisa’da doğan Hocamız Prof. Dr. Güven

Önal lisans eğitimini 1963 yılında İTÜ Maden Fakültesi’nde

tamamlamış ve aynı yıl Cevher Hazırlama

Anabilim Dalı’nda asistan olarak göreve başlamıştır.

1970 yılında doktorasını tamamladıktan sonra, 1970-72

yılları arasında İngiltere’de Imperial College’de araştırmalar

yapmıştır. 1979-1981 yılları arasında Alexander

von Humboldt Bursu ile ödüllendirilerek Berlin Teknik

Üniversitesi’nde araştırmalarda bulunmuştur.

1982-1991 yılları arasında İTÜ Maden Fakültesi Dekan

Yardımcılığı, 2004-2007 yılları arasında İTÜ Maden

Mühendisliği Bölüm Başkanlığı ve İTÜ Maden Fakültesi,

Maden Mühendisliği Bölümü, Cevher ve Kömür

Hazırlama Anabilim Dalı’nda 1984-1994 ve 2003-2007

yılları arasında 13 yıl Anabilim Dalı Başkanlığı görevini

sürdürmüştür. Daha sonra 2007 yılında Fakülte bünyesinde

O’nun önderliğinde kurulan ve halen Türkiye’de

ilk ve tek olan “Cevher Hazırlama Mühendisliği Bölümü’nün

2007-2008 eğitim-öğretim döneminde emekliliği

öncesi bir yıl süreyle Kurucu Bölüm Başkanlığı

yapmıştır.

Prof. Dr. Önal, Rus Bilim Akademisi Ekoloji ve Çevre

Bölümü ile Yugoslav Bilim Akademisi üyeliğine

seçilmiş, Balkan Ülkeleri Cevher Hazırlama Bilim ve

Teknoloji Akademisi Başkanlığı yapmış, 2010 yılında

Pittsburgh Üniversitesi Bilim Ödülü’nü kazanmıştır.

Kendisine, Romanya Baia-Mare Teknik Üniversitesi tarafından

“Fahri Profesör” unvanı verilmiştir. Prof. Dr.

Önal, Uluslararası Cevher Hazırlama Kongresi Bilim ve

Yürütme Komitesi üyeliği, Balkan Cevher Hazırlama

Kongresi Organizasyon Kurulu Başkanlığı ve Pittsburgh

Kömür Kongresi Organizasyon Kurulu üyeliği görevlerinde

bulunmuştur.

1981 yılında “profesör” olan hocamızın Türkçe ve yabancı

dilde toplam 36 kitap yazarlığı, ayrıca kitap bölümü ve

kitap editörlüğü ile birlikte 450’nin üzerinde bilimsel ve

teknolojik yayını bulunmaktadır. 200’ün üzerinde teknolojik

araştırma ve çalışmaya, yürütücü ve yönetici olarak

emek veren Hocamız çok sayıda proje koordinatörlüğü,

danışmanlık gibi endüstriyel faaliyetleri ve üniversite-sanayi

işbirliği konusunda çalışmaları yürütmüştür.

1963-2007 yılları arasında öğretim üyesi olarak sürdürdüğü

akademik hayatında sayıları yüzleri aşan lisans,

yüksek lisans öğrencileri ile 11 doktora tez çalışmasının

tamamlanmasında tez danışmanlığı görevini üstlenmiştir.

Hocaların hocası ünvanına en iyi yakışan hocamızın

7 doktora öğrencisi ulaştıkları Profesör ünvanı ile akademik

kariyerlerini sürdürmüşlerdir. Duayen Hocamızın

“Öğrenci Yetiştirme Yaklaşımı” aşağıdaki başlıklar altında

sıralanabilir:

• Birebir ilgi: Her öğrencisine birebir zaman ayırarak,

onların akademik ve kişisel gelişimlerine katkı sağlamıştır.

• Araştırma fırsatları: Öğrencilerine araştırma projelerinde

aktif roller vererek, onların bilimsel düşünme

ve problem çözme becerilerini geliştirmelerine yardımcı

olmuştur.

• Kariyer rehberliği: Öğrencilerinin kariyer hedeflerini

belirlemelerine ve bu hedeflere ulaşmalarına

yardımcı olacak rehberlik ve danışmanlık yapmış,

birçok mezun öğrencimizin sektörde kısa sürelerde

iş bulmalarına yardımcı olmuştur.

• Eğitim alanında yenilikler: Eğitim metodolojilerinde

yenilikçi yaklaşımlar getirerek, interaktif ve uygulamalı

öğrenme tekniklerini Türkiye’deki madencilik

eğitimine entegre etmiştir.

• Endüstri işbirlikleri: Madencilik endüstrisi ile üniversite

arasında köprüler kurarak, öğrencilerin gerçek

dünya deneyimleri kazanmalarını sağlamış ve

endüstriyel projelerde aktif rol almıştır.

• Uluslararası ilişkiler: Türkiye’nin madencilik alanındaki

uluslararası ilişkilerini güçlendirmek adına

birçok uluslararası konferans ve seminerlerde ülkeyi

temsil etmiştir.

• Sosyal sorumluluk projeleri: Madencilik faaliyetlerinin

çevresel etkilerini azaltma konusunda sosyal

sorumluluk projelerine liderlik etmiş ve sürdürülebilir

madencilik uygulamalarını teşvik etmiştir.

• Mentorluk ve danışmanlık: Kariyerlerinin başında

olan genç mühendis ve bilim insanlarına mentorluk

yapmış, onların profesyonel gelişimlerine katkıda

bulunmuştur.

Yukarıda sıralanan bazı özellikleriyle binlerce öğrencinin

yetişerek sektörde aranan isimler haline gelmesinde

öngörüleri, yol göstericiliği ve katkıları asla unutulamayacak

değerli hocamızın öğrenciler gözünden değerlendirilmesine

ilişkin aşağıda verilen cümleler onun değerini

ve eşsiz hocalık kariyerini en güzel anlatan ifadelerdir.

• “Hocamız, sadece bilgisiyle değil, insani değerleriyle

de bizlere örnek oldu. Onun sayesinde mesleki

etik ve sorumluluk bilincini kazandık.”

38 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 39



PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

• “Profesör Önal’ın dersleri, sadece madencilik alanında

değil, hayatın her alanında bize yol gösterici

oldu.”

• “Akademik hayatım boyunca karşılaştığım en ilham

verici kişiliklerden biriydi. Bilgiye olan tutkusu ve

öğrencilerine olan sevgisi unutulmaz.”

• “Her zaman öğrencilerinin yanında olan, onların

sorunlarına çözüm bulmaya çalışan bir hocaydı.

Bilimsel çalışmalarının yanı sıra insanlığa olan

katkılarıyla da hep hatırlanacak.”

Prof. Önal, Maden Fakültesi bünyesinde 1986 yılında

çok önemli bir proje kapsamında sınırlı bir alanda bir pilot

tesisin kuruluşuna önderlik etmiştir. Bugün 450 metrekarelik

alana sahip pilot tesis deney holü, içerdiği alet

ve donanımı bakımından Türkiye’nin en büyük entegre

cevher ve kömür hazırlama laboratuvarıdır. 1984 yılında

Etibank Genel Müdürlüğü’nün maddi katkılarıyla ilk temelleri

atılan Cevher ve Kömür Hazırlama Pilot Tesisi,

1988 yılında Fakültenin Maslak yerleşkesine taşınması

sonrasında yeni geliştirilen çağdaş cihazların da eklenmesiyle

her türlü teknolojik ve bilimsel araştırmanın

başarı ile yapıldığı laboratuvar haline gelmiştir. Vefatının

ardından bölüm olarak bu laboratuvara O’nun adını

yaşatmak adına “Prof. Dr. Güven Önal Pilot Tesisi”

adının verilmesi kararlaştırılmıştır.

Güven Önal, Türkiye madenciliğinin gelişiminde, maden

ve cevher hazırlama alanlarında ülkemiz, üniversitemiz

ve bölümümüzün ulusal ve uluslararası platformlarda

tanıtımında tükenmek bilmez bilimsel ve teknik

heyecanıyla çok değerli ve asla unutulamayacak katkılar

yaratmıştır.

Çok sayıdaki ulusal ve uluslararası mesleki kuruluşların,

vakıf ve derneklerin kurucusu ve yönetim kurulu üyesi

olan Prof. Dr. Önal Hocamız, ölümüne kadar İTÜ Vakfı

ve Deprem Vakfı’nın Yönetim Kurulu Üyeliği, Yurt

Madenciliğini Geliştirme Vakfı’nın (YMGV) Yönetim

Kurulu Başkanlığı görevini sürdürmüştür. 1986-1992

yılları arsında İTÜ Vakfı Genel Sekreterliği ve 1992 yılından

itibaren İTÜ Vakfı Mütevelli Heyeti Üyesi olarak

görev yapmıştır.

Madencilik camiasında geniş bir tabana yayılan Yurt

Madenciliğini Geliştirme Vakfı, bünyesindeki öğretim

üyeleri ve değişik konulardaki uzmanlarla ülke madenciliğinin

Ulusal ve Uluslararası platformlarda gelişmesi

doğrultusunda toplantılar düzenlemek, yayınlar yapmak,

raporlar hazırlamak ve kamuoyunu, sektör bileşenlerini

madencilik ve cevher hazırlama konularında

eğitmek amacıyla yayınlar yapmaktadır. YMGV’nin kuruluş

tarihinden 1990’a kadar iki dönem hocamız Prof.

Dr. Erdoğan Yüzer’in başkanlığı sonrası 1991 yılından

itibaren ölümüne kadar kesintisiz Vakıf Yönetim Kurulu

Başkanlığını sürdüren Güven Hocamızın önderliğinde

Vakıf amaçları doğrultusunda sayısız bilimsel, teknik ve

sosyal faaliyetlere imza atılmıştır. Bu yazı kapsamında,

tümünü saymanın olanaksız olduğu bu faaliyetler içinde;

Türkiye madencilik şuraları, sektöre yönelik teknik

projeler, çalışma grupları aracılığı ile sektörel raporların

hazırlanması, yurtiçi ve yurtdışı sempozyum, çalıştay ve

kongrelerin düzenlenmesi ve katılımlar, teknik geziler,

meslek içi eğitim seminerleri, madencilikle ilgili kitap

ve diğer yayınlar, Maden Türkiye Fuarı organizasyonu,

madencilik ödülleri, madenciliği kamuoyuna tanıtmaya

yönelik televizyon programları, mezuniyet ödülleri, öğrenci

bursları ve periyodik olarak yayınlanan Sektörmaden

dergisi gibi çok sayıda etkinliğin hayata geçirilmesinde

duayen Hocamızın fikir babası olması ve önderliği

onun vizyonunu ve misyonunu anlatmaya yeterlidir. Hocamızın

bıraktığı mirasın sonsuza kadar, sektörümüze,

meslektaşlarımıza, bilim insanlarına ve öğrencilerimize

ilham vermeye devam edeceğine inanmaktayız.

İTÜ Maden Fakültesi Cevher Hazırlama Mühendisliği

Bölümü üyeleri olarak, bölümümüzün kurulması ve

gelişmesindeki asla unutamayacağımız katkılarıyla duayen

Hocamızın ışığı bizlere daima yol gösterici olacaktır.

Sağlam karakter, hümanist, önderlik ve yöneticilik

yetenekleri, hayata ve mesleğe ilişkin öngörüleri, mesleğe

duyulan aşk ve bağlılığı, saygı ve sevgi, misyon ve

vizyon, çağdaşlık ve daha nicelerini bizlere aşılayan can

Hocamıza;

Bizlere bıraktığınız bayrağı sonsuza kadar daha da yukarılara

taşıyarak gelecek kuşaklara öğretileriniz doğrultusunda

aktarmaya söz veriyoruz.

Sonsuz saygı ve şükranlarımızla.

40 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 41



PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

Prof. Dr. Güven Önal

anısına

Prof. Dr. Suna Atak

İTÜ Maden Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi

Sevgili Güven’i 60 yıl kadar önce, bitirme ödevine numune

almak için Gebze’ye gidişimizde tanıdım. Hemen sonra

ben Amerika’ya gittim. Döndüğümde Cevher Hazırlama

kürsüsüne girmiş, doktora çalışmasını yapıyordu. Güven,

rahmetli arkadaşımız Yalçın (Kaytaz) ve ben uyumlu

bir araştırma grubu oluşturarak, pek çok projede birlikte

çalıştık. O günlerle ilgili sayısız anılarım var. Çalışmaların

bazısı okulda, bazısı da projeyi aldığımız firmalarda

yapılıyordu. Güven’in “düldül” dediği Volkswagen ile

çok yolculuklar yaptık. Eşi, sevgili Neşe, kardeşimin ilkokul

sınıf arkadaşı ve daha sonra İTÜ Vakfında çalışma

arkadaşım olarak, bu yakınlığımızı pekiştirdi.

Eski başkanımızın tutumu gereği, cevher hazırlama yurt

içinde çok faal olduğu halde, yurtdışı ilişkileri çok zayıf

olan bir daldı. Onun üniversiteden ayrılıp, Maden İhracatçıları

Birliği’ne başkan olması ile, Güven Anabilim

Dalı başkanı oldu. Hem kendi ilişkilerimiz hem de göreve

alınan yeni elemanlarla dış ilişkilerimizde büyük

bir atılım yaptık. Berlin Teknik Üniversitesi, Uluslararası

Cevher Hazırlama Derneği, Balkan Ülkeleri Cevher

Hazırlama Komiteleri vs. ile sayısız teknik gezi, kongre,

sempozyum, ortak proje girişimleri başladı. Güven’in

aynı zamanda YMGV Başkanı olması da parasal işlemlerde

kolaylık ve vakfa gelir sağladı.

60 yıllık arkadaşımı kaybettim. Üzüntüm büyük. Ama

bunun yanında Güven’in başlattığı girişimlerin yarım

kalması ihtimali de en büyük üzüntüm. Genç cevher hazırlamacılara

ve YMGV yöneticilerine büyük bir iş düşüyor:

bütün projeleri devam ettirmek. Eminim ki kendisinin

de en önemli vasiyeti buydu.

Ailesine, dostlarına başsağlığı dilerim. Işıklar içinde

yatsın.

Hocam, büyüğüm,

meslektaşım

Prof. Dr. Güven Önal

Prof. Dr. Gündüz Ökten

İTÜ Maden Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi

İTÜ Maden Fakültesi’ne girdikten sonra hocalarımızı

yakından tanıma, onlarla ilişki kurma çabasına giriştim.

Fakültedeki üçüncü yılımda Güven Hoca ile de yollarımız

kesişti ve kendisini ile şahsen tanışıklığımız başladı.

Açıkça söylemeliyim ki pek de iyi bir karşılaşma olmamıştı.

Dün gibi aklımda, “Cevher Hazırlama I” dersinin

laboratuvar uygulamalarından birini yapıyorduk. O gün

bizim grubumuza bir metalik cevher numunesinin “sarsıntılı

masa ile zenginleştirilmesi” deneyi düşmüştü.

Üç - dört kişiden oluşan grubumuzla deneye başladık.

Zannederim su debisini fazla tuttuğumuz için masadan

çevreye doğru devamlı su sıçrıyordu. Bu nedenle biz de

deneyi iki metre kadar uzaktan izliyorduk. O sırada, birisinin

beni arkamdan güçlü bir şekilde sarsıntılı masaya

doğru ittiğini hissettim. Masaya bir karış kala durdu, ben

de hızla arkama döndüm ve Güven Hoca ile göz göze

geldik. Beni itekleyenin arkadaşlardan birisi olduğu

düşüncesindeydim, ona vereceğim karşılığı da belirlemiştim.

Tabii Hoca’yı görünce beynimde şimşek çakmış

gibi oldum ve onun “Deney iki metre uzaktan izlenmez,

buradan izlenir” dediğini duydum. Hoca’nın ikinci bir

uyarısına meydan vermemek için deney süresince yerimden

ayrılmadım, sanki yekpare bir heykel gibi sarsıntılı

masanın dibinde durdum. Deney sona erdiğinde,

belime kadar ıslanmıştım. Nedenini bilmiyorum ama

konuyu zihnimde o anda kapattım. Cevher Hazırlama I

ve II derslerini de Falih Ergunalp Hoca’dan aldığım için

daha sonra fakülte bitinceye kadar Güven Hoca’yla doğrudan

bir ilişkim de olmadı.

Fakülteden mezun olduktan birkaç ay sonra, Maden

İşletmesi ve Makinaları Kürsüsü’nde asistan olarak çalışmaya

başladım. Maçka’daki binamızın üst katındaki

geniş koridorda yürürken Hoca ile karşılaştık. Gülümseyerek

bana doğru yaklaştığını fark edince çok şaşırdım.

Elini bana doğru uzattı, asistanlığa atanmam nedeniyle

beni tebrik etti ve heyecandan tam olarak hatırlayamadığım

bazı güzel sözler söyledi. Çok mutlu oldum, Güven

Hoca’yı da kalbimdeki özel kişiler arasına yerleştirdim.

