Ραδιενέργεια, ακτινοβολίες και οι επιπτώσεις τους.

kastoria.teikoz.gr

Ραδιενέργεια, ακτινοβολίες και οι επιπτώσεις τους.

ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΘΕΜΑ

ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ. ΕΝΕΡΓΕΙΑ.

ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΕΣ

Ένας χρόνος από το ατύχημα στη Fukushima

Ραδιενέργεια,

Ραδιενέργεια,

ακτινοβολίες και οι επιπτώσεις τους

Γιώργος Πάντος

Φυσικός ιατρικής- ιατρικής Ακτινοφυσικός

Καστοριά 10-03 10 03-2012, 2012, Αμφιθέατρο Τ.Ε.Ι


ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

• 1895 , Roentgen – Ανακάλυψη ακτίνων Χ

•1896, Bequerel – Φυσική ραδιενέργεια

•1898, Curie – Πολώνιο , Ράδιο


ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ : Μετάδοση ενέργειας στο χώρο, χώρο,

είτε ως

σωματίδιο (α, , β, , ) είτε ως κύμα (Χ, , γ) ) . Η ακτινοβολία

μπορεί να παραχθεί και τεχνητά

ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ : χαρακτηριστικό μόνο των φυσικών υλικών

να εκπέμπουν ακτινοβολία.

ακτινοβολία.

Η εκπομπή είναι αποτέλεσμα

διάσπασης πυρήνα ή αποδιέγερσης ατόμου

ΙΟΝΙΣΜΟΣ ή ΙΟΝΤΙΣΜΟΣ : η απομάκρυνση ηλεκτρονίων από

το άτομο , ως αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης με ακτινοβολίες


ΕΙΔΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

1) ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ α , σωματιδιακή

Πυρήνες Ηλίου με 2 πρωτόνια και 2 νετρόνια

Μικρής εμβέλειας διεισδυτικότητα σε υλικά

~ 25 cm εμβέλεια στον αέρα

Ιδιαίτερα επικίνδυνη ως εσωτερικός ακτινοβολητής


ΕΙΔΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

2) ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ β, , σωματιδιακή

Ηλεκτρόνια ή ποζιτρόνια

Επικίνδυνη ως εσωτερικός ακτινοβολητής


ΕΙΔΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

3) ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ γ, , κυματική

Ηλεκτρομαγνητικά κύματα, κύματα,

ιδιαιτέρως επιβλαβή στο δεξί

τμήμα του φάσματος (ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΑ

ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ)

ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

Ραδιοκύματα,

Ραδιοκύματα,

μικροκύματα,

μικροκύματα,

ορατό φως- φως ΜΗ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΑ

Επικίνδυνη ως εξωτερικός ακτινοβολητής


Θωράκιση και επικινδυνότητα

ακτινοβολιών


ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΟΣ ΔΙΑΣΠΑΣΗ

Ο αριθμός των πυρήνων ενός ραδιενεργού δείγματος που θα

υποστούν διάσπαση , φθίνει εκθετικά με το χρόνο. χρόνο

ο χρόνος που ένα ραδιενεργό δείγμα είναι επικίνδυνο ( ή και

χρήσιμο σε περιπτώσεις ιατρικών εφαρμογών)

εφαρμογών)

εξαρτάται

καθαρά από το είδος του ισοτόπου

Ισότοπα είναι τα άτομα ενός στοιχείου που διαθέτουν τον ίδιο

αριθμό πρωτονίων,

πρωτονίων,

αλλά διαφορετικό αριθμό νετρονίων

π.χ , ,

60

59

Co

Co

27 27


ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΟΣ ΔΙΑΣΠΑΣΗ

Χρόνος ημιζωής ισοτόπου !!

