Informacja dla katolików z Polski ... - St. Paul Menighet

Informacja dla katolików z Polski przyjeżdżających do Norwegii
i parafii Św. Pawła (St.Paul) w Bergen
St. Paul katolske kirke
Nygårdsgaten 3,
5015 Bergen
Tlf. 55 21 5950,
http://www.katolsk.no/okb/Bergen/
Polacy przyjeżdżający do Norwegii powinni mieć
świadomość do jakiego kraju jadą. Kraj o obszarze tej
samej wielkości co Polska, ale tylko 4,5 mln
mieszkanców. Polacy - katolicy - powinni wiedzieć, że
nie mogą liczyć na posługę w języku polskim oraz
zdawać sobie sprawę z tego, że katolicy w Norwegii to
tylko 1% mieszkańców, do tego pochodzących z
całego świata, oraz że w Norwegii Luterański Kościół
Państwowy jest kościołem dominującym. W rezultacie
sytuacja w Norwegii wymaga np. dużo większego niż w Polsce zaangażowania świeckich w kościele,
jak również współpracy ekumenicznej z przedstawicielami innych wyznań.
Kościół Katolicki : struktura i specyfika
Kościół Katolicki w Norwegii składa się z trzech diecezji: Oslo (154.560 km 2 ),
Trondhein (56.458 km 2 ), i Tromsø (11.2918 km 2 ), a ze Spitzbergenem, gdzie tez mieszkaja katolicy,
175.618 km 2 ). Formalnie tylko Oslo jest diecezją, pozostałe dwie to tzw. administracje apostolskie.
Podział ten wynika i z historii i z geografii – ogromny a mało zaludniony kraj, do niedawna o dużych
trudnościach komunikacyjnych. Jedna północna parafia w Hammerfest to 48.637km 2 , a największa
parafia w diecezji Oslo to Bergen 29.541 km 2 - dla porównania cała diecezja łomżyńska to
11.500km 2 . To oznacza, że jeden ksiądz w Hammerfest musi obsłużyć 330 katolików rozrzuconych
na tym obszarze także w czasie arktycznej zimy trwającej ponad pol roku. A trzech księży z parafii w
Bergen – najpiękniejszym ale i najbardziej górzystym i trudno dostępnym rejonie Norwegii
(Hordaland i Sogn og Fjordane), musi dotrzeć do 5000 katolików. Liczba katolików przypadających
na jednego księdza w parafiach na Północy może byc mała, (dla poròwnania w łomżyńskim jeden
ksiądz przypada na ca 1000 katolikw), ale już w Bergen stosunkowo większa , bo ponad 1600, a
odleglości jakie ksiądz musi pokonywać nieporównywalnie większe.
Lista miejscowości gdzie znajdują się kościoły katolickie:
Oslo (dwie parafie) Arendal, Asker og Bærum, Askim, Bergen, Drammen, Fredrikstad, Førde
(kaplica) Halden. Hamar, Haugesund, Hønefoss, Kristiansand, Larvik, Lillehammer, Moss, Porsgrunn,
Stavanger, Tønsberg. Trondheim, Kristiansund, Levanger, Molde, Ålesund, Tromsø , Bodø,
Hammerfest, Harstad, Mosjøen, Narvik i Storfjord (Lofoty).
Więcej informacji można znaleźć na stronach internetowych www.katolsk.no
1
1

Liczba katolików
Według oficjalnych statystyk za rok 2005 katolicy to około 44 000 osób co stanowi ca 1% ludności
Norwegii, przy czym w Oslo mieszka ich ponad 2,5% a np. w Lillehammer tylko 0,20%. W
rzeczywistości katolików jest dużo więcej – kościół szacował w 2004, że było ich ponad 60 000, tyle,
że nie wszyscy są zarejestrowani w kościele katolickim. Liczba katolików wzrasta wskutek imigracji,
są także konwersje.