O tarihten Güven Hoca’nın vefatına kadar geçen yarım

asırlık zaman sürecinde, birçok kez birlikte çalışma imkanı

buldum. Projelerde çalıştım, yurtiçi ve dışına düzenlenen

teknik gezilere katıldım, YMGV’nin eğitim

çalışmalarına katkı koydum. En önemlisi, Hoca’nın

yıllardır hayalinde yaşattığı Cevher Hazırlama Mühendisliği

Bölümü’nün kuruluşu ve İTÜ Madencilik Eğitim

Galerisi’nin açılması çalışmalarında Hoca’ya destek

oldum. Özellikle Cevher Hazırlama Mühendisliği Bölümü’nün

kurulması sürecinde Hoca’nın karşılaştığı zorluklara

karşı gösterdiği azmi ve kararlığı görüp onu yalnız

bırakmak olmazdı. Maden Mühendisliği Bölümü’ndeki

diğer Anabilim Dalları öğretim üyelerinin olumsuz

görüş belirtmesine rağmen, Doç. Dr. Cengiz Kuzu arkadaşımla

birlikte olumlu oy vererek 2008 yılında Cevher

Hazırlama Mühendisliği Bölümü’nün kurulmasına

yardımcı olduk. Güven Hoca’nın güzel hasletlerinden

biri de değerbilir bir insan olmasıdır. Bu desteğimizi hiç

unutmadı, her yeri geldiğinde “Bölüm bu iki arkadaşımızın

oylarıyla kuruldu,” diye söylerdi.

İTÜ Madencilik Eğitim Galerisi’nin açılması konusu

Güven Hoca’nın sabır ve mücadele gücünün başka bir

göstergesi oldu. Galeri açma işi İTÜ Vakfı tarafından bir

müteahhide verilmişti. Hoca’nın isteği üzerine ben ve

Cengiz Kuzu hoca, galerinin ilk 80 metrelik kısmının

açılışına nezaret ettik. Bir süre sonra finansal sorunlar

ortaya çıkınca kazı çalışmaları da durdu. Ancak, başlayan

bir işi yarıda bırakmak Hoca’nın kitabında yazmazdı.

Aradan yıllar geçti, ben konuyu unuttum, tam 14

yıl sonra, 11 Haziran 2019’da 230 metre uzunluğundaki

galerinin açıldığını gazetelerden okuyunca çok memnun

oldum ancak pek fazla şaşırmadım.

Son olarak, Yurt Madenciliği Geliştirme Vakfı ailesine

katılma aşamasında aramızda ilginç bir konuşma geçti.

Bana gönderilen Sektörmaden dergisini incelerken

gözüme Dergi Yayın Kurulunun kompozisyonu takıldı.

Kurul üyeleri, biri hariç tamamen jeoloji kökenli arkadaşlarımızdan

oluşuyordu. Bunu bir toplantı sırasında

Hoca’ya ilettim. “Ben de bu durumun farkındayım”

dedi ve hemen ardından sordu; “Sen kurula girmek ister

misin?” Hoca haklıydı, onu kırmak da olmazdı. Kabul

ettim ve yaklaşık bir yıllık sürede Hoca ve kuruldaki diğer

arkadaşlarımla zevkli bir çalışma dönemi geçirdim.

Güven Hoca hakkında söylenecek çok şey var. Birkaç

kelime ile özetlemem gerekirse; O’nun çok iyi eğitim

almış, türkçeyi güzel konuşan, kibar, onurlu, olgun, hatırnaz,

alçakgönüllü, yardımsever, her zaman temiz ve

bakımlı kısaca tam bir “İstanbul Beyefendisi” olduğunu

söyleyebilirim. Mesleğine bağlılığı ve onu yüceltmek

için yaptıkları ise tüm çevresindekiler tarafından bilinen

ve takdir edilen diğer bir özelliği idi. “Her ölüm erken

ölümdür” derler, insanların 90 yaşına kadar rahatlıkla

çalışabileceklerini savunan Güven Hoca’mız da aramızdan

erken ayrıldı.

Ruhu şad olsun. Nurlar içinde uyusun.

42 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN

SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 43



PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

Prof. Dr. Güven Önal’ın

ardından

Prof. Dr. Gülhan Özbayoğlu

ODTÜ Maden Mühendisliği Bölümü Emekli Öğretim Üyesi

Prof. Dr. Güven Önal’ı ani olarak kaybedeceğimiz ve

onun için yazı yazacağım hiç aklıma gelmezdi. Kendisi

90 yaşına kadar yapacağı işleri anlatır ve planlar yapardı.

50 yılı aşkın süredir arkadaşım olan Prof Önal’ın

yokluğunu hep hissedeceğim.

ODTÜ’de 1960 yılında kurulan Maden Mühendisliği

Bölümü’nün ilk talebesi olan ben mezuniyetimden 4 yıl

sonra ODTÜ’de doktora çalışmalarımı yürütürken 1953

yılında kurulan İTÜ Maden Mühendisliği Bölümü’nün

akademisyenleriyle tanışmaya can atar ve vakit buldukça

İTÜ’nün Maçka’daki yerleşkesine giderdim. Master

eğitimim sırasında tez hocam olan Avusturyalı Klaus

Orel ODTÜ’ye gelmeden önce İTÜ’de ders vermiş ve

bana Suna Atak’ın ilk kız Maden Mühendisliği öğrencisi

olduğundan bahsetmişti. Maçka yerleşkesinde tanıştığım

ilk kişi Prof. Dr. Suna Atak olmuştu. Prof. Dr. Güven

Önal olan tanışıklığımız ise sonraki yıllara rastlar.

Prof. Dr. Güven Önal tam bir İstanbul beyefendisiydi.

Kılık kıyafetine dikkat eden, düzgün konuşan, insana

saygı gösteren, sevecen bir kişiliğe sahipti. Akademik

bakımdan girişken, vizyon sahibi, yeniliklere açık, yardımsever

bir insandı. Madencilik camiasında birçok

faaliyeti başlatan veya yaygınlaştıran oydu. Örneğin

Balkan Cevher Hazırlama Kongrelerinden birçoğunu

Türkiye`de gerçekleştirmiş, Balkan Bilimler Akademisi’nin

kuruluşuna destek vermiş, Uluslararası Cevher

Hazırlama Sempozyumlarının dört büyük üniversite

(İTÜ, ODTÜ, Hacettepe ve Dokuz Eylül Üniversiteleri)

tarafından yürütülmesine önderlik etmiş, İTÜ’de Cevher

Hazırlama Mühendisliği Bölümü’nü kurmuş ve iki kez

Madencilik Şurasını organize etmiştir. Yurt madenciliğinin

sorunlarına çözüm bulmak amacıyla kurulan Yurt

Madenciliğini Geliştirme Vakfı’nın kuruluşunda aktif

rol almış ve uzun yıllar Vakıf Yönetim Kurulu Başkanı

olarak görev yapmıştır.

İstanbul’da yapılan kongreler kapsamında dünyanın tanınmış

bilim insanlarını konuşmacı olarak davet eder ve

yurdumuzun akademisyenleriyle tanışmalarını sağlardı.

Bu kongreler sırasında yurtiçi ve yurtdışı organizasyon

ve yürütme kurulu üyelerini İstanbul’un en lüks otellerinde

ve restoranlarında ağırlamaktan mutlu olurdu.

Kongrelerde gala yemeklerinde hanım delegeleri muhakkak

dansa kaldırır, pistten kolay kolay ayrılmazdı.

Prof Önal ile karşılaştığım son toplantı Ankara’da

MTA’da yapılan ve Maden Mühendisleri Mesleki Gelişim

Derneği tarafından organize edilen “Türkiye Madenciliğinin

100. Yılında Madenciliğimizin Yüz Yılı”

konulu sempozyum olmuştu. Kendisine kaleme alıp

yazdığım ve bastırdığım anı kitabımı verdiğimde altın

konusunu yazıp yazmadığımı sordu. Yazmadığımı söyleyince

“Nasıl yazmazsın? Birlikte Danıştay 6. Daire

Başkanı’na çıktık, Beykoz villarında Hüsamettin Özkan’ı

ziyaret ettik ve altın madenciliğinin önünü açtık.

Bu önemli girişimimizi yazmalıydın” dedi. Ben de onu

kendisinin yazmasının daha yerinde olacağını söyledim.

Maalesef ömrü bunu yazmasına fırsat vermedi.

Prof. Güven Önal beni her zaman onore etmiş ve öne

çıkarmıştır. Kendisi ile birlikte 10 yıl Dedeman Madencilik

Proje Yarışmalarında jüri üyeliği yaptık. 2006 yılında

Türkiye’de ilk defa gerçekleştirilmesini sağladığı

ve kongre başkanlığını yaptığı XXIII. Uluslararası Cevher

Hazırlama Kongresi’nde davetli konuşmacı olarak

çağırdığı 10 kişiden biri olarak Türkiye’yi benim temsil

etmemi ve bor konusunu anlatmamı istedi. 2022 yılında

Yönetim Kurulu Başkanı olduğu YMGV beni Hizmet

Ödülüne layık gördü. Sırbistan Bilimler Akademisi

yabancı üye olarak akademiye Türkiye’den önce Prof.

Önal’ı seçti, akademinin seçtiği ikinci üye ben oldum.

Hindistan’da Bombay araştırma merkezlerine yaptığımız

bir seyahatte erkek akademisyenler misafirhanenin

en güzel odalarında misafir edilirken biz hanım akademisyenlere

çok kötü yerler tahsis edilmişti. Biz de protesto

olarak (masrafları kendimiz ödeyerek) beş yıldızlı

bir otele geçtik. Prof. Önal Hintlilerin bu davranışını

değiştiremedi ama bütün Türk Hanım akademisyenlere

ipek fular hediye ederek gönlümüzü almaya çalışmıştı.

Prof. Önal’ın yurt madenciliğine yaptığı en büyük katkılardan

birisi de Cevher Hazırlama El Kitabı’nın hazırlanmasını

ve basılmasını sağlamasıdır. Ayrıca yurt

dışındaki kongreler öncesi ve sonrasında o ülkelerin madenleri

ve tesislerini ziyaret etmek amacıyla madencilerimize

organize ettiği teknik geziler de yine onun önemli

katkıları arasındadır.

Prof. Dr. Güven Önal yeri kolay kolay doldurulmayacak

bir akademisyen ve meslektaşımızdı. Nurlar içinde

uyusun.

Tanıdığım Güven Önal

Prof. Dr. Güngör Evren

İTÜ İnşaat Fakültesi Emekli Öğretim Üyesi

İTÜ Vakfı Mütevelli Heyet Üyesi

Değerli arkadaşım Prof. Dr. Güven Önal ile ne zaman,

nerede tanıştığımızı anımsamıyorum. Yakınlaşmamız

1986 yılında İTÜ Vakfı Genel Sekreterliği görevine başlamasından

sonra oldu. O tarihlerde ben de İTÜ Vakfı

Yönetim Kurulu üyesi idim. Aynı amaç doğrultusunda

iş birliği yapmak arkadaşlık bağlarımızı pekiştirdi.

1992’ye kadar süren Genel Sekreterlik görevinden ayrılmasından

sonra da İTÜ Vakfı yönetim kurulu üyeliği

sürecinde birlikte çalıştık.

Güven Önal’ın olağanüstü enerjisi, işini yürütmedeki en

kısa sürede sonuca varma kararlılığı belirleyici özelliğiydi.

Öncelikle Maçka Yerleşkesinde harap durumda

bulunan eski kimya laboratuvarının sosyal tesise dönüştürülmesi

projesinin gerçekleşmesi sırasında bu özelliğini

yakından gözlemek olanağını buldum. Ardından

yüzme havuzunun, spor alanlarının yapılarak işletmeye

açılması konusunda başarılı çalışmalar yaptı. Burada sıralayamayacağım

bir liste oluşturan tesislerin kazandırılması

dışında, İTÜ Ailesinde ihtiyaç duyulan sosyal,

sportif ve kültürel etkinlikleri gerçekleştirdi. Kısacası

İTÜ Vakfının tüm çalışmalarında Güven Önal arkadaşımın

emeği bulunduğunu söylersem abartmış olmam.

Yaşamının sonuna kadar Vakıf Yönetim Kurulu üyeliği

görevini sürdürmekteydi.

Güven Önal aynı anda birçok işle ilgilenir ve başarılı sonuçlar

elde ederdi. Akademik çalışmaları içinde yoğun

uygulama işleri yapardı. Yurt dışı ilişkileri de etkinlikleri

arasında önemli yer tutuyordu. Bütün bu işler arasında

özel yaşamına zaman ayıramadığı akla gelebilir. Fakat

çoğu zaman paylaştığım sosyal etkinlikleri hiç ihmal

etmezdi. Görüşme aralığı uzadığında bir fırsat yaratıp

arkadaşları ile bir araya gelirdi.

Sağlık sorunları olduğunu biliyordum. Ama bu durum

çalışma enerjisini etkilemiyordu. Birlikte olduğumuzda

sağlık sorunlarını gündeme getirmez ya da kısa bilgi

vermekle yetinirdi. Ailesine, eşine ve çocuklarına

çok düşkündü. Değerli Eşi Neşe Hanım’ı kaybettiğinde

sarsılmıştı. Yıldönümlerinde değişik etkinliklerle eşini

anma geleneğini aksatmadan sürdürdü. Çocukları, onların

aileleri ve torunları ile ilişkisinin ne kadar sıcak

olduğunu, birlikte olduğumuz zamanlarda konuşma konularımızdan

biliyorum. Karşılıklı çocuklarımızı ve torunlarımızı

anlatırdık.

Aramızdan ayrılışından kısa bir süre önce Yurt Madenciliğini

Geliştirme Vakfında buluşmuştuk. Her zamanki canlı

halindeydi. Vefat haberi beklenmedik bir durumdu. Ne

var ki, gerçekti ve yapacak bir şey yoktu. Bu önlenemez

sona gelene kadar, yaşamına çok yararlı ve anlamlı uğraşları

ve başarıları sığdırdı. Önemli olan da bu değil mi?

44 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN

SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 45



PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

İTÜ Vakfı Güven Önal’ın

hizmetlerini unutmayacak

İTÜ Vakfı

Prof. Dr. Güven Önal İTÜ Vakfı’nda 1986-1992 yılları

arasında Genel Sekreterlik görevini üstlendi. Aynı zamanda

İTÜ Vakfı Mütevelli Heyet üyeliğine de seçilmiş

olan Güven Önal 1992-2000, 2004-2024 yılları arasında

Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yaptı. Önal’ın Vakıf

yönetiminde görev aldığı süreç, aynı zamanda İTÜ

Vakfı’nın kurumsal biçim aldığı, örgütlenme ve organizasyonel

yapısını tamamladığı ve Vakıf Senedinde

yazılı amaçlar doğrultusunda pek çok çalışmayı hayata

geçirdiği yıllar oldu. Güven Önal, Genel Sekreterlik

sorumluluğunu; bir İTÜ’lü ve bir öğretim üyesi olarak

üniversitenin, mezun ve mensupların ihtiyaçlarının farkında

olarak, tüm bu ihtiyaçları karşılamaya yönelik yapıyı

oluşturacak bir fırsat olarak gördü ve bu kararlılıkla

hareket etti.

Tesisler

Önal’ın görev yaptığı dönemde, İTÜ mensupları, mezunları

ile öğrencilerine hizmet verecek iktisadi işletmelerin

oluşturulması ve tüm yatırımların İTÜ Kampüslerine

yapılması öncelikli hedef olarak seçildi ve kampüslerde

kullanılamaz durumdaki binalar, boş ve atıl durumdaki

alanlar, Üniversiteden hiçbir yardım almadan adeta yeniden

inşa edilerek İTÜ’lülerin hizmetine sunuldu.

Güven Önal döneminde hayata geçirilen Eğitim Tesisleri

İşletmesi İTÜ’lülerin eğitim, spor, kültür ve sosyal

ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlıyordu. 1986 yılında

Maçka Kampüsünde kullanılmayan harap bir binanın

giriş katında tadilet yapılarak hizmete alınan eğitim tesislerinde

bilgisayar ve çeşitli dil ve seviyelerde yabancı

dil kursları verilmeye başlandı. Eğitim Tesislerinde bu

kursların yanı sıra, pek çok kamu kuruluşu ve özel kuruluşa

meslek içi eğitim seminerleri verildi.

Güven Önal, İTÜ Vakfı’nda Genel Sekreterlik yıllarını

değerlendirirken, “İTÜ Vakfı Genel Sekreterliği görevini

kabul etmemdeki en büyük etken, Üniversitemizde

sosyal hayatı canlandırmak üzere bazı projeleri hayata

geçirme hayalimdi” ifadesini özellikle vurguluyor. Bu

kapsamda sosyal hayatı canlandıracak en önemli proje

olarak gördüğü Sosyal Tesisler İşletmesi de bu hayalin

bir sonucu olarak 1987 yılında hizmete açıldı. Tesisler,

farklı büyüklüklerde restoranlar, konferans ve toplantı

salonları ile 72 yatak kapasiteli konaklama birimi,

yüzme havuzu, Ayazağa Kampüsündeki Çamlık Lokali

ve Hisarüstü’nde İTÜ’ye ait boğaz manzaralı alanı kapsıyor.

Tüm bu tesislerden yararlanmanın kuralları belirlendikten

sonra, bunu bir esasa bağlamak üzere İTÜ

Vakfı Yönetim Kurulu kararı ile İTÜ Vakfı Sosyal Kulübü

kuruldu ve üye sayısı kısa zamanda 4 bine ulaştı.

Güven Önal döneminde1988 yılında İTÜ Yönetim Kurulunca

İTÜ Vakfı’na tahsis edilen Maçka, Ayazağa ve

Gümüşsuyu kampüslerindeki birimler ve alanları bünyesinde

toplayan Spor Tesisleri İşletmesi kuruldu. Bu

kapsamda Maçka’da tenis kortu, Gümüşsuyu kampüsünde

açık ve kapalı spor alanları, Ayazağa Kampüsü’de

futbol sahası ve tenis kortları, soyunma odaları, duş ve

ofis birimleri oluşturuldu.

