دروس - hoseini.org

hoseini.org

دروس - hoseini.org

1

سورد

هفسلف

: فیلأج

تسن ینیسح بضر ذیس یوظعلا الله ةیآ


3

راتفگؼیپ

هفسلف فیرعج

) Philosophia(

" بیفٍْ ْلیف"

َث

، یًبًْی ىبثى هك ىآ َْیه

یبٌؼه َث

Philo

اویى

. ذٍا

. ذٍا ییبًاك

یبٌؼه َث

َولک ىا

" َفَلف"

ٍژاّ

َک ذٍا ٍلّ َزفوگوث

" یزٍّك كوف"

یبٌؼه

Sophia ّ يزّاك ذٍّك

، سهْغبضیف يقٍ ىا ٍلّ كبی ػلاطٕا ذٍا يکوه

نفا ، كلایه ىا ِیپ نّْ ىول ىالیٙبیه ّ فَْلیف

لٌوًْاك ْر بیآ

هالزٍّك بها ، ًَ

، كلایه

:

" :

لًلیٍوپ یّ ىا َک لّبث ٍلّ

كاك ـٍبپ سهْغبضیف

.

؟یزَُ

." نزَُ ًِاك

ىا لجل نغٌپ ىول فَْلیف ، ىْٛلافا ، ّوٌیا ىا

"

ًْفٍْ ْلیف"

ىاٌْػ َث اه ٛاومٍ كْف كبزٍا


4

ذٍّك اه ىلّ بًاك َک یَک"

یٌؼی

) philosophos(

. ذٍا ٍكْوً يفوؼه ، ) ho philei ton sophon(

" كهاك

ویٍ ، یوْث َْیلًا ـیهبر لْٛ هك َفَلف َک بغًآ ىا

یرّبفزه

یفوث ىا

یبُ فیوؼر

،َزّاك یجیًْ ّ ىاوف وپ دلاْؾر

. ذٍا ٍلیكوگ

ىبیث ىآ یاوث

َک اه َفَلف فیهبؼر ىا ییبُ ًَْوً بغٌیا هك

یه بوّ وظً ىا ، ذٍا ٍلّ

داكْعْه َث نلػ ، َفَلف"

:

لمً

ىبِع ىالٌوْیلًا

لیْگ یه ْططرا

." لًهاك كْعّ َک ذِع ىآ ىا ، ذٍا

یه یَک َث فَْلیف"

:

لیْگ یه

ىْطلافا

كیبمؽ ّ یلىا

هْها ییبٍبٌّ یپ هك َک لٌیْگ

."

ذٍا بًِآ یكبجه ّ للػ َث نلػ ّ ءبیّا

: نیًاهنگ


5

وث یُبگآ ، َفَلف"

:

لیْگ یه

اٌیط يتا

یاوث َک یا ٍىالًا َث ، ذٍا ءبیّا كئبمؽ

، یِلا

َفَلف"

:

لیْگ یه

." ذٍا يکوه ىبًَا

یئاثطاثط َهلاػ

ىآ ىا كْعْه لاْؽا ىا ، ىآ هك َک ذٍا یولػ

." كّْ یه شؾث ، ذٍا كْعْه َک ذِع

یًلامػ ییبٍبٌّ ، َفَلف"

:

لیْگ یه

تًاک

." لّبث ٍلّ لٕبؽ نیُبفه ٍاه ىا َک ذٍا

َث ءبیّا كیمؾر ،َفَلف"

:

یًبؼه لیلؾر ، َفَلف"

:

نلػ ، َفَلف"

:

لیْگ یه

لگُ

." ذٍا كوف ٍلیك ّ َْیلًا

لیْگ یه

لیْگ یه

تراتزُ

." ذٍا یلمػ

) َزْیف(

َتریف

." ذٍا نلػ نلػ بی ، ذفوؼه

ىاٌْػ َث اه َفَلف ، يیً ىبفَْلیف ىا







وگیك یٚؼث

" یٌیػ نلبػ َثبْه ، یولػ یًبِع ىبًَا ىلیكوگ"

.

لًا ٍكوک یفوؼه


6

ٍژاّ َک ذٍا يیا ٍلّ كبی فیهبؼر یًْگوگك لیلك

هك َک ٍكْث یكلؼزه یًبؼه ّ نیُبفه یاهاك ، َفَلف

: لّ لُاْف ٍهبّا بُ ىآ َث ، ًهك يیا

ماػ یاٌؼه َت َفظلف

ًِاك ىا یا َػْوغه لهبّ ، مبػ یبٌؼه

َث َفَلف

ّ ٍكْث یلمً مْلػ لثبمه هك یلمػ مْلػ ّ یمیمؽ یبُ

لًٌبه

وگیك

ىْگبًْگ مْلػ ىا یهبیَث

،"

دبیِلا"

ّ ذٍبیٍ ، قلافا ، دؤیُ

، ٍَلٌُ ،ةبَؽ

ٓبف یبٌؼه َث

َفَلف ٍوئاك ىا طهبف َک

. ذٍا َزفوگ

یه وث هك

اه

وث ٍّلاػ

،دبیؼیجٛ

ليٌه ویثلر

،لٌّبث

یه

يییجر ،لیم هاكْوً دهْٕ َث ،مبػ یبٌؼه َث َفَلف مبظً

:

ذٍا ٍلیكوگ


7

تسبیس

ندم

هفسلف

یلمع

ریبدت

لزنم

شؾث لٌزَُ َکًبٌچًآ ، كیبمؽ ٍهبث هك یوظً َفَلف

، ىبًَا لبؼفا ىْهاویپ یلوػ َفَلف ّ ؛ لٌک یه

یبٌؼه َث َفَلف یاوث ٍكوزَگ

ىبًَا ىلیكوگ ىا ذٍا دهبجػ َفَلف"

:

یا

یقیسوم

ملع

قلاخا

. لٌّبث لیبث َکًبٌچًآ

ٌَهاك يیا ًبٍا وث

لًا َزفگ ،مبػ

." یٌیػ ىبِع َثبْه ، یولػ یًبِع

َّْر

هفسلف

تأیه

تبیضبیر

كوث ًِاك

هسدنه

هفسلف

یرظن

تبیهلا

ى ْکًآ

وُ

یا َّْگ هك َزٌَْث ذٍا یًبِع

ةبسح

تبیعیبط


8

َک یولػ"

:

، يیا وث بٌث

ؽاذ یاٌؼه َت َفظلف

ىا ذٍا دهبجػ ، ٓبف یبٌؼه َث َفَلف

." لٌک یه شؾث كْعّ یلک لاْؽا ٍهبث هك

كْعْه لاْؽا ىا ، ىآ هك َک ذٍا یوظً یولػ ، َفَلف

يیا ىا

. كّْ یه شؾث ، ذٍا كْعْه َک ذِع ىآ ىا

،"

یلػا نلػ"

،

" کیيیفبزه"

،

" َّیِلا ذوکؽ"

،"

َؼیجطلا لؼث به"

. كّْ یه ویجؼر يیً " یلک نلػ"

َث ، َفَلف یبٌؼه

،

" یلّا َفَلف"

ّ " دبّیِلا"

ذٍا یهبکؽا ىا َزٍك

ىآ ، كْعّ یلک لاْؽا ىا كْٖمه

،كْعْه

یؼیجٛ لؼث بی یٙبیه َجٌع َث

ٓبٖزفا ىّلث َک

. لًّْ یه ذثبص كْعّ یاوث

یلوػ مْلػ ّ یؼیجٛ ّ یٙبیه مْلػ ، ًبٍا يیا وث

َفَلف ًَّكوگ ىا ، ليٌه ویثلر ّ ذٍبیٍ ،قلافا لًٌبه

ًِاك ىا به كْٖمه

. لًكوگ یه طهبف ٓبف یبٌؼه َث


9

، لّ لُاْف شؾث ىآ ىْهاویپ

، ًّهك يیا هك َک َفَلف

. لّبث یه ٓبف یبٌؼه َث َفَلف

يثا ءبفّ ةبزک وث كْف َمیلؼر هك يیِّلؤولا هلٕ يقٍ ىا

َک ْطٍها ىبهى هك َک كّْ یه ٍكبفزٍا يیٌچ بٌیٍ

، ذٍا َزَیى یه كلایه ىا ِیپ مهبِچ ىول هك

هك یوظً نلػ مبَلا ىا یکی ، ٓبف یبٌؼه َث َفَلف

" ٓبف یبٌؼه َث دبیِلا"

َفَلف"

ّ َزًَاك

لهبّ اه

" دبیِلا"

ّ

" دبیٙبیه"

" ٓبف یبٌؼه َث دبیِلا"

،"

دبیؼیجٛ"

هبٌک

. ذٍا ٍكْث

ىاٌْػ ، ىبفَْلیف وگیك بها

ّ " ٓبف یبٌؼه َث

. لًا ٍكاك هاول لؽاّ یا َػْوغه هك اه ّك وُ

: لیْگ یه يیٌچ كْف َمیلؼر هك یىاویّ يیِلؤزولا هلٕ

ّ ، ءبهلملا لٌػ خصلاص خیوظٌلا خوکؾلا مبَلأ

ّىأ نلػا"

ْطٍهأ لٌػ خؼثهأ ّ ، يِللإا ّ يٙبیولا ّ يؼیجطلا يُ

." كْعْلا نیٍبمر َیف ينّلا يّلکلا نلؼلا حكبیيث َزؼیّ ّ

، ىبیٌیْیپ كيً هك یوظً ذوکؽ مبَلا َک ىالث"

:

هك ّ ، دبیِلا ّ دبیٙبیه ، دبیؼیجٛ

یٌؼی

: ذٍا ٍكْث يیچ ٍَ


10

ىلّ كبیى بث ذٍا ٍكْث يیچ هبِچ ًِاّویپ ّ

ْطٍها كيً

." كهاك وث هك اه كْعّ دبویَمر َک یّلک نلػ

َث َفَلف َک ككوگ یه يّّه ، ذّنگ َچًآ ًبٍا وث

ویَفر ّ يییجر یاوث ذٍا یوکف یهبظً ، ٓبف یبٌؼه

لاْؽا ىا شؾث كیوٛ ىا ، ىبِع یبُ ٍلیلپ ّ یزَُ

:

ىا ذٍا دهبجػ ، ٓبف یبٌؼه

َک ذِع ىآ ىا كْعْه"

وگیك یًبیث َث ّ

. كْعّ یّلک

َفظلف عْظْه

َث َفَلف عْْٙه

" كلطه كْعْه"

." ذٍا كْعْه

ِقث ىا یلّا َلبمه هك بٌیٍ يثا ، ًبٍا يیوُ وث

: لیْگ یه يیٌچ " بفّ"

ةبزک دبّیِلا

."

كْعْه ُْ بوث كْعْولا ُْ نلؼلا انُ عْْٙه ّىإ"


11

نیًاْر

:

یه ًِاك يیا لئبَه

يییجر هك ، يیا وث بٌث

ىا لٌرهبجػ ، ٓبف یبٌؼه َث َفَلف لئبَه

: نییْگث

، كْعّ ىا یٕبف َجٌع َث َک مبػ ّ یلک یبیبٚل

. لًهالً ٓبٖزفا

َفظلف ٍسیاف

یّلک ذفبٌّ ، ٓبف یبٌؼه َث َفَلف ًِاك َغیزً

ّ مبُّا ىا كئبمؽ ٔیقْر هبیؼه لیٖؾر ّ بُ ذیؼلاّ

مْلػ یكبجه ، فیوّ

نلػ يیا ْروپ هك

. ذٍا دبیهبجزػا

یه دبجصا َث بًِآ دبػْْٙه ّ كّْ یه َزفبٌّ وگیك

، َزّه يیا ىالٌوًْاك ىا یفوث ، ذِع يیلث

. لًا ٍلیهبً " بًِْاك هلپ"

ٍهبث هك " خوکؾلا خیالث"

بی ّ " نلػ نلػ"

.

لٍه

اه َفَلف

ةبزک َهلمه هك ییبجٛبجٛ َهلاػ

: لیبهوف یه يیٌچ ،َفَلف لئاْف ىا یفوث

خفوؼه ّ ، بُویغ يه خیمیمؾلا داكْعْولا يییور َزیبغ ّ"

يزلا یلّلأا خّلؼلا

:

ّٔفلأبث ّ ، كْعْلل خیلبؼلا للؼلا


12

ّ یٌَؾلا َئبوٍأ ّ داكْعْولا خلَلٍ يِزٌر بِیلإ

." َوٍا ّيػ الله ُْ ّ بیلؼلا َربفٕ

داكْعْه ٔیقْر ، َیِلا ذوکؽ ٍلیبف"

:

،یزَُ

َیلبػ یبُ

ذلػ ذفبٌّ ّ ، ىآ

نزف ّا َث داكْعْه ٍویغًى َک يیزَقً ذّلػ

یٌؼی

ویغ ىا یمیمؽ

:

ٍژیْث ّ

لًّالف َک ّا لٌلث دبفٕ ّ بجیى ءبوٍا ّ ، كّْ یه

*****

." لّبث یه ذٍا


13

هفسلف

تلاىحج ریس و هچخیربج

) لوا ثوسق(

َث كْػ ، يیهى یّه وث وْث ِیالیپ ىّه يیزَقً ىا

َؼیكّ َث بُ ىبًَا كبًِ هك ، هْها كیبمؽ فْک ّ ییبًاك

ىا یًبگًاىوف ، ِیپ ىول بُ ٍك ىا

. ذٍا ٍلّ َزّانگ

نیظٌر ّ يیّلر َث يِک یبُ ىّلور ّ غهاْع ىبیه

ًهك هك َک ًَْگًبوُ ّ لٌزفاكوپ مْلػ یبُ َػْوغه

یمیمؽ مْلػ ىا لکْزه یا َهْظٌه ، لیكوگ ىبیث ِیپ

. لّ ٍلیهبً َفَلف ىاٌْػ َث ، یلمػ ّ

ـیهبر هك كیوػ ییبُ َْیه ، مبػ یبٌؼه يیا

َث َفَلف

ّ کهاله ًبٍا وث نیّْک یه ًهك يیا هك . كهاك وْث

وپ ـیهبر لْٛ هك َفَلف دلاْؾر ویٍ َث ، كْعْه كبٌٍا

، ىبِع ىّلور یبُ وزَث يیور نِه هك ، ىآ تیًْ ّ ىاوف

ىبِع ّ ، ىبزٍبث ىاویا ، ىبًْی ، يیچ ، لٌُ لًٌبه

.

نیىاكوپث ملاٍا


14

ٍَ َث ،َفَلف لْؾر ویٍ ىْهاویپ يقٍ ىبغآ ىا

ِیپ

: نیٌک یه ٍهبّا َزکً

: لّا َتکً

ٌَیْیپ یٍهوث ّ یوْث یبُ َْیلًا یثبی َْیه

هك وصؤه یْمً ، ىبِع نِه یفَلف تربکه یقیهبر

اویى

. كهاك وٕبؼه یفَلف یبُ مبظً ور كیوػ کاهكا

ىا َزٍبفوث ، وّفؤزه یفَلف یبُ تزکه ىا یهبیَث

بُ ىآ ىا وّصؤزه بی ، يیْیپ یفَلف ّ یوکف یبُ

ٍلّكبی یبُ مبظً

مبظً

ىا یٌیًْ ِیاویّ نکؽ هك بی ّ ، ٍكْث

. لٌّبث یه

یئبّْه ّ یلاوّا یبُ َفَلف ِمً ، لبضه ىاٌْػ َث

هلٕ ٍْٜر َّیِلا ذوکؽ مبظً یویگ لکّ هك اه

ؼیؾٕ کهك ىّلث ّ ذفوگ ٍلیكبً ىاْر یوً ، يیِّلؤزولا

ذوکؽ قبوػا َث ىاْر یوً ،یفَلف

تزکه ّك يیا

.

كوث یپ َِّلؤزه


15

: مّز َتکً

سكاْؽ ىا یهبیَث ، َزّنگ یوکف تربکه وث ٍّلاػ

یبُ مبظً یُلًبهبٍ ّ يیْکر هك ، يیً يیْیپ یقیهبر

تزکه هِْظ

. لًا ٍكْث هانگ ویصبر ،یلؼث یفَلف

تزکه ّ ، یًبِع گٌع ىا ٌپ

ّ ، بپّها یولػ ًٌبًَه ىا ٌپ

ىبِع هك یزؼٌٕ ةلامًا ىا لؼث

" نَیلبیًَبزَیيگا"

" یثوغر َفَلف"

" نَیَکهبه"

یبُ

تزکه

. لٌّبث یه ٍلّ كبی ذیؼلاّ هّآ كبی ، ةوغ

: مْط َتکً

یوکف تربکه ّ بُ یژْلْئلیا ىا یهبیَث ، وگیك ییٍْ ىا

یاوث یىبٍ وزَث تعْه ، يیً ىبِع فلزقه ٛبمً هك

دلاْؾر یاوث اه

ىاٌْػ َث

ٌَیهى ّ ٍكْث یقیهبر گهيث یبُكالیّه

. لًا ٍكهّآ نُاوف یا َمطٌه ّ یًبِع نِه

،نَیلبًْیٍبً یبُ یژْلْئلیا لّلْر ،ًَْوً

یوکف تزکه ىّهك ىا نَیلاوجیل ّ نَیلبیٍٍْ

ّكها يیًْف كوجً ّ وگیلکی بث بًِآ ٗهبؼر َث ، نَیًبهّا


16

گٌع یٛ هك ّ لّ وغٌه يیهى ةوغه هك بًِآ یبُ ٍبگ

یژْلْئلیا ٍبگیبپ ، ویفا تزکه ّك ، مّك

ّ لّا یًبِع

هك ّ ، لًلیثْک نُ هك اه نَیلبًْیٍبً یٌؼی ، ذَقً

تزکه ، نَیلاوجیل ٍبگّكها ، كوٍ گٌع لْٛ

ىالیه ىبر َکی كْف ّ كاك هاول َلوؽ كهْه اه نَیلبیٍٍْ

. لّ

َک ككوگ یه يّّه یثْف َث ، لّ ىبیث َچًآ ًبٍا وث

ّ ، یفَلف تربکه

یوکف ّ یقیهبر ٌَیْیپ َؼلبطه

وزِث نِف هك یوِه ِمً ، بُ ىآ یبُ ٌَیهى یٍهوث

. كهاك بًِآ یهانگ ویصبر ّ ىّوها ىبِع َفَلف یبُ مبظً

*****


17

سٌُ رز َفظلف دیرات َت یُاگً

تربکه نِه یبُ ٍبگزٍبف ىا یکی ، لٌُ ٍهبل َجّ

، ىاوگُّْژپ ىا یفوث

. كّه یه هبوّ َث یفَلف

مبظً ِیالیپ وث ، اه لٌُ یفَلف

تربکه یویگ لکّ

ىا : لبضه ىاٌْػ َث

" ةوغ ّ قوّ َفَلف ـیهبر"

. لًا َزًَاك ملمه ، ىبًْی هك َفَلف

ةبزک هك

وفاّا هك ، یًبًْی َفَلف َک ٍبگًآ"

:

" ىبٌْیوک اكاه"

َک ذٍا ٍلّ لمً

یه اه كْف یٌیٌع ىاهّك ، كلایه ىا ِیپ نزفُ ىول

ٍلّ لئبً كْف ؽْلث

َلؽوه َث ، لٌُ َفَلف ، لًاهنگ

." كْث

یلٕا َزٍك ّك َث ، ىبزٍبث لٌُ یفَلف تربکه

: لًّْ یه نیَمر

." َکیزٍآ"

."

َکیزٍبً"

تربکه - فلا

تربکه -

ة


18

ىبث كلایه ىا لجل نّْ ّ نغٌپ ىول َث تربکه يیا َچوگ

یبُ َْیلًا ّ هبکفا یبُ َْیه یلّ ، لًكوگ یه

،ًهك

دهْٕ َث ،

َزّنگ هبیَث هبٖػا هك ، ىآ هك كْعْه

ّ ٍلّ یه َئاها يیهىوٍ ىآ يیْیپ لیربٍا ٍْٜر

ٍلیكوگ وْزٌه

" ٍورٍْ"

مبً َث ییبُ ٍّيع هك ٌپٍ

ّ ػوّ َث ،لٌُ یًبزٍبث ءبوکؽ ىا یؼوع ، ٍبگًآ

یبُ َػْوغه يیا ّ َزفاكوپ

. لًا

بُ ٍورٍْ ویَفر

نُاوف ، هْکنه تربکه هِْظ یاوث اه ٌَیهى ،یفَلف

یجربکه ،

" اوگ ذٌٍّ"

یًبوٍآ ًلمر َجٌع ،

بی

" َکیزٍآ"

" ازّ"

ًِاك بی ًِاك یبٌؼه َث َک

. لًا ٍكْوً

َکیتطآ ةتاکه

یفَلف یبُ مبظً

یبِثبزک یاوث َک لٌزَُ

ازّ

ٍژاّ

. لٌزَُ لئبل

یبِثبزک يیور یویلل ّ يیور نِه مبً ، ذٍا یِلا

ىول َث ، بًِآ يیور يِک ّ لّبث یه ّلٌُ يیئآ ًلمه


19

، َػْوغه يیا

. ككوگ یه ىبث كلایه ىا ِیپ

نُكهبِچ

: ذٍا ویى ػوّ َث یلٕا ةبزک هبِچ لهبّ

ِیبزٍ هك كّوٍ هايِکی ىا ِیث لهبّ ، ازّ گیر - 1

. ّلٌُ يیئآ ىبیالف

َث ْٛثوه كاهّا ٍژیْث ، بُ بػك لهبّ ، ازّ رْجی - 2

نٍاوه ْٖٓقه یبُ گٌُآ لهبّ ،

وث ىلّ ٍویچ یاوث یكاهّا لهبّ ،

. یًبثول نٍاوه

ازّ اهاط - 3

. یجُنه

ازّ

ٍَّزَِتَا

. یًبطیّ یبُّویً

- 4

، ػوّ يیلث یفَلف تزکه ِّ َث َکیزٍآ تربکه

: لًّْ یه نیَمر

، بًَبویه ، َیِکًبٍ ، بگْی ، َکیْیْیاّ ، َیبیً

.

