pdf24_merged

Gönüllüler, bu milletin şefkatini, özverili ilgisini, sabrını

ve birbirini sevmesini yansıtan yeryüzündeki tek insanlardır.

...............................................................................................................................................GÜNDEMDEN

Değerl Okurlarımız,

Türk ye’n n lk ve tek ACİL VE AFET HABER derg s DASKUT ACİL GÜNDEM

Derg m z n on b r nc sayısı le s z değerl okurlarımızla buluşmanın gurur ve

mutluluğunu yaşıyoruz.

Bu ayk sayımızda da her zaman olduğu g b b rçok lg n z çekecek konuya yer

verd k. Özenle hazırlanan haberler, yen köşe yazarlarımızın yazıları ve

gerçekleşt rd ğ m z faal yetler s zler ç n derlenm ş durumda. Ayrıca, sayfa üzer ndek

VİDEO İZLE butonuna tıklayarak konuya da r hazırlanan v deo röportajlara ulaşab l r

ve yazarlarımızın konuları hakkındak değerl görüşler n zleyeb l rs n z.

Bu sayımızın ana teması GÖNÜLLÜLÜK olarak bel rlend . Bu tema, kend ler n

hayat kurtarma uğruna adamış, h çb r ayrım gözetmeks z n deprem, sel, yangın g b

tüm afetlerde devlet kurumlarına destek olmaya her da m hazır olan gönüllüler m ze

adanmıştır. Onlara duyduğumuz sevg ve saygı le bu sayıyı s zlere sunuyoruz.

Amacımız, gönüllülük b l nc n yaymak ve toplumun her kes m nde bu değerl

sorumluluğun anlamını vurgulamaktır.

Okurlarımızdan aldığımız görüş ve öner ler b z m ç n büyük değer taşıyor. S zler de

görüş ve öner ler n z b ze letmek stersen z, www.ac lgundem.com.tr nternet

s teler m z üzer nden ya da sosyal medya hesaplarımızdan b ze ulaşab l rs n z.

B r sonrak sayımızda s zlerle tekrar buluşmayı sabırsızlıkla bekl yoruz. Key fl

okumalar d ler z!

Ac l Gündem / N san 2025

BAŞKANDAN.................................................................................................................................................

Gönüllülük, nsanların harekete geçen ses d r.

Bu eylemler, bugünü şek llend r r ve hep m z n

gurur duyab leceğ b r geleceğe dönüştürür.

Tuncay Mer çl

Onursal Kurucu Başkan

Değerl Okurlarımız;

Bu ay t barıyla 11. baskısını yayınladığımız DASKUT ACİL GÜNDEM derg m z n onl ne

yayınına www.ac lgundem.com.tr web s tem z üzer nden kolayca ulaşab l rs n z. Derg m z,

her ay aboneler m z n e-posta adresler ne otomat k olarak gönder lmekte, ayrıca abonel k

seçeneğ n terc h eden okurlarımıza fiz ksel olarak da let lmekted r.

Onl ne Yayın le Daha Fazla K ş ye Ulaşma Hedefim z

Derg m z n onl ne yayınlanmasının temel amacı, daha gen ş b r k tleye ulaşab lmek, daha

fazla s v l toplum kuruluşu (STK), kurum ve kuruluşun ses n duyurmak, faal yetler n

görünür kılmak ve g zl kahramanlarımızı dünya çapında tanıtarak gönüllülüğü teşv k

etmekt r.

Yen Yazar Kadrosu ve Röportajlar

Bu sayıda, b rb r nden lg çek c konularla dolu makalelere ve yen yazarlarımızın

yazılarına yer verd k. Yazarlarımızın ele aldığı konulara da r röportajları VİDEO İZLE

butonuna tıklayarak zleme şansına sah p olab l rs n z. Güçlenen yazar kadromuzun

çer s nde her geçen gün farklı STK’lara ve meslek gruplarına a t yen katılımlar yer alıyor.

Bu sayede, onların yazılarını okuma ve tanıma fırsatını s zlere sunuyoruz.

Gönüllülük Teması le Kahramanlara Vefa

Bu ayk derg m z n teması Gönüllülük olarak bel rlenm şt r. Afet anında, hayatlarını r ske

atarak devlet kurumları ve vatandaşlarımızın yanında olan, hakkı ödenemez afet

gönüllüler m z derg m z n odağındadır. Kend ler n gönüllülük ruhuna adamış bu değerl

kahramanlara saygımızın b r fades olarak, b rb r nden özel ve anlamlı yazılarımızı s zler n

beğen s ne sunuyoruz.

B rb r nden etk ley c makaleler ve röportajlarla dolu DASKUT ACİL GÜNDEM derg m z n

bu ayk sayısı, s z değerl okurlarımıza gönüllülük b l nc aşılamayı amaçlıyor. Görüş ve

öner ler n z b z mle paylaşarak b r sonrak sayımızda s zlerle buluşmayı mümkün

kılab l rs n z.

Key fl okumalar d ler z!

4


...............................................................................................................................................................................

GÖNÜLLÜ OL HAYAT KURTAR

ONLİNE ÜYE OLAMA

İÇİN BİR TIK YETER

Neden Üye olmalıyım?

İzlemek ç n tıklayınız

veya okutun.

Ac l Gündem / N san 2025 5

DERGİYE ABOBE OL

BU AY NELER VAR

Ac l Gündem N san 2025

DERGİYE ABOBE OL

DERGİYE ABOBE OLDERGİYE ABOBE OL

8

12 14

20

30 18 36

6


Yıl: 3 Sayı : 11 N san 2025

ÜCRETSİZDİR

İmt yaz Sah b :

DASKUT Adına

Tuncay MERİÇLİ

Sorumlu Yazı İşler Müdür :

D lek MERİÇLİ

Görsel Yönetmen :

Tuncay MERİÇLİ

Hukuk Danışmanı :

Av. Oğuzhan ÖZKAN

Av. Mehmet Em rhan ÖZKAN

Web Tasarım - Ed tör :

Erol ESEN

Grafik Tasarım :

Musa Enes MERİÇLİ

İdare Yer :

Akpınar Mahalles Açı Sokak

No:3 Osmangaz / Bursa

Tel: 0531 674 48 40

Onl ne yayın :

www.ac lgundem.com.tr

Baskı :

R Ajans Reklam Pazarlama Tur z m

Organ zasyon LTD.ŞTİ.

Uluyol Mahalles Sezen Sokak Gr Han

No:51/F Osmangaz / BURSA

DASKUT ACİL GÜNDEM Derg s ’nde yayımlanan yazı, fotoğraf ve haberler n

tamamı veya b r bölümü kaynak göster lmeden kullanılamaz. Derg m zde

yayımlanan köşe yazılarının sorumluluğu köşe yazarlarına a tt r.


7

SESİMİ DUYAN VAR MI?.............................................................................................................................

Yaşayan Dünyamız

Sedat ERGANİ

Üzer nde yaşadığımız dünyanın canlı olduğunu, yan yaşadığını söylesem şaşırır mısınız? Şaşırmanıza gerek yok. Yağmur

ve kar yağışı, rüzgâr, hareket eden tekton k levhalar, ağaçlar, ç çekler, meyveler, havanın soğuması ve ısınması, den zlerdek

gel-g t olayları, yer üstü ve yer altı akarsuları, atmosfer katmanları, yaşam ç n gerekl olan hava ve su, den z altı yaşamı,

gece-gündüz döngüsü, yeraltı ş falı suları, katı-sıvı-gaz yakıtlar ve değerl madenler g b b rçok oluşum, dünyanın yaşadığının

açık kanıtlarıdır.

Dünyayı yaşayan b r varlık olarak kabul etmel ve onunla l şk ler m zde daha b l nçl davranışlar gel şt rmel y z. B r arkadaşımız,

komşumuz ya da yabancı b r yle let ş m kurarken gösterd ğ m z özen , dünyayla olan l şk ler m zde de göstermel y z.

Kısacası, dünyanın yaşam koşullarına d renmek ya da onları yok saymak yer ne, bu koşulların farkına varıp bunlara uygun

davranışlar serg leyerek toplumsal d renc m z artırab l r z. Bu, belk de hayatımızın devamlılığını sağlayacak en akıllıca karar

olacaktır.

Örneklerle Bakış Açımız;

- Kış mevs m gelmeden odun-kömür ve sobamızı hazırlar, soba bacasını tem zler,

ev n çatısını kontrol eder, y yecek- çecek stoğumuzu yaparsak, kış b ze ne yapab

l r? Mağdur yet yaşar mıyız? Ama tam ters , h çb r hazırlık yapmadan kışa g rersek

büyük zorluklarla karşılaşır, ardından ş kâyet ed p beddua etmekle yet n r z.

- Dere yatağına ev yapmazsak, sel geld ğ nde sorun olmaz; su yatağında akar g der.

- Toprak kayması r sk olan yumuşak yamaçlara ev nşa etmezsek, toprak kaysa da

b z etk lemez.

- Depreme dayanıklı evler ve ş yerler yaparsak, deprem olsa b le sadece sallanır,

hayatımıza devam eder z.

- Havayı k rletmezsek, tertem z nefes alırız; b tk ler ve hayvanlar b le b ze neşe

ç nde eşl k eder.

Dünyamız B z Duyuyor

Değerl dostlar, karşımızda c dd yet nden ödün vermeyen,

ölü sandığımız ama aslında yaşayan b r varlık var. Ve bu

varlık, hata yapana h ç acımıyor. Gel n aklımızı başımıza

alalım; onu yok sayarak b r şey kazanamayacağımızı hep

m z b l yoruz. Attığımız her adımın dünya tarafından z-

lend ğ n , değerlend r ld ğ n ve buna karşılık ver ld ğ n

unutmayalım.

Dünyamız B zden Ne Bekl yor?

8

Dünya b ze zarar vermek stem yor; ancak b z onunla natlaşarak ve b rl kte yaşamayı beceremeyerek kaybed yoruz.

Oysa dünyamız:

- Yanan ormanları yen den yeşert yor,

- Değ şt r len dere yataklarına ger dönüyor,

- Nesl tükenmed ğ sürece tüm canlılara yen den yaşam şansı ver yor.

B ze düşen, yaşama saygı duymak, kıt kaynakları darel kullanmak, kütle hareketler ne karşı sağlam yapılar nşa etmek

ve çevrey k rletmemekt r. Yaradan, yaşamın devamı ç n b r denge kurmuş. Bu dengey görmezden gelenler, umursamayanlar,

gözünü paraya d kenler, haksızlıklara göz yumanlar, ahlaksızlık yapanlar, düzenbazlar, saygısızlar ve dünyayı

ölü sananlar, tüm canlıların hayatını r ske atıyor.


,

-

-

ı

..............................................................................................................................SESİMİ DUYAN VAR MI?

Artık Yen B r Bakış Açısı Gel şt rel m!

Dünya b ze sınırsız n metler sunarken, onu korumak ve sürdürüleb l r b r yaşam nşa etmek b z m sorumluluğumuzdur.

Eğer b reysel olarak nereden başlayacağınızı düşünüyorsanız, lg n z çeken b r alan seçeb l rs n z:

- Çevre Koruma: Ger dönüşüm alışkanlığı ed nmek, enerj tasarrufu sağlamak, doğaya zarar vermeyen ürünler

kullanmak.

- Hayvan Hakları: Barınaklara destek olmak, sokak ve yaban hayvanlarına yardım etmek, b l nçlend rme çalışmalarına

katılmak.

r

- Afet B l nc : Dünyanın yapısını tanımak, afetlerle yaşamayı öğrenmek, lk yardım eğ t m almak, afet farkındalığı

oluşturmak, yerel afet gönüllülük projeler ne katılmak.

Küçük adımlarla başlamak b le büyük fark yaratab l r. S z n özell kle lg lend ğ n z b r alan var mı?


9

İŞTE O KAHRAMANLAR...................................... ..................................................................

İşte O Kahramanlardan

Ahmet Turan

Normal hayatımızı altüst eden afetler ve ac l durumlar, h ç stemed ğ m z ancak hayatın b r gerçeğ olan olaylardır.

Böyle zamanlarda, fedakârca yardıma koşan, gönlünü ortaya koyarak mücadele eden kahramanları sayfamda ağırlamaya

devam ed yorum. İşte o kahramanlardan b r daha:

Bu röportajımızda, 2023 Kahramanmaraş Deprem 'n yaşamış ve yaşadığı acı tecrübelerden öneml dersler çıkaran

Hataylı Emekl Öğretmen Ahmet Turan'ı konuk ett m.

Ahmet Turan, 67 yaşında, emekl olduktan sonra Doğal B tk ve Ata Tohumları çoğaltma faal yetler le lg len yor. Kend

s yle Hatay'da depremden sonra görev yaptığımda tanıştım. Erzurum'da öğretmenl k yaparken AFAD'tan b r saatl k

“Afet Farkındalık Eğ t m ” almış. Bu eğ t m sayes nde, deprem n ardından mahalles ndek enkazlara lk müdahale edenlerden

b r olmuş.

Kend s ne, o korkunç gecey ve sonrasında yaşananları sordum;

“O ANI HÂLÂ UNUTAMIYORUM”

Ahmet Hocam merhabalar. Öncel kle geçm ş olsun. Allah böyle b r acıyı b r daha yaşatmasın. Deprem sarsıntıları -

durduğunda lk olarak ne yaptınız?

Teşekkür eder m, ben de böyle b r acıyı k msen n yaşamaması ç n dua ed yorum. O korkunç sarsıntı b tt ğ nde, kend

m yatağın yanında buldum. T tr yordum, pan kle sesler çıkarıyordum. Eş m komod n n yanında saklanmıştı, çok korkmuştu.

Gardırop devr lm ş, yatak odasının kapısını kapatmıştı.

Ev m z k katlı olduğu ç n, üst katta depreme yakalanmıştık. T treyen bacaklarımızla hemen dışarı çıkmaya çalıştık.

Etraf z fir karanlıktı. İlk başta h çb r şey göremed k, ama kısa b r süre sonra sağ kurtulanların acı çığlıklarını duymaya

başladık. O anın tar fi zor… Hâlâ kulaklarımda o sesler yankılanıyor.

B r süre sonra uzakta hareketl ışıklar gördük. Fenerlerle enkazlara yaklaşan nsanlar vardı. Bu b ze cesaret verd .

Komşularımızla b r araya geld k ve durum değerlend rmes yaptık. Çevrem zdek bazı b nalar yıkılmıştı. Hemen ko

şularımızın durumunu kontrol etmeye karar verd k.

“İLK MÜDAHALEYİ BİZ YAPTIK”

Yıkılan b nalara doğru g tt ğ n zde neyle karşılaştınız?

Işığa doğru lerlerken, köşe başındak çok katlı b nanın yıkıldığını anladık. Çevredek d ğer b naların da enkaza döndüğünü

fark ett k. O an, basında zled ğ m z deprem felaket n n b z m de başımıza geld ğ n y ce anladım.

Erzurum'da görev yaparken, 2003 yılında Aşkale'de b r deprem yaşamıştım ama bu bambaşka b r şeyd . İnsanlar çares

zl k ç nde koşturuyordu. O an fark ett m k , b r ışık kaynağımız olsaydı, enkazları daha net göreb l r ve belk daha

fazla şey yapab l rd k.

Enkaz altındak ler kurtarmak ç n neler yaptınız?

Sabahın lk ışıklarıyla b rl kte enkazın büyüklüğünü daha net gördük. Yıkılan b naların önünde koşuşturan nsanlar vardı.

B rkaç k ş enkaza g rm ş, b r g r ş açmaya çalışıyorlardı.