Kurumsallaşma ve örgütlenme

İTÜ Vakfı’nın organizasyonel yapısının oluşturulması

ve örgütlenme de Güven Önal’ın Genel Sekreterlik

yaptığı dönemde dikkat çekici gelişme gösterdi. Bu dönemde

İTÜ Vakfı’na maddi ve manevi güç katma amacıyla

kurulan Planlama ve Koordinasyon Komitesi o

yıllarda ülke gündemindeki pek çok konuda düzenlediği

etkinliklerle kamuoyunda dikkat çekti, İTÜ Vakfı’na

katkı sağlanması ve tanınması açısından yarar sağladı.

Komite’nin önemli çalışmalarından biri de bünyesinde

oluşturulan Burs Komisyonu’nun, İTÜ’ye ilgiyi artırmak

ve daha başarılı öğrencilerin gelmesini sağlamak

yönündeki faaliyetler oldu. Yine bu dönemde İTÜ Vakfı

pek çok şehirde kurulan Geliştirme Komiteleri kanalıyla

yurt çapında İTÜ mezunlarını bir araya getirme amacına

yönelik örgütlenmeyi gerçekleştirdi. 1988 yılında, temel

amacı İTÜ öğrencilerinin eğitim ve barınma sorunlarına

çözüm üretmek üzere kurulan, üyelerini İTÜ mezun ve

öğretim üyesi eşleri ile İTÜ’lü kadınların oluşturduğu,

Sosyal ve Kültürel Hizmetler Komitesi de, Gönül Yavuz,

Kayacan Kayan ve Neşe Önal’ın girişimleriyle

kuruldu.

Öğrencilere destek

Sosyal ve Kültürel Hizmetler Komitesini girişimleriyle,

Gümüşsuyu Kampüsündeki eski bir bina bütün giderleri

İTÜ Vakfı tarafından karşılanmak üzere 58 kişilik Gümüşsuyu

Kız Öğrenci yurduna dönüştürüldü. İTÜ Vakfı

kurucularından ve Mütevelli Heyet üyesi Dr. Y. Müh.

Sedat Üründül’ün yaptığı bağışla, Ayazağa Kampüsünde

109 kişilik Verda Üründül Kız Öğrenci Yurdu da Güven

Önal’ın genel sekreterlik döneminde inşa edildi.

İTÜ Vakfı temel amaçlarından biri olarak kuruluş yılından

itibaren İTÜ öğrencilerine karşılıksız eğitim bursu

veriyor. Bu burslar, gerek Vakfın tesis ve işletmelerinden

sağlanan gelir, gerek Vakfın düzenlediği ‘Burs Bağışı’

kampanyaları, gerekse Vakfın örgütlenme yapısı

içindeki oluşumların çabasıyla her yıl giderek önemli

bir potansiyele dönüştü. Prof. Dr. Güven Önal’ın Genel

Sekreterliği döneminde ve uzun yıllardır İTÜ Vakfı Yönetim

Kurulu üyesi olarak Vakfın burs verme amacına

yaptığı katkılar yadsınamaz.

Yayın faaliyetleri

Güven Önal’ın Genel Sekreterlik görevini üstlendiği

1986 yılında, İTÜ öğretim üyeleri tarafından hazırlanan

ders kitaplarının yayımlandığı İTÜ Vakfı Yayınları

önemli bir eksiği gideren, literatüre katkı yapan bir

girişim olarak başladı. İTÜ Vakfı Dergisi de İTÜ ile

mezunları arasında iletişimi sağlamak amacıyla 1989

yılında yine Güven Önal’ın öneri ve girişimleriyle yayın

hayatına başladı. Güven Önal, İTÜ Vakfı Dergisi’nde

uzun yıllar Sorumlu Yazı İşleri Müdürü, Yayın Kurulu

Üyesi ve 2020 yılından itibaren de İmtiyaz Sahibi görevlerini

üstlendi.

Diyebiliriz ki, Güven Önal’ın genel sekreter olarak görev

yaptığı yıllarda oluşturduğu sinerji ile üniversite-vakıf-mezun-öğrenci

tüm paydaşlar el ele, gönül birliği

içinde üniversiteye katkı ideali etrafında bir araya geldiler

ve tutkuyla bu amaca hizmet ettiler.

Kuruluş ve gelişme yıllarında Vakfımıza çok değerli

hizmetlerde bulunan Prof. Dr. Güven Önal’ı saygı ve

minnetle anıyoruz.

Prof. Dr. Güven Önal Genel Sekreterlikteki çalışma arkadaşları ile birlikte

46 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 47



PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

Madenciliğe adanmış

bir ömür

İbrahim Halil Kırşan

Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı Başkan Yardımcısı

Güven Hocam’la tanışıklığımız 1990’lı yılların sonlarına

kadar gider. MTA’da çalışırken Hacettepe Üniversitesi’nde

master yaptıktan sonra ikinci yüksek lisansımı

Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü’nde

Kamu Yönetimi Uzmanlık Programı’nda yaptım. Bu

programda 1995-1996 eğitim döneminde dersleri verdikten

sonra program kapsamında hazırlamış olduğum

“Madencilik Sektöründe Yeniden Yapılanma” adlı yüksek

lisans tezini duymuş olacak ki Güven Hoca beni arayarak

“İbrahim Bey tezini gönder Vakıf olarak bunu basalım,”

dedi. Hızlı bir şekilde bir iki hocamızın tetkik ve

redaksiyonundan sonra tezim Vakfın yayınlarında yerini

buldu. Basımını izleyen yılda da kitabımız çok ilgi görmüş

olacak ki Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı’nın

iki yılda bir düzenlendiği geleneksel ödül töreninde teşvik

ödülüne layık görüldü.

Güven Hocam’la bu şekilde başlayan tanışıklığımız

daha sonraki yıllarda hiç kopmadan bazen öğrenci-öğretmen,

bazen iki meslektaş, bazen iki dost, bazen de

bir baba-oğul ilişkisine dönüştü. Hocamla aramızdaki

samimiyet ve yakınlık sektör tarafından da yakından izlendi.

Öyle ki lisans eğitimimi Dokuz Eylül Maden Mühendisliği

Bölümü’nde almış olmama rağmen, Güven

Hocam’la olan yakınlıktan dolayı herkes beni İTÜ’den

mezun bir Maden Mühendisi olarak tanımaya başladı.

Sonraki yıllarda Hocam beni Vakfın hemen hemen bütün

etkinliklerine davet etti. Ben de imkanlar ölçüsünde

hepsine katılmaya çalışıyordum. Öyle ki 2000-2005

yılları arasında yurtdışına düzenlediği teknik gezilerin

tümüne katıldım. Birlikte yaklaşık 15-20 ülke ve 50-

60’a yakın şehre seyahat ettik, bir o kadar madeni de

sayesinde görme fırsatı elde ettim. Belki hayatımda görme

şansı bulamayacağım Arjantin, Brezilya, Şili, Peru,

G.Afrika gibi ülkeleri ile İsveç-Finlandiya gibi İskandinav

ülkelerini Güven Hocamız sayesinde ziyaret ettim.

İsveç’teki meşhur Kiruna Demir madenini görmek için

Kuzey Kutup Dönence’sini geçerken sertifika aldık, Ice

Hoteli ziyaret ettik ve beyaz geceleri yaşadık. Bu teknik

gezilerde ben not tutup hem madenlerle ilgili teknik

konuları hem de gezdiğimiz ülkelerin tarihi, kültürel ve

turistik yönleri ile ilgili yazıları vakfın dergisinde yazı

olarak hazırladığım için Güven Hoca bir sonraki geziye

de beni istisnasız dahil ediyordu. Burada Hocamla

ilgili bir gözlemimi de paylaşmam gerekiyor. Özellikle

maden gezilerinde gruptaki en dikkatli kişi olarak Hocamız

ön plana çıkıyor ve adeta bir stajyer öğrenci gibi

sorular sorup not alıyor ve dönüş yolunda geziye katılan

arkadaşları adeta sınava tabi tutuyordu. Tabii ki bu gezilerden

hem mesleki olarak çok şeyler öğreniyor hem

de yurtdışında değişik coğrafyalar ve kültürler tanıma

fırsatı bulduğumuz için ufkumuz açılıyordu. Bütün bu

imkanları da Hocamız sayesinde sağlıyorduk.

Uzun yıllar MTA’da çalıştığım ve sektörde uğraş verdiğim

için Güven Hocam ile münasebetimiz o yıllarda

kesintisiz devam etti. Ancak 2010 yılının başında önce

Başkentgaz, daha sonra da Özelleştirme İdaresi Başkan

Yardımcılığı’na atandığım için ister istemez madencilik

sektörünün dışında enerji sektöründe 6 yıl çalıştım. O

yıllarda bile Güven Hocam’la bağımız hiç kopmadı. Yanılmıyorsam

o yıllarda Güven Hoca’nın daveti ile Vakfın

Mütevelli Heyeti üyesi oldum. Enerji sektöründe çok

yoğun bir gündem içinde iken bile yılda iki defa düzenlenen

Danışma Kurulu ve Mütevelli Heyeti toplantılarına

imkanlar ölçüsünde katılmaya gayret gösteriyordum.

2012 yılında İstanbul’da düzenlenen Uluslararası Pittsburgh

Kömür Kongresi’nde bana doğalgaz ile ilgili bir

sunum da yaptırdı.

Özelleştirme İdaresi Başkan Yardımcısı iken 2016 yılında

halen çalıştığım firma olan Çiftay’dan teklif aldım ve

29 yıllık kamu hizmetimi sonlandırarak kendi isteğimle

emekli olup özel sektöre geçtim. Tabii, tekrar madencilik

sektöründe çalışmaya başlayınca Güven Hoca ile

yine eskisi gibi daha sık görüşmeye başladık.

Malum, Vakıf Yönetim Kurulları Mütevelli Heyeti tarafından

belirleniyor. 2018 yılının ikinci yarısında yapılan

Mütevelli Heyeti toplantısından önce beni aradı ve “İbrahim

Bey bu dönem seni Yönetim Kurulu’na alacağız,

itiraz istemiyorum” dedi. “Hocam işlerim çok yoğun

beni affedin,” dediysem de itirazım kabul görmedi ve

Vakfın Yönetim Kurulu’nda diğer arkadaşlarla beraber

çalışmaya başladık. Üç yıl süren Yönetim Kurulu Üyeliği’mizin

bittiği birinci dönemin sonunda yapılan Mütevelli

Heyet toplantısında ise üç yıl sürecek ikinci dönem

Yönetim Kurulu’nda da Hocamızın ısrarıyla aynı arkadaşlarla

yola devam ettik.

Güven Hoca Ankara’ya gelişte çoğu zaman beni arıyor,

müsaitsem yanıma uğruyordu. Programımın uygunluğuna

göre bazen yemeğe gidiyor, bazen de çay kahve

eşliliğinde sektörle ilgili uzun sohbetler ediyorduk. Yeri

gelmişken, Güven Hoca’nın karakterinde ve lügatında

asla ümitsizliğe ve karamsarlığa yer yoktu. Ülke madenciliğimizin

gelişmesi ve maden potansiyelimizin değerlendirilmesi

için onun kadar azimli ve inançlı ikinci

bir insan tanımıyorum. Kafasına koyduğu bir plan ve

projenin ısrarlı ve yılmaz bir savunucusu olur ve o işi

sonuçlandırıncaya kadar durmazdı. Yönetim Kurulu’nda

birlikte görev yaparken bazı konularda tek başına

kalmasına rağmen ısrarlı bir şekilde bizleri ikna eder ve

o konuda karar aldırırdı ve nihayetinde ısrarcı olduğu

etkinlik neyse onu başarılı bir şekilde nihayetlendirirdi.

Yıllar su gibi akıp geçerken Güven Hoca heyecanından

hiçbir şey kaybetmez, aksine genç bir delikanlı gibi daha

azim ve inançla bu ülkenin yeraltı potansiyeline inanır

ve bunları harekete geçirmek için özel çaba gösterirdi.

Ülke madenciliğimizin geliştirilmesi için kafa yorar,

içinde bulunduğumuz ekonomik sıkıntılardan kurtulmanın

yolu olarak da maden potansiyelimizden efektif bir

şekilde faydalanmamız gerektiğini söyler ve bunun için

de finansman desteği ile birlikte proje geliştirme fikrine

özel vurgu yapardı.

Hocamız sağlıklıydı, dimağı çok berrak, heyecanı hepimizden

fazlaydı. Ancak maalesef yıllardır muzdarip

olduğu şeker hastalığı ayaklarında tahribat yaratmıştı.

Doktorların uzun seyahate çıkmama uyarısına bir türlü

uymak istemiyor, yerinde duramıyordu. Ailesinin ve yakın

dostlarının uyarıları da sonuçsuz kalıyordu. Sektörle

ilgili bir fuara katılmak üzere gittiği son Amerika seyahatinde,

hastalığın doğurduğu dolaşım bozukluğu ne yazık

ki ayak parmaklarında ciddi hasara neden olmuş, ayak

baş parmakları kesilmek zorunda kalmıştı. Vefatından 5

gün önce kendisini hastane odasında ziyaret ettiğimde

“Şeker hastalığının bu kadar ciddi sonuçlar doğurabileceğini

doğrusu düşünmemiştim” demişti. Hastanede çok

sıkıldığını ve doktorların kendisini hafta sonu taburcu

edeceğini söyleyerek teselli buluyordu adeta. Ama maalesef,

hafta sonu taburcu olmadan Güven Hocamızın

vefat haberini aldık. Her fani için beklenen sona gelinmişti.

Ülke madenciliğine adanan ve Yurt Madenciliğini

Geliştirme Vakfıyla özdeşleşen koskoca bir ömür son

bulmuştu. Şanına yakışır bir veda ve cenaze töreniyle

Güven Hocamızı uğurladık son yolculuğuna.

Meslek yaşamını onun gibi dolu dolu geçiren ve 84 yıllık

yaşamına bu kadar çok şey sığdıran başka bir fani

var mı bilmiyorum doğrusu. Ama şuna eminim, Güven

Hoca yaşamını ülke madenciliğinin gelişimine adamıştı.

Nefesini verdiği son dakikaya kadar bütün hayatı, başında

bulunduğu vakıfla özdeşleşmişti. Son ziyaretimde

yanından ayrılırken son cümlesinde adeta veda edip

vasiyet edercesine “Kırşan, Vakfa sahip çıkın” demişti.

Yazımı bitirirken Güven Hocama Allah’tan rahmet, ailesine

ve sektörümüze sabır ve başsağlığı diliyorum. Güven

Hocamızın ülke madenciliği için yaptığı hizmetler

asla unutulmamalı ve her fırsatta hayırla yad edilmeli ve

yıldönümünde şanına yakışır bir etkinlikle anma programı

düzenlenmelidir. Kendi adıma bana yaptığı vasiyeti

tutacağıma söz veriyor ve hem vakfa hem de sektöre

sağlığım, gücüm ve kuvvetim el verdiği müddetçe sahip

çıkmaya çalışacağım inşallah.

Ruhun şad, mekânın cennet olsun Hocam. Hatıralarımızda

her zaman o güler yüzün ve bitip tükenmeyen

heyecanınla yaşayacaksın. Seni her zaman minnet ve

şükran hisleriyle anacağız inşallah.

48 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 49



PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

Güven Hoca’mız anısına

Hayrettin Elmas

Maden, İnşaat Mühendisi, 17-18. dönem İstanbul Milletvekili

Değerli Hoca’m, sizi zamansız kaybetmek iyi bir dost

olarak benim için ve madencilik camiası için çok acı oldu.

Bir talebeniz olarak, sizinle ilgili bir anımı anlatarak

başlamak isterim. Sene 1967, Haziran ayı. Okul bitmiş,

mezun olduğumu öğrenmiştim. Arkadaşlar o zamanlar

asistan olan Güven Hoca’nın Cengiz Öner, A. Cengiz

Erciyes ve Hayrettin Elmas’la görüşmek istediğini söylediler.

Cevher Hazırlama Kürsüsü’ne hocamızın yanına

üçümüz birlikte girdik. Güven Hoca, bize önce artık öğrencilik

bitti, kahve içebiliriz dediyse de biz çay istedik.

Çaylar geldi. Madenciliğin hangi branşın da çalışacaksınız

diye sordu? Ben bütün stajlarımı Zonguldak, Soma

ve Almanya’daki kömür işletmelerinde yaptığımı söyledim.

Cevher hazırlamacı olduğu için metal madenciliğini

tavsiye etti ve bana cevher hazırlama konusunda kaç

türlü kırıcı olduğunu ve benzeri birkaç soru sordu. Yanıtlarını

verdikten sonra, Cengiz Erciyes ve Cengiz Öner’e

soru soracaktı ki, Cengiz, “Hocam siz bizi kutlamak için

mi, yoksa imtihan etmek için mi çağırdın?” dedi. Güven

Hoca gülerek “Yahu Cengiz nasıl anladın,” dedi ve devam

etti: “Üçünüzün de imtihan kağıdı hem geçer, hem

de kalabilirdi. Ben araştırdım bütün derslerden geçmişsiniz;

benim dersimden dolayı kaybınız olmasın diye geçer

not verdim. Fakat doğru mu yaptım diye sizi çağırdım.”

İşte, Hocam, sizin bu davranışınız benim için, yaptığınız

işin mükemmelliğinin tarifi olmuştur.