َزًاكّ


20

وٛبف َث ، ًَبگ ِّ تربکه يیا ىا تزکه ّك وُ

هبٌک

هك ، طّى کی دهْٕ َث ، وگیلکی بث ىاّاوف دبکاوزّا

بث یربِع ىا َچوگ ، لًا ٍلّ فیوؼر ّ َزفوگ هاول نُ

لّفکزه ،

" َثبیً"

تزکه

. لٌرّبفزه وگیلکی

َکیؼیؼیاّ ، َیایً

. لًوگیلکی لوکه ، تزکه ّك يیا

بّها ، ذٍا یٍبٌّ ذفوؼه ّ یمطٌه شؽبجه

لؼثبه ّ یکیيیفبزه شؽبجه هاك ٍلِػ ،

" َکیْیْیاّ"

. ذٍا َؼیجطلا

دهبجػ ، وجزؼه ّ ؼیؾٕ ذفبٌّ ، تزکه

ّك يیا ٍبگلیك ىا

ؿبٌَزٍا ، کاهكا كیوٛ ىا َک یؼلاّ ذفوؼه ىا ذٍا

. كّْ یه لٕبؽ ، یُاْگ ّ ََیبمه ، یلمػ

يیا وظً كهْه یبُ َلْمه ، یکیيیفبزه شؽبجه لؼث هك

ذّیئيع ، ذیّلک ، لوػ ، ذیفیک ،وُْع : ىا لٌرهبجػ تزکه

. َهىلاه ّ

:

ذٍا يیچ ًَ لهبّ ، كْف َثًْ َث يیً وُْع َلْمه


21

. ػّه ، يُم ، بٚف ، ىبهى ، ویصا ، ِرآ ، اُْ ، ةآ ، کبف

، ذفبٌّ یبُ ذیفیک یاهاك ، تزکه يیا ٍبگلیك ىا ػّه

ّ یگزَیبّ ، ظًه ،دّنل ، ٍكاها ، دوفً ، ًُْ

یكْعّ ، لًّالف ّ ؛ كهاك ذّیكوف ّ ذٍا یگزَیبّبً

. لّبث یه ىبِع كلبف ّ یُبٌزه بً ّ یلثا

َیِکًاط ، اگْی

لؼث به لئبَه هْؾه وث تزکه ّك وُ شؽبجه َچوگ

یًبجه وث وزْیث ، بگْی تزکه بها ، لًكوگ یه َؼیجطلا

ىلًاهنگ ، ظًه ىا ىبًَا ییبُه یاوث

: ىا لٌرهبجػ بًِآ يیوزوِه َک لٌک

. كهاك َیکر ٌفٌلا نلػ

" بگْی"

تزکه

یه كبٌِْیپ اه یلؽاوه

، وکف يکوور ، ًاْؽ لوزٌک

، ٘ئاوف مبغًا ، ٌفً لوزٌک

ِقث ّك َث

" َیِکًبٍ"

. ذجلاوه

تزکه ٍبگلیك ىا یزَُ نلبػ

:

كّْ یه نیَمر یٍبٍا


22

لیکْر ػاّها ىا یهبوّ یث كالؼر ىا َک ػّه نلبػ - 1

وُْع ىا لٌرهبجػ ، تزکه يیا وظً ىا ػاّها . ذٍا ٍلّ

٘ؾه هْؼّ َک یگْیوُ ّ وییغر لثبل ویغ یبُ

" َّّهْپ"

اه یزَُ نلبػ

ىا ِقث يیا

. لٌّبث یه

. لٌهبً یه

ىآ دلاْؾر ّ وییغر وصا وث ّ ذٍا ویغزه َک ٍكبه نلبػ - 2

ىا ِقث يیا

ّ

" اكّ"

مهبِچ ىول هك ،

. لٌیآ یه لیلپ ىْگبًْگ یبُ َلْمه ،

. لٌهبً یه " یزیوکوپ"

یبِثبزک ویَفر هْظٌه َث

، تزکه يیا ىاّویپ

اه ىبِع

َتًازّ ، اظًاویه

" بًَبویه"

تزکه

ّلٌُ يیئآ ٘ئاوف ّ کٍبٌه هك كّوؼر

. لیكوگ ٌیٍبر ، كلایه ىا لجل


23

ّ ، ذفوؼه غثبٌه يیوزوِه ىاٌْػ َث اه

ازّ

یبِثبزک

. لٌزًَاك یه کیکْر لثبل ویغ یمیبمؽ

ىا وگیك یْیاوگ ، اكّ ذیبًِ یبٌؼه َث

" َزًاكّ"

نیَمر ، یػوف تزکه ٍَ َث ّ ذٍا " بًَبویه"

ىاكوپ َیوظً يیوزوِه

َک لّبث یه

" يوُوث"

" ٍوَکٌَّ"

. كلطه كْعّ دلؽّ تزکه

تزکه

تزکه

: ككوگ یه


فلا

مبً َث یٖقّ ، تزکه يیا

مبً َث یلىا یمیمؽ كْعْه کی ٜمف َث لمزؼه

. كْث

ذًَاك یه یكْعّ للامزٍا للبف اه وگیك داكْعْه ّا

ّ بیهك َث طْه ذجًَ لًٌبه ،

" يوُوث"

بث بًِآ َطثاه َک

. ذٍا َیبٍ تؽبٕ

َث َیبٍ ذجًَ بی

یه كالولل يوُوث كْعّ ىا ییبُكْوً ، يیً اه ػاّها یّ

ِىآ ىا ، یؼلاّ یزَُ ّ لًهاك ذیٌیػ ّا بث َک كوک

.

ذٍا يوُوث


24

ىاكوپ َیوظً يیوزوِه

ٍّلاػ َک كْث لمزؼه ی ّ

نلبػ ّ ػاّها نلبػ

:

. ّٛوْه كْعّ دلؽّ تزکه

. ذٍا

" َعًْبهاه"

یٌؼی وگیك نلبػ ّك ،


ب

، تزکه يیا

" يوُوث"

، يوُوث ىا َک لًهاك یعهبف ّ یؼلاّ كْعّ ، ٍكبه

ىبِع ّ ػاّها نلبػ بث " يوُوث"

َطثاه . لٌّبث یه يیبوزه

َک ًَْگًبوُ ّ ذٍا ىلث َث ػّه ذجًَ لًٌبه ، ٍكبه

كمؾر لًاْر یوً ذلػ ىّلث لْلؼه ّ وُْع ىّلث ٗوػ

یوً

" يوُوث"

ىّلث نُ ٍكبه ىبِع ّ ػاّها نلبػ ، لثبی

، تزکه يیا فّوؼه ىاكوپ َیوظً

ىبِع ، الف ، لٌوْیلًا يیا ٍبگلیك ىا

وث

. ككوگ كمؾه لًاْر

. كْعّ دوضک تزکه

. ذٍا


ج

" ٍَُْلَه"

ّ الع وگیلکی ىا لهبک هْٛ َث ، ٍكبه نلبػ ّ ، ػاّها

ذؾر ، هْکنه نلبػ ّك َک دّبفر يیا بث

. لٌزَُ يیبوزه

.

لًهاك هاول لًّالف وها


25

ّ یِلا َجٌع َک

" اوگ ذٌٍّ ویغ"

َکیتطاً ةتاکه

بی

" َکیزٍبً"

تربکه

يیلث تزکه ٍَ لهبّ ، لًهالً لْجل اه بُاكّ یًبوٍآ

: لٌّبث یه تیرور

." اكْث تزکه"

ّ " يیع تزکه"

، " َکاّهبچ تزکه"

َکاّراچ ةتکه

هك ّ ٍكْث ًَبیاوگ ٍّكبه ّ یزَیلبیوربه لاهبک ، تزکه يیا

یاوث لٌُ ىا ییبُ ِقث هك

، كلایه ىا لجل نّْ ىول

ىًْبل ، تزکه يیا ىاّویپ . ذٍا َزّاك طاّه ٍبرْک یرله

ىآ ًَبگ هبِچ وٕبٌػ بث اه ٍكبه ّ لًكوک یه هبکًا اه ذیلػ

َوُ ِیالیپ ؤٌْه ، ِرآ ّ اُْ ، کبف ، ةآ یٌؼی

ٍاه بٌِر اه یَّؽ کاهكا ّ لٌزًَاك یه ىبِع ىبکها

لْجل يیًاه

ػّه

. لًكْوً یه كالولل یؼلاّ ذفبٌّ

ةْف قلافا

. لٌزفاكوپ یه الف كْعّ هبکًا َث ّ لٌزّالً


26

داهومه ّ يیًاْل غثبر ّ یجًَ یهْها نُ اه لث ّ

. لٌزًَاك یه یػبوزعا

ّ كهبوّ یه كّكوه اه َؼیجطلالؼثبه نلبػ ، تزکه يیا

ّ لًاك یه یكبه ىبِع يیوُ َث وٖؾٌه اه یزَُ

یْیًك

یًبهكبّ ّ دّنل ّ یّْف اه ةْلطه لبوک

" یٌیاج"

ای

. لٌک یه كالولل

" يیج"

ةتکه

ىا لجل نّْ ىول هك ّ ٍكْث ًَبٙبروه یٌیئآ ، تزکه يیا

ٍلّ یهانگ َیبپ

يیا ىاّویپ

" ٍویّبِه"

مبً َث یٖقّ ٍْٜر كلایه

. ذٍا َزفبی ماّك لبٍ اهيُّك دله َث ّ

یبُ ىلث هك ػّه هوکه یبُ یگلًى ّ ـٍبٌر َث تزکه

. لٌزّاك كبمزػا

، ىْگبًْگ

:

ىا لٌرهبجػ ،تزکه يیا ٍبگلیك ىا ذفوؼه عاًْا


27

. ًاْؽ كیوٛ ىا ، یلْٖؽ ذفوؼه

. ًلمه تزک كیوٛ ىا ، یِلا ذفوؼه

. ًاْؽ َطٍاّ ىّلث ، یهْٚؽ ذفوؼه

. ىاوگیك يُم لًاْف كیوٛ ىا ، یوکف ذفوؼه

. ذٙبیه ّ ٌفً تینِر كیوٛ ىا ، غهبع ذفوؼه

یاّهبً لبوػا ّ ٍبٌگ

، تزکه يیا دبویلؼر ًبٍا وث

ىبًَا لوػ ىبوُ َک " َهوَک"

مبٌث یفیطل ٍكبه ، ىبًَا

ػّه یبفٕ ، یا ٍكوپ لًٌبه ّ لٌک یه كبغیا ، ذٍا

یه ىبث كیبمؽ کهك ىا اه ىآ ّ كوث یه يیث ىا اه ىبًَا

یهكآ ٌفً تینِر یاوث ، تزکه يیا ىاىاكوپ َیوظً . كهاك

: لٌٌک یه َئاها اه لیم لؽاوه ،

. ذًْْف ىا

يیُوپ

. ؽّهك ىا يیُوپ

.

یكىك ىا يیُوپ

-

-

-

-

-

-

-

-


28

. یًبوَع داّنل ىا يیُوپ

. غوٛ ّ ٓوؽ ىا يیُوپ

-

-

ازْت ةتکه

ءبًْا َک ذٍا لٌُ يِک یبُ يیئآ ىا یکی ، تزکه يیا

ىآ یبُ ٍىْهآ ىبیث ّ كبؼثا ؼیوْر َث ، لؼث ِقث هك الله

*****

. ذفاكوپ نیُاْف


29

هفسلف

تلاىحج ریس و هچخیربج

) مود ثوسق(

لٌُ هك یفَلف تربکه يیوزوِه ػوّ َث ، لجل ًهك هك

اه ٍلّ كبی تربکه ىا وگیك یکی کٌیا . نیزفاكوپ ىبزٍبث

: نیًاهنگ یه بوّ وظً ىا

َث فّوؼه ىالًبف ىا ّ ) Siddhartha(

" بِرهبُلیٍ"

ٍبگآ

:

یٌؼی

" اكْث"

تمل

. ذٍا ٍكْث

) Gautama(

ازْت ةتکه

اكْث مبً

" بهبرْگ"

. يیچ َوُ

لبٍ لّْٖ َک لًٌاك یه یزیٖقّ اه یّ ، ىبفّهْه

،یٌْؼه

لهبکر هْظٌه َث ّ ٍكوک یه

وث

یگلًى كلایه ىا لجل

هبیزفا اّيًا َّْگ ّ ٍكْوً بُه اه كْف دّوص ّ ذٍبیه

.

ذٍا َزفاكوپ لّهؤر ّ ذجلاوه َث ّ ٍكوک


30

ىكْث َزَثاّ یبٌؼه َث اه

" َهوَک"

كالولل ُا َزّنگ لبوػا َث ىبًَا

یلک ىًْبل ، اكْث

یكْعّ ذیفیک

هّوکه یبُ گوه ّ بُ ِیاى ّ ـٍبٌر تعْه َک كوک یه

َث ىلیٍه اه ىآ ىا ییبُه ٍاه بٌِر ّ ، كّْ یه یّ

َث ذغل هك بًاّویً

. ذًَاك یه

) Nirvana(

" بًاّویً"

ذلبؽ

، بغٌیا هك ىآ ىا هْظٌه ّ ذٍا ىلّ ُْهبف یبٌؼه

. لّبث ذیًبًا ىا

یلبف َک ذٍا ىْکٍ ّ ِهاهآ ذلبؽ

اه ذٙبیه ىا یا ٍْیّ ، بًاّویً َث ىلیٍه یاوث اكْث

لیم ػوّ َث ٛوّ ذُْ یاهاك َک لٌک یه َیْٕر

: ذٍا

هاكوک ، ذٍهك هبزفگ ، ذٍهك ٍكاها ، ذٍهك ىبویا

َْیلًا ، ذٍهك ِّْک ، ذٍهك ُبؼه ، ذٍهك

ّ یٌیك

. ذٍهك يکوور ، ذٍهك

تُنه ّك َث ، هبٖزفا ذیبػه وٛبف َث بغٌیا هك

:

نییبوً یه ٍهبّا ییاكْث یفَلف تزکه هبِچ


31

اُ جًر یلصا تلػ

ظًه ّ تئبٖه َوُ یلٕا ذلػ ، اكْث تزکه ٍبگلیك ىا

َک للػ ٍویغًى . لّبث یه یًاكبً ّ ذلبِع ، وْث یبُ

ىآ ىبههك ٍاه ّ ظًه ذمیمؽ َث ذجًَ ىبًَا ذلبِع َث

ػوّ يیلث اكْث تزکه ٍبگلیك ىا ، كّْ یه یِزٌه

یُبگآ ، َهوَک وث

. ذٍا

. ذٍا َزَثاّ َهوَک ، یًاكبً وث"

وث . ذٍا َزَثاّ دهْٕ ّ مبً ، یُبگآ وث . ذٍا َزَثاّ

ّ ًَبگغٌپ ًاْؽ لهبّ(

ًَبگّْ ًاْؽ ، دهْٕ ّ مبً

. ذٍا َزَثاّ ) كّْ یه ٍلیهبً نّْ ٌؽ َک ُُْ

، ًبور وث

. ذٍا َزَثاّ ًبور ، ًَبگّْ ًاْؽ وث

َزَثاّ لیبور ، ًبَؽا

وث

وث

. ذٍا َزَثاّ ًبَؽا

. ذٍا َزَثاّ یگزَجلك ّ َللاػ ، لیبور وث

للْر ، یزَُ وث

. ذٍا

. ذٍا َزَثاّ یزَُ ، یگزَجلك

َزَثاّ ظًه ّ گوه ، یویپ ،للْر وث

. ذٍا َزَثاّ


32

Radhakrishnan , History of Philosophy in Eastern and ( ." ذٍا

یور"

ىا ذٍا

) Western

دهبجػ تزکه يیا یًبزٍبث تزک َػْوغه

لهبّ ، َػْوغه يیا . ًِاك لجٍ ٍَ یبٌؼه َث " بکیزیپ

: ككوگ یه لیم ػوّ َث ِقث ٍَ

بکیزیپبرٍْ

بکیزیپ بیٌیّ

بکیزیپ بهوُك یِثآ

ییازْت یٌیز ةُاذه

: ىا لٌرهبجػ ییاكْث نِه یٌیك یبُ يیئآ

) Hinayana(

" اًایٌیُ"

یتٌّط ةُذه – فلا

:

ىا لٌرهبجػ تُنه

يیا ىاّویپ لیبمػ يیوزوِه

-

-

-


33

لثبل ویغ یًًْبل ىاٌْػ َث

" َهوَک"

لٕا َث كبمزػا

. وییغر

هبزفبٍ هك هانگ ویصؤر لًّالف كْعّ ملػ َث كبمزػا

. ىبًَا یكْعّ

ِّْک ّ ُلار وث ىبًَا یهبگزٍه ىكْث یٌزجه

. اكْث نیلبؼر یبزٍاه هك ّ یّ

ّ ، ٓبقّا ّ ءبیّا یمیمؽ كْعّ ملػ َث كبمزػا

هبکًا وث یٌجه

) Mahayana(

" اًایاِه"

" بًبیٌیُ"

. كْوً ذلبٕا

َث ىبػما

یلزته ةُذه – ب

تُنه داكبمزػا َک بغًآ ىا

كْف يیٌچوُ ّ ، ذثبص ػّه هبکًا ّ هانگ ویصبر لًّالف

، كوف ییبُه ّ دبغً یاوث ٍلّ َئاها یبُ ُّه یهْؾه

هبگىبٍبً بُ ٍكْر ّ مكوه مْوػ یبُ َزٍاْف ّ غجٛ بث

-

-

-

-


34

تزکه ٔلاًْ بر لهآ كْعّ َث

" بًبیبِه"

تزکه ، كْث

. لٌک ىاوجع اه هْکنه یزٌٍ

: كوک بیؽا يیً اه لیم لْٕا ، بًبیبِه يیئآ ، ًبٍا يیا وث

ػّه ، تزکه يیا ٍبگلیك ىا

.

. الف كْعّ َث كبمزػا

ػّه كْعّ َث كبمزػا

ّ ، كهاك هاول بُكْوً نلبػ ٍوئاك هك ، ٓبقّا یكوف

َک لّبث یه یلػا

ذمیمؽ ّ لک ػّه ىا ویغ

. كّْ یه ٍلیهبً ) Mahatman(

ییازْت یفظلف ةتاکه

: ىا لٌرهبجػ ییاكْث یفَلف فّوؼه یبُ تزکه

) Madhyamika(

) Yogachara(

)

Sautrantika(

بکیهبیكبه

اهبچبگْی

بکیزًاورّبٍ

-

-

-

-

-


35

) Vaibhashika(

بکیّبِجیاّ

-

اکیهایزاه ةتکه

ّ ذٍا ذمیمؽ

ىا یِر ، يیچ َوُ ، تزکه يیا ٍبگلیك ىا

. لّبث یه ذیؼلاّ ىا یهبػ نلبػ َوُ

َث مْلؼه ّ نلبػ ّ نلػ : لٌیْگ یه وکف ىوٛ يیا ىاّویپ

ذثبص بًِآ ىا یکی ىلاطث وگا ّ لٌزَُ َزَثاّ وگیلکی

،لٍه

یه دبجصا َث نُ وگیك یبر

ّك یگیبپ یث ، ككوگ

، دلابیف ّ مبُّا وث یٌزجه هْها كْعّ َک بغًآ ىا ّ

نلبػ ، يیا وث بٌث ، لٌک یه یفزٌه اه نلػ

ىكْث ذمیمؽ

. لٌٍه یوً دبجصا َث یؼلاّ هْها ىاٌْػ َث نُ مْلؼه ّ

یٛاوفا یبُ ییبطَفٍْ تزکه َیجّ تزکه يیا

یه ّ لًوینپ یوً اه یزمیمؽ ًَْگچیُ دبجصا َک ذٍا

لبیف ّ نُّ يع ، ذَُ ٌِیوفآ هك َچوُ

) Shungavana(

اه ٍلّ كبی تزکه ، ذِع يیلث

:

لٌیْگ

. ذَیً

.

لٌهبً یه یِر َفَلف یٌؼی


36

اراچاگْی ةتکه

؛ ذٍا یمیمؽ یوها ، يُم ، تزکه يیا ىاّویپ وظً ىا

ذٍا ذمیمؽ ىا یهبػ ، ىبًَا يُم ىا طهبف نلبػ یلّ

. ذَیً یٌُم ویْٖر ّ لیقر يع ّ

یوً دبجصا لثبل ، يُم ٍبگهبک ىا طهبف ىبِع ، يیا وث بٌث

. لّبث

اکیتًازتّاط

ةتکه

یؼلاّ نُ ّ یٌُم كْعّ ىكْث یؼلاّ نُ ، تزکه يیا

. كوینپ یه اه یعهبف كْعّ ىكْث

یٌُم كْعّ ، یعهبف كْعّ ذیؼلاّ ملػ دهْٕ هك اویى

، ىبًَا يُم ویّبٖر

. لّبث َزّاك ذمیمؽ لًاْر یوً

یه وْث يُم ىا طهبف هك ءبیّا وگًبیبوً ذمیمؽ هك

.

لٌّبث


37

اکیػاِثیاّ ةتکه

ّ یٌُم كْعّ يزّاك ذمیمؽ َث ، يیً تزکه

يیا ىاّویپ

ّ كیبمؽ ، يیا وث ٍّلاػ

.

