sektörmaden 2026 Mart Sayısı

TÜRKİYE’DEN HABERLER
TÜRKİYE’DEN HABERLER
2. TKİ/MTA Maden sahalarının rehabilitasyonuna yönelik işbirliği protokolü
Sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde madencilik
faaliyetlerinde doğaya yeniden kazandırma ve rehabilitasyon
kavramının geliştirilmesi amacıyla terk edilmiş
maden sahalarında bilimsel çalışmalar yürüten MTA
Genel Müdürlüğü ile TKİ arasında bir protokol imzalanmış
ve “Terkedilmiş Maden Sahalarında Rehabilitasyon
Uygulama Projesi” dahilinde rehabilitasyon etütlerinin
kurumumuz uhdesinde bulunan ve saha/sahalarda gerçekleştirilebilmesi
amacıyla çalışmalara başlanılmıştır.
(Şekil-4)
Şekil 4. TKİ / MTA İşbirliği Protokolü Rehabilitasyon
Çalışma Alanı (Dodurga/Çorum)
3. İklim değişikliği ile mücadele ve karbon yönetimi
TKİ tarafından gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmaları,
sera gazı emisyonlarının dengelenmesine katkı sunan
önemli uygulamalardır. Rehabilite edilen maden sahalarında
oluşturulan yeşil alanlar, karbon yutak alanı işlevi
görmektedir. Uzun vadede büyüyen/gelişen ağaçlar ve
Söz konusu protokol kapsamında TKİ uhdesinde bulunan
ve Çorum İli Dodurga İlçesi sınırları içerisinde yer
alan S:80272 ruhsat numaralı sahanın çevre ile uyum çalışmaları
kapsamında değerlendirilmesi amacıyla;
• Seçilen sahalarda jeolojik etüt ve gözlemler
• Numune alımı
• Jeokimyasal ve hidrojeokimyasal duraylılık analizleri
• Dron uçuşu ile sahanın üç boyutlu modellemesi
• Şev duraylılığı modifiyesi
• Rehabilitasyon uygulama tekniklerinin belirlenmesi
• Rehabilitasyon sonrası oluşacak ekosistemim ekonomik
değerleme öngörüsü
• Sosyal donatı tasarımı
• MTA ile Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
(MAKÜ) Peyzaj Mimarlığı Bölümü arasındaki başka
bir protokol kapsamında, danışmanlık faaliyetleri
ile sahanın ağaçlandırma avam projesinin ortaya
konması ve çizimlerinin yapılması
• Karşılıklı bilgi ve belge paylaşımı
• Sahada uygulanabilir sürdürülebilir teknolojilerin
belirlenmesi (güneş paneli, rüzgâr enerji vb.)
çalışmalarının dünyadaki güncel teknolojiler ve rehabilitasyon
tekniklerine göre gerçekleştirilmesi planlanmaktadır
ve yapılan çalışmalar devam etmektedir.
gelişen bitki örtüsü sayesinde atmosferden karbon dioksit
emilimi artmakta; bu durum hem kurumsal karbon
-
ne katkı sağlamaktadır.
4. TKİ ağaçlandırma çalışmaları ile entegre kurumsal sosyal sorumluluk projeleri ve
toplumsal katılım
TKİ tarafından yürütülen ağaçlandırma faaliyetleri, yalnızca
bozulan ekosistemlerin yeniden tesis edilmesiyle
sınırlı kalmamakta, aynı zamanda kırsal kalkınmayı destekleyen
sosyal sorumluluk projeleriyle de bütünleşik
bir yapı arz etmektedir. Bu kapsamda geliştirilen uygulamalar,
rehabilite edilen sahaların hem ekolojik hem de
ekonomik değerini artırarak sürdürülebilir madencilik
anlayışını güçlendirmektedir.