Maden Mühendisliği mezuniyeti sonrası Kozlu’da bir

yıl Maden Mühendisliği yaptım. Askerlik görevi için

işten ayrıldım. Yedek subaylık döneminde gece İnşaat

Mühendisliği Bölümü’ne devam ederek İnşaat Mühendisliği

diploması da aldım ve böylece madencilik hayatım

da bitmiş oldu. Ancak, eşim Kozlu’lu bir madenci

kızı olduğu için, Güven Önal ve Erdoğan Yüzer hocalarımla

da ilişkilerim devam ettiği için madencilikle irtibatım

kopmadı. Yurt Madenciliğini Geliştirme Vakfı’nın

kurucuları arasında yer aldım. Güven Hoca’mın daveti

ile Vakıf Mütevelli Heyeti toplantılarına devamlı katıldım,

madencileri o çalışkan insanları tanıdım ve madencilik

hakkında pek çok yeni şey öğrendim. Çok güzel

madenci dostlarım oldu.

Sevgili Güven Hoca’nın teknik gezileri hem madencilik

konusunda bilgi ve görgü kazanma açısından hem de

turistik anlamda her zaman verimli, cazip olmuştur. Hocamla

birlikte ilk seyahatimiz Güney Afrika’ya olmuştu.

Bana ilk tembihi, “Otelde kumar makinaları var, aman

fazla kaybetme” şeklinde olmuştu, ben de o işlerle hiç

ilgim olmadığını söylemiştim. Gezinin üçüncü günü,

birkaç saatlik otobüs yolculuğu ile açık işletme kömür

madenine gittik. Zümrüt yeşili çam ormanlarının arasından

geçerek kömür madenine ulaştık. Madencilik brifinginde

kömür madenciliğinin nasıl yapıldığını dinlerken,

yolda gördüğüm zümrüt yeşili çam ormanının açık işletme

ile kömürü alınan ocakların doldurularak dikilen

çam ormanları olduğunu öğrendim. Bu vesile ile madenciliğin

doğayı tahrip etmekten ziyade güzelleştirdiği

kanaatine vardım. Bu gezinin turistik tarafı da Hocam’ın

ve onun seçtiği madencilerin eşliğinde bir o kadar keyifli

idi. Güney Afrika’nın en ucunda, Cape Town’da sıcak

ve soğuk denizin kesiştiği noktayı ve penguenlerin yaşam

alanlarını ziyaret ettiğimizi hatırlıyorum.

Bir başka seferde de yine Güven Hoca’nın önderliğinde

Sibirya’ya gitmiştik. Moskova aktarmalı uzun bir uçuşun

ardından indiğimiz Nilüfer nehri kıyısındaki şehrin

yeşilliğine şaşırmış, hayran kalmıştım. Çünkü Sibirya

denince aklıma ilk karla kaplı bembeyaz bir düzlük gelmişti.

Mevsimi hesaba katmamışım demek.

Açık işletme kömür madenini gezdik, buradaki üretim

yöntemleri hakkında bilgi aldık, çıkarılan kömürün maliyetinin

ton başına 3 dolar olduğunu ve dört ayrı termik

santrali beslediğini öğrendik. Daha sonra bir alüminyum

madenini ziyaret ettik. Cevher yetersizliğine çözüm olarak,

bildiğimiz grovak taşından ham madde üretildiğini

gördük. Seydişehir Alüminyum Fabrikası’na da ham

cevherin azalmasına çözüm bulmak üzere araştırma

yapmak için üç genç Maden Mühendisinin de bu geziye

katıldığını görmek beni çok mutlu etmişti. Demek ki bu

geziler amacına ulaşıyordu. İşte sevgili Güven Hoca’nın

dünyadaki maden ve madencilik sektöründeki gelişmeleri

yöresinde görüp ülke madenciliğine katkı sağlama

vizyonu böyle bir şeydi ve bu yolda gösterdiği çabalar

da takdire şayandı. Nilüfer nehri üzerinde yük taşıyan

gemiler ve Nilüfer barajı üzerindeki ekonomik faaliyetlere

hayranlığımızı belirtince de Hoca’nın “İşte bunun

için ben İstanbul’a kanal yerine Kızılırmak’ın ıslahını

savunuyorum. Anadolu’daki üretimi bu nehirler üzerinden

Karadeniz’e nakledebilir, nehir boyunda ekonomik

hayatı canlandırarak İstanbul’a göçü önleyebilir, buralara

küçük sanayi şehirleri kurabiliriz” dediğini unutmuyorum.

Vizyona bakar mısınız?

Sevgili Güven Hoca’mızı hatıralarla anlatmak hiç kolay

değil. Onu en iyi eserleriyle anlayabilir, anısını onun vizyonunu

hayata geçirerek yaşatabiliriz. Ruhu şad olsun,

yüce Allah’ın şefaati üzerine olsun, nurlar içinde yatsın.

Eğitime vakfedilmiş bir

ömür: Prof. Dr. Güven

Önal

Uğur Harlar

Comidat Genel Müdürü

Prof. Dr. Güven Önal hocamız her fuarda, seminerde,

sempozyumda, kısaca katılabildiğimiz her etkinlikte bizi

de ziyaret eder ve ziyareti ile bizi onurlandırırdı. Ziyaretleri

sırasında hem keyifli sohbetler eder hem eski ortak

dostlarımızı yad ederdik. Tabii, sonunda konu döner

dolaşır, ülke madenciliğinin sorunlarına, çözüm yollarına

gelirdi. Onun vizyonu her zaman çok geniş, ufku çok

açık, öngörüleri isabetliydi. Şahsi tanışıklığımız 2009

yılına dayanır. O tarihlerde de, son görüşmemizde de

amacı hep ülkemiz, sektörümüz, geleceğimiz için “taş

üstüne taş koyabilme” çabası idi. 2021 yılı 9. MINEX

(Madencilik, Doğal Kaynaklar ve Teknolojileri) fuarı sırasında

da standımızı ziyaret etmişti. Yine önceliği hep

sektörümüzdü. O sohbet sırasında şirketimiz tarafından

üretilen ürünler hakkında bilgi veriyordum, yeni ürünlerimizi

tanıtıyordum ki, hocamız, “Bunları neden bizim

üniversitemizin eğitim kampüsüne kurmuyorsunuz?

Orada eğitim alan geleceğin Maden Mühendisleri var.

Yeraltı Personel Takip Sistemlerini, Merkezi Gaz İzleme

Sistemlerini stajlarından veya iş hayatından önce orada

görsünler.” dedi. Heyecanla kabul ettim. Siz önayak

olun, biz gerekirse bilâbedel bu sistemleri oraya kurarız

dedim. Hocamız, fuardan sonra İstanbul Teknik Üniversitesi

ile gerekli görüşmeleri yaptı. Protokol imzalandı.

Sonraki Maden Türkiye Fuarının ardından ekiplerimiz

giderek üniversitenin Ayazağa Kampüsü içinde bulunan

Madencilik Eğitim Galerisine personel takip sistemi ve

gaz izleme sistemlerini kurarak, bilgisayarı, yazılımı,

sensör grubu, alıcıları ve içlerine personel takip sistemi

çipleri dahil edilmiş kablolu ve kablosuz madenci baş

lambalarını çalışır durumda teslim ettiler.

Takdir edilmelidir ki, bu tarz girişimler her zaman kolaylıkla

hayata geçirilemez. Üst kurullar, yönetim kurulları

onayları gerekir. Beklemek gerekir. Yapılacak iş ve

işlemler her ne kadar doğrudan toplumun yararına dahi

olsa hiçbir kurum bu tarz bağışları doğrudan ve kolaylıkla

kabul etmez. Süreç uzun ve meşakkatli olur.

Hocamız ile bu sohbeti ilk yaptığımız andaki heyecanı

ne ise, süreç boyunca ve kurulumlar tamamlanana kadar

konuyu hem bizim tarafımızda hem üniversite tarafında

aynı heyecan ile takip etti. Çalışmanın üniversite tarafında

neler yaşandı bilemiyorum, ama bizi çalışmanın

düzgün ve zamanında yapılması için çok sıkıştırdı. Biz

de onu güvenini boşa çıkarmamak için elimizden geleni

yaparak projeyi tamamladık.

Bahsedilen İTÜ Madencilik Eğitim Galeri’sinin kurulmasında

da aktif rol alan hocamız, oranın geliştirilmesinde

de her an ilk günkü motivasyon ile çalışmaya, düşünmeye,

üretmeye devam etti.

Eğitime, gelişmeye, yenilenmeye, öğrenmeye ve öğrenilen

her bilgiyi ulaşılabilen her bireye aktarmaya vakfedilmiş

bir ömür geçirdi Güven Hoca’mız. Onun gibi

olabilmek umuduyla.

50 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 51



PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

PROF. DR. GÜVEN ÖNAL ANISINA

Müstesna bir

beyefendinin ardından

Dr. Barry Wills

Uluslararası Madencilik, Metalürji ve Arama Cemiyeti - MEI

nan Prof. Önal, Rusya Bilimler Akademisi ve Yugoslav

Bilimler Akademisi Ekoloji ve Çevre Bölümü üyeliği

yaptı ve Pittsburg Üniversitesi Bilim Ödülü’nü kazandı.

Balkan Ülkeleri Cevher Hazırlama Bilim ve Teknoloji

Akademisi Başkanı ve Uluslararası Cevher Hazırlama

Kongresi (IMPC) Bilim ve Yürütme Kurulunun uzun

süre üyeliğini yaptı. Güven Önal, 2006’da İstanbul’da

düzenlenen 23. Uluslararası Cevher Hazırlama Kongresi’nin

Başkanlığını da yapmış ve buradaki akademik

kalitenin yanı sıra muhteşem ev sahipliği ve konukseverliği

ile de hepimizin gönlünde taht kurmuştu. Güven,

müstesna bir beyefendi idi. Kendisini çok özleyeceğiz.

Hepimizin başı sağ olsun.

Dünya madenciliğinin

büyük kaybı

Prof. Dr. Cyrill O’Connor

Uluslararası Cevher Hazırlama Konseyi

yerinin kolay kolay doldurulamayacağına işaret ediyor.

Ancak Güven’i tanıyan herkes için çok daha önemli

olan, onun güzel dotluğu ve eşi Neşe Hanım ile birlikte

sergilediği dillere destan konukseverliği idi. Pek çoğumuz

onu misafiri olarak Türkiye’de geçirdiğimiz güzel

zamanlarla hatırlayacağız. İki oğlu ve onların aileleri

başta olmak üzere İstanbul Teknik Üniversitesi’ndeki

tüm meslektaşlarına, dahil olduğu kurumlara, Türkiye

ve dünya madencilik camiasına en derin taziyelerimizi

sunuyoruz.

A very sad loss for the mining world

It is with great sadness that we have learnt of the sad and unexpected

passing of our dear friend and colleague Professor Guven

1986, İzmir Uluslararası Cevher Hazırlama Sempozyumu

İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesinin en

önemli profesörlerinden ve Türkiye Madenciliğini Geliştirme

Vakfı Başkanı olan eski dostum Güven Önal’ı

maalesef kaybettik. Derin bir üzüntü içindeyim.

Güven ile tanışıklığımız 37 yıl öncesine dayanır. Eylül

1986’da Uluslararası Cevher Hazırlama Sempozyumu

Türkiye’de ilk kez yapılmıştı. İzmir’deki bu sempozyumun

ilk bildirisini sunma şerefine nail olmuştum ve Güven

Önal o oturumun başkanıydı. Onunla son olarak da

birkaç hafta önce Phoenix’te yapılan SME (Society for

Mining Metalurgy and Exploration - Uluslararası Madencilik,

Metalürji ve Arama Cemiyeti) yıllık toplantısında

karşılaşmıştık. Güven, SME Toplantılarına ve başka

pek çok uluslararası madencilik etkinliğine düzenli

olarak katılırdı. MEI’nin (Minerals Engineering International

– Uluslararası Maden Mühendisliği) 2012 yılında

İstanbul’da yapılan Endüstriyel Mineral ve Kömür İşleme

konulu konferansının danışmanı idi ve o konferans

sırasında rahmetli eşi Neşe Hanım ile birlikte kendisinin

muazzam konukseverliğini tatma fırsatı bulmuştuk.

1940 yılında doğan Güven Önal, 1963 yılında İstanbul

Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi’nden Maden Mühendisi

olarak mezun olmuş, 1970 yılında “Doktor”,

1975 yılında “Doçent” ve 1981 yılında “Profesör” unvanları

aldı. Türkçe ve yabancı dillerde 27’si kitap olmak

üzere 450’den fazla bilimsel ve teknolojik yayını bulu-

In memory of a gentleman

Very sad news in from Turkey of the death, 3 days ago, of my

old friend Güven Önal, mining professor at Istanbul Technical

University, and President of the Turkish Mining Development

Foundation.

I have known Güven for over 37 years, since the first of the biennial

Turkish International Mineral Processing Symposia, which

was held in Izmir in September 1986. I had the honour of presenting

the first paper and Güven was my session chairman. I last saw

Güven only 5 weeks ago in Phoenix, where he was attending the

SME Annual Meeting with his son Seckin Sahap Onal. Güven was

a regular attendee at the SME Meetings and many other international

events. Güven was a consultant to MEI’s Processing of

Industrial Minerals and Coal 2012 in Istanbul where we appreciated

his hospitality and that of his late wife Nese.

Born in 1940, Güven Önal graduated from Istanbul Technical

University Faculty of Mining as a Mining Engineer in 1963 and

received the title of “Doctor” in 1970, “Associate Professor” in

1975 and “Professor” in 1981. He had more than 450 scientific

and technological publications, including 27 books, in Turkish

and foreign languages. He was a member of the Department of

Ecology and Environment of the Russian Academy of Sciences

and the Yugoslav Academy of Sciences, and won the University

of Pittsburg Science Prize. He was the President of the Balkan

Countries Mineral Processing Science and Technology Academy,

and a long time Member of the Scientific and Executive Committee

of the International Mineral Processing Congress (IMPC). He

was the Chairman of the 23rd International Mineral Processing

Congress in Istanbul in 2006. Güven was one of life’s gentlemen,

who will be sorely missed. Our thoughts are with his two sons,

Seckin Sahap and Erden and their families.

IMPC 2006, Kongre Başkanı Güven Önal ve Konsey üyeleri

Cyril O’Connor, Wang Dianzuo, Doug Fuerstenau ve

Eric Forssberg

Sevgili dostumuz ve meslektaşımız Profesör Güven

Önal’ın beklenmedik vefatını büyük bir üzüntüyle öğrendik.

Güven, hem akademi hem de endüstrideki uzun

ve parlak kariyeri boyunca madencilik dünyasına büyük

katkılarda bulunmuştur. İstanbul Teknik Üniversitesi’nden

mezun olan Güven, 1997 yılından bu yana Uluslararası

Cevher Hazırlama Konseyi’nin üyesi olarak uluslararası

madencilik camiasına büyük katkılar yapmıştı.

Özellikle 2006 yılında İstanbul’da düzenlenen ve o zamana

kadarki en büyük kongre olan 23. IMPC Kongresi’nin

Organizasyon Komitesi Başkanı olarak yaptığı

olağanüstü çalışmalarla hatırlanacaktır.

Güven Önal ayrıca IMPC Bölgesel Konferansları serisinin

başlangıcına da öncülük etmişti. 2019’da Antalya’da

büyük bir başarıyla gerçekleştirilen ilk bölgesel konferans

IMPC Avrasya Konferansında kendisinin büyük

katkıları vardı. Bu serinin ikincisini de 2025 yılında Antalya’da

düzenlemeyi planlıyordu, maalesef ömrü vefa

etmedi. Vefat ettiğinde halen Balkan Bilimsel Komitesi

ve Balkan Cevher Hazırlama Bilim Akademisi Başkanı

ve Pittsburgh Kömür Konferansı Başkan Yardımcısıydı.

Aynı zamanda Türkiye’deki Yurt Madenciliği Geliştirme

Vakfı’nın da uzun süredir başkanlığını yürütüyordu.

Tüm bunlar, aslında madencilik dünyasındaki önemini

ve yaptığı büyük katkıları yeterince ortaya koyuyor,

Onal. Guven had been hospitalized for about three weeks and

passed away from heart failure. Guven made enormous contributions

to the world of mining and minerals processing during

his long and illustrious career both in academe and in industry. A

graduate of the famous Istanbul Technical University he was still

engaged in academic activities at the university until the present

time. He was a long-standing member of the International

Mineral Processing Council having been first elected in 1997 and

serving continuously since then. He will be particularly remembered

for the outstanding work he did as Chair of the Organizing

Committee of the XXIII IMPC Congress in Istanbul in 2006 which

at that time was the largest ever Congress.

He also inaugurated the concept of an IMPC Regional Conference

with the highly successful first in this series, viz. IMPC-

Eurasia, taking place in Antalya in 2019. He was in fact already

planning to organize the 2nd in the series in Antalya in 2025. At

the time of his passing, he was still President of Balkan Scientific

Committee and Balkan Mineral Processing Science Academy,

and Vice-Chair of the Pittsburgh Coal Conference. He was also

the long-standing President of the Turkish Mining Development

Foundation. It is clear from all the above that his contribution

to mining and minerals processing was enormous and he will be

greatly missed. However much more significant for all of those

who knew Guven is the memory of a wonderful friend and most

gracious and generous host always accompanied until her death

by his dear wife. His hospitality was legendary and many friends

and colleagues will have fond memories of times spent in Turkey

as a guest of Guven. Our deepest sympathies are extended to his

two sons, their wives and his grandchildren as well to all of his

colleagues at Istanbul Technical University and the organisations

with which he was involved.

52 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 53



KADIN MADENCİLER

KADIN MADENCİLER

Madenci olmayı nasıl seçtiniz?

Beni madencilik alanında kariyer seçmeye yönlendiren

anları paylaşarak başlamaktan mutluluk duyarım.

Madenciliğe olan tutkum matematiğe ve açık havaya

olan derin sevgimin etkisiyle başladı. Küçük yaşlardan

itibaren diğer tüm konulardan çok hep matematiğe ilgi

duydum ve bu da doğal olarak beni bir mühendis olarak

gelecek hayal etmeye yöneltti.