Tam o sırada genç b r kadın hüngür hüngür ağlayarak yanımıza geld . Yıkılan b nada annes , babası ve k kardeş olduğunu

söyled . Eş de enkazın üzer ndeyd ve çares zce yardım bekl yordu. İşte o an, b r şeyler yapmamız gerekt ğ n

daha çok h ssett k.

Komşum N zam le b rl kte enkaza doğru hareket ett k. Enkazın altından sesler geld ğ n duyduk. Ama aklımda hep şu

soru vardı: “Ya artçı deprem olursa? Yıkılan enkazın altında kalırsak?” Y ne de sağlam yerlerden lerleyerek, seslere

doğru yöneld k.

10


............................................................................................................................ İŞTE O KAHRAMANLAR

B r süre sonra ankaz altından b r kadının ses n duyduk. Onunla konuşmaya

başladık ama önümüzde büyük b r betondan engel vardı. Ne yapacağımızı

b lm yorduk. O sırada aldığım afet eğ t m n hatırladım. “Ben nasıl g -

receğ m b lm yorsam, b len b r ler vardır” d ye düşündüm. Hemen dışarı

çıktım ve “İnşaattan anlayan b r var mı?” d ye çevremdek nsanlara seslend

m. Kardeş olduklarını söyleyen k k ş geld . İnşaat ş nde çalıştıklarını

söyled ler. Onlarla b rl kte tekrar enkaza döndük. Kırılması gereken b r

beton blok vardı ama bunun ç n elektr kl kırıcıya ht yacımız olduğunu söyled

ler.

Mahallede jeneratör olup olmadığını sordum ama k mse de bulamadım.

O an ç mden “Keşke mahallem z n b r köşes ne az da olsa kurtarma malzemeler

koysaydık” d ye geç rd m. Ama pes etmed k. Enkaz çevres ndek

lere seslend m, kazma, kürek, balyoz get renler oldu. B rkaç saat ç nde

farkında olmadan b r kurtarma ek b oluşturmuştuk.

“BİRLİKTE DAHA GÜÇLÜYDÜK”

Ahmet Turan

İnsanları nasıl organ ze ett n z?

Bu depremde, nsanların h ç tanımadıkları k ş lere b le canı gönülden yardım etmek sted kler n gördüm. Mahallede

ben öğretmen olarak tanıyanlar vardı. “Hocam, b z de yardım edel m” d yen herkese b r görev verd m. K m s balyozla

beton kırdı, k m s moloz taşıdı, k m s kurtardığımız k ş ler hastaneye götürdü. Hep m z b r amaç uğruna çalışıyorduk.

Öğlene kadar köşe başındak enkazdan yed k ş y sağ olarak çıkardık.

Ancak öğleden sonra meydana gelen k nc deprem hep m z çok korkuttu. Bazı b nalar daha da yıkıldı. Şoku atlatmaya

çalışırken, ek b m z n yarısı dağıldı. B z de N zam'la eve döndük, eşler m z n korkularını paylaşmaya çalıştık.

“AFETLERE HAZIR OLMAK ZORUNDAYIZ”

Enkaz çalışmalarına ger döndünüz mü?

Evet, kısa b r süre sonra tekrar enkaza döndük. Çünkü mahallem zde çok fazla yüksek katlı b na olmadığı ç n, kurtarma

ek pler henüz ulaşamamıştı. O yüzden el m zden geld ğ nce müdahaleye devam ett k. Ama şunu fark ett m: Eğer

el m zde yeterl ek pman ve b raz daha fazla eğ t m olsaydı, çok daha fazla nsanı kurtarab l rd k. Çünkü çok zorlandığımız

anlar oldu.

İnsanlara ne tavs ye eders n z?

B r nc s , deprem n her an, her yerde olab leceğ n , k nc s se lk 24 saatte profesyonel yardım ek pler her enkaza

yet şemeyeb l r. İlk müdahaley b z yapmak zorunda olduğumuzun unutulmaması.

Afet, tfa ye, lkyardım ve kurtarma eğ t mler almak şart. Ben yaşım lerlemeden b rkaç arkadaşla AFAD'ın onl ne eğ -

t mler ne katıldım. Ş md de uygulamalı eğ t me g tmey bekl yoruz.

“GÖNÜLLÜ OLALIM, HAYAT KURTARALIM”

Ahmet Turan Hocam'a katılım ve tecrübeye dayalı paylaşımı ç n çok teşekkür ed yorum.

AFAD, “Temel AFAD Gönüllüsü” olmak steyenlere e-devlet üzer nden eğ t mler ver yor. Daha sonra steyenler, 5 günlük

uygulamalı eğ t me katılarak “Destek AFAD Gönüllüsü” olab l rler. Hatta ler sev yeye ulaşanlar, afetlerde sahada

görev alab len “Uzman AFAD Gönüllüsü” unvanına sah p olab l yor.

Gel n, hep b rl kte afetlere hazır olalım!

B r gün b z de kurtarılmaya değ l, kurtarmaya koşan kahramanlardan olab l r z.

Gönüllü afetc olmak ç n QR koda tıklayın veya Scan ed n z:


Sedat ERGANİ

Köşe yazarı

11

İLK YARDIM HAYAT KURTARIR ......................................................................................................................................................

Mer ç BAY

İLK YARDIM EĞİTİMLERİNDE

MÜFREDAT DEĞİŞİKLİĞİ

Ve sonunda oldu! İlk yardım eğ t mler nde müfredat değ ş kl ğ yapıldı. 2004 yılında lk kez Sağlık Bakanlığı

tarafından yürürlüğe konan yönetmel kte geçen konularla lg l toplamda 16 saat ver len eğ t m

müfredatında bazı değ ş kl kler yapıldı, süres y ne 16 saat olarak kaldı.

13 konu başlığı altında ver len eğ t mler bu yılın başına kadar aşağıdak konuları çer yordu.

1. Genel İlkyardım B lg ler

2. Hasta/Yaralı ve Olay Yer n n Değerlend r lmes

3. Temel Yaşam Desteğ

4. Kanamalarda İlkyardım

5. Yaralanmalarda İlkyardım

6. Yanık, Donma ve Sıcak Çarpmalarında lkyardım

7. Kırık, Çıkık ve Burkulmalarda lkyardım

8. B l nç Bozukluklarında İlkyardım

9. Zeh rlenmelerde İlkyardım

10. Hayvan Isırmalarında lkyardım

11. Göz, Kulak ve Buruna Yabancı C s m Kaçması

12. Boğulmalarda İlkyardım

13. Hasta/Yaralı Taşıma Tekn kler

Ve şte yen konular.

1. Genel İlkyardım B lg ler

2. Vücut S stemler

3. Ac l Taşıma Tekn kler

4. OED Kullanımı

5. Temel Yaşam Desteğ

6. Havayolu Tıkanıklığında İlk Yardım Uygulaması

7. B l nç Bozukluklarında ve C dd Hastalıklarda İlk Yardım

8. Kanamalarda İlk Yardım

9. Şok ve Göğüs Ağrısında İlk Yardım

10. Yaralanmalarda İlk Yardım

11. Boğulmalarda İlk Yardım

12. Kırık Çıkık ve Burkulmalarda İlk Yardım

13. Böcek Sokmaları ve Hayvan Isırıklarında İlk Yardım

14. Zeh rlenmelerde İlk Yardım

15. Yanık, Soğuk ve Sıcak Ac ller nde İlk Yardım

16. Göz, Kulak ve Buruna Yabancı C s m Kaçmasında İlk Yardım

12


....................................................................................................................................................İLK YARDIM HAYAT KURTARIR

Aslında görüldüğü g b konu başlıklarında çokta b r değ ş kl k

görülmüyor. Asıl müfredat değ ş kl ğ konu çer kler nde mevcut.

Ş md gel n sırasıyla bunları nceleyel m.

(Daha önce lkyardım eğ t m almış arkadaşlar ş md bahsedeceğ

m z değ ş kl kler daha y anlayacaklardır.)

Genel lkyardım b lg ler çer s ne özell kle çevre güvenl ğ ,

hastaya ve hasta yakınlarına yaklaşım kısımları daha detaylı

hale get r lm ş. .

Temel yaşam desteğ uygulamasında 30 kalp masajı 2 sun

solunum uygulaması devam ederken bazı hallerde sadece

kalp masajı le devam ed leb leceğ vurgusu yapılmış.

Havayolu tıkanıklarında kullanılan yöntemlere alternat fler get r lm ş.

Daha önce lkyardımcı h çb r koşulda lacı aklına get rmezken uygun şartlar ve durumdan em n

olunması durumunda bazı laçlara başvurab l yor. (Kalp kr z ve donuk konuları) Yaralanmalara

künt yaralanmalar lave ed lm ş.

Kafatası yaralanması ve omurga yaralanmaları detaylandırılmış.

Esk den Yanık ve Donuk konularına değ n l rken ş md sıcak ve soğuk ac ller de lave ed l ş.

Felç(İnme), bayıla yazma (presenkop) , kene ısırıkları, astım, KOAH, Alerj , H pervent lasyon, Vücut

sıvı denges ndek bozukluk g b daha önce değ n lmem ş konular yen müfredatta uygulamaları le

beraber yer almış.

Pek artısıyla eks s yle yen müfredatı nasıl buldunuz d ye soracak olursanız. Buna cevap vermeden

önce ülke ve toplum olarak İlk yardıma olan bakış açısını değ şt rmem z gerekt ğ n vurgulayab l r m.

Tüm b reyler n bu eğ t m daha okula başladıkları an t bar yle almaya başlamaları evlerde, okullarda

şyerler nde oluşab lecek hastalık ya da yaralanma durumlarında bas t lk yardım müdahaleler le

daha fazla nsanın hayatta kalmasında olanak sağlayacaktır. Bence olaya bu açıdan bakmak müfredat

ve çer kten daha öncel kle b r konu.

İlk yardım gerekt rmeyen günler.

Kalın sağlıcakla…

Temel yaşam desteğ tüm yaş gruplarında

uygulama aynı yan standart hale get r lm ş.

Bazı alternat f uygulamalardan bahsed lm ş.

UNUTMAYIN!!!

İLK YARDIM

HAYAT KURTARIR


13

İÇ DÜNYAMIZIN AYNASI..............................................................................................................................

Rab a ULU

Ps koloj k Danışman

GÖNÜLLÜLÜK PSİKOLOJİSİ

İNSAN NEDEN GÖNÜLLÜ OLUR?

Gönüllülük, b reyler n madd b r kar elde etmeks z n ve karşılıksız olarak topluma fayda sağlamak ç n

yaptıkları faal yetler kapsar. Pek , nsanlar herhang b r karşılık beklemeden veya b r kazancı olmadığını

b lerek neden gönüllü faal yetlerde bulunur?

Gönüllülük ps koloj s n anlamak ç n b reyler n mot vasyonlarına, bundan sağlayacakları ps koloj k

faydaya ve toplumsal yapıya değ nmek gerek r

Gönüllüğü etk leyen b rçok ps koloj k faktör vardır. Gerçekleşt r len gönüllü b r faal yet, bu faal yet

b rl kte gerçekleşt rd ğ n z nsanlar ya da ç nde bulunulan s v l toplum örgütler , beraber nde bağlılık

ve a d yet h ss n get r r. B reyler, b r topluluğun parçası olduklarını h ssetmek ç n gönüllü faal yetlere

katılab l r. D ğer nsanların ht yaçlarını görmek ve onlara yardımcı olmak da b reyler n gönüllülüğü

seçmes nde öneml b r etkend r. Böylece nsanlar yalnız olmadıkları duygusuyla kend ler n güvende

h sseder ve başkalarına yardım etmen n get rd ğ manev tatm n h sseder; empat duygusunu gel şt r r.

Gönüllülük, nsanlar arasında yen dostluklar ve bağlantılar kurmanın b r yolu olab l r. Yen sosyal

bağlantılar oluşturmak ve farklı çevrelere dah l olmak, k ş n n kend n gel şt rmes ne ve gerçekleşt rmes ne

olanak sağlar. Maslow'un ht yaçlar h yerarş s ne göre, nsanlar potans yeller n gerçekleşt rmek ve anlam

dolu b r hayat sürmek ç n gönüllü olab l r.

Gönüllü faal yetlerde bulunmak, bazı duyguları da beraber nde get rerek b reylere ps koloj k fayda sağlar.

Yardım etmen n mutluluk hormonu olan dopam n ve seraton n salınımını artırdığı b l nmekted r. Başkalarına

yardım etmek, b rey n kend sorunlarını daha küçük görmes ne ve ps koloj k dayanıklılığını artırmasına

yardımcı olab l r. Böylece stres ve kaygıyı azaltmaya da yardımcı olur. B r başkasının hayatına olumlu

b r katkı sağlamak, b rey n kend n daha değerl h ssetmes ne yardımcı olur: Öz güven , benl k saygısını artırır.

Er kson, nsanların yaşam boyu gel ş m n sek z dönemde ncelem şt r. Bu dönemlerden sonuncusu,

benl k bütünlüğüne karşı umutsuzluk dönem d r. B reyler altmışlı yaşlarından sonra, o zamana kadar

yaşadıklarını, v cdan sorumluluklarını, hayatlarına dokunduğu nsanları ve kend yaşamını değerlend r-

meye başlar. Eğer bu değerlend rme sonucunda kend s n gerçekleşt rd ğ ne nanırsa bütünlük duygusuna

sah p olur. Ancak anlamsız b r hayat yaşadığına kanaat get r rse p şmanlıklarla yaşamaya devam eder

ve umutsuzluk h sseder. Hayatını gönüllü faal yetlerle geç ren, başkalarına yardım eden ve onların hayatlarında

z bırakan b reyler, yaşlılık dönemler nde daha kolay benl k bütünlüğüne sah p olur.

14


........................................................................................................................İÇ DÜNYAMIZIN AYNASI

Gönüllülük, yalnızca b reylere değ l, topluma da çok

büyük faydalar sağlar: Toplumda dayanışma ruhunu

arttırarak nsanlar arası l şk ler kuvvetlend r r. Toplumsal

eş ts zl kler azaltır. Gönüllülük faal yet nde

bulunan k ş ler, sosyoekonom k koşulları, hayat görüşler

vb. ne olursa olsun temelde aynı nsan duygularda

b rleş r.

Gönüllülük, hem b rey hem de toplum ç n sayısız fayda

sunan b r süreçt r. B rey n kend n gel şt rmes ve toplumda

fark yaratması ç n güçlü b r araçtır. Ruh sağlığını

güçlend r r: Mutlu eder, gel şt r r ve tatm n duygusu

sağlar. İnsan l şk ler n kuvvetlend r r ve b reye anlamlı

b r yaşam sunar. Aynı zamanda toplumda dayanışmayı

arttırır ve toplumsal sorunlara çözüm get rmeye yardımcı

olur. Daha ad l, b l nçl ve güçlü b r toplumun oluşmasına

katkıda bulunur. Bu nedenle, herkes n hayatının

b r dönem nde gönüllülük deney m yaşaması, b reysel

ve toplumsal refah açısından büyük fark yaratan değerl

b r deney m olacaktır.

ONLİNE ÜYE OLAMA

İÇİN BİR TIK YETER

Neden Üye olmalıyım?

İzlemek ç n tıklayınız

veya okutun.


UZMAN GÖZÜ İLE .........................................................................................................................................

Gayrimenkul Yatırımında

Damla MERİÇLİ

Gayr menkul Danışmanı

Altın Adımlar

Uzmanlık alanım olan ve artık dünyanın gündem nde en sağlam yatırım araçlarından b r olarak kend

n kanıtlamış gayr menkul ve yatırım danışmanlığı hakkında s z değerl okurlarımızla öneml b lg ler

paylaşacağım. Bugün, b r gayr menkul alırken zlenmes gereken doğru adımlar üzer ne konuşacağız.

