sektörmaden 2026 Mart Sayısı

KADIN MADENCİLER
KADIN MADENCİLER
Taşlara olan ilgim daha çocukken her gittiğimiz geziden
bir avuç taş toplayarak gelmemle, kendi koleksiyonumu
kurmamla başlamıştı. Her taşın rengi beni heyecanlandırıyor,
nereden geldiklerini öğrenmeye çalışıyordum.
2004 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Mühendisliğini
kazandığımda, ailemdeki ilk mühendis
olma heyecanını taşıyordum.
Yıl 2007. Flotasyon laboratuvarında bakır, kurşun çinko
selektif sülfür flotasyonu yapıyoruz. Hücrenin üzerinde
biriken köpükler, yüzeye taşınan rengârenk mineraller
ve renklerin akışı… Bugün geriye dönüp baktığımda
şunu net görüyorum: Ben o gün sadece bir prosesi izlemiyordum,
farkında olmadan kendi mesleki yolculuğumun
ilk adımını atıyordum. Zamanla metalürjiye olan
ilgim bir merakın ötesine geçerek akademik bir yön kazandı.
Bu doğrultuda, plastiklerin birbirinden ayrılmasında
flotasyon tekniğinin kullanımını konu alan lisans
tez çalışmam 2009 PAGEV Plastik Teknoloji Ödülleri
kapsamında öğrenci kategorisinde ödüle layık görüldü.
Bilim, saha
ve göç: Bir
mühendislik
yolculuğu
Dr. Unzile Yenial Arslan
Maden Mühendisi, Araştırmacı
Julius Kruttschnitt Mineral
Research Centre (JKMRC)
2010 yılında İTÜ’de akademik hayata adım attım.
2012’de İTÜ Maden Fakültesi Cevher Hazırlama Mühendisliği
bölümünde doktora eğitimime başladım. Bu
süre zarfında onlarca konferans ve kongreye katılıp çalışmalarımı
sunma imkânı buldum. Katıldığım onlarca konferans
arasında, 2012 yılında Yurt Madenciliğini Geliştirme
Vakfı ile Hindistan’ın Yeni Delhi şehrine yaptığımız
yolculuk ve orada gerçekleştirdiğim sunum, kariyerimin
en unutulmaz deneyimlerinden biri olarak hafızamda yer
etti. O gün, yaptığımız araştırmaların yalnızca laboratuvarla
sınırlı olmadığını, dünya çapında bir bilimsel tartışmanın
parçası olduğunu daha net fark ettim.
2015 yılında doktora araştırmalarımı sürdürmek üzere
TÜBİTAK’ın yurt dışı doktora araştırma burs programıyla
Roma’ya gittiğimde bunun sıradan bir akademik
adım olmadığını biliyordum. Roma bir şehirden çok bir
eşikti. Yabancı bir dil, farklı bir kültür, yeni bir akademik
çevre… Artık yalnızca İngilizce bilmek yetmiyor,
İtalyanca öğreniyordum. Gündüzleri laboratuvarda çalı-
Akademiden endüstriye
2018 yılında İTÜ’de doktora derecemi tamamladıktan
sonra akademiden endüstriye geçerek Acacia Bakır Madeninde
Kıdemli Metalurji Mühendisi olarak çalışmaya
başladım. Bu madenin inşaat aşamasında projeye dahil
oldum ve tesisin devreye alınma sürecine yakından tanıklık
ettim. İşletmenin üretime geçmesiyle birlikte,
sahadan ilk 100.000 ton konsantrenin sevkiyatına kadar
uzanan operasyonel sürecin bir parçası olma fırsatı elde
ettim. Bu deneyim, bir maden projesinin inşaat aşamasından
üretim ve ürün sevkiyatına kadar olan kritik geçiş
dönemini yakından deneyimlememi sağladı.
