IMPACT çalışması (Prostat kanserine genetik yatkınlığı olan

impact.study.co.uk

IMPACT çalışması (Prostat kanserine genetik yatkınlığı olan

Version 11 – 17/02/07

Prostat kanserine genetik yatkınlığı olan erkeklerin

belirlenmesi: BRCA1/2 mutasyon taşıyıcılarında ve

kontrollerde hedefe yönelik tarama

IMPACT çalışması

Çalışma

koordinatörleri:

ÇALIŞMA PROTOKOLÜ

MREC REFERANSI: 05/MRE07/25

Ms Elizabeth Bancroft

Telefon: +44 (0) 207 808 2136

Faks: +44 (0) 20 8770 1489

e-mail: Elizabeth.Bancroft@rmh.nhs.uk

Dr Anita Mitra

Telefon: +44 (0) 208 661 3896

Faks: +44 (0) 20 8770 1489

e-mail: Anita.Mitra@icr.ac.uk

Güvenlilik masası: Telefon : 44 7770 985331

Faks: +44 (0) 20 8770 1489

e-mail : Rosalind.Eeles@icr.ac.uk

Her konuda iletişim, IMPACT çalışması araştırma hemşiresi Elizabeth Bancroft ile sağlanacaktır.

Versiyon 11 / 17/22007 ©Copyright ICR 2006

1 of 106


Version 11 – 17/02/07

İLETİŞİM ADRESLERİ – YÖNETİM KURULU

Baş Araştırmacı

Dr Rosalind Eeles MA; PhD; FRCR; FRCP

Reader in Clinical Cancer Genetics and Honorary

Consultant in Cancer Genetics and Clinical Oncology

Cancer Genetics Unit

Institute of Cancer Research/Royal Marsden NHS Trust

15 Cotswold Road

Sutton , Surrey SM2 5NG UK

Çalışma Koordinatörü ve Klinik Araştırma Üyesi

Dr Anita Mitra MBBS; BSc; MRCP; FRCR

Clinical Research Fellow in Cancer Genetics

Cancer Genetics Unit

Royal Marsden NHS Foundation Trust

Downs Road

Sutton

Surrey SM2 5PT UK

Tel: +44 (0)208 661 3375 Tel: +44 (0)0208 661 3896

Fax: + 44 (0)208 770 1489 Fax: + 44 (0)208 770 1489

Email: Rosalind.Eeles@icr.ac.uk Email: Anita.Mitra@icr.ac.uk

Çalışma Koordinatörü ve Araştırma Hemşiresi

Miss Elizabeth Bancroft BSc; RGN; MMedSci

Cancer Genetics Unit

Royal Marsden NHS Foundation Trust

Downs Road

Sutton, Surrey, SM2 5PT, UK

İstatistikçi

Professor Doug Easton MA; PhD

Director, CRC Genetic Epidemiology Unit

Strangeways Research Laboratories

Worts Causeway

Cambridge, CB1 8RN UK

Tel: +44 (0)0207 808 2136 Tel: +44 (0)1223 740 160

Fax: + 44 (0)208 770 1489 Fax: +44 (0)1223 740 159

Email: elizabeth.bancroft@rmh.nhs.uk Email: douglas.easton@srl.cam.ac.uk

Diğer Araştırmacılar

Mrs Audrey Ardern-Jones RGN; MSc; Genetics Cert

Clinical Nurse Specialist and Genetic Counsellor

Royal Marsden NHS Foundation Trust

Downs Road

Sutton

Surrey SM2 5PT UK

Prof Dr Chris Bangma &

Professor Fritz H Schröder MD; PhD

Department of Urology

Erasmus University Medical Center

Rotterdam DR3000

THE NETHERLANDS

Tel: +44 (0)208 661 3375 Tel: 31-104633607

Fax: +44 (0)208 770 1489 Fax: 31-1046335838

Email: audrey.ardern-jones@rmh.nhs.uk Email: h.j.vanalphen@erasmusmc.nl

Professor David Dearnaley MA; MD; FRCR; FRCP

Head of Urology Unit

Royal Marsden NHS Trust

Downs Road

Sutton

Surrey SM2 5PT UK

Tel: +44 (0)208 661 3271

Professor Diana Eccles MD; MRCP

Consultant in Clinical Genetics

Wessex Clinical Genetics Service

The Princess Anne Hospital

Coxford Road

Southampton SO16 5YA UK

Tel: +44 (0)2380 798 537

Fax: +44 (0)208 643 8809 Fax: +44 (0)2380 794 346

Email: david.dearnaley@icr.ac.uk Email: de1@soton.ac.uk

2 of 106


Version 11 – 17/02/07

Professor Gareth Evans MD; MRCP

Consultant Clinical Geneticist

Regional Genetics Service

St Mary’s Hospital

Hathersage Road

Manchester M13 0JH UK

Dr Alison Falconer MRCP; FRCR

Consultant in Clinical Oncology

Charing Cross Hospital

Fulham Palace Road

London, UK

Tel: +44 (0)161 276 6208 Tel: +44 (0)208 746 8427

Fax: +44 (0)208 846 1603

Email: Gareth.Evans@cmmc.nhs.uk Email: afalconer@hhnt.nhs.uk

Professor Christopher Foster PhD; DSc; FRCPath

Professor of Cellular and Molecular Pathology

Department of Pathology, Duncan Building

Royal Liverpool University Hospital

Daulby Street

Liverpool L69 3GA, UK

Tel: +44 (0)151 706 4480 Tel:+46 40 331 520

Professor Henrik Grönberg MD

Department of Radiosciences/Oncology

University Hospital

S-90185

Umea, SWEDEN

Fax: + 44 (0)151 706 5883 Fax: +46 40 964 557

Email: csfoster@liv.ac.uk Email: henrik.gronberg@oc.umu.se

Professor Freddie Hamdy MD; FRCSEd (Urol)

Professor of Urology

K Floor, Royal Hallamshire Hospital

Glossop Road

Sheffield, S10 2JF, UK

Dr Óskar Þór Jóhannsson

Department of Clinical Oncology, Lanspitali

University Hospital of Iceland

v/Hringbraut

IS101 Reykjavik

ICELAND

Tel: +44 (0)114 271 2154 Tel: +35 543 6868 / +35 543 6906

Fax: +44 (0)114 271 2268 Fax:

Email: f.c.hamdy@sheffield.ac.uk Email: oskarjoh@landspitali.is

Dr Vincent Khoo

Consultant Clinical Oncologist

Royal Marsden NHS Foundation Trust

Fulham Road

London

SW3 6JJ UK

Tel: +44 (0) 207 808 2788 Tel: +44 (0) 208 661 3105

Fax: +44 (0) 207 811 8017 Fax: +44 (0) 208 770 1489

Dr Zsofia Kote-Jarai

Staff Scientist

Cancer Genetics Unit

Institute of Cancer Research/Royal Marsden NHS Trust

15 Cotswold Road

Sutton , Surrey SM2 5NG UK

Email: Vincent.khoo@rmh.nhs.uk Email: zsofia.kote-jarai@icr.ac.uk

Professor Hans Lilja MD; PhD

Attending Research Clinical Chemist

Depts of Clinical Laboratories, Urology and Medicine

Memorial Sloan-Kettering Cancer Center

Professor Jan Lubinski

International Hereditary Cancer Centre

Pomeranian Medical Univeristy

Ul. Poblaska 4 70-115

3 of 106


Version 11 – 17/02/07

1275 York Avenue

New York NY10021, USA

Szczecin

POLAND

Tel: +1646 4224383 Tel: +48 914661532

Fax: +1212 9880747 Fax: +48 914661533

Email: liljah@mskcc.org Email: Lubinski@sci.pam.szczecin.pl

Dr Jane Melia PhD

Team Leader in Epidemiology

Cancer Screening Evaluation Unit

Brookes Lawley Building, Institute of Cancer Research

15 Cotswold Road

Sutton Surrey SM2 5NG UK

Ms Clare Moynihan MSc

Institute of Cancer Research

Royal Marsden Hospital NHS Trust

Downs Road

Sutton

Surrey SM2 5PT UK

Tel:+44 (0)208 722 4285 Tel: +44 (0)208 722 3071

Fax: 44 (0)208 770 0802 Fax:

Email: jane.melia@icr.ac.uk Email: clare.moynihan@icr.ac.uk

Dr Gad Rennert MD; PhD

Dept of Community Medicine and Epidemiology

CHS National Cancer Control Center

Carmel Medical Center

7 Michal Street

Haifa 34362 ISRAEL

Dr Susan Peock

EMBRACE Study Co-ordinator

Cancer Research UK Genetic Epidemiology Unit

Strangeways Research Laboratories

Worts Causeway

Cambridge, CB1 8RN, UK

Tel: +97 248 250 474 Tel: +44 (0)1223 740 616

Fax: +97 248 344 358 Fax: +44 (0)1223 740 159

Email: rennert@techunix.technion.ac.il Email: Susan.Peock@srl.cam.ac.uk

Dr Mohnish Suri

Consultant Clinical Geneticist

Clinical Genetics Service

Nottingham City Hospital

Nottingham NG5 1PB UK

Dr Paul Sibley

EURO / DPC

Glyn Rhonwy

Llanberis

Caernarfon

Gwynedd LL55 4EL UK

Tel: +44 (0)115 962 7728 Tel: +44 (0)1286 871 871

Fax: +44 (0)115 962 8042 Fax: +44 (0)1286 871 802

Email: mohnishsuri@hotmail.com Paul.Sibley@dpconline.com

Dr Penny Wilson

4 Hawarden Road

Altrincham

Cheshire WA14 1NG UK

Tel: +44 (0) 161 941 7730

Fax: +44 (0) 161 928 0529

Email: pennywilson@btinternet.com

Mr A.M

Patient Representative

Royal Marsden Hospital

** Dr Reza Sharifi 15 Eylül 2005 tarihine kadar Yönetim Kurulu üyesi idi

4 of 106


Version 11 – 17/02/07

KATILIMCILARIN LİSTESİ

ÇEKİRDEK ORTAKLAR

Kuruluş Ülke Baş Araştırmacı Uzmanlık Alan(lar)ı

1 Kanser Araştırma Enstitüsü İngiltere Dr R Eeles Kanser genetiği

2 ACTANE

AB BIOMED Drs Eeles/Bishop/Easton Prostat kanseri genetiği ve

(Anglo/Canadian/Texan/Australia

n/Norwegian/EU) konsorsiyumu

bileşenleri

üroloji

3 IBCCS (Uluslararası Meme AB çapında Dr D Goldgar BRCA1/2 Genetik

Kanseri Kohort Çalışması) BRCA

taşıyıcıları çalışması

Epidemiyoloji

4 Sanger Merkezi İngiltere Prof M Stratton Kanser Genom Projesi

5 Güney İngiltere Prostat Kanseri İngiltere Prof C Cooper / Prof C Prostat kanseri işbirliğini

İşbirliği

Foster / Dr D Dearnaley koordine eder (İngiltere’deki

dengi SPORE grant’dır)

KATILIMCILAR

AVUSTRALYA

Dr Gillian Mitchell / Dr Mary-Anne Young

Peter MacCallum Cancer Institute

Locked Bag 1

A'Beckett Street

Victoria 8006

AUSTRALIA

Dr Georgia Chenevix-Trench

NHMRC Principal Research Fellow

The Queensland Institute of Medical Research

Post Office Royal Brisbane Hospital

Herston

QLD4029

AUSTRALIA

Dr Geoffrey Lindeman

VBCRC Breast Cancer Laboratory

The Walter & Eliza Hall Institute of Medical Research

Medical Oncologist and Head, Royal Melbourne

Hospital Familial Cancer Centre

1G Royal Parade

Parkville

VIC 3050

AUSTRALIA

Dr Graeme Suthers / Ms Meryl Altree

Familial Cancer Unit

SA Clinical Genetics Service

Women's and Children's Hospital

North Adelaide SA 5006

AUSTRALIA

Dr Alan Stapleton / Dr Louise Taylor

Department of Urology

Repatriation General Hospital

Daws Road

Daw Park 5041

Adelaide

AUSTRALIA

5 of 106

AVUSTURYA

Professor Georg Bartsch

Head of Urology

University Hospital of Innsbruck, FKK building

Anichstrasse 35

A - 6020, Innsbruck

AUSTRIA

Professor Teresa Wagner / Ms Christine Furhauser

/ Dr Verena Korn

Department of Senology

Department of Obstetrics and Gynecology

Universitat fur Frauenheilkunde

Waehringer Guertel 18-20

A-1090 Wien

AUSTRIA

KIBRIS

Dr Kyriakos Kyriakou

Biochemist / Cell Biologist

Head, Dept of EM / Molecular Pathology

The Cyprus Institute of Neurology & Genetics

PO Box 23462

Nicosia,1683

CYPRUS

ALMANYA

Dr Jenny Chang-Claude

Division of Epidemiology

German Cancer Research Center

Im Neuenheimer Feld 280

D-69120 Heidelberg 1

GERMANY

Prof. Dr. Rita Schmutzler / Dr Kerstin

Luedtke-Heckenkamp

Stiftungsprofessorin der Deutschen Krebshilfe

Abt. Molekulare Gynäko-Onkologie

Universitäts-Frauenklinik zu Köln

Kerpener Str. 34

50931 Köln

GERMANY


Version 11 – 17/02/07

YUNANİSTAN

Dr Drakoulis Yannoukakos / Dr Theodore

Anagnostopoulos

Head, Molecular Diagnostics Lab

IRRP, National Centre for Scientific Research

"Demokritos"

Aghia Paraskevi Attikis

15350 Athens

GREECE

MACARİSTAN

Prof E Olah / Dr Janos Papp

Department of Molecular Genetics

National Institute of Oncology

H-1525 Budapest

Rath Gyorgy U.7

HUNGARY

İZLANDA

Professor Jorunn Eyfjord

Head of Molecular Genetics

Molecular and Cell Biology Research Lab

Icelandic Cancer Society

Skogarhlid 8

PO Box 5420

IS-125 Reykjavik

HİNDİSTAN

Dr T Rajkumar

Scientific Director/ Prof and Head of Molecular

Oncology

Cancer Institute (WIA)

Adyar Chennai - 600. 020.

INDIA

İSRAİL

Dr Asher Salmon

Sharett Institute of Oncology

Hadassah University Medical Center

Ein-Kerem

Jerusalem 92000

Israel

İTALYA

Dr Maria Caligo/Prof Generoso Bevilacqua

Section of Genetic Oncology

Institute of Pathology

University of Pisa

Via Roma, 57

56126 Pisa

ITALY

Dr P Radice / Dr N Nicolai / Riccardo Valdagni

Division of Experimental Oncology A

Instituto Nazionale Tumori

Via Venezian 1

I-20133 Milano

ITALY

6 of 106

LETONYA

Prof Janis Gardovskis / Dr Arvids Irmejs / Dr

Andris Abele

Director / Lead Scientist

Hereditary cancer Institute

Riga Stradins University

Dzirciema str. 16

LV 1007 Riga

LATVIA

MOĞOLİSTAN

Dr M.Nansalmaa

Mongolian Development Institute

Ulaanbaatar 210620

Post Office 20A

P.O.Box 8

MONGOLIA

NORVEÇ

Dr Lovise Maehle / Dr Wolfgang Lilleby / Dr Ketil

Heimdahl /Dr Pal Moller

Department of Cancer Gentics / Deparrtment of

Oncology

Norwegian Radium Hospital

N-0310 Oslo

NORWAY

RUSYA

Dr Ludmila Lyubchenko

Clinical Genetics Laboratory & Out-Patient Dept

N.N Blokin Cancer Research Centre

Russian Academy of Medical Sciences

Kashirskoe sh.

24 Moscow 115478

RUSSIAN FEDERATION

İSPANYA

Prof J Benitez / Dr Ana Osorio

Dpto Genetica Humana

Centro Nacional Investigaciones Oncologicas

c) Melchor Fernandez Almagro 3

Madrid 28029

SPAIN

Dr Pedro Perez Segura / Dr Trinidad Caldes

Molecular Oncology Laboratory

Hospital Clinico San Carlos

Martin Lagos s/n

28040 Madrid

SPAIN

Dr Ignacio Blanco / Dr Merce Peris

Genetic Counselling Unit

Catalonian Institute of Oncology

Av Gran Via s/n Km 2.7

08907 L'Hospitalet

Barcelona

SPAIN


Version 11 – 17/02/07

İSVEÇ

Professor Hakan Olsson / Dr Niklas Loman

Department of Oncology

Lund University Hospital

The Jubileum Institute

S-22185 Lund

SWEDEN

Professor Ola Bratt

Consultant Urological Surgeon

Dept of Urology

University Hospital of Lund

SE-221 85 Lund

SWEDEN

Dr Brita Arver

Dept of Clincal Genetics

Karolinska Institute

S-17176 Stockholm

SWEDEN

HOLLANDA

Dr C.J. van Asperen

Centre of Human and Clinical Genetics

Department of Clinical Genetics

Leiden University Medical Centre K5-R

PO Box 9600

2300 RC Leiden

THE NETHERLANDS

Professor Bart Kiemeny / Dr Hans Vasen

University Medical Centre Nijmegen

Depts of Epidemiology and Urology

PO Box 9101

6500 HB Nijmegen

Geert Grooteplein 21

THE NETHERLANDS

Dr Matti Rookus / Dr Fernando van Leeuwen / Dr

Richard Brohet

The Netherlands Cancer Institute

Department of Epidemiology

Plesmanlaan 121

NL-1066 CX Amsterdam

THE NETHERLANDS

TÜRKİYE

Prof G Luleci/Dr Esra Manguolu

Akdeniz University

Faculty of Medicine

Depts Medical Biology and Genetics

07070 Antalya

TURKEY

Ugur Ozbek, MD., PhD.

Professor, Genetics Department

Institute for Experimental Medical Research (DETAE)

Istanbul University

Istanbul

TURKEY

7 of 106

İNGİLTERE

Dr Carole Brewer

Clinical Genetics Department

Royal Devon & Exeter Hospital

Gladstone Road

Exeter

EX1 2ED

Professor Cyril Chapman / Dr Trevor Cole

Consultant in Clinical Genetics

Birmingham Women’s Hospital

Metchley Park Road

Edgbaston

Birmingham

B12 2TG

Dr Jackie Cook

Consultant in Clinical Genetics

Sheffield Children’s Hospital

Western Bank

Sheffield

S10 2TH

Mrs Margaret Cook

Cancer Research UK Genetic Epidemiology Unit

Strangeways Research Laboratory

Worts Causeway

Cambridge

CB1 8RN

Professor Colin Cooper

Molecular Carcinogenesis

MUCRC building, Institute of Cancer Research

15 Cotswld Road

Sutton

Surrey SM2 5PT

Dr Rosemarie Davidson

Consultant in Clinical Genetics

Yorkhill Hospitals

Glasgow

G3 8SJ

Dr Alan Donaldson

Consultant Clinical Geneticist

St Michael’s Hopital

Southwell Street

Bristol

BS2 8ES

Dr Huw Dorkins / Mrs Carole Cummings

Kennedy Galton Centre

Northwick Park Hospital

Watford Road

Harrow, Middlesex

HA1 3UJ

Dr Fiona Douglas

Consultant Clinical Geneticist

Institute of Human Genetics

Central Parkway

Newcastle

NE1 3BZ


Version 11 – 17/02/07

Professor Cyril Fisher

Consultant in Histopathology

Royal Marsden NHS Foundation Trust

Fulham Road

London

SW3 6JJ UK

Professor Neva Haites / Dr Helen Gregory

Professor in Medical Genetics / Staff Grade Medical

Genetics

University of Aberdeen

Forester Hill

Aberdeen

AB25 2ZD

Professor Shirley Hodgson

Consultant Clinical Geneticist

St George’s Hospital

Blackshaw Road

Tooting

London

SW17 0QT

Dr Louise Izatt / Dr Gabriella Pichert

Guy’s Hospital

St Thomas’ Street

London

SE1 9RT

Dr Alison Male

NE Thames Regional Genetics Service

Institute of Child Health

Guildford Street

London

WC1N 1EH

Dr Joan Paterson / Dr Virginia Clowes

Consultant Clinical Geneticist / SpR in Clinical

Genetics

Box 13

Addenbrookes NHS Trust

Cambridge CB2 2QQ

Dr Lucy Side

Consultant in Clinical Genetics

Churchill Hospital

Headington

Oxford

OX3 7LJ

Professor Mike Stratton

Sangar Centre

The Wellcome Trust Sangar Institute

Wellcome Trust Genome Campus

Hixton

Cambridge CB10 1SA

Dr Alan Thompson

Consultant Urologist Surgeon

Royal Marsden NHS Foundation Trust

Fulham Road

London

SW3 6JJ UK

8 of 106

USA

Dr David Goldgar

University of Utah

Genetic Epidemiology

391 Chipeta Way, Suite D

Salt Lake City

Utah 84108

USA

BELGELERİ İNCELEMEKTE OLUP

HENÜZ ÇALIŞMAYA KATILMAYAN

ÜLKELER

DANİMARKA

Dr Anne-Marie Gerdes

Clinical Genetics Department KKA

Odense University Hospital

DK-5000 Odense

DENMARK

FRANSA

Professor Laurent Boccon-Gibod

Clinique Urologique

Hopital Bichat

CHU Bichat

46, rue Henri-Huchard

F-75018 Paris

FRANCE

Dr Catherine Nogues / Dr Nadine Andrieu / Dr

Taraneh Shojaei

Centre Rene Huguenin

35 rue Dailly

92210 Saint-Cloud

FRANCE

PORTEKİZ

Professor Fernando Regateiro

Servico de Genetica Medica

Faculdade de Medicina

Universidade de Coimbra

3004-504 Coimbra

PORTUGAL

KANADA

Dr Marc Tischkowitz

Assistant Professor, McGill University

Departments of Human Genetics, Oncology &

Medicine

Rm A802 Jewish General Hospital

3755 Cote Ste Catherine Road

Montreal H3T 1E2

Quebec

CANADA

ABD

Dr Andrew Godwin / Dr Mary Daly

Fox Chase Cancer Center

333 Cottman Ave.

Philadelphia

PA 19111-2497

USA


Version 11 – 17/02/07

İÇİNDEKİLER:

1 GENEL BILGILER 11

2 AMAÇ VE HEDEFLER 17

2.1 Amaçlar 17

2.2 Sonlanma Noktaları 17

2.2.1 Birincil Sonlanma Noktası 17

2.2.2 İkincil Sonlanma Noktaları 17

2.2.3 İlişkili Çalışmalar 18

3 HASTA SEÇME KRİTERLERİ 18

3.1 Dahil Etme Kriterleri 18

3.2 Dışlama Kriterleri 18

4 ÇALIŞMA DİZAYNI 18

4.1 Kayıt 18

4.2 Çalışmaya Giriş Algoritması 20

5 TERAPÖTİK REJİMLER, BEKLENEN TOKSİSİTE, DOZ MODİFİKASYONU 21

6 KLİNİK DEĞERLENDİRME, LABORATUVAR TESTİ VE TAKİP 21

6.1 Kayıt sırasında 21

6.2 Yıllık Gözden Geçirmede 21

6.3 PSA yüksek ise 21

6.4 Prostat Kanseri Tanısı Konursa 21

6.5 Çalışmaya Girişin Diagram Özeti 22

6.6 Potansiyel Advers Olaylar 23

6.7 Çalışmadan Ayrılma 23

7 DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 23

8 İSTATİSTİKSEL DEĞERLENDİRMELER 23

8.1 İstatistiksel dizayn 23

8.1.1 Örneklem Büyüklüğü 23

8.1.2 Randomizasyon ve tabakalaşmalar 24

9 BAĞIMSIZ VERİ İZLEME KOMİTESİ 25

10 YAŞAM KALİTESİNİ DEĞERLENDİRME 25

11 EKONOMİK DEĞERLENDİRME 25

12 TRANSLASYONEL ARAŞTIRMA 25

13 ARAŞTIRMACI YETKİLENDİRME PROSEDÜRÜ 25

14 VERİ TOPLAMA FORMLARI VE PROSEDÜRLERİ 25

14.1 Olgu rapor formları ve doldurma yönergesi 25

9 of 106


Version 11 – 17/02/07

14.2 Veri akışı 26

15 ADVERS OLAYLARI BİLDİRME 27

15.1 Tanımlar 27

15.2 Bildirme prosedürü 27

15.2.1 Ciddi Olmayan Advers Olaylar 27

15.2..2 Ciddi Advers Olaylar 28

16 KALİTE GÜVENCE 29

16.1 Veri tutarlılığının kontrolü 29

16.2 Harici histoloji incelemesi 29

16.3 Diğer merkezi inceleme prosedürleri 29

17 ETİK DEĞERLENDİRMELER 30

17.1 Hasta Koruma 30

17.2 Hasta Kimliği 30

17.3 Bilgilendirilmiş Olur 29

18 İDARİ SORUMLULUKLAR 30

18.1 Çalışma Koordinatörü 30

18.2 İşbirliği Grubu 31

19 ÇALIŞMA SPONSORLUĞU VE FİNANSMAN 32

20 ÇALIŞMA SİGORTASI 32

21 YAYIN POLİTİKASI 32

EK A: Dünya Tıp Birliği Helsinki Bildirgesi 33

EK B: Performans durumu için DSÖ ölçeği 36

EK C: Hasta bilgilendirme formu 37

EK D: Bilgilendirilmiş Olur Belgeleri 45

EK E: Tıbbi Öykü Anketi 49

EK F: Aile Öyküsü Anketi 55

EK G: Örnek toplama kılavuzu 61

EK H: Prostat Biyopsilerini İşleme ve Bildirme 65

EK J: Prostat Kanseri ve Gleason Skoru’nun TNM Evreleri 72

EK K: Tedavi ve Yönetim Anketi 74

EK L: Çalışmayı Bırakma / Tamamlama Formu 87

EK M: Advers Olay Formu 88

EK N: Aile Hekimine mektup 90

EK O: Olgu Rapor Formu - Veri Formu 91

EK P: Araştırmacı için Sorumluluk Anlaşması 104

EK Q: Materyal Transfer Anlaşması 107

EK R: Biyopsi Operatör Protokolü 109

10 of 106


Version 11 – 17/02/07

1. GENEL BİLGİLER

Giriş

Prostat kanseri önemli bir halk sağlığı sorunudur. Avrupa Birliği’nde her yıl yaklaşık 200,000 erkek

prostat kanseri tanısı almaktadır. İngiltere ve Galler’de yıllık olgu sayısı 31,900, ölüm sayısı ise

10,000 kadardır. Bu kanser türü, İngiltere’de erkeklere konan en yaygın non-kütan kanser tanısıdır

ve yaşam boyunca prostat kanseri tanısı alma riski 13’te 1’dir (Everyman campaign, 2003;

Thompson ve ark. 2004, Cancer Research UK, 2006, The Office of National Statistics (1999)).

Prostat kanseri gelişimine birden fazla etiyolojinin katkıda bulunduğu öne sürülmektedir. Bu

konuda henüz spesifik bir gen saptanmış olmasa da, genetik faktörlerin önemi ve bazı erkeklerde,

özellikle genç yaşta etkilenilmişse, bu faktörlerin anlamlı şekilde ailesel toplanma gösterdiği

konusunda güçlü kanıtlar bulunmaktadır (Woolf ve ark., 1960; Steinberg ve ark., 1990; Singh,

2000; Edwards ve ark., 2003). 1992 yılında Carter ve ark. tarafından, daha sonra da Paiss tarafından

yapılan bir segregasyon analizinde, 55 yaşından önce prostat kanseri tanısı alan erkeklerin yaklaşık

olarak %43’ünde, 85 yaşına kadar tanı alanların ise %9’unda otozomal bir dominant genin etkili

olabileceği ileri sürülmektedir (Simard ve ark., 2003; Paiss ve ark., 2002). Test edilen kişinin yaşı

azaldıkça, bir ailedeki olgu sayısı arttıkça, bir grup içerisindeki olgularda başlangıç yaşı ortalaması

düştükçe veya bu faktörler bir araya geldiğinde, prostat kanseri Görece Riski (RR) çarpıcı biçimde

artış gösterir. Bu artış, tek başına çevre gibi genetik olmayan faktörlerle açıklanamayacak kadar

büyüktür. Yapılan üç segregasyon analizi (genetik modeli belirlemek için yapılan analizler),

frekansı %0.3 ile %1 arasında olan en az bir yüksek-riskli genin varlığına işaret etmiştir. Bu sonuca

göre yaşam boyunca prostat kanserine yakalanma riski %63-88’dir. Yapılan iki kohort çalışma,

birinci derece akrabalarda prostat kanseri görece riskini 2.2 olarak hesaplamıştır (Goldgar ve ark.,

1994; Gronberg ve ark., 1997). Aile öyküsü pozitif olan erkekler arasında prostat kanseri riski

konulu mevcut çalışmaların meta-analizi, etkilenen akrabanın ikinci-derece bir akraba mı, baba mı,

yoksa kardeş mi olduğuna bağlı olarak, sırasıyla, 1.8-2.1 ve 2.9 katlık bir görece risk artışına işaret

etmektedir (Bruner ve ark., 2003).

Prostat kanserine yatkınlık kazandırabilecek bazı aday genler bildirilmiş, ancak bağlantı analizi ve

kohort çalışmalarından elde edilen sonuçlar çelişkili çıkmıştır. Ailelerde meme kanseri ile prostat

kanseri arasında ilişki olduğu kabul edilmektedir (Anderson ve ark., 1992; Tulinius ve ark., 1992;

Thiessen ve ark., 1974). İzlanda’daki meme kanserli ailelerin erkek akrabalarının prostat kanserine

yakalanma riski 2-3 kattır (Sigurdsson ve ark., 1997). Meme kanserine yatkınlık genleri olarak

bilinen meme kanseri 1 ve meme kanseri 2’nin (BRCA1 ve BRCA2), bu genleri taşıyan erkeklerde

prostat kanseri riskini sırasıyla, üç-kat ve yedi-kat artırdığı bildirilmiştir (Ford ve ark., 1994; BCLC,

1999). Meme Kanseri Bağlantı Konsorsiyumu’nun sonuçlarına göre, erkek BRCA2 mutasyon

taşıyıcılarında prostat kanseri görece riski 4.65 (%95CI 3.48-6.22) (görece risk 65 yaşın altında

7.33), BRCA1 taşıyıcılarında 1.07 (0.75-1.54) (65 yaş altı erkekler için görece risk 1.82) (Thompson

ve ark., 2001; 2002) ve 70 yaşına kadar tahmini kümülatif insidans ise 7.5-%33’tür. Erkek BRCA1

ve BRCA2 taşıyıcılarındaki prostat kanseri riski bu nedenle belirsizliğini korumaktadır. Yakın

zamanda yapılan çalışmalar, erkek BRCA1 mutasyon taşıyıcıları için riskin önceki tahminlerden

daha düşük olabileceğini, BRCA2 mutasyon taşıyıcılarının ise 60 yaşında 23-kat gibi anlamlı

derecede yüksek bir görece risk altında olabileceklerini ileri sürmüştür (Edwards ve ark., 2003;

Eeles ve ark. 1999). Ayrıca, BRCA2 mutasyonları sadece prostat kanseri şüphesini değil, bu

hastalığın agresifliğini de düşündürebilir (Sigurdsson ve ark., 1997, Eeles ve ark. yayınlanmamış

veriler, 2005).

Genel popülasyonda yapılan prostat kanseri tarama çalışmaları, bugüne kadar, açık bir biçimde

hastalık nedeniyle ölümlerde azalma olduğunu göstermemiştir. Prostat kanserinin daha erken bir

TNM evresinde saptanabileceği açıktır, fakat bunun hayatta kalım üzerinde faydası olmayabilir.

Sonuçları önümüzdeki birkaç yıl içerisinde açıklanacak olan 3 büyük tarama çalışması, Prostat

Kanseri için Avrupa Randomize Tarama Çalışması (ERSPC), İngiltere’deki ProtecT çalışması

11 of 106


Version 11 – 17/02/07

(tedavi seçeneklerini de araştırıyor) ve ABD’deki Prostat, Akciğer, Kolon ve Yumurtalık Kanseri

(PCLO) çalışması, yüksek risk taşıyan bir popülasyonda hedefe yönelik taramanın çok yararlı

olacağını gösterebilir (Schroder ve ark., 1997, Donovan ve ark., 2003, Crawford ve ark., 2006).