Çünkü rastgele b r alım yapmak, mevcut varlıklarınızdan da olmanıza neden olab l r. Gayr menkul ve

mülk yatırımı yaparken bu altın adımları zlemek büyük fayda sağlar.

Gayr menkul Yatırımı Yaparken Nelere D kkat Etmel y z?

1. Lokasyonun Önem

Gayr menkul sektöründe en sık duyulan sözlerden b r şudur: “Lokasyon her şeyd r.” B r bölgen n gel

ş m potans yel , ulaşım ağlarına yakınlığı, sosyal donatıları ve altyapı projeler g b faktörler, yatırımın

gelecektek değer n bel rler. Örneğ n, yen metro hatlarının geçt ğ bölgeler veya kentsel dönüşüm alanları

kısa ve orta vadede yüksek pr m yapab lecek bölgeler arasında yer alır.

2. Doğru Zamanlama

Gayr menkul p yasası, d ğer yatırım araçlarında olduğu g b dalgalanmalar yaşar. Ekonom k kr z dönemler

nde fiyatlar düşerken, taleb n arttığı dönemlerde c dd değer kazanab l r. Bu nedenle p yasayı yakından

tak p etmek ve doğru zamanda harekete geçmek büyük fark yaratır.

3. Yatırım Amacınızı Bel rley n

Yatırım amacınızı net b r şek lde bel rlemek başarının anahtarıdır. Kısa vadel al-sat yaparak kar elde

etmek m , yoksa uzun vadel k ra get r s sağlayan b r mülk sah b olmak mı st yorsunuz? Bu sorunun

cevabı, yatırım yapacağınız bölgey ve mülk türünü doğrudan etk ler.

4. F nansal Planlama

Yatırım yapmadan önce bütçen z açıkça bel rlemel ve finansal r skler detaylı olarak anal z etmel s n z.

Peş nat, kred kullanımı, verg yükümlülükler ve bakım masrafları g b unsurlar, ler de sürpr zlerle karşılaşmamak

ç n göz önünde bulundurulmalıdır.

5. Profesyonel Destek

Gayr menkul yatırımı yalnızca sezg lere dayanan b r süreç değ l; b lg ve anal zle yönet lmes gereken

b r stratej d r. Doğru lokasyonu bel rlemek, yasal süreçler eks ks z şek lde yürütmek ve en kârlı yatırımı

yapmak ç n alanında uzman profesyonellerden destek almak büyük avantaj sağlar.

Unutmayın:

Gayr menkul yatırımı, doğru yapıldığında uzun vadel kazanç sağlayan en sağlam yatırım araçlarından

b r d r. Ancak her yatırımın r skler barındırdığını unutmamak gerek r. B lg , anal z ve stratej k hareket etmek,

bu r skler m n muma nd rmen n anahtarıdır.

B r sonrak yazımda farklı gayr menkul yatırım türler n ve avantajlarını detaylı şek lde ele alacağım.

Tak pte kalın!

16


......................................................................................................................................UZMAN GÖZÜ İLE

Hayaller n ze Yuva, Geleceğ n ze Yatırım

GM HABİTAT GARYİMENKUL YATIRIMLARI A.Ş.

· Gayrimenkul Yatırımları

· K i r a l ı k Ç ö z ü m l e r

· İş Yerin Çözümleri

· A r a z i Ya t ı r ı m l a r ı

+90 533 097 40 16


GM HABİTAT GARYİMENKUL YATIRIMLARI A.Ş.

DASKUT NATURE ..........................................................................................................................................................................

DOĞAYA SORDUK

Recep Gen şler

DASKUT NATURE Ek p L der

Doğal mı, Organik mi?

Günümüzde sağlıklı beslenme ve çevre dostu yaşam konuları g derek daha fazla önem kazanıyor.

Market raflarında sıkça karşılaştığımız "doğal" ve "organ k" ter mler se çoğu zaman kafa karıştırıcı

olab l yor. Pek , bu k kavram arasındak farklar nelerd r? Gerçekten doğaya sorsak, hang s n terc h

ederd ?

Doğal ve Organ k: Tanımları ve Farkları

Doğal Ürün Ned r?

"Doğal" kel mes , genell kle ç nde katkı maddes veya yapay b leşen bulunmayan ürünler ç n kullanılır.

Ancak, yasal olarak kes n b r tanımı yoktur. B r ürün doğal olarak et ketleneb l r, ancak bu onun üret m

sürec nde k myasal gübreler, pest s tler veya GDO'lar (Genet ğ Değ şt r lm ş Organ zmalar) kullanılmadığı

anlamına gelmez.

Organ k Ürün Ned r?

"Organ k" se sert fikalandırılmış, bel rl tarım yöntemler yle üret lm ş ürünler ç n kullanılan b r ter m-

d r. Organ k tarımda:

· K myasal gübre ve sentet k tarım laçları kullanılmaz,

·GDO'lar yasaktır,

·Hayvanlar doğal yemle beslen r ve ant b yot k g b yapay katkılar ver lmez,

·Üret m sürec bel rl sert fikalarla denetlen r.

DASKUT

NATURE

18


...........................................................................................................................................................................DASKUT NATURE

Doğaya Göre Hang s Daha Sağlıklı?

Doğa açısından değerlend r ld ğ nde, organ k tarımın daha sürdürüleb l r olduğu söyleneb l r. Çünkü:

· K myasal gübre ve tarım laçları kullanılmadığı ç n toprak ve su k rlenmez,

·B yoçeş tl l k korunur, faydalı böcekler ve m kroorgan zmalar zarar görmez,

·Toprak uzun vadede ver ml kalır.

Doğal olarak adlandırılan b r ürün se yukarıdak kr terler taşımayab l r. Örneğ n, "doğal" et ketl b r

meyve pest s t kullanılarak yet şt r lm ş olab l r.

Tüket c Olarak Ne Yapmalıyız?

1. Et ketler Okuyun: Organ k sert fikalı ürünler terc h etmek, gerçekten doğa dostu ve sağlıklı b r seç

m yapmanızı sağlar.

2. Yerel Üret c lere Destek Olun: Küçük ç ftç ler genell kle daha az k myasal kullanır ve doğaya zarar

vermeden üret m yapar.

3. Mevs m nde ve İşlenmem ş Gıdalar Tüket n: Mevs m nde üret len ve şlenmem ş ürünler, hem bes

n değer açısından daha y d r hem de çevreye daha az zarar ver r.

Doğa dostu b r yaşam sürmek steyenler ç n en y seçenek organ k ürünlerd r. Doğaya sorduğumuz

da da alacağımız yanıt büyük ht malle bu olurdu: "Gerçekten doğal olan, organ k olandır!"

S z de doğanın ses ne kulak ver n ve organ k yaşamı destekley n!!!

DASKUT

NATURE


FARKINDA MISINIZ?......................................................................................................................................

Mehmet Buldan

AFAD Gönüllüsü Olmak: B r El, B r Nefes, B r Umut

Olmak

B r an gel r, gece gündüze karışır, taş duvarlar devr l r, sesler feryada dönüşür. O an, kalb n n der nl kler nde

b r çağrı h sseders n. B r el uzanmalı, b r nefes yet şmel , b r can daha hayata tutunmalıdır. İşte o el, o

nefes, b r AFAD gönüllüsünün eller nde ve yüreğ nde saklıdır. Bu, fedakârlığın, cesaret n ve merhamet n

harmanlandığı, nsanlığın en yüce sınavıdır.

Her şey n yıkıldığı b r anda, nsanı ayakta tutan tek şey d ğer b r nsanın uzattığı eld r. Ve o el, sadece

b r el değ ld r. O, umudun, dayanışmanın, kardeşl ğ n ta kend s d r. Peygamber Efend m z Hz. Muhammed

(s.a.v.), nsanlığa h zmet n kuts yet n şöyle anlatır:

“K m b r müm n n dünya sıkıntılarından b r n g der rse, Allah da onun kıyamet günündek sıkıntılarından

b r n g der r.” (Müsl m, B rr, 36)

O halde b r gönüllü, yalnızca b r nsanın acısını hafifletmekle kalmaz, kend ah ret n de aydınlatır.

Fedakârlık, sadece dünyada yankılanan b r y l k değ ld r; sonsuzlukta yankılanan b r duadır.

Gönüllülüğün Manev Temel

Gönüllü olmak, sadece fiz ksel b r yardım değ l, ruhsal b r y leşt rme sürec d r. Bu yolun özünde

hlas, merhamet ve dayanışma vardır. Peygamber Efend m z Hz. Muhammed (s.a.v.), yardımlaşmanın

önem n şöyle vurgular:

“İnsanların en hayırlısı, nsanlara en faydalı olandır.” (Ahmed b. Hanbel, el-Müsned)

İşte afet gönüllüsü, bu had s n yaşayan b r örneğ d r. Çünkü gönüllülük, sadece zor

zamanlarda ortaya çıkan b r davranış değ l, karakter n, v cdanın ve nancın b r yansımasıdır.

B r nsanın manı, onun nsanlara karşı merhamet nded r. .

Hz. Al (r.a.) şöyle der:

“Başkalarının yükünü hafiflet k Allah da sen n yükünü hafiflets n.”

İşte tam da bu yüzden, gönüllü olmak b r seç m değ l, b r b l nç hâl d r. İnsan, nsanın

yurdudur. B r gönüllü, h çb r karşılık beklemeden koşar; çünkü b l r k , y l k bazen b r

su damlasıdır, bazen b r omuz, bazen de b r kel med r: ‘Yanındayım!’

Konfüçyüs’ün ded ğ g b :

“İy l k yapmaya gücün yett ğ sürece asla erteleme.”

Çünkü afet anında geçen her san ye, b r nsanın hayatına mal olab l r. O yüzden

gönüllü olmak, beklemek değ l harekete geçmekt r.

20


.............................................................................................................................. FARKINDA MISINIZ?

AFAD Gönüllüsü Olmanın Yolculuğu

Bu yol, yalnızca b r kayıt şlem yle başlamaz; b r kalb n, nsanlığa adanmışlığıyla başlar. Ancak lk adım,

e-Devlet üzer nden AFAD Gönüllülük S stem ne kaydolmaktır.

Önce uzaktan eğ t mler tamamlanır ve Temel AFAD Gönüllüsü olunur.

Sonra, sahada ver len prat k eğ t mlerle Destek AFAD Gönüllüsü mertebes ne ulaşılır.

Daha da ler g tmek steyenler ç n Uzman AFAD Gönüllüsü olma kapısı aralanır.

Ve şte o zaman, yalnızca b r b lg sah b değ l, b r can yoldaşı, b r umut taşıyıcısı olursun.

Tolstoy’un ded ğ g b :

“Hayatta en öneml uğraş, o anda yapılması gerekend r. En öneml nsan, o anda karşında olandır.

En öneml ş, ona y l k yapmaktır.”

B r afet n ortasında, en öneml şey o an, orada olmaktır.

Gerçekler, Beklent ler ve Topluma Katkısı

Gönüllü olmak, yalnızca başarı h kâyeler yle dolu b r destan değ ld r. Bazen geceler uykusuz geçer,

bazen gözyaşları sess zce düşer, bazen eller çares zl k ç nde sıkılır. Ama tüm bunlara rağmen, b r

cana umut olmanın verd ğ huzur, h çb r şeyle kıyaslanamaz.

“B r mum, d ğer mumu tutuşturmakla ışığından b r şey kaybetmez.” der Mevlâna.

B r gönüllü, sadece b r nsanın hayatına değ l, tüm b r toplumun v cdanına ışık olur. B r çadır kurarken,

b r ekmek dağıtırken, b r çocuğun başını okşarken, aslında b r ülken n omuz omuza vererek ayakta

kalmasını sağlar.

Gerçekten Hazır mısın?

Gönüllü olmak, yalnızca b r s m l stes ne adını yazdırmak değ ld r. Bu, yüreğ ne

mühürlenm ş b r sorumluluktur.

B r felaket anında sen nerede olmalısın?

Sey rc m olacaksın, yoksa el uzatan mı?

Eğer cevabın, “Ben orada, m llet m n yanında olmalıyım!” se, hayd ,

AFAD Gönüllüsü ol!

Çünkü b z b l r z k , b z b rb r m ze sah p çıktıkça h çb r afet b z yıkamaz!

Ve unutma, “İy l k yap den ze at, balık b lmezse Hâlık b l r.”

AFAD Gönüllüsü olmak ç n

tıkla veya tara :

Ac l Gündem /N san 2025 21

Adanmış Kalpler İçin Güvenilir Hizmet

* Adak ve Kurban Hizmetleri: Geleneksel Anlayıştan Modern Uygulamalara

* Afrika'daki İhtiyaç Sahiplerine Adak ve Kurban Bağışları

* Şirketlere Özel Çözümler: İşverenler için Toplu Et Hizmetleri

ÇIRAKLAR ADAKLIK VE KURBANLIK ÇİFTLİĞİ

+90 552 734 97 97 ciraklaradakvekurdan

BURSA

Nilüfer

...............................................................................................................................SEKTÖREL HABER?

Al Çıraklar

ÇIRAKLAR ADAKLIK VE KURBANLIK ÇİFTLİĞİ

Gelenek ve Modern Hizmetlerin Buluşma Noktası

Çıraklar Adak ve Kurban Ç ftl ğ , Bursa N lüfer'de, geleneksel değerler modern b r h zmet anlayışı le b rleşt ren örnek b r şletme.

Ç ftl ğ n sah b Al Çıraklar, esasen nsan kaynakları Yönet c s olsa da, a les nden m ras kalan bu mesleğ son 10 yıldır büyük b r t t z-

l kle sürdürüyor. İşletme, yıl boyunca adak ve et h zmetler sunarken, Kurban Bayramı dönemler nde kurban h zmetler yle de müşter

ler n n ht yaçlarını en y şek lde karşılıyor.

H zmet Çeş tl l ğ

Çıraklar Adak ve Kurban Ç ftl ğ , küçükbaş, büyükbaş ve h sse şekl ndek satış seçenekler yle gen ş b r müşter k tles ne h tap ed yor.

Afyon’da doğal ortamlarda, özel olarak yet şt r len hayvanlardan oluşan ürün portföyü, hem kal te hem de t t zl k açısından büyük takd

r topluyor. Bu profesyonel h zmet anlayışı, müşter ler n güven n kazanmada öneml b r rol oynuyor.

Kurban Dönem nde Özel Ayrıcalıklar

Kurban Bayramı dönem nde, müşter ler ne ücrets z kes m h zmet sunan Ç ftl k, m safirler n özel kramlarla ağırlıyor. Kurban vaz

fes n yer ne get rmek ç n gelen müşter ler, gün boyu ücrets z kavurma ve çecek h zmetler nden faydalanab l yor. Bu tür detaylar,

şletmen n sadece t car b r yer olmadığını, aynı zamanda müşter ler ne manev b r bağ sunduğunu ortaya koyuyor.

Afr ka’ya Uzanan Destek

Çıraklar Adak ve Kurban Ç ftl ğ , sosyal sorumluluk çerçeves nde Afr ka’dak ht yaç sah pler ne yönel k h zmetler de sunuyor.

Türk ye’den gelen vekâlet talepler , ç ftl ğ n Afr ka’dak şubes ne let l yor ve burada kurban veya adak kes m gerçekleşt r lerek

ht yaç sah pler ne dağıtılıyor. Bu süreç, müşter lere v deolu mesajlarla b ld r lerek tam b r şeffaflık sağlanıyor. Ç ftl ğ n bu global

yaklaşımı, hayırseverl ğ n sınırlarını gen şleten anlamlı b r g r ş m olarak öne çıkıyor.