Rejestracja
W przeciwieństwie do sytuacji w Polsce, tutaj każdy obywatel musi być zarejestrowany w kościele,
związku wyznaniowym lub związku niewierzących (Humanetisk Forbund). Jeśli tego nie uczyni to
automatycznie postrzegany jest przez władze państwowe (w tym podatkowe), jako członek
luterańskiego Norweskiego Kościoła Państwowego (Den Norske Statskirke). To wynika z historii
Norwegii i ustanowienia w 1536 przez panującego wówczs króla duńskiego protestanckiego kościola
państwowego. Do rejestracji potrzebny jest tzw. numer ewidencyjny (personnummer), który
konieczny jest również do legalnego zatrudnienia w Norwegii i płacenia podatku, korzystania ze
służby zdrowia, banku, szkoły, telefonu komórkowego itd. Praktycznie nie można ”istnieć” bez tego
numeru. Rejestracja powoduje także, że podatek kościelny, który płaci każdy podatnik będzie
przekazywany na rzecz kościoła katolickiego – bez rejestracji otrzymuje go automatycznie państwowy
kościół luterański.
Stąd niezwykle ważnym jest, aby przybywający do Norwegii Polacy rejestrowali się w kościele do
którego przynależą, co dla większości oznacza kościół katolicki.
Formularz w języku polskim, znajduje się na ostatniej stronie tej broszury, jest też wyłożony w
kościele. Należy go wypełnić i oddać księdzu lub w biurze parafialnym.
Dla porządku informujemy, że oprócz kościoła państwowego funkcjonuje w Norwegii szereg tzw.
wolnych/niezależnych kościołów protestanckich (frikirke), jak również Kościół Prawosławny, Gmina
Żydowska , Buddyści, Związek Muzułmanów czy Świadkowie Jehowy. Jest też kościół o mylącej
nazwie Nordycki Kościół katolicki, który nie uznaje prymatu papieża. Oraz liczne sekty.
Miniatura kościoła powszechnego
Katolicy urodzeni w Norwegii (a więc także dzieci imigrantów) stanowią ca 38% wszystkich
członków kościoła katolickiego w Norwegii. W niektórych parafiach Norwedzy są w mniejszości.
Dominujące grupy to inni Europejczycy, w tym Polacy; imigranci z Azji (głównie Wietnamczycy,
Filipińczycy i Tamile) , Ameryki Północnej i Południowej (głównie Chile) i różnych krajów Afryki
(m.in. Eritrea, Ghana, Nigeria).
Msza w St.Paul kirke – procesja z darami
2
2

Również księża reprezentują wielokulturowość. Proboszczem może być Norweg, ale bardziej
prawdopodobne jest, że bedzie to cudzoziemiec - Polak, Wietnamczyk, Holender, Irlandczyk, Tamil
czy Niemiec. Wspólnym językiem jest, więc język norweski, który księża i wierni opanowali w
różnym stopniu i wymawiają na rozmaite sposoby. W ostatnich latach wzrosła liczba powołań wśród
młodych Norwegów.
Msza Święta w języku ojczystym
W dużych parafiach, szczególnie w katedrze Św. Olafa w Oslo, budynek kościoła nie mieści
wszystkich wiernych i wobec tego odprawiane są w każdą niedzielę msze swięte w różnych językach
ojczystych, w tym po polsku. Można też przystąpić do spowiedzi. Mieszka też w Oslo największa
liczba księży reprezentujących wiele narodowości, w tym pięciu Polaków.
Poza Oslo sytuacja jest trudniejsza. Na przykład w dużej parafii Św. Pawła w Bergen, gdzie obecnie
proboszczem jest Norweg a dwu wikarych to Niemiec i Tamil, msza w języku polskim odbywa się
raz w miesiącu a od jesieni wzrosnie do dwu w miesiącu. Raz w miesiącu jest też msza po
hiszpańsku, po wietnamsku, po tamilsku i w języku tagalog (Filipiny). Dodatkowo raz w tygodniu jest
msza w języku tamilskim, a takze raz po wietnamsku, gdzie ksiądz odprawia po norwesku a wierni
odpowiadają w swoim jezyku. Taka możliwość istnieje również dla Polaków, ale na razie korzystamy
z niej sporadycznie.W niedzielę msza poranna i Suma odprawiane są po norwesku a wieczorem jest
też msza po angielsku.