Bu kararımda doğaya olan hayranlığım ve çevreci aktivist

ruhlu bir insan olmam da önemli rol oynadı. Ayrıca

gerek sanata karşı derin ilgim ve gerekse çocukluğumda

evdeki tamir ve deney arası kazalar hep detaycı, yaratıcı

ve hayalci bir çocuk denerek idare edildi. Bu yaratıcılık,

matematik becerilerim ile birleşince, Maden Mühendisliği

- Cevher Hazırlama alanında mükemmel bir çıkış

yolu buldu. Madenciliğin bana yalnızca doğayla yakın

çalışma olanağı sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda

madencilik operasyonları ve tesislerine yenilik getirme

ve tasarlama fırsatları da sunduğunu fark ettim. Teknik

ve yaratıcı zorlukların bu karışımı yeteneklerime ve ilgilerime

mükemmel şekilde uydu.

Maden-Cevher Hazırlama Yüksek Mühendisi

Sevil Yalçın ile söyleşi

Kendinize güvenin,

hayallerinizin

peşinden gidin

Sevil Yalçın, ülkemizin yetiştirdiği en önemli kadın madencilerden

biri. Lisans derecesini 1992 yılında İTÜ Maden Fakültesi Maden

Mühendisliği Bölümü’nden ve Yüksek Lisans derecesini 1995

yılında İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Cevher Hazırlama Programı’ndan

(1995) almıştır. Türkiye’de ve dünyanın çok çeşitli ülkelerinde

pek çok maden projesinde çalıştı. Halen Kanada’da Wood

şirketinde görev yapıyor. Kendisi ile bir kadın mühendis olarak

madencilik dünyasındaki yolculuğunu konuştuk...

Sonuçta Maden Mühendisliği kararı, matematiğe, açık

havaya ve yaratıcı eğilimlerime olan sevgimin doğal bir

birleşimi. Anlamlı bir fark yaratmak için becerilerimi ve

tutkumu uygulayabileceğim bir alandı ve hala da öyle.

Kanada’ya gelişiniz nasıl oldu?

2007 yılında, Sudbury’deki Xstrata Nickel Rim Güney

Madeni projesinde Proses Mühendislik ekibini yönetmek

üzere Kanada’ya transfer teklifi yapıldığında madencilik

yolculuğumda önemli bir dönüm noktasına

ulaştım. Bu proje, atık yönetimi konusundaki uzmanlığımın

etkin bir şekilde uygulanabileceği tüm alanları içeren

hidrolik dolgu, jel dolgu tesisleri ve yer altı maden

dağıtım sistemlerini içeriyordu.

Bu teklifi aldığımda zamanlarda Türkiye’de CBI First

Quantum’da çalışıyordum. Kanada’ya transfer olmayı

kabul etmek, kariyerim için stratejik bir karardı; yeni ve

dinamik bir ortamda profesyonel ufkumu genişletirken

büyük bir projeye katkıda bulunmamı sağladığı gibi, as-

lında bu teklifi kabul etmemin nedeni dünyanın

dört bir yanındaki maden projelerini yönetmek

için bir adım olmasıydı. Maden ve Cevher Hazırlama

Mühendisliği’ndeki uzmanlığım küresel

madencilik endüstrisini geliştirmek için bir

fırsattı.

Madenciliğin özel hayatınıza getirdiği avantajlar

var mı?

Madencilik özel hayatımı pek çok yönden

zenginleştirdi. En önemli avantajlardan birisi

seyahat etmekti. Bu vesile ile 50’den fazla

ülkeyi ziyaret ettim. Dünyanın benim küçük

evim olduğunu hissedebilmek sanırım bizim

sektörün en büyük avantajı. Farklı kültürlerden

insanlarla tanışmak ve onların yaşam tarzlarını

deneyimlemek bakış açımı genişletirken, insan

deneyimlerinin çeşitliliğine ve kültürel zenginliğine

olan sevgimi de derinleştirdi.

Diğer avantaj ise madencilik kariyer ağının

oluşturduğu rahatlık diyebilirim. Nerede olursa

olsun doğru kişiye anında doğrudan ulaşmanın

kıymeti benim için büyük. Ayrıca, küresel çok

dinamik ve etkili bir sektörün parçası olmak tatmin

edici ve sonsuz bir özgürlük duygusu da

veriyor.

Garp Linyitleri

Tunçbilek, Tavşanlı

“Transfer olmak için

futbolcu olmaya

gerek yok”

Yeni mezun olacak madencilere ne önerirsiniz?

Kendi deneyimlerime dayanarak, yeni mezunlara madencilik

sektöründe başarılı bir kariyer için vereceğim öneriler şunlar

olabilir:

• Proaktif olun: İş fırsatları aramaya başlamak için mezun

olana kadar beklemeyin. Ağ kurun, sektör etkinliklerine

katılın ve alandaki profesyonellerle erkenden bağlantı

kurun.

• Fırsatları yaratın: Farklı deneyimler sunan rolleri üstlenin.

Operasyonun içinde birebir yetişmeden, doğrudan

mühendislik şirketinde çalışmaya başlayıp sonrasında da

uluslararası bir kariyer yapmak çok zor. Bu bir süreç ve

bunun operasyon ve şantiye ayağı çok önemli.

• Seyahat edin ve ufkunuzu genişletin: Mümkünse seyahat

etmenize ve uluslararası deneyim kazanmanıza olanak

tanıyan fırsatları arayın. Küresel uygulamaları ve

bakış açılarını anlamak inanılmaz derecede değerli.

• Pratik deneyime odaklanın: Madenciliğin tüm aşamalarını

kapsayan projeler üzerinde çalışmayı hedefleyin. Bu

size sektör hakkında çok yönlü bir anlayış sağlayacak ve

sizi gelecekteki stratejik rollere hazırlayacaktır.

• Yenilikçi olun ve stratejik düşünün: İnovasyona katkıda

bulunmak için operasyonel deneyiminizi ve hayallerinizi

kullanın. Cevher hazırlama ve zenginleştirme tesis tasarımlarındaki

fikirler hem pratik hem yaratıcı hem de stratejik

düşünmeyi gerektiriyor.

• Yapabileceklerinizin farkında olun, kendinize güvenin:

Güven kendi fırsatlarınızı yaratmanın anahtarıdır. Mesela

Hatch’ten AMEC’e geçişte, iki uzman mühendis arasında

karar verilirken (İTÜ Cevher Hazırlama Mühendisi

Yüksek Lisans derecesine sahip ben ve Cambridge’den

doktora derecesine sahip bir uzman mühendis), benim seçilme

nedenim iletişim becerim ve yaratıcılığım olmuştu.

Bu nedenle, mühendis olarak yapabileceklerinizin farkında

olun.

54 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN

SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 55



KADIN MADENCİLER

Tasarladığınız ve hayata geçirdiğiniz cevher hazırlama

projelerinden bahseder misiniz?

Yıllar içinde, dünya çapında çok sayıda uluslararası proje

tasarlama ve yönetme ayrıcalığına sahip oldum; bunların

her biri hem mesleki gelişimime hem de madencilik

sektörünün ilerlemesine önemli ölçüde katkıda bulundu.

En heyecan verici, çevre dostu ve yenilikçi projeleri yaratıp

sonrasında gurur duyduğum projeleri ticari gizlilik

anlaşmalarından dolayı maalesef paylaşamıyorum. Ama

genel bir fikir vermesi açısından tasarladığım çeşitli proje

konumlarını gösteren bir dünya haritası hazırladım.

Sadece maden ve cevher zenginleştirme değil aynı zamanda

çevreyi yaban hayati korumak için petrol şirketleri

için yaptığım projeler de var. Bu haritada işaretlediğim

her bir fabrika projesi başlı başına bir tutku hikayesi.

Sektördeki en iyi teknolojileri ve en iyi uygulamaları birleştirirken

yenilikçi tasarımlarla doğdular.

ettiğinin bilinciyle, yenilikçi, sürdürülebilir, çevre dostu,

karbondan arınmış bir dünya için tasarlıyorum ve bu konudaki

dirençler karşısında asla pes etmiyorum.

Madencilikte sürdürülebilir bir gelecek için vizyonunuz

nedir? Sürdürülebilirlik yaklaşımınızı nasıl

geliştiriyorsunuz ve hangi yollarla savunuyorsunuz?

Madencilikle ilgili en son sürdürülebilirlik trendleri ve

teknolojileri hakkında bilgi sahibi olmakla kalmıyor bu

trendleri yaratan ekipte aktif rol alıyorum. Beş ila on yıl

arasında dünya madenciliğinin bu konuda önemli yollar

kat edeceğini görüyorum. Bu alanda sektördeki dernekler

ve topluluklar önünde gerek konuşmalarımla gerekse

United Nations Global Compact (Birleşmiş Milletler

Küresel İşbirliği Paketi) üyesi olarak sürdürülebilir kalkınma

meşalesini gelecek nesillere taşıma sözümüzle,

liderliğini yürüttüğüm sürdürülebilirlik komitesi yöneticileriyle

birlikte sürdürülebilir madencilik ve cevher

işletme tesisleri için stratejiler ve ileri uygulamalar

oluşturuyoruz, daha dayanıklı ve yaşanabilir bir dünya

yaratmaya çalışıyoruz.

Madencilik dışında neler yapıyorsunuz?

Madencilikte karşılaştığınız zorluklar neler?

Operasyonlardan, masaüstü projelerine her proje yeni

bir meydan okuma ve öğrenecek yeni şeylerle geliyor.

Sosyo-politik/çevresel etki, hepimiz çok iyi biliyoruz ki

siyaset madencilik şirketlerini büyük ölçüde etkiler. Birlik

Madencilik, CBI First Quantum, Hatch, Amec Foster

Wheeler Wood plc yada kendi şirketin QP (bilirkişi)

olarak mührümüzü bastığımız projelerde asla değişmez

temel prensiplerimiz profesyonel ve etik sorumluluklarımız.

Toplulukların maden projelerinin geleceğini dikte

Madencilik dışında, çevresel sürdürülebilirlik, zihinsel

sağlık ve toplum hizmetine olan bağlılığımı yansıtan

çeşitli girişimlerle yakından ilgileniyorum. Lions Kulübü’nde

yönetim kurulunda Direktör ve Çevre Başkanı

olarak görev yapıyorum. Ayrıca “Küresel Sürdürülebilirlik

Şampiyonu” olarak, sürdürülebilir uygulamaları

operasyonlarımıza entegre etmek için çalışıyorum.

Amacım verimliliği en üst düzeye çıkarırken çevresel

ayak izimizi en aza indirmek. Tabii ki akademik alanda,

İstanbul Teknik Üniversitesi’nin endüstri danışma kurulu

üyesi olarak, madencilik ve ilgili alanlarda geleceğin

liderlerine rehberlik etme konusunda katkıda bulunarak,

aynı şeyi burada Kanada’daki üniversitelerde de yapmayı

seviyorum. Ayrıca Sağlık ve Güvenlik Komitesindeki

yerim, sektördeki güvenlik standartlarını koruma ve geliştirme

konusundaki kararlılığımı yansıtıyor. Bu roller

yalnızca mesleki sorumluluklarımla uyumlu olmakla

kalmıyor, aynı zamanda hem topluma hem de daha geniş

anlamda sektöre anlamlı katkıda bulunmamı da sağlıyor.

56 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN



TÜRKİYE’DEN HABERLER

Sorumlu

Altın

Madenciliği

Konferansı

yapıldı

Ali Vedat Oygür

Dr. Jeoloji Müh.

Altın Madencileri Derneği (AMD) ve Dünya Altın

Konseyi’nin (WGC) birlikte düzenledikleri

Sorumlu Altın Madenciliği Konferansı 16 Mayıs

2024 tarihinde Ankara’da kalabalık bir katılım

ile yapıldı.

Konferansın yapıldığı otelin önünde altın

madenciliğini protesto eden gruplar, ihtiyaç

olmadığı halde altın çıkarmanın, siyanür ile

ayrıştırmanın ve rehabilite edilemeyecek atıkların

sürdürülebilir olmadığını ileri sürdüler 1 . Yani

altın madencilerinin önünde daha gidilecek çok

yol var.

Konferansın açılış oturumunda ilk konuşmayı

yapan AMD Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet

Yılmaz “Sorumlu altın madenciliği derken sektörün

bütün oyuncularının dört dörtlük olduğunu

ileri sürmüyoruz” diyerek sözlerine başladı. ‘Ne

pahasına olursa olsun madencilik’ yaklaşımının

Altın madenciliğini protesto

yanlışlığını vurgulayan Yılmaz, çevresel ve sosyal

sorumluluk yönetim (ESG) sisteminin önem-

eden gruplar, ihtiyaç olmadığı

halde altın çıkarmanın,

li olduğunu söyledi. Mehmet Yılmaz, “İzin alıp

siyanür ile ayrıştırmanın

denetimden geçince iş bitmiyor. Madencinin sorumluluğu

arama ile başlayıp kapatmadan sonra

ve rehabilite edilemeyecek

atıkların sürdürülebilir olmadığını

ileri sürdüler. Yani

da sürüyor.

altın madencilerinin önünde

1 https://yesilgazete.org/yurttas-yesil-aklama-yapilan-altindaha

gidilecek çok yol var. konferansina-karsi-ankaradan-tepki-gosterdi/

2 https://altinmadencileri.org.tr/sorumlu-altin-madenciligi-konferansi/

Denetimciler her an madende olamayacaklarına

göre, esas gerekli

olan sektörün iç denetimidir,” dedi.

Yılmaz, merhum Prof. Dr. Güven

Önal’ı da anarak onun altın madenciliğinin

gelişmesinde çok önemli

hizmetleri olduğunu belirterek sektör

açısından yeri doldurulamayacak

bir insan olduğunu söyledi.

WGC CEO’su David Tait ise dünya

altın piyasasının durumunu ve Türkiye’nin

konumunu grafiklerle anlatarak

sırasıyla Türkiye, Çin, Hindistan

ve Kazakistan’ın altın alımında,

diğerlerinden çok önde olduklarını,

dünya altın üretiminin yükseleceğini,

altın fiyatının dolar karşısında

güçlü pozisyonda olduğunu ve artış

beklendiğini belirtti. Açılış oturumunda

söz alan MAPEG Genel Müdürü

Arslan Nadir, maden olmadan

insanın yaşamını sürdürmesinin imkânsız

olduğunu belirttikten sonra

maden çıkartmak gerektiğini topluma

anlatamadık diyerek, madencilik

yaparken sorumlu davranılması gerektiğini

vurguladı.

Konferansta Türkiye altın piyasası,

altın rafinerisi, ESG ve sürdürülebilirlik

boyutunda altın madenciliği,

yığın liçi prosesinin tasarımı, uygulaması

ve denetimi, sorumlu madencilikte

biyoçeşitlilik uygulamaları,

altın ve iklim değişikliği, altın madenciliğinde

su yönetimi, Uluslararası

Siyanür Yönetim Kodu uygulaması

konularında sunumlar yapıldı.

Sunumlara AMD’nin web sitesinde

ulaşılabilir 2 .

Son oturumda Türkiye’de Altın Sektörünün

Katma Değer Yaratmadaki

Önemi konulu panel Hazine ve

Maliye Bakanlığı, Borsa İstanbul

ile İstanbul Altın Rafinerisi temsilcilerinin

katılımıyla gerçekleştirildi.

Günümüzde altın dışalımının çok

yüksek olması nedeniyle hükümet

tarafından yasaklandığı, bu durumda

halkın altına olan talebini karşılamak

üzere piyasada kaçak altının

artacağına dikkat çekildi. İthalatı

azaltmanın yollarının altın üretimini

artırmak ve yastık altındaki altını

bankaya yönlendirmek olduğu belirtildi.

Madencilerin ürettiği cevherden

rafinasyonu yapılan altının

7 gün içerisinde İstanbul Altın Borsasına

getirilmiş olması gerektiği

ve Borsa’daki altın için de Merkez

Bankasının alım önceliği olduğu

açıklandı.

58 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 59



TÜRKİYE’DEN HABERLER

Elazığ’da Doğaltaş ve Madencilik Sektörü Toplantısı

düzenlendi

Türkiye Mermer Doğaltaş ve Makinaları

Üreticileri Birliği (TÜM-

MER) ve Elâzığ Mermerciler ve Madenciler

Derneği (EMMAD) tarafından

ortaklaşa düzenlenen Doğaltaş

ve Madencilik Sektörü Toplantısı

1 Haziran günü Elazığ’da yapıldı.

Toplantı, TÜMMER Başkanı Hanefi

Şimşek, EMMAD Başkanı Ali

Seyran ve Yurt Madenciliğini Geliştirme

Vakfı Başkan Yardımcısı Ali

Emiroğlu’nun açılış konuşmaları ile

başladı. Ali Emiroğlu konuşmasında

sektörün zor bir dönemden geçtiğini

belirterek böyle bir dönemde

madencilik sivil toplum örgütleri ile

kamu otoritesinin bir araya gelmesinin

önemine dikkat çekti. Emiroğlu,

bu tür sektörel bir araya gelişlerin

çok önemli olduğunu belirterek, “17

sivil toplum örgütü başkan ve temsilcilerinin

burada birlikte olması

sektörün sorunlarının çözümü için

çok değerli. Bu birlikteliğin daha

da genişleyerek devam etmesinin

sektörün geleceğine çok önemli etki

edeceğine inanıyorum,” dedi.