Ο χρόνος που απαιτείται για να απομείνουν οι μισοί ραδιενεργοί πυρήνες

προς διάσπαση ( και ταυτόχρονη εκπομπή ακτινοβολίας)

ακτινοβολίας

Στοιχείο Χρόνος ημιζωής

99mTc (τεχνήτιο) 6 ώρες

131Ι (ιώδιο) 8 ημέρες

210Po (πολώνιο) 138 ημέρες

60Co (κοβάλτιο) 5,2 χρόνια

137Cs (καίσιο) 30 χρόνια

226Ra (ράδιο) 1600 χρόνια

14C (άνθρακας) 5730 χρόνια

235U (ουράνιο) 704 εκατομμύρια χρόνια


ΔΟΣΙΜΕΤΡΙΑ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

ΑΠΟΡΡΟΦΟΥΜΕΝΗ ΔΟΣΗ : το πηλίκο της μέσης ενέργειας που

απορροφάται από υλικό, υλικό,

δια τη μάζα του υλικού. υλικού

D= E/m Μονάδα μέτρησης το 1 Gray (Gy)

ΙΣΟΔΥΝΑΜΗ ΔΟΣΗ : η απορροφούμενη δόση σταθμισμένη

κατά έναν παράγοντα Q ,ανάλογα , ανάλογα με το είδος της ακτινοβολίας

Q=1 για χ,γ

Q=20 για ακτινοβολία α

Μονάδες : 1 Sievert (Sv)


ΔΟΣΙΜΕΤΡΙΑ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

Η δόση που λαμβάνει ο κάτοικος μιας περιοχής σε ετήσια βάση, βάση,

λόγω της φυσικής ραδιενέργειας είναι περίπου 2 mSv

ΕΠΟΜΕΝΩΣ 1 έτος στο περιβάλλον,

περιβάλλον,

μας επιβαρύνει με 2 mSv

Η παραπάνω ‘εξίσωση εξίσωση’ θα χρησιμοποιηθεί για να γίνει

αντιληπτή η επιβάρυνση μας από άλλες πηγές ακτινοβολίας

( ιατρικές εφαρμογές,

εφαρμογές,

πυρηνικά ατυχήματα)

ατυχήματα

!!!!Το !!!! Το 50% της δόσης λόγω φυσικού υποστρώματος οφείλεται στο

ΡΑΔΟΝΙΟ ( αέριο ισότοπο στη φύση, φύση,

εκπέμπει α ακτινοβολία)

ακτινοβολία


ΔΟΣΙΜΕΤΡΙΑ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ

ΕΞΕΤΑΣΗ ΕΝΕΡΓΟΣ

ΔΟΣΗ (mSv)

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑ ΣΕ ΔΟΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Ακτινογραφία θώρακος 0.14 1 μήνας

Ακτινογραφία ΟΜΣΣ 1,8 11 μήνες

Αξονική εγκεφάλου 2,0 1 έτος

Αξονική κοιλίας 12,0 6 έτη

Σπινθηρογράφημα οστών 4,5 2,2 έτη

Σπινθηρογράφημα καρδιάς 18,0 9 έτη

ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΣΤΗ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ;;


ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΌ ΕΚΘΕΣΗ

ΣΕ ΙΟΝΤΙΖΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

Προκαλούνται είτε από εξωτερικές πηγές είτε από εσωτερική

ραδιομόλυνση

Εξαρτώνται από την ποσότητα ακτινοβολίας αλλά και από το

ρυθμό απορρόφησης

Προκαλούν βλάβη στην αλυσίδα του DNA. Οδηγούν είτε στο

θάνατο του κυττάρου ( απόπτωση) απόπτωση)

είτε σε μετάλλαξη αυτού


ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΌ ΕΚΘΕΣΗ

ΣΕ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

Κατηγορίες αποτελεσματων

Α ) Μη στοχαστικά ή καθορισμένα

• Σύντομο διάστημα εμφάνισης

επιπτώσεων

•Κατώφλι Δόσης

•Αύξηση σοβαρότητας βλάβης με αύξηση

δόσης


ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΌ ΕΚΘΕΣΗ

ΣΕ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

Κατηγορίες αποτελεσματων

Α ) Μη στοχαστικά ή καθορισμένα

ΔΟΣΗ ΚΑΤΩΦΛΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΡΟΠΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ

> 20 Gy Max 48 ώρες Συνδρομο ΚΝΣ

4-6 Gy 3-5 ημέρες Γαστρεντ. Συνδρ.

