26.06.2013 Views

Monografia ChŚPWiK

  • No tags were found...

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

Rawa<br />

Fragment planu Chebzia z 1927 r.<br />

na którym pokazano staw Marcin<br />

Wodociągi i kanalizacja<br />

22<br />

W źródłach pojawia się po raz pierwszy w 1737 r. Pierwotna nazwa tego cieku wodnego<br />

brzmiała Roździanka, co niewątpliwie miało związek ze starą osadą Roździeń,<br />

dziś położoną w obrębie dzielnicy Katowic Szopienice-Burowiec, w pobliżu ujścia<br />

do Brynicy.<br />

Rawa stanowi największy prawobrzeżny dopływ Brynicy w zlewni rzeki Czarnej<br />

Przemszy, a dalej Wisły. Wpada do niej w km 0+800 jej biegu (czyli 800 m przed<br />

ujściem Brynicy do Czarnej Przemszy), na wysokości 246,00 m n.p.m., czyli niżej<br />

o 38 m od miejsca, z którego bierze obecnie początek czyli na wysokości odpływu<br />

ze stawu Marcin w Rudzie Śląskiej-Chebziu.<br />

Kiedy zmieniła nazwę oraz od kiedy powszechnie używana jest nazwa Rawa nie<br />

wiadomo.<br />

Przepływa przez 5 miast: Rudę Śląską, Świętochłowice, Chorzów, Katowice i Mysłowice.<br />

Od 1999 roku średni przepływ roczny jest niższy od 2,0 m3/s.<br />

Obecnie za źródła Rawy uznaje się Staw Marcin leżący w Rudzie Śląskiej przy granicy<br />

ze Świętochłowicami.<br />

W publikacji z 1911 roku zatytułowanej „Die Abwasserbehandlung im Rawa – Gebiet”<br />

(„Gospodarka ściekowa w zlewni Rawy”) informacja o źródłach Rawy ogranicza<br />

się do identyfikacji początku głównego cieku, który jest utworzony przez szereg<br />

strumieni na granicy powiatu bytomskiego i katowickiego, a ściśle w południowo –<br />

wschodniej części chorzowskiego powiatu miejskiego.<br />

Według Józefa Oksza-Grabowskiego i Karola Kiszki w „Problemie oczyszczenia<br />

wód ściekowych i przemysłowych ze specjalnem uwzględnieniem dorzecza Rawy”<br />

z 1927 r. znajduje się opis: Rzeka Rawa, nosząca nazwę od punktu połączenia się<br />

dwóch głównych dopływów przy Klimzowcu pod Król. Hutą, w rzeczywistości ma<br />

trzy źródła, które dawniej wypływały w pobliżu Łagiewnik południowych, dworca<br />

w Chebziu i przy Hucie Pokoju (Friedenshütte). Źródła te po największej części znikły<br />

z biegiem czasu z powodu podziemnej odbudowy kopalń węgla; natomiast pozostały<br />

trzy przypływy odnośnych zakładów przemysłowych (kopalń, hut itd.) oraz ścieków<br />

domowych gmin i miast, w dorzeczu Rawy położonych.<br />

Całkiem odmiennie określa Rawę opracowanie Hydroprojektu z 2003 roku. Odnośnie<br />

źródeł pojawia się zapis we wnioskach świadczący o obecnie istniejącym naturalnym<br />

źródle rzeki: Jako rzekę potraktowano koryto Rawy od ujścia do Brynicy do<br />

km 6+512 i dalej po trasie Potoku Leśnego do km 12+980, tj. źródeł powyżej stacji PKP<br />

Muchowiec.<br />

Obecnie obowiązuje wersja iż Rawa bierze początek w stawie Marcin, łącznie liczy<br />

19,4 km długości, i jest rzeką ― choć nazywanie jej tak wydaje się błędne.<br />

Na mapach niemieckich określana jest jako Bach, czyli potok, na polskich po 1922 r.<br />

pojawia się także jako potok. W opisach współczesnych używa się często ogólnego<br />

określenia ciek.<br />

Jest to określenie nietrafne także z innego powodu: zaniku życia biologicznego –<br />

już w 1893 roku stwierdzono wyginięcie w jej wodach ryb.<br />

Hydrologicznie określić Rawę należałoby mianem strugi ― niewielkiego cieku wodnego<br />

uchodzący do rzeki, płynący wolno w terenie o małych spadkach terenu.<br />

Struga w odróżnieniu od potoku płynie na terenie nizinnym. Charakteryzuje się<br />

spadkami do 2‰, a na obszarach o bardziej zróżnicowanej rzeźbie czasami więcej<br />

― do 5‰. Zlewnie strug, podobnie jak zlewnie potoków, na ogół nie przekraczają<br />

100 km².<br />

Rzeka zaś wg współczesnej definicji to naturalny, powierzchniowy ciek wodny płynący<br />

w wyżłobionym przez erozję rzeczną korycie, okresowo zalewający dolinę<br />

rzeczną. W Polsce przyjmuje się, że rzekę stanowi ciek wodny o powierzchni dorzecza<br />

powyżej 100 km².<br />

w Chorzowie i Świętochłowicach<br />

jako miejsce skąd wypływa Rawa. Zlewnia Rawy na mapie sprzed 1939 r.<br />

23

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!