لًهاك ىبػما یعهبف كْعّ

دهْٕ َث یَؽ کاهكا لثبل اه يُم ىا طهبف ءبیّا

. لًٌاك یه وّبجه

کاهكا َث ىبًَا يُم ىا طهبف هْها بر َک لًلمزؼه ىبًآ

وگًبیبوً لًٌاْر یوً یٌُم ویّبٖر ، لًًْْ کهك یَؽ

. لٌّبث يُم ٍبگهبک ىا طهبف هك بًِآ يیزٍاه

ّ یمیمؽ

سٌُ یفظلف ةتاکه یاُ یگژیّ

وث لٌُ یفَلف تربکه يیوزوِه کوزْه یبُ یگژیّ

، َفَلف ـیهبر ىالٌوًْاك ىا یؼوع يقٍ ًبٍا

:

ىا لٌرهبجػ


38

يیز ّ َفظلف یگتریهآ

َک ككوگ یه مْلؼه ، لٌُ یفَلف تربکه هك ُِّژپ بث

،ظیهلر

َث ـیهبر لْٛ هك ، هْکنه

یوکف

تربکه ىا یهبیَث

، " اكْث"

َفَلف ـیهبر"

تزکه لًٌبه بًِآ ىا یفوث ّ لًا َزفبی یٌیك كبؼثا

ةبزک هك

. لًا ٍلّ لیلجر تُنه کی َث

) Radhakrishnan(

" ىبٌْیوکاكاه"

: لیْگ یه يیٌچ " ةوغ ّ قوّ

بها . لٌزفبی یفَلف دبیْٕٖف ، يیك وٕبٌػ ، ىبًْی هك"

History of Philosophy ( ." لّ للجه يیك َث َفَلف

، لٌُ هك

) in Eastern and Western

لوػ ات زظً یگتریهآ

َث ىبزٍّلٌُ هك َفَلف َچقیهبر ٍكوْف یٍهوث بث

ىاّویپ ٍبگلیك ىا َفَلف يزفْهآ َک لیكوگ يّّه یثْف


39

يزًَاك یاوث یىاكوپ َیوظً َجٌع بٌِر ، لٌُ تربکه

يزفوگ هبک َث ّ ىكوک لوػ

هْظٌه َث َکلث ، كهالً كیبمؽ

. ذٍا ٌفً یلوػ ءبمرها ّ یىبٍ كْف ذِع هك ىآ

كْف وصا هك

،ىبيكا

ؿهْه

-

Mircea Eliade

-

ٍكبیلِا بچویه

: لیْگ یه يیٌچ " Yoga"

لٌوّىها ، ََفً یف ذمیمؽ ، لٌُ یوکف تربکه هك"

لٌوّىها ، ىآ ِقث ییبُه ِمً لیلك َث َکلث

:

یٌؼی(


Karma

-

" بههبک"

بی

" َهزَک"

" َهوَک"

تربکه ىا یهبیَث کوزْه لْٕا ىا یکی ،

. ذَیً

." ككوگ یه

َت زامتػا

لٕا َث ىبویا

) لوػ

.

ذٍا لٌُ هك یفَلف


40

یهبیَث هك " ـٍبٌر"

لٕا یبٌجه وث ، لٕا يیا َث كبمزػا

َیبپ ىبزٍّلٌُ هك یٌیك تُانه ّ یفَلف تربکه ىا

ىا

ذٍا دهبجػ ـٍبٌر ظیاه یبٌؼه

. ذٍا ٍلّ یيیه

دهْٕ يیا َث . كلؼزه یبُ ىلث هك لؽاّ ػّه هوکه یگلًى

هك ّ ككوگ یه ىبث بیًك َث ّا ػّه ، كوف کی گوه ىا ٌپ َک

َث ذٍا يکوه هبک يیا ّ كویگ یه هاول یوگیك لجلبک

لبوػا

:

. كّْ هاوکر بُهبث ، ػّه ىآ كوکلوػ تٍبٌر

َک ذٍا بٌؼه يیا َث

" َهوَک"

كوکلوػ عًْ بث تٍبٌزه یؼّٙ هبصآ ،

لٕا َث كبمزػا

ىبًَا لث ّ ةْف

اه ّا ٍلٌیآ ّ ىبًَا ٌفً ، هبصآ ىآ ّ لٌک یه كبغیا یّ

یّ هّوکه یبُ گوه ّ بُ ِیاى تعْه ّ لُك یه لکّ

َث ىلیٍه ، هّوکه َفوچ يیا ىا دبغً ٍاه ّ ، كّْ یه

تربکه یبُ ٍبگلیك ًبٍا وث َک ذٍا

" بًاّویً"

" ییبُه"

ذلبؽ

ذلبؽ

َث ، لٌُ یٌیك ّ یفَلف فلزقه

ىا ىكْث یلبف ىا یّبً َک ٌفً ِهاهآ یٌؼی

دهبجػ َک

" يوُوث"

) Nirvana(

بث دلؽّ مبمه بی ، ذٍا ذیًبًا


41

بی ، كلطه ذمیمؽ ّ نظػا ػّه بی ذثبص ذمیمؽ ىا ذٍا

. كّْ یه ویجؼر ، دْکله نلبػ َث لّْٕ

*****


42

هفسلف

تلاىحج ریس و هچخیربج

) مىس ثوسق(

يیچ رز َفظلف دیرات َت یُاگً

ىا ِیث َث ، ىبزٍبث يیچ هك یفَلف وکفر كثاٍْ

تربکه يیوزوِه ّ ككوگ یه ىبث كلایه ىا ِیپ ىول ٍكىاّك

مٍْ ىول ّ نُكىاّك ىول ىبیه َلٕبف هك ، يیهىوٍ ىآ

لٖکی ىا ِیث َث بًِآ كالؼر َک لٌزفوگ لکّ كلایه ىا لجل

. لیٍه یه یفَلف تزکه

ذٍك َث ىبهى لْٛ هك هْکنه تربکه

ىا یهبیَث

ٍلًبوً یلبث بًِآ ىا یهبً يع ّ لًلّ ٍكوپٍ یّْهاوف

تربکه يیوزوِه ىبیث َث بٌِر ، ًهك يیا هك

. ذٍا

:

نیىاكوپ یه ىاهّك ىآ فّوؼه


43

يیچ یفظلف ةتاکه

: ىا لٌرهبجػ ىبزٍبث يیچ یفَلف ةهبْه يیوزوِه

ًْیٍْفٌک تزکه

نَیئْئبر تزکه

نَیُْه تزکه

ییاوگ ىًْبل تزکه

ىْیمطٌه تزکه

گًبی يیی تزکه

صْیطْفٌک ةتکه

ٍْٜر ، كلایه ىا ِیپ نّْ ىول هك تزکه يیا

ّ كلایه ىا لجل 551 لبٍ للْزه ، ) Confucius(

تزکه

. لّ یهانگًبیٌث ، كلایه ىا لجل

-

-

-

-

-

-

ًْیٍْفٌک

479 لبٍ یبفْزه

يیچ هك یا ٍكوزَگ مْفً ّ ویصؤر یاهاك ، ًْیٍْفٌک


44

، يیهىوٍ ىآ ىّلور ّ گٌُوف َث ىكاك لکّ هك

ّ ٍكْث

. ذٍا ٍكوک ءبفیا یوِه ِمً

ّ کیيیفبزه لئبَه َث َکًآ ىا ِیث ، یوکف ةوْه يیا

ذِع هك يیكبیٌث شؽبجه ػوٛ َث ، كىاكوپث دبیِلا

، َؼهبع یزیثور ّ یٍبیٍ ّ یػبوزعا یُلًبهىبٍ

یّ

. ذٍا ٍلیىهّ مبوزُا

: ىا لٌرهبجػ ، ًْیٍْفٌک تزکه ىاوَفه يیور فّوؼه

. كلایه ىا لجل

371

لبٍ للْزه ،

صْیظٌه


فلا

نلبٍ ّ کبپ برام ، بُ ىبًَا ذّوٍ َک كْث لمزؼه

هك بُ ىآ ذیثور ّ نیلؼر ، لبؽ يیػ هك یلّ ، ذٍا

ىا ِیپ

298

. لّبث یه یهّوٙ یوها ، ىبْیللافا ُهّوپ

لبٍ للْزه ،

) ٍى ىْیٍ(

ّشت ىْظُ

، بُ ىبًَا ذّوٍ ّ كبًِ َک كْث هّبث

يیا وث ّا


ب

. كلایه

بٌِر ، وْث َزَیبّ لبوػا ّ ، ذٍا لث ّ کبپبً برام

.

لّبث یه ّا ؼیؾٕ ذیثور ّ نیلؼر ىُْوه


45

ػوّ يیلث ًْیٍْفٌک تزکه نیلبؼر يیور یٍبٍا

: ذٍا

نٍاوه ىا یهاكوث ٍوِث ّ بُ يیئآ یهايگوث ؼیؾٖر – فلا

ّ یػبوزعا ٜثاّه

ذیْمر ّ كاوفا یٌْؼه ءبمرها ذِع هك

. یُاْف ویف ٌّؽ یلازػا

َث یگكاًْبف ّ یػبوزعا لثبمزه ٜثاّه ؼیؾٖر


ب

: لیم ػوّ

وَپ ّ هلپ َطثاه

وُّْ ّ ىى َطثاه

کچْک هكاوث ّ گهيث هكاوث َطثاه

وگیلکی بث ىبزٍّك َطثاه

ذیػه بث اّوًبهوف َطثاه

، ذمفّ ، ذیلْئَه یبٌجه وث لیبث ٜثاّه يیا ؼیؾٖر

يیوُ هك ًْیٍْفٌک

. لّبث اهاله لٕا ّ

-

-

-

-

-

یُاْف ویف

یه یٕبف مبوزُا ، َؼهبع هك يیّبٌػ ػلإا َث ، بزٍاه


46

یبُ ذیلْئَه ّ يیّبٌػ ىبیه تٍبٌر هبزٍاْف ّ لیىهّ

ُّه َئاها ، لٕا يیا ىا كْٖمه . " ْئاك"

. كْث یػبوزعا یؼلاّ

بی ٍاه يییجر – ج

مبغًَا ّ نظً ّ یللافا لئبٚف یبٌجه وث یگلًى ؼیؾٕ

تزکه هك لٕا يیا َث مبوزُا

." ىبوٍآ"

. لّبث یه هْها هك

ىا یّویپ

ألجه کی َث ، ًْیٍْفٌک َک لُك یه ىبًْ هْکنه

اه یًبوٍآ ذمیمؽ ىآ ىا یّویپ ّ ٍكْث لمزؼه یلبؼزه


. ذٍا َزًَاك یه یهّوٙ

ز

نظیئ ْئات ةتکه

ٍلّ ٍلیهبً " ْئاك"

بُ ِیْگ یفوث هك َک ، ) Tao(

" ْئبر"

یًبؼه ، تزکه يیا ىاوظٌجؽبٕ ٍبگلیك

ىا ، ذٍا

.

كهاك یًْگبًْگ


47

ىول كّلؽ هك تزکه يیا هانگًبیٌث

ّ یزَُ ألجه اه

ىاوکفزه ىا یفوث

" ْئبر"

) ََر

ْئلا(

" ٍى ْئلا"

، كلایه ىا لجل نّْ

. لٌک یه یفوؼه ، ىبِع ٍلًٌايیگًاوث

بی ، ووزَه لْؾر ٍاه یبٌؼه َث اه " ْئبر"

دهْٕ هك َک لٌزًَاك یٌْؼه ّ یؽّه ذلبؽ

الؼث ، تزکه يیا

يیورلابث

. لیآ یه كْعّ َث بُ کاهكا ّ ًاْؽ َوُ ىا ىلّ ؽهبف

ػوٛ َث ، ًْیٍْفٌک تزکه ىا ِیث ، ٍلّكبی تزکه

ّ كىهّ یه مبوزُا ، دبیِلا ّ َؼیجطلا لؼثبه لئبَه

بث ىلّ لؾزه ّ یگٌُبوُ ّ ذػبٛا َث اه كْف ىاّویپ

ىا یهّك ّ ذؼیجٛ َث

ىكهّآ یّه

. لٌک یه دْػك

" ْئبر"

لیکبر كهْه یفَلف ةوْه يیا هك ، يیً ىّلور وُبظه

. ذٍا َزفوگ هاول

تزکه َک ذٍا يیا نیّْ هّآ كبی ذٍا مىلا َک یا َزکً

َزفبی هِْظ یجُنه ّ یفَلف لکّ ّك هك

" نَیئ ْئبر"


48

يیا هك

" ْئبر"

َوْچوٍ

" ْئبر"

تُنه بث

" ْئبر"

یفَلف تزکه ّ ذٍا

. لًهاك

یرّبفزه یبُ ٍبگلیك ، ٌَیهى

، یفَلف تزکه يیا نیلبؼر یبٌجه وث

ئّ اه ّا ىاْر یوً ، وٛبف يیا َث ّ ذٍا نلبػ ًَبگی

َکاهك ٍْل

. لّ لئبل ّا یاوث یهبً بی ّ ذًَاك یٕبف

ّ كوجث یپ ّا ذمیمؽ َث لًاْر یوً یوْث لمػ ّ ىبًَا

. لیٍه ّا َث ىاْر یه یًبفوػ كِّْ ّ َفّبکه بث بٌِر

لیکْر كبٚزه ِقث ّك ىا ، يیً ىبِع هك كْعْه

ءبیّا

ّ ، ذٍا لبؼف ّ وکنه ، ذجضه بًِآ ىا یکی : ذٍا ٍلّ

، دهاوؽ ّ هًْ ، ىبوٍآ

. لؼفٌه ّ شًّؤه ، یفٌه یوگیك

وُبظه ، بهوٍ ّ َیبٍ ، يیهى ّ ، لّا ٍّوگ وُبظه

. لٌزَُ مّك َزٍك

ةبزک لًٌبه تزکه يیا یلٕا ىْزه یبُ ٍىْهآ َث َعْر بث

یا ًَْگ َث مبغًا وٍ ، ٍلّكبی تزکه ،

" گٌیک َرْئبر"


49

داهبجػ ىا یکی

اه

نُ

" ْئبر"

" ٍىْه"

لبٍ للْزه ،

. كّْ یه یِزٌه ىاه ّ يهه وپ ىبفوػ

: َک ذٍا يیا تزکه يیا ىاهالهكوٍ فّوؼه

، لیْگ یه َکًآ ّ

. لیْگ یوً ، لًاك یه َکًآ"

." لٍبٌّ یوً

" نظیُْه"

ةتکه

تزکه ، ىآ ٌٍؤه مبً َث َک تزکه يیا

) ٍىْه(

" ّيرْه"

ٍْٜر ، كّْ یه ٍلیهبً

ةوْه يیا ٌٍؤه . لّ یهانگًبیٌث ، كلایه ىا لجل

479

هبزٍاْف ّ َزٍبفوث َؼهبع مّوؾه دبمجٛ ىا ، یفَلف

ٍكْث َؼهبع فیؼٙ هبْلا ّ ىبگلیك تیٍآ قْمؽ قبمؽا

. ذٍا

مبوزُا ، دبیِلا ّ کیيیفبزه لئبَه َث ذجًَ ٍكوجهبً

غفً وث یٌزجه َک ویگاوف ذجؾه ، ّا َفَلف ّ لیىهّ

یوً

َث یيیوًْف ّ گٌع بث

. كوک یه ظیّور اه لّبث یٖقّ


50

اه یزٍّك وگیك ّ كوک یه ذفلبقه ییبْگهْْک وٛبف

كْف ىاّویپ َث

" ّير یف ىبُ"

. ذٍا كلایه ىا لجل

) لّبث لثبمزه غفً تعْه َک یرهْٕ هك(

. كْوً یه َیْٕر

ىایازگ ىًْال ةتکه

تزکه يیا ىاكوپ َیوظً ذیٖقّ يیوزوِه

233

لبٍ یبفْزه ،

) ٍى یف ىبُ(

کیيیفبزه لئبَه ّ كطٌه نلػ َث ، يیً تزکه يیا ىاّویپ

وث ىبًآ يکوور

ىبًآ

. لٌزّالً یا َللاػ ، یٍبٌّ ذفوؼه ّ

. كْث یػبوزعا ّ یٍبیٍ َفَلف یلوػ لْٕا

يیًاْل لیبث ،هالزلا بث یهْْک ٍهاكا یاوث َک لًكْث لمزؼه

. كّْ یكوف قلافا يیيگیبع ، یكوف ویغ

ٍاْف كْف برام ، ىبًَا ، تزکه يیا یبُ ٍىْهآ ًبٍا وث

ّا ذیالُ تعْه لًاْر یوً ذیثور ّ نیلؼر بٌِر ّ ذٍا

َث مكوه هبجعا یاوث اه دهلل لبوػا ، يیا وث بٌث

. ككوگ


51

یوها ، َؼهبع ؼلبٖه كمؾر ّ ذٍاه ٍاه ىا یّویپ

للْزه ،

ىبوُ للْزه ،

" بیّ ییُْ"

" گًْل ىٍْ"

. لٌزًَاك یه یهّوٙ

ىّْیمطٌه

ةتکه

تزکه يیا ىهبث یبُ ذیٖقّ

ّ ، كلایه ىا لجل

383

لبٍ

. لٌّبث یه لبٍ

یه ىبًْ َللاػ َؼیجطلا لؼثبه شؽبجه َث ، تزکه يیا

یػًْ وث یٌزجه ىبًآ یبُ للالزٍا ىا یهبیَث ّ كاك

يیچ

ىبفهْه ىا یکی ، لیلك يیوُ َث

اه يیچ ىْیمطٌه َفَلف ،

" ىبربهٍْ"

. كْث ٌکّكاهبپ

مبً َث ىبزٍبث

: ذٍا ٍكوک ؼیوْر ًَْگٌیا

، ٍلیچیپ ّ ظًوغث یًبیث بث ذیوُا یث دبکً كیلك لیلؾر"

(Fung Ya Lang,

." لٌک لبطثا اه ىبًآ داوظً لًاْزً یَک بر

Chinese Philosophy, P. 81)


52

َْیوُ ، یٌیػ ءبیّا َوُ َک كْث لمزؼه " بیّ ییُْ"

. لًّْ یه ىْگوگك َظؾل وُ ّ لٌزَُ وییغر لبؽ هك

ءبیّا یبِهبً َث َک(

دبیلک َک كْث لمزؼه

یه وییغر لثبل ویغ ّ كلطه یهْها ،

لبٍ للْزه ،

" يیَْر"

وث ، ٍلّكبی تزکه

" گًْل ىٍْ"

) ذٍا ٍلّ ویجؼر

. لٌّبث

گًای يیی ةتکه

، تزکه يیا فّوؼه ىاكوپ َیوظً

. لّبث یه كلایه ىا لجل

335

. لّبث یه هاْزٍا یگًبگّك لٕا یبٌجه

ىبِع هك وکنه ّ شًّؤه لٕا ّك كْعّ َث يیئآ يیا ىاّویپ

يیا

. لًّْ یه ٍلیهبً

" گًبی"

ّ

" يیی"

َک لًكْث لمزؼه

ذیوُا یكّلؽ بر َؼیجطلا لؼثبه شؽبجه َث يیً تزکه

.

لُك یه


53

یفَلف تربکه

یمیفلت ةتاکه

وضکا ، لیكْهوف َظؽلاه َک ًَْگًبوُ

لًٌبه َفَلف ىا یوِه یبِْقث ىا ، ىبزٍبث يیچ

یًالٌچ ٍوِث ، یٍبٌّ ذفوؼه ّ دبیِلا شؽبجه

بی ، ذؼیجٛ بث ىبًَا كیجطر شؾث وث بًِآ ٍلوػ . لٌزّالً

ْٛثوه يیكبیٌث لئبَه َث ّ لٌزّاك يکوور َؼهبع بث كوف

َث

. لًكوک یه ٍلٌَث یػبوزعا ّ یٍبیٍ وکفر َث

یلوػ لمػ َث بػًْ یٌیچ ىبفَْلیف

، وگیك دهبجػ

. لًلیىهّ یه ذلفغ ، یوظً لمػ ىا ّ لٌزّاك ِیاوگ

ّ ًْیٍْفٌک تزکه ّك ، يیچ یفَلف تربکه ىبیه ىا

َث ظیهلر َث ، تربکه وگیك ّ لًلًبه یلبث ، نَیئْئبر

.

لًلّ ٍكوپٍ یّْهاوف ذٍك


54

، َفَلف یلٕا لئبَه ، يیچ َث اكْث تزکه كّهّ ىا ٌپ

َث ىآ لبضها ّ كوغه ػّه ، ىبکه ، ىبهى ، الف

شؾث لًٌبه

. ذفوگ هاول ذیبٌػ كهْه ور یلع دهْٕ

، یكلایه مٍْ ىول بر كلایه ىا لجل ىول کی ىبهى ىا

. كهانگث يیچ مكوه وث یفوگّ ویصبر ذًَاْر اكْث تزکه

وث كلٕ هك يیچ ىاوکفزه ىا یفوث ، تجٍ يیوُ َث

ةهبْه ، یٌیچ

تزکه ىا ذٍا یمیفلر َک " ىبچ"

" یٍْیٍْفٌکًْ"

تربکه بث اكْث تزکه كیفلر بث بر لًلهآ

. لٌٌک َٙوػ اه یلیلع یفَلف

تزکه ، ًبٍا يیا وث

تزکه يیٌچوُ ّ ، نَیئْئبر ّ اكْث

كْعّ َث ، ذٍا ًْیٍْفٌک ّ اكْث تزکه ىا یجیکور َک

*****

. لًلهآ


55

هفسلف

تلاىحج ریس و هچخیربج

) مربهچ ثوسق(

ىاًْی رز َفظلف دیرات

َت یُاگً

الع ٍهّك لٌچ َث ىاْر یه اه ىبًْی هك یوظً داوکفر ویٍ

ىول بر نُكىاّك ىول ىبیه َلٕبف هك

. كوک نیَمر ًَبگ

ىآ یفَلف یبُ َْیلًا ، كلایه

ىا ِیپ نزفُ

تلبل هك ّ یا ٍهْطٍا دلایقر بث َزقیهآ ،يیهىوٍ

دهبجػ يیا لًٌبه ؛ لیكوگ یه َئاها

یثكا یبُ ٍكّوٍ

: َک

، ذّاك كْعّ يّیؼزه ویغ ّ لکّ ىّلث یبٚف ، ىبغآ هك"

َث ىآ ىا ، ذٍا ةاْف هكبه َک تّ ّ يیهى ویى یکیهبر ّ

. لًكهّآ كْعّ َث اه ویصا ّ ىّه ، ّلًآ ٌپٍ

.