Toplantı kapsamında “Maden, Orman,

Çevre Mevzuatı” konulu bir

açık oturum da düzenlendi. TOBB

Madencilik Meclisi Başkanı İbrahim

Halil Kırşan’ın moderatörlüğünde

yapılan açık oturumda MAPEG Genel

Müdür Yardımcısı Fatih Dumanlı,

Orman Genel Müdürlüğü İzin

İrtifak Daire Başkanı Ahmet Köle,

ÇED Genel Müdürlüğü Endüstriyel

Yatırımlar ÇED Daire Başkanı Fatih

Selimoğlu, TMD Yönetim Kurulu

Başkanı ve Madencilik Platformu

Sözcüsü Mehmet Yılmaz ve Diyarbakır

Mermerciler ve Madenciler

Derneği Başkanı Fahrettin Çağdaş

konuşmacı olarak yer aldılar.

İMİB’in yeni Başkanı Eyüp Batal oldu

İstanbul Maden İhracatçıları Birliğinin (İMİB) mevcut yönetiminde başkan yardımcısı

olarak görev Yapan Eyüp Batal, Yönetim Kurulu başkanlığına getirildi.

Yüksek öğrenimini İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde tamamlayan

Eyüp Batal, Cerrahoğlu Avukatlık Bürosu’nda başladığı kariyerini, 2007 yılında

Büyük Baskı Merkezi Genel Müdürü olarak sürdürdü. 2011 - 2017 yılları

arasında İlbak Holding Satış ve Pazarlamadan Sorumlu Yönetim Kurulu

Üyesi olarak çalışan Batal, 2017 yılından bugüne İlbak Holding Hukuk, İş

Sağlığı ve Güvenliği departmanları ile İnşaat ve Maden Grubu şirketlerinden

sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi olarak iş hayatına devam ediyor.

TS EN ISO/IEC 17025

ISO 9001:2015

ISO 14001:2015

OHSAS 18001:2007

Accredited Laboratory

İ.O.S.B. Ağaç İşleri Sanayi Sitesi

1354. Cadde 1358. Sokak No: 43-45

İvedik-Yenimahalle / Ankara - TURKEY

T: +90.312 395 77 95 • F: +90.312 395 77 96

www.argetest.com • info@argetest.com

60 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 61



TÜRKİYE’DEN HABERLER

6 bin 600 hektar maden

sahası rehabilite edildi

TOBB Türkiye Madencilik Meclisinin düzenlediği,

sektörünün mevcut durumu, yaşanan sorunlar

ve potansiyel çözüm önerilerinin ele alındığı toplantıya

katılan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı

Alparslan Bayraktar, madenciliğin çevre karşıtı

değil, çevreyle beraber bütüncül bir yaklaşımla

yürütülmesi gerektiğini söyledi. Bayraktar, madencilik

sektörünün ulusal ve uluslararası arenada

önemli bir ilgi odağı haline geldiğini vurgulayarak,

milli enerji ve maden politikası çerçevesinde

madenlerden yüksek katma değer sağlamak

amacıyla ara ve uç ürün üretiminin hedeflendiğini

aktardı.

Türk madencilik sektörünün son 15 yılda ortalama

136 bin kişiye doğrudan istihdam sağladığını

ve son 10 yılda yıllık ortalama 758 milyon ton

maden üretimi yapıldığını ifade eden Bayraktar,

maden sektörüne olan yatımların artarak devam

edeceğini ifade ederek, çevreci madencilik anlayışının

uluslararası boyutları olan bir sorumluluk

olduğunu dile getirdi. Bakan, bu anlamda bugüne

kadar yapılan üretim faaliyetlerinde 6 bin 600

hektarlık alanın rehabilite edildiğini ve bu alanlara

18 milyondan fazla ağaç dikildiğini söyledi.

TOBB Madencilik Meclisi Başkanı İbrahim Halil

Kırşan da ülkemizin kalkınması için sürdürülebilir

madencilik faaliyetlerinin planlanmasının

kaçınılmaz olduğunu vurgulayarak, “Madenciliğimizin

büyümesi için yeni bir anlayışa ve yatırımcı

dostu ortamların oluşturulmasına imkân

tanıyacak yeni bir madencilik stratejisine ihtiyaç

var,” dedi. Kırşan, madencilik sektörünün en

önemli sorunlarının orman mevzuatı uygulamalarından

kaynaklandığını ifade ederek, Tarım ve

Orman Bakanlığı nezdinde madencilik girişimlerinin

olumlu sonuçlandırılmasının en büyük beklentileri

olduğunu dile getirdi.

Türkiye Madenciler

Derneği genel kurulu

yapıldı

Türkiye Madenciler Derneğinin (TMD) 18 Mayıs 2024

tarihinde İstanbul’daki 59. genel kurulunda yapılan seçim

ile derneğin yeni yönetimi belirlendi. Buna göre,

Mehmet Yılmaz (Tüprag Metal Madencilik) derneğin

yeni Yönetim Kurulu Başkanı olurken yönetim kurulu

da Çayeli Bakır İşletmeleri, Demir Export, Esan, Egemad

Madencilik, Aksu Madencilik, Ataer Madencilik,

Acacia Maden İşletmeleri ve Labris Maden ve Makine

Sanayi temsilcilerinden oluştu.

TMD’nin yeni başkanı Mehmet Yılmaz, Genel Kurul’da

yaptığı konuşmada, “Ulu Önderimiz Mustafa

Kemal Atatürk’ün 1922 yılında ortaya koyduğu “Topraklarımızın

altında kullanılmadan duran maden hazinelerinin

kısa sürede işletilerek milletimizin yararına

sunulması” hedefini hatırlatarak, derneğimizde üstlendiğimiz

her görev için çalışma şevkimizi de coşkumuzu

da Atamızın bizlere gösterdiği bu hedeften alıyoruz”

dedi.

Yılmaz, başkanlık görevini devraldığı Ali Emiroğlu’na,

madencilik sektörü ve TMD’ye hizmetlerinden dolayı

teşekkür plaketi takdim etti.

62 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN



TÜRKİYE’DEN HABERLER

Sürdürülebilirlik, İş Sağlığı

ve Güvenliği Vizyonu

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal

Güvenlik Bakanlığı ve Kömürder tarafından düzenlenen

“Madenlerde Sürdürülebilirlik, İş Sağlığı ve Güvenliği”

toplantısı 18 Nisan 2024 tarihinde Ankara’da yapıldı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın

açılış konuşması ile başlayan toplantıda Çalışma

ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Lütfihak

Alpkan, Kömürder Başkanı Muzaffer Polat, Madencilik

Platformu Başkanı Mehmet Yılmaz, Yurt Madenciliği

Geliştirme Vakfı Yönetim Kurulu üyesi Hasan Yücel

de birer konuşma yaptılar. Hasan Yücel konuşmasında

merhum Prof. Dr. Güven Önal’ı anarak, onun tüm yaşamını,

enerjisini ve birikimini Türk madenciliğini geliştirmeye

adadığını hatırlattı ve bu yeri doldurulmaz kayıp

için tüm sektöre baş sağlığı diledi. Toplantıda, madencilik

sektöründe faaliyet gösteren İş Sağlığı ve Güvenliği

firmaları katılımcıları bilgilendiren sunumlar gerçekleştirdiler.

Türk ve İskandinav madenciler buluştu

İsveç Büyükelçiliğinin düzenlediği Nordic Sustainable

Mining Türkiye 2024 toplantısı 28 Mayıs günü

büyükelçilik binasında yapıldı. İsveç’in Ankara Büyükelçisi

Malena Mård’ın ev sehipliğinde yapılan

toplantıya Polonya, Romanya, İsveç Ticaret Birliği

Türkiye Müdürü Mattias Lindgren ve Finlandiya Ticaret

Ataşesi Joona Selin de katıldılar. Toplantıda İsveç

Madencilik Teknoloji ve İnovasyon Müdürü Lawrence

Hooey İsveç madenciliğinde dijitalleşme yönündeki

gelişmeleri anlatırken Türkiye Madenciler Derneği

(TMD) Genel Sekreteri Barış Erdem de “Türkiye Madenciliğinde

Sürdürülebilirlik ve Dijitalleşme” başlıklı

bir sunum yaptı. Madenciliğin finansmanı konularında

ise, İsveç İhracat Kredi Ajansından İnna Kasperovic

ve Finnvera’dan Kari P. Korhonen bilgiler verdiler.

Toplantıya Türkiye’den TMD, Maden Mühendisleri

Mesleki Gelişim Derneği, Demirexport, Egemaden

ve Lidya Madencilik ile İsveç ve Finlandiya’dan, Nokia,

EPSE, Sandvik, ASCENDUM, SKF, VOLVO ve

EPIROC gibi kurum ve şirketler katıldılar.

Bugünün önceliği, yarının

güvencesi

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, işyerlerine yönelik teftişler

kapsamında, çalışma koşullarına ve ortamına ilişkin yürütülen faaliyetleri

tanıtmak amacıyla “Farkındalık Artırmaya Yönelik Bilgilendirme

Toplantısı” düzenledi. İşverenler, işyeri İSG uzmanları ve

ilgili çalışanların katıldığı toplantıda Bakanlığın iş başmüfettişleri

Denizhan Burak Özhan ve Levent Sözen iş mevzuatı, işyerlerinde

karşılaşılan sorunlar, tespit edilen kural ihlalleri ve önleyici tedbirler

ile çözüm önerileri hakkında bilgiler verdiler.

64 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN



TÜRKİYE’DEN HABERLER

IPMS 2024

Zonguldak’ta

yapıldı

Halim Demirkan

Maden Mühendisleri Mesleki Gelişim Derneği

Yönetim Kurulu Başkanı

Maden Mühendisleri Mesleki

Gelişim Derneği (MMMGD)

tarafından Zonguldak Bülent

Ecevit Üniversitesi (BEÜ) iş

birliği ile düzenlenen IPMS

2024-Uluslararası Madencilik

Sonrası Faaliyetler Sempozyumu,

22-24 Mayıs tarihlerinde

Zonguldak’ta yapıldı.

MMMGD Yönetim Kurulu Başkanı

Halim Demirkan, sempozyum açılış

konuşmasında, maden sektörünün

ülkelerin gelişmesinde büyük rol oynadığını

belirterek, madencilik sonrası

bölgenin iyileştirilmesine yönelik

çalışmaların daha görünür hale

getirilmesi ve bu sayede halkın sektöre

yönelik önyargılarının kırılmasının

önemine işaret etti. Madencilik

sonrası çalışmaların doğaya geri kazandırma,

atık yönetimi, endüstriyel

miras ve sosyo-ekonomik faaliyetler

olmak üzere 4 bölüme ayrıldığını

aktaran Demirkan, düzenlenen sempozyumun

esasen endüstriyel mirasa

odaklandığını belirtti.

madencilik faaliyetlerinin gerekliliğine

dikkati çekerek, “Madenciliğimizin

büyümesi için yeni bir anlayışa

ve yatırımcı dostu ortamların

oluşturulmasına imkan tanıyacak

yeni bir madencilik stratejisine ihtiyaç

var,” dedi.

BEÜ Rektörü Prof. Dr. İsmail Hakkı

Özölçer de madencilik faaliyetleri

sona erdikten sonraki iyileştirme

sürecinin çevresel etkilerin azaltılmasını,

ekonomik ve sosyal yönden

de kalkınmayı hedeflediğini söyleyerek,

“Yerel halkın ihtiyaçları ve

beklentileri göz önünde bulundurulmalıdır.

Kültürel mirasın korunması,

nitelikli eğitim programları, yeni iş

fırsatları yaratma ve toplulukların

karar alma sürecine katılımları da

sağlanmalıdır,” şeklinde konuştu.

Sergi, açık oturum, gezi

Sempozyumda sunulan 30’dan fazla

bildiride, Madencilik sonrası faaliyetlere

ilişkin hukuki, teknik, çevresel

ve kültürel konuların yanı sıra

Türkiye ve dünyanın dört yanından

rehabilitasyon örnekleri ele alındı.

Sempozyum kapsamında, Yıldız

Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nden

Doç. Dr. Server Funda

Kerestecioğlu, Dr. Nazlı Arslan

ve öğrencileri tarafından hazırlanan

Geçmişten Geleceğe Yeni Olasılıklar-Kömür

Havzaları Sergisinde

kömür havzalarında yapılan endüstriyel

miras uygulamaları ve gelecekte

yapılabileceklerle ilgili mimari

uygulamalara ilişkin örneklere yer

verildi.

Sempozyum kapsamındaki “Madencilik

Sonrası Mevzuatı ve Uygulamaları’’

konulu açık oturumda

Caner Zanbak’ın moderatörlüğünde

Anna Ostrega, Şahin Özdemir ve

Kerem Canbazoğlu konuşmacı olarak

yer aldılar.

Sempozyumun son günü de Zonguldak

Kömür Jeoparkına bir gezi düzenlendi.

Gezide Cumhuriyetin ilk

kömür temizleme tesisinin olduğu ve

endüstriyel miras olarak etkinlikler

için kazandırılan “Üzülmez Kültür

Vadisi”, Üzülmez Kömür Müzesi,

Rombaki Konağı, Gökgöl Mağarası,

Maden Müzesi, Fener Tarihi Yolu ve

Varagel tüneli ziyaret edildi.

Zonguldak Vali Yardımcısı Turgut

Subaşı da madencilik faaliyetlerinden

kaynaklanan olumsuzlukların

en aza indirilmesi için sektörün iyileştirme

çalışmalarını gündemine alması

gerektiğini vurgulayarak, “Bu

sempozyumda da bilim insanları, bu

alanın uzmanları bunları tartışacak,”

diye konuştu.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği

(TOBB) Madencilik Meclisi Başkanı

İbrahim Halil Kırşan ise sürdürülebilir

kalkınma için sürdürülebilir

66 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 67



DÜNYADAN HABERLER

DÜNYADAN HABERLER

Temiz enerji talebi kritik minerallerin değerini

yükseltiyor

Dünyada yeşil dönüşüm için gerekli temiz enerji teknolojilerinde kullanılan kritik minerallerin piyasa büyüklüğünün

2040 yılına kadar yüzde 137 artarak 770 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Ülkeler önümüzdeki yıllarda iklim

değişikliğiyle mücadele kapsamında belirledikleri hedeflere ulaşmak için temiz teknolojilere daha fazla ağırlık verecekler.

Bu da başta elektrikli araçlar, batarya teknolojileri, yenilenebilir enerji projeleri ve enerji depolama alanında

kullanılan kritik minerallere talebi artıracak. Söz konusu projelerde lityum, nikel, kobalt ve grafitin yanı sıra tercih

ediliyor. Ayrıca, güneş ve rüzgar enerjisi santrallerinde nadir toprak elementleri ve bakır da kullanılıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın “Küresel Kritik Mineraller Görünümü” raporunda yer alan bilgilere göre, 2023 yılında

bu madenlere talep 33 bin 971 kiloton oldu ve bunun yüzde 24,2’sini temiz enerji kaynaklı kullanım oluşturdu.

Lityum, nikel, kobalt, grafit ve bakır madenlerine yönelik küresel talebin 2040’ta yüzde 92 artışla 65 bin 231 kilotona,

talepteki temiz enerjinin payının ise yüzde 55,2’ye yükseleceği hesaplanıyor. Nadir toprak elementleri talebi

ise 2023-2040 yıllarında yüzde 89 artışla 176 kilotona yükselecek. Geçen yıl talep içerisinde yüzde 18 olan temiz

enerjinin payı, 2040’ta yüzde 41’e ulaşacak.

Dünyada 2023-2040 arası kritik

madenlere talep miktarları

Ülkelerin, iklim değişikliğiyle mücadele

kapsamında belirledikleri net sıfır emisyon

hedeflerine ulaşmak için gelecek yıllarda

temiz teknolojilere daha fazla ağırlık vermesi

bekleniyor.

Lityum başı çekecek

Bu dönemde en büyük talep artışı yüzde 767 ile lityumda

beklenirken, bu madeni yüzde 285,8 ile grafit ve yüzde

119,5 ile kobalt takip edecek.

Lityum, pil ve batarya üretimiyle elektrikli arabaların

yanı sıra nükleer santrallerde soğutucu olarak ve roketlerde

itici kuvvet sağlamada kullanılıyor. Ayrıca seramik

ve cam yapımıyla ilaç sektöründe de değerlendiriliyor.

Geçen yıl dünyada 165 kiloton olan lityum talebi

2040’ta 1431 kilotona yükselecek. Söz konusu dönemde

temiz enerji projelerinin lityum talebindeki payı yüzde

56’dan yüzde 91’e yükselecek.

Çelik ve elektrometalurji sanayisinde kullanılan grafitte

talep, aynı dönemde yüzde 285,8 artarak 17 bin 873

kilotona, bu miktarda temiz enerjinin payı ise yüzde

28’den yüzde 63’e çıkacak. Elektrik dirençleri, kesici

ve delici aletler ile yüksek ısıya dayanıklı malzemelerde

kullanılan kobalt madenine yönelik talep 2040’ta 472 kiloton

olacak. Aynı dönemde kobaltın elektrikli araçlarda

kullanımına yönelik talep yüzde 350 artışla 279 kilotona

ulaşacak. Böylece kobalt talebinin yüzde 59’unu temiz

enerji kaynaklı talep oluşturacak.

Geçen yıl 3 bin 104 kiloton olan küresel nikel talebi

2040’ta yüzde 105,7 artarak 6 bin 386 kiloton olacak.

Temiz enerji talebi ise yüzde 15’ten yüzde 56’ya yükselecek.

Elektrik üretim ve iletimi ile ilgili tesislerde

yaygın kullanılan bakır talebi 2023-2040 arasında yüzde

51 artışla 39 bin 69 kilotona, temiz enerji kullanımına

yönelik talep yüzde 50’ye çıkacak.