Yukarıdaki veriler, BRCA1 ve BRCA2 taşıyıcılarında artmış görece PK riskine ve ayrıca ailesel

PK’nın daha erken yaşlarda başladığında daha agresif olabileceğine işaret ettiğinden, bu erkek

grubunda prostat kanseri taraması yapılması yararlı olabilir. Bu sayede, hastalık tedavi edilerek

yaşam süresinin kısalması önlenebilir veya hastalık klinik olarak anlamsız ise gereksiz tedaviden

kaçınılmış olur. Amerikan Üroloji Derneği ve Amerikan Kanser Üroloji Derneği’nin tartışmalı

önerisine göre, ailesinde prostat kanseri öyküsü bulunan 45 yaşın üzerindeki tüm erkekler

taramadan geçmelidir. (Dall’era 2002). Bilinen bir genetik mutasyona sahip erkeklerde hedefe

yönelik tarama programlarını değerlendirecek herhangi bir çalışma bugüne kadar yapılmamıştır.

IMPACT, BRCA1 ve BRCA2 genlerinde mutasyon taşıyan erkeklerde bu konuyu ele alan ilk

kontrollü çalışmadır.

PSA Taraması

Genel popülasyonda prostat kanseri taraması esas olarak kandaki PSA düzeylerinin ölçülmesine

dayanır. Ancak, prostat biyopsisinin hangi PSA eşiğinde yapılması gerektiği ve bunun hem normal

popülasyonda, hem de yüksek risk taşıyan altkümelerde yaşa göre mi yapılması gerektiği

konusunda ciddi belirsizlikler bulunmaktadır. Prostat kanseri kümelerinde birinci derece akrabalarla

yapılan birkaç çalışma, hedeflenmemiş popülasyonlara göre, yüksek PSA düzeyi oranlarında artışa

işaret etmiştir. Bu, klinik olarak anlamlı prostat kanserinde üç kat daha fazla teşhis anlamına

gelmektedir (Mc Whorter ve ark., 1992; Neuhausen ve ark., 1997; Matikainen ve ark., 1999; Valeri

ve ark., 2002). Makinen ve arkadaşlarının (2002) ABD’de yaptıkları kapsamlı bir çalışmada,

pozitif aile öyküsünün PSA düzeyindeki önemli artışlarla korele olmadığını bulmaları şaşırtıcıdır.

Bunların tümü, görece küçük çaplı çalışmalardı ve yüksek riskli popülasyonları tarama konusunda

değerli olsalar da, durum henüz netlik kazanmamıştır.

Normal PSA aralığının optimal bir tanımı yapılamamıştır. Genel popülasyonda, klinik olarak

saptanabilir prostat kanserinin, 3 ila 5 yıllık ölçüm sonuçları 2.5-4.0ng/ml olduğunda erkeklerin

%13-20’sinde, 4.0ng/ml’nin üstünde ise %25-30’unda görüldüğü saptanmıştır (Gann ve ark., 1995;

Karazanashvili ve ark., 2003). ERSPC çalışmasının sonuçlarına göre, DRE yapılmaksızın prostat

biyopsi endikasyonunu 3ng/ml veya bunun üstünde bir PSA kesme noktasına ayarlamak pozitif

tahmin değerini %18.2’den %24.3’e yükseltmektedir. Bir prostat kanseri olgusunu teşhis etmek için

gerekli biyopsi sayısı da paralel olarak 5.4’ten 3.4’e düşmüştür (Schroder 2001, Gosselaar ve ark.,

2006). Prostat Kanseri Önleme Çalışmasında (PCPT), PSA düzeyi 4 ng/ml’nin altında olan normal

DRE’li erkeklerin %15’inin biyopside PK tanısı aldığı görülmüştür. 3.1-4.0 ng/ml’lik PSA

aralığında biyopsi alınan 193 erkeğin 52’sinde PK görülmüştür (erkeklerin %26.9’undan bu aralıkta

biyopsi alınmıştır) (Thompson ve ark., 2004). ERSPC ve ProtecT çalışmaları şu anda genel

popülasyonu taramada biyopsi için 4 yıl aralıklı olarak 3ng/ml’lik bir PSA düzeyi kullanmaktadır.

Erkek BRCA1 ve 2 taşıyıcılarını kapsayan popülasyon çalışmamızda, 40-69 yaşları arasındaki

erkekleri taramayı hedefliyoruz. 3-4 ng/ml’lik PSA aralığında, PK insidansıyla ilgili olarak daha

genç bir yaş grubunun verilerle eşleşmesi, DRE’siz 3ng/ml’lik bir PSA düzeyinin (bu düzey

duyarlığı ve spesifiteyi artırmadığı için) bu kohortu taramak için en uygun yöntem olduğunu

düşündürmektedir.

55-75 yaş arası genel popülasyondaki erkeklerde DRE’siz olarak 3ng/ml’lik bir PSA eşiğinin

kullanıldığı ERSPC çalışmasının yeni sonuçlarına göre, ilk taramada yükselmiş PSA oranı %20 ve

PK tanısı oranı ise %5.3’tür. İkinci taramada ise, artmış PSA oranı %19, genel PK oranı ise %3

olarak saptanmıştır. Birinci ve ikinci taramada PSA düzeyleri yüksek bulunan erkeklerin sırasıyla,

%26 ve %20’sinin biyopsi sonrasında PK’lı oldukları belirlenmiştir (Roobol ve ark., 2006).

12 of 106


Version 11 – 17/02/07

Prostat kanseriyle ilişkili olmayıp toplam PSA düzeyini etkileyebilen yaş, etnisite, prostat

enflamasyonu ve benign prostat hiperplazisi (BPH) gibi bazı faktörler bulunmaktadır. PSA

hassasiyeti %72-90 olmakla birlikte, spesifitesi yüksek değildir (Dall’era, 2002). Bu nedenle, çeşitli

tanısal parametreler kullanılarak serum PSA’nın hassasiyetini ve spesifitesini geliştirmeye yönelik

çalışmalar yapılmıştır. Bunlar arasında yaş-uyarlamalı PSA, serbest-total PSA fraksiyonu, PSA

yoğunluğu ve PSA hızı bulunmaktadır. Bunların en uygulanabilir olanları yaş-uyarlamalı PSA ve

serbest-total PSA oranıdır. Oesterling ve ark. (2001) PSA’nın yaşla birlikte artış gösterdiğini

saptamıştır. Farklı birçok çalışmanın verileri, 40-49 yaşlarındaki erkekler için ortalama PSA kesme

noktasının 2.14ng/ml, 50-59 yaşları için ise 3.40ng/ml olduğunu göstermiştir. Fakat, önemli sayıda

prostat kanseri olgusunu gözden kaçırma riski nedeniyle, 60 yaş ve üzeri erkeklerde yaş uyarlamalı

PSA yöntemi önerilmemektedir. Bu yüzden, prostat kanserinin erken tanısına yönelik olarak, serum

PSA’nın spesifitesini artırmak amacıyla son zamanlarda serbest PSA yüzdesi kavramı üzerinde

araştırmalar yapılmaktadır. Uzzo ve ark. (2003) yüksek risk taşıyan bir erkek grubunda serbest PSA

yüzdesini kullanarak kanser tanı oranlarını açıklamışlardır. Bu grubun DRE’si normal, toplam

PSA’sı 2.0 ile 4.0ng/ml arasında, ve serbest PSA’sı %27’nin altında idi (Catalona ve ark., 1999;

Djavan ve ark., 1999; Karazanashvili, 2003). PSA taraması alanındaki bu rafineleme işlemleri genel

popülasyon taramasında da uygulanmış, ancak özellikle spesifik genetik yatkınlığı olan yüksek

riskli erkeklerde henüz uygulanmamıştır. Bu yüzden, bu parametrelerin IMPACT çalışması için

tarama stratejisinin ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Yakın

zamanda, glandüler kallikrein 2 (hK2) için serum ölçümlerinin değeri bir araştırma olarak PSA

oranıyla birlikte yeterince araştırılmamıştır. DRE ve TransRektal Ultrason (TRUS), taramanın

hassasiyetine fazla katkıları olmadığı düşünüldüğünden, yüksek riskli popülasyonlarda rutin tarama

gereci olarak kullanılmamaktadır.

BRCA1/2

BRCA1 ve BRCA2 genleri DNA tamiri ve hücre döngüsü ile ilişkilidirler. Genetik instabilite,

genomik ve post-genomik anomalilerin toplanmasına yol açan, BRCA1/2 yetersizliği olan

hücrelerin bir özelliğidir. Mikroışınlar gen ekspresyonu hakkında bilgi verseler de, protein

ekspresyonu ile mRNA düzeyleri arasında bir orantısızlık vardır. Proteomik yaklaşımı, protein

ekspresyon profillerini belirlediği ve glikolizasyon gibi post-translasyonel modifikasyonlar

nedeniyle ekspresyon çalışmalarında eksik kalan verileri sağlayabildiği için umut vericidir.

Proteomikte kullanılan dört ana kütle analizörü vardır ve doğruluk, hassasiyet ve çözünürlük

bakımından her birinin kendine özgü güçlü ve zayıf yönleri bulunur. En basit enstrümanlar

quadrupole (dört kutuplu) ve time-of-flight (TOF) analizörlerdir. Bunların en sofistike olanları iyon

tuzağı ve Fourier transform iyon siklotron analizörleridir. TOF metodunu kullanan Petricoin ve

arkadaşlarının (2002) elde ettiği tartışmalı verilerden sonra yapılan çalışmalardan, özellikle prostat

kanserini benign prostat hastalığından ayırma konusunda umut verici bilgiler sağlanmıştır (Petricoin

2002, Cazares 2002, Banez 2003). Şu anda, hassasiyeti, spesifiteyi, doğruluğu ve çözünürlüğü

optimize edecek en iyi yöntem üzerinde fikir birliği bulunmamaktadır. Bu yüzden, daha sağlıklı bir

proteomik platformu kararlaştırılıncaya kadar, proteomik çalışmalarını yürütmek için serum,

plazma, idrar ve doku örneği almaya devam edeceğiz. Prostat kanserli erkekleri PK geliştirmeye

yatkın olanlardan ayırdedebilecek protein imzalarını ortaya çıkarmayı umuyoruz.

Prostat kanseri, yaşlı erkekleri etkileyen yavaş-gelişimli bir neoplazma olma eğilimi gösterse de,

hastalığın erken ve muhtemelen daha agresif biçimde geliştiği yüksek risk taşıyan bir hasta

altkümesinin varlığı da açıktır. Bu yüksek riskli hasta grubu, ailesinde prostat kanseri öyküsü olan

erkekleri ve ilk biyopside Prostatik İntraepitelyal Neoplazi (PIN) gibi çeşitli histolojik özellikleri

içerir. Prostat kanseri, BRCA2 taşıyıcılarında erkekleri daha genç yaşta etkiler ve daha agresif

olabilir (Eeles, yayınlanmamaış veri, 2005). Bu nedenle, BRCA1 ve BRCA2 erkek mutasyon

taşıyıcılarında prostat kanserinin optimum tedavi şekli bilinmemektedir. Genel popülasyonda

multidisipliner bir yaklaşım kullanılmaktadır ve tedavi seçenekleri arasında radyoterapi (harici ışın

13 of 106


Version 11 – 17/02/07

veya brakiterapi), cerrahi, tek başına veya kombine olarak hormon tedavisi, ve aktif gözetim

bulunur. Bugüne kadar, özel olarak, prostat kanseri geliştiren BRCA1/2 taşıyıcıları için optimum bir

tedavi stratejisi olup olmadığını araştıran herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Ayrıca, radyoterapinin

risk ve faydaları ve DNA tamirinde germline yetersizliği olabilecek bu erkeklerde radyasyon

iyonize etmenin potansiyel mutajenisitesi hakkındaki tartışmalar devam etmektedir.

IMPACT

IMPACT çalışması (Prostat kanserine genetik yatkınlığı olan erkeklerin belirlenmesi: BRCA1 ve

BRCA2 mutasyon taşıyıcılarında ve kontrollerde hedefe yönelik tarama), erkek BRCA1 ve BRCA2

gen mutasyonu taşıyıcılarında hedefe yönelik prostat kanseri taramasının rolünü araştırmak

amacıyla geliştirilmiştir. Dünya çapında erkek taşıyıcıları takip edecek olan uluslararası katılımlı bir

çalışmadır. Bu çalışmaya, prostat kanserinden etkilenmemiş ve yaşları 40-69 arasında olan BRCA1

mutasyonu tesbit edilmiş 500 ve BRCA2 mutasyonu saptanmış 350 erkek alınması

hedeflenmektedir. ERSPC ve ProtecT çalışmaları da kontrol grupları sağlayacaktır. Ayrıca, hedefe

yönelik tarama ve biyomarkör analizi için dikkatlice eşleştirilmiş bir kontrol grubu oluşturmak

amacıyla, 40-69 yaşları arasında, BRCA1/2’de bilinen patojenik ailesel mutasyonlar için test sonucu

negatif olan 850 erkek alınacaktır.

Hem BRCA1 ve BRCA2 mutasyon taşıyıcılarında, hem de prediktif BRCA1 ve BRCA2 testleri

negatif çıkmış olan kontrol grubunda PSA düzeyi yılda bir kez ölçülecektir. PSA düzeyleri yerel

merkezde ölçülecek, incelemesi ise, standardizasyon ve kalite güvence gerekçesiyle merkezi bir

referans laboratuvarında yapılacaktır. PSA yaşa bağlı olduğundan, erkek mutasyon taşıyıcılarından

elde edilecek sonuçlar, Avrupa’da yapılan Prostat Kanseri için Avrupa Randomize Tarama

Çalışması (ERSPC) ve İngiltere’de yapılan ProtecT PSA popülasyon tarama çalışmasındaki yaşa

göre eşleştirilmiş kontrollerle karşılaştırılacaktır. PSA düzeyi 3.0ng/ml’nin üstünde olan tüm

bireylere, tanısal amaçla, on parçalık bir prostat biyopsisi yaptırmaları önerilecektir. Patolojik

inceleme konusundaki bilgiler ektedir. İlk biyopsilerinde atipik hücreler veya yüksek dereceli PIN

saptanan olgulara, ilki hemen, ikincisi ise altı hafta sonra olmak üzere (ERSPC protokolü uyarınca)

iki kere daha biyopsi uygulanır. Biyopsi sonuçları negatif olan erkekler yıllık taramaya dönerler ve

PSA değerleri en az %50 düzeyinde artmadığı sürece biyopsileri tekrarlanmaz. Biyopsi sonucu

pozitif çıkan olgular yerel uygulamalara uygun şekilde tedavi görmek üzere yerel üroloğa

sevkedilirler. Prostat kanserli BRCA1/2 taşıyıcısı erkeklerde farklı tedavilerin sonuçları konusunda

henüz çalışma yapılmamış olduğundan, tedavi sonuçlarının geriye dönük olarak karşılaştırılması

için hastalar 5 yıl süreyle takip edileceklerdir.

Bu popülasyonda yeni modifiye edici genleri veya yeni biyomarkörleri araştırmak için potansiyel

bulunduğundan, biyokimya, proteomik, metabonomik ve mikroışın yaklaşımları kullanılarak ileri

çalışmalar yüretmek için tam kan, lenfosit, serum, plazma, idrar ve prostat dokusu örnekleri

alınacaktır.

14 of 106


Version 11 – 17/02/07

REFERANS LİSTESİ

Anderson DE, Badzioch MD (1992) Breast cancer risks in relatives of male breast cancer patients. J.Natl.Cancer Inst.

84(14): 1114-7.

Banez LL et al, (2003) Diagnostic potential of serum proteomic patterns in prostate cancer. J Urol. Aug;170(2 Pt

1):442-6

Breast Cancer Linkage Consortium (1999) Cancer risks in BRCA2 mutation carriers. J.Natl.Cancer Inst. 91(15):1310-6.

Bruner DW et al (2003) Relative risk of prostate cancer for men with affected relatives: systematic review and metaanalysis.

Int J Cancer. 107(5): 797-803

Cancer Research UK (2006) http://info.cancerresearchuk.org/cancerstats/types/prostate/incidence/

Carter BS et al (1992) Mendelian Inheritance of Familial Prostate Cancer Proc Natl Acad Sci Apr 15;89(8):3367-71.

Catalona WJ, et al (1999) Use of percentage of free prostate-specific antigen to identify men at high risk of prostate

cancer when PSA levels are 2.51 to 4 ng/mL and digital rectal examination is not suspicious for prostate cancer: an

alternative model. Urology. 54(2): 220-4.

Cazares LH et al (2002) Normal, benign, preneoplastic, and malignant prostate cells have distinct protein expression

profiles resolved by surface enhanced laser desorption/ionization mass spectrometry. Clin Cancer Res. Aug;8(8):2541-

52

Crawford ED (2006) Prostate specific antigen changes as related to the initial prostate specific antigen: data from the

prostate, lung, colorectal and ovarian cancer screening trial. J Urol. 2006 Apr;175(4):1286-90;

Dall’Era MA, Evans CP (2002) Tumour markers. Prostate Cancer, Chapter 7: 93-112.

Donovan et al (2003) Prostate testing for cancer treatment (ProtecT) feasibility study. Health Technology Assessment;

Vol 7 No.14

Djavan B, et al (1999) Impact of chronic dialysis on serum PSA, free PSA, and free/total PSA ratio: is prostate cancer

detection compromised in patients receiving long-term dialysis? Urology. 53(6): 1169-74.

Edwards SM, et al (2003) Two Percent of Men with Early-Onset Prostate Cancer Harbour Germline Mutations in the

BRCA2 Gene. Am J Hum Genet. 72(1): 1-12.

Eeles RA et al (1999). Genetic predisposition to prostate cancer. Prostate Cancer and Prostatic Diseases; 2:9-15.

The Every man Campaign (2003): www.icr.ac.uk/everyman/

Ford D et al (1994) Risks of cancer in BRCA1-mutation carriers Cancer risks in BRCA2 mutation carriers. The Breast

Cancer Linkage Consortium. Breast Cancer Linkage Consortium. Lancet 343(8899): 692-5.

Gann PH, Hennekens CH, Stampfer MJ (1995) A prospective evaluation of plasma prostate-specific antigen for

detection of prostatic cancer. JAMA. 273(4): 289-94.

Goldgar DE et al (1994) Systematic population-based assessment of cancer risk in first-degree relatives of cancer

probands. J Natl Cancer Inst. 86(21): 1600-8.

Gosselaar C et al (2006) Screening for prostate cancer without digital rectal examination and transrectal ultrasound:

Results after four years in the European Randomized Study of Screening for Prostate Cancer (ERSPC), Rotterdam.

Prostate. 2006 May 1;66(6):625-31.

Gronberg H et al (1997) Characteristics of prostate cancer in families potentially linked to the hereditary prostate

cancer 1 (HPC1) locus. JAMA. 278 (15): 1251-1255.

Karazanashvili G, Abrahamsson PA (2003) Prostate specific antigen and human glandular kallikrein 2 in early

detection of prostate cancer. J Urol. 169(2):445-57. Review.

Makinen et al (2002) Family history and prostate cancer screening with prostate-specific antigen. J.Clin.Onc 20, 2658-3

15 of 106


Version 11 – 17/02/07

Matikainen MP et al (1999) Detection of subclinical cancers by prostate-specific antigen screening in asymptomatic

men from high-risk prostate cancer families. Clin.Cancer Res 5(6):1275-9.

McWhorter WP et al (1992) A screening study of prostate cancer in high risk families. J.Urol 148(3):826-8.

Neuhausen S, Skolnick M, Cannon-Albright L(1997) Familial prostate cancer studies in Utah. Br.J.Uro. 79 Suppl 15-

20.

Oesterling JE et al (2001). Serum Prostate-Specific Antigen in a Community-Based Population of Healthy Men. JAMA

270(7):860-4.

Office for National Statistics (1999) Registrations of cancer diagnosed in 1993-1996, England and Wales. Health

Statistics Quarterly 04: p59-70.

Paiss T et al (2002) Preventing prostate carcinoma in men with familial disposition Urologe. 41(6):596-601.

Petricoin E et al (2002) Use of proteomic patterns in serum to identify ovarian cancer Lancet Vol 359(9306):572-7.

Roobol MJ, Schroder FH, Kranse R; ERSPC, Rotterdam (2006) A comparison of first and repeat (four years later)

prostate cancer screening in a randomized cohort of a symptomatic men aged 55-75 years using a biopsy indication of

3.0 ng/ml (results of ERSPC, Rotterdam). Prostate 66(6):604-12.

Schroder FH et al (2001) Prostate-specific antigen-based early detection of prostate cancer-Validation of screening

without rectal examination. Urology 57: 83–90, 2001

Schroder FH, Bangma CH (1997). The European Randomized Study of Screening for Prostate Cancer (ERSPC).

Br.J.Urol. 79 Suppl 1:68-71.

Sigurdsson S et al (1997) BRCA2 mutation in Icelandic prostate cancer patients. J Mol Med 75(10):758-61.

Simard J, Dumont M, Labuda D, Sinnett D, Meloche C, El-Alfy M, Berger L, Lees E, Labrie F, and Tavtigian SV.

(2003) Prostate Cancer Susceptibility Genes: Lessons learned and Challenges Posed. Endocr.Relat Cancer 10:225-259,

Singh R. (2000) No evidence of linkage to chromosome 1q42.2-43 in 131 prostate cancer families from the ACTANE

consortium. Anglo, Canada, Texas, Australia, Norway, EU Biomed. Br.J.Cancer 83(12):1654-8.

Steinberg GD (1990) Family history and the risk of prostate cancer. Prostate 17 (4):337-347.

Thiessen E (1974) Concerning a familial association between breast cancer and both prostatic and uterine malignancies.

Cancer (34):1102-7.

Thompson I et al (2004) Prevalence of prostate cancer among men with a PSA level < or =4.0ng per millilitre. NEJM

350(22): 2239-46.

Thomspon D et al (2002) Cancer Incidence in BRCA1 mutation carriers. J Natl Cancer Inst. 94(18):1358-65.

Thompson D, Easton D; Breast Cancer Linkage Consortium (2001) Variation in cancer risks, by mutation position, in

BRCA2 mutation carriers. Am J Hum Genet. 68(2):410-9.

Tulinius H, Egilsson V, Olafsdottir GH, Sigvaldason H. (1992) Risk of prostate, ovarian, and endometrial cancer among

relatives of women with breast cancer. BMJ 305(6858): 855-7.

Uzzo RG et al (2003) Free prostate-specific antigen improves prostate cancer detection in a high-risk population of men

with a normal total PSA and digital rectal examination. Urology. 61(4):754-9. 04

Valeri A, et al (2002) Targeted screening for prostate cancer in high risk families: early onset is a significant risk factor

for disease in first degree relatives. J Urol 168(2):483-7.

Woolf CM (1960) An investigation of the familial aspects of carcinoma of the prostate. Cancer 13:739-744.

16 of 106


Version 11 – 17/02/07

2 AMAÇ VE HEDEFLER

2.1 Amaçlar

� BRCA1 ve BRCA2 taşıyıcılarında ve prediktif BRCA1 ve BRCA2 testleri negatif olan

erkeklerde (kontroller) biyolojik örneklerin alınıp kohort içinde değerlendirilebileceği

uluslararası, hedefe yönelik bir prostat kanseri taraması düzenlemek.

� Bu grupta, PSA taraması sonucunda yükselmiş PSA insidansını ve anormal biyopsi

sonuçlarını belirlemek ve yükselmiş PSA insidansının ve patolojinin aşağıda özellikleri

belirtilen kontrollerde taramayla teşhis edilen hastalıktan farklı olup olmadığını saptamak:

i) yaşa göre eşleştirilmiş (+/- 5 years) ve prediktif genetik test sonucu negatif olan bir

erkek grubu

ii) popülasyon tabanlı iki tarama çalışması

� Erkek BRCA1/2 gen mutasyonu taşıyıcılarında ve kontrollerde prostat kanseri için PSA

taramasının hassasiyet ve spesifitesini saptamak.

� BRCA1/2 taşıyıcılarında ve kontrollerde erken prostat kanserinin yeni markörlerini

değerlendirmek amacıyla prospektif olarak seri serum ve idrar örnekleri toplamak.

� BRCA1 veya BRCA2 mutasyonu taşıyan erkeklerde prostat kanserinin patogenezini daha iyi

anlamak. Bu, genomik ve post-genomik teknolojiler kullanılarak ileri araştırmalarla

yapılacaktır (mikro-ışınlar, biyokimya, biyolojik fonksiyon deneyleri, proteomik ve

metabonomik).

2.2 Sonlanma Noktaları

2.2.1 Birincil sonlanma noktası

� BRCA1 ve BRCA2 mutasyon taşıyıcılarında tarama yoluyla teşhis edilen prostat kanserinin

insidans, evre ve patolojisininin kontrol popülasyonuyla (bilinen ailesel bir BRCA1/2 gen

mutasyonuna karşı prediktif test sonucu negatif olanlar) karşılaştırılarak belirlenmesi.

2.2.2 İkincil sonlanma noktaları

� Aşağıdakilerden yola çıkarak, BRCA1 ve BRCA2 mutasyon taşıyıcılarında kontrollere göre

yaşa özgü PSA düzeylerinin belirlenmesi:

i) yaşa göre eşleştirilmiş (+/- 5 years) ve prediktif genetik test sonucu negatif olan bir

erkek grubu

ii) popülasyon tabanlı iki tarama çalışması

� Kontrol popülasyonlarıyla karşılaştırmalı olarak, yılda bir kez olmak üzere 5 yıl süren bir

takip çalışmasıyla BRCA1/2 mutasyon taşıyıcılarında PSA düzeyinin profilini ve bunun

prostat kanseri gelişimindeki prediktif değerini belirlemek

� BRCA1/2 mutasyon taşıyıcılarında prostat kanserinin yeni serum ve idrar markörlerinin

hassasiyet ve spesifisitesini değerlendirmek

� BRCA1 ve BRCA2 mutasyon taşıyıcılarında ortaya çıkan prostat kanserlerinin genetik

profilini saptamak amacıyla mikroışınlar geliştirmek

� BRCA1 ve BRCA2 mutasyon taşıyıcılarından alınan örneklerde genomik ve biyolojik

profilleri tanımlamak ve bu bireylerde prostat kanseriyle ilgili değişiklikleri tanımlamak.

17 of 106


Version 11 – 17/02/07

2.2.3 İlişkili çalışmalar

Ek psikososyal çalışma (PI Dr C Moynihan)

3 HASTA SEÇME KRİTERLERİ

3.1 Dahil etme kriterleri

� Bilinen bir patojen BRCA1 veya BRCA2 mutasyonunun erkek taşıyıcısı olma

� Ailesinde var olduğu bilinen bir patojen BRCA1 veya BRCA2 mutasyonununa karşı test

sonucu negatif çıkan bir erkek olma

� 40-69 yaşları arasında olma

� DSÖ performans statüsünün 0-2 olması (Bkz. Ek B)

� Daha önce prostat kanseri geçirmemiş olma

� Daha önce yükselmiş PSA nedeniyle prostat biyopsisi yaptırmamış olma

� Potansiyel olarak çalışma protokolüne ve takip programına uyumu engelleyecek psikolojik,

ailesel, sosyolojik veya coğrafi bir durumun olmaması.

� Hasta kaydından önce, ICH/EU GCP ve ulusal/yerel düzenlemeler uyarınca bilgilendirilmiş

yazılı onam istenmelidir.

3.2 Dışlama kriterleri

� Terminal prognozu beş yıldan az olan kanser öyküsü.

Prostat kanseri öyküsü

4. ÇALIŞMA DİZAYNI

Bu çalışma, BRCA1 ve BRCA2 mutasyon taşıyıcılarında prostat kanseri insidansını ve bu

popülasyonda PSA taramasının hassasiyet ve spesifisitesini değerlendirmeye yönelik prospektif,

tanısal bir prostat kanseri tarama çalışmasıdır. Ayrıca, bu çalışma prostat kanseri geliştirme riskini

tahmin eden serum ve/veya idrar markörlerini saptamayı ve taşıyıcılarda ve kontrollerde gelişen

prostat kanserleri arasında patolojik ve prognostik farklılıklar olup olmadığını belirlemeyi

amaçlamaktadır.

4.1 Kayıt

Hedef popülasyon, BRCA1 veya BRCA2 genlerinde patojen mutasyon taşıyan 850 erkekten oluşan

bir gruptur (500 BRCA1 ve 350 BRCA2). Ayrıca, bilinen ailesel patojen bir BRCA1 veya BRCA2

gen mutasyonuna karşı test sonucu negatif olan 850 erkekten oluşan bir kontrol grubu da çalışmaya

alınacaktır. Çalışmaya uygun erkekler dünya çapında çalışmaya katılan genetik kliniklerce

belirlenecektir. Katılımcı merkezlerin danışmanları, çalışmaya katılmak isteyen bireylerle irtibat

kurmaları için yerel araştırma ekipleri için yazılı onam temin edeceklerdir.

Çalışmaya katılma konusunda ilgi gösteren bireylere hasta bilgilendirme formu gönderilecektir

(bkz. Ek C). Çalışmayı basit bir dille açıklayan bu form yerel araştırma ekibi ile ilgili iletişim

bilgilerini de sağlamaktadır. Bireylerden bir cevap formu doldurmaları istenecek ve istekli

olduklarını yineleyenlere, yerel araştırma ekibi tarafından, çalışmaya uygun olduklarını teyit etmek

ve ilk randevuyu vermek üzere telefonla ulaşılacaktır. Bu randevu sırasında, herhangi bir araştırma

örneği alınmadan önce tam bilgilendirilmiş yazılı olur aranacaktır (bkz. Ek D). Katılımcı,

randevuya yerel merkezde, farklı bir merkezde veya yerel araştırma ekibini evinde kabul ederek

katılma seçeneklerine sahiptir. Bu, merkez danışmanının tercihine ve hastanın durumunun

uygunluğuna bağlı olacaktır.

18 of 106


Version 11 – 17/02/07

Randevu yaklaşık olarak 30 dakika sürecek ve bu süre zarfında katılımcı yazılı olur vermeden önce

çalışma hakkında ayrıntılı olarak görüşme fırsatı bulacaktır. Katılımcılardan 50ml kan örneği

alınacak ve idrar örneği vermeleri istenecektir. Ayrıca, aile ve tıbbi öykü anketlerini doldurmaları

istenecektir (Bkz. Ek E ve F).

Tüm katılımcıların PSA düzeyi yerel olarak ve bir referans laboratuvarında ölçülecektir. PSA

düzeyleri >3.0ng/ml bulunursa, tanı amacıyla on parçalık prostat biyopsisi yaptırmaları istenecektir

(araştırma için ayrıca 2 örnek alınır). Biyopsi işlemi başlamadan önce araştırma amaçlı 2 ekstra

örneği almak için olur aranacaktır. On örnekten herhangi birinde prostat kanseri saptanırsa, hasta,

yerel merkezin önerisi doğrultusunda tedavi görecektir. Biyopsi sonucu normal ise, 12 aylık bir süre

içerisinde PSA düzeyi ölçülecektir. Biyopsi prosedürünün protokolü Ek G’dedir. Yüksek-dereceli

PIN bulunması halinde veya biyopsinin sonuç vermemesi halinde 6 hafta sonra yeni bir sekstant

biyopsi yapılacaktır. Topluluk tarama çalışmalarına göre, çalışma yaş grubundaki (40-69 yaşları)

erkeklerin %8-12’sinin PSA düzeyi 3.0ng/ml’nin üzerinde görülecek, %2.5-4.3’ünün ise prostat

kanseri olduğu görülecektir.

Çalışmada ayrıca, teşhis edilen olguların evre dağılımı ve ara kanser oranı da araştırılacaktır.