Sahada olmak, laboratuvarda öğrendiklerimi gerçek
cevher ve üretim koşullarıyla sınamak demekti. Laboratuvarda
kontrollü ve tekrarlanabilir deney ortamına alışmışken
sahada değişkenlik temel gerçekti. Cevher her
gün aynı davranmıyordu. Tenör değişiyor, mineralojik
yapı farklılaşıyor, ekipman performansı üretimi doğrudan
etkiliyordu. Operasyonel baskılar, üretim hedefleri
ve zaman kısıtı altında doğru ve hızlı karar almak gerekiyordu.
Akademide detay ve mükemmeliyetçilik öğrenmiştim.
Sahada ise hızlı düşünmeyi ve karar almayı
öğrendim. Proses parametrelerini optimize etmek, verimi
artırmak ve kayıpları azaltmak günlük sorumluluklarım
arasındaydı. Ancak iş yalnızca teknik analizle sınırlı
değildi. Sahada mühendislik aynı zamanda koordinasyon
ve iletişim demektir. Bakım ekipleriyle, operatörlerle
ve yönetimle sürekli temas hâlindeydim. Bir kararın
sahadaki yansımasını görmek, teknik bilginin pratiğe
nasıl dönüştüğünü doğrudan deneyimlemek büyük bir
öğrenme alanıydı. Her vardiya bir planlama ve problem
çözme pratiğiydi. Bazen ani arızalar, bazen beklenmedik
performans düşüşleri, bazen de üretim baskısı altında
hızlı aksiyon alma gerekliliği… Bu ortam bana analitik
düşünmenin yanında stres yönetimini de öğretti.
Acacia Bakır İşletmelerindeki deneyimim benim için
son derece değerliydi. Bu süreçte endüstri ölçeğinde
testler gerçekleştirme fırsatı buldum. Ekibimle birlikte
şıyor, akşamları dil kursuna gidiyordum. Roma’da yalnızca
araştırma yapmadım. Orada mühendisliğin beni
şekillendirmeye başladığını fark ettim. Analitik düşünce
disiplinim güçlendi, kültürel adaptasyon kabiliyetim arttı,
farklı ülkelerden araştırmacılarla çalışırken bilginin
gerçekten evrensel olduğunu gördüm. Akademik kariyer
yalnızca uzmanlaşmak değil, dünyanın kapılarını açan
bir anahtar taşımaktır.
işaretli bilya testlerinden kolektör, köpürtücü ve flokülant
denemelerine, EH sensörlerinin yerleştirilmesi ve
performanslarının değerlendirilmesine kadar pek çok
farklı çalışma yürüttük. Bu çalışmalar sayesinde hem
proses optimizasyonu hem de saha uygulamaları konusunda
önemli tecrübeler edindim.
Çoğu kişi sahada kadın olmanın zorluklarından söz eder.
Ben ise Acacia’daki deneyimimde güçlü bir ekip ve benim
gibi birçok kadın mühendisle birlikte çalıştım. Profesyonellik
ve karşılıklı saygı günlük işleyişin temeliydi.
Operatörlerle kurulan açık iletişim ve sahada birlikte
geçirilen uzun saatler güvenin doğal şekilde oluşmasını
sağladı. Sahada kabul görmek yalnızca bilgiyle değil
tutarlılıkla, kararlılıkla ve sorumluluk almaktan kaçınmamayla
mümkündür. Bir problem çıktığında çözümün
parçası olmak, gerektiğinde inisiyatif almak ve alınan
kararın arkasında durmak liderliğin en temel göstergesidir.
Bu süreçte şunu fark ettim: Liderlik her zaman bir
pozisyon değildir; çoğu zaman bir davranış biçimidir.
Ekibin içinde güven veren kişi olmak, kriz anında dengeyi
koruyabilmek ve teknik veriyi doğru yorumlayarak
yön gösterebilmek gerçek liderliktir.
48 | SEKTÖRMADEN 2026 OCAK, ŞUBAT, MART
SEKTÖRMADEN 2026 OCAK, ŞUBAT, MART | 49