W mniejszych parafiach w zależności od liczebności poszczególnych grup i narodowości księdza
sytuacja wygląda inaczej i nie można liczyć na Msze i spowiedź w języku ojczystym – trzeba
uczestniczyc po norwesku, co nie jest zbyt trudne zważywszy, że w każdym kościele są śpiewniki z
tekstem Mszy Świetej. Ponadto często stałe części Mszy odmawiane są po łacinie. W naszej parafii
(w Bergen) wydrukowaliśmy też tekst polsko-norweski Mszy Świętej, aby ułatwić uczestniczenie w
niej w obcym języku. Natomiast przystapienie do sakramentu pojednania jest problemem jesli nie zna
sie np.angielskiego.
Katolicy – Polacy
W roku 2000 bylo oficjalnie zarejestrowanych w kościele katolickim w Norwegii 3500 katolików
urodzonych w Polsce. Niektórzy przyjechali tu wskutek wojny, inni do pracy, spora liczba w czasach
stanu wojennego, jest też wiele małżenstw mieszanych.
3
3

Festyn parafialny
Obecnie, w połowie 2006 roku szacuje się, że w Norwegii przebywa około 70 000 Polaków
przybywających do pracy. Zakładając, ze ponad 90% to katolicy oznaczałoby to, iż katolicy
pochodzenia polskiego stanowią ponad połowę wszystkich katolików w tym kraju. Nie wiadomo
jednak ilu z nich zostanie w Norwegii na stałe. Stąd też nie wiadomo jak długo potrzebowali będą
opieki duszpasterskiej po polsku i w jakim zakresie. Mimo, że nie wszyscy Polacy przychodzą do
kościoła wzrost ilości wiernych w ciągu ostatniego roku jest ogromny i stanowi wyzwanie dla
tutejszego kościoła. Nie można jednak oczekiwać, że w Norwegii będą polskie parafie, albo że księża
Polacy będą tylko dla Polaków – na to norweski kościół katolicki jest stanowczo za mały. Musimy
trzymać się razem, aby nie zginąć – wierzymy przecież w Jeden, Święty, Powszechny i Apostolski
Kościół.
Trudności wynikające z geografii i statystyki
Przyjeżdżający do Norwegii musi sobie zdawać sprawę, że w tym protestanckim kraju nie może liczyć
na dostęp do kościoła katolickiego o ile nie zamieszka w mieście gdzie kościół taki się znajduje. A na
posługę w języku polskim może liczyć regularnie tylko w Oslo i w niektórych parafiach gdzie
proboszczem lub wikarym jest Polak. W pozostałych parafiach mniej więcej raz w miesiącu
odprawiana jest Msza Święta w języku polskim.
Przebywający w Norwegii polscy księża, z wyjątkiem jednego, który jest odpowiedzialny za polską
diasporę, są tutaj do posługi w norweskich parafiach, a nie do duszpasterstwa Polaków.
Parafie, których jest w diecezji Oslo 21 (4 w Tromsø i 5 w Trondheim) są większości obsadzone
przez jednego księdza. Jedynie w Oslo (dwie parafie, każda po ok. 8000 wiernych), Bergen,
Stavanger, Kristiansand i Lillestrøm jest także wikary. Parafia ma też z zasady jeden kościół
parafialny niezależnie od wielkości terytorialnej. Msze Święte ”na wyjeździe” odprawiane są więc
albo w wynajętej od protestantów kaplicy, albo w sali szkolnej, czy prywatnym mieszkaniu. W tej
sytuacji Msza Św. w języku ojczystym staje się luksusem.
Katolicy mieszkający z dala od centrum parafii zdani są na czesto wielogodzinną podróż do kościoła,
o ile mają samochód, bo na transport publiczny w niedzielę trudno liczyć, a więc nie w każdą niedzielę
mogą tam dotrzeć. Powstaje więc pytanie o rolę świeckich (organizowanie wspólnej modlitwy,
katchza dla dzieci) i o praktyki ekumeniczne.