Yeşil enerji dönüşümünde önemli rol oynayan bu madenlerin

toplam piyasa değeri 325 milyar dolar olarak

hesaplanıyor. Söz konusu kaynaklarda beklenen güçlü

talep büyümesi, kritik maden piyasalarının genel değerinde

de büyük artışı beraberinde getirecek. Böylece,

lityum, nikel, kobalt, grafit ve bakır ile nadir toprak elementlerinin

toplam piyasa değeri 2040’a kadar yüzde

137 artışla 770 milyar dolara yükselecek. Piyasa değeri

bakımından bakır 330 milyar dolarla ilk, lityum ise 230

milyar dolar ile ikinci sırada yer alacak.

(Kaynak: AA)

%92

Yeşil enerji dönüşümü için kritik önemdeki

madenlere talep 2040’a kadar %92 artacak

%91

En çok artışın olduğu lityumunda temiz enerji

projelerinin payı %91 olacak

Kritik minerallerin piyasa büyüklüğü 2040’a

kadar 770 milyar dolara ulaşacak

04.06.2024 Kaynak: Uluslararası Enerji Ajansı

68 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN



DÜNYADAN HABERLER

2050’de net sıfır hedefine

ulaşmanın maliyeti

yüzde 19 arttı

Bloomberg NEF’in yayınladığı Yeni Enerji Görünümü

2024 raporunda, düşük karbonlu enerji geçişine yönelik

küresel yatırımların 2023’te %17 artarak 1,8 trilyon dolara

yükseldiği belirtirken, Net Sıfır Senaryosu çerçevesinde

petrol, gaz ve kömüre olan talebin zirveye ulaştıktan

sonra 2025’ten itibaren keskin bir düşüşe geçeceğini

öngörülüyor. Ancak bu durumun iklim değişikliğiyle

mücadele maliyetlerini %19 artıracağı belirtiliyor.

Temel senaryo, hükümetlerin yalnızca ekonomik açıdan

rekabetçi teknolojilere dayandığını ve dünyayı sanayi

öncesi dönemlere göre 2,6 derece ısınma yoluna soktuğunu

öngörüyor. Net sıfır senaryosu ise hükümetlerin

2050 yılına kadar net sıfıra ulaşma hedefiyle emisyon

azaltıcı teknolojileri iki katına çıkaracağını varsayıyor.

Küresel olarak net sıfır senaryosu önlemleri istikrarla izlense

bile ülkelerin, Paris Anlaşması’nın küresel ısınmayı

1,5 derecenin altında tutma yönündeki hedefini kaçıracağını

ortaya koyuyor. Bloomberg NEF raporu ayrıca,

2050 yılında net sıfıra ulaşılması için 2030 yılına kadar

yenilenebilir enerji kaynaklarının kapasitesinin üç katına

çıkması gerektiğini vurguluyor.

Bakır fiyatı iki yılın

zirvesine tırmandı

Bakırın fiyatı, küresel arzda açık oluşacağı yönündeki

öngörülere bağlı olarak son iki yılın en yüksek

düzeyine ulaştı. Bakır fiyatı 2024

başından bu yana %20 arttı. Bakır

arzındaki daralma ile birlikte

fiyatın 10.500 USD/ton seviyesine

kadar yükselebileceği öngörülürken,

piyasalarda fiyat 14 Mayıs

günü son iki yılın en yüksek düzeyi

olan 10.239 doları gördü.

Japonya ile AB

Hidrojen konusunda

birlikte çalışacak

Japonya ile Avrupa Birliği (AB) temiz hidrojen

için arz ve talep yaratmaya ilişkin politikalar üzerinde

birlikte çalışmanın yanı sıra yeni yakıt olarak

adlandırılan temiz hidrojeni geliştirmek amacıyla

ileri teknolojiler geliştirme konusunda işbirliği

yapmaya karar verdiler. Japonya, hidrojen enerjisini,

ülkenin 2050 yılına kadar sıfır karbon hedefine

ulaşmada sıvılaştırılmış doğal gazın yerini alacak

temiz alternatif olarak görüyor. AB için ise temiz

hidrojenden elde edilecek enerji, Rusya kaynaklı

fosil yakıtların kullanımını aşamalı olarak sona erdirme

seçeneklerinden biri.

70 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN



DÜNYADAN HABERLER

DÜNYADAN HABERLER

Otomotiv ve havacılık endüstrilerinde alüminyumun ikili

etkisi

Hafif ama aynı zamanda dayanıklı olması nedeniyle

alüminyum metali, otomotiv ile havacılık endüstrilerinde

devrim yaratan bir mihenk taşı olma özelliği taşıyor.

Ayrıca, alüminyumun kolay biçim verilebilir bir metal

olması karmaşık tasarımlara olanak tanıyarak araçların

aerodinamiğine ve güvenliğine katkı sunuyor.

Alcircle haber sitesinin 2024 yılı görünüm raporuna

göre, kara ulaştırma sektöründe alüminyumun kullanımı

geçen yıl 27,5 milyon tona ulaştı. Ulaşım araçları sektöründe

alüminyum kullanımı bakımından binek otomobil

sektörü öne çıkarken, elektrikli araç üretimindeki artış

da bu trendi destekliyor. 2022 yılında 8,4 milyar dolar

düzeyinde olan otobüs ile kamyon üretimi ile ilişkili küresel

alüminyum pazarının, yıllık ortalama %9,5 büyüme

oranıyla 2027 yılına kadar 15,2 milyar dolara ulaşması

bekleniyor.

G7, kömür santrallerini

2025’te tümüyle kapatmayı

tartışıyor

İtalya’da bir araya gelen G7 ülkelerinin enerji bakanları, kömürle

çalışan elektrik santrallerini kapatmak için 2035 yılını

ortak bir hedef tarihi olarak belirlemeyi tartışıyor. G7, yenilenebilir

enerji üretiminin artmasına bağlı olarak ülkelerin

elektrik üretiminde kömürü sonlandırmayı ve pil depolama

kapasitesi geliştirme ve elektrik şebekelerine yatırımı artırma

çabalarını teşvik etmeyi hedefliyor. Uzmanlar, G7 ülkelerinin

yenilenebilir kaynaklardan üretilen enerjinin depolanabilmesi

için 2030 yılına kadar pil kapasitesini 2022 seviyelerine göre

altı kat artırması gerektiğini tahmin ediyor.

Havacılık ve uzay sanayiinde ise, alüminyumun ağırlık/

dayanıklılık oranı ve paslanma direnci onu uçak-uzay

aracı modellerinin sağlamlığına, yük taşıma kapasitesine,

uzun ömürlülüğüne ve güvenliğine önemli bir

katkı sağlıyor. Bu bakımdan, dünya havacılık ve uzay

endüstrisinde alüminyum üzerine araştırma ve geliştirme

çalışmaları devam ediyor. NASA, gelecekteki uzay

araştırmaları için 3D baskılı alüminyum roket modelleri

üzerinde çalışmalar yürütüyor. Metallerin endüstriyel

ölçekte geliştirilmesi üzerine çalışan TISICS Metal

Composites firması, alüminyum metalinden üretilmiş

iniş takımları geliştirerek uçaklarda karbon salımının

azaltılması yolunda önemli gelişmelerin yolunu açıyor.

Airbus Grubu ise yeni A350F kargo uçağı modelinin ilk

parçaları için lityum-alüminyum bileşenler üretmeye

başladı bile.

Alüminyum üreticilerinin

2025 yılına kadar

karbon emisyon

verilerini

sunmaları

planlanıyor

Londra Metal Borsası (LME) alüminyum üreticilerinin

Mart 2025’e kadar karbon emisyon verilerini

sunmalarını zorunlu kılan bir istişare süreci başlattı.

Süreç, alüminyum piyasasını, belirli sektörlere

karbonla ilgili bir maliyet uygulayan AB Sınırda

Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) gereklilikleriyle

uyumlu hale getirmeyi amaçlıyor. LME

onaylı birincil alüminyum ile alüminyum alaşımı

ithal eden firmaların emisyon verilerini borsaya

sunması gerekecek.

1.000 kilometre menzilli

otomobil bataryası geliyor

Çinli Contemporary Amperex Technology (CATL)

şirketinin geliştirdiği yeni binek araç bataryası

“Shenxing Plus” 2024 Pekin Uluslararası Otomotiv

Fuarı’nda tanıtıldı.

Lityum demir fosfat malzemeleri kullanılan “Shenxing

Plus” batarya, 1.000 kilometreyi aşan maksimum

menzil ve 10 dakikalık şarjla 600 kilometre menzil

sunabiliyor.

Kırgızistan kömür üretimini

yıllık 5 milyon tona

çıkaracak

Kırgızistan Enerji Bakanlığı, Devlet Kömür İşletmesi’ne

ülkenin kömür üretimini yılda 5 milyon tona çıkarma

görevi verdi. Ön üretim hedefi çizelgesine göre kömür

üretiminin 2035 yılına kadar 5,5 milyon tona ulaşması

öngörülüyor. Geçen yıl Kırgızistan’ın kömür üretimi

%8,2 oranında artışla 4,1 milyon tona yükselmişti. Söz

konusu üretim rakamı 2006 yılından bu yana en düşük

üretim düzeyine karşılık geliyor.

AB ile Avustralya

arasında kritik

mineraller anlaşması

imzalandı

Avustralya ile Avrupa Birliği (AB), kritik madenlere

yönelik işbirliği ile ortak yatırımları artırma

amaçlı anlaşma imzaladı. Anlaşma kritik maden

projelerinde işbirliğini geliştirme ve ortak “somut

girişimlerinde” bulunmayı öngörüyor. Anlaşma

uyarınca, AB ile Avustralya kritik maden projelerine

yatırımın yanı sıra araştırma-geliştirme ile yenilikler

konusunda işbirliğini artırmaya çabalayacak.

72 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 73



DÜNYADAN HABERLER

Almatis Çin’de yeni üretim

tesisi kuruyor

Özellikli alümina ürünleri ve çözümlerinde dünya lideri

olan OYAK Grubu Şirketlerinden Almatis, Çin’in

Qingdao Ekonomik Kalkınma Bölgesi’nde

yeni bir kalsine alümina üretim tesisi

kuruyor. Almatis’in kalsine alümina

üretim kapasitesini 50 bin tondan 100

bin tona yükseltecek tesis, şirketin yarı

iletken yapısal bileşenler, tüketici elektroniği,

termal kontrol cihazları ve elektrikli araçlar

gibi kilit pazarlarda büyümesine olanak sağlayacak.

Toplam 6 bin 600 metrekarelik alanda kurulacak yeni

tesisin inşaatı 2024 yılının son çeyreğinde başlayacak.

Tesisin 2026 yılı başında devreye alınması

planlanıyor. Almatis, ürün portföyünü

genişletecek yeni kalsine ürün hattının

devreye girmesi ile birlikte Çin’de

toplam 100 bin metrik tonluk kapasiteye

ulaşacak. Şirket, söz konusu üretimin

yaklaşık 20 bin metrik tonunu bölge ülkelerine

ihraç etmeyi hedefliyor.

45 yıldır güvenle...

Çin’in kömür üretiminde rekor gerileme

Çin’de süregelen maden denetimlerinin kömür üretimini kısıtlaması sonucu ülkenin 2024 nisan ayı kömür

üretimi 2022 ekim ayından bu yana en düşük düzeyine geriledi. Ulusal İstatistik Ofisi’ne göre Çin’in kömür

üretimi 2024 yılı nisan ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,9 oranında düşüşle 371,67 milyon metrik

ton oldu. Üretim bir önceki aya göre de yüzde 7 azaldı. Kömür üretimindeki bu gerileme madenlerde çok sık

ölümcül kazaların yaşanmasının ardından hükümetin yayınladığı güvenlik kontrolü talimatları ve kömür madencilerini

fazla üretimi durdurmaya zorlamasına bağlanıyor.

Öte yandan, Çin gümrük verilerine göre bu yılın Ocak-Nisan döneminde Çin’in kömür ithalatı yıllık %13,1

artışla 161,154 milyon metrik ton düzeyinde gerçekleşti. 2024 yılı Nisan ayı tek başına değerlendirildiğinde

Çin, bir önceki aya göre %9,4 oranında, geçen yılın aynı ayına göre ise %11,2 oranında artışla 45.252 milyon

metrik ton kömür ithalatı yaptı.

Çin, katı hal pil araştırmalarına

hız veriyor

Çin, katı hal pilleri geliştirmeye yönelik olarak devlet öncülüğündeki

bir projeye 830 milyon dolardan fazla yatırım yapmayı

planlıyor. Pek çok otomotiv sektörü yetkilisi ve analist, katı hal

pillerinin yeni nesil elektrikli araçların rekabet gücünü belirleyeceğini

düşünüyor. Birçok küresel otomobil üreticisi de Çin’in mevcut

elektrikli araç batarya teknolojilerindeki hakimiyetini kırmayı

amaçlayarak bu teknolojiyi araştırıyor. Japon otomobil üreticisi

Toyota, birkaç yıl içinde katı hal pilleriyle çalışan araçları piyasaya

sürmeyi planladığını duyurmuştu.

DOĞRU VE KARŞI AKIMLI DÖNER KURUTUCU

MF-T1 Tek Yönlü / MF-T2 İki Yönlü / MF-T3 Üç Yönlü

DÖNER SOĞUTUCU

MF-IKT Direkt / MF-KKT Endirekt

MADEN VE MİNERAL İŞLEME ÇÖZÜMLERİ

info@metalformltd.com www.metalformltd.com



TEKNOLOJİNİN NİMETLERİ

MÜTEVELLİ HEYET TOPLANDI

Madencilik

“akıllanıyor”

Yapay zeka tabanlı

teknolojiler, madencilik

sürecinin farklı

aşamalarında çok

önemli avantajlar

getiriyor ve operasyonel

mükemmelliğin yolunu

açıyor.

Yapay zeka (AI), tüm diğer sektörlerde olduğu gibi madencilik

endüstrisinde de giderek daha fazla gündeme geliyor,

sektörün karşılaştığı sorunların çözümünde adeta her derde

deva bir ilaç gibi algılanıyor. Elbette, yapay zekanın her soruna

çözüm olması mümkün değil fakat pek çok durumda

işleri kolaylaştırdığı, operasyonel verimliliği artırdığı, muhtemel

riskleri minimize etmeye katkı sağladığı söylenebilir.

Yani, yapay zekayı her kapıyı açan bir anahtar olarak görmek

yerine bunun gerçekte ne olduğunu ve madencilik sektörüne

hangi durumlarda ne gibi faydalar sağlayabileceğini

anlamak gerekiyor. IBM’e göre, yapay zeka, bilgisayarların

insan eylemlerini ve karar verme süreçlerini veri ve algoritmalar

aracılığıyla taklit etmesini sağlayan bir teknoloji. Bu

teknolojinin işlemesinde ve kendi kendini geliştirmesinde

makine öğrenimi denilen süreç kilit bir rol oynuyor. Yani

makine sadece önceden programlandığı işi yapmakla kalmıyor,

bu süreçte kendisi de öğrenip algoritmasını adapte

ediyor, kendini geliştiriyor. Bu yanıyla yapay zekanın madenciliğe

de sunabileceği önemli avantajlar var. Bunlara kısaca

yakından bakalım.

Arama ve keşifte yapay zeka

Yapay zeka tekniklerinin, insanların gözden kaçırabileceği

paternleri tanımlayarak kaynak arama süreçlerini geliştirme

ve keşif oranını önemli ölçüde artırma potansiyeli sunuyor.

Kritik metaller için arama/keşif oranları azaldıkça, yapay

zeka ekonomik olarak işletilebilir yatakların tespitinde yeni

metotlar sunuyor, hatta jeolojik olarak zorlu arazilerde bile.

Örneğin, VerAI Discoveries Inc., gizli maden yataklarını

belirlemek için AI kullanarak keşif olasılığını endüstri standardı

olan 1/1000’den 1:10’a yükseltmeyi hedefliyor.

Yapay zeka ile patlatma optimizasyonu

Madencilik operasyonlarında patlatma ölçümlerinin iyileştirilmesinde

ve bu ölçümlerin gerçek sonuçlarla uyumunda

da yapay zeka önemli fırsatlar sunuyor. Hexagon’un Augment

Technologies iş birliği ile geliştirdiği yapay zeka entegrasyonu,

blok model verileri, hedef hareket modelleri ve

ölçülen 3D hareket verisini yapay zeka ile çapraz bir şekilde

işleyerek cevher verimini maksimize ediyor. Bu sistemde,

modelin kontrol parametrelerini sağlamak için çok miktarda

patlatma verisi kullanılıyor ve bu sayede simülasyonun

gerçeğe mümkün olduğunca yakın olması, dolayısıyla da

farklı sahalara özel optimum çözümler geliştirilmesi sağlanabiliyor.

Zenginleştirme proseslerinde yapay zeka

Yapay zeka cevher işleme proseslerinde de çok önemli

geliştirmeler sağlayabiliyor. Weir’ın geçtiğimiz aylarda

satın aldığı SentianAI, cevher zenginleştirme proseslerinde,

enerji ve su tüketimini minimize ediyor, atıkları

azaltıyor ve tüm proses devrelerini optimize ediyor.

SentianAI’ın takviyeli öğrenme sistemi (bir tür makine

öğrenimi) sürekli öğreniyor, yeni verilere göre kendini

optimize ediyor ve bu sayede sürekli değişen şartlara

uyum sağlıyabiliyor. SentianAI’nin bu platformu, kırma

ve elemeden flotasyona kadar zenginleştirme sürecinin

tüm proseslerinde verimi artırıp operasyona değer katabiliyor.