لًلهآ كْعّ َث

) ًهُا(

كْػ ّ

) بیگ(

. لًلهآ كْعّ

يیهى هكبه ، ٍبگًآ


56

ُيیهآ

ىا ّ لییاى اه

) ًًْاهّا(

ىبوٍآ ، يیً يیهى هكبه

." لهآ كْعّ َث ) ًًْبیکُا(

" ایًْیا"

ةآ ، ىبًآ

یفظلف ٍسْح

َیطله وِّ ىبویکؽ ، كلایه ىا ِیپ نزفُ ىول ىا

داووؼزَه ىا َک

" بیًْیا"

َمطٌه هك

) Miletus

ًْزلیه(

یًبًْی یفَلف هبکفا ، ذٍا ٍكْث ویغٕ یبیٍآ هك ىبًْی

یلئبَه یّه وث ّ لًكّكى یلیقر یبُ ٍهْطٍا ىا اه

هْظٌه َث بًِآ ِیالیپ ؤٌْه ّ یؼیجٛ یبُ ٍلیلپ

ىْچ

يکووزه ، ىبِع هك ءبیّا َوُ ىلهآ كْعّ َث ألجه فْک

ىا َک ذٍا

) Thales(

" ٌلبٛ"

كّلؽ هك ّا یبُ َْیلًا ّ كْث

َک كْث لمزؼه یّ

. لًلّ

، َفٍلاف يیا ىا یکی

" ًْزلیه"

. ذفبی طاّه ، كلایه ىا لجل

وِّ یلبُا

643

لبٍ


57

ءبیّا كْعّ َوْچوٍ ، ةآ ّ كهاك هاول ةآ یّه وث يیهى

" هلٌویَکبًا"

وث ّ كْث

" ٌلبٛ"

. ذٍا

، ىاهّك يیا یفَلف وگیك ذیٖقّ

ىاكوگبّ ىا یّ

. ذٍا

) Anaximander(

،يّیؼزهبً ّ یُبٌزهبً ّ یلىا یا ٍكبه َک كْث هّبث يیا

هْها َوُ ّ ذٍا ىبِع ِیالیپ ؤٌْه ّ لٕا يیزَقً

یه دؤًْ یلٕا ٍكبه ىآ ىا ، ور ّ کْف ّ موگ ّ كوٍ

،

) اُْ ّ ِرآ ، کبف ، ةآ(

عفؽ

اه

) Heraclitus(

كلایه

ىا

ىآ

لجل

ىىاْر

ّ

" ٌزیلکاوُ"

لبٍ

533

یوها اه یوْث ذفوؼه ،

ًَبگهبِچ وٕبٌػ يیا ّ لًویگ

لًهّآ یه كْعّ َث اه ذؼیجٛ

. لٌیبوً یه

، َُوث يیا وگیك فَْلیف

كّلؽ

یّ

هك

َک

لّبث

یه

. ذٍا َزَیى یه

هك ءبیّا َوُ َک كْث لمزؼه ّ ذًَاك یه یجًَ

هبث ّك اه یكبه وُْع کی يگوُ به ّ لٌزَُ وییغر لبؽ


58

،نیٌک

یه ٌول اه ىآ َک مّك هبث اویى

، نیٌک یوً ٌول

ٌول اه ىآ ، لّا َجروه هك َک ذٍا ىآ ىا ویغ ئّ ىآ

ذًَاك یه ِرآ اه ىبِع یٍبٍا وُْع ّا . نیا ٍكْوً

. لٌک یه ٍهاكا اه داوّیغر َوُ َک

" بئلا"

یفظلف ٍسْح

كلایه ىا لجل نّْ ىول هك َک یًبًْی َفَلف وگیك ٍىْؽ

هك َک كّْ یه ٍلیهبً

) Alea(

" بئلا"

ٍىْؽ ، لهآ كْعّ َث

، ىبهى ىآ هك ّ َزّاك هاول یثٌْع یبیلبزیا َمطٌه

ٍىْؽ يیا فّوؼه یبوکؽ

" ًلیٌههبپ"

،

. ذٍا ٍكْث ىبًْی ٍووؼزَه

) Xenophanes(

" ًٌبفًْيگ"

) Pythagoras(

" سهْغبضیف"

.) Zeno(

" ىًْى"

هك ، كْث

) Samos(

" ًْهبٍ"

دوعبِه َمطٌه ىآ َث ، كلایه ىا لجل

ّ

ىا لٌرهبجػ

) Parmenides(

یلبُا ىا بزلبٕا َک يیً

533

لبٍ یلاْؽ

.

كبًِ ىبیٌث اه كْف یفَلف ّ یولػ يوغًا ّ كوک


59

ىا ویغ : َک كْث لمزؼه " بئلا"

تزکه هانگًبیٌث

" ًٌبفًْيگ"

يگوُ َک كهاك كْعّ گهيث لًّالف کی ، وگیك یبُ َِلا

نلبػ َوُ کّوؾه ّ كوینپ یوً وییغر ّ كّْ یوً یًبف

كبمزػا ػوّ يیلث یلک یٌیًاْل َث ، يیً

. ذٍا

" ًلیٌههبپ"

: ذّاك

. ذٍا َزٍبقًوث ملػ ىا ّ ذٍا لیٕا یوها ، كْعّ

. لّبث لًاْر یوً ، " كْعْهلا"

یبٌؼه َث لأف

. لّبث َزفوگ دؤًْ َیلّا دلؽّ ىا لًاْر یوً ، دوضک

يتآ یفظلف ةتاکه

ّك ، كلایه ىا لجل نغٌپ ىول وفاّا بر ، يرآ وِّ هك

بًِآ ىا یکی

. لًكوک هِْظ یفَلف نِه ذیٖقّ

داووؼزَه ىا َک

" ًاهْگبَکبًآ"

یوگیك ّ كْث " ٛاومٍ"

-

-

-


60

ىا ٌپ بها

ّ

. كْث ٍلهآ وِّ ىآ

َث ویغٕ یبیٍآ هك ىبًْی

. لیؼجر َث یهّك ّ لّ مْکؾه گوه َث یلّا ، یرّله

ّ ىبکبکّ ذکوؽ ُوزَگ یاوث ٌَیهى ، كیوٛ يیلث

. ذْگ نُاوف ، يیهىوٍ ىآ هك ىبیئبطَفٍْ

ىایئاطظفْط تکزح

ىاوگُّْژپ ىا یفوث ، كلایه ىا لجل نغٌپ ىول ٍٜاّا هك

یبُ ٍىْؽ هك

َک یفَلف یبِهبظً لثبمه هك یًبًْی

َث ّ لٌزفاكوپ ییاهآ فٕ َث ، كْث ٍلیكوگ َئاها ٍلّكبی

َث ، ذمیمؽ َث لّْٕ یاوث یا َلیٍّ ىاٌْػ َث َفَلف

" ىبیئبطَفٍْ"

یلبُا ىا

َث ّ لٌزَیوگً لیكور ّ کّ ٍلیك

. لٌزفبی دوِّ ، ىبگزفْهآ یٌؼی ) بُ ذَیفٍْ(

" ًاهْگبرّوپ"

نغٌپ ىول مّك َویً هك ّ ٍكْث

َک كْث لمزؼه ٍكوجهبً

، ىبٙوزؼه ٍّوگ يیا هالهكوٍ

) Thrace(

" ًاور"

َمطٌه

. ذٍا َزَیى یه كلایه ىا لجل


61

َثوغر ّ ذٍا یَؽ َثوغر وث یٌزجه ، یلمػ فهبؼه

ّ ذٍا ٍلٌجیوف ، ٌّؽ ىكْث وینپ بطف وٛبف َث یَؽ

،يیا وث بٌث

. كهالً یٌیمی ذفبٌّ یاوث اه مىلا هبجزػا

یه لیكور ّ کّ كهْه ، كیبمؽ یٌیمی ییبٍبٌّ ىبکها

ٍكّلؾه يیا ىا َک كْث " ًبیگوگ"

. لّبث

، یّ ىاوٕبؼه ىا یکی

كْعّ یزمیمؽ چیُ َک كْث هّبث يیا وث ّ ذفه وراوف يیً

، ذَیً يزفبٌّ لثبل ، لّبث َزّاك كْعّ وگا ّ ، كهالً

ىاوگیك َث لبمزًا ّ ىبیث لثبل ، لّبث يزفبٌّ لثبل وگا ّ

. كْث لُاْقً

تربکه ىا ، َفَلف یًبجه هك لیكور بث ، ىاوجُه يیا ىاّویپ

ّ َثبطف ُىْهآ َث ّ لًلّ ىاكوگ یّه یفَلف كْعْه

یاوث بًِآ ىا یهبیَث ّ لٌزفاكوپ ىبثى هْزٍك ّ یهٌْقٍ

ذفبیهك یِعّ بًِآ ىا ، بُ ٍبگكاك هك ىبوِزه ىا عبفك

ىا

. لٌزفاكوپ یه ُبؼه هاوها َث ، كیوٛ يیا ىا ّ ٍكْوً


62

یوً شؾث َث ذمیمؽ يزفبی وٛبف َث ، ٍّوگ يیا

َک بغًآ

دبضؽبجه َث ، كْف فیوؽ وث یىّویپ یاوث بٌِر ّ لٌزفاكوپ

وٛبف َث ّ لًلیكوگ یه كهاّ بُ َیػبفك ّ داوظبٌه ّ

ىاٌْػ َث اه كؽ ، لٌزّاك یه ذفبیهك َک یكيه

یكّى َث ، لًكاك یه ٍْلع كؽ ىاٌْػ َث اه لٛبث ّ لٛبث

. لٌزفوگ هاول مكوه مْوػ

دوفً كهْه

يتآ یفظلف یاُ تیصرػ

َث هبیك ىآ ىاوکفزه ىا یؼوع ، ىبیئبطَفٍْ وثاوث هك

مْلػ عاًْا ُوزَگ ّ كیوػ یفَلف تربکه ٌیٍؤر

هك َک یًبفَْلیف يیور فّوؼه . لٌزّبوگ ذوُ ، یلمػ

تربکه ّ ٍكوک یگلًى يرآ وِّ هك ىبهى ىا َُوث يیا

،ٛاومٍ

: ىا لٌرهبجػ لًا َزّاك َٙوػ

اه یوِه یفَلف

.

ْطٍها ّ ىْٛلافا


63

طازمط

َث يرآ وِّ هك كلایه ىا لجل 473 بی 469 لبٍ هك ٛاومٍ

مْکؾه گوه َث ، كلایه ىا لجل

َث یّ

399

لبٍ هك ّ لهآ بیًك

. ذفه بیًك ىا ، ىاوکّْ وُى ىلیًّْ بث ّ لّ

ُّه . ذّاك كبمزػا ىبًَا ٌفً یگًاكّبع ّ الف كْعّ

دبجصا ّ ذمیمؽ یْغزَع وث یٌزجه ، ٛاومٍ

یللالزٍا

َک كْث لمزؼه یّ

. كْث ـٍبپ ّ ٍِوپ كیوٛ ىا ىآ

یه ّا . ذٍا لئبٚف َوْچوٍ ّ ویف يیورلابث ، ذفوؼه

وگا ّ لّبث یه ذلبِع ، اّهبً یبُهبزفه ؤٌْه

:

ذفگ

یوً بطف ّ لٛبث ؽاوٍ َث ، لٌٍبٌْث اه كؽ ، مكوه

. لًّه

ًلیللا ىْچ

ییبُ ذیٖقّ ، ٛاومٍ ىا ٌپ

َث ، ىْٛلافا ّ

) Aristippus(

ًْپیزَیهآ ،

) Euclides(

.

لٌزّبوگ ذوُ یّ یبُ ٍبگلیك يییجر ّ لیلؾر


64

ىبِع َث ٍلیك یكلایه ىا لجل

ىا یّ

. ذفه بیًك ىا ، كلایه ىا لجل

427

ىْطلافا

لبٍ هك ىْٛلافا

347 لبٍ هك ّ كْْگ

،یگلبٍ لِچ اكّلؽ ّيٍ هك ّ كْث ٛاومٍ ىاكوگبّ

" یهكبکآ"

مبً َث یزیثور ّ یّىْهآ یا ٍََؤه

ىآ هك مْلػ ٌیهلر َث كْف ووػ وفآ بر ّ كوک ٌیٍؤر

ىْٛلافا گوه ىا ٌپ فّوؼه یاوًَْاك يیا

. ذفاكوپ

لًِٖ ىا ِیث دله َث یٌؼی ، یكلایه 529 لبٍ بر ، يیً

َکٌیا بر ، كاك َهاكا كْف یّىْهآ ذیلبؼف َث ، لبٍ

دبجٖؼر وٛبف َث ، لبٍ

ىآ هك یلوّ مّه هْٛاوپها

. كوک لیطؼر اه ىآ ، ذیؾیَه یٌیك

كْث لمزؼه لُضُه نلبػ مبً َث یًلامػ یولبػ َث ىْٛلافا

هاول بغًآ هك بِّىها ّ لئبٚف ّ ءبیّا َوُ یبُ لبضه َک

ییبجیى لبضه بث َک ویف لبضه اه لبضه يیوزیلبػ یّ

. لًهاك


65

اه ذفبٌّ يیورلابث ّ ، ذًَاك یه ، ذٍا یکی

. كوک یه كالولل لبضه ىآ

ذفبٌّ

ْططرا

لهآ بیًك َث َیًّلمه هك كلایه ىا لجل 384 لبٍ هك ْطٍها

ٍلفیُ ىا ّ كوک دوعبِه يرآ َث یًاْعًْ يیٌٍ هك ّ

مْلػ ُىْهآ َث ىْٛلافا ًهك وٚؾه هك ، یگلبٍ

هك ىْٛلافا ذّنگهك ىا ٌپ لبٍ ذَیث بر یّ . ذفاكوپ

ّ ذّاك لبغزّا

ىْگبًْگ یبُ ًِاك نیلؼر َث وِّ ىآ

ذیثور ّ نیلؼر یاوث َیًّلمه ٍبّكبپ ٍْٜر ىآ ىا ٌپ

ىا ّ لّ دْػك ىبهبٍ ىآ َث ، یًّلمه هلٌکٍا ُلًىوف

َث اكلغه ، لبٍ ذفُ ىا ٌپ بها ؛ كْوً دوعبِه يرآ

َث بغًآ هك ّ كوک ٌیٍبر اه یولػ یكبًِ ّ ذْگىبث يرآ

ُووػ وفاّا هك یّ

. ذفاكوپ كْف ىاكوگبّ ذیثور

ىآ ظیاه دالمزؼه بث ذفلبقه َث ، ذلّ ىاهالهكوٍ

ٍْٜر


66

كوک هاوف ) Euboea(

" بیْثّا"

ٍویيع َث ّ لّ نِزه يیهىوٍ

. ذفه بیًك ىا ، كلایه ىا لجل

ملل َث ، كْف ٌیهلر ّ نیلؼر

322 لبٍ هك ّ

مبگٌُ

هك یّ َک بغًآ ىا

تزکه مبً َث ّا یفَلف تزکه ، لیىهّ یه دهكبجه ىكى

ٌَیهى هك ْطٍها یولػ هبصآ

. ذْگ فّوؼه

" یئبّْه"

ٍلیهبً َیلّا یكبجه ّ لْٕا َک ٓبف یبٌؼه َث َفَلف

دبیؼیجٛ مْلػ ٌَیهى هك ّا یبُ َزًّْ ىا ٌپ ، ٍلّ

َث ، ّوٌیا ىا ىا ّ لّ وْزٌه ًِاكوگبّ ٍْٜر ّ يیّلر

. لیكوگ فّوؼه " کیيیفبزه"

بی " َؼیجطلا لؼث به"

ىاًْی رز یزکف ةتاکه زگیز

نیکؽ ٍَ ٍْٜر َفَلف ًِاك ییبفْکّ

بث ىبهيوُ

تربکه ،

) ْطٍها ّ ىْٛلافا ، ٛاومٍ(

ىبًْی گهيث

بًِآ ىا یفوث َک لًلهآ كْعّ َث يیً یوگیك یوکف ىْگبًْگ

.

نیًاهنگ یه بوّ وظً ىا ٍكوْف دهْٕ َث اه


67

) Citium(

یلبُا ىا َک " یهْیزیٍ ىًْى"

ىایلاّر ةتکه

ٍْٜر تزکه يیا

ذّنگهك ىا َُك ّك

ذّنگ ىا ٌپ ، كْث ًوجل هك

ىاّویپ َک بغًآ ىا

. لّ یهانگًبیٌث يرآ وِّ هك ، ْطٍها

ّ قاّه هك ، ْگزفگ ّ شؾث یاوث ، ىبهى ىآ هك تزکه يیا

َث ، لًلهآ یه نُ كوگ

) Stoa Poikile(

ٍلیّْپوٍ ىاْیا

. لٌزفبی دوِّ " ىبیلاّه"

لمػ بی كْف ٌفً ْروپ هك ، ىبِع َک كْث هّبث يیا وث ىًْى

ٍلًى یكْعْه ، كّْ یه ٍلیهبً

" ًْگْل"

َث اه ٍكبه ّ کوؾه یّویً ىاٌْػ َث اه دهْٕ ، ّا

َک یًبِع

. ذٍا

یوها اه ّكوُ ّ كوک یه یفوؼه کوؾزه كْعْه ىاٌْػ

تیکور

، كوف کی هك َک كْوً یه كالولل یًبوَع

.

لًا َزفبی


68

" ٌزًبئلک"

:

ىول هك َک

" ًهْکیپا"

" هْکیپا"

ىا لٌرهبجػ تزکه يیا ىاىاكوپ َیوظً يیوزوِه

) Chrysippus(

" ًْپیَیّوف"

ّ

) Cleanthes(

. لٌزَیى یه كلایه ىا ِیپ مٍْ

ىایرْکیپا ةتکه

ٍْٜر ، وٖػ ىبوُ هك يیً تزکه يیا

اه ّا َک یّ

ّ لهآ بیًك َث كلایه ىا لجل

َفَلف فلُ ، یّ

. لیكوگ ٌیٍبر ىبًْی هك

341

) Epicurus(

لبٍ هك ، لٌهبً یه يیً

. كوک دوعبِه

يرآ َث یگلبٍ

ًَالٌوركبؼٍ یگلًى َث ذجًَ بُ ىبًَا ىكوک بٌّآ اه

قلافا نلػ غثبر اه َفَلف ، ّوٌیا ىا ّ ذًَاك یه

ییبجیى َث َعْر َث اه كْف ىاّویپ ّ كوک یه كالولل

19

.

كْوً یه دْػك یٌْؼه یبُ دنل ّ ذؼیجٛ

هك


69

:

Zeno of

ىا لٌرهبجػ تزکه يیا ىاىاكوپ َیوظً يیور ىهبث

( " یًلیٍ ىًْى"

هك یرله َک كْث

،

) Appolodorus(

" ًّهكْلْپآ"

. ) Metrodorus(

" ًّهكّوزه"

ّ ) Sidon

" ٌٌر ٌیزًآ"

ىایثلک ةتکه

، تزکه يیا هانگًبیٌث

ّ َزّاك لبغزّا َفَلف لیٖؾر َث ٛاومٍ وٚؾه

دّنل ، یّ . ذٍا ٍكبًِ ىبیٌث یوگیك یوظً تزکه ٌپٍ

یفاوّا وُبظه ىا ّ

یه یوگهبک یبُ ًبجل

كوک یه ویمؾر اه یًبوَع یبُ

. كْوً یه يیُوپ یوگ

وکٌه یّ . كْث هْْؾه َؼهبع يیهّوؾه َمجٛ بث ّ لیّْپ

هبزٍاْف ّ ، طاّكىا ّ يیك ، یْٕٖف ذیکلبه ، ذلّك

اه وگیك كیوػ یفَلف تربکه ّ كْث ذؼیجٛ َث ذْگىبث

.

كووّ یه يیچبً


70

ّ " ىژْیك"

َک " یپٌْیٍ ٌٌگْیك"

ُكوگبّ ، یّ ىا ٌپ

هْها يیا هك ّا ىا ِیث ، كّْ یه ٍلیهبً نُ " ًٌبعْیك"

ىلور یبُكهّبزٍك ىا هاوف َث اه كْف ىاّویپ ّ كوک ٛاوفا

اه گٍ لًٌبه دبًاْیؽ یًبگلًى ٍْیّ مبقّرا ّ لًاْفاوف

تزکه يیا ىاّویپ ، ذجٍبٌه يیوُ َث ّ كْوً یه ظیّور

َث ٌفً یبٌغ َث

اه مكوه ، ىبًآ

. لًلّ ٍلیهبً

" ىبیجلک"

یه اوف ىآ ىلور وُبظه ّ ىبِع يزفبٍ بُه یبٌؼه

ٍلًاْف يیً

" ىُْویپ"

َک كْث

" ىّویپ"

. لًلًاْف

ىاکاکػ ةتکه

تزکه يیا هانگًبیٌث

ّا كوگبّ . ذٍا َزَیى یه ْطٍها وٖػ هك ّ كّْ یه

ِیْف كبزٍا ىا َک اه کّ تزکه ، یّ ىا ٌپ

" ىْویر"

،تزکه

يیا ىاهالهكوٍ ٍبگلیك

ىا . كوک

يییجر كْث َزفوگاوف

دبجصا لثبل َفَلف ّ ٌؽ كیوٛ ىا یزمیمؽ چیُ

یه کهك اه ءبیّا وُبظ بٌِر ىبًَا ٌؽ اویى

. ذَیً

ّ بُ ٗهبؼر وٛبف َث يیً َفَلف

. اه بًِآ ذمیمؽ ًَ ، لٌک


71

یوً كبوزػا لثبل ، یفَلف فلزقه تربکه یبُ ٘لبٌر

. لّبث

، یوظً یًبجه

هك لیكور وث ٍّلاػ ، تزکه يیا ىاّویپ

هاول کّ كهْه يیً اه یللافا لْٕا لًٌبه یلوػ یًبجه

ؼیعور یاوث یلمػ یبٌجه چیُ َک لًكْث لمزؼه ّ ٍكاك

،لٕا

يیا ًبٍا وث . كهالً كْعّ یوگیك

هبزفه وث لوػ کی

ّ لًكوک یه هبکًا اه ذثبص یللافا ذلیٚف ًَْگوُ ىبًآ

، کبًوطف یزیؼلْه هك یْل یكوف وگا َک لًكْث لمزؼه

دبغً فیؼٙ یٖقّ ىكوک یًبثول كیوٛ ىا اه كْف

. ذٍا ٍكوک ًَبموؽا یهبک ، لُلً

ىاًْی رز َفظلف طاطحًا

تعْه ، بٍوف ذلبٛ ّ یًلاْٛ یبُ گٌع ىّوث

مبوًٚا ّ كلایه ىا لجل

. لیكوگ كلایه ىا لجل

327

تربکه طاّه ّ هِْظ ّ ىبهبٍ

لبٍ هك يرآ مبظً یّبپّوف

146 لبٍ هك مّه یهْٛاوپها َث ىبًْی

ىآ کبٌزْؽّ ْٛمٍ


72

یجُنه ّ یٍبیٍ یبُهبْف ّ

َفَلف فلبقه

. كوک گٌر هبیك ىآ ىبفَْلیف وث اه َٕوػ ،ىبفلبقه

ّ لٌزَث وفٍ هبث ظیهلر َث َزّه يیا ىالٌوًْاك

وگیك یُّوگ ّ لًكوک دوعبِه بیلبزیا هك

" مه"

. لًلّ وٖه هك " َیهلٌکٍا"

َث یُّوگ

مىبػ

لًَ ذیثور ّ َفَلف ُىْهآ بث

وعبِه ىالٌوًْاك يیا

هِْظ یاوث اه ٌَیهى ، هبیك ىآ هك ىبفَْلیف ىا یلیلع

تزکه لًٌبه اه یوگیك یفَلف تربکه

. لٌزفبٍ نُاوف

" یًْٛلافاًْ"

تزکه ّ

" یهْغبضیفًْ"

لًّالف دام ذفبٌّ َک لًكْث لمزؼه تربکه يیا ىاّویپ

يیا

:

َث یْلػ نلبػ ىا ىبًَا ٌفً ّ ، ذٍا يکوهبً

ىا لٌرهبجػ

ًْیًْلْپآ"

،

" یهْغبضیفًْ"

" ىْیرٍْ"

. ذٍا ٍلهآ یْیًك ىبِع

تزکه ىهبث ىاىاكوپ َیوظً

،

" ًْلْگیف ًْیلیگیً"

."

