STANIS¸AW - Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
STANIS¸AW - Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
STANIS¸AW - Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
<strong>STANIS¸AW</strong><br />
BAJ<br />
MALARSTWO
STANISŁAW BAJ<br />
Urodzony 2 czerwca 1953 w Dołhobrodach<br />
– współczesny malarz polski, wykładowca<br />
w Akademii <strong>Sztuk</strong> <strong>Pięknych</strong> w <strong>Warszawie</strong> oraz<br />
w Europejskiej Akademii <strong>Sztuk</strong>. Dzieciństwo<br />
i wczesną młodość spędził nad Bugiem w podlaskiej<br />
wsi Dołhobrody, gdzie ukończył szkołę<br />
podstawową. W latach 1968-72 uczył się<br />
w państwowym Liceum <strong>Sztuk</strong> Plastycznych<br />
w Zamościu, następnie (w latach 1972-78)<br />
studiował malarstwo na warszawskiej ASP pod<br />
kierunkiem profesorów: M. Byliny, J. Siennickiego<br />
i L. Maciąga. Studia ukończył z wyróżnieniem<br />
w pracowni Ludwika Maciąga,<br />
u którego został asystentem. W 1982 r.<br />
podjął pracę dydaktyczną w macierzystej<br />
uczelni, gdzie prowadził Pracownię Rysunku na Wydziale Malarstwa. Jednocześnie<br />
kierował seminariami z rysunku i malarstwa w Europejskiej Akademii <strong>Sztuk</strong><br />
w <strong>Warszawie</strong>. Obecnie prorektor do spraw dydaktycznych Akademii <strong>Sztuk</strong> <strong>Pięknych</strong><br />
w <strong>Warszawie</strong>. Dorobek artystyczny Stanisława Baja obejmuje malarstwo, rysunek, a także<br />
grafikę. Dominują wśród nich portrety oraz pejzaże, dla których inspiracją są mieszkańcy<br />
Dołhobród oraz nadbużańskie krajobrazy. Mieszka w <strong>Warszawie</strong>, ale często przebywa<br />
w rodzinnej wsi Dołhobrody. W galerii sztuki Wirydarz wystawia w 10. lecie jej istnienia.<br />
Czasami jest to wstydliwe, wzbraniam się przed tym, żeby być melancholijnym w sposób<br />
sentymentalny. Melancholia może sytuować się blisko sentymentalizmu. Tego się obawiam.<br />
Jestem jednak malarzem. A na naturę malarstwa składają się emocje, uczucia i intuicje...<br />
Rzeka Bug, olej/płótno, 140x260; 2008<br />
foto: Piotr Zieliński
Matka, olej/płótno, 146x100; 1999
ETOS PRAWDY (fragmeny)<br />
Stanisław Baj dyscyplinuje przestrzeń obrazu i ruch malarski. Nie pozostawia marginesów<br />
i dwuznaczności ani kolorowi, ani formie, ani w konsekwencji sugestywności<br />
obrazowania. O kolorze rozstrzyga w sposób rozmyślny i szczególnie wystudiowany.<br />
Formę redukuje, często też celowo utopornia, bywa, że traktuje z rzeźbiarskim zacięciem.<br />
Obrazowanie jest tu zawsze wymowne i zobligowane sensem. Artysta wypowiada<br />
się w dwóch tematach: pejzażu i portretu, które za wspólny mają swoisty, jednoznaczny<br />
etos prawdy. Pejzaż znajduje swój wyraz w toniach rzeki Bug, portret – w obliczach<br />
chłopskich z wiodącym i bez wątpienia kluczowym cyklem „Matka”.<br />
W krajobrazie z kategorii rzeczywistości interesuje Baja właściwie tylko podstawowa substancja,<br />
atrybut traktuje podrzędnie, acz oznacza go jako bezwzględnie piękny. Artysta<br />
nasadza pejzaż na płótno gestem dobitnym, twardym i zdecydowanym. Wmazuje go<br />
