26.06.2013 Views

Monografia ChŚPWiK

  • No tags were found...

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

Wodociągi i kanalizacja<br />

Przesuszanie gleby, obniżenie poziomu wód gruntowych oraz zmniejszenie przepływów<br />

w rzekach, a ostatecznie zanikanie źródeł i małych cieków wodnych, to<br />

wszystko dotknęło mieszkańców osad na terenach, jakie obejmują dzisiejsze Świętochłowice<br />

i Chorzów.<br />

W efekcie współczesna sieć cieków wodnych na terenie obydwu miast jest znikoma,<br />

większość istniejących stawów jest pochodzenia antropogenicznego. Powstają<br />

one przede wszystkim w wyniku działalności kopalń.<br />

Po zakończeniu eksploatacji na powierzchni (np. piasku czy gliny) wyrobiska bardzo<br />

często ulegają zalaniu wodami gruntowymi ― w ten sposób powstają zbiorniki<br />

wyrobiskowe. Inną przyczyną jest obniżanie się gruntu na skutek prowadzonej<br />

działalności wydobywczej pod ziemią. Bardzo poważnym problemem, wynikającym<br />

z tego samego powodu, jest odprowadzanie do rzek silnie zasolonych wód dołowych<br />

z kopalń węgla kamiennego. Wody te zawierają wysokie stężenia chlorków,<br />

sodu i siarczanów. Odprowadzanie tych wód do cieków powoduje nie tylko degradację<br />

ekosystemu rzeki, ale także wzrost korozyjności budowli hydrotechnicznych.<br />

Wszystko to powoduje, że prowadzenie zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej<br />

w województwie jest zadaniem niezwykle trudnym.<br />

Zatem współczesna sieć hydrograficzna Chorzowa i Świętochłowic jest po przeobrażeniach<br />

antropogenicznych bardzo uboga. W Chorzowie linia wododziałowa<br />

przebiega przez północną i południową część miasta, podobnie w Świętochłowicach.<br />

W 2009 r. w Chropaczowie wybudowano przepompownię ścieków, dzięki czemu<br />

skierowano je poprzez kolektor do oczyszczalni w Klimzowcu. Do tej pory trafiały<br />

do sieci bytomskiej, co wymuszało ponoszenie opłat na rzecz bytomskiego przedsiębiorstwa<br />

wodociągowo-kanalizacyjnego.<br />

Pokonano w ten sposób dział wodny, przekierunkowując ścieki spływające do tej<br />

pory do działu wodnego Odry tak, by trafiały do działu wodnego Wisły.<br />

Prawie cały obszar Chorzowa (ok. 85%) leży bowiem w dorzeczu Wisły, a jedynie<br />

północno-zachodnie i południowe peryferia w dorzeczu Odry. Na dorzecze Wisły<br />

składają się zlewnie Rawy oraz Rowu Michałkowickiego, Rowu Siemianowickiego<br />

i niewielki fragment zlewni Rowu Gminnego z Dąbrówki Wielkiej (bezpośrednie<br />

dopływy Brynicy). Dorzecze Odry stanowi sieć strumieni, zasilanych opadami atmosferycznymi,<br />

spływających ze Wzgórz Kochłowickich do Kłodnicy i Kochłówki.<br />

W znaczący sposób dorzecze Odry zasilane jest z terenu Chorzowa kopalnianymi<br />

wodami podziemnymi wypompowywanymi przez Pompownię Chorzów Centralnego<br />

Zakładu Odwadniania Kopalń.<br />

Charakterystyczną cechą północnej i północno-zachodniej części miasta jest występowanie<br />

rozległych obszarów bezodpływowych, zajmujących niemal całe znajdujące<br />

się w granicach Chorzowa obszary zlewni Bytomki i Rowu Michałkowickiego<br />

oraz znaczny fragment zlewni Rawy na pograniczu Chorzowa i Świętochłowic.<br />

Północna część Świętochłowic odwadniana jest przez Strugę Chropaczowską, która<br />

jest dopływem Bytomki, znajdującej się w zlewni Odry. Przez południowe rejony<br />

miasta płynie z kolei Rawa, należąca do zlewni Wisły.<br />

Stanowi ona główny odbiornik ścieków przemysłowych i komunalnych miasta,<br />

została sprowadzona do roli kanału ściekowego, ujętego w kamienne i wybetonowane<br />

koryto, o minimalnej ilości wód naturalnych. Jest jednak jedynym większym<br />

ciekiem na terenie obu miast.<br />

Niemal wszystkie występujące współcześnie w obydwu miastach zbiorniki wodne<br />

to akweny bezodpływowe powstałe w zapadliskach bądź wyrobiskach. Do takich<br />

zbiorników należą m.in. stawy na terenie Żabich Dołów, stawy w Dolinie Górnika,<br />

staw Hermann, staw Pańskie w Chorzowie Starym (niegdyś prawdopodobnie na<br />

cieku wodnym), staw Amelung.<br />

W granicach Chorzowa występuje kilkadziesiąt zbiorników wód powierzchniowych<br />

pochodzenia antropogenicznego, powstałych na skutek osiadania gruntu na terenach<br />

górniczych bądź w wyrobiskach piasku, gliny czy kamienia. Tworzą dwa większe<br />

skupiska: w północno-zachodniej części miasta są to stawy powstałe na bezod-<br />

16<br />

Mapa z XVIII w. pokazująca tereny dzisiejszych<br />

Chorzowa i Świętochłowic.<br />

Ciemną zielenią zaznaczono istniejące<br />

wówczas cieki wodne, potoki i rzeczki.<br />

w Chorzowie i Świętochłowicach<br />

17

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!