ییبٍاوگ ًْفبهْکیً"

ّ " ییبًبیر


73

مبً َث یٖقّ نُ

" يیْٛلفا"

" یًْٛلافا ًْ"

یكبزٍا ذوٍ َک ٍكْث

تزکه هانگًبیٌث

" ًبکبٍ ًْیًْهآ"

. ذٍا َزّاك ٍلِػ وث اه ) یكلایه 273 لبٍ یبفْزه(

َث ، وٖه كیوٛ ىا یًبًْی َفَلف ، ملاٍا هِْظ ىا ٌپ

تربکه ٌیهلر ّ لیكوگ كهاّ یهلاٍا َیولػ یبُ ٍىْؽ

لوؾه مبها ًهك ٍىْؽ هك ْطٍها ّ ىْٛلافا یفَلف

ٍْٜر ، ٌَیله وِّ هك

. ذفوگ هاول

) ع(

قكبٕ وفؼع مبها ّ

) ع(

ولبث

كیْْر كهْه ، گهيث یاْْیپ ّك ىآ

تربکه يیا ، ملاٍا ىبِع یولػ ییبفْکّ ىاهّك هك

، بٌیٍ يثا ىْچ یگهيث ىالٌوًْاك ٍْٜر یفَلف

ّ یولػ يکاوه هك ، یٍْٛ يیللا ویًٖ َعاْف ّ یثاهبف

ْروپ هك ّ لیٍه كْف دوِّ طّا َث ىاویا یّىْهآ

ىآ یبٌغ وث ، ىبولَه گهيث ىبممؾه یبُ ُِّژپ


74

كبؼثا ػوّ َث ،وگیك یبُ لٖف هك

الله ءبًْا . لّ ٍكّيفا

. ذفاكوپ نیُاْف َفَلف ًِاك هك یقیهبر لْؾر يیا

*****


75

هفسلف

تلاىحج ریس و هچخیربج

) نجنپ ثوسق(

ملاطا رز َفظلف دیرات َت یُاگً

ملاطا ىاِج َت َفظلف زّرّ

ىبًْی َفَلف ، لیكوگ ىبیث يیْیپ هبزفگ هك َک ًَْگًبوُ

یوغُ لّا ىول هك ّ ، لّ لمزٌه مبّ ّ وٖه َث

يرآ ىا

ّ ، یوغُ 57 لبٍ للْزه

) ع(

ٍىْؽ َث ، یوغُ 83 لبٍ للْزه ، ) ع(

،

) ع(

قكبٕ مبها

ولبث لوؾه مبها ذوُ َث

قكبٕ وفؼع مبها

. ذفبی ٍاه ٍهٌّْه ٌَیله وِّ َیولػ

ّ كیوػ یوکفر یاهاك ىبًْاكوگبّ ىبیه ىا َک اه یكوف

" یهلاٍا ذها یْطٍها"

، كْث هبّوٍ

یلمػ

.

لًلیهبً یه


76

یولػ ِجٌع ، یهلاٍا گهيث یاْْیپ ّك ذکوؽ يیا

دلاْؾر ّ كهّآ كْعّ َث ملاٍا ىبِعهك اه یویظػ

، ىاهّك ىآ یوکف تربکه یُك لکّ هك اه یا ٍكوزَگ

ىآ هك يیً َیهبها ملاک نلػ وث ، هْکنه ٍلیلپ

یهلاک یلمػ تربکه ىا یفوث ،

، خليزؼه تزکه . لًلهآ لیلپ

یوغُ

131

لبٍ یبفْزه ،

هك ّ كْث وٕبؼه یوٖث يَؽ بث ّا

. كى نله

. ذّاك ییايَث ویصبر ، ىاهّك

یوغُ مّك ىول

هك

" َليزؼه"

تزکه لًٌبه ،وگیك

" بطػ يثا لٕاّ"

ٍْٜر

. لّ یهانگًبیٌث

یوکف ٍْیّ ىا یلّ ، كْوً یه ذکوّ ّا ًهك ٌلبغه

ٌیٍبر اه یوگیك

هك ؛لّ ٍلیهبً

ّ لیؽْزلا لُا"

یهلاک ٍىْؽ ّ كوک یویگ ٍهبٌک یّ

" َليزؼه"

ّا تزکه ، ذِع يیلث ّ كْوً

اه كْف ، َلؾً يیا ىاّویپ َک یلبؽ

.

لًلیهبً یه " للؼلا


77

تعْه ، ملاٍا ىبِع هك یفَلف یبُ َْیلًا هبْزًا

َث فّوؼه

" یلٌِکلا ةْمؼی"

لًٌبه یًبفَْلیف هِْظ

لبٍ یبفْزه ّ یوغُ 185 لبٍ لّلْزه ، ةوػ فَْلیف

ّ یًبًْی یبُ ىبثى َث ، یلٌکلا

. لیكوگ یوغُ

263

ىبًْی یفَلف تزک ىا یفوث ّ ذّاك ییبٌّآ یًبیوٍ

هك اه ِیْف یفَلف یًبجه یّ . كوک َوعور یثوػ َث اه

ًِاك ّ كْوً يییجر

" یلّلاا خفَلفلا"

لؽ هك ءبیّا ذمیمؽ ذفبٌّ"

مبً َث یا َلبٍه

ىاٌْػ َث اه هْکنه

. كوک یفوؼه " ىبًَا

ییبًاْر

یفظلف غهاج ةتاکه يیّست

ْثا لًٌبه یفَلف ییبُ ذیٖقّ ، یوغُ مٍْ ىول هك

339 لبٍ یبفْزه ّ 258 لبٍ كّلؽ للْزه ، یثاهبف وًٖ

251

لبٍ للْزه ، یىاه بیوکى يثا لوؾه ّ ؛ یوغُ

یبُ ٍبگلیك يییجر هك ، یثاهبف

ّ ىْٛلافا لًٌبه

. لًكوک هِْظ یوغُ

ىبًْی َفٍلاف یمطٌه ّ یفَلف


78

هك ذًَاْر َک كْث یزیٖقّ يیزَقً ّ لیّْک ْطٍها

. لیبوً يیّلر یؼهبع ّ نظٌه یفَلف مبظً ، ىاهّك يیا

لْمػ ّ كهاك هاول ّا یفَلف مبظً ًأه هك یلّا ذّلػ

نلبػ ّك ، بًِآ ىا ّ لًویگ یه دؤًْ ، لؽاّ ىآ ىا ًَبگُك

اه کلافا

، وّثله لْمػ

. لًا ٍلّ هكبٕ

" ءبوٍ"

ّ

" ٗها"

لْمػ غثبر ، ِهىاْل بث ذؼیجٛ ّ لًهّآ یه هك ذکوؽ َث

. لّبث یه ٍلّكبی

لًٌبه ، يیً یوگیك یهلاک ّ یوکف تربکه ، ىاهّك يیا هك

خهلاٍ يثا لوؾه يثا لوؽا"

تزکه ّ ، وٖه هك یوغُ

229

ٍْٜر

لیػبوٍا يثا ّیلػ يَؾلا ْثا"

" خیّبؾٛ"

لبٍ للْزه ،

ٍْٜر

تزکه

" يّبؾطلا

" خیوؼّا"

يیث َمطٌه هك یوغُ 273 بی 263 لبٍ للْزه ، " یوؼّا

،"

یلیوربه هٌْٖهْثا"

ٍْٜر " خیلیوربه"

يثا"

. لًلهآ كْعْث لٌلووٍ هك یوغُ

لًٌبه یًبفَْلیف ،

تزکه ّ ، يیوٌِلا

333 لبٍ یبفْزه

یوغُ مهبِچ ىول هك

،"

بٌیٍ يثا"

ّ یوغُ 333 بی 323 لبٍ

للْزه ،"

َیْکَه


79

َفَلف ًِاك ُوزَگ َث ،

یوغُ

373

لبٍ للْزه

َث ، َفَلف هك " َیْکَه يثا"

ُلار يیوزْیث . لٌزفاكوپ

هبصآ

تیرور"

. كهاك ٓبٖزفا قلافا نلػ یًبجه ّ لْٕا یٍهوث

یبِثبزک ىا لٌرهبجػ ٌَیهى يیا هك ّا فّوؼه

." قلافلاا تینِر"

ّ " كوف ىالیّبع"

، " حكبؼَلا

لًٌبه َفَلف

هك یلٌوّىها یبِثبزک يزًّْ بث بٌیٍ يثا

يییجر َث ، " دبِیجٌزلا ّ داهبّلإا"

ّ " بفْلا"

گهيث ةبزک

یفَلف مبظً کی ّ ذّبوگ ذوُ یئبّْه َفَلف

. كاك َئاها ذوکؽ ّ نلػ ىبِع َث اه ىّّله

وُبظ یوغُ مهبِچ ىول هك يیً

" بفٖلا ىاْفا"

ٍّوگ

یرلایکْر هبک ، ىاهّك ىآ ىبگزقیُوف ىا ٍّوگ يیا . لیكوگ

هك ٍوٖث وِّ هك ًَبیفقه اه كْف یولػ یبُ ُِّژپ ّ

یهلاٍا غهاْع هك یػبوزعا یرلاْؾر كبغیا یاوث قاوػ

اه ِیْف تزکه ، یوغُ

373

مبً َث ىاهّك ىآ ىبگلٌَیًْ ىا یکی

لبٍ هك ّ لًكوک ىبغآ

. لٌزفبٍ یٌلػ

َک یوغُ 433 لبٍ ىا ٌپ بفْزه ، " یلیؽْزلا ىبیؽْثا"

هك یوِه ِمً

، ٍكْث ٛبجرها هك هْکنه ٍّوگ ءبٚػا بث


80

َزّاك بفٖلا ىاْفا یبُ َْیلًا ّ بُ ٍىْهآ يییجر

بفٖلا ىاْفا ٍّوگ َث لیم ػوّ َث َفَلف فیوؼر

. ذٍا

: ذٍا ٍلّ ٍكاك ذجًَ

كئبمؽ خفوؼه بِطٍّأ ّ مْلؼلا خّجؾه بِلّّأ خفَلفلا"

ّ لْملا بُوفآ ّ خیًبًَلإا خلبطلا تَؾث داكْعْولا

." نلؼلا كفاْی بوث لوؼلا

ّ ، ذٍا مْلػ يزّاك ذٍّك ىآ ىبغآ ، َفَلف"

یٌؼی

ییبًاْر تَؽ وث بُ یزَُ ذمیمؽ ذفبٌّ ىآ ًَبیه

ًبٍا وث هبزفه ّ هبزفگ ىآ ذیبًِ ّ ، ذٍا یوْث

." ذٍا نلػ بث یگٌُبوُ

یبُ َزّه هك وگیك ىالٌوًْاك ىا یفوث يیٌچوُ

ْثا"

لًٌبه ،َفَلف ًِاك َلوع ىا ، ىْگبًْگ یولػ

يثا لوؾه"

ّ ؛ یوغُ 362 لبٍ للْزه

، " یًّویث ىبؾیه

هك ، يیً یوغُ

یًّویث ىبغیه ْثا

يثا"

387

لبٍ یبفْزه ،

" یهىهاْف فٍْی

. لًكوک یه یگلًى ىاهّك يیا

یٌؼی ُوٕبؼه وگیك فَْلیف بث یولػ یربجربکه

یًْيغ كْوؾه ىبطلٍ وفٍ هك ّ ذٍا َزّاك

" بٌیٍ


81

دالُبْه

َغیزً ّ ٍكْث ّا ٍاووُ ، ىبزٍّلٌُ ؼزف یاوث

ةبزک لًٌبه ِیْف یبُهبزًّْ هك يیهىوٍ ىآ هك اه كْف

هك یّ . ذٍا ٍكهّآ هك ویوؾر َزّه َث " لٌِلل به كیمؾر"

یفَلف تربکه ّ تُانه ىبیث َث ، هبزًّْ يیا

ذوکؽ ّ ىبًْی َفَلف دبکوزْه ّ َزفاكوپ ىبزٍّلٌُ

ٍكوک يییجر اه ملاٍا هك فْٖر نیُبفه ىا یفوث ّ لٌُ

ؼیربفه"

. ذٍا

مبً َث كْف گهيث َهبًٌْاك هك يیً

یهىهاْف

ٍكوک نیَمر ػوّ يیلث ِقث ّك َث اه بًِْاك ، " مْلؼلا

، شیلؽ نلػ ، َمف نلػ لهبّ ، ذَقً ِقث

: ذٍا

، مّك ِقث بها . لّبث یه ذثبزک ّ ّٗوػ نلػ ، دبیثكا

ّ تٛ ، دؤیُ ، دبیٙبیه ، َفَلف ، كطٌه یبًِْاك

كهْفوث

" َعبث يثا"

لوؾه لهبؽْثا

ىالمزٌه ىا َک یوغُ

. كویگ یه وث هك اه دبیؼیجٛ

ذیٖقّ َث ، یوغُ نغٌپ ىول

. ذٍا ىول يیا وفاّا للْزه َک نیٌک یه

453

هك

لبٍ للْزه ، یلايغ


82

یه ٍلٍ يیا هك ، يیً ذٍا یفَلف تربکه ذقٍوٍ

َک اه

" َفٍلافلا لٕبمه"

ةبزک یّ

. ذٍا َزَیى

ّ ٍكهّآهك ویوؾر َزّه َث ذٍا ىبًْی َفَلف ىا یٖیقلر

ىآ ظئاه یفَلف تربکه ّكه هك اه " َفٍلافلا ذفبِر"

يثا"

للْزه ،

549

ّ ، ذٍا

ةبزک

. ذٍا َزًّْ ىاهّك

َفظلف یزیگ جّا

لًٌبه ، هالهبً یًبفَْلیف ، یوغُ نّْ ىول هك

لبٍ للْزه

ّكه هك َک

" لیفٛ يثا"

لبٍ للْزه ،

، یوغُ

523

" یكهّوٍِ"

" قاوّا ذوکؽ"

" یثوػ يثا"

" ذفبِزلا ذفبِر"

َث ، ذٍا َزّبگً یلايغ

لبٍ للْزه ،

" لّه

، نّْ ىول لئاّا

تزکه

هانگًبیٌث َک یوغُ

لًٌبه َفَلف َث بٌّآ یًبفهبػ

. لًكوک هِْظ یوغُ

563

ةبزک يزًّْ بث ، لّه يثا

" َفٍلافلا ذفبِر"

ةبزک

.

ذّبوگ ذوُ َفَلف ىبکها ذیْمر


83

ٌللًا

هك َفَلف ىبهبگْیپ ىا ، نُ لیفٛ يثا

ّ تٛ لًٌبه وگیك ىْگبًْگ مْلػ هك ّ ٍكْث

ذهلف ،

" نکؾلا ْٖٓف"

) بیًبپٍا(

. ذٍا َزّاك وّؾجر ، دبیثكا ّ دبیٙبیه

ةبزک يزًّْ بث يیً یثوػ يثا

ّ یًبفوػ یوکف یًبجه ّ كوک یوظً ىبفوػ َث یگهيث

ىبیث

" خّیّکه دبؽْزف"

ىا يیً ّا َک یوغُ

گهيث ةبزک هك اه ِیْف َفَلف

543

لبٍ للْزه

. كْوً

، یىاه يیللا وقف

اه ّا ذِع يیلث ّ لّبث یه َفَلف یلع ىالمزٌه

. كهاك كلؼر ىاهّك يیا َث ، لًا ٍلًاْف " يیکّکْولا مبها"

یٌؼی ، وگیك یفَْلیف َث ، یوغُ نزفُ ىول هك

یبفْزه ّ 597 لبٍ للْزه

" یٍْٛ يیللا ویًٖ َعاْف"

یبُ َزّه

هك َک نیٌک یه كهْفوث یوغُ

672

لبٍ

نلػ ، مْغً ، دبیٙبیه ، َفَلف لًٌبه مْلػ ىْگبًْگ

ٍكْث ِیْف هبگىّه لهآ وٍ ، ىآ ویغ ّ قلافا نلػ ، ملاک

ّ داهبّلإا"

ةبزک وث َک یٌمزه ػوّ بث یّ

. ذٍا


84

یفَلف تزکه ذًبٕه وث ، ذًّْ بٌیٍ يثا

" دبِیجٌزلا

یىاه يیللا وقف یبُ کیکْر َیلػ وث ّ ذّانگ َؾٕ ّا

مْلػ هك َک

" یلؽ َهلاػ"

. ذٍبفوث َلثبمه

َث ،

ملاٍا ىبِع گهيث لٌوًْاك

ىاكوگبّ ىا ، لهآ لئبً یؼیفه دبعهك َث لْمٌه ّ لْمؼه

. لّبث یه گهيث فَْلیف ىآ

یفظلف ّ یولػ َفلّ ىارّز

ىول هك مبّ ّ قاوػ ّ ىاویا َث ىلاْغه ًَبیْؽّ َلوؽ

یبُ ىّلور وُبظه یّبپّوف تعْه ،یوغُ نزفُ

َث ّ ىالٌوًْاك ىا یهبیَث ىلّ َزْک ، یهلاٍا

هك ییبِجًاوگ یبُ ًَبقثبزک ّ ًهاله ىلیْک ِرآ

یولػ یْپبکر هك اه یا َفلّ ّ لّ هْکنه یبُهْْک

یوکف ذکوؽ ، لبؽ يیػ هك بها . كهّآ كْعّ َث ىبگزقیُوف

هْٛ َث ، کبٌلُْ مْغُ ىآ ىا ٍلًبه یلبث ىالٌوْیلًا

.

لیكوگً كْثبً لهبک


85

يیللا للاع"

لًٌبه فْٖر ّ ىبفوػ هك یًالٌوًْاك

،"

یوزَجّ كْوؾه"

ّ یوغُ 634 لبٍ للْزه

، " یْلْه

يْلگ"

ةبزک ٍلٌیاوٍ ّ یوغُ نزفُ ىول ٍٜاّا للْزه

. لٌزَیى یه ٍلٍ يیا هك ، " ىاه

لْغه مْغُ ىا ِیپ ، يیللا ءبِث ُهلپ ٍاووُ َث یْلْه

مىبػ

بغًآ ىا ّ ، كوک دوعبِه هْثبْیً َث ـلث ىا ، بُ

هلپ ٍاووُ َث ، كالغث هك ذهبلا یرله ىا ٌپ

. لّ كالغث

ىاٌْػ َث ، ىبهى ىآ هك َک یلْٛبًآ َمطٌه یٍْ َث

هك ّ لًكوک ذکوؽ لّ یه ةَْؾه مّه كلاث ىا یْقث

لؽه كهاك هاول َیکور هْْک هك ٍىّوها َک

یبُوِّ َث یگلبٍ 25 يٍ هك یْلْه

یكلؼزه یولػ يکاوه هك یّ

. كوک وفٍ

" َیًْل"

ذیلاّ

. لًلٌکفا ذهبلا

كْهك ّ تلؽ

لیربٍا ىا اه یلمً ّ یلمػ مْلػ ،ذفبی هْٚؽ بًِآ هك َک

ییبٌّآ ىبیوع هك ، مبغًا وٍ ّ ذفْهآ ىاهّك ىآ گهيث

یٍْ َث ،

" یيیوجر ٌوّ"

مبً َث یًبفوػ یا ٍوِچ بث

.

لّ ٍكاك قٍْ ىبفوػ


86

يیٌچوُ ّ

" یٌْضه"

گًٌَاوگ ةبزک فیلبر بث یْلْه

ىبفوػ َث یگهيث ذهلف ،"

ٌوّ ىاْیك"

ةبزک

. ذٍا ٍكوک یللالزٍا

ّ یولػ یبُ ذیٖقّ َث ، يیً یوغُ نزُْ ىول هك

،

" ىّللف يثا يوؽولا لجػ"

كهْفوث

) یكلایه

1332(

یوغُ

لًٌبه یفّوؼه یفَلف

724

لبٍ كّلؽ للْزه

اوف اه كْف ىبهى یلمً ّ یلمػ یبُ ًِاك َک نیٌک یه

ملاٍا هك یػبوزعا ـیهبر

َفَلف ىاىبزْیپ ىا ّ ذفوگ

َهلمه وٛبف َث وزْیث ، ّا دوِّ . ككوگ یه ةَْؾه

كْف ـیهبر ةبزک وث َک ذٍا یلٖفه یللالزٍا ّ یولػ

" ىّللف يثا َهلمه"

َث ّ ذٍا َزّبگً

َث كْف َهلمه هك اه یلمػ مْلػ یّ

، كطٌه

َطثاه ػوّ َث ٍبگًآ

:

" وَجِؼلا"

مبً َث

. ذٍا فّوؼه

لٌک یه نیَمر ػوّ يیلث ِقث هبِچ

. َؼیجطلالؼثبه ّ دبیؼیجٛ ، دبیٙبیه

یه كلاث یًاكبثآ ّ ىاووػ ّ بًِْاك يیا ُوزَگ ىبیه

.

كىاكوپ


87

للاع"

یٌؼی یوگیك فَْلیف بث ، یوغُ نًِ ىول هك

نیزَُ َعاْه یوغُ

لکبیُ"

833

لبٍ للْزه ،

" یًاّك يیللا

لًٌبه یكهّوٍِ يیللا ةبِّ هبصآ ػوّ بث َک

. ذٍا َزفاكوپ قاوّا ذوکؽ تزکه ىا عبفك

َث ،

" هٌْلا

،"

خوکؾلا يف خلبٍه"

لًٌبه يیً یوگیك

دبفیلبر یاهاك یّ

ّ

" مْلؼلا طمْوًا"

ّ

" وهلآا ٌفً كیمؾر يف خلبٍه"

. لّبث یه ٍویغ

هك ىاوکفزه ىا یوگیك غوع بث ٍاووُ ، هْکنه ىالٌوْیلًا

،ةّْآوپ یبُ ٍهّك يیا هك ىبفوػ ّ َفَلف یبُ َزّه

َکور يثا ،یوغُ نزُْ ىول هك یىاه يیللا تطل لًٌبه

نًِ ىول هك یًبعوع فیوّ لّیٍ ویه ّ یًبِفٕا

ّ ذوکؽ َٕوػ هك یوگیك ِِع یاوث اه ٌَیهى ،یوغُ

.