Birincil sonlanma noktası, biyopsi ile saptanan prostat kanseri insidansıdır. İnsidans analizi time-toevent

modeli ile yapılacak, ilk taramadan sonraki altı ay içerisinde prostat kanseri tanısı alan

hastalar dışlanacaktır. Çalışmaya hedef popülasyondan 850 erkek (350 BRCA2 ve 500 BRCA1

mutasyon taşıyıcısı) alıp, onları çalışma içerisinde 5 yıl ve sonrasında ise 5 yıl daha izlemeyi

tasarlıyoruz. Çalışmaya, kontrol popülasyonundan da 850 erkek alınacaktır. Yukarıdaki risk

hesaplamalarına göre, çalışma başlangıcında her bir kohortdan 60 kişiye prostat kanseri tanısı

koymamız olasıdır, fakat çalışma popülasyonundaki artmış görece kanser riski bu rakamı

yükseltebilir. Çalışma başlangıcını takip eden yıllarda, yıllık oran %1’e kadar düşebilir. Bu

popülasyonda, ayrıca, PSA için yaşa-özgü aralıkları araştırıp bunları ERSPC değerleriyle

karşılaştıracağız.

19 of 106


Version 11 – 17/02/07

4.2 Çalışmaya giriş algoritması

AİLESİNDE BİLİNEN BİR BRCA1 VEYA BRCA2 MUTASYONU

OLAN 40-69 YAŞLARI ARASI HASTA

KATILMAYA

DAVET EDİLİR

Kanser

Yok

6 HAFTA

SONRA

BİYOPSİ

TEKRARI

Kanser

TAŞIYICI

OLDUĞU

BİLİNEN

Ret

ÇALIŞMA

SONU

Kabul

KLİNİK

VİZİT

OLURU

ALINIR

Kabul

PSA HIZI

> %50 İSE,

DÜZENLİ

FU, RE-BX

Kanser

Yok

Yüksek

dereceli

PIN

YILLIK PSA,

İDRAR VE

SERUM

PSA > 3

HASTA

BİLGİLEN-

DİRİLİR,

BİYOPSİ

ALINIR

Kanser

HASTALIĞIN

YEREL

OLARAK

TEDAVİ

EDİLMESİ

20 of 106

Ret

5 yıla kadar

TAŞIYICI

OLMADIĞI

BİLİNEN

PSA< 3

KATILMAYA

DAVET EDİLİR

HASTA

BİLGİLENDİR-

MELİ YILLIK

VİZİTLER

ÇALIŞMA

SONU

5 Yılın

Sonu


Version 11 – 17/02/07

5. TERAPÖTİK REJİMLER, BEKLENEN TOKSİSİTE, DOZ

MODİFİKASYONLARI

Bu bir tarama çalışması olduğundan, yapılacak tüm müdahaleler aşağıda 6. bölümde açıklanmıştır.

6 KLİNİK DEĞERLENDİRME, LABORATUVAR TESTLERİ VE TAKİP

6.1 Kayıt sırasında

Her hasta şunları doldurmalıdır:

• Hasta bilgilendirme formunu okuyup, çalışma konusunu araştırma ekibinin bir üyesi ile

görüşüp sorularına cevap alma şansı bulduktan sonra çalışmanın olur formunu imzalar (Ek C

ve D).

• Daha önce alınmamışsa ve tıbbi kayıtlarda mevcut değilse, aile kanser öyküsü alınır

(Appendix E)

• Tıbbi geçmiş anketi doldurulur (Ek F). Daha sonra kendi yerel merkezinde, bir doktor

eşliğinde genel klinik muayeneden geçer.

• Total PSA düzeyi ve diğer araştırmalar için 50ml kan örneği ve idrar örneği alınır (Ek H –

Örnek Toplama Kılavuzu)

• İşleme kapasitesine sahip merkezlerde, lenfosit, DNA ve RNA ekstraksiyonu ve saklama

amacıyla antikoagüle plazma ve venöz kan alınır

Yerel PSA kan testinin sonuçları hastaya açıklanacaktır.

6.2 Yıllık gözden geçirmede

Tıbbi ve aile geçmişi güncellenecek, her hasta PSA testinden geçecek ve serum, plazma ve idrarları

saklanacak.

6.3 PSA 3ng/ml’nin üzerinde ise

PSA düzeyi 3.0ng/ml’nin üzerinde olan tüm hastalara transrektal ultrason on parçalık biyopsi

önerilecek ve bu işlemler çalışma kurallarına uygun şekilde gerçekleştirilecektir (bkz. Ek G).

Biyopsiden önce iki adet ek araştırma biyopsisi almak için (hastanın tercihine bağlıdır) olur alınır ve

bu örnekler ileride yapılacak DNA ve RNA analizleri için dondurularak saklanır. Bu iki biyopsi tüm

klinik olarak endike biyopsiler alındıktan sonra ve ancak hasta bunu kabul ederse alınacaktır.

Biyopsiler her ülkede, bir merkez patologlar ekibi tarafından üzerinde anlaşmaya varılmış standart

bir prosedür kullanılarak incelenecektir (Bkz. Ek I). Bu biyopsiden sonra hastanın durumu yerel

üro-onkoloji birimi tarafından kararlaştırılacaktır. PIN (prostatik intraepitelyal neoplazi) teşhis

edilirse veya biyopsi sonuçsuz kalırsa 6 hafta içerisinde biyopsi tekrarlanır. Biyopsi tekrarı

nedeniyle hastalar çalışmadan çıkarılmazlar.

Biyopsi sonucu negatif ise ve biyopsinin veya PSA’nın tekrarlanması konusunda hiçbir klinik kaygı

bulunmuyorsa, hasta yıllık taramaya döndürülür. PSA değeri en az %50 artmadığı sürece tekrar

biyopsi yapılması gerekmez.

6.4 Prostat kanseri tanısı konursa

Hastalığın evrelenmesi ve ileri tetkikler katılımcı üro-onkoloji biriminin kararı doğrultusunda

yapılır. Değerlendirme, daha sonra yapılacak merkezi incelemeye göre değil, o anki patoloji

raporuna göre yapılır.

21 of 106


Version 11 – 17/02/07

Çalışma merkezinin ihtiyaç duyacağı asgari bilgiler şunlardır:

• Klinik T evresi (Ek J)

• Biyopsinin Gleason derecesi ve tutulumun kapsamı (Ek J)

• Tedavi ve yönetim planı (Ek K)

• Radyolojik TNM evresi

• Histopatoloji raporu

• Yerel klinik rapor verildikten sonra, slaytlar incelenmek üzere merkeze gönderilmelidir.

Prostat kanseri tanısından sonra, tedavi formları yıllık olarak çalışma merkezine

gönderilecektir.

• Sağkalımlar takip edilecek, fakat prostat kanseri nedeniyle ölüm sayısı muhtemelen

istatistiksel analiz için yeterli olmayacaktır.

6.5 Çalışmaya Girişin Diyagram Özeti

Yerel

araştırmacının

belirlediği uygun

erkekler

Biyopsi

negatif

Normal aralık

PSA – yıllık

tarama

Hasta

bilgilendirme

formunu verir ve

çalışmayı tartışır

Örnekler lokal olarak saklanır

ve yerel merkezde PSA testi

yapılır

PSA sonucu hastaya mektup

ve telefonla bildirilir (hasta

tercihine bağlıdır)

Biyopsi endikasyonu varsa,

lokal üroloğa sevk yapılır

Protokol uyarınca biyopsi için

danışman ürologla randevu

Lokal patolojik inceleme

Sonuçları bildirmek için randevu verilir

Prostat kanseri tanısı

Yerel protokol uyarınca prostat

kanserinin takip ve tedavisi

22 of 106

Hasta, katılmak için yerel

ekiple iletişim kurar

Yerel araştırmacıyla görüşmek için

½saatlik randevu ayarlanır:

- PSA testinin avantajları / dezavantajları

aktarılır

- Olur formu imzalanır

- Kan ve idrar örnekleri alınır

- Anket(ler) doldurulur

Ekstra örnekler

proteomik / PSA

doğrulaması için

aralıklarla

İngiltere’deki

çalışma

merkezine

gönderilir


Version 11 – 17/02/07

6.6 Potansiyel advers olaylar

Transrektal ultrason ve biyopsi protokole uygun biçimde yapılmalıdır (Ek G)

Bu işlem rahatsızlık vericidir ve aşağıdaki riskleri barındırabilir

� Ağrılı veya zorlu boşaltım 13%

� Hematüri 11%

� Ateş/terleme 6%

� Septisemi 3%

� Akut üriner retansiyon 1%

(Kaynak: Crundwell ve ark., 1999)

Bu nedenle, hastalar dikkatlice takip edilecek ve sorun çıkması halinde üroloji bölümüne

başvurabilecektir.

6.7 Çalışmadan ayrılma

Hastalar istiyorlarsa, neden belirtmeksizin istedikleri zaman çalışmadan ayrılabilirler.

Katılımcılarda prostat kanseri çıkması halinde veya başka nedenlerle taramaya katılamayacak kadar

kötü durumda olmaları durumunda kendileriyle ilgili veriler sansür edilecektir (çalışmayı bırakma

formu için Ek L’ye bakınız).

7. DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ

• Bu bir tarama çalışması olup sonlanma noktası taranan popülasyondaki prostat kanseri

insidansıdır.

• PSA düzeyi yıllık olarak rapor edilir.

• Yapılan tüm biyopsi girişimleri ve sonuçları çalışma merkezine bildirilir. Biyopsi sonuçları

merkezi bir patologlar ekibi tarafından gözden geçirilir.

Prostat kanseri tanısı derhal bildirilir. Tanı ve tedavi histolojik teyit sonucunda belirlenir.

Merkezi bir patolog ekibi tarafından daha sonra araştırma merkezi incelemesi yapılır.

Uyuşmazlık halinde, tedavi için yerel tanı geçerli sayılacaktır.

• Advers olaylar, özellikle çalışma biyopsileriyle ilgili olanlar kaydedilecektir.

• Ölüm nedeni, katılımcı merkez tarafından rapor edilecek ve kanser kayıt verileri ile teyit

edilecektir.

• İlk translasyonel çalışmalarda, saklanmış olan serum örnekleri kullanılacak ve bu çalışmalar

sadece serbest:total PSA düzeyi, insan kallikrein 2 (hK2), proteomik ve diğer markörlerin

araştırılması deneylerini kapsayacaktır.

8. İSTATİSTİKSEL DEĞERLENDİRME

8.1 İstatistiksel dizayn

8.1.1 Örneklem büyüklüğü

Başlangıç sırasında taşıyıcıların yaş dağılımının 45-69 (veriye sahip olunan tek yaş aralığı) yaş

aralığında üniform olarak dağıldığı düşünülürse, ERSPC çalışması verileri esas alındığında, 45-69

yaşlarına göre yaklaşık olarak ortalanmış kanser tanı oranı yaygınlık taramasında yaklaşık olarak

1000’de 27 olacaktır (Bu hesaplama için, ERSPC çalışmasında yer almayan 40-54 yaş aralığındaki

tanı oranını hesapladık ki bu oran, orantısal olarak arkaplan insidans oranına indirgenmiş 55-59

yaş grubundaki tanı oranına eşittir). ERSPC çalışması (yaklaşık) 4 yıllık bir tarama aralığı

kullandığı için yıllık taramalardaki tanı oranını hesaplamak daha zordur. İkinci evredeki tanı oranı

esas alındığında gelecekte beklenen kanser tanı sayısı yaklaşık olarak 1000’de 28 olacaktır.

ERSPC çalışmasındaki ara kanser oranı çok düşük (1000’de 0.4) olduğu için, yıllık taramaya

23 of 106


Version 11 – 17/02/07

dayalı beklenen sayının hafifçe düşük hesaplandığı görülüyor. Bu nedenle, ERSPC protokolüne

göre, kontrollerin %6’sının çalışma sırasında kanser tanısı alması beklenir.

BCLC çalışmalarına göre, bu yaş grubunda prostat kanseri için tahmin edilen görece risk BRCA2

mutasyon taşıyıcıları için yaklaşık 5 kat, BRCA1 mutasyon taşıyıcıları için ise 2 kattır. Taranan

grupta, P


Version 11 – 17/02/07

• Olgu rapor formlarını imzalamaya yetkili personelin listesi ve bu kişilerin imza örnekleri.

14. VERİ TOPLAMA FORMLARI VE PROSEDÜRLERİ

14.1 Olgu rapor formları ve doldurma yönergesi

Veriler, Çalışma Formları ile rapor edilecek ve aşağıdaki adrese gönderilecektir:

Miss Elizabeth Bancroft

Research Nurse

Cancer Genetics Unit

Institute of Cancer Research

15 Cotswold Road

Sutton, Surrey

SM2 5NG

Olgu rapor formları aşağıdaki yönergeye göre doldurulmalıdır:

A. Çalışma başlamadan önce:

Deneğin yerel merkezde kaydı bulunan bir hasta olması gerekir. (Hastanın veri merkezine

kaydedilmesi gerekmez.)

Çalışmaya kaydedilmeden önce hastaların çalışmaya uygunluğu teyit edilmelidir.

B. Çalışmaya başlarken:

Aşağıdaki form setleri doldurulmalıdır:

• Tıbbi Öykü Anketi (hasta tarafından)

• Olur formu (hasta tarafından)

• Ailenin soyağacı yoksa, aile öyküsü anketi doldurulmalıdır

• Olgu Rapor Formu’nun (Ek O) ilgili yıla ait bölümü araştırmacı tarafından doldurulmalıdır

• Gen raporunun bir örneği temin edilmelidir

C. Biyopsi endikasyonu varsa

Aşağıdaki form setleri doldurulmalıdır:

• Biyopsi olur formu

• Histopatoloji raporunun örneği

• Olgu Rapor Formunun ilgili bölümü doldurulmalıdır

• Advers olay formu (bkz. Ek M)

D. Kanser tanısı konmuşsa

Tanı sırasında tedavi anketi doldurulur ve 10 yıl boyunca her yıl güncellenir (Ek K)

E. Ciddi Advers Olay Durumunda

• Ciddi advers olay formu (Ek M) doldurulmalı ve olay görüldükten sonraki 10 takvim günü

içerisinde Veri Merkezine gönderilmelidir.

TÜM Formlar, sorumlu araştırmacı veya onun yetkili görevlileri tarafından imzalanmalı ve

tarihlendirilmelidir

25 of 106


Version 11 – 17/02/07

14.2 Veri akışı

Gerekli bilgiler hazır olur olmaz, yukarıdaki yönergeye uygun olarak, olgu rapor formları (CRF –

bkz. Ek O) araştırmacı veya onun yetkili görevlileri tarafından doldurulup imzalanmalıdır. Çalışma

başlamadan önce, olgu rapor formlarını imzalamaya yetkili görevlilerin listesinin (imza

örnekleriyle birlikte) sorumlu araştırmacılar tarafından Veri Merkezine gönderilmesi

gerekmektedir.

Her koşulda, Veri Merkezine orijinal olgu raporlarının gönderildiğini ve bunların tam ve doğru

biçimde doldurulduğunu kontrol etmek araştırmacının sorumluluğudur. Orijinal kopya derhal Veri

Merkezine gönderilmeli ve bir kopyası araştırmacı tarafından saklanmalıdır.

Veri Merkezi, Olgu Rapor Formları üzerinde tutarlılık kontrolleri yapacak, tutarsız bilgi bulunması

halinde bu durum sorgulanacaktır.

Yerel merkez, tüm belgelerin asıllarını saklayacak ve veri merkezine fotokopilerini gönderecektir.

15. ADVERS OLAYLARI BİLDİRME

15.1 Tanımlar

Advers Olaylar, çalışmaya katıldıktan sonra bir hasta veya klinik araştırma deneği tarafından

maruz kalınan veya deneyimlenen, nedensellik ilişkisine bağlı olmayan tıbbi tersliklerdir. Bunlar

arasında elverişsiz ve amaç dışı belirti ve semptomlar, anormal laboratuvar bulguları (kan testleri,

x-ışınları veya taramalar da dahil) veya geçici olarak çalışmanın kullanımı ile ilişkili olarak ortaya

çıkan hastalıklar bulunabilir

• ölüm

• yaşamı tehdit eden durumlar (örneğin, reaksiyon gözlendiğinde hastanın yakın ölüm

tehlikesi altında olması)

• hospitalizasyon veya hospitalizasyonun uzaması

• kalıcı veya önemli sakatlık veya kapasite kaybı

• tıbbi olarak önemli başka durumlar (yani, yaşamı yakından tehdit etmeyen veya ölüm ya da

hospitalizasyonla sonuçlanmayıp hastayı tehlikeye atabilen veya yukarıda sıralanan

sonuçlardan birini önlemek için müdahale gerektirebilen önemli ters reaksiyonlar).

15.2 Bildirme prosedürü

15.2.1 Ciddi olmayan advers olaylar

Çalışma sırasında ve takip süresi sonuna kadar meydana gelen tüm advers olaylar advers olay

formuna kaydedilmelidir.

Bu olayların çalışmadan kaynaklanıp kaynaklanmadığına (yani, ilgisiz, olası değil, olası, mümkün,

muhtemel, kesinlikle ve değerlendirilemez) yerel araştırmacı karar verecek ve bu karar advers olay

formlarına işlenecektir. Kesinlikle çalışmayla ilgisi olmayan olaylar (yani, ilgisiz olarak

bildirilenler), çalışma analizlerinde advers olay olarak değerlendirilmeyecek, ayrı olarak rapor

edilecektir. Nedensellik değerlendirmesi araştırmacı tarafından aşağıdaki tanımlar kullanılarak

yapılır:

26 of 106


Version 11 – 17/02/07

İlişki Tanım

İLGİSİZ Herhangi bir nedensel ilişki kanıtı yok

OLASI DEĞİL Nedensel ilişki olduğuna dair çok az kanıt var (örneğin, çalışma

ilacı verildikten sonra, olay makul bir sürede meydana gelmedi).

Olayın başka makul bir açıklaması var (örneğin hastanın klinik

durumu, diğer eşzamanlı tedaviler).

OLANAKLI Nedensel ilişki olduğunu gösteren bazı kanıtlar vardır There is some

evidence to suggest a causal relationship (örneğin, olayın, çalışma

ilacı verildikten sonra, makul bir süre içinde meydana gelmesi).

Fakat, olaya başka faktörlerin etkisi de katkıda bulunmuş

olabilir(örneğin hastanın klinik durumu, diğer eşzamanlı tedaviler).

MUHTEMEL Nedensel ilişki gösteren kanıt vardır ve diğer faktörlerin etkileme

olasılığı yoktur.

KESİNLİKLE Nedensel ilişki olduğunu gösteren kesin kanıt vardır ve olası katkısı

olabilecek diğer faktörler dışlanabilir.

DEĞERLENDİ-

RİLEMEZ

Nedensellik ilişkisi için klinik yargıda bulunmaya yetecek kanıt

yoktur veya eksiktir.

15.2.2 Ciddi advers olaylar

Çalışma tedavisiyle ilgisi olsun veya olmasın, çalışma sırasında ve son çalışma müdehalesinden

(örneğin, biyopsi) sonraki 30 gün içerisinde meydana gelen tüm Ciddi Advers Olaylar Veri

Merkezine bildirilmelidir.

LÜTFEN RAPORU ACİL İBARESİYLE AŞAĞIDAKİ NUMARAYA FAKSLAYIN:

The IMPACT Data Centre

Cancer Genetics Unit,

Institute of Cancer Research/Royal Marsden NHS Trust,

Downs Road,

Sutton,

Surrey SM2 5PT UK

Fax.No.44-208 770 1489

Veri Merkezi, tüm Ciddi Advers Olay raporlarını alındıktan sonraki 24 saat içerisinde ilgili tüm

kişilere iletecektir. Veri Merkezinin yasal bildirim koşullarına uygun hareket edebilmesi için,

bildirilen ciddi advers olay veya ciddi advers ilaç reaksiyonu belgelerinin, tamamlanmış şekilde,

ilk rapordan sonraki 10 takvim günü içerisinde gönderilmesi gerekmektedir. Doldurulan form bu

süre zarfında alınmazsa, Veri Merkezi araştırmacıdan bunu yazılı olarak isteyecektir.

LÜTFEN RAPORUN ASLINI AŞAĞIDAKİ ADRESE GÖNDERİNİZ:

The IMPACT Data Centre

Cancer Genetics Unit,

Institute of Cancer Research/Royal Marsden NHS Trust,

Downs Road,

Sutton,

27 of 106


Version 11 – 17/02/07

Surrey SM2 5PT UK

Bu protokolde dokümante edilmemiş veya beklenenden daha şiddetli şekilde gerçekleşmiş (yani,

“beklenmedik”) Ciddi Advers Olayların, sponsor/kurucu tarafından hızlı bir şekilde Düzenleyici

Yetkililere rapor edilmesi gerektiği bilinmelidir. Bu yüzden, bu tür olayların 48 saat içerisinde

faksla veri merkezine bildirilmesi gerekmektedir.

Ciddi Advers Olay bildirimi ile ilgili sorular aşağıdaki kişilere yöneltilebilir:

Elizabeth Bancroft / Dr Anita Mitra

The IMPACT Study Co-ordinators

Cancer Genetics Unit

Institute of Cancer Research

15 Cotswold Road

Sutton, Surrey

SM2 5NG

TÜM FORMLAR, SORUMLU ARAŞTIRMACI VEYA ONUN YETKİLENDİRDİĞİ

GÖREVLİLER TARAFINDAN İMZALANMALI VE TARİHLENDİRİLMELİDIR.

16. KALİTE GÜVENCE

16.1 Veri tutarlılığının kontrolü

Bilgi formları, Veri Merkezinin veritabanına çift veri girişi yöntemiyle girilecektir. Yeni girilen

formlar üzerinde, bilgisayarla ve manue olarak tutarlılık kontrolleri yapılacaktır; tutarsızlık

bulunması durumunda sorgulama yapılacaktır. Tutarlı formlar, ana veritabanına işlenmeleri için

Veri Müdürü tarafından geçerli hale getirilecektir. Tutarsız formlar, tutarsızlıklar çözülünceye

kadar “beklemede” tutulacaktır.

16.2 Harici histoloji incelemesi

Prostat biyopsilerinin histolojik değerlendirmesinde, özellikle Gleason derecesinin

değerlendirilmesinde gözlemciler arası varyasyon kullanılacaktır. Bu nedenle, biyopsiler rutin

olarak gözden geçirilecektir ve tipik örneklerin incelenmek üzere merkez patologlar grubuna

gönderilmesi gerekmektedir. Klinik kararlar lokal değerlendirmelere göre yapılacağından, tanı

doğrulayıcı rutin inceleme yapılmayacaktır.

16.3 Diğer merkezi inceleme prosedürleri

Çalışma merkezinin tayin ettiği laboratuvarda (EURO/DPC), PSA testi tekrar edilecek ve sonuçlar

çalışma merkezinin değerleriyle karşılaştırılacaktır. Fakat, klinik kararlar katılan merkezin kendi

araştırma sonuçlarına göre verilecektir. Serbest:total PSA testi, bir merkezi araştırma projesi olarak

merkezden yapılacak, fakat sonuçları klinik amaçla kullanılamayacaktır.

28 of 106


Version 11 – 17/02/07

17. ETİK DEĞERLENDİRMELER

17.1 Hasta koruma

Sorumlu araştırmacı, hangisinin hastayı daha iyi koruyacağına bağlı olarak, çalışmanın Helsinki

Bildirgesine (Tokyo, Venedik, Hong Kong ve Somerset Batı değişiklikleri) veya ülke yasa ve

düzenlemelerine uygun olarak yürütülmesini sağlayacaktır.

Protokol, ICH’nin, İyi Klinik Uygulama Harmonize Üçlü Rehberine göre yazılmış olup çalışma da

buna uygun olarak yürütülecektir (ref: http://www.ifpma.org/pdfifpma/e6.pdf).

Protokol, Yerel, Bölgesel ve Ulusal Etik Kurullar tarafından onaylanacaktır.

17.2 Hasta kimliği

Hasta adı, İngiltere hariç, sorulmayacak ve Veri Merkezinde kaydedilmeyecektir. Çalışmaya

katılan her bir hastaya, otomatik olarak, sıralı bir kimlik numarası verilecektir. Hastayı bu numara

tanımlayacağından, tüm olgu rapor formlarında yer alması gerekmektedir. Kimlikle ilgili hataları

önlemek için, olgu rapor formlarında ayrıca, hasta adının baş harfleri (maksimum 4 harf), doğum

tarihi ve (varsa) lokal hasta dosyası numarası da yer alacaktır.

17.3 Bilgilendirilmiş olur

Tüm hastalar, çalışmanın amaçları, olası advers olaylar, uygulanacak prosedürler, maruz kalınacak

olası tehlikeler ve tedavi belirleme mekanizması hakkında bilgilendirilecektir. Hastalara, hasta

bilgilerinin sıkı biçimde gizli tutulacağı, ancak tedavi eden hekim dışındaki yetkililerin çalışma

gereği hastanın tıbbi kayıtlarını inceleyebileceği konusunda bilgi verilecektir. Bu protokolün

ekinde (Ek D), örnek bir hasta bilgilendirilmiş olur beyanı sunulmuştur.

Katılımın isteğe bağlı olduğu ve hastanın dilediği zaman protokolü sürdürmeyi reddetme hakkına

sahip olduğu vurgulanacaktır. Böyle bir karar, hastanın sonraki bakımı üzerinde olumsuz bir

önyargı oluşturmayacaktır. Veri Merkezine kayıtları yapılmadan önce, çalışmaya katılan tüm

hastalar için belgeli bilgilendirilmiş olur alınmalıdır. Bu prosedür, ulusal ve yerel düzenlemelere

uygun olarak gerçekleştirilmelidir.

Avrupa Birliği üye ülkeleri için, bilgilendirilmiş olur prosedüründe İyi Klinik Uygulamalar konulu

ICH kurallarına uyulması gerekmektedir. Buna göre, “yazılı bilgilendirilmiş olur formu hasta veya

hastanın yasal olarak kabul edilebilir temsilcisi tarafından imzalanmalı ve tarihlendirilmelidir”.

18. İDARİ SORUMLULUKLAR

18.1 Baş Araştırmacı (BA) ve çalışma koordinatörü

Protokolün yazılmasından, tüm olgu rapor formlarının gözden geçirilip yapılan incelemenin

değerlendirme formlarına işlenmesinden, rapor içeriklerinin Veri Müdürü ve İstatistikçi ile birlikte

ele alınmasından ve çalışma sonuçlarının taslak biçiminde yazılmasından BA ve Çalışma

Koordinatörü (Veri Merkezinin işbirliğiyle) sorumlu olacaktır. Seçilme, tedavi ve hastaların

değerlendirilmesi ile ilgili tüm klinik soruların yanıtlanmasından da genel olarak BA sorumlu

olacaktır.

29 of 106


Version 11 – 17/02/07

Çalışma koordinatörleri:

Elizabeth Bancroft, Cancer Genetics Unit, ICR & RMH, Downs Road, Sutton, Surrey, SM2 5PT,

Tel: +44 (0)207 808 2136, Fax: +44 (0)20 8770 1489, E-mail: elizabeth.bancroft@rmh.nhs.uk

Dr Anita Mitra, Cancer Genetics Unit, ICR & RMH Downs Road, Sutton, Surrey, SM2 5PT, UK

Tel: +44 (0)207 808 2136, Fax: +44 (0)20 8770 1489, E-mail: anita.mitra@icr.ac.uk

Veri Merkezi

Protokolün gözden geçirilmesi, olgu rapor formlarının toplanması, rapor edilen verilerin kalitesinin

kontrolü ve rapor ve analizlerin hazırlanmasından Veri Merkezi sorumlu olup bu konuda Çalışma

Koordinatörü ile işbirliği yapacaktır. Metodoloji konusundaki tüm soruların Veri Merkezine

yöneltilmesi gerekmektedir.

Hastaların kaydedilmesi: Elizabeth Bancroft +44 207 808 2136

Dr Anita Mitra +44 208 661 3896

İstatistikçi: Prof Douglas Easton (enquiries via Dr Eeles) +44 207 808 2136

Araştırma Hemşiresi: Elizabeth Bancroft +44 207 808 2136

Klinik Araştırma Üyesi: Dr Anita Mitra +44 208 661 3896

Tıbbi Danışman: Dr Ros Eeles +44 208 661 3642

Güvenlik Masası: 44-7770 985331 (for telephone emergencies only)

Faks: 44-208 770 1489 IMPACT ÇALIŞMASI ARAŞTIRMA HEMŞİRESİ İÇİN ACİL

İBARESİ kullanın.

Güvenlik Masası, tüm raporları, alındıktan sonraki 24 saat içerisinde Çalışma Koordinatörü ve

Veri Müdürüne iletecek ve yasal bildirim görevini üstlenecektir.

18.2 İşbirliği grubu

İşbirliği grubuna üyelikle ilgili tüm soruların BA’ya yöneltilmesi gerekmektedir.

30 of 106


Version 11 – 17/02/07

19. ÇALIŞMA SPONSORLUĞU VE FİNANSMAN

Çalışmanın Sponsorları:

• İngiltere Kanser Araştırma (Araştırma Hemşiresi veİstatistiksel Destek)

• The Ronald and Rita McAulay Vakfı (Klinik Araştırma Üyesi)

• Çalışmaya katılım için yerel destek konusunda sponsorlar aranmaktadır

20. ÇALIŞMA SİGORTASI

Yükümlülük sponsora aittir – Kanser Araştırma Enstitüsü ve çalışmaya katılan tüm ulusal ve

uluslararası merkezlerin, Araştırma Sorumluluklar Anlaşmasına (bkz. Ek P) ve Materyal Transferi

Anlaşmasına (bkz. Ek Q) uymaları gerekmektedir.

21. YAYIN POLİTİKASI

Çalışma Koordinatörü ve Baş Araştırmacı, Veri Merkezinde yapılan nihai analize dayanarak,

çalışma sonuçlarını son şekliyle yazarak yayına hazır hale getireceklerdir. Çalışma koordinatörü,

Veri Merkezinin raporu alındıktan sonra, Veri Merkezine en fazla altı ay içerisinde gözden

geçirilmek üzere bir taslak kitap gönderecektir. Veri merkezi ve diğer ortak yazarlar tarafından

revize edildikten sonra, bu taslak kitap ana bilimsel dergilerden birine gönderilecektir.

Taslak kitabın yazarları arasında gösterilmesi gereken kişiler en azından Çalışma Koordinatörü;

Baş Araştırmacı ve Yönetim Kurulu, Araştırma Hemşiresi ve çalışmaya en az bir bireyle katılan

tüm katılımcılar olmalıdır (merkezlerin bildirdiği sayılar yayın bilgilerine dahil edilecektir).

Grubun, çalışma verilerini, yayın son halini almadan yayınlamak veya sunmak istemeleri

durumunda yönetim kurulunun onayı aranacaktır.

Bu çalışmanın verileri de dahil, tüm yayınlar, özetler veya sunumlar, gönderilmeden önce gözden

geçirilmek üzere yönetim kurulu ve Veri Merkezine teslim edilecektir. Tüm kitaplarda, çalışmaya

katkıda bulunan tüm araştırmacılara ve destekleyen organlara yer veren uygun bir teşekkür bölümü

bulunacaktır.

BA, Çalişma Koordinatörü ve Veri Merkezinin, bu çalışmada yer alan hastalarla ilgili tüm yayın,

özet ve sunumları onaylaması gerekmektedir. Bu koşul, çalışmaya kayıtlı tüm bireyler ve çalışma

denek altgrupları için geçerlidir.

31 of 106


Version 11 – 17/02/07

A. GİRİŞ

EK A

Dünya Tıp Birliği Helsinki Bildirgesi

İnsan Deneklerle İlgili Tıbbi Araştırmalar İçin Etik İlkeler

18.Dünya Tıp Kurultayı’nda (Helsinki, Finlandiya, Haziran 1964) tarafından benimsenmiş ve

aşağıdaki toplantılarda değişiklikler yapılmıştır.