aż do „trzewi” obrazu, dokonując przesunięcia głębi. Pejzaż jakby cofa się sam w siebie.<br />
Forma uproszczona jest w jakąś jej esencjonalność. Z tym wszystkim konkretyzacja<br />
przedstawienia, jego quasi-namacalność staje się mocną sugestią, wydaje się nie do<br />
zaprzeczenia. Konkret w przesuniętej głębi sumuje się w zapis idei pejzażu – jego syntezę.<br />
Jednocześnie ten konkret udobitniony głębią paradoksalnie w niej właśnie ulega<br />
wyabstrahowaniu. Ona też stanowi nieosiągalny obszar tajemnicy, którego aura snuta<br />
jest z mgławicowości i oparu oniryzmu. Mamy tu więc zamierzone piętno konkretu z nutą<br />
abstrakcji, surową syntezę ubogaconą poetyckim odczuwaniem artysty. Powstaje jedyny<br />
w swoim rodzaju konglomerat wrażeniowy, będący wypadkową czy równoważnią zaangażowania,<br />
które pejzaż wybudza i wyobcowania, które zawiera w sobie. Rodzi się skojarzenie<br />
z czymś na podobieństwo wzniosłej, zdystansowanej kontemplacji, może medytacji.<br />
Chyba zalążek takiego stanu ducha i emocji mieści w sobie pejzaż Baja. [...]<br />
Baj ugruntował pejzaż w etosie prawdy, w portret wpisał etos prawdy i przyzwoitości.<br />
Jego portrety są jak lustra prawdy, zwierciadła sumienia. Odbijają nie rysy postaci, bo te<br />
są jedynie powierzchowne i złudne, a ryty jej życia wyznaczone mocną, twardą i surową<br />
linią. Pokazują jakiś naturalny stan człowieczy, ludzkie jakości pierwsze, podstawowe<br />
doznanie godności człowieczeństwa. Stąd zasadność rzeźbiarskiego konturu portretu,<br />
bo człowiek u Baja ma być ociosany z bylejakości, beznadziei i harmidru współczesnego<br />
świata. Powinnością człowieka jest być człowiekiem, po prostu człowiekiem, to<br />
jest porządnym człowiekiem – to zdaje się głosić Baj. [...]<br />
Stanisław Baj ma dwie malarskie matki: matkę naturę, z którą jest za pan brat i matkę<br />
przyzwoitość. Dehumanizowana natura odkryta w prawdzie i najwyższych wartości<br />
humanizowana zwykłość, ukonstytuowana prawdą głęboko doznanego człowieczeństwa<br />
– oto zainteresowania i powinności Baja. Pozwolę sobie tu jeszcze przytoczyć słowa<br />
pisarza, Wiesława Myśliwskiego: „Baj wychodząc z zaścianka, z lokalnej przestrzeni<br />
potrafił doprowadzić swe malarstwo do skali uniwersalnej. Co jest dla mnie przykładem<br />
w ogóle sztuki.” Wypowiedź malarza i w kwestii estetyki, i w kwestii etyki jest uniwersalna,<br />
zarazem podana przez malarskie okno z osobnego, sterylnego świata prawdy. [...]<br />
Magdalena Sołtys
Matka, olej/płótno, 24x18<br />
Adam, olej/płótno, 100x150; 1998<br />
Matka, olej/płótno, 80x65
Rzeka Bug, olej/płótno, 24x33<br />
Matka, olej/płótno, 120x86<br />
Rzeka Bug, olej/płótno, 24x33<br />
Rzeka Bug, olej/płótno, 140x100
10 lat<br />
grudzieƒ 2009 - styczeƒ 2010<br />
Kurator wystawy: PIOTR ZIELI¡SKI [projekt i redakcja katalogu]<br />
Tekst: MAGDALENA SO¸TYS<br />
Fotografie i reprodukcje prac: ARCHIWUM ARTYSTY<br />
Opracowanie komputerowe i druk: MEDIA PRINT<br />
Na ok∏adce: Rzeka Bug, olej/p∏ótno, 56x140; 2006<br />
Sponsorzy wspierajàcy:<br />
MULTI-SERVICE<br />
BEZPIECZE¡STWO I HIGIENA PRACY<br />
20-306 Lublin, ul. Firlejowska 32<br />
tel./fax (081) 745 11 09<br />