2 Gy 10-30 ημέρες Συνδρ. Μυελού

Οστών


ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΌ ΕΚΘΕΣΗ

ΣΕ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

Β ) στοχαστικά ή απώτερα

Κατηγορίες αποτελεσμάτων

• Δεν υπάρχει κατώφλι δόσης

• Εμφάνιση καρκίνου, λευχαιμίας,

γενετικών ανωμαλιών σε απογόνους

• Πιθανότητα εμφάνισης, που αυξάνει

με την αύξηση της δόσης


ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΌ ΕΚΘΕΣΗ

ΣΕ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

Σύνοψη

Τα καθορισμένα αποτελέσματα εκδηλώνονται σε σχετικά

σύντομο χρονικό διάστημα και προκαλούνται μόνο όταν η δόση

ξεπεράσει μια δόση κατωφλίου που είναι συνήθως υψηλή

(ατυχήματα ατυχήματα, , πυρηνική έκρηξη). έκρηξη).

Τα στοχαστικά (απώτερα απώτερα) ) αποτελέσματα εμφανίζονται μετά

από μεγάλο χρονικό διάστημα (χρόνια χρόνια). ). Δεν χαρακτηρίζονται

από κατώφλι δόσης και κάθε δόση που απορροφάται αυξάνει

κατά τι την ήδη υπάρχουσα πιθανότητα εμφάνισής τους.

τους


ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

(σε σε σχέση με τη θέση τους ως προς τον άνθρωπο) άνθρωπο

Εξωτερικές πηγές : κοσμική ακτινοβολία,

ακτινοβολία,

ραδιονουκλίδια –

ισότοπα εδάφους. εδάφους

Εσωτερικές πηγές : ραδιονουκλίδια εδάφους που εισέρχονται

στο ανθρώπινο σώμα με την αναπνοή και την τροφή


ΠΗΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ

(σε σε σχέση με την προέλευση τους) τους

Φυσικές πηγές : κοσμική ακτινοβολία,

ακτινοβολία

ραδιονουκλίδια εδάφους (κάλιο κάλιο,ραδόνιο ραδόνιο)

Τεχνητές πηγές : Διαγνωστικές Εξετάσεις με ακτίνες – Χ

Διαγνωστικές εξετάσεις με ραδιοφάρμακα

Ακτινοθεραπεία

Δοκιμές πυρηνικών όπλων

Πυρηνικά εργοστάσια

Πυρηνικά ατυχήματα


ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΑΠΌ ΠΗΓΕΣ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ


ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΩΝ ΓΙΑ

ΕΙΡΗΝΙΚΟΥΣ ΣΚΟΠΟΥΣ

ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ-ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΡΑΔΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ


ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

ΑΡΜΟΔΙΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ICRP

Εκδίδει οδηγίες ακτινοπροστασίας που υιοθετούν

στο δίκαιο τους οι περισσότερες χώρες

Ελλάδα :

: επικαιροποιημένος κανονισμός

ακτινοπροστασίας με ΦΕΚ του 2001


ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Βασικές αρχές ακτινοπροστασίας

Αρχή αιτιολόγησης

Αρχή βελτιστοποίησης

Αρχή των ορίων δόσεων (για για επαγγελματικά

εκτιθέμενους και γενικό πληθυσμό


ΑΚΤΙΝΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Τρίπτυχο ακτινοπροστασίας από εξωτερική

ακτινοβόληση

ΧΡΟΝΟΣ (ελαχιστοποίηση

ελαχιστοποίηση παραμονής)

παραμονής

ΑΠΟΣΤΑΣΗ (μεγιστοποίηση

μεγιστοποίηση απόστασης από πηγή) πηγή

ΘΩΡΑΚΙΣΗ (χρήση χρήση προστατευτικών μέσων)

μέσων


Ευχαριστώ για την προσοχή σας

More magazines by this user
Similar magazines