29.Dünya Tıp Kurultayı, Tokyo, Japonya, Ekim 1975,

35.Dünya Tıp Kurultayı, Venedik, İtalya, Ekim 1983

41.Dünya Tıp Kurultayı, Hong Kong, Eylül 1989,

48.Denel Kurultay, Somerset West, Güney Afrika Cumhuriyeti l996

52.Dünya Tıp Kurultayı, Edinburg, İskoçya, Ekim 2000

1. Dünya Tıp Birliği insan denekler üzerinde tıbbi araştırma yapan hekimlere ve bu araştırmalara katılan diğer kişilere

rehberlik etmek amacıyla etik ilkeleri bir araya getiren Helsinki Bildirgesini oluşturmuştur. İnsan deneklerle ilgili tıbbi

araştırmalar, belirlenebilen insan materyalleri veya verileri üzerinde yapılan araştırmaları içerir.

2. Bireylerin sağlığını korumak hekimin görevidir. Hekimin bilgi ve bilinci bu görevin yerine getirilmesine

adanmıştır.

3. Dünya Tıp Birliği’nin Cenevre Bildirisi, hekimi “Hastamın sağlığı benim göz önüne alacağım ilk şey olacaktır”

sözleriyle bağlar ve Uluslararası Tıbbi Ahlak Yasası da “Bir hekim, hastası üzerinde onun fiziksel ve ruhsal durumun

zayıflatıcı etkisi olabilecek bir tıbbi işlem yaparken yalnızca hastasının çıkarlarına göre davranmalıdır” der.

4. Tıbbi ilerleme, nihai olarak kısmen insan deneklerinde yapılan deneylere dayanması gereken araştırmaları temel

alır.

5. İnsanlar üzerinde yapılan araştırmalarda bilim ve toplumun çıkarları kesinlikle deneğin iyilik durumunun önüne

geçmemelidir.

6. İnsan denekler üzerinde yapılan tıbbi araştırmanın birincil amacı tanı, tedavi ve profilaksiye yönelik işlemlerin

geliştirilmesi ve hastalığın etiyoloji ve patogenezinin daha iyi anlaşılmasıdır. En iyi biçimde kanıtlanmış profilaksi,

tanı ve tedavi yöntemleri bile etkinlikleri, yeterlilikleri, erişilebilir olmaları ve kaliteleri açısından sürekli olarak

araştırmaya tabi tutulmalıdır.

7. Güncel tıbbi uygulamalarda tanı, tedavi veya profilaksiye yönelik işlemlerin çoğunda risk ve güçlükler vardır.

8. Tıbbi araştırma insanların saygınlığını, sağlığını ve haklarını koruyan etik standartlara bağlanmıştır. Bazı araştırma

popülasyonları daha duyarlıdır ve özel olarak korunmaları gerekir. Ekonomik ve tıbbi dezavantajlara ilişkin özel

gereksinimler göz önüne alınmalıdır. Kendileri araştırma için olur veremeyecek olanlar, olur verirken baskı altında

kalabilecek olanlar, araştırmadan kişisel olarak yararlanmayacak olanlar ve araştırma ile bakımın kombine edildiği

kişilere de özel bir dikkat gösterilmelidir.

9. Araştırmacılar kendi ülkelerinde araştırmalar için geçerli olan etik, yasal ve idari yönetmelikler ile uluslar arası

yönetmelikleri bilmelidirler. Hiçbir ulusal etik, yasal ve idari gereklilik insan denekler için bu deklerasyonda

belirlenmiş olan korunmaları azaltamaz veya ortadan kaldıramaz.

B. BÜTÜN TIBBİ ARAŞTIRMALAR İÇİN TIBBİ İLKELER

10. Tıbbi araştırmada insan deneğin yaşamını, sağlığını, gizliliğini ve saygınlığını korumak hekimin görevidir.

32 of 106


Version 11 – 17/02/07

11. İnsan denekler üzerinde yapılan tıbbi araştırmalar genel olarak kabul edilmiş bilimsel ilkelere uygun olmalı ve yeterli

laboratuvar ve uygunsa deney hayvanları ile bilimsel literatür bilgisine ve diğer ilgili bilgi kaynaklarına dayanmalıdır.

12. Çevreyi etkileyebilecek araştırmaların yürütülmesinde özel bir dikkat gösterilmeli ve araştırma için kullanılan hayvanların

iyilik durumuna saygı gösterilmelidir.

13. İnsan denekleri konu alan her deneysel işlemin tasarım ve uygulanması deney protokolünde açık bir biçimde

belirtilmelidir. Bu protokol, inceleme, yorum, yol gösterme ve gerektiğinde onay için, araştırmacı, sponsor veya benzeri bir

etki odağından bağımsız olan, bir Etik Kurul’a sunulmalıdır. Protokolü değerlendiren bağımsız kurul, araştırmanın yapıldığı

ülkenin yasa ve düzenlemelerine uygun olmalıdır. Komite sürmekte olan çalışmaları izleme hakkına sahiptir. Araştırmacı,

komiteye izlemeyle ilgili bilgileri özellikle ciddi advers olaylara ilişkin bilgileri sağlamakla yükümlüdür. Araştırmacı ayrıca

gözden geçirmesi amacıyla; çalışmanın parasal desteği, sponsorları, kurumsal bağlantıları ile hastanın çıkar ve arzularına

yönelik potansiyel çelişkileri de kurula bildirmek zorundadır.

14. Araştırma protokolü daima etik konularla ilgili bir ifade içermeli ve bu Deklerasyonda belirtilen ilkelerle uyum içinde

olmalıdır.

15. İnsan denekleri üzerinde yapılan tıbbi araştırmalar, yalnızca bilimsel niteliği olan kişiler tarafından ve klinik uzmanlığa

sahip tıbbi kişilerin gözetimi altında yürütülmelidir. Deneğin kendisi çalışma için gönüllü olur vermiş olsa dahi, insan

deneğin sorumluluğu daima tıbbi niteliği olan kişiye aittir.

16. İnsan Deneklerle ilgili tıbbi araştırmalardan önce tahmin edilebilir riskler ve güçlüklerle denekler için öngörülebilen

yararlar karşılaştırılarak değerlendirilmelidir. Bu sağlıklı gönüllülerin tıbbi araştırmalara katılmalarına engel olmamalıdır.

Bütün çalışmaların tasarımı kamuya açık olmalıdır.

17. Hekimler, ilgili risklerin yeterince değerlendirildiğinden ve bunlara yeterince müdahale edilebileceğinden emin olmadıkça

insan deneyleriyle ilgili araştırma projelerinden kaçınmalıdırlar. Hekimler, risklerin potansiyel yararlardan ağır bastığı

bulunmuşsa veya olumlu ve yararlı sonuçlara ilişkin ikna edici kanıtlar varsa araştırmaya son vermelidirler.

18. İnsan denekleriyle ilgili araştırmalar yalnızca ulaşılacak amacın önemi, deneğe ilişkin risklere ve zahmetlere ağır

bastığında yapılmalıdır. Bu, özellikle insan deneklerin sağlıklı gönüllüler olması durumunda önemlidir.

19. Tıbbi araştırma, yalnızca araştırmanın yapıldığı popülasyonların, araştırmanın sonuçlarından makul bir yararlanma

olasılığı bulunduğunda onaylanabilir.

20. Denekler araştırma projesi için gönüllü ve bilgilendirilmiş katılımcılar olmalıdır.

21. Araştırma deneklerin kendi iyiliklerini gözetme hakkına daima saygı göstermelidir. Deneğin Mahremiyetini, hasta

bilgilerinin gizliliğini sağlamak ve araştırmanın deneğin fiziksel ve ruhsal iyiliği ile deneğin kişiliği üzerindeki etkisini en aza

indirmek için bütün önlemler alınmalıdır.

22. İnsan üzerinde yapılan araştırmalardaki her potansiyel denek çalışmanın amaçları, yöntemleri, parasal kaynakları,

çıkarlarıyla çelişebilecek olasılıkla, araştırıcının kurumsal bağlantıları, beklenen yararlar ve potansiyel riskleri ile

karşılaşabilecekleri rahatsızlık konusunda yeterli biçimde bilgilendirilmelidir. Denek çalışmaya katılmama veya çalışmayı

herhangi bir zamanda ve herhangi bir olumsuz karşılık görmeksizin bırakmakta özgür olduğu konusunda bilgilendirilmelidir.

Deneğin verilen bilgiyi anladığından emin olduktan sonra hekim deneğin bilgilendirilmiş olurunu tercihen yazılı olarak

almalıdır. Eğer deneğin gönüllü oluru yazılı olarak alınamıyorsa, yazılı olmayan onay alınmalı ve tanıkları huzurunda resmi

olarak yazıya dökülmelidir.

23. Hekim araştırma için bilgilendirilmiş gönüllü oluru alırken denek ile arasında bağımlı bir ilişki olup olmadığını ve

deneğin bu oluru zorlama altında verip vermediği konusunda özellikle dikkatli olmalıdır. Böyle bir durumda deneğin gönüllü

oluru, araştırmada görevli olmayan ve bu ilişkinin tümüyle dışında kalan başka bir hekim tarafından alınmalıdır.

24. Fiziksel ve zihinsel yetersizlik nedeniyle denekten bilgilendirilmiş gönüllü oluru almak mümkün değilse veya deneğin

yaşı küçükse deneğin ulusal yasalara uygun biçimde vasi tayin edilmiş bir yakını gönüllü olur vermelidir. Bu gruplar,

araştırma popülasyonunun sağlığı için gerekli olmadıkça ve araştırma yasal olarak yeterli kişilerde yapılabiliyorsa çalışmalara

dahil edilmemelidir.

33 of 106


Version 11 – 17/02/07

25. Yaşı küçük olan çocuklar gibi yasal olarak yetersiz denekler gönüllü olur verebiliyorsa, yasal vasilerin oluruna ek olarak

küçük deneğinde oluru alınmalıdır.

26. Vekaleten olur dahi olmak üzere, olur alınmasına engel olan fiziksel/mental durumun araştırma popülasyonu için

gerekli bir özellik olması durumunda yapılmalıdır. Bilgilendirilmiş olur veremeyecek durumdaki araştırma

deneklerinin araştırmaya alınmasına ilişkin spesifik nedenler inceleme kurulunun gözden geçirmesi için deney

protokolünde belirtilmelidir. Protokolde kişilerden veya yasal bir vekilden mümkün olan en kısa sürede olur alınacağı

belirtilmelidir.

27. Hem yazarların hem de yayıncıların etik sorumlulukları vardır. Araştırma sonuçlarının yayınlanmasında araştırmacılar

sonuçların kesinliğini korumakla yükümlüdür. Olumlu sonuçlar kadar olumsuz sonuçlar da yayımlanmalı veya kamuya açık

olmalıdır. Parasal kaynaklar, kurumsal bağlantılar ve olası bir çıkar ayrılığı yayında belirtilmelidir. Bu Deklerasyonda

belirtilen ilkelerle uyumlu olmayan deney raporlarının yayınlanmaması kabul edilmemelidir.

C. TIBBİ BAKIM İLE KOMBİNE EDİLMİŞ TIBBİ ARAŞTIRMA İÇİN EK İLKELER

28. Hekim, araştırmanın olası bir tanısal, tedavisel veya koruyucu özelliği kanıtlandığı takdirde, tedavi sırasında bir tıbbi

araştırma yürütebilir. Tıbbi araştırma ile tıbbi bakım kombine edildiğinde, araştırma denekleri olan hastaları korumak için

ilave standartlar uygulanmalıdır.

29. Yeni bir yöntemin yararları, riskleri ve yaratacağı rahatsızlıkları ve etkinliği, halen geçerli kabul edilen en iyi profilaksi,

tanı ve tedavi yöntemleri karşısında test edilmelidir. Ancak, kanıtlanmış profilaksi, tanı veya tedavi yöntemlerinin

bulunmadığı çalışmalarda plasebo kullanılabilir veya tedavisiz bırakılabilir.

30. Çalışmanın sonunda, çalışmaya katılmış olan her hasta, kendisine çalışma tarafından belirlenen en iyi kanıtlanmış

profilaksi, tanı veya tedavi yöntemleri uygulandığı konusunda ikna edilmelidir.

31. Hekim hastayı tedavinin hangi bölümünün araştırmayla ilgili olduğu konusunda tümüyle bilgilendirmelidir. Bir hastanın

çalışmaya katılmayı reddetmesi, hasta-hekim ilişkisini hiçbir zaman etkilememelidir.

32. Kanıtlanmış profilaksi, tanı veya tedavi yöntemlerinin bulunmadığı veya etkisiz olduğu durumlarda hekim, eğer yaşam

kurtarma, iyileşme ya da yakınmaları azaltma umudu varsa, hastanın gönüllü olurunu da alarak kanıtlanmamış ya da yeni

profilaksi, tanı veya tedavi yöntemlerini kullanmakta özgür olmalıdır. Mümkünse bu önlemler güvenilirlik ve etkinliğin

değerlendirilmek üzere tasarlandığı bir araştırmaya konu edilmelidir. Bütün olgularda yeni bilgiler kaydedilmeli ve uygunsa

yayınlanmalıdır. Bu Deklerasyonda yer alan diğer ilgili ilkelere de uyulmalıdır.

34 of 106


Version 11 – 17/02/07

EK B

Performans durumu için DSÖ ölçeği

Derece Performans ölçeği

0 Sınırlama olmaksızın tüm normal aktiviteleri yerine getirebiliyor

1 Fiziksel olarak güç gerektiren aktivitelerde sınırlı, fakat hareket edebiliyor ve

hafif işleri yapabiliyor.

2 Hareket edebiliyor ve kendine bakabiliyor, fakat iş yapamıyor; uyanık olduğu

saatlerin %50’sinden fazlasını ayakta geçiriyor.

3 Özbakım kapasitesi sınırlı; uyanık olduğu saatlerin %50’den fazlasını yatakta

veya oturarak geçiriyor

4 Tamamen engelli; kendine bakamıyor; tamamen yatağa veya koltuğa bağlı.

35 of 106


Version 11 – 17/02/07

EK C

Prostat Kanserine Genetik Yatkınlığı Olan Erkeklerin Belirlenmesi: BRCA1/2 mutasyon

taşıyıcılarında ve kontrollerde hedefe yönelik tarama –

Hasta Bilgi Formu (Versiyon 2 – 08/04/05)

Katılmaya davet ve proje ile ilgili açıklama

Sizi bir araştırma çalışmasına katılmaya davet ediyoruz. Yapılan araştırmalar, Meme Kanseri 1

(BRCA1) veya Meme Kanseri 2 (BRCA2) genlerinde değişiklik bulunan erkeklerin prostat

kanserine yakalanma risklerinin daha yüksek olduğunu göstermiştir. Bu çalışmanın amacı,

daha yüksek risk taşıyan erkeklerde prostat kanserinin erken teşhis yollarını araştırmak ve bunu

bir kontrol grubuyla karşılaştırmaktır. Bu çalışmaya davet edilmenizin iki nedeni olabilir: bir

genetik merkezinde genetik testi yaptırdıktan sonra BRCA1 veya BRCA2 genlerinizde bir

değişikliğin bulunması veya “bir kontrol” görevi üstlenmeniz. Kontrol grubundaki erkekler,

ailelerinde var olduğu bilinen bir değişiklik için genetik testi yaptırıp test sonuçları negatif çıkan

erkeklerdir. Bir kontrol grubunun olması, bu çalışmada artmış prostat kanseri riski taşıyan

insanlarda (genetik değişiklik taşıyanlar) ve şu anda genel popülasyon olarak aynı riski taşıdığı

düşünülen insanlarda (kontroller) ölçüm sonuçlarını karşılaştırmaktır.

Bu çalışma, İngiltere ve Avrupa çapında birçok merkezde yürütülmektedir. Bu çalışmanın

sonuçları, bu gen değişikliklerini taşıyan erkeklerde prostat kanserinin erken tanısına yönelik bir

program geliştirmemize yardımcı olacaktır.

Kararınızı vermeden önce, araştırmanın neden yapıldığını ve neleri kapsayacağını anlamanız

sizin için önem taşımaktadır. Lütfen, aşağıdaki bilgileri dikkatlice okuyup bunları dilerseniz

başkalarıyla ve doktorunuzla tartışınız. Anlaşılmayan noktaları bize sorabilir, bizden daha

ayrıntılı bilgi isteyebilirsiniz. Katılmayı isteyip istemediğinize düşündükten sonra karar veriniz. Bu

bilgileri okuduğunuz için teşekkür ederiz.

Çalışmanın amaçları nelerdir?

Prostat kanseri İngiltere’de erkeklerde görülen en yaygın ikinci kanserdir (akciğer kanserinden

sonra) ve yaşamları boyunca her 14 kişiden 1’inde ortaya çıkar. Yapılan çalışmalar, BRCA1

veya BRCA2 gen değişiklikleri taşıyan erkeklerin, değişiklik taşımayan erkeklere göre prostat

kanserine daha duyarlı olduklarını göstermiştir. En güncel verilere göre, BRCA1 geni taşıyan

erkeklerde prostat kanseri gelişme riski 2 kata kadar daha fazladır (bu risk daha düşük de

olabilir) ve BRCA2 geni taşıyan erkeklerde ise yaşam boyunca prostat kanseri görülme riski 5

kat daha fazladır (bu risk daha yüksek olabilir). Bu çalışmanın amaçlarından biri de, bu erkekler

için gerçek prostat kanseri riskini ortaya çıkarmaktır.

Neden çalışmaya davet ediliyorum?

Çalışmaya katılmak için davet almanızın nedeni ya BRCA1 veya BRCA2 geninde değişiklik

taşıyor olmanız, ya da ailenizde bulunan BRCA1 veya BRCA2 gen hatasını taşımayıp kontrol

olarak görev alacak olmanızdır.

Katılırsam bana ne olacak?

Katılmaya karar verirseniz, çalışmayı ayrıntılı olarak görüşüp katılmayı kabul etmeden önce

sorular sorabilmeniz için size araştırma ekibiyle bir randevu ayarlanacaktır. Zaten bir genetik

kliniğine devam gidiyorsanız, randevunuz poliklinik randevularınıza denk getirilebilir. Sizin için

uygun bir zamanda ek vizit yapılabileceği gibi, sizi evinizde de ziyaret edebiliriz. Kontrol olarak

katılan ve bu nedenle kliniğe gitmeyen erkekler için yerel bir ayarlama yapılarak örneklerin

36 of 106


Version 11 – 17/02/07

uygun şekilde alınması sağlanabilir. Çalışmaya katılmak için yapılan tüm seyahat harcamaları

geri ödenecektir.

Katılmaya kesin olarak karar verdikten sonra, sizden olur formu imzalamanız ve sağlığınız

hakkında kısa bir anket doldurmanız istenecektir. Ölçümleri etkileme olasılığına karşı, sizden

çalışmaya katılmadan birkaç ay önce yaptırmış olabileceğiniz, mesane veya bağırsak testleri

gibi üriner / prostat problemleri veya prosedürleri hakkında bilgi almak istiyoruz.

Beş yıl süreyle yılda bir kez kan ve idrar örneği vermeniz istenecektir. Kan örneği, iğne ile

koldaki bir damardan alınacak ve alınmadan önceki 4 saat boyunca bir şey yememeniz

istenecektir. İdrar örneği vermeniz için size bir kap verilecektir. Bu işlemler yaklaşık otuz dakika

zamanınızı alacaktır. Ayrıca, durumunuzu izleyebilmemiz için çalışmadan sonra 5 yıl süreyle sizi

takip etmek istiyoruz.

Lütfen, kan örneği alınmadan önceki 24 saat boyunca cinsel boşalmadan (cinsel ilişki)

kaçınınız.

Prostat Kanseri için Prostat Spesifik Antijen (PSA) testi

Kan örneğinizin bir kısmı Prostat Spesifik Antijen (PSA) düzeyinizi ölçmek için kullanılacaktır. Bu

yöntem, prostat kanserinin erken tanısı için şu anda kullanılan en iyi yoldur. PSA, prostat bezi

hücrelerinin doğal olarak ürettiği bir protein olup kana karışır. Prostat bezi büyüdüğünde,

kandaki PSA düzeyi artma eğilimi gösterir. Yaşlanma, idrar enfeksiyonları, prostat bezi

enfeksiyonu ve prostat kanseri gibi birçok nedenden ötürü PSA düzeyiniz yükselebilir. PSA

düzeyinizin yüksek çıkması halinde, prostat bezi biyopsisi (küçük doku örneği) yaptırıp

yaptırmayacağınız sorulur.

Prostat kanserine tanı koymada PSA testinin yararlı olup olmadığı konusunda uzmanlar

arasında birçok görüş ayrılığı bulunmaktadır. PSA düzeyleri yüksek olan erkeklerin yaklaşık

üçte ikisinde prostat kanseri ortaya çıkmaz. Ayrıca, PSA testi de prostat kanserini gözden

kaçırabilir. PSA testi yaptırmanın avantaj ve dezavantajlarını tartışan “Prostat Kanseri için PSA

Testi” kitapcığını okumanız önerilir.

PSA düzeyiniz yüksek bulunursa, prostat bezinize biyopsi yapılması önerilecek ve bu

amaçla, durumunuzu görüşebileceğiniz, Ürolog diye bilinen bir Uzman doktora

yönlendirileceksiniz.

Prostat bezi biyopsisi – neyi kapsar?

Prostat bezi biyopsisi, prostat kanseri için PSA’dan daha doğru sonuç veren bir testtir, fakat bir

kan testine göre daha invazivdir. Sadece PSA’nızın yüksek olması durumunda biyopsi

önerilecektir. Doktor, rektumunuza parmağını sokarak prostat bezinizi hissedebilir. Rektuma,

insan parmağından biraz daha büyük, özel olarak şekillendirilmiş kaygan bir ultrason sondası

yerleştirilir. Bu sonda, prostatı görüntülemek için ultrason dalgalarını kullanır. Doktor, doku

örneği almak amacıyla rektum duvarından ilettiği bir iğne yardımıyla ultrasonu kullanır. Prostat

kanseri aramak amacıyla on örnek alınır ve uzman bir doktor tarafından mikroskop altında

incelenir. İzninizle, araştırma amacıyla iki örnek daha almak istiyoruz. Ne yazık ki, prostat

bezinde kanser olsa bile bu durum biyopside ortaya çıkmayabilir. Bir sonraki yıl biyopsi

düzeyiniz tekrar ölçülür ve eğer PSA düzeyi belirli bir miktarda yükselme gösterirse biyopsinin

tekrarlanması gerekir.

Bu işlem bir uzman doktor tarafından poliklinikte gerçekleştirilir ve işlemden önce lokal anestezi

uygulanır. Yaklaşık 45 dakika süren bu işlem birçok kişi tarafından rahatsızlık verici, bazılarınca

da ağrı verici olarak tanımlanır. Size biyopsinin hemen öncesinde ve sonrasında enfeksiyon

37 of 106


Version 11 – 17/02/07

riskini azaltmak için kısa bir antibiyotik kürü verilir. Sonraki 24 saat boyunca bol miktarda su

içmeniz gerekir. Tarama ve biyopsiden sonra idrarınızda kan görebilirsiniz. Bu durumun iki-üç

günde ortadan kalkması gerekir, fakat on gün veya iki hafta kadar devam edebilir. Makatınızdan

kan geldiğini de görebilirsiniz. Bu durumun da bir-iki günde düzelmesi beklenir. Son olarak,

meninizde kan görebilirsiniz. Bu durum ise birkaç hafta sürebilir. Biyopsi yaptırmanın potansiyel

kısıtlılık ve komplikasyonları hakkında bilgili olmanız gerektiğinden, lütfen aşağıdaki tabloyu

dikkatlice okuyunuz:

Prostat biyopsisi yaptırmanın potansiyel kısıtlılık ve komplikasyonları

Rahatsızlık Çoğu erkek biyopsiyi rahatsızlık verici bir deneyim olarak tanımlar;

bazıları ise onu ağrı verici bulur

Anksiyete Biyopsi işlemi ciddi biçimde anksiyeteye yol açabilir. Biyopsi

sonucunuzda kanser şüphesi olduğu söylenip de kanserli

çıkmamanız olağandır. Buna “yanlış pozitif” sonuç adı verilir ve

büyük bir endişeye kapılmanıza neden olabilir.

Kanser gözden kaçabilir Kanserlerin %20’si biyopside gözden kaçırılabilir. Buna “yanlış

negatif” sonuç adı verilir.

Enfeksiyon Biyopsiden sonra %3 enfeksiyon olasılığı vardır ve bu riski

azaltmak için biyopsiden önce ve sonra antibiyotik verilir.

Kanama Biyopsi sonrası, erkeklerin yaklaşık olarak üçte birinde idrar

yaparken, dışkı yaparken veya cinsel ilişki sonrasında bir miktar

kanama görülür.

Biyopside prostat kanseri olduğum anlaşılırsa ne olacak?

Prostat kanseri olduğunuz saptanırsa, bir uzmanla birlikte tüm tedavi seçeneklerini

değerlendireceksiniz. Erken teşhis edilen prostat kanserinin en iyi nasıl tedavi edileceği

bilinmemektedir ve erken dönemde prostat kanserini tedavi etmenin düzenli check-up’lara göre

daha uzun yaşamayı sağladığı konusunda herhangi bir kanıt bulunmamaktadır. Fakat, bazı

kanserlerin durgun durumda iken tedavi edilmeleri yayılmalarını ve sorunlara yol açmalarını

önleyebilir. Çoğu prostat kanseri çok yavaş geliştiğinden, tedavinin yan etkileri erken dönemli

prostat kanserinin etkilerinden daha kötü olabilir. O nedenle, tedavi olup olmamaya karar

vermek güç olabilir. Sizinle ilgili tüm seçenekler bir uzmanla tartışılıp sizin spesifik

gereksinimlerinize uygun bir karara varılacaktır.

Prostat kanserinin tedavisi için üç ana tedavi seçeneği vardır.

� Radyoterapi: Bu tedavide ya (1) ayaktan radyoterapi kürü (genellikle 6-7 hafta süreyle

günlük olarak) uygulanır, ya da (2) yatarak prostat bezine radyoaktif çekirdekler yerleştirilir

(brakiterapi). Her iki tedavinin de yan etkileri bulunmasına rağmen, açam hastalığı iyileştirmektir.

Radyoterapi tedavisinden sonra, her 10 erkekten 2 ila altısında (%20-60) iktidarsızlık (ereksiyon

sorunları) yaşanabilir. Her 10 erkekten birinde (%10) diyare ve bağırsak sorunları ve her 20

erkekten birinde (%5) mesane sorunları görülebilir. Brakiterapi, genel anestezi altında radyoaktif

çekirdeklerin yerleştirilmesidir. Bu tedavi bir gece hastanede kalmayı gerektirir. Bu tedavinin yan

etkileri arasında hemen ortaya çıkan ve zamanla kaybolan mesane ve bağırsak sorunları

bulunur. Her 3 erkekten birinde iktidarsızlık, 100 erkekten birinde uzun dönemli mesane

problemi yaşanabilir.

� Cerrahi: Prostat bezinin alınmasını kapsayan tedavi şeklidir. Yine yan etkiler olmasına

rağmen, bundaki amaç da tedavidir. Cerrahi sonrası her 10 erkekten ikisinde (%20) bazı

mesane sorunları, her 10 erkekten 2 ila 8’inde (%20-80) ise iktidarsızlık (ereksiyon sorunları)

görülebilir.

38 of 106


Version 11 – 17/02/07

� Aktif İzlem: Kanseri izleyip çoğalmadığını kontrol etmek için düzenli sağlık kontrollerinin

yapılmasını kapsar. Avantajı, birçok erkekte radyoterapi ve cerrahinin yan etkilerini önlemesidir.

Kanserin geliştiği yolunda işaretler bulunması halinde tedavi önerilecektir. Bu yöntemin

dezavantajı, kanserin ileri evrelere geçebilmesidir. Bazı erkekler için belirsizliklerle başetmek

güçtür.

Bu çalışmanın hedeflediği yüksek risk grubunda prostat kanserinin gelişimi hakkında yeterince

bilgi yoktur. Yapılan bazı çalışmalar, BRCA1 ve BRCA2 genleri taşıyan erkeklerde prostat

kanserinin daha erken yaşta ortaya çıkabileceğini göstermektesir.

Kan ve idrar örneklerim başka hangi amaçlarla kullanılacak?

Kan ve idrar örneklerinde bulunan protein, hormon ve metabolik bileşikler de (vücudun ürettiği

maddeler) laboratuvarda incelenecektir. Bu maddelerin incelenmesinin amacı, BRCA1 ve

BRCA2 genetik değişikliklerinin vücudun işleyişi üzerindeki etkilerini daha iyi anlayabilmektir.

Kan örneğinin bir kısmı, prostat kanseri riskiyle ilişkili genetik incelemede kullanılacaktır. Bu

sadece bir araştırmadır ve sigorta ile ilgili bir kapsamı yoktur. Siz veya ailenizle ilgili klinik açıdan

önemli bir sonuca ulaşılması halinde, bu sonuç ancak, dafa önceden bunu bilmek istediğiniz

konusunda bir anlaşma yapmışsanız size bildirilecektir. Bu incelemenin daha ileri götürülmesini

isterseniz, kapsamlı bir görüşmeden sonra, yeni bir kan örneğinizin alınacağı genetik kliniğinde

yeni bir analiz yaptırmanız önerilecektir.

Bu sonuçların incelenmesi neticesinde, bu yüksek risk grubundaki erkeklerin sağlığı

iyileştirilebilir ve prostat kanseri için yeni bir tanısal test geliştirilebilir. Bu çalışma beş yıllık olup,

alınacak sonuçlar, hastalık konusunda artmış risk taşıyan erkeklerde prostat kanserini erken

saptamaya yönelik daha iyi bir sistem geliştirmemize katkıda bulunabilir.

Kan testi sonucunuz PSA düzeyinizin 3.0ng/ml’nin üzerine çıktığığını gösterirse, prostat bezi

biyopsisi yaptırmanız önerilecektir.

Katılmanın olası yararları nelerdir?

Bir birey olarak size doğrudan bir yararı olmayabilir. Erken evrede prostat kanseri teşhisi, teşhis

edilmediğinde hiçbir semptoma neden olmayacakken, tedaviden kaynaklı olarak, anksiyeteye ve

yan etkilere yol açabilir. Bunun tersine, semptomlara neden oluncaya kadar teşhis edilmeden

bekleyecekken, prostat kanserini teşhis edecek sonuçlara ulaşmamız da olasıdır; bu durumda

da erken tedavi edilmesi sağlanacaktır. Bu çalışmanın sonuçları, hastalık riski artmış erkeklerde

prostat kanserini erken evrelerde saptamaya yönelik daha iyi bir sistem geliştirmemize yardımcı

olacaktır. Bu araştırmanın sonuçları yeni tanı testleri geliştirmemizi sağlayabilir.

Katılmanın olası dezavantajları nelerdir?

Kan örneğinin alındığı bölgede, küçük de olsa, berelenme olması ihtimali vardır. Biyopsinin olası

yan etkileri yukarıda detaylı olarak anlatıldı. Bazı kişiler, kan testi ve/veya biyopsi sonucu

anksiyete yaşayabilirler, bu konuda destek verilmektedir (açıklama aşağıdadır). Bu çalışmaya

katılmakla, yüksek bir PSA düzeyinin, yukarıda açıklanan yan etki riskleri nedeniyle prostat

biyopsisiyle sonuçlanabileceğini vurgulamak isteriz. Bugün, İngiltere’de, PSA testi genel

popülasyondaki erkeklere rutin olarak önerilmemektedir.

Katılmaya karar verirsem hangi desteklerden yararlanacağım?

Araştırma hemşiresi ……….. ana temas noktanız olacaktır (telefon: …………..). Görevi,

çalışmaya katıldığınız sırada ve sonrasında size destek olmaktır. Gerektiğinde, sizi uzman bir

hemşireye veya psikolojik danışmana yönlendirecektir.

39 of 106


Version 11 – 17/02/07

Katılmak zorunda mıyım?

Çalışmaya katılmanız tamamen isteğinize bağlıdır. Katılmayı kabul edip de daha sonra fikir

değiştirip ayrılmak isterseniz bunu yapmakta serbestsiniz ve bu kararınız yararlanmakta

olduğunuz veya gelecekte alacağınız sağlık hizmetlerini etkilemez.