Modern ve Geleneksel n Denges

Çıraklar Adak ve Kurban Ç ftl ğ , adak ve kurban badet n n manev boyutunu korurken, modern şletmec l k anlayışıyla da h zmetler

n çeş tlend r yor. Gelenek ve modernl ğ n bu uyumu, şletmey sektöründe benzers z b r konuma taşıyor. Ç ftl k, müşter ler ne

sadece h zmet sunmakla kalmıyor, aynı zamanda anlamlı b r deney m vaat ed yor.

Bu değerl h zmetler, Çıraklar Adak ve Kurban Ç ftl ğ 'n n hem yerel hem de uluslararası düzeyde takd r ed lmes n sağlıyor.

Sağlıklı Et Tüket m ve Toplumsal Güven

Çıraklar Ç ftl ğ ’n n öncel ğ , toplumda sağlıklı et tüket m n yaygınlaştırmak ve bu süreçte h jyen standartlarını en üst sev yede

tutmaktır. İnsan sağlığına ver len değer, ç ftl ğ n çalışma prens pler n şek llend r rken, sunduğu h zmetler n kal tes n garant lemekted

r. Bu yaklaşım, müşter ler n yalnızca et satın aldıkları b r yer değ l, güvenle terc h edeb lecekler b r şletme yaratmayı

mümkün kılmıştır.

Çıraklar Adak ve Kurban Ç ftl ğ , geleneksel anlayışı modern yaklaşımlarla harmanlayarak h zmetler n sürekl gel şt rmekte ve

sektördek l derl ğ n korumaktadır. Sağlıklı, güven l r ve h jyen k h zmet arayışında olan herkes ç n bu ç ftl k, vazgeç lmez b r

adres hâl ne gelm şt r.

Ayrıntılı b lg ç n

Ekrana tıklayınız

Ac l Gündem /N san 2025 23

AFETLERE FARKLI AÇIDAN BAKIŞ..............................................................................................................................................

TÜRKİYE'DE AFET GÖNÜLLÜLÜĞÜ ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Gönüllülük ned r; Gönüllülük, b r b rey n h çb r madd karşılık beklemeden, a les ya da yakın çevres dışındak nsanların

yaşam kal tes n artırmak ya da genel olarak toplumun yararına olduğu düşünülen b r hedefe ulaşmak ç n, yalnızca ç n

den gelerek ve doğru olduğuna nanarak, b r toplumsal g r ş me ya da b r S v l Toplum Kuruluşu'nun yaptığı etk nl klere

destek olmasıdır.

Gönüllüler b lg , becer ve kab l yetler n kullanarak s v l toplum kuruluşları b rl kte hareket ederek toplumun güçlenmes ne,

gel şmes ne yardımcı olurlar.

Osmanlı İmparatorluğu dönem nde, toplumsal dayanışma gelenekler (vakıf kültürü) öneml yd . Özell kle yangın ve deprem

g b afetlerde mahalle düzey nde yardımlaşma görülürdü. Cumhur yet n lk yıllarında, modern anlamda organ ze afet

müdahale çalışmaları sınırlıydı. 1939 Erz ncan Deprem , devlet n müdahale gücünü test eden lk büyük felaketlerden b -

r oldu.

Gönüllüler n afet alanındak zler n lk olarak, s v l toplum aktörler n n s v l savunma h zmetler ne katılımında görmektey z.

STK'ların s v l savunma h zmetler ne katılımına l şk n lk düzenleme 1958 yılında çıkartılan S v l Savunma Kanununun

11. Maddes yle yapılmıştır. Bu maddede “Sosyal yardım kuruluşlarının s v l savunma h zmetler ne katılım esasları S v l

Savunma Genel Müdürlüğü veya mahall n en büyük mülk dare am r yle söz konusu kuruluşların sorumlu darec ler le

müştereken tesp t olunur,” den lmekted r.

Deprem n Marmara bölges nde büyük etk s ve kamu kurumlarının kapas teler n n yeters z kalması neden yle s v l toplum

kuruluşlarının ve gönüllüler n afet çalışmalarına akt f b r şek lde katılmasını gerekl kılmış ve yaşanan sorunlar büyük o-

randa STK'ların yardımlarıyla çözüme kavuşmuştur. Bu açıdan baktığımızda 17 Ağustos deprem n tak p eden dönemde

gönüllülük müesseses n n toplum nezd nde karşılık bulmasıyla b r bakıma m lat olarak kabul ed leb l r. Bu tar hten sonra “

Toplum Afet Müdahale Ek pler ”, “Mahalle Afet Gönüllüler ” ve “Toplum Afet Gönüllüler ” g b çeş tl gönüllü yapılar kurulmuştur.

1999 deprem n n ardından 7126 sayılı S v l Savunma Kanununda yapılan değ ş kl k uyarınca gönüllü k ş ler ve kuruluşların

s v l savunma h zmetler ne katılmasının yasal zem n oluşturulmuştur. Bu değ ş kl ğe st naden Mayıs 2000'de Gönüllüler

n S v l Savunma H zmetler ne Katılma Esasları Yönerges çıkarılmıştır.

Yönergeye göre gönüllü “S v l savunma h zmetler nde, kend steğ le görev alan gerçek k ş ler” d ye tanımlanırken;

gönüllü kuruluş “arama, kurtarma ve yardım amacıyla veya başka amaçla kurulmuş, s v l savunma h zmetler nde

görev alan dernek, vakıf vb. s v l toplum örgütler ve kamu kuruluşlarının personel nden bu amaçla oluşturulan

gönüllü ek pler” şekl nde tanımlanmıştır.

Türk ye'de AFAD g b kamu kurumları; Arama Kurtarma Derneğ (AKUT), İHH İnsan Yardım Vakfı, Türk ye D -

yanet Vakfı, ANDA, Türk ye İzc l k Federasyonu, Türk ye Kızılay Derneğ , AHBAP g b b r çok s v l toplum kuruluşları

afetlerde gönüllüler yle b rl kte görev almaktadır.

1999 Marmara deprem nde 6 ay süreyle Yalova, Gölcük ve Düzce'de Kr z Merkezler nde görev yapan b r kamu

görevl s olarak afetten sorumlu olan kurumların personeller n n yeters z kalması

neden yle, d ğer kamu kurumlarından memur görevlend rmes yapılarak afet

sonrası yönet me yönel k çalışmalar yapıldıysa da pek de başarılı olduğumuz

söylenemez, çünkü kamu görevl ler gönüllü görevlend r lmey p , zorunlu

olarak emr vak görevlend r l yordular, buda afet sonrası yönet mde çeş tl

sıkıntıların ortaya çıkmasına sebep oluyordu.

24


...............................................................................................................................................AFETLERE FARKLI AÇIDAN BAKIŞ

Ancak b reysel olarak gönüllü gelen k ş ler le kurumsal bazı STK'lar az da olsa kr z merkezler n n yükünü hafifletm şlerd r.

Asrın felaket 6 Şubat depremler nde se 11 l m z etk leyen deprem nde görev alan b r AFAD personel olarak se 12 Mart

2023 tar h t bar yle Hatay l nde 23 Uluslararası, 210 Ulusal STK olmak üzere toplam 233 STK'dan 4.885 Arama Kurtarma

Personel görev almıştır. Bu da gönüllüğün afetlerde ne kadar öneml olduğunun b r gösterges d r.

AFAD gönüllüler : Türk ye'de afet yönet m nden sorumlu temel kurum olan Afet ve Ac l Durum Başkanlığı 2018'de kurulan

“Gönüllü ve Bağışçı İl şk ler Da res ” le gönüllü çalışmaları alanında da faal yet göstermeye başlamıştır. Gönüllü ve Bağışçı

İl şk ler Da re Başkanlığı “Gönüllülük le lg l tüm konularda kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönet mler le s v l toplum

kuruluşları ve özel sektör le ş b rl ğ ve koord nasyonu sağlamaktan sorumludur. AFAD'ın gönüllü yönet m çalışmaları

“Afet ve Ac l Durum Yönet m Başkanlığı Afet ve Ac l Durumlara İl şk n H zmet Standartları ve Akred tasyon Esaslarının

Bel rlenmes Hakkında Yönetmel k” uyarınca yürütülmekted r.

AFAD gönüllüler tamamıyla kend stekler doğrultusunda dayanışma, yardımlaşma ve topluma faydalı olma amacı ve

arzusuyla b reysel çıkar gözetmeks z n ve h çb r madd beklent ye g rmeks z n fiz ksel gücünü, zamanını, b lg ve b r k m -

n , yeteneğ n ve deney m n kullanarak afet ve ac l durumlar önces nde, sırasında ve sonrasında toplum h zmet çalışmalarına

katkı sağlayan k ş lerd r. Projen n web sayfasında (AFAD, 2021c) yer alan b lg lere göre AFAD Gönüllülük Projes y-

le şunlar hedeflenmekted r:

- Toplumu afet ve ac l durumlara karşı daha d rençl hâle get rmek,

- AFAD Gönüllülük S stem 'n kurmak,

- AFAD gönüllüler n n gel şt r lmes n sağlamak,

- Gönüllülük b l nc n n yaygınlaştırılmasına katkıda bulunmak.

- Afet ve ac l durumlardan etk lenm ş topluluklara daha etk n b r h zmet sağlamak,

AFAD Gönüllülük Programına 15 yaşını doldurmuş ve Türk ye Cumhur yet vatandaşı olan herkes “Temel AFAD Gönüllüsü”,

18 yaşını dolduranlar “Destek AFAD Gönüllüsü”, kend alanlarında (haberleşme, ps k yatr , tercüme vb.) kar yer sah

b olup uygun zaman d l mler nde gönüllü katkı sunab leceğ n bel rten gönüllüler se “Uzman AFAD Gönüllüsü” olarak

katılab l rler. Gönüllülük başvuruları e-devlet üzer nden alınmaktadır. Program hakkında her türlü b lg ye https://gonullu.

afad.gov.tr/ adres üzer nden er ş leb l r.

Sonuç olarak: Türk ye'dek gönüllülük s stem ne baktığımızda her kurum kend alanında gönüllülük s stem n oluşturmuştur.

Afet ve Ac l Durum Yönet m Başkanlığı AFAD gönüllülük s stem n kurmuş, son yıllarda ülkem zde meydana gelen

afetlerde gönüllü kuruluşlar ve yerel destek ek pler sayes nde afetler n etk ler b r bakıma azaltılmış durumdadır. Özell k-

le b z bunu 6 Şubat depremler nde gördük.

Türk ye'de d j tal teknoloj ler n kullanımı ve ulusal-uluslararası ş b rl kler n n artırılmasıyla, afet gönüllülüğü kapas tes n n

daha da gel şt r lmes mümkündür. Ülkem zde hal hazırda b r gönüllülük yasası olmaması üzer nde durulması gereken

b r husustur ve yakın gelecekte gönüllülüğe yönel k b r yasal çerçeven n de oluşturulması elzemd r.

Türk ye, afet gönüllülüğü konusunda toplumsal dayanışma ve genç nüfusun katılımıyla güçlü b r altyapıya sah pt r.

Ancak, koord nasyon, eğ t m, yasal düzenlemeler ve afet sonrası altyapı konusunda gel şm ş ülkelerle kıyaslandığında

eks kl kler bulunmaktadır.

Türk ye'n n bu alandak gel ş m n sürdüreb lmes ç n koord nasyon, eğ t m

ve altyapı g b temel eks kl kler g dermes ve gönüllü s stem n daha kurumsal

hale get rmes gerekmekted r.

Burhanett n Aydınlı


25

USTALARA SAYGI..........................................................................................................................................................................

Çimen AKGÜN

Rasim Öztekin

USTALARA SAYGI

Bugünkü yazımda s zlere ben m de ustam olan, usta t yatro ve s nema sanatçısı rahmetl Ras m Öztek n' den bahsetmek

st yorum. Ancak bu onun hep n z n b ld ğ hayatını anlatmak şekl nde olmayacak. Kend ağzından b zlere aktardığı

b rkaç öneml noktayı paylaşacağım s zlerle. Ustam le olan anılarımdan bazılarını paylaşmak şekl nde...

Bundan sonra da bu köşede zaman zaman 'Ustalara Saygı' başlığı altında t yatroya ve s nemaya emek verm ş usta s m-

ler s zlere anlatmaya ve aktarmaya çalışacağım.

İlk olarak bu kıymetl sm seçmem n sebeb yukarıda da bel rtt ğ m

g b kend s n n ben m de ustam olması. Özell kle t yatro ç n geçerl

olan usta-çırak l şk s ben m g b b rçok oyuncu arkadaşım açısından

çok kıymetl b r deney md r. Ras m Hocam le tanışmamız 'Görev

m z Komed ' adlı oyunculuk yarışması le oldu. Kend s n n takımında

yer alarak yarışma boyunca onun yönetmel ğ nde, onun

deney mler nden ve b r k mler nden yararlanarak çok güzel projeler

ürett k. Bunun meslek hayatımda dönüm noktası olduğunu t raf

etmel y m. Ras m Hocam yarışmanın lk kısmında ben m performansımı

zleyerek k san ye ç nde butona basmış, bu sayede ben

kend takımına dah l etm ş ve k san ye ç nde kend hayatına

almıştı. Bu ' k san ye' ben m ç n çok kıymetl b r zaman d l m oldu.

Kend s le yarışma boyunca kul ste ve çek mlerde bolca konuşma fırsatı elde ett m. Türk T yatrosuna da r o kadar gen ş

b r b lg b r k m vardı k kütüphane g b b r nsandı d yeb l r m. Sohbetlerde sürekl yen şeyler öğren rd k takım olarak.

Kend ustaları le olan anıları, onlardan ed nd ğ deney m ve b lg ler y ne onun sayes nde b zlere aktarılıyordu. İşte mesleğ

m n en sevd ğ m yanı bu, usta-çırak l şk s . Bu l şk de ed nd ğ n z b lg ve deney mler okullarda öğrenem yorsunuz

maalesef...

Ras m Hocam, kul stek b r sohbet m zde 'T yatro ve sahne ben m ev m' dem şt . O kadar uzun zaman orada yer almış

k sağlık sebepler le o yorucu tempoyu bırakmak zorunda olması onu çok üzmüş.

Gönlünde hala t yatro yapmak vardı. Bunu gözler nde, anlattığı anılar esnasında yüzündek tebessümünde göreb l yordum.

Ras m Hocam kend ustası rahmetl Ferhan Şensoy'dan kavuğu devraldığında ben de orada olmanın heyecanını

yaşamıştım. O kadar güzel b r ana şah tl k etm şt m k hala anımsarken ç m t trer. Düşünsen ze esk zamanlardak g b

'Ses T yatrosunda, sahnede Ferhan Şensoy ve Ras m Öztek n, y ne b r aradalar ve hınca hınç dolu b r sey rc karşısında

oyunlarını serg l yorlar'... Rüya g b b r an, alkış kıyamet, oyunun sonunda usta-çırağına Geleneksel Türk T yatrosunun

sembolü olan 'Kavuğu' emanet ed yor. Müth ş b r ana şah t olmanın anısı ç mdeyd ...

26


..............................................................................................................................................................................USTALARA SAYGI

O gün Ras m Hocam kul ste b ze şunu söylem şt ; 'Kıymetl Ferhan Hocam çok büyük b r sorumluluk verd üstüme. Çok

büyük b r onuru, mutluluğu yaşıyorum evet ama ç m b r yandan da buruk maalesef. Bu 'Kavuğun' hakkı onu taşıyanın

hala t yatro yapması, öğrend kler n çıraklarına, yen nes llere aktarması. Ama maalesef ben bunu çok stesem de çocuklar,

sağlığım el verm yor bu güzel ama yorucu olan zahmetl yolculuğa. İşte bu sebeple bu emanet bende olmamalı d ye

düşünüyorum.'