Rola świeckich
Mała liczba księży i jeszcze mniejsza zakonników a przede wszystkim sióstr zakonnych powoduje, że
świeccy mają tutaj dużo większa rolę do spełnienia. Katecheci i katechetki, lektorzy i lektorki,
szafarze i szafarki Komunii Świętej, zbierający na tacę, członkowie rady parafialnej muszą wyręczać
4
4

księdza tam gdzie to możliwe. Do tego przepisy finansowe wymagają profesjonalnego prowadzenia
księgowości i administracji a tylko większe parafie mogą sobie pozwolić na pracowników ”na etacie”
w Biurze Parafialnym Tu także potrzebni są świeccy.
Istnieją także w Norwegii diakoni stali (dwu, obaj w Bergen), którzy głoszą homilie, udzielają
sakramentu chrztu i małżeństwa, i kilku asystentów kościelnych. To też wymóg sytuacji, która w
Polsce jest inna.
Świeccy uczestniczą w przygotowaniu dzieci do pierwszej komunii i bierzmowania. Polega to nie
tylko na pomocy w sprawach organizacyjnych, ale również w prowadzeniu katechezy, oczywiście we
współpracy z księdzem. Na mszy świętej często małe dzieci mają osobną naukę (søndagsskole), którą
prowadzi jedna z matek, w czasie gdy ksiądz głosi Ewangelię i homilię.
Biskup Schwenzer na seminarium NUK 2003
Sprawami dzieci i młodzieży zajmuje się także
NUK (Norges Unge Katolikker) czyli organizacja
młodzieży katolickiej w Norwegii, która podlega
biskupowi. Poza ogólnokrajowym biurem w Oslo
ma ona także swoje kontakty w każdej parafii.
Organizowane są spotkania tematyczne i akcje
charytatywne, zazwyczaj w Adwencie i Wielkim
Poście. Ważną częścią działalności tej organizacji
są letnie obozy dla dzieci i młodzieży. Celem ich
jest poznanie się i integracja młodych katolików,
jak również pogłębianie wiary połączone z
wypoczynkiem wakacyjnym.
Świeccy mają możliwość zaangażowania się w Caritasie, który przede wszystkim wspiera konkretne
długoplanowe projekty w krajach rozwijających się, jak również akcje związane z obszarami
dotkniętymi przez katastrofy.
Rada Pastoralna działająca przy biskupie pełni rolę doradczą w sprawach duszpasterskich, przez którą
świeccy uczestniczą w pracy diecezji. Poza wymienionymi tu instytucjonalnymi formami istnieje
autentyczna potrzeba i klimat dla angażowania się świeckich w parafiach. Wymaga tego poza małą
liczbą osób duchownych wielonarodowy charakter norweskich parafii.
Większa aktywność świeckich, a także dużo większa w Norwegii bezpośredniość w kontaktach, także
z księdzem, to czasem także wyzwanie i dla świeckich rodaków i dla kapłanów przyjeżdżających z
Polski. Większa bezpośredniość w kontaktach nie oznacza jednak mniejszego respektu dla kapłana,
(czy dla świeckiego dorosłego, do którego nawet dzieci zwracają się per ty), a większa pomoc
świeckich oznacza, że księdzu daje się więcej czasu na sprawy, w których świeccy nie mogą go
zastąpić.
Historia
Historia Kościoła katolickiego w Norwegii sięga wstecz równie daleko, jak historia kościoła w Polsce,
tzn. ok. 900 roku. Jednak dopiero od śmierci św. Olafa w 1030 r. mówić można o Norwegii jako o
narodzie chrześcijańskim. Kościelna prowincja norweska (archidiecezja) została utworzona w 1153 r.
z siedzibą arcybiskupa w Nidaros (Trondheim). Na następne dwa stulecia przypada wielki rozwój
Kościoła i kraju. Powstaje wiele klasztorów. Rozwija się literatura, sztuka i architektura. Buduje się
wiele nowych kościołów. Druga połowa wieku czternastego to tragedia Czarnej Śmierci (dżumy), w
której zginęła ponad połowa ludności. Kryzys dosięgnął również Kościół, a państwo norweskie
zostało podporządkowane Danii.