Katılmayı kabul etmeniz yasal haklarınızı etkilemez. Sizden aldığımız örnekler de dahil, bu

çalışmadan elde edilecek kişisel bilgiler son derece gizli tutulacaktır. Sizden izin alınarak,

çalışmaya katıldığınız aile doktorunuza bildirilecektir. Çalışmaya katılmayı kabul etmeden önce,

varsa, özel sağlık sigortanızın katılımınızdan etkilenip etkilenmeyeceğini kontrol etmelisiniz.

Benimle tekrar temas kurulacak mı?

Doldurduğunuz cevap formunda katılmak istemediğinizi belirtirseniz sizinle tekrar temas

kurulmayacaktır. Katılmaya karar vermeniz halinde ise, formunuz hakkında daha ayrıntılı

görüşmek, daha fazla bilgi vermek veya formdaki bir konunun aydınlığa kavuşturulması

gerektiğinde sizinle tekrar temas kurmak isteyebiliriz. Siz veya ailenizle ilgili bir araştırma

bulgusu sözkonusu olduğunda da sizinle temas kurulacaktır.

Çalışmaya katıldığım gizli tutulacak mı?

Araştırmaya katılmayı kabul ederseniz, yetkili bir görevli sonuçları incelemek amacıyla tıbbi

kayıtlarınıza bakabilir. Bize verdiğiniz tüm bilgiler çok gizli tutulacak, siz hariç, hiç kimse aile

üyelerinizden herhangi biriyle temas kurmayacaktır. Bilgiler, Veri Koruma Yasası hükümleri

gereğince bir veritabanında saklanacaktır. Sizden alınan tüm örnekler, sadece araştırma

ekibinin bileceği tanıtıcı kodlar kullanılarak saklanacaktır.

Çalışmanın sonuçları ne olacak?

Çalışmanın genel sonuçlarına erişilebilecek ve çalışma, araştırma yayınları şeklinde

sunulacaktır – bu yayınlarda hiç kimsenin kimliği açıklanmayacaktır.

Araştırmanın organizasyon ve finansmanını kimler sağlıyor?

Bu araştırma, Dr Ros Eeles başkanlığındaki Royal Marsden Hastanesi’nin Kanser Genetiği

Birimi bünyesindeki bir ekip tarafından organize edilmektedir. Çalışmanın finansmanı, İngiltere

Kanser Araştırma, The Ronald and Rita McAulay Vakfı ve Dr Eeles Araştırma Fonu tarafından

sağlanmaktadır.

Çalışmayı kimler inceledi?

Bu çalışma Çok-Merkezli Araştırma Etik Kurulu tarafından incelendi ve onaylandı. Çalışma

ayrıca, Royal Marsden Vakfı NHS Tröstü Klinik Araştırma Kurulu ve sizin bölgesel Etik

Kurulunuz tarafından da onaylanmıştır.

Bu bilgi yazısını okuduğunuz için teşekkür ederiz.

Daha fazla bilgi için lütfen çekinmeden iletişim kurun:

** Lütfen yerel iletişim bilgilerini girin

Cevap Formu – Lütfen zarf içindeki Damgalı Adresli Zarf ile aşağıdaki adrese geri

postalayınız:

**Lütfen yerel iletişim bilgilerini girin

……………………………………………………………………………………………….

40 of 106


Version 11 – 17/02/07

İsim:___________________________ Doğum Tarihi:____________________

Lütfen uygun gördüğünüz yerleri silin*

* IMPACT çalışmasına katılmak istiyorum. Katılma konusundaki diğer detaylar

hakkında, bir araştırma ekibi üyesinin benimle telefonla temas kurmasını istiyorum.

Benimle temas kurulabilecek telefon numarası ___________________________ ve

bana bu telefon numarasından ulaşılabilecek en uygun zaman

_______________________dır.

* IMPACT çalışmasına katılmamayı tercih ediyorum

41 of 106


Version 11 – 17/02/07

Prostat Kanseri için PSA Testi

PSA Testi yaptırmayı düşünen erkekler için bilgiler

Bu kitapcığın amacı nedir?

Prostat kanseri ciddi bir hastalıktır. Prostat

kanserinin olabileceğini önceden gösterebilen

PSA testinden isteyen erkekler yararlanabilir.

Fakat, uzmanlar PSA testinin yararlılığı

konusunda aynı fikirde değildir. PSA testinin

prostat kanseri ile ilgili olarak hayat kurtarıp

kurtarmadığı henüz bilinmemektedir. Bu

kitapcığın amacı, size PSA testi hakkında

dengeli bilgiler verip, testi yaptırıp yaptırmama

konusunda doğru kararı vermenize yardımcı

olabilmektir.

Bu bilgileri doktorunuzla veya uygulama

hemşiresi ile tartışmak isteyebilirsiniz.

Prostat Kanseri hakkında ne biliyoruz?

Prostat kanseri, erkeklerde kansere bağlı

ölümlerde en yaygın ikinci kanser türüdür.

İngiltere’de her yıl yaklaşık 22,000 erkek

prostat kanseri tanısı almakta ve bu

hastalıktan 9,500 kişi ölmektedir. Prostat

kanseri 50 yaş altındaki erkeklerde ender

görülür ve ortalama tanı yaşı 75’tir. Ailesinde

prostat kanseri öyküsü olanlarda ve Afrika

kökenli Amerika’lılarda hastalık riski daha

fazladır. Prostat kanseri Batı’da da daha

yaygındır ve bu durum diyet gibi batılı yaşam

tarzı faktörleriyle de ilişkili olabileceğini

düşündürmektedir. Prostat bezi mesanenin

altında yer alır. Prostat kanserleri, çok hızlı

gelişebildiği gibi, yavaş da gelişebilir. Yavaş

gelişen kanserler daha yaygın olup herhangi

bir belirtiye neden olmayabilirler veya yaşam

süresini kısaltmayabilirler.

Prostat kanseri, erkeklerde kanserden

ölüm nedenleri arasında ikinci sırada yer alır

Prostat kanseri, 50 yaş altı erkeklerde

ender görülür

42 of 106

What is a PSA test?

PSA testi, kanınızdaki PSA düzeyini ölçen bir

kan testidir. PSA (Prostat Spesifik Antijen),

prostat bezi tarafından üretilen ve doğal olarak

kana karışan bir maddedir. Yükselmiş PSA

prostat kanserinin erken bir göstergesi olabilir.

Bununla birlikte, kanser dışındaki başka

hastalıklar da (örneğin, prostat büyümesi,

prostatit, üriner enfeksiyon) PSA’nın

yükselmesine neden olabilir.

PSA düzeyi yükselen erkeklerin üçte ikisinde

prostat kanseri görülmez. PSA düzeyi ne

kadar yüksek olursa, kanser olasılığı o kadar

artar.

PSA testi de prostat kanserini gözden

kaçırabilir.

■ PSA testi bir kan testidir

■ Kandaki PSA düzeyinin yükselmesi, prostat

kanserinin var olduğunu gösterebilir.

■ Bununla birlikte, PSA düzeyi yüksek olan

birçok erkekte prostat kanseri ortaya çıkmaz

■ PSA testi de prostat kanserini gözden

kaçırabilir

PSA testinden sonra ne olur?

PSA testinden sonra genel olarak üç ana

seçenek vardır:

PSA düzeyi yüksek değil

■ Kanser olasılığı yok.

■ Başka adım atılması gerekmez.

PSA hafifçe yükselmiş

■ Muhtemelen kanser değil, fakat daha ileri

testler yapılabilir.

PSA kesinlikle yükselmiş

■ Nedeninin prostat kanseri olup olmadığını

öğrenmek için doktorunuz sizi bir uzmana

yönlendirecektir.


Version 11 – 17/02/07

PSA düzeyi yükselmişse, başka hangi

testler yapılacak?

PSA’nız kesin olarak yükselmişse, kanser olup

olmadığını saptamak için prostat biyopsisi

yapılması gerekir. Bunun için, rektum yoluyla

prostattan örnekler alınır. Çoğu erkek bunu

rahatsız edici bulur, bazıları için de ağrı

vericidir. Bazen komplikasyon veya enfeksiyon

ortaya çıkabilir. Prostat biyopsisi yaptıran

erkeklerin yaklaşık olarak üçte ikisinde prostat

kanseri görülmez. Ancak, biyopsiler bazı

kanserleri gözden kaçırabilir ve sonuç temiz

çıksa bile prostat kanseri endişesi devam

edebilir.

■ Kandaki artmış PSA düzeyi kansere işaret

etse de, kanserin varlığını saptamak için yine

de prostat biyopsisine ihtiyaç vardır

Prostat biyopsisi yaptıran erkeklerin yaklaşık

olarak üçte ikisinde prostat kanseri görülmez

43 of 106

Erken evrede prostat kanseri saptanmışsa,

hangi tedaviler kullanılır?

Erken evre prostat kanserinin tedavisi için üç ana

seçenek bulunur:

■ Radyoterapi: Bu tedavi, poliklinikte, prostat

bezinin bir radyoterapi kürüyle tedavi edilmesidir.

Olası yan etkilerine rağmen, amaç iyileştirmektir.

Her 10 erkeğin 2 ila 6’sında (%25-60) iktidarsızlık

(ereksiyon sorunlar) görülebilir. Her 10 erkeğin

1’inde (%10) diyare veya bağırsak, her 20 erkeğin

1’inde de (%5) mesane problemleri yaşanabilir.

■ Cerrahi: Prostat bezinin alınması için yapılan

operasyonu kapsar. Yine olası yan etkiler

bulunmasına rağmen, amaç yine iyileştirmektir.

Cerrahi sonrasında, her 10 erkeğin 2’sinde (%20)

bazı mesane sorunları, her 10 erkeğin 2 ila 8’inde

(%20-80) ise iktidarsızlık (ereksiyon problemi)

yaşanabilir.

■ Aktif izlem: Kanseri izleyip çoğalmadığını kontrol

etmek için düzenli sağlık kontrollerinin yapılmasını

kapsar. Avantajı, birçok erkekte radyoterapi ve

cerrahinin yan etkilerini önlemesidir. Kanserin

geliştiği yolunda işaretler bulunması halinde tedavi

önerilecektir. Bu yöntemin dezavantajı, kanserin

ileri evrelere geçebilmesidir. Bazı erkekler için

belirsizliklerle başetmek güçtür.

O halde, PSA testi yaptırmalı mıyım?

PSA testinin yararları PSA testinin dezavantajları

■ Test sonucu normal çıkmışsa, rahatlama ■ Kanseri gözden kaçırabilir ve yanlış rahatlama getirebilir

sağlayabilir ■ Kanser olmadığı halde, gereksiz endişeye ve tıbbi testlere

■ Belirtiler gelişmeden önce kanser teşhis edilebilir neden olabilir

■ Kanseri, tedavinin faydalı olabileceği erken bir ■ Herhangi bir semptoma neden olmayacağı veya yaşam

evrede ortaya çıkarabilir süresini azaltmayacağı halde, yavaş gelişen kanserleri

■ Tedavi başarılı ise, ilerlemiş bir kanserin sonuçları de teşhis edebilir

önlenmiş olur ■ Prostat kanserinin ana tedavileri ciddi yan etkilere sahiptir

ve tedavinin başarı garantisi yoktur

Detaylı Bilgi

PSA testi ve prostat kanseri

hakkındaki soru sormak veya daha

ayrıntılı bilgi edinmek için konuyu

doktorunuzla veya uygulama

hemşiresi ile görüşebilir veya

aşağıdaki bilgi kaynaklarından

birine bakabilirsiniz:

Prostat kanseri ve PSA testi

hakkındaki faydalı siteler:

http://www.nelc.org.uk

http://www.cancerscreening.nhs.uk

http://www.dipex.org

Kitapçık:

Understanding the PSA Test

Cancer BACUP

3 Bath Place

Rivington Street

London EC2A 3DR

Cancer BACUP Helpline:

0808 800 1234

İnternet:

http://www.cancerbacup.org.uk

Kitap:

Understanding Prostate Disorders

Professor D Kirk

British Medical Association (BMA)

ISBN:1-898205-87-6

Cancer Research UK web-sitesi:

http://www.cancerresearchuk.org

http://www.cancerhelp.org.uk

Yardım hattı: 0800 226237

Bu bilgi sayfası Oxford Üniversitesi, İngiltere Kanser Araştırma Birinci Basamak Eğitim Araştırma

Grubu’ndan Jo Brett, Dr Eila Watson, Colleen Bukach, ve Dr Joan Austoker tarafından hazırlanmıştır.

Bilgilerin oluşturulmasında, daha önce Dr Graham Easton tarafından hazırlanan bilgiler esas alınmıştır.


Version 11 – 17/02/07

EK D

BİLGİLENDİRİLMİŞ OLUR BELGESİ 1 (Antetli kağıt kullanılacaktır)

Merkez No:

Çalışma Protokol Numarası:

Etik Protokol Numarası:

Bu çalışmaya ait Hasta Kimlik Numarası:

Proje Adı: Prostat kanserine genetik yatkınlığı olan erkeklerin belirlenmesi:

BRCA1/2 mutasyon taşıyıcılarında ve kontrollerde hedefe yönelik tarama.

Baş Araştırmacının Adı: Dr Rosalind Eeles

Lütfen kutuları işaretleyin

1. Yukarıdaki çalışmaya ait ………………… tarihli (versiyon………) bilgi formunu

okuyup anladığımı ve soru sorma fırsatı bulduğumu teyit ederim.

2. Çalışmaya gönüllü olarak katıldığımı, istediğim zaman neden belirtmeksizin

çalışmadan ayrılmakta özgür olduğumu ve tıbbi bakım ve yasal haklarımın bundan

etkilenmeyeceğini anladım.

3. Çalışmanın doğru biçimde yürütüldüğünün kontrol edilmesi için tıbbi kayıtlarıma

erişilebilmesine izin vermek istiyorum. Gizliliğin korunacağı konusunda bana güvence

verildi.

4. Bu çalışma için alınacak örneklerin, topluluk dışında, İyi Klinik Uygulama kurallarına

uyan başka bir merkeze gönderilebileceğini anlıyorum.

5. Aile doktoruma bu çalışmaya katıldığımın bildirilmesini kabul ediyorum.

6. Kan ve idrar örneklerimi karşılıksız olarak verdiğimi ve bunların kalıcı olarak araştırma

ekibi tarafından saklanabileceğini anlıyorum.

7. Gelecekte bana ait örneklerde klinik olarak anlamlı gen değişiklikleri saptanırsa, ben /

yakınım bundan haberdar olmak istiyoruz

8. Geçmişte geçirdiğim ilgili müdehaleleri ve gelecekte göreceğim tedavilerin sonuçlarını

inceleyebilmeleri için araştırma ekibinin tıbbi kayıtlarıma erişebilmesini istiyorum

9. Yukarıdaki çalışmaya katılmayı kabul ediyorum.

10. Bu çalışmanın sonuçlarının bana bildirilmesini istiyorum/istemiyorum.

(uygun olmayan seçeneği silin).

_______________________ ____________ ____________________

Hasta Adı Tarih İmza

_______________________ ____________ ____________________

Olur alan kişinin Adı Tarih İmza

(Baş Araştırmacı değilse)

_______________________ ____________ ____________________

Baş Araştırmacı Tarih İmza

1 kopya Hastaya, 1 kopya Baş Araştırmacıya, 1 kopya Hastane Kayıtları için

44 of 106


Version 11 – 17/02/07

BİLGİLENDİRİLMİŞ OLUR BELGESİ 2 (Antetli Kağıt kullanılacaktır)

Merkez No:

Çalışma Protokol Numarası:

Etik Protokol Numarası:

Bu çalışmaya ait Hasta Kimlik Numarası:

Proje Adı: Prostat kanserine genetik yatkınlığı olan erkeklerin belirlenmesi:

BRCA1/2 mutasyon taşıyıcılarında ve kontrollerde hedefe yönelik tarama.

Baş Araştırmacının Adı: Dr Rosalind Eeles

Lütfen Kutuları İşaretleyin

1. Yukarıdaki çalışma protokolünün bir parçası olarak prostat bezi biyopsisi yaptırmayı ve

ve karşılaşabileceğim potansiyel durumların benimle görüşüldüğünü kabul ediyorum

2. Araştırma amacıyla fazladan iki biyopsi örneği alınmasını, bunları karşılıksız olarak

vereceğimi ve araştırma ekibinin bunları kalıcı olarak saklayabileceklerini kabul

ediyorum

3. Çalışmanın doğru biçimde yürütüldüğünün kontrol edilmesi için tıbbi kayıtlarıma

erişilebilmesine izin vermek istiyorum. Gizliliğin korunacağı konusunda bana güvence

verildi.

4. Bu çalışma için alınacak örneklerin, İyi Klinik Uygulama kurallarına uyan başka bir

merkeze gönderilebileceğini anladım.

5. Bu biyopsinin ve gelecekteki muhtemel tedavimin sonuçlarını incelemeleri için

araştırma ekibinin tıbbi kayıtlarıma erişebilmesine izin vermek istiyorum

6. Çalışmaya gönüllü olarak katıldığımı, istediğim zaman neden belirtmeksizin

çalışmadan ayrılmakta özgür olduğumu ve tıbbi bakım ve yasal haklarımın bundan

etkilenmeyeceğini anladım.

_______________________ ____________ ____________________

Hasta Adı Tarih İmza

_______________________ ____________ ____________________

Olur alan kişinin Adı Tarih İmza

(Baş Araştırmacı değilse)

_______________________ ____________ ____________________

Baş Araştırmacı Tarih İmza

1 kopya Hastaya, 1 kopya Baş Araştırmacıya, 1 kopya Hastane Kayıtları için

45 of 106


Version 11 – 17/02/07

EK E

TIBBİ ÖYKÜ ANKETİ

Sizden alabileceğimiz örnekler de dahil, bu çalışmadan elde edilecek kişisel bilgiler kesinlikle

gizli tutulacaktır.

Merkez Adı: ___________________________________________________________

Merkez Kodu: Çalışma Numarası:

Ünvan: _______ İsim(ler): _____________________________________________

Soyadı _______________________________________________________________

Doğum Tarihi: - -

Gün Ay Yıl

Çalışma başlangıcındaki Yaş:

İrtibat Adresi:_________________________________________________________

_______________________________________________________________________

İrtibat Numara(ları): _______________________________________________________

Lütfen sadece bir kutuyu işaretleyin:

1. Aşağıdakilerden hangisine ait olduğunuzu düşünüyorsunuz?

Beyaz

Beyaz İngiliz

Diğer bir Beyaz köken Belirtiniz………………

Karışık

Beyaz ve Siyah Karayipli

Beyaz ve Siyah Afrikalı

Beyaz ve Asyalı

Diğer bir Karışık köken Belirtiniz………………………

Asyalı veya Asyalı İngiliz

Hindistanlı

Pakistanlı

Bangladeşli

Başka Asya kökenli Belirtiniz………………………

Siyah veya Siyah İngiliz

Karayipli

46 of 106


Version 11 – 17/02/07

Afrikalı

Başka Siyah kökenli Belirtiniz………………………

Çinli veya başka etnik grup

Çinli Belirtiniz………………………

Diğer Belirtiniz………………………

Tıbbi Geçmiş

2. Herhangi bir Alerjiniz var mı?

Evet Belirtiniz………………………………….

Hayır

3. Aşağıdaki sağlık sorunlarından herhangi biri var mı veya geçmişte oldu mu?

a) Kalp sorunları Evet Belirtiniz…………………………………………..

Hayır

b) İnme Evet Belirtiniz……………………………………………..

Hayır

c) Böbrek sorunları Evet Belirtiniz……………………………………………..

Hayır

4. Hiç kanser tanısı aldınız mı?

Evet Kanserin detayları…………………………………………………..

Tanı yaşı……………………………………………………………..

Hayır

Bilinmiyor

5. İdrar yapma sorunları yaşıyor musunuz? (örneğin – yavaş idrar akışı, idrar yaparken acı

duyma, idrarda kan, geceleri sık sık idrara çıkma ihtiyacı)

Evet Belirtiniz………………………………………………………..

Hayır

6. Hiç rektal muayeneden geçtiniz mi?

Hayır

Bir aydan daha yakın zamanda

1-2 Ay önce

2-5 Ay önce

5 Aydan daha fazla zaman önce

Bilinmiyor

7. Evet ise, bu muayeneyi kim yaptı?

Ürolog

Aile Hekimi

Diğer Belirtiniz………………………………………………….

Geçersiz

8. Hiç PSA testi yaptırdınız mı? (Cevabınız Evet ise A9’a, Hayır ise A11’e geçin)

Evet Ne zaman?…………………………………………………

Hayır

Bilinmiyor

47 of 106


Version 11 – 17/02/07

9. PSA testini neden yaptırdınız?

Aile Hekiminin isteğiyle

Hasta isteğiyle

Hastanedeki tedavi gereği

Özel sağlık kontrolünde

Diğer Belirtiniz…………………………………………

Bilmiyorum

10. Tıbbi kayıtlarınızdan PSA testinizin sonucunu kontrol etmemizden memnun musunuz?

Evet

Hayır

11. Hiç barsağınıza kamera yerleştirilmesi yoluyla tıbbi bir testten geçtiniz mi (Kolonoskopi,

Sigmoidoskopi)?

Evet Nedeni ve Tarihi………………………………………

Hayır

Bilinmiyor

12. Hiç mesanenize kamera yerleştirilmesi yoluyla tıbbi bir testten geçtiniz mi (Sistoskopi)?

Evet Neden, Sonuç ve Tarih………………………………

Hayır

Bilinmiyor

13. Geçmişte Prostatit geçirdiniz mi (prostat bezi enflamasyonu)?

Evet Neden, Sonuç ve Tarih………………………………

Hayır

Bilinmiyor

14. Geçmişte Üriner Sistem Enfeksiyonu geçirdiniz mi (idrar yolu enfeksiyonu)?

Evet Tarih……………………………………………………

Hayır

Bilinmiyor

15. Benign Prostat Hiperplazisi (prostat büyümesi) hastalığınız var mı?

Evet Detaylar……………………………………………….

Hayır

Bilinmiyor

16. Hiç prostat bezi biyopsisi yaptırdınız mı?

Evet Tarih…………………………………………………….

Hayır

Bilinmiyor

17. Hiç prostat kanseri tanısı aldınız mı?

Evet

Hayır

Bilinmiyor

18. Hiç prostat bezinize operasyon uygulandı mı?

Evet

48 of 106


Version 11 – 17/02/07

Hayır

Bilinmiyor

19. Hiç sterilize edildiniz mi (vazektomi ameliyatı oldunuz mu)?

Evet

Hayır

Bilinmiyor

20. Şu anda hangi ilaçları kullanıyorsunuz?

…………………………….………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………

21. Yukarıda yer verilmemiş herhangi bir tıbbi rahatsızlığınız var mı (örneğin diyabet,

epilepsi)? Lütfen

Belirtiniz ..………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………

Aile Geçmişi

22. Ailenizde değişikliğe uğrayan gen hangisidir?

Meme Kanseri 1 geni (BRCA1)

Meme Kanseri 2 geni (BRCA2)

Bilinmiyor

22. Gen değişikliği taşıyor musunuz?

Evet

Hayır

Bilinmiyor

23. Ailenizde daha önce prostat kanseri olan var mı?

Evet Kim?……………………………………………………………

Tanı sırasındaki yaşı………………………………………………..

Hayır

Bilinmiyor

Demografik veriler

24. Çalışma durumunuz nedir?

Aktif ücretli çalışan

Emekli gönüllü çalışan

Emekli

İşsiz ve iş arayan

Hastalık veya sakatlık nedeniyle işsiz

25. Şu anki / son iş ünvanınız……………………………………..……….

Geçersiz

49 of 106


Version 11 – 17/02/07

26. Şimdiki / geçmişteki çalışma şekliniz

Tam zamanlı

Kısmi zamanlı

27. Şimdiki / geçmişteki statünüz

İşveren

Çalışan

Serbest meslek sahibi

28. Kazanılmış vasıflar (en yüksek düzeyi işaretle)

O Düzeyi / GCSE

A Düzeyi

HND / BTEC

NVQ

Lisans

Yüksek Lisans

Hiçbiri

Diğer Belirtiniz…………………………………………

29. Sigara içiyor musunuz?

No

Evet, içiyorum Sigara içilen yıl sayısı & yaklaşık günlük sigara sayısı…..

Eskiden içiyordum Sigara içilen yıl sayısı & yaklaşık günlük sigara sayısı…..

30. Alkol tüketimi

Lütfen haftada tükettiğiniz yaklaşık alkol birim sayısını kutuya yazınız (1 birim

yaklaşık çeyrek litre biraya, küçük bir kadeh şaraba veya bir ölçek sert alkollü içkiye

eşittir).

31. Lütfen boyunuzu yazınız ……… feet ……. inç VEYA ….. metre

32. Lütfen kilonuzu yazınız …… stone ...... libre VEYA ……… kg

Lütfen ailenizde bulunan mutasyonun pozisyonunu gen raporunda yazıldığı şekilde belirtiniz:

Lütfen aşağıdaki alana imzanızı atıp, bu anketi doldurduğunuz tarihi yazınız – teşekkür

ederiz.

İmza …………………………………………………………….

Tarih - -

Gün Ay Yıl

Bu ankete zaman ayırdığınız için teşekkür ederiz. Bu soruları yanıtlamakla ilgili

herhangi bir güçlük yaşıyorsanız veya çalışma hakkında başka sorularınız varsa lütfen

bizimle temas kurmaktan çekinmeyiniz:

50 of 106


Version 11 – 17/02/07

**Lütfen yerel iletişim bilgilerini giriniz

51 of 106


Version 11 – 17/02/07

EK F

AİLE ÖYKÜSÜ ANKETİ

52 of 106


Version 11 – 17/02/07

LÜTFEN BU FORMU DOLDURUP ARAŞTIRMA EKİBİNE GÖNDERİN:

ADRES…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Bu tabloda verdiğiniz bilgiler soyağacınızı çizmek için kullanılacaktır. Bu nedenle, etkilenmemiş olanlar da dahil, yakın akrabalarınız hakkında ayrıntılı bilgi vermeniz bize

kolaylık sağlayacaktır. Ayrıca, bu anketin bir kopyasını kendiniz için saklamanız yararlı olabilir.

Aileniz

Doğum Yaşıyor Ölüm Kanser

Tanı

Cerrahi Diğer Ciddi

Tam İsim

E/K* Tarihi E/H** Tarihi E/H* Kanser Bölgesi Sırasındaki Uygulanmışsa, Hastalıklar

Yaş Hastaneler & Tarih

Çocukla

r

Erkek

Ve

Kız

Kardeşler

Ö/Ü/E*

Ö/Ü/E

Ö/Ü/E

Ö/Ü/E

Ö/Ü/E

* E/K – Erkek/Kadın Ö/Ü/E – Lütfen, kardeşleri Öz/Üvey/Evlatlık şeklinde belirtin. Üveyse, ilgili kardeşle

** E/H – Evet/Hayır ortak ebeveyninizi belirtin.

53 of 106


Version 11 – 17/02/07

Annenizin Ailesi Tam İsim(ler) Doğum

Tarihi

Anneniz

Annenizin Kız

Kardeşleri

1. Ö/Ü/E•

2. Ö/Ü/E

3. Ö/Ü/E

4. Ö/Ü/E

5. Ö/Ü/E

Annenizin Erkek

Kardeşleri

1. Ö/Ü/E

2. Ö/Ü/E

3. Ö/Ü/E

4. Ö/Ü/E

5. Ö/Ü/E

Annneanne

(Annenizin

Annesi)

Dede (Annenizin

Babası)

Babanızın Ailesi Tam İsim(ler) Doğum

Tarihi

Yaşıyor

E/H*

Yaşıyor

E/H*

Ölüm

Tarihi

Ölüm

Tarihi

Kanser

E/H*

Kanser

E/H*

Kanser Bölgesi Tanı

Sırasındaki

Yaşı

Cerrahi

Uygulanmışsa,

Hastaneler & Tarih

Diğer Ciddi

Hastalıklar

* E/K – Erkek/Kadın Ö/Ü/E – Lütfen, kardeşleri Öz/Üvey/Evlatlık şeklinde belirtin. Üveyse, ilgili kardeşle

** E/H – Evet/Hayır ortak ebeveyninizi belirtin.

54 of 106

Kanser

Bölgesi

Tanı

Sırasındaki

Cerrahi

Uygulanmışsa,

Diğer Ciddi

Hastalıklar


Version 11 – 17/02/07

Babanız

Babanızın Kız

Kardeşleri

1. Ö/Ü/E*

2. Ö/Ü/E

3. Ö/Ü/E

4. Ö/Ü/E

5. Ö/Ü/E

Babanızın Erkek

Kardeşleri

1. Ö/Ü/E

2. Ö/Ü/E

3. Ö/Ü/E

4. Ö/Ü/E

5. Ö/Ü/E

Babaanne

(Babanızın

Annesi)

Büyükbaba

(Babanızın

Babası)

Kuzenleriniz, Kız

ve Erkek

Yeğenleriniz

Tam İsimler E/K Ebeveyn Adı Doğum

Tarihi

Yaşıyor

E/H*

Yaşı Hastaneler & Tarih

* E/K – Erkek/Kadın Ö/Ü/E – Lütfen, kardeşleri Öz/Üvey/Evlatlık şeklinde belirtin. Üveyse, ilgili kardeşle

** E/H – Evet/Hayır ortak ebeveyninizi belirtin.

55 of 106

Ölüm

Tarihi

Kanser

E/H*

Kanser

Bölgesi

Tanı

Sırasındaki

Yaşı

Cerrahi

Uygulanmışsa,

Hastaneler

& Tarih

Diğer Ciddi

Hastalıklar


Version 11 – 17/02/07

Kız Kardeşinizin

Çocukları

1. Ö/Ü/E

2. Ö/Ü/E

3. Ö/Ü/E

4. Ö/Ü/E

Erkek

Kardeşinizin

Çocukları

1. Ö/Ü/E

2. Ö/Ü/E

3. Ö/Ü/E

4. Ö/Ü/E

Kanser veya

Başka Ciddi

Hastalıkları olan

Başka

Akrabaların

Çocukları

Lütfen bireyin

sizinkiyle olan

ilişkisini

olabildiğince

açık biçimde

belirtin

* E/K – Erkek/Kadın Ö/Ü/E – Lütfen, kardeşleri Öz/Üvey/Evlatlık şeklinde belirtin. Üveyse, ilgili kardeşle

** E/H – Evet/Hayır ortak ebeveyninizi belirtin.

56 of 106


Version 11 – 17/02/07

Varsa, diğer bilgileri ekleyiniz.

Etnik kökeniniz nedir?

Danimarka

Hollanda

Hindistan

İrlanda

Yahudi EVET/HAYIR Evet ise, Aşkenazi mi, Sefarad mı olduğunuzu belirtin

Polonya

İskoçya

Diğer (lütfen belirtin)

Doğduğunuz ülke:

Ailenizden başka bir genetikçiye görünen oldu mu?

Evet ise, kime ve nerede?

* E/K – Erkek/Kadın Ö/Ü/E – Lütfen, kardeşleri Öz/Üvey/Evlatlık şeklinde belirtin. Üveyse, ilgili kardeşle

** E/H – Evet/Hayır ortak ebeveyninizi belirtin.

57 of 106


Version 11 – 17/02/07

Tüm örnekler için kan alma zamanı şöyledir:-

EK G

ÖRNEK TOPLAMA KILAVUZU -

Hazırlayan Professor H Lilja & Dr Penny Wilson

a) Prostat manipüle edilmeden önce

b) Cinsel boşalmadan en az 24 saat sonra (24 saat içinde olmuşsa zamanı belirtilmelidir)

c) Prostatit çözüldükten 6 hafta sonra

Her merkezin her bir örnek için tutması gereken kayıtlar:-

a) Örneği almak için kullanılan tüp (tüpün tipi ve üreticisi hakkındaki tüm bilgiler yer

almalıdır)

b) Tüm örnek manipülasyonları, örneğin:

a. Kanın alındığı zaman

b. Santrifüj zamanı ve ısısı (uygunsa)

c. Saklama zamanı ve ısısı

Kullanılan PSA testinin detayları:

1) Üretici (örneğin DPC, Roche, Bayer)

2) Kit (örneğin DPC IMMULITE Üçüncü Jenerasyon testi)

3) Kit Parti numarası:

Toplanacak örnekler:

(*) işaretli örnekler opsiyoneldir. Merkezler, istedikleri kadar opsiyonel çalışmaya katılabilirler.