Bu sözler n n devamını da get rd zaten, kavuğu onu hakkett ğ n düşündüğü b r sme kıymetl oyuncu Şevket Çoruh'a

devrett . Doğru b r karardı ustamın bu devr . Kavuk yolculuğuna t yatroda devam etmel yd . Onun yer orasıydı.

İşte onun sahne tutkusu, t yatro aşkı ve özlem bu kadar der nd . T yatroya saygısı ve gösterd ğ bu kıymett onu usta yapan...

Çok değerl b r emanetten b le vazgeç yordu bu saygıdan ötürü tüm özlemler ne rağmen...

T yatro tutkusunu sağlık sorunları sebeb le devam ett remed belk , 'Ben m konservatuarlarım' ded ğ usta s mlerle sahnede

olmayı hep özleyecekt ama t yatro hayatı boyunca bu anlamda şanslı olduğunun da farkındaydı bence. Anılarını

anlatırken de bunu d le get rmese b le d nleyen b zler n h ssett ğ n n farkındaydım. Sonrası hep m z n b ld ğ g b telev z-

yon ve s nema dünyasına geçmes ve orada da başarılı şlere mza atması oldu. B rçok hafızalara kazınan rollere hayat

verd . 'Oyunculuk zekâ ve gönül b r arada şlerse sanata ve yaratıcılığa dönüşür' derd . Oyunculuğun d s pl n ş

olduğunu da her defasında b ze vurgulardı. 'Sağlığınıza d kkat ed n,

beden n z s z n oyunculuk enstrümanınız. Ona y bakın' dem şt b r

keres nde. Kend s de bunun önem n b ld ğ ç n beslenmes ne, çalışma

saatler ne özen göster yordu. Yorulduğunda d nlenmek sted -

ğ n net b r şek lde fade ed yordu. Bunu çalıştığı tüm projelerde ön

koşul olarak get rm şt . B ze de 'Bunu s zler de yapmalısınız, s z y

olacaksınız k yaptığınız ş de kal tel ve y olsun' dem şt . Estet k

4konusunda da b r uyarısı olmuştu özell kle kadın oyunculara yönel

k vurgulamıştı bunu. Zorunlu olmadıkça yüzde ve bedende

değ ş kl k yapmanın oyunculuk açısından sorun olduğunu fade

etm şt . Jest ve m m k kullanımını, fadey öldüren, estet k dokunuşları

oyuncu olanlar açısından hatalı buluyordu. Çok c dd b r

durum olmadığı müddetçe estet ğe, oyunculuk mesleğ n cra

edenler açısından karşıydı d yeb l r m.

İster telev zyonda ster beyaz perdede ster t yatroda olsun hayatı boyunca oyunculuk mesleğ n önemsem ş, bu mesleğ

cra etmekten gurur duymuş ve tüm şler n n başarısının sırrı da bu d s pl nl meslek tutkusu ve aşkı olmuştur.

Ras m Öztek n herkes n aklında usta b r t yatro ve s nema oyuncusu olarak kalacak bu kes n ama ben m ve onunla b rl k-

te çalışma fırsatı bulmuş tüm oyuncu meslektaşlarımın aklında ve kalb nde bazılarımız ç n b r baba, bazılarımız ç n b r

ab , bazılarımız ç n b r usta, bazılarımız ç n b r dost olarak yer n alacak...

B r keres nde kend s ne 'Ustam' d ye h tap etm şt m. Tebessüm ett ve şöyle ded 'B r oyuncu, t yatrocu ancak ölünce usta

olur. Ölmeden önce bu meslekte hep çıraksındır. En azından ben kend m ç n böyle düşünüyorum'...

Ve artık Ras m Öztek n kend tanımı le gerçek b r 'Usta'...

Kıymetl Hocam, Ustam Ras m Öztek n'e saygı le...


27

KALBİN DİLİ (ŞİİR KÖŞESİ) ......................................................................................................................

Kum Taneleri

Murat YETER

Döneceğin günü bekliyorum

Neden yaptığımı bilmeden

Deniz kenarına gidiyorum

Kum tanelerini sayıyorum

Beni zorlasa da yokluğun

Bir gün döneceğini hissediyorum

Deniz kenarına gidiyorum


Doğan güneş gerçekleri gösteriyor

Deniz ve kum beni üzüyor

Beni terk ettiğin deniz kenarında


Murat Ali

28 Ac l Gündem / N san 2025

..............................................................................................................................................AYIN LEZZETİ

Ev Baklavası

Kolay Ev Baklavası Tar f

Kolay Ev Baklavası Tar fi Nasıl Yapılır?

- Kolay ev baklavasının şerbet ç n tencereye şeker ve suyu alarak karıştıralım.

Kaynamaya bırakalım.

- 15 dak ka kadar kaynadıktan sonra çer s ne l mon suyu ekleyel m ve 1-2 dak ka

daha kaynatıp ocaktan alalım.

- Hamurunu hazırlamak ç n öncel kle yumurtayı, sütü, sıvı yağı, s rkey , kabartma

tozunu ve tuzu yoğurma kabına boşaltın ve yavaş yavaş un ekleyerek ortalama

yumuşaklıkta b r hamur elde ed nceye kadar yoğuralım.

D lek MERİÇLİ

Malzemeler

3 adet yumurta

1 su bardağı süt (200 ml)

1 su bardağı sıvı yağ (200 ml)

1 paket kabartma tozu

1 yemek kaşığı s rke

Yarım çay kaşığı tuz

5,5 su bardağı un

- Hazırladığımız hamuru un serpt ğ m z tezgahta toparlayalım ve 30 eş t parçaya

bölel m. Bunun ç n önce hamuru 3 eş t parçaya ardından her parçayı10’a böleb -

l rs n z.

- Bu parçaları beze hal ne get rel m.

- Ardından bezeler m z unlayarak, tek tek tabak büyüklüğünde açalım.

- Açtığımız hamurların aralarına n şasta serp p 10’ar 10’ar üst üste koyun.

İç ç n; Kırılmış cev z

Açmak ç n; Mısır n şastası

Şerbet ç n;

4 su bardağı toz şeker

5 su bardağı su (1 l tre)

B rkaç damla l mon suyu

Üzer ç n; 300 g tereyağı

- 10’arlı olarak grupladığımız bu üç parçadan parçalardan her b r n merdane yardımı le teps büyüklüğüne get

rel m. Hamurları açarken her hamurun eş t olması ç n ara ara çev reb l rs n z. Ben bu aşamada 42 cm c varında

teps kullandım. S z de bu boyutlarda kullanab l rs n z.

- Merdane le açtığınız hamurların aralarına cev z ya da fındık serperek üst üste yerleşt rel m.

- Baklavamızı d led ğ n z şek lde kesel m ve üzer ne her yer ne eş t şek lde gelmes ne d kkat ederek er t lm ş yağın

yarısını dökün. Bu aşamada tereyağını er t rken yağın üzer nde oluşan köpükler almalısınız. Aks takd rde

yanarak kötü b r görüntü oluşturacaktır. Hazırladığımız baklavamızı önceden ısıtılmış 160°C fırına sürel m ve

30 dak ka p şmeye bırakalım.

- Hafif reng değ şt ğ nde fırından alarak kalan yağı gezd rel m ve tekrar fırına sürerek altı üstü kızarana kadar

30 dak ka da-ha p ş rel m.

- Süren n sonunda baklavamızı fırından alalım ve soğuk şerbet üzer ne gezd rerek 2 saat kadar d nlenmeye

bırakalım.Şerbet n güzelce çeken kolay ve baklavamız serv se hazır.

Afiyet olsun!


SİHİRLİ İPLER ..........................................................................................................................................................................

Musa Enes MERİÇLİ-

Gençl k Kollar Başkanı

Dağcılık sporu le gönüllü arama kurtarma faal yetler arasında güçlü b r bağ vardır.

İşte bu bağlantıyı oluşturan temel unsurlar:

Dağcıların Tekn k B lg s ve Deney m

Dağcılıkla uğraşan k ş ler p tekn kler , yön bulma, hava koşullarını okuma ve hayatta kalma becer ler

konusunda eğ t ml d r. Bu yetk nl kler, kaybolan veya mahsur kalan k ş ler bulma ve kurtarma

operasyonlarında büyük avantaj sağlar.

Zor Şartlara Uyum Yeteneğ

Dağcılar zorlu araz koşullarında uzun süre hareket etmeye alışkındır. Yüksek rt fa, kar, buz ve d k

yamaçlarda çalışab lmeler onları arama kurtarma ek pler ç n deal gönüllüler yapar.

Dağcılık Kulüpler n n ve STK'ların Katkısı

Türk ye’de AKUT (Arama Kurtarma Derneğ ) g b b rçok gönüllü arama kurtarma organ zasyonu,

bünyes nde dağcıları barındırır. Dağcılık kulüpler zaman zaman gönüllü olarak arama kurtarma

faal yetler ne destek ver r.

Kazalara Müdahale

Dağcılar kend ek p arkadaşlarının veya d ğer doğa sporcularının karşılaşab leceğ r skler b l r ve hızlı

müdahale edeb l r. Kend eğ t mler sayes nde b r kazaya uğrayan k ş lere lk yardım yapab l r ve onları

güvenl bölgeye taşıyab l rler.

Özetle, dağcılık sadece b r spor değ l, aynı zamanda toplumsal dayanışma ve yardımlaşma

açısından da öneml b r becer set sunar. Özell kle dağcıların arama kurtarma ek pler nde akt f

görev alması, doğal afetler veya kaybolma vakalarında hayat kurtarıcı olab l r.

Dağcılar ve gönüllü arama kurtarma ek pler , doğayla ç çe oldukları ç n b rçok farklı alanla da

lg len rler. İşte bu alanlardan bazıları:

1. Doğa ve Macera Sporları Tırmanış

2. Hayatta Kalma (Surv val) ve Doğa B lg s İlkel Hayatta Kalma Tekn kler

3. Afet ve Ac l Durum Yönet m Deprem ve Doğal Afet Müdahaleler

4. İlk Yardım ve Med kal Eğ t mler Temel İlk Yardım

5. Çevre ve Doğa Koruma Çalışmaları

6. Teknoloj ve İlet ş mRadyo Haberleşmes (Tels z Kullanımı)

30


ACİL ve AFET

HABERLERİ

İHBAR HATTI

+90 541 868 44 26

YAZ KÖŞESİ................................................................................................................................................

Derya METE

GELECEĞİ KURMAK

Doğarız büyürüz d ye başlayan b r hayatın belk ortasındayada sonunda olab lme ht mal m z h ç b r m z

b lemey z ama hayatın neres ndeolursak olalım dünyaya nsanlara kend renkler m zle bakmaya

devamedeceğ z.Esas olan dünyaya bakarken korumamız gereken önemsed ğ m z tümkonuları

renklend rmel ve geleceğe güzel zler bırakmalıyız.

S ze bu hafta her yıl katıldığım b r sanat hareket ndenbahsed p bu oluşumun geleceğe nasıl b r ışık tutacağını

anlatmak st yorum.Geleceğe bırakacağımız çocuklarımızın geçm şten düzgün örnekleralmasını sağlamalı

ve b zde geçm ş n başarılı örnekler n günümüze taşımalıyız.

S ze 1975 Yılında Maestro Abreu tarafından kurulan b r çocukorkestradan bahsedeceğ m Venezuela o

tar hlerde yoeğe umut olmaya devam ederken, b r çocukgel ş r,dünya güzelleş r d yeb len her nsana

saygılarımla……kluk ve suç oranlarınınyüksek olduğu b r dönemdeyd kötüalışkanlıklar tüm ülkey sarmış

durumdayken Maestro Abreu çocukları bu kötüalışkanlıklardan uzak tutmak ve daha yaşanır b r ülke ç n

çocuklardanbaşlanmalı düşünces yle Caracas şehr ndek ev n n garajında madd durumu y olmayan 11

çocuk öğrenc y eğ tmeye başladı onlara müz ğ , notaları sevd r pheps n n ayrı ayrı b rer enstrüman çalmasını

sağlayarak çocukları sokaklardan alıpsanatla y leşt rmeye başlayıp b r akıma öncülük yaptı onunla

enstrüman çalıpnotalarla bütünleşen çocuklar suça kötü alışkanlıklara bulaşmadan daha düzgünyet şen

b reyler olab lme yolunda lerlemeye başladı.

Bu akım büyüyüp 11 k ş l k orkestra g derek çoğalıp dünyanınb r çok ülkes ne yayıldı bu yayılıma EL SİSTEMA

adı ver ld ve dünya çapındaorkestra şefler sol stler müz syenler yet şt r ld ve o 1975 kurulan orkestraşu an

Caracas gençl k orkestrası olarak devam etmekte ve 10.000 lerce genceulaşıp büyümekte başka ülkelere

örnek teşk l etmekted r el s stema model sadece müz syen yet şt rmekle kalmayıp b r m llet n yardıma muhtaç

yüzb nlerceçocuğunun hayat trajed s n nasıl kökten değ şt r leb leceğ ne da r uygulanmışb r model olarak

devam etmekted r.

Küçük yaştan t baren müzük eğ t m ne başlayan yaşıtçocuklar gurup b l nc ve b rl kteharaket etmen n

başarılı olab leceğ n öğrenerek suç şlemekten zararlı ve kötüalışkanlıklardan uzak kalmayı başarmıştır.

Bu uygulamanın yapıldığı bölgelerde suç oranlarının düştüğükötü alışkanlıkların en aza nd ğ ve yaşam

standartlarının yükseld ğ kanıtlanmıştır yapılmak stenen,ulaşılmak sten len hedef budur.

İşte ben m yaşadığım şeh rde yan zm rde el s stema model örnek alınarak 10 yıl önce kad fekale tepec k

agora k çeşmel k mahaller ndek suç oranlarının yüksek olduğu bu mahallelerdek çocuklardan oluşan 10

k ş l kb r orkestra kurulmuştur Devlet Konservatuarı Opera sanatçısı Selm n Öney Günözhanımda kolları

sıvayıp ordak çocukların daha y b r dünyada yaşamasıgerekt ğ nancıyla o çocuklara kend mkanlarıyla

müz k aletler alıp eğ t me başlamıştır.

İzm r konakta başlayan bu örnek model çocukların hep barış ç nde yaşamasını hedefleyerek adını Barış

Çocuk ve Gençl k Orkestrası koyarakş md ye kadar b r çok çocuğa bulunduğu durumdan daha y b r gelecek

olanağıvermeye devam etmekted r 10 yıldır konservatuar öğrenc ler yet şt rm ş enstrümançalarak hayata

başka bakan çocukların gelecekler ne yön verm şt r.

Sanatın o y leşt r c , kend n keşfed p dünyaya bakışınıdeğ şt rme gücü çocuklarla b rleş nce daha da b r

anlamlı olmuş 4 yıldır heryıl k kez düzenlenen konserler ne g derek onlara destek olmak çok mutlulukver c

tanınmış şefler p yan stlersol stlerle yaptıkları konçertolar çok başarı.

Küçücük eller ama kocaman yürekler yle bastıkları her nota geleceğe umut olmaya devam ederken, b r

çocukgel ş r,dünya güzelleş r d yeb len her nsana saygılarımla……

32 Ac l Gündem / N san 2025

.............................................................................................................................................KAMP KÖŞESİ

Karavan Hayaliniz

Gerçek Olurken

Nelere Dikkat Etmeli?