لٌزفبٍ نُاوف ىاویا يیهىوٍ هك َفَلف


88

ىلّ َچهبپکی ّ ىاویا هك " َیْفٕ"

یفظلف ةتاکه زسجه عشیذ

ىّيفا ىّه كًّه تعْه ، یوغُ نُك ىول

ذلّك ىلیٍه دهلل َث

هك هْْک يیا

. لیكوگ يیهىوٍ ىآ هك یولػ ّ یًاووػ یبُ ٌَیهى هك

لیػبوٍا ٍبّ"

ذقر وث يیوجر وِّ هك یوغُ

ـیّ"

هْکنه َلَلٍ ٍبّكبپ يیزَقً

935

َث بًِآ ىبهكّك َک ىبیْفٕ

وث ىول ّك دله َث ، لٍه یه

لبٍ هك ،

" یْفٕ

. كى َیکر ذٌطلٍ

" یلیثكها يیللا ّیفٕ

َث غّیْر تُنه ، ىاهّك يیا هك ّ لًكوک ذهْکؽ ىاویا

ٌَیهى ّ لیكوگ یفوؼه ىاویا هك یوٍه تُنه ىاٌْػ

ىالٌوًْاك ٍْٜر یفَلف تربکه كلغه یگلٌلبث یاوث

. لّ نُاوف َؼیّ

ذوکؽ یبُ ٍىْهآ ، ىآول كیوػ نیلبؼر ىْچ یوٕبٌػ

ةهبْه ، مْٖؼه ىبیاْْیپ ىبٌقٍ ّ َغلاجلا ظًِ يیهآ

ىبٌقٍ ّ قاوّا ذوکؽ یبُكهّبزٍك ، ىبًْی

یفَلف


89

لًَ ِقث مبِلا ،"

یثوػ يثا"

لًٌبه هالهبً ىبفهبػ

. لًّه یه هبوّ َث ٍهّك يیا ىبفَْلیف ىا یلیلع

ىا َُوث يیا یوکف ّ یولػ یبُ ذیٖقّ يیور فّوؼه

، یئبِث ـیّ َث فّوؼه ،

كْف هلپ ٍاووُ َث یّ

: ىا لٌرهبجػ ىبهى

یلهاػ يیسلا ءاِت دیػ

. یوغُ

1333

لبٍ یبفْزه

ٍكوک دوعبِه ىاویا َث ىبٌجل ىا ، لوٖلا لجػ يثا يیَؽ

وٖػ ىالٌوًْاك يیوزگهيث ىا یکی ، یئبِث ـیّ

. كْث

یه هبوّ َث لْمٌه ّ لْمؼه مْلػ یبُ َزّه هك كْف

، دؤیُ نلػ ، ملاک نلػ ، دبیٙبیه ٌَیهى هك ّ ذفه

. كْث كْف

ىبهى لهآوٍ ، ىآول ویَفر ّ ىبفوػ ، دبیثكا

يیا . یوغُ

1341 لبٍ یبفْزه ، زاهاز زیه زلات سوحه

لًٌبه یولػ ىْگبًْگ یبُ َزّه هك ، يیً گهيث لٌوًْاك

،كبهاكویه

. ذّاك وّؾجر ، دبیؼیجٛ ّ َمف ، ملاک ، َفَلف


90

ویوؾر َزّه َث

" داّنع"

ّك َث یزَُ نلبػ ، یّ ٍبگلیك ىا

هلٖه َث

" ّلث"

" كْػ"

ََلٍ یلْٛ تراوه

ةبزک هك اه كْف یفَلف مبظً

ّ یلبؼر كؽ دام ىا

. ذٍا ٍكهّآ هك

" ّلث"

َلَلٍ

. ككوگ یه نیَمر يیزَقً

ّلک لمػ بًِآ يیلّا َک ٘ؾه لْمػ َجروه -1

ّلک ٌفً بًِآ يیزَقً َک یکلف ًْفً َجروه -2

، کلافا َیػًْ هْٕ ، خؼجطٌه ًْفً َجروه

ٜئبَث ّ

) ور ّ کْف ،

موگ ، كوٍ(

: ىا لٌرهبجػ

-3

،ذٍا

، ذٍا

ًَبگهبِچ غیبجٛ

، خیوَع هْٕ َجروه -4

، ) ِرآ ّ اُْ ، کبف ، ةآ(

يیً

" كْػ"

َلَلٍ یلْٛ تراوه

خیػًْ مبَعا ّ كلطه نَع َجروه

. بُ لاْیُ َجروه

-1

-3

، یًلؼه كاْه لًٌبه خجکوه مبَعا َجروه -2

، ) لّبث یه یُبیگ ٌفً یاهاك َک(

َمٛبً ٌفً َجروه -5

:

َیلک

-5

ىا لٌرهبجػ

، خطیَث

یربجً نَع َجروه

، یًاْیؽ َؼجطٌه ٌفً َجروه -4

.

یًبًَا


91

1353

لبٍ یبفْزه ،

یکطرسٌف نطاملا ْتا زیه

، یهلاٍا ىبفوػ ّ ىبًْی َفَلف وث ٍّلاػ یّ

،

. یوغُ

. ذفْهآ ىبزٍّلٌُ َث یوفٍ هك يیً اه ّلٌُ َفَلف

خکوؾلا خلْمه

:

ىا لٌرهبجػ ٌَیهى يیا هك ّا دبفیلبر

هك یثبزک ّ لٌُ ذوکؽ ٍهبث هك لْٖفلا لْٕا ، خیػبٌٖلا

يیً تٛ ّ دبیٙبیه مْلػ هك ، یکٍهلٌف ویه ." بگْی"

ٍهبث

. ذّاك ٖٔقر

يیِّلؤزولا هلٕ َث فّوؼه ، یسازیػ سوحه يیسلا رسص

فَْلیف يیا

. یوغُ

1353

لبٍ یبفْزه ، اهلٕ لاه ّ

ُيیف ىاهّهك هك اه َیلبؼزه ذوکؽ ، ملاٍا ىبِع گهيث

فهژ یلّْؾر ّ لًبٍه كْف طّا َث ، ىاویا هك َفَلف كلغه

.

ذٍا " خؼثهلأا هبفٍلأا"

. كهّآ كْعّ َث لْمؼه مْلػ هك

َفَلف هك یّ ةبزک يیوزوِه


92

. یوغُ

ّ

1371

" مبِللاا قهبْه"

:

. یوغُ

1393

" دبِیجٌزلا ّ داهبّلاا"

لبٍ یبفْزه ،

لبٍ یبفْزه ،

ٍكْوً فیلبر اه " كبؼولا حویفم"

1391

لبٍ یبفْزه ،

یجیُلا قاسزلا سثػ

ىا لٌرهبجػ یّ دبفیلبر ىا یفوث

ّ

" ءبفْلا"

." كاوه وُْگ"

یراّشثط

زلات سوحه

ةبزک ىبؽهبّ ىا یّ

ةبزک ّ ٍكْث بٌیٍ یلػْث

. ذٍا

یًاػاک طیف يظحه لاه

ّ ذٍا یىاویّ يیِلآزولا هلٕ ىاكوگبّ ىا یّ

يیوزوِه ّ لّبث

. یوغُ

یه یربفیلبر یاهاك فلزقه مْلػ هك

: ىا لٌرهبجػ یًبفوػ ّ یفَلف مْلػ هك ىبْیا تزک

ٌَیهى هك يیمیلا نلػ ّ يیمیلا يیػ ، يیمیلا كؽ

.

ذوکؽ

-


93

ٌَیهى هك خًٌْکه دبولک ّ کلبَلا كاى ّ ىْیؼلا ءلاع

یّ . یوغُ

. ىبفوػ

1113 لبٍ یبفْزه ، یظلجه زلات سوحه

مْلػ ُىْهآ

ْروپ هك ، كْث یًبّبک ٘یف ىاكوگبّ ىا َک

ّ لیكوگ ػوطه ىّوجه یكبزٍا ىاٌْػ َث ، یلمً ّ یلمػ

. لًكوک یه ذکوّ ّا ًهك ٌلغه هك ْغًْاك هايِکی

دبفیلبر یاهاك یولػ فلزقه یبُ َزّه هك یَلغه

هك ، یلمػ مْلػ ٌَیهى هك یلّ ، ذٍا یكلؼزه ّ لٖفه

" یفبک لْٕا"

وث یا َیّبؽ َک

" لْمؼلا حآوه"

-

ةبزک

. ذٍا َزفبٍ ػوطه اه یفَلف

شؽبجه ، ذٍا

*****


94

هفسلف

تلاىحج ریس و هچخیربج

) نشش ثوسق(

بزغ ىاِج رز َفظلف دیرات َت یُاگً

) لّا توظل(

: َهسمه

ّك ، يیهى ةوغه یفَلف تربکه ىبیث هك عّوّ ىا لجل

: نیًاهنگ یه بوّ وظً ىا اه یربهلمه َزکً

ٍَ َث یلک دهْٕ َث بپّها ـیهبر َک بغًآ ىا

" لیلع وٖػ"

ّ

" یطٍّ ىّول"

،

" نیلل وٖػ"

: لّا َتکً

ٍهّك

يیً اه بپّها هك َفَلف َچقیهبر به ، ذٍا ٍلّ نیَمر

:

نیٌک یه نیَمر لیم ػوّ َث ِقث ٍَ َث


95

. نیلل وٖػ هك بپّها یفَلف تربکه

. یطٍّ ىّول هك بپّها یفَلف تربکه

. لیلع وٖػ هك بپّها یفَلف تربکه

ٌَیهى هك ُِّژپ ّ َؼلبطه مبگٌُ

َث

:

-

-

-

مّز َتکً

ػلاطٕا ّك َث ، لیلع وٖػ هك ةوغ ىبِع َفَلف

یه كهْفوث

" ییبپّها َفَلف"

ّ

" یَیلگًا َفَلف"

داكبمزًا هك ، یوکف ةوْه ّك يیا ىبیه ذثبله

. نیٌک

. ذٍا هبکّآ وگیلکی ىا يیفوٛ

َک ذٍا یلیلؾر َفَلف ، یَیلگًا َفَلف ىا كْٖمه

) ىَْکبٍ – ْلگًآ(

ىبثى یَیلگًا یبُهْْک

هك لاْوؼه

ّ یٙبیه كطٌه َث ، تزکه يیا

للْزه ،

. كهاك ّ َزّاك طاّه

" لٍاه لًاوروث"

. كىهّ یه مبوزُا ىبثى لیلؾر

یکی ، كلایه 1973 لبٍ َزّنگهك ّ یكلایه 1872 لبٍ

.

لّبث یه یوکف ةوْه يیا ىاهالهكوٍ ىا


96

" یا ٍهبل

َفَلف"

یُبگ َک ییبپّها َفَلف ىا كْٖمه

یلیلؾر ویغ َفَلف ىا ذٍا دهبجػ ، كّْ یه ٍلیهبً

ّ ىبولآ لًٌبه وگیك ییبپّها یبُهْْک هك برلوػ َک

شؽبجه وث ٍّلاػ ، تزکه يیا . كهاك ّ َزّاك طاّه ًََاوف

،ذٍبیٍ

ىْهاویپ یربیوظً لهبّ ، یفَلف

وگیك ٍلوػ

ىآ لبضها ّ یٍبًٌْاّه ، دبیثكا ، يیك ، ذؼیجٛ ، ـیهبر

. لّبث یه

٘ؾه ىكْث یػايزًا وٛبف َث ، یلیلؾر َفَلف ىالمزٌه

ّ دبٍبَؽا َث يزفاكوپً ّ ىآ نیُبفه ىكْث یٌُم ّ

وث اه ییبپّها َفَلف ، یگلًى یبُ ذیؼلاّ ّ فٛاْػ

. لٌُك یه ؼیعور یَیلگًا َفَلف

َفَلف ، قلافا َفَلف لًٌبه یضؽبجه ، بُلؼث َزجلا

ییبجیى ّ

یلیلؾر کیيیفبزه ، يیك َفَلف ، یٍبیٍ

.

ذٍا ٍلیكوگ ػوطه یلیلؾر َفَلف هك ، يیً یٍبٌّ


97

ػوّ َث ، هْکنه یربهلمه َزکً ّك ؼیْٙر ىا ٌپ کٌیا

.

نیىاكوپ یه ةوغ ىبِع هك یفَلف تربکه َچقیهبر

یفَلف تربکه لهبّ ،

" بپّها"

هك َفَلف ىا به كْٖمه

یبُهْْک ىا ّنػا ، هْکنه ٍهبل مبور هك ةوغ

، يیٌچوُ ّ

) ىَْکبٍ


ْلگًآ(

ىبثى یَیلگًا

ّ بیلبزیا ، ًََاوف ، ىبولآ لًٌبه ٍهبل يیا یبُهْْک ویبٍ

. لّبث یه ىآ ویغ

نیسل زصػ رز اپّرا یفظلف ةتاکه

بوّ وظً ىا ىبًْی هك َفَلف ـیهبر ، يیْیپ یبٍِهك هك

یّبپّوف ىا ٌپ َک لّ ٍهبّا َزکً يیا َث ّ ذّنگ

ىا لجل

146

لبٍ هك بیلبزیا ّوولل

َث ىبًْی مبوًٚا ّ يرآ

َث ىبًْی َفَلف دلاْؾر ویٍ هك هبجفٍا یا َفلّ ، كلایه

َفٍلاف یاوث ذقٍ ىاهّك يیا ىّوث ىا ٌپ

. لهآ كْعّ

ىا یؼوع ّ لًكوک وفٍ َیهلٌکٍا َث ىبًآ ىا یؼوع ، يرآ

تربکه

. لًكْوً دوعبِه بیلبزیا هك

" مُه"

وِّ َث يیً ىبًآ


98

، َثبطف ذهلف هك برلوػ ، مُه

وِّ هك هْکنه یفَلف

. لٌزفوگ هاول وؼّ ّ قْمؽ

یلبمزًا ىاهّك يیا ، نیلل وٖػ هك بپّها َفَلف َچقیهبر

ویٍ هك یفطػ َطمً ىاٌْػ َث اه مه َث يرآ ىا َفَلف

ىول ٍٜاّا بر ّ كویگ یه وث هك بپّها َفَلف دلاْؾر

َزفه مبّ ّ َیهلٌکٍا

. لثبی یه َهاكا یكلایه مهبِچ

َث َک یًبًْی َفٍلاف ىا یفوث

تزکه لًٌبه اه یلیلع یفَلف تربکه ، لًكْث

تزکه يیا هانگٌیبٌث

ُكوگبّ ، یّ ىا ٌپ

. لًكوک ٌیٍؤر

.

كْث

" ىبیًْٛلافاًْ"

" ًبکبٍ ًْیًْهآ"

تزکه ُىْهآ َث ، یكلایه 235 لبٍ لّلْزه ، " يیْٛلفا"

َث یگلبٍ لِچ ّيٍ هك مبغًا وٍ ّ ذفاكوپ ٍلّكبی

یاوث اه یا ٍَهله ّ كوک دوعبِه بیلبزیا

هك مه وِّ

لبٍ هك یّ

. كْوً ٌیٍبر وِّ ىآ هك َفَلف ُىْهآ

.

ذفه بیًك ىا یكلایه

273


99

ّك بث َک ذٍا لؽاّ یوها ، يیْٛلفا ٍبگلیك ىا ، ذمیمؽ

يییجر یكْؼٕ ّ یلّيً ذکوؽ ّك بث نغٌَه َلَلٍ

وث یٌزجه ّ دوضک َث دلؽّ ىا ، لّا ذکوؽ

، یًبلْف َجروه ، ىآ تعْه َث َک ذٍا

ىا ، مّك ذکوؽ بها

. ككوگ یه

یرام ذیللاف

. لٌک یه كبغیا اه كْف ورّوف َجروه

لٕا َث ٌفً وُ ، ىآ ْروپ هك ّ ذٍا دلؽّ َث دوضک

، يیْٛلفا مبظً موُ ًأه هك

یه ٍلیهبً

" لؽا"

ىا لٌرهبجػ َک لًهاك هاول مٌْلا ّك ،

لبٍ كّلؽ للْزه " ًْیوفوف"

. ككوگ یه ىبث كْف یِلا

َک كهاك هاول يیزَقً یلبؼزه لٕا

. ذٍا فیْٕر لثبل ویغ ّ كّْ

" لؽا"

َجروه ىا لؼث

. یلک ٌفً ّ یلک لمػ

ّا كوگبّ ، يیْٛلفا ىا ٌپ

ٍلیچیپ نیلبؼر ویَفر ّ ؼیوْر َث ، یكلایه 234 بی 232

یلجهبی"

ُكوگبّ ، يیً یّ ىا ٌپ

ذّبوگ ذوُ

َفَلف ٌیهلر َث

. ذفاكوپ كْف كبزٍا

) Iamblichus(

" ًْف


100

مه وِّ َث ، يیْٛلفا گوه ىا ٌپ ، ُكبزٍا لًٌبوُ ّ

. ذفاكوپ َفَلف ُىْهآ َث بغًآ هك ّ كوک دوعبِه

بپّها نیلل ىاهّك َفَلف ـیهبر هك َک یوگیك فطػ َطمً

ّ بپّها َث ذیؾیَه يیئآ كّهّ ، كهْف یه نْچ َث

ىا ، ٍهبل يیا یوکف تربکه َث ىكاك لکّ هك ىآ ىهبث ِمً

َث ذیؾیَه لبمزًا ىا لجل

. ذٍا یكلایه مٍْ

ىول

ُلار َیهلٌکٍا هك یؾیَه َفٍلاف ىا یفوث ،بپّها

ذیؾیَه ملاک نلػ بث اه یًْٛلافا َفَلف بر لًكوک

: ىا لًكْث دهبجػ َفٍلاف يیا ىا یفوث

ّ یكلایه

،

153

) Origen(

" ٌٌگیها"

،يیا وث بٌث . یكلایه

لبٍ للْزه ،

ّ ، یكلایه

. لًىبٍ گٌُبوُ

) Clement(

" ٌٌولک"

213

لبٍ یبفْزه

254 لبٍ یبفْزه ّ 185 لبٍ للْزه

كهاّ بپّها َث كْف یوکف تربکه ٍاووُ َث ذیؾیَه يیئآ

بپّها هك یكلایه مٍْ ىول ٍٜاّا ىا اه یرلاْؾر ّ لیكوگ

وٖػ ىا ٌپ یًبهى ویك بر ، لّْؾر ویٍ يیا ّ كهّآ كْعّ َث


101

ّ یطٍّ ىّول ىا

نػا ، ٍهبل يیا ـیهبر لْٛ هك ، نیلل

. ذفبی َهاكا ىآ ىا لؼث

لهبػ ٍَ ، ىبًْی هك َفَلف ٛبطؾًا ىا ٌپ ، يیا وث بٌث

كلغه یُك لکّ تعْه ،لیم ػوّ َث یٍبٍا

: لیكوگ بپّها نیلل وٖػ هك یفَلف داوکفر

. مه َث يرآ ىا نیمزَه دهْٕ َث َفٍلاف دوعبِه

مبّ ّ َیهلٌکٍا ىا َفٍلاف ىا یفوث كلغه دوعبِه

. مه

. بپّها ٍهبل َث ىآ یهلاک تربکه ّ ذؾیَه يیئآ كّهّ

یططّ ىّزل رز اپّرا یفظلف ةتاکه

َث یًلاْٛ یا ٍهّك ، یطٍّ ىّول هك َفَلف َچقیهبر

مهبِچ ىول وفاّا ىا یٌؼی ،لبٍ هايُ ىا ِیث دله

.

كویگ یه وثهك اه یكلایه

َث

1453 لبٍ بر یكلایه

-

-

-


102

يیا هْکنه ىاهّك

فّوؼه َفٍلاف یبُ یگژیّ ىا یکی

یؾیَه یٌیك لبعه ّ ىْیًبؽّه ىا بػًْ َک ذٍا

يزفبٍ گٌُبوُ كلٕ هك ، ذِع يیلث ّ ٍلّ ةَْؾه

دبِجّ َث ىكاك ـٍبپ ّ ذیؾیَه تُنه بث َفَلف

. لًا ٍكْث كْف ىبهى ىالؾله

ٓبف َعْر ، یطٍّ ىّول هك َفَلف وگیك یگژیّ

. ذٍا ٍكْث " ىبثى لیلؾر"

ّ " كطٌه"

َث ىاهّك يیا تربکه

ىا ِیث ، ىْٛلافا یفَلف تزکه ، یطٍّ ىّول ىبغآ هك

َک یًبهى ىا بها

. كْث ىاهّك

ىآ ءبوکؽ َعْر كهْه َوُ

وْزٌه ّ َوعور يیرلا ىبثى َث يیً ْطٍها یبُ ةبزک

ّ لیكوگ ٌیهلر بُ ٍبگًْاك هك یّ یبُ ٍبگلیك ، لیكوگ

هاول بپّها َفٍلاف َعْر كهْه ، ًْ یربیوظً ىاٌْػ َث

.

ذفوگ


103

یطٍّ ىّول لئاّا هك َک

ىاهّك يیا فَْلیف يیور ىهبث

يیً " ًٌْیزٍْگا"

َک " ضیّسل يیتطْگا"

، ذَیى یه

433 لبٍ یبفْزه ّ 354 لبٍ للْزه ، كّْ یه ٍلیهبً

لبٍ هك ّ لهآ بیًك َث بمیوفآ لبوّ هك یّ . ذٍا یكلایه

دوعبِه

ًْ ّ یلاّه

مبمه َث یكلایه

بیلبزیا هك ىلایه ّ

،یهْکیپا

395

مه

،یًْٛلافا

لبٍهك

یبُوِّ

َث یكلایه

ّا

یبُ َفَلف بث

. لیكوگ بٌّآ

383

ّ كْوً

یًْٛلافا

. لیٍه یفمٍا

هك ّ ذْگىبث بمیوفآ لبوّ َث كْف ووػ وفاّا هك یّ

يیا هك یّ فّوؼه یبُ ةبزک

." یِلا ٌَیله " ّ " دبفاوزػا"

. ذفگ دبیؽ كّهلث بغًبوُ

ىا لٌرهبجػ ٌَیهى

ّ كْث َزفوینپ یكبیى ویصؤر ىْٛلافا تزکه ىا يیزٍْگا

یبُ َْیلًا

بث اه یفَلف مبظً ىآ بر كوک یه ُلار

. كىبٍ گٌُبوُ ذیؾیَه يیئآ

یپ كئبمؽ َوُ َث لًاْر یوً ىبًَا لمػ ، ّا ٍبگلیك ىا

يیا ىا ّ كهّبیث ىبویا ؼیَه یَیػ َث لیبث ىبًَا ّ كوجث

.