Toplanan örnekler kesinlikle 24 saatten fazla (yani 1 gün) oda sıcaklığında ve +4oC’de

saklanmamalıdır.

1) Lokal PSA testi için örnek toplama (normal koşullarda serum kullanılır, fakat bazı

merkezler plazmayı öneren testleri kullanabilir. Bu bölümde her ikisini toplamaya

gerek yoktur)

Hacim: 5 - 7mL kan

Serum için: Düz tüp

Plazma için: merkezin kullandığı ve PSA testinin üreticisi tarafından önerilen

antikoagülan tüpler

Serum için:

Kanın 30 ile 90 dakika arasında 4

58 of 106

o C’de pıhtılaşmasına izin verin.

15 dakika süreyle ~1900g’de santrifüj uygulayın. (Tipik klinik santrifüjde ~1900g

~3400rpm’ye eşittir. Özel rotor ve taşıyıcılar için üretici bilgilerine bakınız)

Serumu steril pipet kullanarak boşaltınız


Version 11 – 17/02/07

*PSA belirleninceye kadar 0.5mL’nin alikotu serumun geri kalan kısmıyla aynı şekilde

işlem görmeli ve daha sonra -20 o C’de dondurulmalıdır

Rutin PSA tespiti ve Aile Hekimi/klinisyen tarafından istenen diğer testler için serumun

merkezin klinik laboratuvarına gönderilmesi gerekmektedir

Plazma için:

Örnek, kan alındıktan sonra en kısa sürede işlenmelidir. 15 dakika süreyle ~1900g’de

santrifüj uygulayın. (Tipik klinik santrifüjde ~1900g ~3400rpm’ye eşittir. Özel rotor ve

taşıyıcılar için üretici bilgilerine bakınız)

Plazmayı steril pipet kullanarak boşaltınız

*PSA belirleninceye kadar 0.5mL’nin alikotu plazmanın geri kalan kısmıyla aynı

şekilde işlem görmeli ve daha sonra -20 o C’de dondurulmalıdır

Rutin PSA tespiti ve Aile Hekimi/klinisyen tarafından istenen diğer testler için

plazmanın merkezin klinik laboratuvarına gönderilmesi gerekmektedir

2) Rutin kalite kontrolü için serum

Hacim: 5 - 7mL

Toplama tüpleri: Düz

Alikotlar: 2 x 0.5mL, 5 x 0.25 mL, örneğin sonu için olabildiğince çok 0.1mL’lik

alikotlar. (Alikotlu örnekleri saklamak için 1.8mL’lik Nunc Cryotubes tüpleri

kullanılmalıdır)

Saklama: Serum yukarıda belirtildiği şekilde hazırlanmalı ve -20 o C veya daha soğuk

bir ısıya transfer edilmelidir (lütfen ısıyı not edin). Örnekler, 24 saate kadar 4 o C’de

saklanabilir (bu durum sorun yaratıyorsa 48 saate çıkarılabilir)

Nakil: Örneklerin kuru buz üzerinde, üç ayda bir Kanser Araştırma Enstitüsü’ne

gönderilmesi gerekmektedir

3) Prof. Lilja’nın laboratuvarında PSA, Hk2 ve yeni marköri de içeren rutin testler

için plazma

Hacim: 5-7 mL

Toplama tüpleri: Li-Heparin

Alikotlar: örnek sonu için olabildiğince çok sayıda alikot x 0.5mL.

Saklama: Plazma yukarıda belirtildiği şekilde hazırlanmalı ve -20 o C veya daha soğuk

bir ısıya transfer edilmelidir (lütfen ısıyı not edin). Örnekler, 24 saate kadar 4 o C’de

saklanabilir (bu durum sorun yaratıyorsa 48 saate çıkarılabilir)

Nakil: Örneklerin kuru buz üzerinde, üç ayda bir Kanser Araştırma Enstitüsü’ne

gönderilmesi gerekmektedir

4) *Proteomik çalışmalar için serum- bu kısım için, işlem süresi bakımından tüm

örnekleri aynı şekilde işlemek önem taşımaktadır

Hacim: 5-7mL

Toplama tüpü: Düz

59 of 106


Version 11 – 17/02/07

Kanı oda sıcaklığında tam olarak 60 dakika pıhtılaşmaya bırakın.

Örneklere 15 dakika süreyle 4 o C’de santrifüj uygulayın

Tüpü buz üzerine yerleştirin. Serumu steril bir pipetle boşaltıp hemen buz üzerinde

0.5mL’lik alikotlara ayırın

Alikotları mümkün olan en kısa sürede - ideal olarak santrifüjden sonraki 1 saat

içerisinde - - 70 o C, veya daha soğuk bir dondurucuya transfer edin

Nakil: Örneklerin kuru buz üzerinde, üç ayda bir Kanser Araştırma Enstitüsü’ne

gönderilmesi gerekmektedir

5) *Proteomik çalışmaları için plasma

Hacim: 5-7mL

Toplama tüpü: Li-Heparin

Plazma alındıktan sonra tüpü buz üzerine yerleştirin

15 dakika süreyle 4 o C’de santrifüj uygulayın

Tüpü buz üzerine yerleştirin. Plazmayı steril bir pipetle boşaltıp hemen 0.5mL’lik

alikotlar halinde buz üzerine yayın.

Alikotları mümkün olan en kısa sürede - ideal olarak santrifüjden sonraki 1 saat

içerisinde - - 70 o C, veya daha soğuk bir dondurucuya transfer edin

6) *Genomik çalışmaları için DNA

Hacim: ~ 6mL

Toplama tüpü: EDTA

Tüpler -70 o C veya daha soğuk ortamda saklanmalıdır. Tüplere santrifüj uygulamak

gerekmez. Tüpler -70 o C’ye transfer edilmeden önce, iki haftaya kadar -20 o C’de

bırakılabilir

Nakil: Örneklerin kuru buz üzerinde, üç ayda bir Kanser Araştırma Enstitüsü’ne

gönderilmesi gerekmektedir

7) *Ekspresyon çalışmaları için RNA - PAXgene Kan RNA tüp Sistemini kullanma

Hacim: 2 x 2.5mL

Toplama tüpleri: PAXgene Kan RNA Tüpleri

PAXgene tüpüne kan alındıktan sonra, tüpün 8-10 kere ters çevirilip dik olarak

saklanması gerekir. Örnekler –70 o C’de saklanmadan önce bir gece oda ısısında

bekletilmelidir. Her zaman olduğu gibi, işlemin olabildiğince tutarlı bir şekilde

gerçekleştirilmesi önemlidir

The PAXgene Kan RNA Tüpleri polistiren tepside değil, yalnızca tel rafta

dondurulmalıdır. Tüpler, kan alındıktan sonra 18-24 saat içinde dondurulmalıdır.

Nakil: Örneklerin kuru buz üzerinde, üç ayda bir Kanser Araştırma Enstitüsü’ne

gönderilmesi gerekmektedir

60 of 106


Version 11 – 17/02/07

8) *Lenfosit Ekstraksiyonu

Hacim: 10mL

Toplama tüpü: Lityum Heparin

Alınan kan 24 saate kadar karanlık ortamda, oda sıcaklığında saklanabilir. 50mL’lik

falkon tüpüne aktarıp 10mL PBS Dulbecco A solüsyonu ekleyin. Kanın altına 10mL

lenfoprep yerleştirip 30 dakika süreyle 2000rpm’de santrifüj uygulayın (~500g, özel

rotor ve taşıyıcılar için üretici bilgilerine bakın). Üst tabakayı ve buffy-coat tabakasını

alın. 50mL’lik falkon tüpüne aktarıp eşit hacimde PBS Dulbecco A solüsyonu ekleyin.

10 dakika süreyle 1200rpm’de santrifüj uygulayın (~250g, özel rotor ve taşıyıcılar için

üretici bilgilerine bakınız). Peleti çözmek için süpernatan tabakayı atıp tıpayı çıkarın.

Saklama: Pelete dondurucu karışım (her örnek için 2.7mL Fötal buzağı serumu ve

0.3ml (%10) DMSO) ekleyip karıştırın. Her bir dondurma flakonuna 1.5mL aktarıp bir

gece boyunca -70˚C’de dondurucu kapta beklettikten sonra sıvı nitrojen dondurucusuna

aktarın.

9) *İdrar alma

Hacim: üniversal plastik kaplarda 1 x ~ 10mL alınır.

Alikotlar 5 x 1.8ml’lik Cryotubes tüplerde

İdrar, en kısa zamanda -70 o C veya daha soğuk ısıda dondurulmalıdır. Tüpler donarken

genleşme nedeniyle çatlayabileceği için plastik kapları ağzına kadar doldurmayın.

Nakil: Örneklerin kuru buz üzerinde, üç ayda bir Kanser Araştırma Enstitüsü’ne

gönderilmesi gerekmektedir

10) Proteomik için İdrar

İdrar örneğine 5 dakika süreyle 4 o C ısıda 1600g’lik santrifüj uygulayın

600 mL’lik idrarı 1.8mL’lik cryotube tüpüne yerleştirin

Aynı tüpe 900 mL denaturing buffer * ekleyin

Bu karışımdan 3 cryo tüpüne 0.5 mL’lik alikotlar ayırın.

-80 o C’de dondurun.

Yeni bir 600 mL’lik idrar ve 900mL’lik buffer ile tekrarlayın

Denaturing Buffer Hazırlama:

Gerekli şeyler: 9M üre ve %2 CHAPS/ 50mM pH 9.0

10ml için:

5.4g üre

0.2g CHAPS

10mls Su

61 of 106


Version 11 – 17/02/07

EK H

PROSTAT BİYOPSİLERİNİ İŞLEME VE BİLDİRME

Hazırlayan Professor Chris Foster

1. Kor Sayısı

ABD ve Avrupa’da yayınlanan bir çok rapor “sekstan” örnekleme yöntemlerinin ilk biyopside

kanserlerin önemli bir yüzdesini “gözden kaçırdığını” ve yaygın biyopsi yaklaşımının daha yüksek

oranda tanı sağladığını teyit etmiştir. Bu çalışmalarda önerilen kor sayısı minimum 8 kor ile yaygın

biyopsi şeması arasında değişkenlik göstermektedir. Birçok rapor 10-12 koru desteklemektedir 1-7 .

Bir hastada benimsenecek kesin tekniğin, radyografik anormalliklerin prostat içerisinde saptanıp

saptanmadığına veya prostat biyopsisinin yüksek bir PSA veya dijital rektal anormallik

saptandıktan sonra “kör” bir tarama prosedürü olarak uygulanıp uygulanmadığına bağlı olduğu

ileri sürülebilir. Bununla birlikte, standart, protokol tabanlı bir prosedürün, doğru biçimde

uygulandığında, prostat kanserlerinin çoğu için temel bilgileri ortaya çıkarması, yerini ve haritasını

belirlemesi gerekir. İlk biyopside, minimum 8 kor alınmalıdır 8 . Ayrıca, perifer bölgedeki

hipoekoik alanlardan da örnekleme yapılması gerekir 9 . Önceki sekstan biyopsilere ek olarak

yapılan iki yan biyopsi ile %15 daha prostat kanseri tanısı konabilmektedir. Eldeki kanıtlar

ışığında, yeni bir prostat kanserine optimum tanı koymak için, standart 10-korlu bir biyopsi

prosedürü uygulanması önerilir 10 .

2. Korların Lokasyonu, Anatomik Kaynağı

Yukarıda sözü edilen tüm çalışmalar, ön kısımdaki “boynuzlar” ve apeks de dahil olmak üzere,

prostatın en lateral “subkapsüler” periferik bölgesine biyopsi yapıldığında, kanser tanı başarısının

önemli ölçüde arttığını bildirmiştir. Değişik çalışmalara göre, bu kompartmanların örneklenmesi

sekstan yanlış negatif oranını %25-35’lere kadar düşürmekte, yeni bir rapora göre de, yaygın

biyopsi uygulaması PSA ve yaşa bağlı tanı oranlarını minimum düzeye indirmektedir. Presti ve

arkadaşlarının oluşturduğu şemanın modifiye biçimi olan önerilen şema 10 biyopsiden (6 sekstan

ve her bir yandan 2 lateral ve apikal) oluşmaktadır 11 . Bu yaklaşım, biyopsi şemasını 6 merkezi

kor ile sınırlandırarak lateral periferik bölgelerin önemine işaret etmektedir 12 . Lateral ve apikal

yerleşime önem veren bu 10-korlu biyopsi protokolü ile periferik bölge kanserlerinin teşhisi

kolaylaşacaktır. Çünkü muhtemelen birçok kanser perifer kaynaklıdır 11 . Periferik bölgedeki

hipoekoik alanlar biyopsi stratejisine dahil edilmelidir. Ayrıca, sertleşmiş veya şüpheli alanların

dijital kontrollü biyopsilerinin yapılması da gerekli olabilir. Kanser tanı oranını maksimum düzeye

çıkarmaya dönük öneriler arasına transisyon ve lateral periferik bölgeler gibi daha fazla sayıda

bölgeyi kapsama eğilimi gösteren stratejiler de eklenmiştir 13, 14 .

3. Bez Hacmi Değerlendirmeleri

Prostat kanserini büyük prostatlarda teşhis etmek genellikle küçük olanlara göre daha güçtür.

Yapılan çalışmaların çoğu büyük prostatlardan daha fazla kor almanın kanser tanı oranını

artırabileceğini söylese de, 750 hastayı kapsayan yeni bir rapora göre, bez hacmi ile daha büyük

bezlerde prostat kanseri tanısı koyma başarısı arasında ters yönlü bir ilişki bulunmaktadır, ki bu

önerme daha fazla kor biyopsisinin değerini tartışmalı hale getirmektedir 1 . Bu durumda, büyük

hacimli bezlerden daha fazla sayıda biyopsi koru almak yararlı olabilir. Fakat, böyle bir varsayımı

destekleyecek objektif, kanıta dayalı veri henüz mevcut değildir.

62 of 106


Version 11 – 17/02/07

4. Korların Uzunluk ve Çapı, Kullanılan İğnelerin Tipi

Doğru korlar elde etmek için uygun tanısal malzemelerin temini önemlidir. Bu tamamen,

kullanılan iğne biyopsi tabancasının tipine ve operatörün becerisine bağlıdır. Eğitim ve etkinlik

değerlendirmesi denetleme yoluyla izlenmelidir.

5. Patolojik Muayeneye Gönderildiklerinde Her Bir Korun Kaynak Kimliğinin Korunması

Laboratuvardaki iş yükünü hafifletmek için, prostatın belirli bir tarafının üst, orta ve alt kısmından

alınan korların tek bir kap içinde teslim edilip toplu olarak rapor edilmesi önerilmektedir. Böyle bir

protokolün benimsenmesi doğru değildir ve Dünya Sağlık Örgütü 15 ile Avrupa tüzüklerine 16

aykırıdır. Kullanılan protokol ne olursa olsun, biyopsi örneklerinin teslim ve patoloji bildirimi

sırasında taraf (sağ/sol) esas alınarak ayrılmaları önemlidir. Örnekleme protokolü modifiye

edilerek alınan örnekler (el ile hissedilebilen anormal bölgeden alınacak birkaç kor), işleme tabi

tutulmak ve raporlanmak üzere ayrı olarak yönlendirilmeli ve saklanmalıdır.

Birçok laboratuvarda histopatoloji iş yükünün fazla olduğu kabul edilse de; hız, işleri kısaltmak,

yararlılık ya da sadece örnek işlem sürecinin teknik yönlerini kolaylaştırmak uğruna standartları

tehlikeye atmak için hiçbir geçerli neden sunulamaz.

Bir hastayı, lokasyon-spesifik tedavi (örneğin radikal prostatektomi ya da seçici radyoterapi) için

potansiyel aday olarak değerlendirmek, birçok farklı klinik, radyolojik ve patolojik kaynaktan

kapsamlı biçimde veri toplanmasını gerektirir. Bu değerlendirme için önemli olan şey, teşhis

edilmiş bir prostat kanserinin kesin yerinin ve olası boyutunun ayrıntılı olarak anlaşılmasıdır. Bu

nedenle, her bir prostat doku kor biyopsisi tek bir kaset içinde “toplanmayıp”, ayrı ayrı saklanmalı

ve işlem görmelidir. Ayrıca, çoklu doku iğne-korlarının tanımlanabilir bazı ajanların varlığına

göre veya prostatik olmayan dokulara göre (örneğin fare karaciğeri öngörülmektedir) sıralanıp tek

bir kaset içerisinde düzenlenmeye çalışılması gereksiz bir işlemdir ve bundan kaçınılmalıdır:

i. Güvence verilemeyecek kompleks durumlar.

ii. Bireysel olarak olguların belirlenmesinde hata olasılığının artması.

iii. Dokularla ilgili işlem sayısının artması.

iv. Her bir doku korunu tam olarak incelemek için birden çok bölümü kesme

gereksiniminin artması sonucunda, ek çalışmalar için gerekli dokuların kaybı

(örneğin, immüno-histokimya).

Açık biçimde pragmatik olmakla birlikte, “doku agregasyonunun” maliyet-fayda

değerlendirmesinin dokular üzerinde işlem yapmada olasılık dışı hız kazanımı konusunda ayrıntılı

bilginin tehlikeye atılıyor olmasına işaret etmesi muhtemeldir; bu nedenle, bundan kaçınılmalıdır.

6. Uygun Prostatik İğne Biyopsisi İşlem Rehberi

Herhangi bir tarama programından bağımsız olarak, dijital rektal muayene ve PSA testi

kullanımındaki artışla birlikte genel popülasyonda prostat kanseri bilincinin yükselmesiyle, erken

prostatik neoplazi teşhisinde artış olmuştur. Tanım olarak, bu lezyonların büyük bir bölümü daha

küçük yapıda olup morfolojik görünümlerin normal aralığına yakın bir görüntü sunarlar. Bu durum

tanıyı güçleştirir 17 . Bu ikilemi çözmeyi kolaylaştırabilecek bazı öneriler getirilmiştir:

Bir kasete yerleştirilen biyopsi sayısı

Ürologlar, prostat kanserinin hangi bölgede bulunduğunu bilmek isterler. Bu bilgi, ünilateral sinir

koruyucu prostatektominin olanaklı olup olmadığının belirlenmesini kolaylaştırabilir.

Adenokarsinom için lezyon şüphesi varsa, bölge-spesifik biyopsi tekrarı için bunların yerini

bilmek önemlidir. Her bir biyopsi korunun ayrı ayrı yerleştirilmesi tercih edilir 16 . Bu öneri, daha

önceki yönergelerde açıkça yer almamıştır 15 .

İğne biyopsilerinin parafin mumuna yerleştirilmesi işlemi

63 of 106


Version 11 – 17/02/07

Amaç, kanser teşhis oranıyla ilişkili olduğundan, mikroskop değerlendirmesi için olabildiğince

fazla doku elde etmektir 18, 19 . Bununla birlikte, iğne biyopsileri fikse edildikten sonra eğrilme

eğilimi gösterirler. Bu yüzden, biyopsi korlarının düz olarak yerleştirilmesi patoloğun incelediği

doku miktarını artıracaktır. İğne biyopsi dokusu iki naylon meş arasında gerdirilerek veya bir

kağıda sarılarak biyopsi dokularının güçlendirilmesi sağlanabilir. Bu işlem, ilk formalin

fiksasyonundan sonra bile yapılabilir. Ne kadar az olursa olsun, manuel işlemler doku travmasına

ve morfolojik bozulmalara yol açabildiğinden bu tür manipülasyonlar önerilmemektedir.

Her bir biyopsi korunun seksiyon sayısı (kesit düzeyleri)

Eski raporlar 15, 19 küçük adenokarsinom odaklarını gözden kaçırmamak için her biyopsi korundan

farklı düzeylerde birkaç kesit almanın zorunlu olduğuna işaret etmiştir. Küçük bir odak tek bir

düzeyde bulunduğunda, farklı düzeylerden biyopsi korları kesmek kesin adenokarsinom tanısına

olanak sağlayabilir. Pratik olarak, prostatik iğne biyopsi örneklerini kesmek ve boyamak için

laboratuvarların tek bir strateji üzerinde anlaşmaya varmaları gerekir. Reyes ve Humphrey,

tamamen parafin mumu bloğundan seri kesitler alınması yoluyla tam histolojik örnekleme

yapılmasının gereksiz olduğu konusunda sağlam kanıtlar göstermiştir 20 . İkiyüz ardışık hasta ile

yaptıkları çalışma, her biri farklı seksiyonlar içeren ilk üç lamın var olan tüm kanserleri saptadığını

ve dolayısıyla gereksiz yere ek çalışmalar yapılmasına gerek olmadığını göstermiştir. Ayrıca, ilk

kez kesin biçimde yüksek dereceli PİN teşhis edildikten sonra, yeni seksiyonlar hazırlanmasına

gerek yoktur. Bunun yerine, hastanın klinik takibe alınması ve tam bir biyopsi tekrarı yaptırması

daha doğru olacaktır. İki farklı düzeyden kor seksiyonu alınmasının yeterli olacağı

bildirilmektedir. Ek histolojik analiz veya immünohistokimyanın gerekli olabileceği durumlar için

iki düzey arasındaki ribonlar saklanabilir.

Cam lam üzerinde uzunluk karşılaştırması için, her bir biyopsi korunun uzunluğu makroskopik

tanımın ayrılmaz bir parçası olarak kaydedilmelidir.

7. Prostat Lezyonlarının Tektip Olarak Raporlandırılması için Yönerge

Prostatik iğne biyopsilerinin histopatoloji raporları olabildiğince açık ve kısa olmalıdır. Yani,

patoloji raporlarındaki prostat lezyonlarını ifade eden terimler tektip olmalıdır. Ürolog hangi adımı

atması gerektiğini açıkça bilmediği için, “atipik bezler”, glandüler atipi”, “muhtemelen malign”,

fakat “benign olması dışlanmıyor” gibi terimlerden kaçınılması gerekir. Prostatik iğne

biyopsilerinin yeterli olup olmadığı patoloji raporunda belirtilmelidir. Yetersiz prostatik kor

biyopsi koru, prostat kanseri tanısının güvenilir şekilde doğrulanamamasına veya dışlanamamasına

neden olan; bir korun glandüler yapılarının eksik olması, travmatize olması veya parçalara ayrılmış

olması şeklinde tanımlanır. Aşağıdaki terimlerin son birkaç yılda değerlerini ve tutarlılıklarını

kanıtladıkları görülmektedir:

Benign

Fibromusküler veya glandüler hiperplaziyi, atropinin çeşitli formlarını ve kronik (lenfositik)

enflamasyon odaklarını kapsar. Post-atropik hiperplazili çoklu biyopsiler bu şekilde rapor edilse

de, kendi içerisinde bu bulgu herhangi bir klinik sonuç doğurmaz. Yukarıdaki durumlar arasındaki

farkların klinik anlamı sınırlı olup önemli ölçüde gözlemciler arası varyasyona bağlıdır 21 .

Patologlar karsinom gibi görünen benign prostat lezyonları konusunda dikkatli olmalıdırlar 22 .

Akut enflamasyon

Bu lezyon, glandüler yapıların hasar görmesi ile karakterizedir. Bu bulgu artmış serum PSA

düzeylerini açıklayabilir.

Kronik granülomatoz enflamasyon

Ksantogranülomatoz enflamasyonu kapsar. Bu durum, PSA düzeylerinin keskin biçimde

yükselmesine ve dijital rektal muayene sonucunun yanlış pozitif çıkmasına neden olabilir.

64 of 106


Version 11 – 17/02/07

Adenoz

Adenozun periferik bölgeden alınan iğne biyopsilerinde çok nadir bir bulgu olması şanstır. Etrafı

sporadik bazal hücreler tarafından çevrelenen küçük bezlerin yoğunlaşması şeklinde

tanımlanabilecek adenoz, atipik adenomatöz hiperplazi olarak da bilinir 23 . “Atipik” terimi

malignite ile ilişkiyi çağrıştırabileceğinden ikinci terimin kullanılmaması daha doğru olur.

Prostatik intra-epitelyal neoplazi (PIN)

Başlangıçta düşük dereceli ve yüksek dereceli PİN birbirinden ayrılmışsa da, yalnızca (yüksek

dereceli) PİN rapor edilir. “Düşük dereceli” PİN olarak bilinen ve çeşitli durumlar üzerinde katkısı

bulunan sitolojik ve nükleer anormalliklerin prognostik anlamlılığı yoktur. Sadece “yüksek

dereceli” PİN ile advers prostat kanseri geliştirme riski arasında ilişki vardır. Bu nedenle, HGPIN

artık kısaca “PİN” olarak rapor edilmektedir. Bazı varyantları (solid, komedo ve kribriform)

intraduktal yüksek dereceli kanser yayılması gösteren istenmeyen prostat kanserleriyle ilişkili

olabileceğinden, PİN’in kapsamı ve mimari paterni de rapor edilebilir 24 . İzole HG PİN tanısı altı

ay içerisinde biyopsi tekrarı gerektirir. Önceki PİN ile kanser arasında ciddi bir ilişki vardır 25 .

PİN’li erkeklerde, sonraki biyopsilerde kanser tanı oranının %36’ya kadar çıktığı

bildirilmektedir 26, 27 .

Adenokarsinom

Adenokarsinom odaklarının lokasyonu kaydedilmelidir. Bu şekilde, klinisyen pozitif biyopsi

sayısını tam olarak bilebilir. Sadece bir iğne biyopsisinde küçük bir adenokarsinom odağı (< 3mm)

varsa, sonuç kısmına “fokal adenokarsinom” olarak kaydedilebilir. Ayrıca, özellikle organla sınırlı

hastalık tahmininde kantitatif prostat biyopsisinin kullanılmaya başlanmasıyla birlikte, iğne

biyopsilerinin tümör tutulum oranının hesaplanması önerilmektedir 28 . Kanser tutulumunun

boyutu, biyopsi kor uzunluklarının yüzdesi şeklinde verilebilir (örneğin, > %5, %10, %20, gibi).

Şüpheli, fakat tanısal olmayan adenokarsinom görünümü

Lezyonun, kesin adenokarsinom tanısı konamayacak kadar küçük olması ve/veya yeterli kriteri

29, 30.

barındırmaması

Prostatik karsinom gibi görünen karsinosarkom, sarkom ve kolon adenokarsinomu gibi diğer

malignite olasılıkları da gözardı edilmemelidir. Farklı bölgelerde adenokarsinom, yüksek dereceli

PİN, veya adenokarsinom şüpheli lezyonlar varsa, bunlar da ayrı ayrı rapor edilmelidir.

Diferansiasyon derecelerini bildirme

Gleason skor sisteminin kullanılması önerilir. Bu derecelendirme sisteminin avantajları, genel

kullanımlı olması ve literatürde prognostik etkisi ve doğruluğu ile ilgili çok sayıda veri

bulunmasıdır. Epstein 31 tarafından da savunulduğu gibi, prostatik adenokarsinoma yönelik 2 ile 4

arasındaki Gleason skorları periferik bölge iğne biyopsilerine bağlanmamalıdır. İğne

biyopsilerinde saptanabilecek en düşük Gleason büyüme paterninin 3’lük büyüme paterni olduğu,

bunun da, 6’lık Gleason skorunun periferik bölge iğne biyopsilerinde olası en düşük skor olduğu

anlamına geldiği bildirilmektedir 32 .

Gleason sisteminin önemli bir özelliği, en belirgin iki büyüme paternini dahil ederek prostat

kanserinin heterojenliğini hesaba katmasıdır. Böylece, sekstan iğne biyopsilerinde Gleason skoru 6

ila 10 arasında değişebilmektedir. İğne biyopsisindeki kapsamına bakılmaksızın, ayrı yüksek

dereceli (4 veya 5’lik Gleason büyüme paterni) kanser alanları mutlaka rapor edilmelidir 33 .

Radikal prostatektomi örneklerinde, tümör alanının %5’inin daha azından oluşan ikinci bir büyüme

paterni Gleason skoruna dahil edilmez. Bu kural, prostatik iğne biyopsilerindeki yüksek dereceli

kanserler için geçerli değildir: İkinci büyüme paterninin miktarına bakılmaksızın Gleason skoruna

dahil edilir. İğne biyopsilerinde, büyüme paterni 3’e ek olarak patern 4 ve 5 de mevcutsa, Gleason

skoruna patern 5 dahil edilir (yani, 3 + 5 = 8).

65 of 106


Version 11 – 17/02/07

İmmünohistokimya

Tanısal cerrahi patologlarının faydalandığı tüm özel araştırma yöntemleri arasında sadece

immünohistokimya rutin olarak kabul edilmiş ve kendine düzenli bir yer edinmiştir. Yüksek

moleküler ağırlıklı sitokeratinleri 34-38 ve αMeCo racemase’ı 39-42 saptamak için özellikle antikor

uygulanmıştır. Daha önceleri “keratin 903” olarak bilinen ve 1982’de Gown ve Vogel 43 tarafından

üretilen 34βE12 antikoru ile glandüler epitelyal yapılarda bazal hücre bulunmadığı anlaşılır ki bu

da (tanısal olmayıp) malign değişikliği gösterir. Bunun tersine, αMeCo racemase’ın P504S adı

verilen gelişmiş ekspresyonu (ilk defa Xu ve ark. tarafından bildirilmiştir 39 ) hem luminal, hem de

bazal tipteki neoplastik prostatik epitelyal hücrelerde görülür. Görünümleri yanlış

değerlendirmemek için, her iki belirtecin de deneyimli immünohistokimya uzmanları tarafından

uygulanması ve yine deneyimli tanısal patologlar tarafından dikkatle değerlendirilmesi gerekir. Bu

tür tanısal yardımcıları desteklemenin iyi morfolojik değerlendirmenin “Altın Standardı” olması

yeterince güçlü vurgulanamamaktadır.

Kalite kontrol göstergeleri

Kaliteyi güvence altına almak ve mediko-yasal şikayetleri önlemek için, prostat iğne biyopsileri ile

ilgili işlem ve raporlandırma sürecinin standart hale getirilmesi giderek önemli hale gelecektir.

Kalite göstergesi olarak, iğne biyopsilerinin ortalama uzunluğu ve yetersiz biyopsilerin yüzdesi

kullanılabilir. Şüpheli lezyonların sıklığı, patoloğun ulaştığı kesinlik düzeyi hakkında endikasyon

sağlayabilir. Şüphesiz, bu çeşitli faktörlere bağlıdır; bunlar arasında, üzerinde çalışılan popülasyon,

iğne biyopsi ve proseslerinin ve boyamanın kalitesi ve patoloğun güveni bulunur. Şüpheli lezyon

yüzdesi %5’i geçmemelidir, çünkü tekrar biyopsileri için endikasyon sıklığınının çok fazla

artmasına neden olur.