Özgüberk MERİÇLİ

Karavanla yapılan seyahatler, hem özgürlük hem de doğayla ç çe b r yaşamın kapılarını aralar. Ancak, bu

hayale ulaşırken doğru seç mler yapmak ve ht yaçlara uygun b r karavan ed nmek büyük önem taşır. İşte

karavan almayı düşünenler ç n altın değer nde öner ler:

1. İht yaçlarınızı Bel rley n. Öncel kle, nasıl b r seyahat tarzına sah p olduğunuzu düşünün. Uzun sürel kamplar

mı yapacaksınız, yoksa kısa hafta sonu kaçamakları mı? A le boyu b r karavan mı, yoksa yalnız seyahat etmey

seven b r gezg n ç n kompakt b r model m daha uygun? Bu sorular, seçenekler daraltmanızı sağlayacaktır.

2. Karavan Türünü Seç n. Karavanlar temelde k ye ayrılır: Motorlu karavanlar ve çekme karavanlar.

3. Ebat ve Ağırlık. Karavanın boyutu ve ağırlığı, hem aracınızın çek ş gücünü hem de sürüş konforunu etk ler.

Büyük karavanlar daha fazla yaşam alanı sunsa da, dar yollarda manevra yapmayı zorlaştırab l r. Ayrıca, yasal

sınırlar ç nde kalmayı unutmayın; taşıma kapas tes ne d kkat ed n.

4. Donanım ve Konfor

Karavanda hang özell klere ht yaç duyduğunuzu bel rley n:

5. İk nc El m , Sıfır mı? Bütçen z doğrultusunda, sıfır b r karavan mı yoksa k nc el b r model m alacağınıza karar

ver n. İk nc el b r karavan alırken:

6. Bütçe Planlaması. Karavan satın almak yalnızca lk mal yetlerle b tmez. S gorta, yakıt masrafları, bakımonarım

ve kamp alanı ücretler n de hesaba katmalısınız.

7. Test Sürüşü ve Deney m. Karavanı satın almadan önce mutlaka test sürüşü yapın. Seyahat sırasındak

konfor ve kullanım kolaylığı, gerçek deney m yaşadıkça ortaya çıkar.

8. Uzun Ömürlü Malzeme ve Marka Araştırması. Kal tel malzemeden üret lm ş, dayanıklı b r karavan her zaman

daha güvenl d r. Marka ve model seçerken kullanıcı yorumlarını araştırın, garant ve serv s olanaklarını göz

önünde bulundurun.

Karavan almak, hayatınıza yen b r macera sayfası açmak demek. Doğru kararlarla, bu macera hem key fl hem

de uzun ömürlü olab l r. Unutmayın, karavan almak b r başlangıçtır; asıl yolculuk, doğayla buluştuğunuz an

başlar.

Key fl ve güvenl yolculuklar d ler m!


ORTAK PAYDAMIZ AFETLER.........................................................................................................................................................

Hüseyin KANZA

AFET

GÖNÜLLÜLÜĞÜ

Afetler, nsanoğlunun doğada var olduğu günden bu yana yaşamına eşl k etm şt r. B nlerce yıllık nsanoğlunun arz

kabuğu üzer ndek macerasında her türlü afet olagelm şt r. Ancak b z çok yakın b r tar hten, ülkem zden b r örnekle

başlayalım stersen z. B l nd ğ üzere 17 Ağustos 1999 tar h nde, saat: 03.02 de Marmara bölgem zde 7.4 büyüklüğünde b r

deprem meydana gelm ş ve 45 san ye süren bu sarsıntı net ces nde b nlerce b na yıkılmış, resm kayıtlara göre 17.480

canımızı kaybetm şt k. Ayrıca 16 m lyar dolar c varında gayr safi m ll hâsıladan kaybımız olmuştu. (Kaynak: AFAD

Başkanlığı)

NEREDE BU DEVLET?

Bu olay b ze toplum olarak afetler özel nde depreme karşı ne kadar çares z ve hazırlıksız olduğumuzu gösterd .

Devlet hazır değ ld ! Kurumlar hazır değ ld ! STK' lar hazır değ ld ! Ün vers teler hazır değ ld ! Yerel yönet mler hazır değ ld !

Velhasıl vatandaş hazır değ ld ! Şoka g rd k, sarsıntı yaşadık! Enkaz altında günlerce yardım bekleyerek ölen nsanların

acılı, haz n h kâyeler n d nled k. K m, nerede, nasıl ve ne şek lde olaya müdahale edecek, ney , nasıl yapacak bell değ ld .

An den karşımıza çıkan bu had se karşısında savunmasız, d rençs z, güçsüz ve refleks gösteremeyecek kadar ac z

kalmıştık.

Yıllardır üzer m zden atamadığımız ve b rçok değer m z y t rd ğ m z felaket sonunda, Türk M llet olarak b rtakım çıkarım ve

kazanımlar ed nd k.

- Örneğ n, arama ve kurtarma anlamında profesyonel ek p ve donanım eks kl ğ ,

- Çok sayıda zayıf, çürük ve kaçak b na stokumuz olduğu,

- Ulusal Koord nasyon ve Müdahale planı eks kl ğ olduğu görüldü, tesp t ed ld .

Bunun g b eks k ve aksaklıkları çoğaltab l r z. Ancak devlet vatandaşın bu g b durum ve zamanlarda özell kle

enkaz altında kalanların kurtarılması le “NEREDE BU DEVLET!?” feryadına cevap vermek adına; lk etapta b rkaç lde

bulunan s v l savunma arama ve kurtarma b rl k müdürlükler n 2001 yılında Türk ye'n n 11 ayrı l ne yayarak çoğalttı. Afet ve

ac l durumlara müdahale anlamında kurulan S v l Savunma Arama ve Kurtarma B rl k Müdürlükler bu alandak boşluğu

doldurdu ve uzman personel yle kamu/s v l arama kurtarma ek pler n yet şt rerek bell b r farkındalık sağladı. Bunun

meyveler n özell kle Van deprem nde ve sonrak b rçok olayda topladı. Ta k 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezl

depremlere kadar. Bu afet b ze çares zl ğ , yet şememey , kırılganlığımızın ne kadar yüksek, hazırlığımızın ne kadar az

olduğunu b r kez daha hatırlattı.

Bu depremden hemen sonra Türk ye genel nde bütün afetler n ev sah pl ğ n yapan l ve lçe beled ye başkanlıklarına afet

da re başkanlıkları, afet müdürlükler ve s v l savunma uzmanlığı kadroları tahs s ed ld . Bunun yanında AFAD Başkanlığı

bünyes ndek arama kurtarma b rl k müdürlüğü sayısı 11'den 20 le çıkartılarak arttırıldı.

B r AFAD çalışanı olarak 6 Şubat 2023 deprem nden sonra 6 ayın üzer nde Kahramanmaraş, Adana, Malatya ve Hatay

ller nde görev yaptım. AFAD'ın kuruluşa şah tl k etm ş b r s olarak yukarıda fade ett ğ m resm hazırlığın toplum genel nde

yansımalarını da gördüm. Özell kle 17 Ağustos 1999 Deprem nden sonra afet ve ac l durumlarda görev almak ç n b rçok

nsanın gönüllü olarak kuruluşlara üye olduğunu ve özell kle müdahale alanında çalışmak sted ğ n zled m. AFAD

Gönüller n n başta kend bölgeler ndek alanlarda çok faydalı h zmetlere mza attıklarını deney mled m, şah t oldum. Devlet

h zmet n n o anda yet şemed ğ sahalarda, -daha önces nde h çb r eğ t mler olmadığı halde- afet gönüllüler n n bu açığı

kapattığını tecrübe ett m.

Kaldı k afet yalın yönetmek, önces nde hazırlık, sırasında müdahale, sonrasında y leşt rme süreçler deney m le hızlı

b lg lenmeye dayalı, doğru kararların doğru zamanda alınab ld ğ , mutlak ve tek l b r otor te gerekt r r. Çünkü koord nasyon

ve kapas ten n etk l kullanımı ç n üst rade, tek otor te şarttır. AFAD' ın 5902 sayılı yasayla 2009 tar h nde kurulmasının, üç

ayrı bakanlıktak üç ayrı genel müdürlüğün (S v l Savunma Genele Müdürlüğü, Afet İşler Genel Müdürlüğü ve Türk ye Ac l

Durum Yönet m Genel Müdürlüğü) kapatılarak tek çatı altında b rleşt r lmes n n ana gayes de buydu.

34


.........................................................................................................................................................ORTAK PAYDAMIZ AFETLER

Afet ve ac l durumlara müdahalede ht yaç duyulacak tüm güç ve kaynakları ulusal ve yerel düzeyde planlamak, güç ve

kaynakların olay bölges ne hızlı ve etk n b r şek lde ulaştırılmasını sağlamak, müdahale h zmetler n ve bu h zmetler n

koord nasyonundan sorumlu ana ve destek çözüm ortaklarının ve yerel düzeyde sorumlu b r mler n görev ve

sorumlulukları le planlama esaslarını bel rlemek AFAD' ın lk anda yapması gerekenler n başında gelmekteyd . Ayrıca,

müdahaleye katılan gruplar arasında ve tüm bu grupların yönet c grupları arasında d s pl nl b r eşgüdümün, paydaşlarla

uyumun da sağlanmış olması gerekmekteyd .

ORTAK PAYDAMIZ AFETLER

AFAD, üstlend ğ vaz fe gereğ toplumun hemen tüm kes mler yle paydaş l şk s ne sah pt r. Paydaşları planlamaya dâh l

etmek, yapacakları şlerle lg l katılım sağlamak ve bu katılımı sürekl kılmak en öneml husus g b gözükmekted r. İç

paydaşlar kurum, yönet c ler ve kurumda çalışanlar olarak planlamaya dâh l ed lm şt r. Dış paydaşlar se Ana Çözüm ve

Destek Çözüm Ortağı ve Yararlanıcılar olarak bel rlenm şt r. Ana çözüm ortağı ve destek çözüm ortağı bakanlıklar, kamu

kurum kuruluşları ve lg l kuruluşlardır. Özel sektör kuruluşları destek çözüm ortağıdır. Vatandaş, medya ve ün vers teler

aynı zamanda yararlanıcı kuruluşlar olarak planlamaya dâh l ed lm şt r.

İy planlama dem şken, y b r planlamadan beklenen bazı özell kler fade etmek gerek yor sanırım. Planlama,

nsanları davranışlarını değ şt rmeye zorlamak yer ne, kend s n nsan davranışlarına göre ayarlamalı, beklenen kurumsal

ve b reysel davranışlara adapte olab lecek n tel kte olmalıdır. Halkı, d ğer lg l kamu ve özel sektör kuruluşlarını sürec n b r

elemanı olarak entegre etmeyen b r planlama anlayışının herhang b r afete müdahalede başarılı olması beklenemez.

Şeklen planlamaya dâh l ed len, ancak uygulamada herhang b r fonks yonu olmayan, sadece h zmet bekleyen

konumunda tutulan b r vatandaş görüntüsünün varlığı b le, bu planın başarısızlığı ç n yeterl b r gösterged r. Türk ye bu

anlamda sıkıntı yaşamaya devam etmekted r.

2. AFETLER VE GÖNÜLLÜLÜK SİSTEMİ

B r konuyu açmadan önce kavramlar konusunda hem fik r olma adına tanımlarını bel rlemem z gerekmekted r. Bu nedenle

aşağıdak tanımları ekleyerek konuya devam edel m.

Afet (İng. d saster): Toplumun tamamı veya bell kes mler ç n fiz ksel, ekonom k ve sosyal kayıplar doğuran, normal hayatı

ve nsan faal yetler n durduran veya kes nt ye uğratan, etk lenen toplumun baş etme kapas tes n n yeterl olmadığı doğa,

teknoloj veya nsan kaynaklı olay. Afet b r olayın kend s değ l, doğurduğu sonuçtur.

Ac l durum (İng. emergency): Büyük, fakat genell kle yerel mkânlarla baş ed leb len çapta, ved l k gerekt ren tüm durum

ve hâller. 5902 sayılı kanunda, Toplumun tamamının veya bell kes mler n n normal hayat ve faal yetler n durduran veya

kes nt ye uğratan ve ac l müdahaley gerekt ren olaylar ve bu olayların oluşturduğu kr z hâl olarak tanımlanmıştır.

Afet gönüllüsü (İng. d saster volunteer): Afet önces veya sonrasında, ht yaç duyulan alanda karşılık beklemeden kamu

kurum ve kuruluşları, Türk Kızılay'ı veya başka b r nsan yardım kuruluşu ç n h zmet vermek üzere önceden eğ t lm ş k ş .

Mahalle afet gönüllüsü (İng. ne ghborhood d saster volunteer): Afet r skler ve bu r sklere karşı alınab lecek önlemler

konusunda b lg lend r lm ş, afetlere duyarlılığı ve b l nç düzey artırılmış, gerekl eğ t m ve ek pmanla donatılmış,

profesyonel ek pler gelene kadar lk saatlerde müdahale ç n mkân ve kab l yet güçlenm ş vatandaşlardan oluşan organ ze

olan grup.

Bütünleş k Afet Yönet m S stem Ned r?: İnsanların yaşadıkları bölgede mevcut ve oluşma ht mal olan doğa olayları

hakkında b lg ye sah p olması ve bu olayların gerçekleşmes hal nde bunlardan h ç etk lenmeden veya m n mum şek lde

etk lenmeler n mümkün kılan çalışmaların tümü “Afet Yönet m S stem ” olarak adlandırılmaktadır (Erkal ve Değerl yurt,

2009). Afet ve R sk Derg s C lt: 4 Sayı: 2, 2021 (387-394)

2.1. AFET ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

a) İnsan Kaynaklı,

b) Doğa Kaynaklı,

c) Teknoloj k Kaynaklı afetler d ye üç sınıfta ncelen r.

İnsan el yle üret len afetler vardır. Bunların başında savaş ve terör gel r. Gerek nsan ve gerekse de nsan cadı teknoloj k

kaynaklı bu had seler n yanında deprem, tsunam , sel, çığ, heyelan, yanardağ patlaması, göktaşı düşmes , ş ddetl yağış,

fırtına, hortum, kar, t p , dolu, erozyon, kuraklık, sıcak hava ve kl m değ ş kl ğ g b radem z dışında gel şen olayların da

ç nde yaşıyoruz.

2-2. İSTATİSTİKLER YALAN SÖYLEMEZ

Dünya Sağlık Örgütü tarafından yayınlanan ver ler, dünyada ortalama olarak her yıl 100 b nden fazla nsanın çeş tl

doğal afetler neden yle yaşamını y t rd ğ n ve m lyonlarca nsanın da yaralandığını ya da sakat kaldığını göstermekted r

.

2005-2015 yılları arasında afetler neden yle dünya çapında 700.000'den fazla nsan hayatını kaybetm ş, 1.4

m lyondan fazlası da yaralanmış ve yaklaşık 23 m lyon nsan evs z kalmıştır. Genel olarak 1.5 m lyar nsan afetlerden

etk lenm şt r.


35


Toplam ekonom k kayıp 1.3 tr lyon dolardan fazla olmuştur. 2008-2012 yılları arasında 144 m lyon nsan afetler neden yle

yaşadıkları yerlerden ayrılmak zorunda kalmıştır. (Kaynak: Afet ve Ac l Durum Yönet m Başkanlığı-2017)

Doğal afetler konulu ülke stratej JİCA-2004 (Japonya Uluslararası İşb rl ğ Ajansı) raporu sonuçlarına göre; son

yüzyılın başından bu yana ülkem zde meydana gelen doğal afetler sonucunda 87.000 k ş hayatını kaybetm ş, 210 000 k ş

yaralanmıştır. Ayrıca bu afetler sonucunda 650 000 c varında konut yıkılmış veya ağır hasar görmüştür. 6 Şubat 2023

Kahramanmaraş deprem ve rakamlarını düşündüğümüzde tablonun ülkem z açısından ne kadar vah m olduğu b r kez

daha görülecekt r. Hep m z şu gerçeğ b l yoruz k ; hızlı nüfus artışı ve yerleş m alanlarındak denet mden uzak, plansız

yapılaşmalar, bütüne uymayan yaşam formları afetler n yıkıcı sonuçlar vermes ne sebep olmaktadır.

