20.06.2013 Views

STANIS¸AW - Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie

STANIS¸AW - Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie

STANIS¸AW - Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie

SHOW MORE
SHOW LESS

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.

<strong>STANIS¸AW</strong><br />

BAJ<br />

MALARSTWO


STANISŁAW BAJ<br />

Urodzony 2 czerwca 1953 w Dołhobrodach<br />

– współczesny malarz polski, wykładowca<br />

w Akademii <strong>Sztuk</strong> <strong>Pięknych</strong> w <strong>Warszawie</strong> oraz<br />

w Europejskiej Akademii <strong>Sztuk</strong>. Dzieciństwo<br />

i wczesną młodość spędził nad Bugiem w podlaskiej<br />

wsi Dołhobrody, gdzie ukończył szkołę<br />

podstawową. W latach 1968-72 uczył się<br />

w państwowym Liceum <strong>Sztuk</strong> Plastycznych<br />

w Zamościu, następnie (w latach 1972-78)<br />

studiował malarstwo na warszawskiej ASP pod<br />

kierunkiem profesorów: M. Byliny, J. Siennickiego<br />

i L. Maciąga. Studia ukończył z wyróżnieniem<br />

w pracowni Ludwika Maciąga,<br />

u którego został asystentem. W 1982 r.<br />

podjął pracę dydaktyczną w macierzystej<br />

uczelni, gdzie prowadził Pracownię Rysunku na Wydziale Malarstwa. Jednocześnie<br />

kierował seminariami z rysunku i malarstwa w Europejskiej Akademii <strong>Sztuk</strong><br />

w <strong>Warszawie</strong>. Obecnie prorektor do spraw dydaktycznych Akademii <strong>Sztuk</strong> <strong>Pięknych</strong><br />

w <strong>Warszawie</strong>. Dorobek artystyczny Stanisława Baja obejmuje malarstwo, rysunek, a także<br />

grafikę. Dominują wśród nich portrety oraz pejzaże, dla których inspiracją są mieszkańcy<br />

Dołhobród oraz nadbużańskie krajobrazy. Mieszka w <strong>Warszawie</strong>, ale często przebywa<br />

w rodzinnej wsi Dołhobrody. W galerii sztuki Wirydarz wystawia w 10. lecie jej istnienia.<br />

Czasami jest to wstydliwe, wzbraniam się przed tym, żeby być melancholijnym w sposób<br />

sentymentalny. Melancholia może sytuować się blisko sentymentalizmu. Tego się obawiam.<br />

Jestem jednak malarzem. A na naturę malarstwa składają się emocje, uczucia i intuicje...<br />

Rzeka Bug, olej/płótno, 140x260; 2008<br />

foto: Piotr Zieliński


Matka, olej/płótno, 146x100; 1999


ETOS PRAWDY (fragmeny)<br />

Stanisław Baj dyscyplinuje przestrzeń obrazu i ruch malarski. Nie pozostawia marginesów<br />

i dwuznaczności ani kolorowi, ani formie, ani w konsekwencji sugestywności<br />

obrazowania. O kolorze rozstrzyga w sposób rozmyślny i szczególnie wystudiowany.<br />

Formę redukuje, często też celowo utopornia, bywa, że traktuje z rzeźbiarskim zacięciem.<br />

Obrazowanie jest tu zawsze wymowne i zobligowane sensem. Artysta wypowiada<br />

się w dwóch tematach: pejzażu i portretu, które za wspólny mają swoisty, jednoznaczny<br />

etos prawdy. Pejzaż znajduje swój wyraz w toniach rzeki Bug, portret – w obliczach<br />

chłopskich z wiodącym i bez wątpienia kluczowym cyklem „Matka”.<br />

W krajobrazie z kategorii rzeczywistości interesuje Baja właściwie tylko podstawowa substancja,<br />

atrybut traktuje podrzędnie, acz oznacza go jako bezwzględnie piękny. Artysta<br />

nasadza pejzaż na płótno gestem dobitnym, twardym i zdecydowanym. Wmazuje go<br />

aż do „trzewi” obrazu, dokonując przesunięcia głębi. Pejzaż jakby cofa się sam w siebie.<br />

Forma uproszczona jest w jakąś jej esencjonalność. Z tym wszystkim konkretyzacja<br />

przedstawienia, jego quasi-namacalność staje się mocną sugestią, wydaje się nie do<br />

zaprzeczenia. Konkret w przesuniętej głębi sumuje się w zapis idei pejzażu – jego syntezę.<br />