Referanslar

1. Durkan GC, Sheikh N, Johnson P, Hildreth AJ, Greene DR: Improving prostate cancer

detection with an extended-core transrectal ultrasonography-guided prostate biopsy

protocol, British Journal of Urology International 2002, 89:33-39

2. Matlaga BR, Eskew LA, McCullough DL: Prostate biopsy: indications and technique,

Journal of Urology 2003, 169:12-19

3. Stewart CS, Leibovich BC, Weaver AL, Lieber MM: Prostate cancer diagnosis using a

saturation needle biopsy technique after previous negative sextant biopsies, Journal of

Urology 2001, 166:86-91

4. Taylor JA, Gancarczyk KJ, Fant GV, McLeod DG: Increasing the number of core samples

taken at prostate needle biopsy enhances the detection of clinically significant prostate

cancer, Urology 2002, 60:841-845

5. Haggarth L, Ekman P, Egevad L: A new core-biopsy instrument with an end-cut technique

provides prostate biopsies with increased tissue yield, British Journal of Urology

International 2002, 90:51-55

6. Bott SR, Young MP, Kellett MJ, Parkinson MC, Contributors to the UCL Hospitals' Trust

Radical Prostatectomy Database: Anterior prostate Cancer: is it more difficult to diagnose?,

British Journal of Urology International 2002, 89:886-889

7. Fink KG, Hutarew G, Lumper W, Jungwirth A, Dietze O, Schmeller NT: Prostate cancer

detection with two sets of ten-core compared with two sets of sextant biopsies, Urology

2001, 58:735-739

8. Damiano R, Autorino R, Perdona S, De Sio M, Oliva A, Epsposito C, Cantiello F, Di

Lorenzo G, Sacco R, D'Armiento M: Are extended biopsies really necessary to improve

prostate cancer detection?, Prostate Cancer and Prostate Disease 2003, 6:250-255

66 of 106


Version 11 – 17/02/07

9. Lee F, Gray JM, McLeary RD, Meadows TR, Kumasaka GH, Borlaza GS, Straub WH, Lee

FJ, Solomon MH, McHugh TA: Transrectal ultrasound in the diagnosis of prostate cancer:

location, echogenicity, histopathology and staging, Prostate 1985, 7:117-129

10. Philip J, Ragavan N, Desouza J, Foster CS, Javle P: Effect of peripheral biopsies in

maximising early prostate cancer detection in 8-, 10- or 12-core biopsy regimens, British

Journal of Urology International 2004, 93:1218-1220

11. Presti JCJ, Chang JJ, Bhargava V, Shinohara K: The optimal systematic prostate biopsy

scheme should include 8 rather than 6 biopsies: results of a prospective clinical trial,

Journal of Urology 2000, 163:163-166

12. de la Taille A, Antiphon P, Salomon L, Cherfan M, Porcher R, Hoznek A, Saint F, Vordos

D, Cicco A, Yiou R, Zafrani ES, Chopin D, Abbou CC: Prospective evaluation of a 21sample

needle biopsy procedure designed to improve the prostate cancer detection rate,

Urology 2003, 61:1181-1186

13. Epstein JI, Walsh PC, Sauvageot J, Carter HB: Use of repeat sextant and transition zone

biopsies for assessing extent of prostate cancer, Journal of Urology 1997, 158:1886-1890

14. Levine MA, Ittman M, Melamed J, Lepor H: Two consecutive sets of transrectal ultrasound

guided sextant biopsies of the prostate for the detection of prostate cancer, Journal of

Urology 1998, 159:471-475

15. Bostwick DG, Foster CS, Algaba F, Hutter RVP, Montironi R, Mostofi FK: Second

International Consultation on Prostate Cancer, Co-sponsored by WHO and UICC, June 27-

29. Edited by Murphy G, Denis L, Khoury S, Partin A, Denis L. Paris, Plymbridge

Distributors Ltd, 2000, p.

16. Boccon-Gibod L, van der Kwast TH, Montironi R, Boccon-Gibod L, Bono A: Handling

and pathology reporting of prostate biopsies, European Urology 2004, 46:177-181

17. Epstein JI: Diagnosis and reporting of limited adenocarcinoma of the prostate on needle

biopsy, Modern Pathology 2004, 17:307-315

18. van der Kwast TH, Lopes C, Santonja C, Pihl CG, Neetens I, Martikainen P, Di Lollo S,

Bubendorf L, Hoedemaeker RF, Members of the pathology committee of the European

Randomised Study of Screening for Prostate Cancer: Guidelines for processing and

reporting of prostatic needle biopsies, Journal of Clinical Pathology 2003, 56:336-340

19. Iczkowski KA, Casella G, Seppala RJ, Jones GL, Mishler BA, Qian J, Bostwick DG:

Needle core length in sextant biopsies influences prostate cancer detection rate, Urology

2002, 59:698-703

20. Reyes AO, Humphrey PA: Diagnostic effect of complete histologic sampling of prostate

needle biopsy specimens, Anatomic Pathology 1998, 109:416-422

21. Oppenheimer JR, Kahane H, Epstein JI: Granulomatous prostatitis on needle biopsy,

Archives of Pathology and Laboratory Medicine 1997, 121:724-729

22. Foster CS, Sakr WA: Proliferative lesions of the prostate that mimic carcinoma, Current

Diagnostic Pathology 2001, 7:194-212

23. Bostwick DG, Srigley J, Grignon D, Maksem J, Humphrey P, van der Kwast T, Bose D,

Harrison J, Young RH: Atypical adenomatous hyperplasia of prostate: Morphologic criteria

for its distinction from well-differentiated carcinoma, Human Pathology 1993, 24:819-832

24. Cohen RJ, McNeal JE, Bailey T: Patterns of differentiation and proliferation in intraductal

carcinoma of the prostate; significance for cancer progression, The Prostate 2000, 43:11-19

25. Meng MV, Shinohara K, Grossfeld GD: Significance of high-grade prostatic intraepithelial

neoplasia on prostate biopsy, Urology and Oncology 2003, 21:145-151

26. Davidson D, Bostwick DG, Qian JQ, Wollan PC, Oesterling JE, Rudders RA, Siroky M,

Stilmant M: Prostatic intraepithelial neoplasia is a risk factor for adenocarcinoma:

Predictive accuracy in needle biopsies, Journal of Urology 1995, 154:1295-1299

27. Goeman L, Joniau S, Ponette D, Van der Aa F, Roskams T, Oyen RH, Van Poppel H: Is

low-grade prostatic intraepithelial neoplasia a risk factor for cancer?, Prostate Cancer and

Prostatic Diseases 2003, 6:305-310

67 of 106


Version 11 – 17/02/07

28. Haese A, Chaudhari M, Miller MC, Epstein JI, Huland H, Palisaar J, Graefen M,

Hammerer P, Poole EC, O'Dowd GJ, Partin AW, Veltri RW: Quantitative biopsy pathology

for the prediction of pathologically organ-confined prostate carcinoma: a multiinstitutional

validation study, Cancer 2003, 97:969-978

29. Cheville JC, Reznicek MJ, Bostwick DG: The focus of atypical glands suspicious for

malignancy in prostatic needle biopsy specimens: Incidence, histologic features, and

clinical follow-up of cases diagnosed in a community practice, American Journal of

Clinical Pathology 1997, 108:633-640

30. Epstein JI: How should atypical prostate needle biopsies be reported? Controversies

regarding the term "ASAP", Human Pathology 1999, 30:1401-1402

31. Epstein JI: Gleason score 2-4 adenocarcinoma of the prostate on needle biopsy: a diagnosis

that should not be made, American Journal of Surgical Pathology 2000, 24:477-478

32. Epstein JI, Allsbrook WC, Amin M, Egevad LL, The ISUP Grading Committee: The 2005

International Society of Urological Pathology (ISUP) Consensus Conference on Gleason

Grading of Prostatic Carcinoma, American Journal of Surgical Pathology 2005, 29:1228-

1242

33. Srigley JR, Amin MB, Bostwick DG, Grignon DJ, Hammond ME: Updated protocol for

the examination of specimens from patients with carcinomas of the prostate gland: a basis

for checklists. Cancer Committee, Archives of Pathology and Laboratory Medicine 2000,

124:1034-1039

34. Devaraj LT, Bostwick DG: Atypical basal cell hyperplasia of the prostate.

Immunophenotypic profile and proposed classification of basal cell proliferations,

American Journal of Surgical Pathology 1993, 17:645-659

35. Brawer MK, Peehl DM, Stamey TA, Bostwick DG: Keratin immunoreactivity in the

benign and neoplastic human prostate, Cancer Research 1985, 45:3663-3667

36. Purnell DM, Heatfield BM, Anthony RL, Trump BF: Immunohistochemistry of the

cytoskeleton of human prostatic epithelium. Evidence for disturbed organization in

neoplasia, American Journal of Pathology 1987, 126:384-395

37. Hedrick L, Epstein JI: Use of keratin 903 as an adjunct in the diagnosis of prostate

carcinoma, American Journal of Surgical Pathology 1989, 13:389-396

38. Grignon DJ, Ro JY, Ordonez NG: Basal cell hyperplasia, adenoid basal cell tumor, and

adenoid cystic carcinoma of the prostate gland: an immunohistochemical study, Human

Pathology 1988, 19:1425-1433

39. Xu J, Stolk JA, Zhang X, Silva SJ, Houghton RL, Matsumura M, Vedvick TS, Leslie KB,

Badaro R, Reed SG: Identification of differentially expressed genes in human prostate

cancer using substraction and microarray, Cancer Research 2000, 60:1677-1682

40. Jiang Z, Woda BA, Rock KL, Xu Y, Savas L, Khan A, Pihan G, Cai F, Babcook JS,

Rathanaswami P, Reed SG, Xu J, Fanger GR: P504S: a new molecular marker for the

detection of prostate carcinoma, American Journal of Surgical Pathology 2001, 25:1397-

1404

41. Rubin MA, Zhou M, Dhanasekaran SM, Varambally S, Barrette TR, Sanda MG, Pienta KJ,

Ghosh D, Chinnaiyan AM: alpha-Methylacyl coenzyme A racemase as a tissue biomarker

for prostate cancer, JAMA 2002, 287:1662-1670

42. Luo J, Zha S, Gage WR, Dunn TA, Hicks JL, Bennett CJ, Ewing CM, Platz EA,

Ferdinandusse S, Wanders RJ, Trent JM, Isaacs WB, De Marzo AM: Alpha-methylacyl-

CoA racemase: a new molecular marker for prostate cancer, Cancer Research 2002,

62:2220-2226

43. Gown AM, Vogel AM: Monoclonal antibodies to intermediate filament proteins of human

cells: unique and cross-reacting antibodies, Journal of Cell Biology 1982, 95:414-424

44. Evans AJ: Alpha-methylacyl CoA racemase (P504S): overview and potential uses in

diagnostic pathology as applied to prostate needle biopsies, Journal of Clinical Pathology

2003, 56:892-897

68 of 106


Version 11 – 17/02/07

EK J

PROSTAT KANSERİNİN TNM EVRELERİ

TX Primer tümör belirlenemiyor

T0 Primer tümörle ilgili kanıt yok

T1 El ile hissedilemeyen veya görüntülenemeyen klinik

olarak bariz olmayan tümör

Rezekte dokunun %5 veya daha azında tümöre bağlı

T1a histolojik bulgu

Rezekte dokunun %5 veya daha fazlasında tümöre bağlı

T1b histolojik bulgu

İğne biyopsisi ile saptanmış tümör (örneğin, yükselmiş

T1c PSA nedeniyle)

T2 Prostat ile sınırlı tümör*

Tek lobu tutan tümör

T2a

Her iki lobu tutan tümör

T2b

T3 Tümör, prostat kapsülü boyunca yayılmış**

Ekstrakapsüler yayılım (unilateral veya bilateral)

T3a

Tümör meni kese(s)(ler)ini invaze etmiş

T3b

T4 Tümör fikse veya meni keseleri dışındaki bitişik yapıları

invaze etmiş: mesane boynu, eksternal sfinkter, rektum,

levator kaslar, ve/veya pelvis duvarı

*Not: Bir veya her iki lobda iğne biyopsisi ile saptanan fakat elle hissedilemeyen veya görüntüleme yoluyla

görülemeyen tümörler T1c OLARAK SINIFLANDIRILIR.

**Not: Prostat apeksine veya prostat kapsülünün içine (ötesine değil) invazyon T3 olarak değil, T2 olarak

sınıflandırılır.

Primer Tümör, Patolojik (pT)

***Not: Patolojik T1 sınıflandırması yoktur.

Bölgesel Lenf Nodları (N)

pT2*** Organla sınırlı

pT2a Unilateral

pT2b Bilateral

pT3 Ekstraprostatik yayılım

pT3a Ekstraprostatik yayılım

pT3b Meni kesesi invazyonu

pT4 Mesane, rektum invazyonu

NX Bölgesel lenf nodları belirlenemiyor

N0 Bölgesel lenf nodu metastazı yok

Kaynak: Green, F.L. (2002) AJCC Cancer Staging Manual. Chicago: Springer, 2002.

69 of 106


Version 11 – 17/02/07

Histopatolojik Derece (G)

GX Derece belirlenemiyor

G1 İyi diferansiye (hafif anaplazi)

G2 Orta derecede diferansiye (orta dereceli anaplazi)

G3–4 Az diferansiye veya diferansiye değil (belirgin anaplazi)

Araştırma amacıyla, Gleason skorlarının gruplandırılması gerekirse, aşağıdaki gruplandırma önerilir:

GLEASON SKORU

2–4 iyi diferansiye

5–6 orta derecede diferansiye

7 orta derecede az diferansiye

8–10 az diferansiye

Kaynak: Green, F.L. (2002) AJCC Cancer Staging Manual. Chicago: Springer, 2002.

70 of 106


Version 11 – 17/02/07

EK K

TEDAVİ VE YÖNETİM ANKETİ

71 of 106


Version 11 – 17/02/07

ÖZEL VE GİZLİ – HASTA KAYITLARI

Tedavi İzlem Anketi

Hasta tedavisi ve sağlığı konulu aşağıdaki soruları cevaplandırmanızdan mutluluk

duyacağız. Lütfen her soruya olabildiğince tam yanıt vermeye çalışın. Cevaplar son

derece gizli tutulacak ve sadece tıbbi araştırma amacıyla kullanılacaktır. Sorularınız için

lütfen aşağıdaki kişilerle iletişim kurun:

Elizabeth Bancroft Dr Anita Mitra

Research Nurse Clinical Research Fellow

Cancer Genetics Unit Cancer Genetics Unit

Royal Marsden Hospital Institute of Cancer Research & RMH

Downs Road, Sutton Surrey SM2 5PT UK Downs Road, Sutton, Surrey SM2 5PT UK

Tel: +44 (0)207 808 2136 Tel: +44 208 661 3896

Faks: +44 (0)208 770 1489 Faks: +44 (0)208 770 1489

Email: elizabeth.bancroft@rmh.nhs.uk Email: anita.mitra@icr.ac.uk

Royal Marsden Hastanesi Eski Klinik Araştırma Üyesi Dr Reza Sharifi tarafından hazırlanmıştır. Bu

anket, EMBRACE, ProtecT ve ERSPC çalışmalarının desteğiyle geliştirilmiştir.

Ülke

Merkez

Anketi doldurduğunuz için teşekkür ederiz.

72 of 106

Hasta Çalışması

Tarih

IMPACT Çalışması

Prostat kanserine genetik

yatkınlığı olan erkeklerin

belirlenmesi: BRCA1/2

mutasyon taşıyıcılarında ve

kontrollerde hedefe yönelik

tarama.


Version 11 – 17/02/07

73 of 106

VERSİYON 1: 1/12/2004

IMPACT çalışmasına katıldığınız için teşekkür ederiz. Hastanıza prostat kanseri tanısı

konmuş olup, bu anket tedavi şekli, yanıt, yineleme ve tedavinin yan etkileri hakkında

sorular sormaktadır. Anketi doldurmanıdan memnuniyet duyarız – soruların çoğuna,

cevabınıza uyan kutuyu işaretleyerek cevap verebilirsiniz. Sağladığınız bilgiler, prostat

kanseri ve germline BRCA1/2 mutasyonu taşıyan erkeklerde spesifik tedavi yanıtını ve

hayatta kalım oranını etkileyebilecek faktörlerin araştırılmasında kullanılacaktır.

Bu bilgilerin yılda bir kez güncellenmesini isteyeceğiz ve bu amaçla zamanı geldiğinde

sizden bu anketi güncellemenizi isteyeceğiz. Bu bilgilerin tümü çok gizlidir ve sadece

IMPACT çalışması için kullanılacaktır.

Lütfen soruları olabildiğince doğru ve eksiksiz bir şekilde yanıtlayın. Herhangi bir soruya

vereceğiniz yanıt konusunda emin değilseniz veya çeşitli nedenlerle yanıt veremiyorsanız

lütfen bu durumu anket üzerinde belirtiniz.

Bu anket veya çalışma hakkında herhangi bir sorunuz varsa, lütfen yerel

koordinatörle veya İngiltere’deki çalışma merkeziyle iletişim kurun:

Ms Elizabeth Bancroft

Research Nurse

Cancer Genetics Unit

Royal Marsden Hospital

Downs Road

Sutton

Surrey SM2 5PT

UK

Tel: +44 (0)207 808 2136

Faks: +44 (0)208 770 1489

Email: elizabeth.bancroft@rmh.nhs.uk


Version 11 – 17/02/07

BÖLÜM A: HASTANIN DOKTORU & HASTANE BİLGİLERİ

Hastanın tedavi ekibini ve yerini teyit etmek için lütfen aşağıdaki bölümü doldurun.

A1. Bugünün tarihi .........../........../........... (gün/ay/yıl)

A2. Formu dolduran kişinin isim ve ünvanı:

A3. Hastane adı ve Adresi:

İsim:……………………………………………….

Ünvan:……………………………………….

Hastane/ Tedavi Merkezi adı::………………………………………………………….

Hastane Adresi:…………………………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………

Ülke:……………………………………… Posta Kodu:…………………………………

Telefon Numarası …………………………………………………………………………

Faks Numarası ………………………………………………………………………………..

A4. Doktorun adı ve uzmanlık alanı (yukardakinden farklı ise):

Lütfen, hastanın tedavi ekibinin doğrudan sorumluluğunu taşıyan kişiyi belirtin.

İsim:…………………………………….Uzmanlık:…………………………………

A5. Hastanın gündüz bakımından sorumlu AH veya doktor:

AH’nin Adı: ………………………………………………………………………………...

AH’nin Adresi: ………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………........

…………………………………………………………Posta Kodu ........……........……........

Telefon Nuarası ………………………………………………………………………….

74 of 106


Version 11 – 17/02/07

BÖLÜM B: KİŞİSEL BİLGİLER

Hastayla ilgili bilgileri teyit etmek ve güncellemek için lütfen aşağıdaki bölümü doldurunuz.

B1.Hastanın Adı:...............................................................................................................

Ön Adı Diğer Ad(lar)ı Soyadı

B2. Hastanın Adresi:

……………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………..

B3. Hastanın doğum tarihi: ………../………./………. (gün/ay/yıl)

B4. Hastanın hastane numarası:

B5. Hastanın durumu:

Sağ Ölü

B6. Hasta ölmüşse, lütfen nedenini ve tarihini belirtiniz:

Neden: ……………………………………..

Tarih: ………/………/……… (gün/ay/yıl)

B7. Hasta, tedavi bilgilerinin kullanılmasını kabul etmemişse nedenini belirtiniz.

……….…………………………………………………………………………………...

……………………………………………………………………………………………

……………………………………………………..……………………………………..

…………………………………………………………………………..........…………..

75 of 106


Version 11 – 17/02/07

BÖLÜM C: TIBBİ GEÇMİŞ

C1. Hasta son 12 ay içerisinde operasyon, cerrahi prosedür, ciddi tıbbi problemler, hastalık, kaza

veya yaralanma geçirmiş mi?

Evet Hayır Hayır ise, C2’ye geçiniz

Lütfen her bir operasyon veya hastalık için aşağıdaki tabloyu doldurunuz. Tablonun ilk

satırında bir cerrahi prosedür örneği verilmiştir.

Operasyon / hastalık

tipi

Operasyon

/ hastalık

tarihi

örneğin, Vazektomi 1-10-04

Operasyon nedeni

Aile planlaması

76 of 106

Hastane adı

RMH Hastanesi, Londra

C2. Lütfen hastalardan, cinsel işlevle ilgili aşağıdaki soruları puanlamalarını isteyin:

1. Ereksiyon sağlama ve

sürdürme konusundaki

güveninizi nasıl

değerlendiriyorsunuz?

2. Cinsel uyarıyla ereksiyon

sağladığınızda,

ereksiyonlarınız hangi sıklıkta

partnerinize girebilecek

yeterlilikte oluyor?

3. Cinsel ilişki sırasında,

partnerinize girdikten sonra

hangi sıklıkta ereksiyonunuzu

sürdürdünüz?

4. Cinsel ilişki sırasında,

ilişkiyi tamamlamak için

ereksiyonu sürdürmek ne

kadar güç oluyordu?

5. Cinsel ilişkiye teşebbüs

ettiğinizde, sizin için hangi

sıklıkta tatmin edici oluyordu?

SKOR

Toplam Skor ________

Cinsel aktivite

yok

0

Cinsel aktivite

yok

0

İlişkiye

teşebbüs

etmedim

0

Cinsel aktivite

yok

0

Çok

düşük

1

Hemen

hiç veya

hiç

Düşük

(Skor 21 veya daha düşükse, hasta erektil disfonksiyon bulguları gösteriyor olabilir)

1

Hemen

hiç veya

hiç

1

Son

derece

güç

1

Hemen

hiç veya

hiç

1

2

Birkaç kere

(yarıdan az)

2

Birkaç kere

(yarıdan az)

2

Çok güç

2

Birkaç kere

(yarıdan az)

2

Orta

3

Bazen

(yaklaşık

yarısında)

3

Bazen

(yaklaşık

yarısında)

3

Güç

3

Bazen

(yaklaşık

yarısında)

3

Yüksek

4

Çoğu zaman

(yarıdan çok

daha fazla)

4

Çoğu zaman

(yarıdan çok

daha fazla)

4

Biraz güç

4

Çoğu zaman

(yarıdan çok

daha fazla)

4

Çok

yüksek

5

Hemen

her

zaman

veya her

zaman

5

Hemen

her

zaman

veya her

zaman

5

Güç

değil

5

Hemen

her

zaman

veya her

zaman

5


Version 11 – 17/02/07

Geçen ay, hangi

sıklıkta…

1. …idrarınızı

tamamen yaptıktan

sonra mesanenizin dolu

olduğunu hissettiniz?

2. …idrarınızı

yaptıktan sonra iki saat

geçmeden tekrar idrar

yapmak zorunda

kaldınız urinating?

3. …idrarınızı

yaptığınız halde birkaç

kez yeniden başlayıp

durduğunuz oldu?

4. …idrar yapmayı

ertelemekte güçlük

çektiniz?

5. …idrar akışınızda

zayıflama oldu?

6. …idrar yapmaya

başlamak için kendinizi

zorlamanız gerekti?

7. Geçen ay, gece

yattığınız saatten sabah

kalkıncaya kadar,

idrarınızı yapmak için

genellikle kaç kere

yataktan kalktınız?

C3. Lütfen hastadan aşağıdaki üriner semptomları puanlandırmasını isteyiniz:

Toplam Skor ________

0 – semptom yok

1-7 prostat büyümesiyle ilgili hafif semptomları gösterir

8-19 prostat büyümesiyle ilgili orta dereceli semptomları gösterir

20-35 ciddi semptomlara işaret eder

C4. Hasta aşağıdaki hastalıklardan herhangi birine sahipse belirtiniz (Cevap evet ise, açıklayınız):

A Solunum hastalığı Evet Hayır Açıklama:

B

Kardiyovasküler hastalık

Evet Hayır Açıklama:

C Böbrekle ilgili sorunlar Evet Hayır Açıklama:

D Nörolojik sorunlar Evet Hayır Açıklama:

E Diyabet Evet Hayır Açıklama:

F Hipertansiyon Evet Hayır Açıklama:

G Enflamatuar bağırsak

hastalığı

Hiç 1/5’den Yarısından Yaklaşık Yarıdan Hemen

daha az azında yarısında fazlasında hepsinde

0 1 2 3 4 5

0 1 2 3 4 5

0 1 2 3 4 5

0 1 2 3 4 5

0 1 2 3 4 5

0 1 2 3 4 5

Hiç Bir kere İki kere 3 kere 4 kere 5 kere

veya

daha çok

0 1 2 3 4 5

Evet Hayır Açıklama:

77 of 106

Skor


Version 11 – 17/02/07

H İritabl bağırsak sendromu Evet Hayır Açıklama:

I Hemoroid Evet Hayır Açıklama:

J Diğer Kanser Evet Hayır Açıklama:

BÖLÜM D: PROSTAT KANSER TANISI VE ARAŞTIRMALARI

D1. Tanı Tarihi: ……./……./…….. (gün/ay/yıl)

D2. Tanının konduğu hastane (Bölüm A’dan farklı ise):

İsim……………………………………….Adres:………………………..

…………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………….

Ülke:………………………………Posta Kodu..……………………………

Tel:…………………………………… Faks:…………………………………….

D3. Tanı sırasındaki PSA değeri:

Total PSA (ng/ml):…………………………………………

Serbest/Total(%):…………………………………………

D4. Tanı sırasında evreleme: (IMPACT yönetim kurulunun kabul ettiği Prostat Evreleme

sistemi The Prostate Staging, 1997TNM’dir. Ekte bir TNM evreleme formu bulunmaktadır).

T: T1 a b c

T2 a b

T3 a b

T4

N: NX N0 N1

M: MX M0

M1 M1a M1b M1c

D5. Tanı sırasındaki histolojik derece:

(Lütfen, doldurduğunuz bu forma patoloji raporunu ekleyiniz)

Histoloji Raporunun Tarihi : ……./………../…………. (gün/ay/yıl)

Derecelendirme: G1 G2 G3 GX

Tanı sırasındaki Gleason Skoru:

Majör Patern: 1 2 3 4 5

78 of 106


Version 11 – 17/02/07

Minör Pattern: 1 2 3 4 5

Toplam Skor:………………………………………………..

Patolog adı:…………………………………

Patoloji merkezi:……………………………………

Adres: …………………………………………..................................................................

……………………………………………………………………………………………….

Ülke:………………………………… ………Posta Kodu:……………………………….

Telefon Numarası ……………………………Faks Numarası:………………………………

D6 Tanı sırasındaki Dijital Rektal Muayene sonucu: Tarih: …/……../……..(gün/ay/yıl)

Normal Anormal

D7. Tanı sırasındaki Görüntüleme araştırması:

Görüntüleme Tipi Rapor Tarihi Sonuç (normal veya anormal –

anormal ise, raporun bir kopyasını

gönderin)

CT Taraması 1)

2)

MRI 1)

2)

1)

Transrektal Ultrason

(TRUS) 2)

Kemik Taraması 1)

2)

IVP 1)

(İntravenöz Pyelografi) 2)

Diğer 1)

2)

79 of 106


Version 11 – 17/02/07

BÖLÜM E: TEDAVİ

E1. Prostat kanseri tanısı konduktan sonra hastanızın hangi tedaviyi görmekte olduğunu belirtiniz:

Gözlem

Aktif Gözlem

Yalnızca Radikal Prostatektomi

Radikal Prostatektomi ve ek hormon terapisi

Yalnızca Radyoterapi

Radyoterapi ve ek androjen ablasyonu

Kriyoablasyon Tedavisi

Yüksek-Yoğunluklu Odaklı Ultrason (HIFU)

İmmüno-vaccine tedavisi

E2. Tedavi sonrası PSA değeri

a) 1 ay Tarih……….. Total(ng/ml): ..……….…… Serbest:Total (%) ……………

b) 2 ay Tarih……….. Total(ng/ml): ..……….…… Serbest:Total (%) ……………

c) 3 ay Tarih……….. Total(ng/ml): ..……….…… Serbest:Total (%) ……………

d) 6 ay Tarih……….. Total(ng/ml): ..……….…… Serbest:Total (%) ……………

e) 6 aydan çok Tarih……….. Total(ng/ml): ..……….…… Serbest:Total (%) ……………

Tedavinin bilgileri

Tarih…………./………………../…………………..

Hastane………………………………………………..

Cerrah…………………………………………………

E3.1 Radikal Prostatektomi prosedürü:

Radikal perineal prostatektomi

Radical retropubik prostatektomi

Laparoskopik radikal prostatektomi

E3.2: Lenfadenektomi yapıldı mı? Evet Evet ise, belirtiniz:

- rezekte edilen nod sayısı

- pozitif sayısı

Hayır

E3.3: Ek tedavi: Radyasyon Tedavisi

Adjuvan veya Neo-adjuvan

Diğer: lütfen belirtin:……………………………………..

80 of 106


Version 11 – 17/02/07

E.3.4: Komplikasyonlar: Miyokard enfarktüs

Derin venöz tromboz (DVT)

Pulmoner emboli

Kan transfüzyonu

Anastomotik striktür

İnguinal herni

İnsizyonel herni

Üriner inkontinans

İktidarsızlık

Diğer: lütfen belirtiniz......................……………………………

E4. Radyoterapi Dış Işın Radyasyonu (EBR)

Brakiterapi

EBR ile kombine Brakiterapi

EBR & Hormon Terapsi

E4.1: Total Doz: …………………………………….

E4.2: Fraksiyonasyon:…………………………………………………

E4.3: Radyoterapi sonrası geç yan etkilerin değerlendirilmesi – lütfen hastaya aşağıdaki

semptomları sorun. (Son 4 haftayı kapsayan semptomları puanlayın)

Radyasyon Sonrası Geç Yan Etkilerin Değerlendirilmesi (Son 4 haftayı kapsayan semptomları puanlayın)

Lütfen uygun cevabı daire içine alın

ÜRİNER SEMPTOMLAR (üriner sistem enfeksiyonları hariç)

Ortalama gündüz sıklığı Noktüri İnkontinans

1. >2 saatte bir 1. 0-1 kere 1. Yok

2. 2 saatte bir 2. 2-3 kere 2. Arasıra görülen inkontinans

3. 1-2 saatte bir (tedavi yok) 3. 4-5 kere 3. Ped kullanılacak sıklıkta inkontinans

4. 1-2 satte bir (basit poliklinik 4. 6-8 kere

tedavisi) 5. >8 kere 9. Bilinmiyor

5.


Version 11 – 17/02/07

Radyoterapi sonrası geç yan etkiler için RTOG Derecelendirmesi (Son 4 haftayı kapsayan semptomları puanlayınız)

0-5 arasında derecelendiriniz Derecelendirme Sistemi

Derece 0 – semptom yok

Derece 1 – tedavi gerektirmeyen minör semptomlar

Diyare ______ Derece 2 – basit klinik tedaviye yanıt veren semptomlar

(yaşam tarzı performans durumu etkilenmez)

Proktit ______ Derece 3 – hastanın yaşam tarzı performans durumunu değiştiren,

sıkıntı verici semptomlar. Tanı için hastaneye yatış veya

küçük cerrahi müdehaleler gerekebilir (örn., üretral dilatasyon)

Sistit ______ Derece 4 – majör cerrahi müdehale (örn.,laparotomi, kolostomi,

Hematüri ______ sistektomi) veya uzun süreli hospitalizasyon gerekir

Derece 5 – ölümcül komplikasyonlar

Diyare, ilişkili bir rektal iritasyon (tenesmus) olmaksızın, sık gevşek bağırsak hareketleri ile karakterize klinik bir

sendrom olarak tanımlanır.

Proktit, rektal iritasyon veya dışkılama güçlüğü (tenesmus), dışkıda mukus veya kan varlığı ve bazı hastalarda, sık,

bazen gevşek bağırsak hareketleriyle karakterize bir klinik sendromdur.

Sistit, sık idrara çıkma veya dizüri gibi iritatif mesane semptomlarıyla karakterize bir sendrom olarak tanımlanır.

Sistitin klinik tablosunda hematüri olabilir veya olmayabilir.

E4.4: Neo-Adjuvan Deprivasyonu

3a. Siproteron Asetat (CPA) (veya muadili) Evet Hayır

b. CPA’ya (veya muadiline) başlama tarihi

c. CPA’yı (veya muadilini) tamamlama tarihi

d. Lüteinizan Hormon Salınım Hormonuna

(LHRH) (veya muadiline) başlama tarihi

e. LHRH’yi (veya muadilini) tamamlama tarihi

f. LHRH depo tarihi

g. Diğer (lütfen belirtin)

E4.5: Diğer tedavi türleri, lütfen açıklayınız:

………………………………………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………..

………………………………………………………………………………………..

82 of 106


Version 11 – 17/02/07

F1. Tedavi sonrası PSA Değerleri:

Tarih Tedavi

BÖLÜM F: TAKİP

F2. Yeni tedavi rejimi:

………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………....

………………………………………………………………………………………………

Kayıtlarımız için anlamlı olabileceğini düşündüğünüz şeyleri bildirmek için, lütfen aşağıdaki

boşluğu kullanın.

………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………....

………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………....