2-3.ÖYLEYSE NE YAPMALI?

Hüseyin KANZA

Afet ve ac l durumlar koord nasyonu gerekt r r ve ortak d l, aynı l san şarttır. Çünkü koord nasyon değ ş k örgütlenmeler n ve

faal yetler n ortak b r hedef ve s stem çer s nde bütünleşme sürec d r. B l msel ver ler ve yaşanılan tecrübeler b ze

göster yor k afet zararlarının azaltılması, tüm toplumun yükümlülüğü paylaşmasını ve ortaklığını gerekt rmekted r. Bu

zorunluluk sürdürüleb l r kalkınma ç n esastır. Afetlere karşı, d rençl toplum ve kurumlar oluşturulması amacıyla her

düzeyde paydaşların katılımlarının sürekl l ğ sağlanmalıdır. Bu paydaşlar toplumu oluşturan tüm kes mler kapsamakta

olup özel nde AFET GÖNÜLLÜLÜĞÜ adı altında b rleşecek olan her yaştan ve özell kle gençlerden oluşacak k ş ler bu

anlamda hareket noktası şlev görecekt r.

2-4. AFAD GÖNÜLLÜLÜK PROJESİ (*Kaynak: AFAD Başkanlığı)

AFAD Gönüllülük Projes le afet yönet m n n herhang b r evres nde gönüllü olarak rol almak steyen gerçek ve tüzel k ş ler n

sürece dâh l ed lmes amacıyla; görev alanlarının bel rlenmes , eğ t mlerle kapas teler n n arttırılması ve gönüllülük s stem

çer s ndek performanslarının tak p ed lmes hedeflenmekted r. Gönüllülük h zmetler özell kle afet sonrasında arama

kurtarma, beslenme ve barınma g b çalışmalarda öneml katkılar sağlamaktadır.

2-4.1.AFAD Gönüllüsü K md r?: AFAD Gönüllüsü, topluma faydalı olmak amacıyla, zamanını, b lg b r k m n ve fiz ksel

gücünü kullanarak, kend steğ doğrultusunda, dayanışma ve yardımlaşma yoluyla, b reysel çıkarlarını gözetmeks z n,

madd beklent s olmadan afet ve ac l durum önces nde, sırasında ve sonrasında toplum h zmet çalışmalarına katkı

sağlayan k ş lerd r.

Afet gönüllüsü, afet önces , sırası ve sonrasında, ht yaç duyulan konularda madd , manev h çb r beklent s olmaksızın

kamu kurum ve kuruluşları, Türk Kızılay'ı veya d ğer yardım kuruluşlarına destek sağlamak amacıyla eğ t m almış k ş lerd r

(AFAD, 2014)

Gönüllü k ş ler, deney m, hoşgörü, yardımsever ve y nsan l şk ler g b özell kler olab leceğ g b bunun yanı sıra bu

özell klere sah p olmasalar da yer aldığı toplumun refahı ç n b r şeyler yapma arzusu olan k ş lerden oluşur. Bu sebeple

gönüllülükte, çtenl k ve sam m olmak en öneml faktördür (Güder ve ÖSGD, 2006)

Ülkem zde afetler konusunda faal yet gösteren gönüllü h zmetler ne; AFAD Gönüllüler , Toplum Afet Müdahale Ek pler ,

Mahalle Afet Gönüllüler , İtfa ye Semt Gönüllüler ve Toplum Afet Gönüllüler örnek ver leb l r.

2-4.2.AFAD Gönüllülük Projes yle Neler Hedeflen yor?

1. Afet önces , sırası ve sonrasında yapılacak her türlü faal yette, afete müdahalede görevl resm görevl ler le

organ ze şek lde çalışacak gönüllüler n kazanılması, s steme dah l ed lerek devamlılığının sağlanması ç n AFAD

Gönüllülük S stem n kurmak.

2. Bu gönüllüler n çalışacakları alanla lg l eğ t lmes , faal yet ve tatb katlarla kapas teler n n gel şt r lmes n sağlamak.

3. Afet ve ac l durumlar neden yle oluşacak madd ve manev zararı en aza nd rmek ç n toplumun d renc n arttırmak.

4. Afetzedelere yalın afet yönet m h zmet n sağlamak.

5. Toplumda afet farkındalığı yaratmak ve b l nç kazandırmak.

AFAD Başkanlığı bu hedeflere ulaşmak adına “AFAD Gönüllülük S stem Eğ t m Programı” hazırlamış ve bu programla, Afet

ve ac l durumlar ç n AFAD'a destek olacak; yaşatmak ç n yaşamak prens b le yoğrulmuş b lg , becer ve stekl l ğe sah p

gönüllüler kazandırıp ve yet şt rmey hedeflem şt r.

36


.........................................................................................................................................................ORTAK PAYDAMIZ AFETLER

AFAD Gönüllü Eğ t m Programı; Yüz yüze, saha ve çevr m ç eğ t mler nden oluşmaktadır. Üç modülden oluşan eğ t m

programı (Temel AFAD Gönüllüsü Eğ t m Programı, Destek AFAD Gönüllüsü Eğ t m Programı ve Uzman AFAD Gönüllüsü

Eğ t m Programı) devam etmekted r.

2-4.3.AFAD Gönüllüsü olab lmek ç n müracaat koşulları nelerd r?

1. 15 yaşını doldurmuş ve T.C. vatandaşı olan herkes gönüllü olab l r.

2.AFAD Gönüllüsü adaylarının eğ t m ve çalışma programlarını aksatmayacak zaman ops yonlarına sah p olması

gerekl d r.

3.AFAD Gönüllülük eğ t mler ne/ görevler ne katılacak olan AFAD Gönüllüsü adaylarının sağlık durumlarının alan

çalışmalarına ve seyahate uygun olması gerekl d r.

2-4.4.Nasıl Başvuru Yapılıyor?

AFAD Gönüllülük S stem ne başvurular e-devlet üzer nden alınmakta olup başvuru yapan k ş ler SMS ve e-ma l yoluyla

(https://gonullu.afad.gov.tr) portalına yönlend r lmekted r. Gönüllü adayları gönüllülük s stem kapsamındak eğ t m, faal yet

ve görevler gönüllülük portalı üzer nden tak p ed lmekted r.

2.4.5. Dünyada Afet Gönüllülüğü ve Türk ye karşılaştırması.

B rleşm ş M lletler sözleşmes ne göre gönüllüler: özgürlük, adalet ve eş tl k lkeler doğrultusunda çalışmalar yapan

k ş lerd r. Gönüllü h zmetler n destekleyen b r ülke, halkın refahını ve gel şm şl ğ n arttırıcı b r yapıya sah pt r (B rleşm ş

M lletler Gönüllüler , 2011).

Afet sadece ülkem zde değ l, dünya genel nde nsanlığın hayatında sürekl olageld ğ ç n topluma fayda sağlamak

amacıyla pek çok kurum, kuruluş ortaya çıkmıştır. Gönüllülük esasına dayalı bu oluşumlarda zor durumda kalmış nsanlara

yönel k her türlü h zmet yer ne get r lmekted r. Fak rl ğ yok etmek, nsanlara tem z su tem n sağlamak, y koşullar

oluşturmak, sağlık h zmetler vermek, yangın söndürmek, eğ t m h zmetler n desteklemek, yaşlılara yardım etmek,

çevresel sorunları ve kl m değ ş kl ğ problem yle baş edeb lmek, afet n olası etk ler n azaltmak veya ortadan kaldırmak

gönüllü faal yetler nden sadece bazılarıdır (B rleşm ş M lletler Gönüllüler , 2011)

Endonezya'da, The Women's Tree Plant ngand Car ng Movement 2009 for Water Conservat on (2009 Kadınların Su

Korunumu ç n Ağaç D kme ve Bakım Hareket ) bu konuda akt f çalışmalar yürüten örgütlere örnek ver leb l r. Gönüllü

b reyler, ülkeler nde, kl m değ ş kl ğ ne önley c etk s olan ağaçlandırma konusunu uyarmakta ve bu faal yetler n n önem ne

d kkat çekmekted r (B rleşm ş M lletler Gönüllüler , 2011)

2005-2015 yıllarını kapsayan Hyogo Çerçeve Eylem Planında, “gönüllülük ruhunun” önem vurgulanmıştır. Planda afet r sk

azaltma hususunda yerel halk, ülkeler ve uluslararası ş b rl ğ çer s nde eşgüdüm hal nde afetler n yönet lmes gerekt ğ

bel rt lm şt r. Hyogo'da yer alan stratej k hedefler; s v l toplum kuruluşları (STK) çalışma prens pler , kapas teler ve

kab l yetler n n afet d renc n arttırmaya yönel k faal yetler yapmak, güçlend rmek ve gel şt rmekt r. Bu hedefle b rl kte

gönüllü h zmetler n önem uluslararası dokümanlarda da vurgulanmıştır.

Avrupa ülkeler nde afet gönüllüğü oldukça yaygındır. Ve uluslararası desteğe sah pt r. Örneğ n Europe A d Foundat on ve

Ufuk Avrupa g b kuruluşlar afet ve ac l durumlarında yardımlaşma, b l nç oluşturma konusunda öneml çalışmalara mza

atmaktadırlar.

Türk ye'de 1999 Marmara deprem gönüllülük adına m lat olmuştur. Çok sayıda S v l Toplum Kuruluşu bu alanda kurularak

eğ t mler almıştır. Bütün bunların yansıması, yardımlaşma ve dayanışmanın en güzel örneğ Kahramanmaraş merkezl

depremde görülmüş, cra ed lm şt r.

Ülkem zde ve dünya genel nde STK d ye adlandırdığımız S v l Toplum Kuruluşları ve bünyes nde bulunan gönüllü b reyler n

sayısı gün geçt kçe artmaktadır. Bu artış profesyonell ğ , kurumsallaşmayı ve resm yet get rm şt r. Gönüllü b reyler n

çalışmaları kamu h zmet alanında olduğu ç n çok gen ş k tleler kapsamaktadır. Dolayısıyla bu h zmet yer ne get ren

k ş lerde bell başlı bazı özell kler n bulunması ş n doğası gereğ d r. B z buna Gönüllü Yönet m d yoruz. Gönüllü b reyler n

gen ş k tlelere h tap ed yor olması neden yle verd ğ h zmet n farkında olan, kurumun m syonu doğrultusunda hareket eden,

kurumu sah plenen gönüllüler olması ve yet şt r lmes yönet m n temel hedefler arasındadır (Flood vd., 2005)

N tel kl b r gönüllü yönet m şu süreçler çer r:

1. Gönüllüler n görev tanımlarının yapılması, 2. Gönüllülere ulaşma ve kuruma çekme

3. Gönüllüler n oryantasyonunu sağlama, 4. Görevlend rmek ve seç m, 5. H zmet ç eğ t m,

6. Gönüllülere mot vasyon sağlama, 7. Performans ölçme, 8. Ödüllend rme, teşv k

Bu faal yetler gerçekleşt rme ve sürec y yönetme konusunda gönüllü yönet c lere büyük ş düşmekted r. Gönüllü

yönet c ler, h zmet eden ek b dare etmek ve denetlemekten sorumludur.


37


2-4.6. Afet Yönet m nde Gönüllülük ve gönüllü kuruluşlar.

Afetlere müdahalede hükümetler n yeters z kalması durumunda halk, tamamen gönüllülük esasıyla b r araya gelerek

örgütler oluşturmuştur. Kurulan bu örgütler yerel olduğu ç n toplumun özel kler n b l r ve ht yaçların tatm n noktasında

yer nde ve zamanında müdahalede bulunurlar. Gönüllü kaynakların müdahaleler sayes nde afet sürec başarıyla

yürütülmekted r.

Çoğu toplumsal problemlerde olduğu g b afetler konusunda da halkın desteğ ne ve çabalarına ht yaç duyulmaktadır. Bu

nedenle afetler konusunda halkı b l nçlend rmek, tedb rler almak, lg l kamu kuruluşlarına destek sağlamak amacıyla pek

çok afet gönüllüsü b r araya gelerek, S v l Toplum Kuruluşlarını (STK) oluşturmuştur.

Türk Hüseyin ye'de afet KANZA yönet m alanında çalışmalar yürüten STK'ların gel şmes ne, İstanbul'da yapılan Hab tat II toplantısı öneml

ölçüde katkı sağlamıştır. Özell kle 1999 Marmara depremler n n ardından STK'lar çalışmalarda etk n b r şek lde yer almış

ve süreç başarılı b r şek lde yürütülmüştür (Kayasü, 2007). Bu depremler n ardından hem STK'ların sayısında hem de bu

kuruluşlarda yer alan gönüllü b reyler n sayılarında artış görülmüştür.

4. SONUÇ

5.

Afetler ortak paydamızdır. Toplumun bütün kes mler n , hatta nsanların ç zg ç z p bayrak asarak egemenl k lah ett kler

h çb r sınır afetler bağlamaz. Afetler ç n b z m koymuş olduğumuz h çb r kuralın, tanımın ya da statünün önem ve değer

yoktur. Kend şley ş le hareket eden b r s stem n meydana get rd ğ olumsuzluklar b z m ç n öneml d r. Oysa doğanın böyle

b r derd yoktur. Bu g b durumlarda zarar görmemek, baş edeb lmek ç n toplumun tüm kes mler n n katıldığı ve ç nde

bulunduğu toplum tabanlı b r afet yönet m s stem kurulmalıdır. Toplumun dah l ed lmed ğ afet çalışmaları t yatrodur. Ve bu

t yatronun seyreden çok az ama etk lenen çok fazladır. Bunun ç n gönüllülük s stem çok öneml b r durum olup her zaman

akt f halde tutulmalıdır.

Bu amaçla kurulan S v l Toplum Kuruluşlarıyla; afet veya ac l durumlar konusunda toplumu b l nçlend rmek, afet zararlarını

önlemek veya azaltmak, hazırlık yapmak, müdahale çalışmalarını öğrenmek ve gönüllü h zmetler n sürece katılmasını

sağlamak amaçlanmalıdır.

Özell kle ülkem zde meydana gelen depremler ve geleceğ n b ld ğ m z depremlere hazırlık anlamında ve özell kle arama

kurtarma alanında büyük gel şmeler yaşanmaktadır. B rçok gönüllü kuruluş akred te olmakta, eğ t mler alıp, hazır hale

gelmekted r. Ülkem z d ğer ülkelere göre yaşamış olduğu tecrübelerden kaynaklı bu g b zamanlarda her türlü

yardımlaşmayı ve dayanışmayı layıkıyla yer ne get rmekted r. D ğer ülkelere göre sah p olduğumuz değerler ölçeğ nde

gönüllük en çok b z m ülkem ze yakışır b r görüntü verm şt r. Ancak toplum olarak çok büyük b r zaafımız da şudur. Çok

çabuk unutuyor ve yaşadıklarımızın nedenler n sorgulayıp yaşam alışkanlıklarımızı değ şt rm yoruz. Bu anlamdak

muhafazakarlığımız devam etmekted r.

Velhasıl gönüllü kaynakların afet yönet m nde katkıları çok fazladır. Bu nedenle gönüllülük h zmetler n n yaygınlaştırılması

ve gönüllülük vurgusu yapılması zarur d r. Afetler her zaman olacaktır. Ve b z zarar görmeme adına toplumun tüm kes mler

olarak b rl kte hareket etmel , b l nçl olmalı ve doğaya uygun yaşamı terc h ederken afet gönüllüsü olarak kend m z her türlü

afet ve ac l durumlara hazır hale get rmel y z.