ككوگ هبکّآ ّا كيً هك ىبِع كئبمؽ ، كیوٛ


104

َک ذٍا یؾیَه َْیلًا ىا یّبً ، وکفر ىوٛ يیا

ٍكّيفا ّا وث

لمػ َک لٌک یه یفوؼه یا ٍكاها اه ىبًَا

لیبث لّا ،ىبیؾیَه وظً ىا ًبٍا يیا وث ّ

. ذٍا ٍلّ

. لْیلٌیث ٌپٍ ّ كهّبیث ىبویا ؼیَه َث

یكْکه ّ یًلاْٛ یا َفلّ ، يیزٍْگا ذّنگهك ىا ٌپ

ىول بر ّ لهآ كْعّ َث بپّها هك َفَلف ٌَیهى هك لیلّ

َث بپّها هك َجروه لٌلث فَْلیف کی بٌِر ، یكلایه نًِ

ٛبطؾًا ّ كْکه

. كوک هِْظ

" یسٌلتاکطا

ىاج"

مبً

نُكىبی ىول بر يیً لٌوًْاك يیا گوه ىا ٌپ یفَلف

St.

(

نلظًآ

یبفْزه ّ یكلایه

. ذفبی َهاكا یكلایه

مبً َث یوگیك فَْلیف بث ، نُكىبی ىول هك

1334

بی

1333

لبٍ للْزه ،

کلٍ هك َک نیٌک یه كهْفوث یكلایه

1139

) Anselm

لبٍ

ىاٌْػ َث

1393 لبٍ هك ّ ذْگ كهاّ یؾیَه ذیًبؽّه


105

هك ةبزک ٍَ ، یّ ىا . لیكوگ يییؼر یهْثوزًبک فمٍا وٍ

كیوٛ ىا یهبگزٍه ٍاه ّ ىآ دبجصا ّ الف كْعّ ٍهبث

. ذٍا ٍلًبه بع َث ؼیَه یَیػ

ذفوگ كًّه بپّها هك َفَلف هاىبث ٍهبثّك ، نلًَآ ىا ٌپ

ىول هك

) Abelard(

" هلاثآ"

نُكيیٍ ىول هك

يًاك"

ّ

لًٌبه یوگیك فّوؼه َفٍلاف ّ

) Roger Bacon(

" يکیث وعاه"

ّ نُكىاّك

) William of Ockham(

" یوکآ مبیلیّ"

هِْظ نُكهبِچ ىول هك

) Duns Scottus(

" ًْرْکٍا

ّ

. لًكوک

بیلبزیا هك یكلایه 1225 لبٍ للْزه ، صاٌیْکآ صاهْت

َفٍلاف يیوزگهيث ىا وگیك یکی

ٍّوگ ْٚػ یّ

1274

لبٍ یبفْزه ّ

. كّْ یه ةَْؾه یطٍّ

هك ّ لهآ هك ىبجُاه کلٍ هك ّ كْث

" يکیٌیهّك"

ىّول

یجُنه

یبُ َزّه هك یُبگًْاك دلایٖؾر یاهاك ،لبؽ يیػ

ةبزک ، یجُنه فَْلیف يیا ىا

. كْث كْف وٕبؼه یولػ


106

: ىا لٌرهبجػ بًِآ يیوزوِه ّ ٍلیكوگ وْزٌه یهبیَث یبُ

َک

" ىاوفبک ّكه هك

َػْوغه"

ّ

" ملاک نلػ َػْوغه"

پبچ ّ َوعور ، کیلْربک تُنه ذیًبمؽ ىاٌْػ ذؾر

ىاج

یبفْزه ّ

. ذٍا ٍلیكوگ

یطٍّ ىّول هك بپّها لّا ىاوٛ وکفزه يیوفآ

1323

لبٍ للْزه ،

) John Wyclif(

هك یٌیك ؼلٖه ىاٌْػ َث َک كْث یكلایه

َث بٌّآ یْیْک یّ

1384

فیلکیّ

لبٍ

. كّْ یه َزفبٌّ ىبزَلگًا

يیلّا یاوث اه لیغًا ّ داهْر ةبزک َک كْث یفَلف یًبجه

یوٍه دهلل بث ّ كوک َوعور یَیلگًا ىبثى َث هبث

. ذٍبفوث ذفلبقه َث كْف وٕبؼه یبَیلک

سیسج زصػ رز اپّرا یفظلف ةتاکه

ككوگ یه ًٌبًَه ىاهّك لهبّ ، لیلع وٖػ ىا كْٖمه

.

لثبی یه َهاكا وٕبؼه ىبهى بر ّ


107

،ذٍا

" ییاىًْ"

یبٌؼه َث َک ) Renaissance(

ًٌبًَه ٍژاّ

نُكيًبپ ىول هك بپّها ـیهبر ىا َلبٍ ٍبغٌپ ّ لٖکی ٍهّك َث

، ىآ ّیٛ َک كّْ یه قلاٛا یكلایه نُكيًبّ ّ

، تُنه ، ًِاك ٌَیهى هك یوِه یگٌُوف دلاّْؾر

. ذٍا ٍلهآ لیلپ يیهى ةوغه دبیثكا ّ وٌُ ، َفَلف

هك اه یكلایه

1633

بر

1453

هانگ ىاهّك ّ لٕبف ّلؽ ، ییاىًْ وٖػ يیا

يیا هك

لبٍ ىا ، ًٌبًَه ىاهّك

. كویگ یه وث

. لّبث یه وٕبؼه ىاهّهك ّ یطٍّ ىّول ىبیه

، ىبهى ىا َُوث يیا هك َک یرلاْؾر َث بٌِر به ، هبزًّْ

. نیىاكوپ یه ذٍا ٍكاك ؿه َفَلف ٍىْؽ هك

، ذیؾیَه

ٍبگلیك ىا ىبًَا ، نیكوک ٍهبّا لاجل َکًبٌچ

َلؽوه هك ّ ذٍا ٍكاها تؽبٕ یكْعْه لّا َلؽوه هك

ًبٍا وث . لّبث یه للالزٍا دهلل ّ لمػ یاهاك ، مّك

ّا ٍكاها كیوٛ ىا ىبًَا دبغً ٍاه ، یؾیَه وکفر يیا

، يیا وث بٌث ّ للالزٍا ّ لمؼر كیوٛ ىا ًَ ّ كْث لُاْف

یؾیَه ىاوکفزه ىا یفوث

. ذٍا لمػ وث ملمه ىبویا


108

" ًبٌیْکآ ًبهْر"

ّ

" يیزٍْگا"

لًٌبه یطٍّ

ىّول هك

یػًْ ، لمػ ّ ىبویا ىبیه یْؾً َث بر لًكوک ُلار

، یكلایه نُكهبِچ ىول هك بها ، لٌٌک كبغیا یگٌُبوُ

هبکًا َث یؾیَه ىبوکزه ، یطٍّ ىّول وفاّا هك یٌؼی

ّ لٌزفاكوپ دبیلک کاهكا هك للالزٍا ّ لمػ دهلل

" يَلیژ"

، ذِع يیوُ َث . لًكى هبٌک ٌَؾٕ ىا اه َفَلف

ىّول ىبیبپ ىا َُوث يیا ، ذٍا ةوغ َفَلف ىاللبً ىا َک

دبیِلا َک لهبً یه

" نَیژْلْئر"

ىاهّك اه یطٍّ

هبکًا اه َفَلف ّ لمػ ذلبٕا ، ٍهّك ىآ هك یؾیَه

. ذٍا ٍكْوً

دهلل یفً هك یؾیَه ىبولکزه یٛاوفا ذکوؽ يیا

ذًِٚ ىلهآ لیلپ تعْه ، دبیلک کهك یاوث لمػ

تربکه وثاوث هك ّ لیكوگ َفَلف ٌَیهى هك ًٌبًَه

وث یٌزجه یجربکه ، ذیؾیَه يیزٍ للالزٍا یهلاک

یبُكهّبزٍك

. لًلهآ كْعّ َث للالزٍا ّ لمػ ذلبٕا


109

لّه یاوث اه ٌَیهى ، يیً ًٌبًَه ىاهّك وگیك یولػ

: " بپّها

َفَلف ـیهبر"

. ذفبٍ بّیِه ٍلٌیآ هك َفَلف

ةبزک هك

" لٍاه لًاوروث"

لْل َث

بها كْجً َفَلف هك گهيث یبُكهّبزٍك ىاهّك ًٌبًَه"

یاوث یٍبٍا دبهلمه َک كاك مبغًا یٌیؼه یبُهبک

هك

. ذٍْیپ عْلْث نُلفُ ىول هك َک كْث یگهيث هْها

" کیزٍلاْکٍا"

وغؾزه نزَیٍ ًٌبًَه

یه بیْپ ّ ًَاوکفٌّّه وکفر غًبه َک

بیؽا اه ىْٛلافا َؼلبطه ًٌبًَه

،

لّا َلُّ

اه یطٍّ ىّول

. ذَکّ نُ هك لّ

كوک یه تلٛ اه ًَلامزَه وکفر ىا یللالؽ بزغیزً ّ كوک

كهْه هك

. لٌک ةبقزًا ْطٍها ّ ىْٛلافا يیث لًاْزث َک

یلیٕا ّ لّا ذٍك ًِاك

ًٌبًَه ، ْطٍها ّ ىْٛلافا

ْئً ّ ةوػ ىاوَفه یبُ َجئبّ ىا یوث َک كاك بمرها اه

یوکف ذیلبؼف ، ًٌبًَه

، بٌِیا ىا وزوِه . كْث یًْٛلافا

ًَاوگٌّّه دهبَع کی ىاٌْؼث اه ًَاوکفٌّّه ّ

وکفر بث لثبمر هك َک كوک تیغور ّ كیْْر یػبوزعا


110

يییؼر ِیپ ىا یَکكْرهّا عفؽ یاوث یًبجُه ّ یجُنه

. " ذّاك هاول

، ٍلّ

: ىا لٌرهبجػ ، ىاهّك يیا فّوؼه ىاوکفزه ّ َفٍلاف

لبٍ للْزه ، یلٌلُ

فَْلیف ،

يیا یگكاىآ َث وظً

. یكلایه

) Erasmus(

" نطارا"

1536 لبٍ یبفْزه ّ

1466

ىا یهبیَث ،ِیبُهبزًّْ ّ بُ َْیلًا ىبیث هك فَْلیف

. لیكوگ ملٌِه بی عٌْوه ، ىبکیراّ هْزٍك َث یّ تزک

ىاك یؼیجٛ ّ فَْلیف ،)

Bacon(

" يکیت ضظًازف"

1626

لبٍ یبفْزه ّ

1561

لبٍ للْزه ، یَیلگًا

ىّول یوکف یًبجه بث ذفلبقه َث يیً یّ

:

ىا لٌرهبجػ یّ فّوؼه یبُ ةبزک

ٌیزًلاًآ"

ّ

" نزفُ یوٌُِ ـیهبر"

.

،

. یكلایه

ذفاكوپ یطٍّ

" مْلػ ذفوْیپ"

."

لیلع


111

ّ ٍلٌَیًْ ،

ّ

1469

) Machiavelli(

" یلّایکاه ْلْکیً"

لبٍ للْزه ، ییبیلبزیا یٍبیٍ فَْلیف

یّ فّوؼه یبُ

ةبزک

َک كْث لمزؼه یّ

. یكلایه

." گٌع وٌُ"

ّ

1527

" هبیوِّ"

:

لبٍ یبفْزه

ىا لٌرهبجػ

هْظٌه َث ّ لّبث نؽه یث لیبث نکبؽ ، دهلل عفؽ یاوث

بثا یزَیبّبً لوػ چیُ ىا ، كْف فلُ َث ىلیٍه

ّ وکفزه ،

یبفْزه ّ

) Thomas More(

" رْه صاهْت"

1478

. لٌکً

يیٌچوُ

لبٍ للْزه ، یَیلگًا یجُنه نلبػ

نُكيًبّ ىول ىاوکفزه َلوع ىا ، یكلایه

" وِّ ىبههآ"

ّا فّوؼه یبُ ةبزک ىا یکی

1535

گوه ّ ىالًى َث ىبزَلگًا ٍبّكبپ هْزٍك َث یّ

لبٍ

. لّبث یه

. ذٍا

لزل َث مبغًا وٍ ،ٌجؽ لوؾر ىا ٌپ ّ لّ مْکؾه

.

لیٍه


112

ىول ىا ٌپ ةوغ ىبِع هك َفَلف ـیهبر شؾجه َهاكا

. لییبهوف َظؽلاه

، لؼث ًهك هك اه نُكيًبّ

*****


113

هفسلف تلاىحج ریس و هچخیربج

) نحفه ثوسق(

ةرغ ىبهج رد هفسلف خیربج هث یهبگن

) مّز توظل(

ىبیبپ بر ىبغآ ىا بپّها هك َفَلف ـیهبر ، يیْیپ ًّهك هك

بوّ وظً ىا ، نُكيًبّ ىول وفآ بر یٌؼی ، ًبًَه ٍهّك

ٍهّك يیا ىا ٌپ یفَلف

تربکه يییجر َث کٌیا

. ذّنگ

: نیىاكوپ یه

نُسفیُ ىزل َفطلاف

ّ یطٍّ ىّول وفاّا هك یفَلف تربکه فؼٙ َث وظً

یبُ مبظً ٌَیهى هك لأف یػًْ ، ًٌبًَه ىاهّك لئاّا


114

نْچ َث بپّها ییاىًْ ىاهّك هك یفَلف ّ یللالزٍا

فّوؼه فَْلیف

1653

لبٍ یبفْزه ّ

. كهْف یه

) Rene Descartes(

" تراکز ًَر"

1596

لبٍ للْزه

،یًَْاوف

یفَلف نغٌَه مبظً کی بر كوک ُلار ، یكلایه

ىاوجع اه كْعْه فؼٙ ّ كهّآ كْعّ َث للالزٍا وث یٌزجه

ٔقّ لمؼر َیبپ وث ، ذمیمؽ َک كْث لمزؼه یّ

یه يه"

. لیبوً

، ًبٍا يیا وث ّ كهاك هاول ِیْف ٌفً ىا

تزک ىا یفوث . لّبث یه " نزَُ يه"

یبٌثویى " نْیلًا

." داوکفر"

ّ " َفَلف لْٕا"

: ىا لٌرهبجػ یّ فّوؼه

هبیؼهّ ىايیه اه للالزٍا َک دهبکك یبُ َْیلًا

ىا ىبًَا کاهكا غجٌه ،ذًَاك یه ذمیمؽ ذفبٌّ

كّلؾه

) Raison(

یلمػ کاهكا ّ للالزٍا َث اه ذیؼلاّ

ّ لمػ ذلبٕا یفَلف تربکه ِیالیپ تعْه ّ ذفبٍ


115

ىول بر َک لیكوگ بپّها هك

لبٍ للْزه

فَْلیف یّ

" ىبصبیِْل"

هك

1623

، ىالیٙبیه یّ

) نَیلبًْیٍاه(

للالزٍا

. لٌزّاك طاّه یكلایه نُلغیُ

: ىا لًكْث دهبجػ نُلفیُ ىول َفٍلاف وگیك

) Thomas Habbes(

] ٌثبُ[

. یكلایه

1679

شتاُ صاهْت

لبٍ یبفْزه ّ

1588

یّ فّوؼه ةبزک ّ كْث ىبزَلگًا هك یٍبیٍ

لبٍ للْزه

. یكلایه

َک كْث هّبث يیا وث ّا

. كّْ

یه ٍلیهبً ) Leviathan(

) Blaise Pascal(

1662

لاکطاپ شلت

لبٍ یبفْزه ّ ،ًََاوف

. كْث كْف ىبهى فَْلیف ّ ىالکیيیف

یاوث ، ذِع يیلث ّ ذٍا یؽّه كِّْ کی ، ًِاك

ذٙبیه َث ّ ذفبٍ بُه اه ِیْف یولػ ذیلبؼف یرّله

.

ذفاكوپ

یٌیًْ ویك ّ


116

هك

1632

َفَلف َث ّا

لبٍ للْزه

. یكلایه

) Baruch Spinoza(

1677

اسٌْیپطا خّرات

لبٍ یبفْزه ّ ، لٌلُ

َزًّْ ٌَیهى يیا هك اه یثبزک ّ كْث لٌه َللاػ دهبکك

،

" دبیِلا َلبٍه"

:

ىا لٌرهبجػ یّ وگیك یبِثبزک

. ذٍا

." لمػ كْجِث"

ّ " قلافا نلػ"

لبٍ یبفْزه ّ 1632 لبٍ

للْزه ) John Locke(

، ىبغآ هك يیً یَیلگًا فَْلیف يیا

. یكلایه

کلا ىاج

1734

شؾجه َث ّ كاك هاول َؼلبطه كهْه اه ذًبک َفَلف

يیا یبُ یگژیّ ىا یکی . لیىهّ مبوزُا یٍبٌّ ذفبٌّ

ٌَیهى هك ُِّژپ ، نُلفیُ ىول یثوغر فَْلیف

یه وْث قْمؽ ّ یكاىآ ّ یٍبیٍ ّ یػبوزعا لئبَه

هك اه ِیْف یٍبیٍ َفَلف یبُ َْیلًا

یّ

. ذٍا ٍكْوً يییجر " ذهْکؽ ٍهبث هك َلبٍه ّك"

، ٌیهبپ هك 1638 لبٍ للْزه ) Malebranche(

دهبکك َفَلف َث يیً یّ

. یكلایه

. لّبث

ةبزک

غًازثلاه

1715 لبٍ یبفْزه ّ


117

؛ ذًّْ اه

ّ ، ىبولآ هك

" ذمیمؽ ییْع یپ"

ةبزک ّ لّ لٌه َللاػ

. كوک الیپ

ِیاوگ ىْٛلافا یبُ َْیلًا َث ٌپٍ

1646

لبٍ للْزه

هك یّ دبمیمؾر ّ دلایٖؾر . یكلایه

) Leibniz(

ضتیً ةیلا

1716 لبٍ یبفْزه

. ذٍا ٍكْث قْمؽ نلػ ّ دبیٙبیه ، َفَلف یبُ ٌَیهى

" ذًبک"

ّ

" مْیُ"

نُسجیُ ىزل َفطلاف

لًٌبه یًبفَْلیف ، نُلغیُ ىول هك

َفَلف هك یلمػ للالزٍا

ىوه ّ ّلؽ بر لًلهآ وث كلٕ هك

ىبًْ اه ىآ یبُ ذیكّلؾه ّ لٌٌک يییجر اه

َظؽلاه ًهك يیوُ َهاكا هك َکًبٌچ ، وها يیا

" دهبکك"

. لٌُك

یفَلف تربکه هك وگیك یلّْؾر تعْه ، كْهوف لیُاْف

. لیكوگ بپّها

:

ىا لٌرهبجػ ىاهّك يیا فّوؼه َفٍلاف


118

هك

1685

ىاٌْػ َث یّ

لبٍ للْزه

) George Berkeley(

یلکزت جزج

. یكلایه 1753 لبٍ یبفْزه ّ ، ىبزَلگًا

ذفوگ هاول بَیلک ىبْیْک فٕ هك لمزؼه یؾیَه کی

ٍّلاػ ّ لًاهنگ وفٍ ّ ویٍ َث اه كْف ووػ ىا یْقث ّ

بیفاوغع ّ كبٖزلا لًٌبه یوگیك یبُ ٌَیهى هك ، َفَلف وث

یكلؼزه یبِثبزک ، يیً لٌوًْاك يیا ىا

. ذّاك وّؾجر

. ذٍا ٍلًبه بع َث " ىبًَا نلػ

یكبجه"

یبفْزه ّ ، ًََاوف هك

1694

اه ًََاوف یهكبکآ ٍيیبع َک یّ

َیلػ وث اه یهبؼّا ،

1715

ًََاوف ىا لیؼجر َث ّ كّوٍ

َث ّ ذفوگ هاول

لبٍ للْزه

. یكلایه

) Voltaire(

1778

لًٌبه

زتلّ

لبٍ

لبٍ هك ، كْث ٍكهّآ ذٍلث

) مّك پیلیف(

ْفػ كهْه یرله ىا ٌپ بها

ّ دلابمه ّ تزک ىا یهبیَث

بع َث ّا ىا " یفَلف گٌُوف"

ذلّ نکبؽ

. لّ مْکؾه

. ذْگىبث كْف هْْک

ةبزک لًٌبه بُ َهبٌْیبوً

.