Ağaçlandırma sahalarında ağırlıklı olarak meyve veya
ticari ürün elde etmek amacıyla değil, ekolojik dengeyi
güçlendirmek ve yeşil alanları artırmak amacıyla ağaçlandırma
çalışmaları yapılmaktadır. Bu nedenle sahalarda
çoğunlukla meyve veya ürün vermeyen ağaç türlerinin
fidanları tercih edilmektedir. Zeytin, iğde veya fıstık
çamı gibi türlerin bulunduğu alanlarda ise elde edilebilecek
ürünler sınırlı olup, bu ağaçlar da çoğunlukla doğal
peyzajın korunması ve çevresel fayda sağlanması amacıyla
değerlendirilmektedir.
Bu yaklaşıma örnek olarak, TKİ/ÇLİ Müdürlüğü tarafından
300 dekarlık alanda tesis edilen lavanta sahası
etrafındaki köy yerleşimlerini kapsayan “TKİ Çanakkale/Çan
Yöre Köyleri Arıcılık Faaliyetleri ve Organik
Lavanta Balı Üretimi Destekleme Sosyal Sorumluluk
Projesi” gösterilebilir. Çan ilçesi ve çevre köylerinde
yürütülen proje kapsamında, 300 dekarlık rehabilite
edilmiş alanda kurulan lavanta bahçesi hem ekolojik iyileştirme
sağlamış hem de ekonomik üretim potansiyeli
oluşturmuştur.
Proje ile bir yandan bozulan maden sahasının bitkilendirilmesi
ve toprak yapısının iyileştirilmesi yoluyla çevresel
rehabilitasyon gerçekleştirilmiş, diğer yandan arıcılık
faaliyetleri aracılığıyla istihdam oluşturularak yerel
kalkınma desteklenmiştir.
Bu kapsamda; 2023 yılı içerisinde ÇLİ Müdürlüğü
(Çan/Çanakkale) bünyesinde, 2024 yılı içerisinde ELİ
Müdürlüğü (Soma/Manisa) bünyesinde ve 2025 yılı içerisinde
GLİ Müdürlüğü (Tavşanlı/Kütahya) bünyesinde
ayrı ayrı “Yöre Köyleri Arıcılık Faaliyetleri ve Bal Üretimi
Destekleme Sosyal Sorumluluk Projeleri” hayata
geçirilmiş ve projeler aşağıda özetlenmiştir;
5. Sonuç ve değerlendirme
Şekil 5. Arılı bal kovanı ve arıcılık ekipman seti
• ÇLİ Müdürlüğü civar köylerinde yaşayan yöre
halkına toplam 280 adet arılı bal kovanı ile arıcılık
ekipman seti (maskeli arıcılık kıyafeti, eldiven,
körük vb.)
• ELİ Müdürlüğü civar köylerinde yaşayan yöre halkına
toplam 310 adet arılı bal kovanı ile arıcılık
ekipman seti (maskeli arıcılık kıyafeti, eldiven, körük
vb.) (Şekil 5) dağıtılmıştır.
İlerleyen günlerde, GLİ Müdürlüğü civar köylerinde yaşayan
yöre halkına toplam 200 adet arılı bal kovanı ile
arıcılık ekipman seti (maskeli arıcılık kıyafeti, eldiven,
körük vb.) dağıtılması planlanmaktadır.
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu, yürüttüğü rehabilitasyon ve ağaçlandırma çalışmalarıyla sürdürülebilir madencilik
anlayışını kurumsal politika haline getirmiştir. Madencilik faaliyetleri geçici bir arazi kullanımı oluştururken,
doğru planlanmış çevre uygulamaları sayesinde bu alanlar yeniden doğal ekosistemlere dönüştürülebilmektedir.
TKİ’nin yürüttüğü ağaçlandırma ve rehabilitasyon çalışmaları; sürdürülebilir madencilik yaklaşımının somut bir
göstergesi olup, üretim faaliyetlerinin çevresel sorumlulukla dengelenebileceğini ortaya koymaktadır.
36 | SEKTÖRMADEN 2026
SEKTÖRMADEN 2026 OCAK, ŞUBAT, MART | 37