Lütfen, göndermek için size verilen zarfı (işaretleyip) kullanın:

1. Doldurulan anket

2. Histopatoloji raporları

3. Görüntüleme raporları

Yardımınız için çok teşekkür ederiz.

83 of 106


Version 11 – 17/02/07

Çalışma Numarası: _____________________ Doğum Tarihi______________________

İsim: ________________________________________________________________

Katılımcı 5 yıllık çalışmayı tamamladı mı?

Evet

Hayır

Hayır ise, nedenini belirtiniz:-

EK L

BIRAKMA / TAMAMLAMA FORMU

Prostat Kanseri oluştu (Evet ise, histoloji & tedaviformlarını doldurunuz)

Kişisel Tercih Nedeni hakkında açıklama_______________________

Hastanın izi kaybedildi Açıklama ___________________________________

Ölüm Ölüm Tarihi ________________________________

Nedeni ______________________________________

Diğer Açıklama ___________________________________

84 of 106


Version 11 – 17/02/07

EK M

ADVERS OLAY RAPOR FORMU

Bu rapor formu advers olay gerçekleşmesi durumunda yerel Baş Araştırmacı tarafından

doldurulmalıdır.

1. Araştırma Projesinin Adı: IMPACT Çalışması

3. Baş Araştırmacı:

4. Bölüm:

5. Advers olayı ilk olarak kim farketti?

6. Advers olay Baş Araştırmacıya ne

zaman rapor edildi?

7. Advers olay Bölüm Başkanına ne

zaman rapor edildi?

8. Advers olay tam olarak ne zaman

gerçekleşti?

9. Nerede gerçekleşti?

10. Tam olarak ne oldu ve advers olay nasıl bir etki gösterdi?

11. Advers olay neden gerçekleşti?

12. Bu spesifik advers olayın etkisine karşılık hangi önlem(ler)in alındığını açıklayınız

13. Benzer bir olayın tekrarlama riskini azaltmak için hangi önlem(ler)in alındığını veya

planlandığını açıklayınız. Formun başka yerlerinde yazılı olan bilgileri nitelemek için, varsa,

genel notları buraya ekleyiniz

85 of 106


Version 11 – 17/02/07

Kabul eden ve yetki veren:

Baş Araştırmacı

İmza

Bölüm Başkanı

İmza

MREC’ye sevk tarihi _________________________

86 of 106

Tarih

Tarih

Bu bilgilerin aşağıdaki numaraya fakslanması gerekmektedir:

IMPACT Veri Merkezi: 0044 208 770 1489

Belgenin aslının gönderileceği adres:

The IMPACT Data Centre

Cancer Genetics Unit,

Institute of Cancer Research/Royal Marsden NHS Trust,

Downs Road,

Sutton,

Surrey SM2 5PT UK


Version 11 – 17/02/07

Sayın Dr __________________

EK N

AİLE HEKİMİNE MEKTUP: Versiyon 1, 1.9.05

(antetli hastane kağıdına yazılacaktır)

Konu: Hasta Adı, NHS Numarası, Doğum Tarihi

Hastanız, yüksek risk taşıyan erkeklerde prostat kanserini araştırmaya yönelik bir tarama çalışmasına

katılmayı kabul etmiştir. Çalışma, PSA yıllık testini, diğer kan ve idrar örneklerinin alınmasını ve

kısa bir anket formunun dıldurulmasını kapsamaktadır. Hastanızdan bilgilendirilmiş olur alındıktan

sonra, PSA testi sonucu ve diğer klinik olarak anlamlı sonuçlar ayrı bir mektupla size iletilecektir.

Ekte, bu çalışmanın gerekçelerini açıklayan hasta bilgilendirme formunun bir örneği yer almaktadır.

Bu çalışma hakkında sormak istediğiniz sorularınız varsa bize mektupla veya telefonla Royal

Marsden Hastanesinden (0207 808 2136) ulaşabilirisiniz.

Saygılarımla,

(Yerel BA iletişim bilgileri)

87 of 106


Version 11 – 17/02/07

EK O

OLGU RAPOR FORMU – VERİ FORMU

A- KATILIMCI KAYDI

Merkez Adı: _________________________________________________________

Merkez Kodu: Çalışma Numarası:

Ünvan: _______ İsim(ler): ___________________________________________

Soyadı: _____________________________________________________________

Doğum Tarihi: - -

Gün Ay Yıl

Hastane Numarası / tanıtıcı: ______________________________________________

Çalışmaya başlanılan yaş:

KAYIT TARİHİ - -

Gün Ay Yıl

Lütfen yalnızca BİR kutuyu işaretleyin

Genetik testi sonucuna göre, hastanın:

Ailesel BRCA1 mutasyonu testi POZİTİF çıkmıştır

Ailesel BRCA2 mutasyonu testi POZİTİF çıkmıştır

Ailesel BRCA1 mutasyonu testi NEGATİF çıkmıştır

Ailesel BRCA2 mutasyonu testi NEGATİF çıkmıştır

88 of 106


Version 11 – 17/02/07

B – DAHİL ETME VE DIŞLAMA KRİTERLERİ

Merkez Kodu: Çalışma Numarası:

Doğum Tarihi: - - Baş Harfler:

Gün Ay Yıl

DAHİL ETME KRİTERLERİ: Soru 1-4’e verilen cevaplar EVET olmalıdır

1. Hasta 40 – 69 yaşları arasında mı? Evet Hayır

2. Ailesinde var olduğu bilinen bir BRCA1 veya BRCA2 Evet Hayır

mutasyonuna karşı, hastanın test sonucu pozitif veya negatif mi?

3. Hasta, hasta bilgilendirme formunu okuyup soru sorma Evet Hayır

olanağı buldu mu?

4. Hasta, çalışma hakkında tam olarak bilgilendirilip, olur formunu Evet Hayır

imzaladı mı?

Olur formunun imzalandığı tarih - -

Gün Ay Yıl

DIŞLAMA KRİTERLERİ: 5 ve 6. soruya verilen cevaplar HAYIR olmalıdır

5. Hasta prostat kanseri geçirmiş mi? Evet Hayır

6. Hasta, terminal prognozu 5 yıldan az olan bir kanserden Evet Hayır

etkilenmiş mi?

89 of 106


Version 11 – 17/02/07

C – YIL 1: ÇALIŞMA BAŞLANGICI

Merkez Kodu: Çalışma Numarası:

Doğum Tarihi: - - Baş Harfler:

Gün Ay Yıl

1. Vizit Tarihi: - -

Gün Ay Yıl

Seçilme kriterlerini karşılıyor

Hasta bilgilendirme formunun bir kopyasına sahip

Yazılı olur alındı Bir kopya hastaya

Bir kopya evraklara

Bir kopya araştırma dosyasına

AH ile temas kurma izni alındı

AH’ye mektup gönderildi

FHQ (Aile Geçmişi Anketi) dolduruldu / Genetik bilgilerden alındı. Açıklamalar

_______________________

Tıbbi Anket dolduruldu

Genetik test raporunun bir kopyası alındı

İdrar örneği alındı - - Zaman :

Gün Ay Yıl Saat Dakika

İdrar örneğinin döndürülme zamanı :

Saat Dakika

Kan örneği alındı - - Zaman :

Gün Ay Yıl Saat Dakika

Kan örneğinin döndürülme zamanı :

Saat Dakika

PSA sonucu Gerekli başka adımlar Var

Yok

Merkeziniz için geçerliyse, lütfen aşağıdakileri kaydedin

Serbest:Total PSA: Testosteron: Seks Hormonu

Bağlayıcı Globülin:

Dolduran Kişi:

_______________________ ____________ ____________________

İsim Tarih İmza

90 of 106


Version 11 – 17/02/07

1. YIL: Biyopsi / Tedavi Kontrol Listesi (Geçerli ise)

Merkez Kodu: Çalışma Numarası:

Doğum Tarihi: - - Baş Harfler:

Gün Ay Yıl

Biyopsi tarihi - -

Gün Ay Yıl

Hastane______________________________________

Alınan histopatoloji formunun örneği Benign, yıllık PSA testine döndürüldü

6 hafta sonra tekrarlanacak (örn. BPH

/yetersiz sonuç)

Hemen tekrarlanacak (örn. ASAP)

Malign

TEKRAR biyopsisinin tarihi (varsa) - -

Gün Ay Yıl

Alınan histopatoloji formunun örneği

Tedavi Anketi doldurma zamanı: Tanı sırasında

1. Yıl

2. Yıl

3. Yıl

4. Yıl

5. Yıl

6. Yıl

7. Yıl

8. Yıl

9. Yıl

10. Yıl

91 of 106

Hastane__________________________

Onkolog iletişim bilgileri:

İsim:__________________________

Hastane:________________________________________________________________

Adres:________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

Telefon Numarası: ___________________

Faks Numarası: _____________________


Version 11 – 17/02/07

BÖLÜM C., 2. YIL

Merkez Kodu: Çalışma Numarası:

Doğum Tarihi: - - Baş Harfler:

Gün Ay Yıl

2. Vizit Tarihi: - -

Gün Ay Yıl

İletişim bilgileri kontrol edildi

Aile Geçmişi güncellendi

Tıbbi Anket güncellendi

İdrar örneği alındı - - Zaman :

Gün Ay Yıl Saat Dakika

İdrar örneğinin döndürülme zamanı :

Saat Dakika

Kan örneği alındı - - Zaman :

Gün Ay Yıl Saat Dakika

Kan örneğinin döndürülme zamanı :

Saat Dakika

PSA sonucu Gerekli başka adımlar Var

Yok

Merkeziniz için geçerliyse, lütfen aşağıdakileri kaydedin

Serbest:Total PSA: Testosteron: Seks Hormonu

Bağlama Globülini:

Dolduran Kişi:

_______________________ ____________ ____________________

İsim Tarih İmza

92 of 106


Version 11 – 17/02/07

2. YIL: Biyopsi / Tedavi Kontrol Listesi (Geçerli ise)

Merkez Kodu: Çalışma Numarası:

Doğum Tarihi: - - Baş Harfler:

Gün Ay Yıl

Biyopsi tarihi - -

Gün Ay Yıl

Hastane______________________________________

Alınan histopatoloji formunun örneği Benign, yıllık PSA testine döndürüldü

6 hafta sonra tekrarlanacak (örn. BPH

/yetersiz sonuç)

Hemen tekrarlanacak (örn. ASAP)

Malign

TEKRAR biyopsisinin tarihi (varsa) - -

Gün Ay Yıl

Alınan histopatoloji formunun örneği

Tedavi Anketi doldurma zamanı: Tanı sırasında

1. Yıl

2. Yıl

3. Yıl

4. Yıl

5. Yıl

6. Yıl

7. Yıl

8. Yıl

9. Yıl

10. Yıl

93 of 106

Hastane__________________________

Onkolog iletişim bilgileri:

İsim:__________________________

Hastane:________________________________________________________________

Adres:________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

Telefon Numarası: ___________________

Faks Numarası: _____________________


Version 11 – 17/02/07

BÖLÜM D., 3. YIL

Merkez Kodu: Çalışma Numarası:

Doğum Tarihi: - - Baş Harfler:

Gün Ay Yıl

3. Vizit Tarihi: - -

Gün Ay Yıl

İletişim bilgileri kontrol edildi

Aile Geçmişi güncellendi

Tıbbi Anket güncellendi

İdrar örneği alındı - - Zaman :

Gün Ay Yıl Saat Dakika

İdrar örneğinin döndürülme zamanı :

Saat Dakika

Kan örneği alındı - - Zaman :

Gün Ay Yıl Saat Dakika

Kan örneğinin döndürülme zamanı :

Saat Dakika

PSA sonucu Gerekli başka adımlar Var

Yok

Merkeziniz için geçerliyse, lütfen aşağıdakileri kaydedin

Serbest:Total PSA: Testosteron: Seks Hormonu

Bağlama Globülini:

Dolduran Kişi:

_______________________ ____________ ____________________

İsim Tarih İmza

94 of 106


Version 11 – 17/02/07

3. YIL: Biyopsi / Tedavi Kontrol Listesi (Geçerli ise)

Merkez Kodu: Çalışma Numarası:

Doğum Tarihi: - - Baş Harfler:

Gün Ay Yıl

Biyopsi tarihi - -

Gün Ay Yıl

Hastane______________________________________

Alınan histopatoloji formunun örneği Benign, yıllık PSA testine döndürüldü

6 hafta sonra tekrarlanacak (örn. BPH

/yetersiz sonuç)

Hemen tekrarlanacak (örn. ASAP)

Malign

TEKRAR biyopsisinin tarihi (varsa) - -

Gün Ay Yıl

Alınan histopatoloji formunun örneği

Tedavi Anketi doldurma zamanı: Tanı sırasında

1. Yıl

2. Yıl

3. Yıl

4. Yıl

5. Yıl

6. Yıl

7. Yıl

8. Yıl

9. Yıl

10. Yıl

95 of 106

Hastane__________________________

Onkolog iletişim bilgileri:

İsim:__________________________

Hastane:________________________________________________________________

Adres:________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

Telefon Numarası: ___________________

Faks Numarası: _____________________


Version 11 – 17/02/07

BÖLÜM E., 4. YIL

Merkez Kodu: Çalışma Numarası:

Doğum Tarihi: - - Baş Harfler:

Gün Ay Yıl

4. Vizit Tarihi: - -

Gün Ay Yıl

İletişim bilgileri kontrol edildi

Aile Geçmişi güncellendi

Tıbbi Anket güncellendi

İdrar örneği alındı - - Zaman :

Gün Ay Yıl Saat Dakika

İdrar örneğinin döndürülme zamanı :

Saat Dakika

Kan örneği alındı - - Zaman :

Gün Ay Yıl Saat Dakika

Kan örneğinin döndürülme zamanı :

Saat Dakika

PSA sonucu Gerekli başka adımlar Var

Yok

Merkeziniz için geçerliyse, lütfen aşağıdakileri kaydedin

Serbest:Total PSA: Testosteron: Seks Hormonu

Bağlama Globülini:

Dolduran Kişi:

_______________________ ____________ ____________________

İsim Tarih İmza

96 of 106


Version 11 – 17/02/07

4. YIL: Biyopsi / Tedavi Kontrol Listesi (Geçerli ise)

Merkez Kodu: Çalışma Numarası:

Doğum Tarihi: - - Baş Harfler:

Gün Ay Yıl

Biyopsi tarihi - -

Gün Ay Yıl

Hastane______________________________________

Alınan histopatoloji formunun örneği Benign, yıllık PSA testine döndürüldü

6 hafta sonra tekrarlanacak (örn. BPH

/yetersiz sonuç)

Hemen tekrarlanacak (örn. ASAP)

Malign

TEKRAR biyopsisinin tarihi (varsa) - -

Gün Ay Yıl

Alınan histopatoloji formunun örneği

Tedavi Anketi doldurma zamanı: Tanı sırasında

1. Yıl

2. Yıl

3. Yıl

4. Yıl

5. Yıl

6. Yıl

7. Yıl

8. Yıl

9. Yıl

10. Yıl

97 of 106

Hastane__________________________

Onkolog iletişim bilgileri:

İsim:__________________________

Hastane:________________________________________________________________

Adres:________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

Telefon Numarası: ___________________

Faks Numarası: _____________________


Version 11 – 17/02/07

BÖLÜM F., 5. YIL

Merkez Kodu: Çalışma Numarası:

Doğum Tarihi: - - Baş Harfler:

Gün Ay Yıl

5. Vizit Tarihi: - -

Gün Ay Yıl

İletişim bilgileri kontrol edildi

Aile Geçmişi güncellendi

Tıbbi Anket güncellendi

İdrar örneği alındı - - Zaman :

Gün Ay Yıl Saat Dakika

İdrar örneğinin döndürülme zamanı :

Saat Dakika

Kan örneği alındı - - Zaman :

Gün Ay Yıl Saat Dakika

Kan örneğinin döndürülme zamanı :

Saat Dakika

PSA sonucu Gerekli başka adımlar Var

Yok

Merkeziniz için geçerliyse, lütfen aşağıdakileri kaydedin

Serbest:Total PSA: Testosteron: Seks Hormonu

Bağlama Globülini:

Dolduran Kişi:

_______________________ ____________ ____________________

İsim Tarih İmza

98 of 106


Version 11 – 17/02/07

5. YIL: Biyopsi / Tedavi Kontrol Listesi (Geçerli ise)

Merkez Kodu: Çalışma Numarası:

Doğum Tarihi: - - Baş Harfler:

Gün Ay Yıl

Biyopsi tarihi - -

Gün Ay Yıl

Hastane______________________________________

Alınan histopatoloji formunun örneği Benign, yıllık PSA testine döndürüldü

6 hafta sonra tekrarlanacak (örn. BPH

/yetersiz sonuç)

Hemen tekrarlanacak (örn. ASAP)

Malign

TEKRAR biyopsisinin tarihi (varsa) - -

Gün Ay Yıl

Alınan histopatoloji formunun örneği

Tedavi Anketi doldurma zamanı: Tanı sırasında

1. Yıl

2. Yıl

3. Yıl

4. Yıl

5. Yıl

6. Yıl

7. Yıl

8. Yıl

9. Yıl

10. Yıl

99 of 106

Hastane__________________________

Onkolog iletişim bilgileri:

İsim:__________________________

Hastane:________________________________________________________________

Adres:________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

_______________________________________________________________________

Telefon Numarası: ___________________

Faks Numarası: _____________________


Version 11 – 17/02/07

BÖLÜM G: ÇALIŞMAYI BIRAKMA / TAMAMLAMA FORMU

Merkez Kodu: Çalışma Numarası:

Doğum Tarihi: - - Baş Harfler:

Gün Ay Yıl

Katılımcı 5 yıllık çalışmayı tamamladı mı??

Evet

Hayır

Cevap Hayır ise, nedenini belirtiniz:-

Tümör oluşumu (Cevap Eveti ise, histoloji & tedavi formlarını doldurun)

Kişisel Tercih Açıklama ___________________________________

Hastanın izi kaybedildi Açıklama ___________________________________

Advers Olay (Evet ise, Advers Olay formunu doldurunuz)

Ölüm Ölüm Tarihi ________________________________

Nedeni ______________________________________

Diğer Belirtiniz _____________________________________

Dolduran Kişi:

_______________________ ____________ ____________________

İsim Tarih İmza

100 of 106


Version 11 – 17/02/07

EK P

Araştırma Sorumlulukları Anlaşması

Bu anlaşma, Royal Marsden NHS Vakıf Tröstü, Fulham Road, London, SW3 6JJ (Royal Marsden), Kanser

Araştırma Enstitüsü (Enstitü) 123 Old Brompton Road, London SW7 3RP ve YEREL BİLGİLERİ

GİRİNİZ arasında 11 Ağustos 2005 tarihi itibarıyla geçerli kılınmıştır.

Projec Adı: Prostat kanserine genetik yatkınlığı olan erkeklerin belirlenmesi: BRCA1/2 mutasyonu

taşıyıcılarında ve kontrollerde hedefe yönelik tarama – IMPACT Çalışması

Baş Araştırmacı: Dr Rosalind Eeles

RMH Protokol Numarası: CCR2598

Sağlık ve Sosyal Bakım Araştırma Yönetim Çerçevesi 2. Baskısı (2005) ve İyi Klinik Uygulamalara uyumu

sağlamak amacıyla, bu sözleşme, çalışmanın yürütülmesiyle ilgili aşağıdaki konulara açıklık getirir.

Bu anlaşmanın imzalanmasıyla aşağıdakiler kabul edilmiş sayılır:

1. Sponsor ve çalışmaya katılan tüm araştırmacılar Sağlık Bakanlığı, Sağlık ve Sosyal Bakım

Araştırma Yönetim Çerçevesi 2. Baskısı’nda (2005) belirtilen görev ve sorumluluklarını anlıyor,

kabul ediyor ve yerine getirebileceklerdir.

2. Araştırma merkezinde bulunan baş araştırmacı, çalışmayı Araştırma Etik Kurulunun en güncel

çalışma protokolüne uygun olarak yürütmeyi kabul eder.

3. İlgili yerel kurul tarafından Yerel Araştırma Etik Kurulu (YAEK) onayı verildikten sonra,

araştırmacıların görev yaptığı hastanede çalışmaya başlanabilir. YAEK onayını almak ve sağlıkla

ilgili diğer yerel yasal yükümlülükleri yerine getirmek baş araştırmacıların sorumluluğundadır.

Araştırmacı, onay için YAEK’in yerine getirmesi istenecek prosedürler hakkında Royal Marsden’I

tam olarak bilgilendirecek ve onay mektubu alındığında bir kopyasını Royal Marsden’e verecektir.

4. Kayıtların gerektiği şekilde yapılabilmesi ve yerel kaynak kararlarının değerlendirilebilmesi için

çalışma, yerel Araştırma & Geliştirme yönetim iznine tabi olmak zorundadır.

5. İlgili çalışma ve veri koruma yasalarına uygunluğu sağlamak için, araştırma ekibinin hiçbir üyesi

gerekli onursal sözleşme yapılmadan hastalar, dokuları ve verileri üzerinde çalışmamalıdır. Baş

araştırmacı ve Royal Marsden, çalışmayı, 1998 tarihli Veri Koruma Kanununa uygun şekilde

yürütmeyi kabul ederler.

6. Prosedürler, yüksek kalitede doğru verilerin toplanmasına ve işlem ve saklama sırasında verilerin

bütünlük ve gizliliğini sağlamaya elverişli olacaktır. Kişisel verilerin gizliliğinin sağlanması için

sistem güvenliği konusuna özel önem verilmelidir.

7. Hasta alımı, protokolde tanımlandığı şekilde, dahil etme ve dışlama kriterlerine uygun olarak

yapılacaktır. Çalışmaya başlamadan önce tüm hastalardan yazılı bilgilendirilmiş olur alınması baş

araştırmacının sorumluluğudur.

8. Baş araştırmacı, olgu rapor formlarını imzalamaya yetkili görevlilerin bir listesini yetkili imza

örnekleriyle birlikte Royal Marsden’e vermek zorundadır. Baş araştırmacı ayrıca tüm personel

değişikliklerini Royal Marsden’e bildirmek ve yetkili tüm yeni görevlilerin imza örneklerini adı

geçen kuruma sunmak zorundadır.

9. Araştırmacı, tüm veri toplama formlarının zamanında doldurulmasını ve değerlendirme zamanından

önceki bir ay içerisinde Royal Marsden’e iletilmesini sağlamak zorundadır.

101 of 106


Version 11 – 17/02/07

10. Baş araştırmacı, veri toplama formlarının yalnızca yetkili imza sahipleri tarafından doldurulup

değiştirilmesini, tüm formların imzalı ve tarihli olmasını ve yapılan tüm değişikliklerin yetkili imza

sahipleri tarafından parafe edilip tarihlendirilmesini sağlamak zorundadır.

11. Baş araştırmacı, advers olayların veya şüpheli, beklenmedik ciddi advers reaksiyonların, uygun

yollarla ve AB Klinik Çalışma Direktifinin öngördüğü zaman cetveline uygun olarak rapor

edilmesini sağlamak zorundadır.

12. Tüm araştırmacılar, araştırmayla ilgili olarak şüphe duydukları suistimal ve hileleri rapor

etmelidirler.

13. Bireysel araştırmacılar, çalışmanın ana sonuçları yayınlanıncaya kadar, hastalarıyla ilgili çalışmanın

kapsadığı sorularla doğrudan ilgisi olan verileri yayınlayamayacak, ana sonuçlar yayınlandıktan

sonra ise ancak Royal Marsden’den önceden yazılı izin alarak yayınlayabileceklerdir.

14. Baş araştırmacının, karşılaşılabilecekleri herhangi bir çıkar çatışmasını ve alacakları tahmini hasta

sayısını Ek 1 formunda belirtmesi gerekmektedir.

Aşağıdakileri kabul ediyorum:

a) Sözleşmeyi okudum ve anladım.

b) Sözleşmeye uymayı kabul ediyorum.

_______________________________________ ____________

Jane Lawrence, Klinik Araştırma Müdürü Tarih

The Royal Marsden NHS Trust

_______________________________________ _____________

Baş Araştırmacı Tarih

The Royal Marsden NHS Trust

_______________________________________ _____________

Ar-Ge Direktörü Tarih

(diğer merkez adına)

102 of 106


Version 11 – 17/02/07

Prostat kanserine genetik yatkınlığı olan erkeklerin belirlenmesi: BRCA1/2 mutasyon

taşıyıcılarında ve kontrollerde hedefe yönelik tarama – IMPACT Çalışması

Baş araştırmacı tarafından merkezde doldurulacaktır.

Lütfen, aşağıdaki soruları cevaplandırıp, imzalı ve tarihli olarak Royal Marsden’in aşağıdaki adresine

gönderiniz:

1. Çıkar çatışması

Hayır, potansiyel olarak mesleki, tescil ile ilgili veya herhangi başka bir konuda çıkar çatışması

durumum yoktur.

Evet, potansiyel olarak çıkar çatışması durumum vardır.

Cevabınız Evet ise, lütfen belirtiniz:

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

----------------------------------------------------------------------------------------

2. Tahmini hasta alımı

Yılda ______ hasta almayı umuyorum.

___________________________________ ______________

Baş araştırmacı Tarih

Lütfen formu aşağıdaki adresi kullanarak Baş Araştırmacıya gönderiniz:

Dr R A Eeles MA FRCP FRCR PhD

Reader & Honorary Consultant in Cancer Genetics & Clinical Oncology

Institute of Cancer Research & The Royal Marsden NHS Trust

Orchard House

Cotswold Road

SM2 5NG

103 of 106


Version 11 – 17/02/07

EK Q

Tıbbi Transfer Anlaşması - İşbirliği formu

BU ANLAŞMA, Royal Marsden NHS Vakıf Tröstü, Sydney Street, London SW3 6NP (“RMH”), Kanser

Araştırma Enstitüsü (Enstitü) 123 Old Brompton Road, London SW7 3RP VE …….. YEREL

ARAŞTIRMACI BİLGİLERİNİ GİRİN arasında yapılmıştır.

Bu Anlaşmanın Tarafları, detayları ekte Program 1 (“IMPACT protokolü”) olarak yer alan bir

araştırma programı hakkında işbirliği yapmak istemektedir VE IMPACT protokolü araştırma

programı (“Materyal”) uyarınca XXXX’in RMH/Enstitü’ye kan ve idrar örnekleri temin etmesi

gerekecektir.

Bu Anlaşmada belirtilen karşılıklı yükümlülük ve sorumlulukların değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki

hükümler kabul edilmiştir:

1. MATERYAL TEMİNİ

1.1 Geçerli tüm etik, düzenleyici ve yasal koşullara uygun olarak, XXXX, RMH/Enstitü’ye Materyal

temin edecektir.

1.2 RMH/Enstitü, Materyali sadece Araştırma Programı ile ilişkili olarak kullanacak ve Araştırma

Programı tamamlandıktan sonra tüm Materyali XXXX’e iade edecek veya XXXX’in gerek görmesi

durumunda onu imha edecektir.

1.3 XXXX’in açık onayı olmadıkça RMH/Enstitü Materyali üçüncü şahıslara transfer etmeyecektir.

2. ARAŞTIRMA

2.1 Taraflar, araştırmayı Araştırma Programına uygun olarak gerçekleştirmek için işbirliği yapacak ve

anlaşma uyarınca zaman zaman sonuçları paylaşacak ve değerlendireceklerdir.

2.2 Taraflar, Araştırma Programını, 2001 tarihli Sağlık Bakanlığı Sağlık ve Sosyal Bakım Araştırma

Yönetim Çerçevesi’nde belirtilen standartlara göre yürütecek ve yerel Sponsor yükümlülüklerinden

merkezler sorumlu olacaktır.

3. YAYINLAR

3.1 Araştırma Programının sonuçlarının yayınlanması, diğer tarafın katkısı net bir şekilde onaylanarak

yapılabilecektir.

4. FİKİR HAKLARI

4.1 Araştırma Programının sonucunun ve patentlendirilebilir olsun veya olmasın fikir haklarının ticari

değer taşıdığının kanıtlanması halinde, Taraflar, iyi niyetle, her bir tarafın katkısını makul biçimde

yansıtan bir gelir paylaşma anlaşması üzerinde görüşme yapacaktır.

4.2 Her iki Taraf da Araştırma Programının sonuçlarını ticari olmayan dahili araştırma amacıyla

kullanma hakkına sahip olacaktır.

5. GİZLİ BİLGİLER

104 of 106


Version 11 – 17/02/07

5.1 Araştırma Programının gerçekleştirilmesi amacıyla paylaşılmak durumunda olduğu gizli bilgileri diğer

tarafa vermeden önce işaretlendirmek veya başka bir şekilde yazıyla belirtmek, tescilli bilginin sahibinin

sorumluluğudur. (“Gizli Bilgiler”).

5.2 Gizli Bilgiler sözlü olarak açıklandıklarında, açıklama sırasında gizli oldukları belirtilecek ve

açıklamadan itibaren on (10) iş günü içerisinde yazılı olarak teyit edilecektir. Gizli Bilgiler

yayınlanmayacak ve bu Anlaşma sonlandıktan sonra beş (5) yıl süreyle gizli ve tescilli olarak tutulacaktır.

5.3 Bu koşullar aşağıdaki özelliklere sahip Gizli Bilgiler için geçerli sayılmayacaktır:

a) alan tarafın kusuru olmaksızın kullanım, yayın veya benzer yollarla kamunun eline geçmiş

veya daha sonra geçecek olan gizli bilgiler;

b) üçüncü şahıslardan gizlilik esasına uygun olmayan şekilde alınan ve veren tarafın bu

durumu alan tarafa açıkladığı bilgiler;

c) yazılı kayıtlar, daha eski tarihli alındı belgeleri tarafından alan tarafın daha önceden sahip

olduğu anlaşılan bilgiler; veya

d) yasa, yönetmelik veya mahkeme emri nedeniyle açıklanması gereken bilgiler.

6. GEÇERLİLİK SÜRESİ VE BİTİŞ ZAMANI

Bu Anlaşma, Tarafların son imzayı attığı tarihten itibaren başlar ve iki taraftan biri ayrılacağını (bir ay

önceden) bildirinceye kadar sürer.

7. HAKİM YASA

Bu Anlaşma üzerinde İngiltere Yasaları geçerli olacaktır.

Taraflarca, yetkili imza sahipleri tarafından kabul edilmiştir

İmzalayan: ………………………………… Tarih:…………………………………

[ ] adına ve tam yetkili olarak

İsim: ………………………………… Ünvan:…………………………………

İmzalayan: ………………………………… Tarih:…………………………………

Royal Marsden NHS Vakıf Tröstü adına tam yetkili olarak

İsim: ………………………………… Ünvan:…………………………………

105 of 106


Version 11 – 17/02/07

EK R

IMPACT BİYOPSİ OPERATÖRÜ KONTROL LİSTESİ

Hasta İsmi: __________________________________

Kimlik Numarası: __________________________________

Hasta Çalışma Numarası (biliniyorsa): -

Doğum Tarihi: - -

Gün Ay Yıl

ALINAN KORLAR (Lütfen işaretleyin):

Daha detaylı bilgi için lütfen Prostat Biyopsilerini İşleme ve Bildirme protokolüne bakınız (IMPACT çalışma

protokolünün H Eki).

SOL SAĞ

1. Sol bazal 1. Sağ bazal

2. Sol lateral bazal 2. Sağ lateral bazal

3. Sol mid-lateral 3. Sağ mid-lateral

4. Sol mid-sagital 4. Sağ mid-sagital

5. Sol apeks 5. Sağ apeks

6. Sol orta zon periferi 6. Sağ orta zon periferi

(ARAŞTIRMA İÇİN) * (ARAŞTIRMA İÇİN) *

* Bunlar önerilen biyopsi bölgeleridir. Ultrason anormalliği gösteren bir alan varsa, bu alandan ek

araştırma korları alın. Bu alan yeterince büyükse, her iki araştırma koru da bu alandan alınabilir.

PROSTAT BOYUTLARI/ cm

Anteriordan posteriora cm

Soldan sağa cm

Apeksten alta cm

106 of 106

More magazines by this user
Similar magazines