5
5

Duński król Kristian III, mimo oporu ostatniego arcybiskupa Nidaros Olafa Engelbregtsona, który
musiał uciekać z kraju, wprowadził reformacje i naukę Lutra w 1537r. Kościół został
podporządkowany państwu. Wielu księży przeszło na protestantyzm zostając urzędnikami
państwowymi. Jednak w praktyce naród nie był przygotowany do reformacji. Aż do ok. 1700 r.
istniały niewielkie samotne grupy katolików, a niektóre zwyczaje pozostały w odległych wsiach
znacznie dłużej, choć nie zawsze pamiętano, co one oznaczają.
W roku 1814 Norwegia uwolniła się od Duńczyków, ogłoszono oświeceniową Konstytucję, która
jednak ograniczała wstęp na teren królestwa innowiercom (tzn. wszystkim innym niż luteranie)
Dopiero w 1843 roku król zezwolił, aby w stolicy została założona parafia św. Olafa. W parę lat
potem nastąpiło utworzenie stacji misyjnych w Alta, Tromsö i Bergen. W 1843 roku wszyscy katolicy
w Norwegii byli cudzoziemcami i było ich niewielu. Byli to często cudzoziemscy robotnicy
sprowadzani do Norwegii w okresie industrializacji. Z reguły ludzie dość ubodzy. Natomiast
ówczesnemu klerowi nie można odmówić wiary w ewangelizację – ks. Stubb w Bergen przy 30
wiernych zbudował kościół dla ponad 350, który dopiero dziś staje się za mały.
Aż do czasów po drugiej wojnie światowej wielu Norwegów utożsamiało katolicyzm z
cudzoziemcami i odnosiło się do nich niechętnie. Wkład pracy sióstr zakonnych w szpitalach i
szkołach, (w tym wielu sióstr Polek z zakonu Elżbietanek) oraz stanowisko Kościoła w latach wojny,
przyczyniły się do przełamania antykatolickich przekonań; przyczynili się do tego również sławni
katolicy, jak Sigrid Undset, autorka popularnej w Polsce ”Krystyny córki Lawransa”, która przeszła na
katolicyzm w latach międzywojennych. Jednak także po wojnie odnoszono się do katolików
sceptycznie, zwłaszcza w szkolnictwie podstawowym gdzie uczono zasad „chrześcijaństwa”. Katolicy
w myśl tych zasad nie byli postrzegani jako chrześcijanie! Wielu norweskim katolikom, którzy trwali
w wierze należy się uznanie i szacunek dla ich postawy.
W ostatnich latach przyczyniła się też do poprawy obrazu katolika wizyta Ojca Św. Jana Pawła II w
Norwegii w roku 1989. Jednak znajomość historii katolicyzmu w Norwegii przedreformacyjnej jest
wśród Norwegów słaba a wyobrażenia o katolicyzmie nadal pełne uprzedzeń dotyczących papieża,
kultu świętych i Matki Boskiej.
Zakony
Niektóre parafie obsadzone są przez zakonników (m.in. franciszkanie, augustianie, oblaci, sercanie,
cystersi) są tez dominikanie, ale nie prowadzą parafii). Zakony żeńskie to m.in. dominikanki,
karmelitanki, klaryski, elżbietanki, siostry św. Franciszka Ksawerego, misjonarki miłości Matki
Teresy. Klasztory są jednak małe (3 – 8 sióstr/braci), albo, jak siostry Franciszka Ksawerego w
Bergen, w podeszłym wieku i bez nowych powołań. W klasztorach są także Polacy i Polki.
Różnice dotyczące obchodzenia Świąt etc.