Jednocześnie ten konkret udobitniony głębią paradoksalnie w niej właśnie ulega<br />

wyabstrahowaniu. Ona też stanowi nieosiągalny obszar tajemnicy, którego aura snuta<br />

jest z mgławicowości i oparu oniryzmu. Mamy tu więc zamierzone piętno konkretu z nutą<br />

abstrakcji, surową syntezę ubogaconą poetyckim odczuwaniem artysty. Powstaje jedyny<br />

w swoim rodzaju konglomerat wrażeniowy, będący wypadkową czy równoważnią zaangażowania,<br />

które pejzaż wybudza i wyobcowania, które zawiera w sobie. Rodzi się skojarzenie<br />

z czymś na podobieństwo wzniosłej, zdystansowanej kontemplacji, może medytacji.<br />

Chyba zalążek takiego stanu ducha i emocji mieści w sobie pejzaż Baja. [...]<br />

Baj ugruntował pejzaż w etosie prawdy, w portret wpisał etos prawdy i przyzwoitości.<br />

Jego portrety są jak lustra prawdy, zwierciadła sumienia. Odbijają nie rysy postaci, bo te<br />

są jedynie powierzchowne i złudne, a ryty jej życia wyznaczone mocną, twardą i surową<br />

linią. Pokazują jakiś naturalny stan człowieczy, ludzkie jakości pierwsze, podstawowe<br />

doznanie godności człowieczeństwa. Stąd zasadność rzeźbiarskiego konturu portretu,<br />

bo człowiek u Baja ma być ociosany z bylejakości, beznadziei i harmidru współczesnego<br />

świata. Powinnością człowieka jest być człowiekiem, po prostu człowiekiem, to<br />

jest porządnym człowiekiem – to zdaje się głosić Baj. [...]<br />

Stanisław Baj ma dwie malarskie matki: matkę naturę, z którą jest za pan brat i matkę<br />

przyzwoitość. Dehumanizowana natura odkryta w prawdzie i najwyższych wartości<br />

humanizowana zwykłość, ukonstytuowana prawdą głęboko doznanego człowieczeństwa<br />

– oto zainteresowania i powinności Baja. Pozwolę sobie tu jeszcze przytoczyć słowa<br />

pisarza, Wiesława Myśliwskiego: „Baj wychodząc z zaścianka, z lokalnej przestrzeni<br />

potrafił doprowadzić swe malarstwo do skali uniwersalnej. Co jest dla mnie przykładem<br />

w ogóle sztuki.” Wypowiedź malarza i w kwestii estetyki, i w kwestii etyki jest uniwersalna,<br />

zarazem podana przez malarskie okno z osobnego, sterylnego świata prawdy. [...]<br />