Specjalne podzi´kowania dla:<br />
ul. Jezuicka<br />
LUBLIN<br />
Wirydarz Galeria <strong>Sztuk</strong>i<br />
20-004 Lublin, ul. Narutowicza 8<br />
tel./fax: 081 441 33 50<br />
e-mail: wirydarz.lublin@o2.pl<br />
www.wirydarz.com.pl<br />
20-113 Lublin, ul. Archidiakoƒska 6a<br />
tel./fax: 081 534 24 14<br />
info@vip.lublin.pl<br />
www.vip.lublin.pl<br />
14, tel. 53 44 658<br />
Galeria <strong>Sztuk</strong>i Wirydarz<br />
sk∏ada serdeczne podzi´kowania firmie:<br />
MEDIA PRINT - Drukarnia Offsetowa<br />
ul. Narutowicza 62, 20-013 Lublin<br />
tel.: (081) 536 06 50, fax: (081) 536 06 51<br />
Patronat medialny:<br />
Patronat edukacyjny:<br />
I Liceum Ogólnokszta∏càce<br />
im. St. Staszica<br />
Al. Rac∏awickie 26 LUBLIN<br />
Ekspozycja w ramach festiwalu:<br />
Lublin, ul. Peowiaków 3<br />
Firma wspierajàce:<br />
Specjalne podzi´kowania dla: Dyrektor Marzenny Sendeckiej, Agnieszki Mazurkiewicz, Prezesa Grzegorza<br />
Stachyry, Prezesa Dariusza Marka, Prezesa Roberta Wiciƒskiego, Krzysztofa Wójtowicza, Dr Macieja<br />
Kuczyƒskiego, Prezesa Krzysztofa Ostrowskiego, Dyrektora Micha∏a Wysmulskiego, Prezesa Marka<br />
T´czy, Artura Sienkiewicza, Ryszarda LeÊniewskiego, Tomasza Banachiewicza, Krzysztofa Wezdeƒko,<br />
Leszka Gwiazdy i Piotra Andrzejewskiego, Mieczys∏awa Marcinkiewicza, Artura Targoƒskiego, Waldemara<br />
K´py, Bo˝eny i Andrzeja Ro˝ek, El˝biety i Lecha Cwalinów, Paw∏a Ziemby oraz Krzysztofa Lamcha za<br />
ogromnà pomoc w przygotowaniu ekspozycji.<br />
W∏aÊciciel i kustosz galerii: Piotr Zieliƒski • Galeria prowadzi sprzeda˝ dzie∏ sztuki
Sponsorzy Galerii <strong>Sztuk</strong>i Wirydarz:<br />
PRACOWNIA Z¸OTNICZA<br />
Wystawy w Galerii <strong>Sztuk</strong>i Wirydarz:<br />
Zofia Kopel-Szulc • Barbara Gawdzik-Brzozowska • Andrzej Dudziński • Krystyna Zachwatowicz i Andrzej<br />
Wajda • Ewa i Roman Fleszarowie • Zbylut Grzywacz • Jerzy Duda-Gracz • Adam Myjak • Leszek Sobocki<br />
• Kiejstut Bereźnicki • Maria Tyzenhauz • Tomek Kawiak • Jan Kanty Pawluśkiewicz • Paweł Dobrzycki<br />
• Ryszard Stryjec • Jacek Waltoś • Jacek Malczewski i inni • Marek Szmidel • Edward Hartwig • Tadeusz<br />
Kantor • Maciej Bieniasz • Stanisław Jan Łazorek • Tomasz Bachanek • Marian Gromada • Marcin<br />
Samlicki • Adam Hoffmann • Nikifor • Andrzej Strumiłło • Łukasz Banach • Ewa i Roman Fleszarowie •<br />
Patrz grzeszniku • Daniel de Tramecourt • Andrzej Umiastowski • Andrzej Dudziński • Jan Kanty Pawluśkiewicz<br />
• Tadeusz Brzozowski • Adam Faglio • Leszek Sobocki • Tadeusz Boruta • Juliusz Joniak • Piotr Fąfrowicz •<br />
Grupa Tolerance • Józef Czerniawski • 120 lat za kulisami • Kashinath Chauhan • Bartłomiej Michałowski<br />
• Kazimierska Konfraternia <strong>Sztuk</strong>i • Mieczysław Olszewski • Marek Andała • Kiejstut Bereźnicki • Krystyna<br />
Głowniak • Wojciech Zieliński • Michał Smółka • Portret Sarmacki • Janusz Oskar Knorowski • Artur<br />
Kardamasz • Tomek Kawiak • Henryk Waniek • Ekspress Bystrzyca • Tomasz Karabowicz • Tadeusz Dominik<br />
• Marian Czapla • Jerzy Gnatowski • Antoni Fałat • Krystyna Zachwatowicz i Andrzej Wajda<br />
www.wirydarz.com.pl