Polakom przyjeżdżającym do Norwegii wydaje się, że
tutejszy katolicyzm różni się od ”polskiego”. Ale to tylko
zewnętrzne formy, których ustalanie jest w gestii lokalnego
biskupa. Fakt, że katolicy są w mniejszości oznacza, że
musimy przystosować dni wolne od pracy do norweskich –
protestanckich tradycji. I tak mamy dzień wolny od pracy
(czwartek) na Wniebowstąienie, ale nie na Boże Ciało, które
jest przeniesione na niedzielę.
Boże Ciało 2005
Również na niedzielę przeniesione jest święto Trzech Króli i Wszystkich Świętych, ale za zmarłych
(Dzień Zaduszny) modlimy się 2 listopada i odwiedzamy cmentarze, choć nie jest to ogólnie
6
6

praktykowane. Wielki Czwartek, Piątek i Sobota są dniami wolnymi od pracy, tak jak i poniedziałek
po Zesłaniu Ducha Świętego.
Inne różnice: Stosunkowo często stałe części mszy śpiewane są po łacinie. Mniejsza ilość nabożeństw,
np. różaniec czy adoracja tylko raz w tygodniu; Spowiedź też raz lub dwa razy w tygodniu, przed
Mszą Św. – nigdy w trakcie. Można się też umówić z księdzem prywatnie; Do mszy służą także
dziewczynki; Podczas sumy organizowane jest objaśnienie Ewangelii dla najmłodszych i osobnym
pomieszczeniu (søndagsskole)– w czasie liturgii Słowa.
Ekumenizm
W kraju mocno zlaicyzowanym, gdzie jednocześnie dominują liczbowo protestanci uczestniczenie w
modlitwie ekumenicznej może być bardzo pomocne dla podtrzymania wiary. Zwłaszcza w
miejscowościach, gdzie bezpośredni kontakt z kościołem katolickim jest nie możliwy. Trzeba być
jednak świadomym różnic między kościołem katolickim a luterańskim. Przede wszystkim należy
pamiętać, że kościoły te nie mają wspólnoty eucharystycznej, a więc nie można przystępować do
Komunii Św. w kościele protestanckim. W przypadku Chrztu Świętego należy pamiętać, że choć z
jednej strony kościoły doszły do porozumienia w kwestii chrztu, jako wspólnego sakramentu, to
jednak dziecko ochrzczone w kościele protestanckim zostanie zarejestrowane w tym kościele, a wiec
nie będzie katolikiem. Z reguły protestanci przyjmują z radością obecność innych chrześcijan, ale
zdarzają się wyjątki wśród bardziej konserwatywnych luteran, a także innych wyznań niechętnych
kościołowi katolickiemu.
W sytuacji, kiedy chcemy uczestniczyć w nabożeństwach luterańskich należy poprosić o radę
katolickiego księdza, który zna stosunki w Norwegii.
Żyjemy w kraju zlaicyzowanym
A to oznacza, że większość naszych sąsiadów, kolegów z pracy i szkoły, nawet jeśli są członkami
Kościoła państwowego traktują religię jako sprawę prywatną a niedzielę spędzają na wypoczynku,
często na łonie natury. Nasze uczestnictwo w niedzielnej Mszy Św. może wywoływać zdumienie, ale i
respekt. Niekiedy można się jednak spotkać z agresywnym stosunkiem do wiary i kościoła, dotyczy to
nie tylko kościoła katolickiego. W niedziele są też organizowane różne imprezy turystyczne i
sportowe dla dzieci i młodzieży i tu wybór może nie być łatwy. Wielkanoc w Norwegii tradycyjnie
spędza się na nartach, co w nas, przyzwyczajonych do liturgii Wielkiego Tygodnia może budzić
zdumienie.