Magdalena Sołtys


Matka, olej/płótno, 24x18<br />

Adam, olej/płótno, 100x150; 1998<br />

Matka, olej/płótno, 80x65


Rzeka Bug, olej/płótno, 24x33<br />

Matka, olej/płótno, 120x86<br />

Rzeka Bug, olej/płótno, 24x33<br />

Rzeka Bug, olej/płótno, 140x100


10 lat<br />

grudzieƒ 2009 - styczeƒ 2010<br />

Kurator wystawy: PIOTR ZIELI¡SKI [projekt i redakcja katalogu]<br />

Tekst: MAGDALENA SO¸TYS<br />

Fotografie i reprodukcje prac: ARCHIWUM ARTYSTY<br />

Opracowanie komputerowe i druk: MEDIA PRINT<br />

Na ok∏adce: Rzeka Bug, olej/p∏ótno, 56x140; 2006<br />

Sponsorzy wspierajàcy:<br />

MULTI-SERVICE<br />

BEZPIECZE¡STWO I HIGIENA PRACY<br />

20-306 Lublin, ul. Firlejowska 32<br />

tel./fax (081) 745 11 09<br />

Specjalne podzi´kowania dla:<br />

ul. Jezuicka<br />

LUBLIN<br />

Wirydarz Galeria <strong>Sztuk</strong>i<br />

20-004 Lublin, ul. Narutowicza 8<br />

tel./fax: 081 441 33 50<br />

e-mail: wirydarz.lublin@o2.pl<br />

www.wirydarz.com.pl<br />

20-113 Lublin, ul. Archidiakoƒska 6a<br />

tel./fax: 081 534 24 14<br />

info@vip.lublin.pl<br />

www.vip.lublin.pl<br />

14, tel. 53 44 658<br />

Galeria <strong>Sztuk</strong>i Wirydarz<br />

sk∏ada serdeczne podzi´kowania firmie:<br />

MEDIA PRINT - Drukarnia Offsetowa<br />

ul. Narutowicza 62, 20-013 Lublin<br />

tel.: (081) 536 06 50, fax: (081) 536 06 51<br />

Patronat medialny:<br />

Patronat edukacyjny:<br />

I Liceum Ogólnokszta∏càce<br />

im. St. Staszica<br />

Al. Rac∏awickie 26 LUBLIN<br />

Ekspozycja w ramach festiwalu:<br />

Lublin, ul. Peowiaków 3<br />

Firma wspierajàce:<br />

Specjalne podzi´kowania dla: Dyrektor Marzenny Sendeckiej, Agnieszki Mazurkiewicz, Prezesa Grzegorza<br />

Stachyry, Prezesa Dariusza Marka, Prezesa Roberta Wiciƒskiego, Krzysztofa Wójtowicza, Dr Macieja<br />

Kuczyƒskiego, Prezesa Krzysztofa Ostrowskiego, Dyrektora Micha∏a Wysmulskiego, Prezesa Marka<br />

T´czy, Artura Sienkiewicza, Ryszarda LeÊniewskiego, Tomasza Banachiewicza, Krzysztofa Wezdeƒko,<br />

Leszka Gwiazdy i Piotra Andrzejewskiego, Mieczys∏awa Marcinkiewicza, Artura Targoƒskiego, Waldemara<br />

K´py, Bo˝eny i Andrzeja Ro˝ek, El˝biety i Lecha Cwalinów, Paw∏a Ziemby oraz Krzysztofa Lamcha za<br />

ogromnà pomoc w przygotowaniu ekspozycji.<br />

W∏aÊciciel i kustosz galerii: Piotr Zieliƒski • Galeria prowadzi sprzeda˝ dzie∏ sztuki


Sponsorzy Galerii <strong>Sztuk</strong>i Wirydarz:<br />

PRACOWNIA Z¸OTNICZA<br />

Wystawy w Galerii <strong>Sztuk</strong>i Wirydarz:<br />

Zofia Kopel-Szulc • Barbara Gawdzik-Brzozowska • Andrzej Dudziński • Krystyna Zachwatowicz i Andrzej<br />

Wajda • Ewa i Roman Fleszarowie • Zbylut Grzywacz • Jerzy Duda-Gracz • Adam Myjak • Leszek Sobocki<br />

• Kiejstut Bereźnicki • Maria Tyzenhauz • Tomek Kawiak • Jan Kanty Pawluśkiewicz • Paweł Dobrzycki<br />

• Ryszard Stryjec • Jacek Waltoś • Jacek Malczewski i inni • Marek Szmidel • Edward Hartwig • Tadeusz<br />

Kantor • Maciej Bieniasz • Stanisław Jan Łazorek • Tomasz Bachanek • Marian Gromada • Marcin<br />

Samlicki • Adam Hoffmann • Nikifor • Andrzej Strumiłło • Łukasz Banach • Ewa i Roman Fleszarowie •<br />

Patrz grzeszniku • Daniel de Tramecourt • Andrzej Umiastowski • Andrzej Dudziński • Jan Kanty Pawluśkiewicz<br />

• Tadeusz Brzozowski • Adam Faglio • Leszek Sobocki • Tadeusz Boruta • Juliusz Joniak • Piotr Fąfrowicz •<br />

Grupa Tolerance • Józef Czerniawski • 120 lat za kulisami • Kashinath Chauhan • Bartłomiej Michałowski<br />

• Kazimierska Konfraternia <strong>Sztuk</strong>i • Mieczysław Olszewski • Marek Andała • Kiejstut Bereźnicki • Krystyna<br />

Głowniak • Wojciech Zieliński • Michał Smółka • Portret Sarmacki • Janusz Oskar Knorowski • Artur<br />

Kardamasz • Tomek Kawiak • Henryk Waniek • Ekspress Bystrzyca • Tomasz Karabowicz • Tadeusz Dominik<br />

• Marian Czapla • Jerzy Gnatowski • Antoni Fałat • Krystyna Zachwatowicz i Andrzej Wajda<br />

www.wirydarz.com.pl

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!