Bugünden bakıldığında, yapay zekanın, madencilik sektörünün

karşılaştığı pek çok sorunun çözümünde çok

önemli bir rol oynayacağını söylemek mümkün. Azalan

cevher tenörlerinden daha yüksek verim alarak üretimi

artırma ve düşük karbon ekonomisine geçişte ortaya çıkacak

talebi karşılama potansiyeli var. Dahası, proses

optimizasyonunda yapay zekadan yararlanmak, madencilerin

çevresel ayak izlerini ve enerji kullanımını azaltmaya

da yardımcı olacak.

Maden planlamasında yapay zeka

Madencilik operasyonlarında planlama ve zamanlama

alanında da yapay zeka destekli karar alma araçları

önemli bir dönüşüme kapı açıyor. Deswik şirketlerinden

Polymathian, BOLT ve ORB gibi çözümleriyle sofistike

yapay zeka algoritmaları kullanarak tedarik zinciri planlamasını

ve lojistik operasyonlarını optimize etmeye

odaklanıyor. Bu araçlar karmaşık karar süreçlerini otomatik

hale getiriyor, üretkenliği artırıyor ve insan hatası

riskini ortadan kaldırarak stratejik önceliklerle uyumlu

optimal sonuçlar sağlayan bir yapı oluşturuyor.

Büyük madencilik operasyonları genellikle daha küçük

alt departmanlara bölünmüş olarak yürütülür ve bu da

her bir alandaki kararların operasyonun geneli üzerindeki

etkisini öngörmeyi zorlaştırır. İşte, yapay zeka destekli

optimizasyon ve simülasyon teknolojileri tam bu

noktada devreye giriyor; işletmeyi tüm yönleriyle bir

bütün olarak ele alıyor ve tüm süreçleri entegre ediyor.

Avustralya’da bulunan dünyanın en büyük kömür madenlerinden

biri, yenilerde yapay zeka destekli BOLT

platformunu devreye aldı. Koklaşabilir kömür üreten işletmede

sevkiyattan önce çeşitli bileşenlerin harmanlanması

ve nihayi ürünün limana sevkedilmesi gerekiyor.

Dolayısıyla burada kömür hazırlama tesisinde her ürün

spesifikasyonu için hangi girdiden ne kadar gerektiğini

tespit ederek hassas bir tedarik planı yapacak otomatik

bir çözüm gerekiyordu. Bu işletmenin günlük malzeme

hareketlerini ve işleme kararlarını otomatikleştirmek

üzere devreye alınan BOLT, hangi nihayi ürün için hangi

girdilerin hangi miktarlarda ve hangi zamanda işletmeye

getirileceğine yönelik tedarik planlarını önceki yönteme

göre 10 kat daha hızlı ve güvenli olarak yapıyor. Model,

sistemin sınırlarını biliyor, neyin mümkün olup neyin

olmadığını anlayabiliyor ve sonraki 16 ay için ayrıntılı

plan yapabiliyor.

Yapay zeka ve sektörün geleceği

Yapay zeka, madencilik endüstrisinde üretimi artırma,

cevher kalitesinin düşmesine rağmen çevresel etkileri

en aza indirgeme gibi birçok acil soruna çözüm üretme

potansiyeline sahip. Maden aramadan zenginleştirmeye,

işletmeden karar alma süreçlerine kadar çeşitli proseslerde

insan hatası kaynaklı riskleri minimize eden, daha

hassas kontrol ve optimizasyon sağlayan yapay zeka,

madencilik operasyonlarının daha verimli, sürdürülebilir

ve karlı hale gelmesinde son derece önemli bir rol oynayacak

gibi görünüyor. Yapay zeka teknolojileri insan

yeteneklerini artırarak ve süreçleri optimize ederek endüstrde

bir devrimin müjdesini veriyor. Bu ilerlemeleri

benimseyenler, daha güvenli, üretken ve sürdürülebilir

madencilik operasyonlarını başarıyla gerçekleştirecekler,

buna ayak uyduramayanlar uzun vadede geride kalma

ve yok olma riskiyle karşılaşacaklar.

76 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN

SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 77



TEKNOLOJİNİN NİMETLERİ

TEKNOLOJİNİN NİMETLERİ

Elektrikli kazıcı bir milyon ton sınırını aştı

Sasquatch amfibi arazi aracı

Fortescue’nun yeni Liebherr R 9400 elektrikli ekskavatörü 1

milyon ton malzeme yükledi. Bu performans aracın en az dizel

modeller kadar iyi olduğunu gösteriyor. Kısmen güneş enerjisi

ile çalışan ekskavatör, 6,6 kV alt istasyona 2 km’den uzun

yüksek gerilimli kablo ile bağlanıyor. Fortescue yetkilileri bu

elektrikli kazıcının şirketin dekarbonizasyon ve güvenlik hedefleri

için ideal olduğunu ifade ediyor. Şirket yakında iki elektrikli

ekskavatörü daha devreye almayı planlıyor. Tüm filonun dekarbonizasyonu

tamamlandığında yılda 95 milyon litre dizel kullanımı

ortadan kalkacak ve karbon emisyonları azalacak. Ayrıca,

Fortescue 240 tonluk pilli elektrikli kamyon prototipinin de ilk

aşama testini başarıyla tamamladı. Test sonuçlarının performans

beklentilerinin üzerinde olduğu belirtiliyor.

Argo’nun duyurduğu yeni Sasquatch gelişmiş amfibi arazi aracında, dört kişilik kabin, çok yönlü Flexbox

ve direksiyondan kontrol edilen ARGO HDT Otomatik e-Steer şanzıman bulunuyor. Kabini devrilmeye

karşı korumalı olan araç iyi bir ses yalıtımı, klima, cam tavan, Bluetooth

radyo ve tam iç aydınlatma ile donatılmış. Araçta ayrıca, çevre kontrol sistemi

için geniş bir ekran ile geri görüş kamerası da var.

Sasquatch, ARGO Anlık Tork Debriyajı ve HDT e-Steer şanzımanı

ile entegre Doosan 1.8-L turbo dizel motorla çalışıyor, karada

ve suda optimal performans sağlıyor. Temel özellikler arasında

elektrikli direksiyon, lityum-titanyum pil paketi ve yüksek çıkışlı

alternatör şarj bulunuyor. Benzersiz lastik tasarımı ise su itişini,

yol tutuşunu ve çekişi artırıyor.

Ekipman yangın söndürme

sistemi üretime giriyor

Johnson Controls şirketinin ürettiği Ansul N-101 Clean Agent yangın söndürme sistemi, ağır endüstriyel

araçlardaki boş elektrik dolaplarında enerjili elektrik ekipmanlarını korumak üzere özel olarak tasarlanmış.

Sistemde, söndürücü ajan olarak nitrojen kullanılıyor ve hiçbir kalıntı veya yan ürün bırakmıyor,

dolayısıyla elektrik tesisatına zarar vermiyor ve temizlik gerektirmiyor. Operasyonel aralığı -54°C ila

99°C olan, basitleştirilmiş tek tanklı, tek nozullu tasarım ve sağlam çelik askı konstrüksiyonuna sahip

olan sistem, ağır endüstriyel ortamların sert şartlarına dayanacak şekilde tasarlanmış. Sistemin ve 0,65

m3 ve 1,56 m3 olmak üzere iki farklı boyuttaki azot kartuşu, elektrik-pnömatik aktüatörle çalışıyor.

Hidrolik hortum dağıtım hattı ve 360° nozul kullanan sistem elektrik dolabını hızlı ve verimli

bir şekilde dolduruyor ve oksijen içeriğini azaltıyor. Ansul, Checkfire tespit ve aktüasyon

sistemleri ile birlikte kullanılabiliyor.

Elektrikli demir izabe fırını

teknolojisi

Rio Tinto, BHP ve BlueScope Steel,

Avustralya’nın ilk elektrikli demir

izabe fırını (Electric smelting furnace

– ESF) pilot tesisinin geliştirilmesi

için iş birliği yapıyor. Bu

çığır açan girişim, BHP’nin ve Rio

Tinto’nun Pilbara demir cevherleri

konusundaki geniş bilgi birikimini

BlueScope’un elektrikli izabe fırını

teknolojisindeki operasyonel deneyimiyle

birleştirerek endüstri devlerinin

kolektif uzmanlığını büyütmeyi

amaçlıyor.

Projenin temel amacı, yenilenebilir

enerji kaynaklarını sünger demir

(Direct reduced iron - DRI) işleme

teknolojisi ile birlikte kullanarak

Pilbara cevherlerinden sıvı demir

üretimini gerçekleştirmek. Projenin

başarılı olması, özellikle Avustralya

demir cevherlerini işleyen çelikhaneler

için, sera gazı emisyonlarını

neredeyse sıfıra indirecek bir değişimin

de müjdecisi olacak. Proje

için şu anda devam eden ön fizibilite

çalışmasının yıl sonunda tamamlanması

ve pilot tesisin 2027 yılından

önce devreye alınması planlanıyor.

ESF, bazik oksijen çelik üretimine

(Basic oxygen stellmaking - BOS)

uygun demir üretebilen bir fırın

türü olup, demir cevherini sünger

demire dönüştürerek fırına beslemek

suretiyle çalışıyor. Bu sistemin

Syensqo’nun kaba partikül kazanımı için geliştirdiği yeni Transfoamer serisi

köpürtücüler pH seviyelerine göre köpük kuvvetini ayarlayarak zor cevherlerden

bakır kazanımını iyileştiriyor. Geleneksel köpürtücü karışımlarının

daha az etkili olduğunu ve temizleme safhalarında aşırı köpürmeye neden olabildikleri

biliniyor. Transfoamer köpürtücüleri, performansı optimize etmek

için kalın devirme devresinde güçlü, temizleme devresinde ise zayıf olacak

şekilde geçiş yapıyorlar. Latin Amerika’da zaten ticari olarak kullanılan bu

teknoloji, iş akışını, cevher kazanımını ve enerji verimliliğini artırıyor.

geleneksel yüksek fırınlara ve metalurjik

kömüre bağımlılığı ortadan

kaldırabileceği ve dolayısıyla CO2

emisyonlarını önemli ölçüde azaltabileceği

belirtiliyor.

Proje tam da dünya çapında, hükümetlerin

daha yeşil ve sürdürülebilir

endüstrileri teşvik etmek amacıyla

DRI tabanlı çelik üretimine yatırım

yapmaya başladığı bir dönemde gerçekleşiyor.

Örneğin, Almanya, Fransa

ve Kanada gibi ülkelerde DRI tabanlı

çelik üretimine geçişi desteklemek

için önemli hükümet teşvikleri

veriliyor. Bu da düşük emisyonlu

çelik üretimine yönelik küresel ivmenin

arttığını gösteriyor.

Adaptif köpürtücü ile gelişmiş flotasyon yönetimi

78 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN

SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 79



MADEN BORSASI

MADEN BORSASI

ALTIN

GÜMÜŞ

BAKIR

KURŞUN

2.326,4 USD/t.oz Haziran ‘24

Gold

29.134 USD/t.oz Haziran ‘24

Silver

4.3915 USD/Lbs Haziran ‘24

Copper

2.224,0 USD/T Haziran ‘24

Lead

2500

2400

2300

32

30

5.250

5

4.750

2400

2350

2300

2250

2200

28

4.500

2200

2100

26

4.250

2150

2000

1900

1800

24

22

4

3.750

3.500

2100

2050

2000

1950

Sep Nov 2024 Mar May Jul

Sep Nov 2024 Mar May Jul

Sep Nov 2024 Mar May Jul

Sep Nov 2024 Mar May Jul

source: tradingeconomics.com

source: tradingeconomics.com

source: tradingeconomics.com

source: tradingeconomics.com

ALÜMİNYUM

MOLİBDEN

ÇİNKO

KALAY

2.524,5 USD/T Haziran ‘24

Aluminum

480,00 USD/kg Haziran ‘24

Molybdenum

2.937,5 USD/T Haziran ‘24

Zinc

32.208 USD/T Haziran ‘24

Tin

2800

2700

575

550

3200

3100

3000

36000

34000

2600

525

2900

32000

2500

2400

500

2800

2700

30000

2300

2200

2100

475

450

425

2600

2500

2400

2300

28000

26000

24000

Sep Nov 2024 Mar May Jul

Sep Nov 2024 Mar May Jul

Sep Nov 2024 Mar May Jul

Sep Nov 2024 Mar May Jul

source: tradingeconomics.com

source: tradingeconomics.com

source: tradingeconomics.com

source: tradingeconomics.com

NİKEL

DEMİR CEVHERİ %62 FE

KOBALT

MANGANEZ

17.291,00 USD/T Haziran ‘24

Nickel

106,51 USD/T Haziran ‘24

Iron Ore

27.150 USD/T Haziran ‘24

Cobalt

36.500 CNY/DMTU Haziran ‘24

Manganese

23000

150

34000

44

22000

33000

42

21000

140

32000

40

20000

130

31000

38

19000

120

30000

36

18000

110

29000

34

17000

28000

32

16000

100

27000

30

Sep Nov 2024 Mar May Jul

Sep Nov 2024 Mar May Jul

Sep Nov 2024 Mar May Jul

Sep Nov 2024 Mar May Jul

source: tradingeconomics.com

source: tradingeconomics.com

source: tradingeconomics.com

source: tradingeconomics.com

1 CNY = 0,14 USD

80 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN | 81



MADEN BORSASI

LİTYUM KARBONAT

91.500 CNY/T Haziran ‘24

Lithium Carbonate

NEODİMYUM

457.500 CNY/T Haziran ‘24

Neodymium

325000

300000

275000

250000

225000

200000

175000

150000

125000

100000

675000

650000

625000

600000

575000

550000

525000

500000

475000

450000

Sep Nov 2024 Mar May Jul

source: tradingeconomics.com

Sep Nov 2024 Mar May Jul

source: tradingeconomics.com

URANYUM

85.750 USD/Lbs Haziran ‘24

Uranium

SODA KÜLÜ

2.090,0 CNY/T Haziran ‘24

Soda Ash

110

3200

100

90

80

70

3000

2800

2600

2400

2200

60

2000

Aug Dec 2024 May Jun Jul

source: tradingeconomics.com

Sep Nov 2024 Mar May Jul

source: tradingeconomics.com

KÖMÜR

133.20 USD/T Haziran ‘24

Coal

HAM PETROL

81.540 USD/Bbl Haziran ‘24

Crude Oil WTI

160

90

150

85

140

80

130

75

120

70

Sep Nov 2024 Mar May Jul

source: tradingeconomics.com

Sep Nov 2024 Mar May Jul

source: tradingeconomics.com

1 CNY = 0,14 USD

82 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN



ETKİNLİK TAKVİMİ

Türkiye’de

11. MINEX Madencilik, Doğal Kaynaklar ve

Teknolojileri Fuarı,

3-6 Eylül 2025 | İzmir

izfas.com.tr

17. TÜRKÇİMENTO Uluslararası Teknik

Seminer & Sergisi

2-5 Kasım 2024 | Antalya

turkcimento.org.tr

Sektörün en prestijli fuarlarından Marmomac

2024 Fuarı’nda yerinizi almak için acele edin!

KATILMAK İÇİN SON ŞANS!

Türkiye 23. Uluslararası Kömür Kongresi ve

Sergisi 2024

12-13 Eylül 2024 | Zonguldak

IMMC 2024

22. Uluslararası Metalurji ve

Malzeme Kongresi

19-21 Eylül 2024 | İstanbul

immc-mtm.com

Bursa 8. Uluslararası Blok Mermer Fuarı

13-16 Kasım 2024 | Bursa

Tüyap Bursa Uluslararası Fuar ve Kongre Merkezi

www.blokmermerfuari.com

12.Uluslararası Madencilik, Tünel İnşaat

Makina Ekipmanları ve İş Makineleri Fuarı

08-11 Nisan 2026 | İstanbul

madenturkiyefuari.com

24-27 Eylül 2024

Verona / İtalya

Satış Fiyatı: 530 €/m²

Dünyada

ICESRE 2024: 18. International Conference

on Earth Science and Resource Engineering

15-16 Ağustos 2024 | Venedik, İtalya

11. Uluslararası Madencilik, Malzeme ve

Metalurji Mühendisliği Konferansı

(MMME 2024)

22-24 Ağustos 2024 | Barselona, İspanya

Hydrometallurgy Conference 2024

1-3 Eylül 2024 | Stellenbosch, Güney Afrika

camielah@saimm.co.za

ICGGES 2024: 18. International Conference

on Geology, Geophysics and Earth Sciences

26-27 Eylül 2024 | Hong Kong, Çin

waset.org

XXXI IMPC-Uluslararası Cevher

Hazırlama Kongresi

29 Eylül – 3 Ekim 2024 | Vaşington, ABD

www.smeimpc.org

Process Mineralogy ‘24,

11-13 Kasım 2024 | Cape Town, Güney Afrika

amanda@min-eng.com

International Mine Ventilation Congress 2024

(IMVC2024)

12-16 Ağustos 2024 | Sidney, Avustralya

www.www.ausimm.com

Mill Operators Conference 2024

21–23 Ekim 2024 | Perth, Avustralya

www.ausimm.com

International Mining and Resources

Conference (IMARC) 2024

29-31 Ekim 2024 | Sidney, Avustralya

www.imarcglobal.com

International Future Mining Conference 2024

2-4 Eylül 2024 | Sidney, Avustralya

www.ausimm.com

Başvuru ve Bilgi için:

emrah.ozturk@immib.org.tr

Ayrıntılı bilgi için: 0 212 454 07 81

84 | SEKTÖRMADEN 2024 NİSAN, MAYIS, HAZİRAN







Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!