W Polsce nasze zaangażowanie w życie religijne mogło być niejednokrotnie uwarunkowane przez
tradycje lub środowisko. Znajdując się w Norwegii trzeba się zdobyć na bardzo osobistą motywację,
co wymaga często pogłębienia naszej wiary i wiedzy religijnej. Musimy się liczyć również z
konfrontacją ze strony naszych dzieci, które znacznie łatwiej utożsamiają się ze środowiskiem
rówieśników. Warto więc mieć argumenty, które przekonają je do zachowania wiary i tradycji
katolickiej. Jest to ważny problem duszpasterski zarówno dla księży, jak i rodziców. Jako rodzice
mamy znacznie większą odpowiedzialność za katechezę naszych dzieci niż w Polsce, gdzie religia jest
przedmiotem szkolnym. W szkole norweskiej jest przedmiot, który jedynie informuje o wyznaniach
religijnych, z jakimi można się obecnie spotkać w tym kraju. Doświadczenie wskazuje na bardzo
smutne przypadki, kiedy proces przystosowania do nowego kraju prowadzi niekiedy do całkowitego
zerwania więzów z kościołem katolickim.
Kontakty z innymi katolikami, zwłaszcza w przypadku dzieci i młodzieży zapobiegają skutecznie
temu procesowi. Godne polecenia są obozy letnie i Wielkanocne organizowane przez NUK – Norges
Unge Katolikker (www.nuk.no)
7
7

Parafia Św. Pawła w Bergen
Na mocy królewskiej rezolucji z dnia 6 marca 1843 roku, norwescy
katolicy otrzymali pozwolenie na utworzenie pierwszej własnej
parafi. Parafia ta powstała w Oslo noszącym wówczas nazwę
Christiania. W roku 1845 prawo to objęło całą Norwegię a 12 lat
później ówczesny biskup Jacob Lorenz Studach wysłał pierwszego
katolickiego księdza do Bergen. Był nim Norweg Christopher Holfeldt-Hauen. Pierwszą mszę św.
Celebrowano na Boże Narodzenie roku 1857. Kaplicą, która służyła za Dom Boży bylo mieszkanie
znajdujące się na Kalmargjerdet.
W roku 1864 ksiadz Holfeldt-Houen zakupil na ówczesnej Christiesgate (dzisiejsza Nygårdsgat) grunt
pod budowę kościoła. Kamień węgielny położony został rok później przez budowniczego a zarazem
proboszcza księdza Daniela Stuba, którego symboiczny grob znajduje sie za kościołem..
Budowa kosciola trwala 11 lat. Dnia 29 czerwca 1876 roku w święto sw. Piotra i Pawła został kościół
konsekrowany i oddany do użytku wiernych. W tym samym roku otwarto również przykościelną
szkołę katolicką, która prowadzona była początkowo przez siostry zakonne. W latach
osiemdziesiątych szkoła otrzymała nowe lokale w pobliżu i kościoła i jest obecnie jedną z najbardziej
cenionych szkół w Bergen.
W roku 1896 została wykopana pod kościołem krypta używana wtedy, jak i teraz jako miejsce
spotkań. W tym samym też roku ukończono budowę szpitala katolickiego, który znajdował się w
dzisiejszym Birgittahjemmet a później szpital “Florida” – obecnie komunalny dom opieki.
Od 1901 roku pracowały aż do upaństwowienia służby zdrowi w szpitalu siostry św. Franciszka
Ksawerego mające swój dom na Marias Minde (Sandviken). Przed kilkoma laty przyjechały do nas
siostry Misjonarki Miłosierdzia Matki Teresy z które zajmują część Birgittahjemmet.
W roku 2003 proboszczem naszej parafii został Norweg, kanonik regularny
Dom Alois Brodersen can.reg. z kongregacji austriackiej w Kolsterneunburg.
Księża kanonicy zajmują dom przy Parkveien. Oprócz ks.Aloisa są też
kapelani: Dom Lukas Lorf-Wollesen can.reg. (Niemiec), oblat ks.Jagath
Gunapala OMI (Tamil) i ks.Louis Tien (Wietnamczyk) Dwaj ostatni mieszkają
w Birgittahjemmet. W parafii pracuje też dwu diakonow stałych: Gunnar
Wicklund-Hansen i Henrik von Achen.
Nasza parafia liczy sobie ponad 6000 wiernych z ponad osiemdziesięciu krajów
świata. Dla porównania w roku powstania kościoła (1876) należało do niego ok. 20 wiernych.