KAYNAKLAR

1-TMMOB Jeoloj Mühend sler Odası, 2016 Yılı Doğa Kaynaklı Afetler Yıllığı “Dünya ve Türk ye” /TMMOB - Jeoloj

Mühend sler Odası Yayınları, 2017.v

2-AFAD, (2014). Açıklamalı Afet Yönet m Ter mler Sözlüğü

3- Aydem r, A., (2021). Afet Yönet m S stem n n İncelenmes nde Gönüllülük H zmetler ve Bazı S v l Toplum Kuruluşları. Afet

ve R sk Derg s , 4(2), 387-394.

4-Akatay, A., Yelk kalan, N. (2007). S v l Toplum Kuruluşlarında Gönüllülük ve İnsan Kaynakları Yönet m . Bursa. 74-107-

394

5-B rleşm ş M lletler Gönüllüler ., (2011). Dünya Gönüllülüğün Durumu Raporu, Türk ye, (Art press).

6- Flood, Joseph P., Er c Gardner, Kelv n Yarrell. (2005). “Manag ng Volunteers: Develop ng and Implement ng an Effect ve

Program”, Proceed ngs of the 2005 Notheastern Recreat on Research Sympos um, Apr l 10-12, New York, 80-88.

7-Afet ve R sk Derg s C lt: 4 Sayı: 2, 2021 (387-394) Ayşe AYDEMİR 391

8- Kayasü, S. (2007). Afet R sk Yönet m : R sk Azaltma ve Yerel Yönet mler. Afet Yönet m n n Kurumsallaşmasında S v l

Toplum Kuruluşlarının Rolü. İstanbul.

9- Güder, N., ÖSGD. (2006). STK'lar İç n Gönüllülük ve Gönüllü Yönet m Rehber

10- JİCA-2004 (Japonya Uluslararası İşb rl ğ Ajansı) raporu

11- Erkal, T., Değerl yurt, M. (2009). Türk ye'de Afet Yönet m . Doğu Coğrafya Derg s ., 22:151.

38


................................................................................................................................................BİLİŞİM

Yapay Zeka ile

Sağlıklı Bir İletişim

Erol Esen

Fırsatlar ve Sınırlar

Günümüz teknoloj s hızla lerlerken, yapay zeka (YZ) hayatımızın pek çok alanına dah l olmaya başladı. İş

dünyasından eğ t me, sanattan k ş sel let ş me kadar gen ş b r kullanım alanına sah p olan yapay zeka, doğru

kullanıldığında büyük faydalar sağlıyor. Ancak, bu güçlü teknoloj y sağlıklı b r şek lde kullanmak ç n d kkat

ed lmes gereken noktalar var. İşte yapay zeka le let ş m dengede tutmanın yolları:

1. Amacı Doğru Bel rlemek

Yapay zeka kullanırken, onu hang amaçla kullandığınızı netleşt r n. İş süreçler n z hızlandırmak, yaratıcı çer k

oluşturmak ya da b lg ye hızlı er ş m sağlamak g b hedefler n z olsun. YZ’n n sadece b r araç olduğunu, n ha

kararı s z n vereceğ n z unutmayın.

2. B lg y Sorgulamak

Yapay zeka tarafından sağlanan b lg ler sorgulamadan doğru kabul etmek hatalı olab l r. YZ, bazen bağlamdan

kopuk ya da eks k b lg ler vereb l r. Bu nedenle, özell kle kr t k kararlarda, elde ed len ver ler farklı kaynaklarla

doğrulamak öneml d r.

3. K ş sel Ver lere D kkat Etmek

YZ le etk leş m sırasında, özel ve hassas b lg ler n z paylaşmamaya özen göster n. Teknoloj k altyapının

güven l r olduğundan em n olun ve g zl l k pol t kasını nceley n. Bu, d j tal mahrem yet n z korumanıza yardımcı

olur.

4. Duygusal Bağlamı Kaybetmemek

Yapay zeka, nsan l şk ler ndek duygusal zeng nl kten yoksundur. YZ’y b r rehber, yardımcı ya da araç olarak

görüp nsan temasını öncel klend rmek, duygusal ht yaçlarınızı karşılamak adına öneml d r.

5. Bağımlılık Oluşumuna Karşı Önlem

Günlük şler n zde YZ’ye aşırı bağımlı hale gelmemeye d kkat ed n. Sorunları çözmede kend yetenekler n z

gel şt rmeye devam ed n. YZ, b r kolaylaştırıcıdır; tüm yükü ona bırakmak s z pas f hale get reb l r.

6. Et k Sınırlar ve Toplumsal Farkındalık

Yapay zekanın et k sınırlar ç nde kullanılması, toplumsal denge ç n hayat önem taşır. Zararlı, man pülat f ya da

yanlış b lg üret m g b durumlara karşı hassas yet göster n. Yapay zekayı olumlu b r etk ley c olarak kullanmak,

b reysel sorumluluklarımız arasında yer almalı.

7. Eğ t m ve B l nçlenme

YZ teknoloj ler konusunda kend n z sürekl olarak eğ tmek, bu aracı daha etk l ve doğru b r şek lde

kullanmanıza olanak tanır. Teknoloj y tak p etmek ve güncel kalmak, b l nçl b r kullanıcı olmanın anahtarıdır.

Sonuç

Yapay zeka, doğru ve sağlıklı b r şek lde kullanıldığında yaşam kal tes n artırab len eşs z b r araçtır. Ancak, bu

teknoloj n n kontrolü ve yönlend rmes tamamen nsanın el nded r. YZ le kurulan bu denge, hem b reysel hem de

toplumsal olarak fayda sağlamanın kapılarını aralayacaktır. Teknoloj y b r kolaylaştırıcı olarak görmek, ama

nsan dokuyu unutmamak, bu sürec n anahtarıdır.

Teknoloj yle sağlıklı b r let ş mde buluşmak d leğ yle!


DASKUT SCUBA............................................................................................................................................

40

Serkan Vatansever

SCUBA


-

DASKUT

SCUBA

DALIŞ HASTALIKLARI

2.Bölüm

1. Sıkışmalar

c) Akciğer Sıkışması

Donanımlı dalışlarda akciğerler basınçlı hava ile dolu haldedir. Eğer çıkış sırasında bu hava

akciğerlerden atılamazsa genleşme meydana gelir. Eğer çıkışla birlikte dalıcı normal solunumuna ve

uygun çıkış hızına uymayacak olursa ya da nefes tutarsa, akciğerlerindeki genleşme dokuda hasarlara

yol açar. Akciğer çıkış sıkışmalarında, akciğer dokusu zarar görür; alveollerde yırtılmalar ya da

parçalanmalar meydana gelir. Bu olaylar kısaca akciğer sıkışması olarak da adlandırılır; ancak

meydana geliş türlerine göre akciğer çıkış sıkışmaları çok değişik dalış hastalıklarına sebep olabilir.

Nefes tutma veya kontrolsüz çıkış dışında birtakım fizyolojik sorunlar da basınçlı havanın akciğer

dokusunda belirli bölgelere hapis olmasına ve çıkış aşamasında da genleşmesi dolayısıyla akciğer çıkış

sıkışmasına yol açabilir. Genleşen hava akciğerlerden çevre dokularına sızarak pnömotraks,

mediastinal anfizem, subkutanus amfizem gibi aşırı şişme olgularına da neden olabilir. Aşırı şişme

olgusu atardamar gaz tıkanmasına (arteryel gaz embolizmi) sebep olabilir; genleşen hava, alveol

dokusundan zorlu yayılma ile kana girer ve dolaşımı herhangi bir noktada (hava kabarcığının çapının,

taşındığı kan damarı çapından daha büyük olduğu herhangi bir yer) tıkar. Bu problemlerden birinin ya da

bir kaçının oluşması, akciğerlerin hasar gördüğünün işaretidir.

Akciğer sıkışmasına bağlı olarak gerçekleşen doku yaralanmaları sonucu oluşabilecek en ciddi problem

atardamar gaz tıkanması (AGT) ve belirtileri dekompresyon hastalığı ile kolaylıkla karıştırılabilir. Ölümle

sonuçlanan dalış kazalarının sebeplerine bakılacak olursa, ilk sıra AGT'nin yer aldığı görülecektir. Bu

rahatsızlığı sırasıyla dekompresyon hastalığı ve boğulma izler. AGT, dekompresyon hastalığından farklı

olarak, sığ sularda da meydana gelebilir. Tecrübesiz dalıcıların sığ su yüzerlik eğitimlerinde meydana

gelen kontrolsüz çıkışlarda dahi görülebilecek oldukça ciddi bir dalış rahatsızlığı olan AGT'nin ilkyardımı

da dekompresyon hastalığında olduğu gibidir.

Sıkışma her ne şekilde oluşursa olsun öncelikle akciğerlerin hava kesecikleri olan alveollerde

yırtılmalara ve doku hasarlarına sebep olur. Bu dokulardan akciğer dokusuna dağılan hava, akciğeri

saran çift katmanlı zar dokusuna girebilir (pnömotoraks); farklı bir yol izleyerek iki akciğer arasındaki

mediyastin dokusuna geçerek burada toplanabilir (mediyastinel amfizem); mediyasten dokusuna

geçtikten sonra boyun bölgesine hareket ederek deri altında birikebilir (subkutanus amfizem) ya da

alveollerde damar sistemine giriş yaparak birikir ve daha büyük kabarcıklara dönüşüp dolaşım sistemine

karışarak herhangi bir damar yolunu tıkayabilir.

Atadamar Gaz Tıkanması (Arteryal Gaz Embolizmi)

Hava tıkanıklığı (embolizmi) olarak da bilinen atardamar gaz tıkanması

(AGT), vücuttaki kan damarlarının hava kabarcığı ile tıkanmasıdır.

Akciğer dokusundaki aşırı şişme olgularına bağlı (akciğer sıkışması)

bir yırtılma oluştuğunda (interstiyal amfizem), alveollerdeki hava

öncelikle kılcal damarlara ve buradan da atardamarlara (arter) geçer.

Atardamar dolaşımına karışan hava kabarcıkları kalbe ulaşıp burada

sıkışırsa, dokuların oksijenle kadar oksijen ve besinden yoksun

kalması, dokusunda kalıcı hasarların oluşmasına yol açabilir; vücutta

çırpınmalar

............................................................................................................................................DASKUT SCUBA

beslenmesini engelleyip kalp kasında doku ölümüne (miyokard enfarktüsü) yol açabilir. Ancak hava

kabarcığı genellikle beyne ulaşarak bu organı besleyen damarlarda tıkanmaya neden olur.

Tıkanmanın (embolus) gerisinde kalan dokulara kan ve besin maddeleri ulaşamayacağı için bu

hücreler oksijensizliğe (anoksi) bağlı olarak canlılığını kaybeder. Beynin yaklaşık olarak 5 dakika kadar

oksijen ve besinden yoksun kalması, dokusunda kalıcı hasarların oluşmasına yol açabilir; vücutta

çırpınmalar (konvülsyon), bilinç yitimi, solunum güçlüğü, hatta ölüm görülebilir. Hava tıkanıklığı,

basınçlı hava soluyan dalıcıların karşılaştığı en önemli tehlikelerden biridir. Böyle durumlarda hava

kabarcıklarının çaplarını (hacmini) küçültmek için, kazazede acilen basınç odasına alınamazsa, kanın

yeniden beyin dokusundaki akışı sağlanamayacağından beyin ölümü gerçekleşebilir.

AGT, sıklıkla tecrübesiz dalıcıların sığ sularda yaptığı kontrolsüz ve/veya hızlı çıkışlar sonucu oluşur.

Bu tip çıkışlarda sadece akciğer sıkışması (pnömotraks veya mediyastinel amfizem) gözlenebileceği

gibi bu rahatsızlıkların hepsinin birden de oluşabilmesi olasılığı vardır. AGT ile ilgili olarak alınacak en

önemli önlem ise kontrollü çıkışı sağlamak olacaktır. Dalıcının çıkış sırasında normal solunuma devam

edip, çıkış hızı kurallına da uyması gerekir. Bunların yanı sıra dalıcının akciğer dokusunun da sağlıklı

olması çok önemlidir.

Her ne kadar bazı akciğer hastalıklarının tanısı zor da olsa, tıbbi bir kontrolden geçmeyen dalıcı,

karşılaşacağı tehlikelerden haberdar olamayacaktır. Eğer dalıcıda herhangi bir akciğer rahatsızlığı

bulunuyorsa ve/veya sigara kullanımına bağlı anormallikler oluşmuşsa, normal ve dikkatli bir yükseliş

sırasında dahi hava tıkanması riski bulunacaktır.

Hava tıkanması ile dekompresyon hastalığının tedavisi birbirine benzerdir. Hava tıkanması görülen bir

dalıcı için sonuç getirecek tedavi, acilen basınç odası tedavisi ile mümkün olacaktır. Transfer sırasında

saf oksijen solunumu uygulanmalı ve mümkün olduğunca hızlı hareket edilmelidir.

Pnömotoraks

Akciğerler doğrudan göğüs kafesine yapışık değildir; plevra

denen bir zar, göğüs boşluğunun içini döşer ve akciğerleri saran iki

katmandan oluşur. Dış (parietal) plevra, akciğerlerin tabanında

kendi üzerine katlanarak iç (vizereal) plevrayı oluşturur. Sağlıklı

bireylerde bu iki katman birbirine değer; buna karşılık, akciğerlerin

içindeki hava herhangi bir nedenle azalırsa ya da iki katman

arasında hava veya sıvı toplanırsa plevra boşluğu belirgin hale

gelir (zatülcenp). Bu zarın yırtılması ile akciğerin o kısmı

büzüşerek işlev dışı kalır. Plevra içindeki negatif basıncın yok

olmasıyla akciğerlerin solunum sırasında genişlemesini sağlayan

basınç düzeni bozulur. Çıkış sırasında genleşen havanın hareket

edebileceği noktalardan biri de plevra zarıdır.

Pnömotraks denen bu olay, pek sık olmamakla birlikte karada da

(özellikle trafik kazalarında) gerçekleşebilir. Sualtından çıkış

sırasında genleşen havanın plevra zarına dolduğu olgularda

(pnömotraks), kazazede su üstüne yaklaştıkça (basınç düşüşüne

bağlı hava genleşmesi dolayısıyla) zarar gören akciğer bölgesi

büyür ve kalbi, göğüsün sağlam tarafına doğru iter. Akciğerlerin

sıkışması ve kalbin yerini değiştirmesi solunum hacmini azaltır.

Akciğer sıkışması vakalarının yaklaşık %10'nunda pnömotoraks gözlenir. Pnömotoraks çıkış

esnasında göğüste keskin bir acıyla kendini hissettirir. Bununla beraber akciğerin zar yapısında

yırtılma oluşabilir; dalış sırasında da (basınçlı solunum) iç (vizeral) zardaki yırtığın açılması ve bu

bölgeye basınçlı havanın geçmesi olasıdır. Plevra içindeki basınçlı hava, çıkışa geçildikten sonra

tekrar plöral boşlukta genleşerek basit pnömotraks olgusunu ağır pnömotraksa çevirir. Böyle bir

olguda belirtiler; morarma (siyanoz), kesik (taşipne) ve ağır solunumdur (hipovantilasyon) ağızda da

köpük ve kan görülecektir.


pdf24_merged

PDF'lerinizi Online dergiye dönüştürün ve gelirlerinizi artırın!

Delete template?

Save as template ?