2meltemcaniklioglu

radyasyon.el
  • No tags were found...

2meltemcaniklioglu

10 Doç. Dr. Meltem DĐKMEN CANĐKLĐOĞLU

nin kurallarını formüle eden belgeler olarak kabul edilmişlerdir. Yönetenin

statü ve yetkilerini, yöneten-yönetilen ilişkilerini düzenleyen kuralları ve

bunların nasıl yorumlanması gerektiğini açıklayan bir dogmatik inşa etmek,

anayasacıların başlıca iştigal sahası olmuştur 3 . Bu yönüyle anayasacılık, batı

kültürünün biçimlediği bir olgudur; devleti ve devlette iktidarı sınırlayan ve

kişi haklarını güvenceye alan belgeler olarak doğulu toplumların hukuk

düzenlerinde yerini alması batıdaki gelişmelerin etkisiyle olmuştur. 1789

Fransız Đnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi’nin 16. maddesindeki “Đnsan

haklarının korunmadığı ve kuvvetler ayrılığının sağlanmadığı toplumlar asla

bir anayasaya sahip değillerdir” ilkesi, bir anayasanın temel işlevinin devletin

anayasallığını sağlamak olduğunu açıkça ortaya koymaktadır 4 .

Günümüz anayasacılık anlayışını belirleyen ve işlevinde de büyük

çapta bir anlam değişikliğine neden olan en önemli gelişme, hukuk ile siyaset

arasındaki ayrım çizgilerinin giderek kaybolması ve siyasetin kontrolünü

hukukla sağlama konusunda geliştirilen tekniklerin salt hukukun içinde

anlamlandırılmasının neredeyse imkansız hale gelmesidir. Anayasa hukuku

ile ilgili metodolojik kararsızlıkların kökünde çok kere hukuk-politika ilişkisinin,

bu disiplin içinde kapsadığı alanın yeterince dikkate alınmaması ya da

hukuk-politika ilişkilerine getirilen farklı çözümlerin yarattığı anlaşmazlıklar

vardır. Düşünsel çerçevesi genişleyen ve pratik olarak da toplum-siyaset

ilişkisine ait farklı kodlar geliştiren demokrasi, katılımı kendisi açısından en

belirleyici gösterge haline getirmiş ve böylece hukuk, yönetim faaliyetine

toplumun katılımını sağlayan bir teknik araç konumuna indirgenmiştir 5 .

Anayasacılık bu gelişmeden kendine düşen payı, demokratik yönetim olgusunun

gereksindiği yeni uygulama ve tercihlerin kural biçiminde anayasa

belgesine aktarılarak sabitlenmesi şeklinde almıştır. Anayasaların yapımı ve

değiştirilmesi eyleminde, politik tercih ve kararların zeminini oluşturacak

3

Bakır Çağlar; Anayasa Bilimi, s. 3.

4

Erdoğan Teziç; Anayasa Hukuku, s. 2. Karl J. Friedrich; Sınırlı Devlet, çev.

Mehmet Turhan, Önsöz, s. 8.

5

M. Tevfik Özcan, bu gelişmeyi; “hukukun reform amaçlı olarak araçsal kullanımı”

olarak ifade etmiştir. Bkz. M. T. Özcan; Hukuk Sosyolojisine Giriş, 3. bası,

Kavim Yay., Đstanbul 2007.

More magazines by this user