Msza Święta w St.Paul Kirke:
Po norwesku w dni powszednie o godz.19.00
W soboty o godz 18.00 (niedzielna), 1,2,4 po łacinie, 3 po filipinsku
W niedziele po norwesku o 9.00, 11.00 , 13.00 * 15.00 - pierwsza i trzecia niedziela po polsku, i
18.00 (po angielsku)
*Pierwsza niedziela miesiąca – dla dzieci, po norwesku
Druga niedziela miesiąca: po wietanmsku, Trzecia niedziela miesiąca po hiszpansku
Czwarta niedziela miesiąca po tamilsku , Piąta po angielsku niedziela miesiąca po angielsku
Spowiedź pół godziny przed Mszą Świetą w soboty i niedziele
Adoracja Najświetszego Sakramentu w piątki po Mszy Sw
Rożaniec we wtorki a także w piątki w maju i październiku
8
8

.
Katecheza i inne zajęcia dla dzieci młodzieży w Parafii Sw. Pawła.
Katecheza
W języku norweskim, ale są w każdej geupie wiekowej jest katecheta mówiącypo polsku.
Dla nowoprzybyłych katecheza po polsku w pierwsza i trzecia sobote miesiaca o godz 11.00.
Dla najmłodszych. Otwarte przedszkole ”Nicoline” wtorek-czwartek 10.00 – 14.00
0 – 8 lat : objaśnienie Ewangelii podczas niedzielnej MSzy Swiętej
3 klassa – przygotowanie do 1 Komunii Sw. w soboty raz w miesiacu, 11.00 – 13.00
4-6 klasa zajęcia w sobotę raz w miesiącu, tzw. ”oppfølginggruppe” - kontynuacja
9 i 10 klasa (2 i 3 klasa gimnazjum) – dwuletnie przygotowanie do bierzmowiania – jedna sobota w
miesiacu .
Inne zajęcia
Koło ministrantów im. Św. Stefana – także w języku polskim.
Grupa młodzieżowa Norges Unge Katolikker
Grupa studencka - Fides
Grupa bibiljna – w języku angielskim
Modlitwy i tekst Mszy Świętej w języku norweskim można znaleźć na:
http://www.katolsk.no/artikler/bonnebok.htm”En liten katolsk bønnebok”
OJCZE NASZ
Fader vår, du som er i himmelen!
Helliget vorde ditt navn; Komme ditt rike;
Skje din vilje, som i himmelen, så og på jorden
Gi oss i dag vårt daglige brød
og forlat oss vår skyld, som vi og forlater våre skyldnere;
og led oss ikke inn i fristelse, men fri oss fra det onde.
For riket er ditt og makten og æren i evighet. Amen.
ZDROWAŚ MARIO
Hill deg, Maria, full av nåde, Herren er med deg,
Velsignet er du iblant kvinner Og velsignet er dit livsfrukt, Jesus.
Hellige Maria, Guds Mor, Be for oss syndere,
Nå og i vår dødstime. Amen.
9
9

REJESTRACJA KATOLIKÓW W PARAFII
Registrering av katolikker i St.Paul kirke
Nazwisko i imię
Etternavn og navn
Data urodzenia
Fødselsdato
Numer osobisty
Personnummer
Adres
Telefon
Miejsce urodzenia
Miejsce chrztu
parafia,miejscowosc
Dåpssted
Data chrztu
Dåpsdato
5 cyfr :
CZŁONKOWIE RODZINY - KATOLICY - ZAMIESZKUJĄCY W NORWEGII
Familiemedlemmer - katolikker- som bor i Norge:
Imie, nazwisko i data urodzenia.
...........................................................................................................
(Navn og fødselsdato)
Prosimy o oddanie formularza księdzu po Mszy Świętej, albo wysłanie do parafii Sw. Pawła
- St.Paul menighet , Nygårdsgt 3, 5015 Bergen, lub wrzucenie do skrzynki pocztowej w
parafii, lub przysłanie poczty elektronicznej na adress: Bergen@katolsk.no
(Skjemaet kan leveres etter søndgsmesse, eller endes til kontoret, eller per epost.)
10
10