ذٍا ٍلًبه


119

هك

1711

ىاٌْػ َث یّ

یبِثبزک

ّا ىا

ّ

لبٍ للْزه

. یكلایه

) David Hume(

1776

مْیُ سیْیز

لبٍ یبفْزه ّ ، لٌلربکٍا

. ككوگ یه كالولل اوگ َثوغر یفَْلیف

" یهكآ ذؼیجٛ ٍهبث هك َلبٍه"

لبٍ للْزه

ىا یّ . یكلایه

لًٌبه یكلؼزه

. ذٍا ٍلًبه بع َث " یٍبیٍ یبُهبزفگ"

) Jean-Jacques Rousseau(

ْطّر کاژ ىاژ

1778 لبٍ یبفْزه ّ ، ٌیئٍْ هك 1712

ّا . كّه یه هبوّ َث بپّها ٍهبل هك وْث قْمؽ ىبهبگْیپ

یه ُلار " یػبوزعا یبُكاك هاول"

كْف فّوؼه ةبزک هك

، یػبوزعا قْمؽ ّ یكوف یبِیكاىآ ىبیه بر لٌک

هك

1724

لبٍ للْزه

يیا هبصآ ىا یفوث

. یكلایه

) Immanuel Kant(

1834

. كهّآ كْعّ َث یگٌُبوُ

تًاک لئًْاها

لبٍ یبفْزه ّ ، ىبولآ

:

ىا لٌرهبجػ بپّها گهيث فَْلیف


120

." یلوػ لمػ لمً"

ّ " كلطه لمػ لمً"

نُزسًْ ىزل َفطلاف

نُلغیُ ىول هك ییبپّها َفَلف ، ذّنگ َکًبٌچ

َث ،

" دهبکك"

یبُ َْیلًا كیوػ ویصبر ذؾر یكلایه

بِزیؼلاّ ذفبٌّ یاوث یلمػ للالزٍا وث ءبکرا یٍْ

یفَلف تربکه ىلهآ لیلپ تعْه ّ كوک الیپ ِیاوگ

یبُ ُِّژپ بها ، لیكوگ ٍهبل ىآ هك

هْظٌه َث اه یلمػ للالزٍا ٌَهاك

َک لًكْث لمزؼه ىبًآ

،

" یزَیلبًْیٍاه"

" مْیُ"

ّ

" ذًبک"

. ذفبٍ كّلؾه ، كئبمؽ فْک

ىآ ىا لًاْر یوً ّ كهاك ییاهبک یٕبف ٍكّلؾه هك ،لمػ

. كّه ور اوف ٍكّلؾه

هك اه ٍهّك يیا َفٍلاف َک بُ ذیكّلؾه يیا وث ٍّلاػ

ِیث ىلّ یٌُم ّ ىكْث یػايزًا ، كاك یه هاول َمیٚه

بث ىآ یگًبگیث ّ نُلغیُ ىول هك

َفَلف ّلؽ ىا


121

ّ دبیثوغر ّ یًبًَا فٛاْػ ّ یگلًى یبِزیؼلاّ

مىلا ٜیاوّ ،ىآ لبضها ّ ًور ،كْػ لًٌبه یربٍبَؽا

وثاوث هك لیلّ یلوؼلا ٌکػ َک لیلع لّْؾر کی یاوث اه

نُاوف ذٍا ٍلّ كالولل بُ ذَیلبًْیٍاه ٛاوفا

. ذفبٍ

ٍلیا"

لًٌبه ىْگبًْگ

یجربکه تلبل هك ، لوؼلا ٌکػ يیا

ّ

" نَیلبیًَبزَیيگا"

،

" نیَکهبه"

،

" نَیلآ

. لیٍه هِْظ َث " نَیْزیيپ"

،بپّها

ـیهبر ىا َُوث يیا ىالٌوْیلًا

بث ییبٌّآ هْظٌه َث

َث اه نُكىًْ ىول فّوؼه َفٍلاف ّ ىاوکفزه یهبٍا

هك

1762

ذؾر یّ

لبٍ

للْزه ،

. یكلایه

: نیًاهنگ یه بوّ وظً ىا ، لیم ػوّ

1814

) Fichte(

] َزْیف[

َتریف ىاُْی

لبٍ هك َزّنگهك ّ ، ىبولآ

َؼلبطه َث ّا تزکه هك ّ ذفوگ هاول

" ذًبک"

َفَلف ویصبر


122

ّ ىاكوگبّ ىا یفوث ، " ذًبک"

ىا ٌپ . ذفاكوپ ُِّژپ ّ

ّ کیزًبهه یراویجؼر بث بر لًلهآ وث كلٕ هك ، یّ ىاوٕبؼه

یزَیلبًْیٍاه تربکه ٔمً ، یفٛبػ ّ یٍبَؽا ىبیث

ىاكبمً ىا یفوث

. لٌٌک ىاوجع اه یػايزًا ّ یٛاوفا

تزکه يیا ىاىاكوپ َیوظً ىا ، يیً اه َزقیف ، َفَلف

. لًا ٍكووّ

ىول لٌوًْاك يیا یبُ َْیلًا ّ هبکفا ، يیٌچوُ

تزکه َک ٍلّ شػبث ، ػّه ذلبٕا ْٖٓف هك نُكىًْ

كالولل

" نَیلآ ٍلیا"

ّ ، ىبولآ هْْک هك

، ذًبک َفَلف یّ

یػًْ ىاٌْػ َث اه ّا یفَلف

1773

. یكلایه

لبٍ للْزه

1831

) Hegel(

. لٌیبوً

لگُ

لبٍ هك َزّنگهك

ّ كاك هاول َؼلبطه كهْه اه ٍّْه کاژ ىاژ ّ اىٌْیپٍا

َْیلًا ّ هبکفا يییجر هك ػوّ يیلث ییبِثبزک ، يیً كْف

فهبؼولا حوئاك"

:

كهّآ هك ویوؾر َزّه َث ِیْف یبُ


123

یًبجه"

،

" ػّه یٍبٌّ هالیلپ"

،

" یفَلف مْلػ

." كطٌه نلػ"

ّ " قْمؽ َفَلف

بپّها هك ٍلّ ػوطه نَیلآ ٍلیا ذًَاْر فَْلیف يیا

یاوث نغٌَه یهبظً ّ لْقجث ىبهبٍ اه " ذًبک"

وث اه ِیْف یکیزکیلبیك ٍْیّ یّ

يیور مبػ ، َیوظً يیا وث بٌث

ٍلیا َک ّا ّلٙ ىآ ىّهك ىا ّ ، ذٍا

ىا ٌپ

. لیبوً يیّلر ىآ

. كوک یيیه َیبپ كبٚر یبٌجه

ّ كّْ یه تیکور ىآ بث ّ لیآ یه لیلپ ذٍا

كْعّ َث

" ىلّ"

" یزَُ"

ٍلیا

" یزَیً"

ٍلیا یٌؼی وگیك یا ٍلیلپ ، َغیزً هك

ویفا ٍلیلپ ّ " ير یزًآ"

مّك ٍلیا ّ " ير"

لّا ٍلیا . لیآ یه

كْف َثًْ َث يیً " ير يٍ"

يیا . كّْ یه ٍلیهبً " ير يٍ"

ىبوُ ّ كویگ یه هاول

" ير"

هك هْکنه یکیزکیلبیك َیوظً

ٍبگیبع

هك لؼث َلؽوه هك

. لثبی یه َهاكا لؽاوه

ٍهاْوُ َک ـیهبر یبُكالیّه یاوث كْث یػايزًا ، ذمیمؽ

.

لًویگ یه هاول وگیلکی لثبمه هك كبٚزه یّویً ّك


124

ّ ، ىبولآ هك

ىاٌْػ َث يیً

ّا

یفوث

،

1775

لبٍ للْزه

. یكلایه

1854

) Schelling(

گٌیلػ

لبٍ هك َزّنگهك

. كّه یه هبوّ َث بپّها هك ذَیلآ ٍلیا فَْلیف

" ىبِع ػّه"

:

یبُ َْیلًا"

،ىبولآ

هك

،

ىا لٌرهبجػ لٌوًْاك يیا یبِثبزک ىا

" ویٛبٍا َفَلف"

،

" يیك َفَلف"

." يه َفَلف ىبیث"

ّ " ذؼیجٛ َفَلف

1788 لبٍ للْزه ) Schopenhauer(

تزکه ىاهالفوٛ ىا ّا

داكبمزًا ّ دلاوؽ طبهآ اه

ىبوُ یاهاك اه ٍكاها یّ

. یكلایه

" لگُ"

1863

رّاٌِپْػ

لبٍ یبفْزه ّ

یلّ ، كْث

" ذًبک"

. ذٍا ٍكاك هاول كْف لیلّ

ّ ػّه یاوث لگُ لًٌبه ًِاوٕبؼه َک یْمً ّ ذلبٕا

َث ىبِع"

. ذًَاك یه لًكْث لئبل ىبِع هك لمػ

مبً َث ِثبزک هك هّبٌِپّْ دهبجػ يیزَقً

يه هْٖر ، ىبِع"

: ذٍا َلوع يیا " لّضور ّ ٍكاها

َليٌه

ٍلّ شػبث یّ یفٌه یبُ یویگؼْٙه ىا یفوث ." ذٍا

.

لٌٌک كالولل يیثلث یفَْلیف ىاٌْػ َث اه ّا بر ذٍا


125

لبٍ للْزه

اه یّ . یكلایه

یرّله یاوث ّا . لًا ٍلیهبً

. ذّاك یهبکوُ

َفَلف ًّهك"

) Auguste Comte [Conte] (

تٌک تطْگا

1857 لبٍ یبفْزه ّ ، ًََاوف هك 1798

يیًْ یٍبٌّ َؼهبع هانگًبیٌث

" ىْویٍ يٍ"

ذؼٌٕ فَْلیف بث

ىا لٌرهبجػ لٌوًْاك يیا هبصآ ىا یفوث

ّ مْلػ ٍهبث هك یفَلف دبظؽلاه"

یوکف تزکه

َک كّْ یه ٍلیهبً

." یٍبٌّ َؼهبع َلبٍه"

یربجصا َفَلف بی

َطٍاّ ىّلث یبُ ٍكاك َث ىكوک ٍلٌَث

ّ

،

" یربجصا

" ىالٌوًْاك

" نَیْزیيپ"

یّ

اه ىآ ًبٍا

. لُك یه لیکْر ًاْؽ

،ىبولآ

هك 1834 لبٍ للْزه ) Ludwig Feuerbach(

ىا الزثا هك َک یّ

. یكلایه

1872

خات زیْف

لبٍ هك َزّنگهك ّ

ٌّؽ ذلبٕا ّ ٍكبه ذلبٕا تزکه َث ، كْث لگُ ىاكوگبّ

َزّه َث اه

" ذیؾیَه ذّیُبه"

ةبزک ّ كوک الیپ ِیاوگ

.

كهّآهك ویوؾر


126

1836 لبٍ للْزه ) John Stuart Mill(

یکی يیً یّ . یكلایه

لیه تراْتطا ىاج

1873 لبٍ یبفْزه ّ ىبزَلگًا هك

بپّها هك یٍبیٍ یبِیكاىآ ّ وْث قْمؽ ىبهبگْیپ ىا

یهالوزٍبیٍ ّ بًاْر یا ٍلٌَیًْ ّا . كّْ یه ةَْؾه

ّ یٍبٌّ ذفوؼه ىْهاویپ ییبُ ُِّژپ ّ كْث فّوؼه

، یَیلگًا ٍلٌَیًْ يیا ىا

. كاك مبغًا َثوغر

ذلبٕا

لٌرهبجػ بًِآ ىا یفوث َک ٍلیكوگ وْزٌه یكلؼزه یبِثبزک

،

" نَیْزیيپ ّ ذٌک ذٍْگا"

،

." یفاوگْیث ْرا"

ّ ، کهبوًاك هك 1813 للْزه ) Kierkegaard(

ِیْک َک اه ّا

. یكلایه

1855

" ییاوگ ٍلیبف"

:

ّ

ىا

" كطٌه مبظً

زراگک زی یک

لبٍ هك َزّنگهك

بَیلک هبکفا ىا ىكوک كبمزًا َث ٌپٍ ّ كْث یجُنه

َزًَاك

" نَیلبیًَبزَیيگا"

تزکه هانگًبیٌث ،ذفاكوپ

ٍىهبجه َث ، یٛاوفا نَیلبًْیٍاه تزکه وثاوث هك یّ . لًا

َث ذمیمؽ کاهكا ىكوک كّلؾه ّ یػايزًا َفَلف بث

َث مبوزُا دهّوٙ ّ ذفاكوپ ٘ؾه یلمػ للالزٍا


127

. لّ هّآ كبی اه فٛاْػ ّ ًبَؽا ّ یگلًى یبُ ذیؼلاّ

،"

هاوکر"

، " ةاوطٙا مِْفه"

: ىا لٌرهبجػ

یّ هبصآ ىا یفوث

، ىبولآ هك

1818

لبٍ للْزه

یجزکه هانگًبیٌث یّ . یكلایه

." ذیؾیَه هك َثوغر"

) Karl Marx(

ّ

ضکراه لراک

1883 لبٍ هك َزّنگهك ّ

تزکه َث َک ذٍا

یكبٖزلا ّ یٍبیٍ كبؼثا بث یفَلف

وث یفَلف تزکه يیا

ٍبگلیك ىا

. كهاك هاول

. ذٍا فّوؼه

) نَیلبیوربه(

" نَیَکهبه"

ٍّكبه ذلبٕا یبٌجه

. ذٍا ٍكْث یربمجٛ ٍىهبجه ـیهبر ٍهاْوُ ـیهبر ، ٌکهبه

ومف"

، " َیبهوٍ"

:

ىا لٌرهبجػ ّا فّوؼه یبِثبزک ىا یفوث

دلابیا هك 1842 لبٍ للْزه ) William James(

اه یّ

. یكلایه

1913

." ذَفیًبه"

ّ " َفَلف

شویج مایلیّ

لبٍ یبفْزه ّ ، بکیوهآ ٍلؾزه

. لًا َزًَاك ) لوػ ذلبٕا(

" نَیربوگاوپ"

دوضک ىبِع"

ّ " ىاّه ّ يیك"

:

تزکه هانگًبیٌث

ىا لٌرهبجػ ّا هبصآ ىا یفوث


128

یّبکًاّه ٌَیهى هك ، َفَلف وث ٍّلاػ ، يویع

ٍكاك مبغًا اه یهاك ٌَهاك

ذمیمؽ َک ذٍا ىآ وث

. " اوگ

یبُ ُِّژپ ، يیً یثوغر

" نَیربوگاوپ"

تزکه

. ذٍا

، لّبث َزّاك یلوػ ٍلیبف َک یا َیٚل ىا ذٍا دهبجػ

كىبٍ یه ىبًَا يُم َک ییبٌؼه ، وگیك دهبجػ َث ّ

تٍبٌه ّ وزِث یلوػ َغیزً َث هنگُه ىآ ىا َکٌیا یاوث

. ككوگ لئبً یور

ّ ، ىبولآ هك 1844 لبٍ للْزه

) Friedrich Nietzsche(

، َفَلف ىاللبً ىا یّ . یكلایه

لٌرهبجػ یّ یبِثبزک ىا یفوث

یًبًَا"

هبجر"

ّ

،

" دهلل َث فْطؼه ٍكاها"

" لث ّ کیً یٍْاوف"

َچیً

1933 لبٍ هك َزّنگهك

. ذٍا ٍكْث گٌُوف ّ يیك

،

،

" مك ٍلیپٍ"

:

ىا

" یًبًَا لؽ ىا ِیث

."

قلافا یٍبٌّ


129

نتظیت ىزل َفطلاف

هبزْک ّ یثوغ یبُهْْک ىبیه مّك ّ لّا یًبِع گٌع

، نزَیث ىول هك ٍبرْک یا َلٕبف هك ىبًَا ىْیلیه بُِك

ّ یوکف یّبپّوف ّ یگزقیَگ نُ ىا یاوث اه ٌَیهى

سكاْؽ

. ذفبٍ نُاوف بکیوهآ ّ بپّها مكوه یٌْؼه

يیهى ةوغه لیلع لًَ ، هْکنه یًكوکً هّبث ّ يیگوٍِ

یبُ ُىها ّ یجُنه ّ یوکف

یًبجه َث ذجًَ اه

يیا

. ذفبٍ كبوزػا یث ّ يیث لث كْف وٕبؼه ییبپّها

یبُ ُىها َث ذجًَ یوکف یگزََگ ّ لیكور ذلبؽ

لًٌبه یػبوزعا وگًبیٖػ یبِزًِٚ هك ، یثوغ ىّلور

. ذْگ یه وُبظ ىآ لبضها ّ " یوگ یپیُ"

لکّ هك ، ىآ یبُلهبیپ ّ نزَیث ىول هبجزُْك سكاْؽ

ّ ٍكْث هانگ ویصبر ، يیً ٍلّكبی ىاهّك

یوکف تربکه یویگ

.

ذٍا َزّاك لبجًك َث اه یرلاْؾر


130

، نزَیث ىول َفٍلاف بث وزْیث ییبٌّآ هْظٌه َث

ـیهبر ىا َُوث يیا هِْْه ىبفَْلیف ّ ىاّوکفزه یهبٍا

دلابیا هك

یّ

. یكلایه

1859

1952

لبٍ للْزه

: نیًاهنگ یه بوّ وظً ىا اه بپّها

) John Dewey(

ییْیز ىاج

لبٍ هك َزّنگهك ّ ، بکیوهآ

ٍلؾزه

َفَلف ٌَیهى هك ، َزّاك وؾجر َفَلف ّ نلػ هك َک

ٍكاك مبغًا یا ٍكوزَگ یبُ ُِّژپ ذیثور ّ نیلؼر

ّ َفَلف ، نلػ بر ذٍا ٍكوک ُلار يیٌچوُ ّا

ىا یفوث

،"

َفَلف هك

. ذٍا

. لٌک یفوؼه وگیلکی بث ٜجروه اه یٍاوکْهك

یىبٍىبث"

:

ّ َثوغر"

ّ " يیمی یْغزَع هك"

ىا لٌرهبجػ یّ یبُ ةبزک

، " كوف ذلبٕا َفَلف"

َمطٌه هك 1859 لبٍ للْزه ) Edmund Husserl(

." ذؼیجٛ

لزطُْ

، كهاك هاول کچ یهِْوع هْْک هك ٍىّوها َک " Moravia"

ذیؼّٙ ذلػ َث اه یّ

. یكلایه

1938

لبٍ یبفْزه ّ


131

هك َک لٌهبً

یه یًبولآ یفَْلیف ، ىبهى ىآ ییبیفاوغع

ٍكوک یىاكوپ َیوظً

" یٍبٌّ هالیلپ"

لٌهىبیً ، مْلػ یلٕا یًبجه َک كْث لمزؼه ّا

تزکه ٌَیهى

. ذٍا

یگٌُبوُ ذِع هك ، ًبٍا يیا وث ّ ، لٌزَُ َفَلف

هك

1872

هك یّ

لبٍ للْزه

. یكلایه

1973

. لیّْک یه َفَلف ّ مْلػ

) Bertrand Russell(

لطار سًازتزت

لبٍ هك َزّنگهك ّ ، ىبزَلگًا

ُِّژپ یاهاك یلیلؾر َفَلف ّ یٙبیه كطٌه ٌَیهى

لٌرهبجػ ّا فّوؼه یبِثبزک ىا یفوث

یؾیَه اوچ"

ّ

. ذٍا یكبیى یبُ

" یٙبیه َفَلف وث یا َهلمه"

: ىا

يیا هك َک ذٍا یا َفٍلاف َلوع ىا لٍاه

." نزَیً

َزفاكوپ یجُنه یبُهّبث ّ بَیلک بث ذفلبقه َث ، ىاهّك

هك

1882

لبٍ للْزه

تزکه طّّوه یّ

. یكلایه

) Jacques Maritain(

. ذٍا

يیتراه

کاژ

1973 لبٍ یبفْزه ّ ، ًََاوف


132

هك َک ذٍا ٍكْث ) Neo Thomism(

" لیلع یئبهْر"

یطٍّ ىّول هك

" ًبٌیْکآ ًبهْر"

" کیزٍلاْکٍا"

لٌرهبجػ یّ یولػ

هبصآ ىا یفوث

،

هك

" َفَلف یكبجه"

1884

َفَلف

تزکه لیلغر نکؽ

لًٌبه یًبفَْلیف ٍْٜر َک ذٍا

،

لبٍ للْزه

ىا يیً یّ . یكلایه

لبوک ّا

. ذٍا

. كْث ٍلّ یُلًبهىبٍ

" َؼیجطلا لؼث به وث یلهآ هك"

:

." گٌُوف ّ يیك"

ّ " ذفوؼه طهاله"

) Etienne Gilson(

ىا

ىْظلیژ يیتا

1978 لبٍ هك َزّنگ هك ّ ، ًََاوف

" لیلع یئبهْر"

تزکه ىاىاكوپ َیوظً

ّ لًاك یه الف كْعّ دبجصا اه َؼیجطلا

لؼثبه َفَلف

یفوؼه ٔلبف ّ ٘ؾه یزَُ ىاٌْػ َث اه كؽ كْعّ

ػّه"

ّ

: ىا لٌرهبجػ یّ فّوؼه یبِثبزک . لٌک یه

" َفَلف ّ الف"

،

" یفَلف َثوغر دلؽّ"

."

یئبهْر َفَلف


133

هك 1889 لبٍ للْزه ) Ludwig Wittgenstein(

ىا يیً یّ

ةبزک

. یكلایه

1951

يیاتؼٌگتیّ

لبٍ یبفْزه ّ ، ِیوٛا

. ذٍا یلیلؾر َفَلف ّ یٙبیه كطٌه ىبهبگْیپ

ٍلیكوگ وْزٌه " یفَلف-یمطٌه

َلبٍه"

، ىبولآ هك

1889

ّا یبِثبزک يیوزوِه

یّ

لبٍ للْزه

." َفَلف وث دبمیلؼر"

. یكلایه

ّ

) Martin Heidegger(

1976

ىاٌْػ ذؾر ّا

. ذٍا

زگسیاُ

لبٍ یبفْزه ّ

" ىبهى ّ كْعّ"

: ىا لٌرهبجػ

یا ٍكوزَگ یبُ ُِّژپ ، یٍبٌّ كْعّ ٌَیهى هك

هك

1889

ىا یکی یّ

یه كالولل

لبٍ للْزه

. یكلایه

) Gabriel Marcel(

1973

" نَیلبیًَبزَیيگا"

. ذٍا ٍكهّآ لوؼث

لطراه لیزتاگ

لبٍ یبفْزه ّ ، ًََاوف

تزکه َفٍلاف

ذلبٕا وث َک تزکه يیا ، لّ ىبیث لاجل َکًبٌچ

. كّْ

"

كهبگک وی یک"

ٍْٜر لٌک یه لیکبر یكوف كْعّ

ّ دبیؽ


134

تُنه كفاْه لکّ ّك َث یّ ىا ٌپ ّ لّ یهانگًبٌیث

" لٍهبه لیوثبگ"

. ذفبی طاّه بپّها هك تُنه فلبقه ّ

" تُنه كفاْه ميیلبیًَبزَیيگا"

طّوه ىاٌْؼث ،

" ورهبٍ"

ٍلٌیبوً ىاٌْؼث

ّ ، كّْ یه ةَْؾه

. كّه یه هبوّ َث " تُنه فلبقه نَیلبیًَبزَیيگا"

، ِیوٛا هك 1932 لبٍ للْزه ) Karl Popper

َفَلف ٌَیهى هك یّ

. یكلایه

1994

( زپْپ لراک

لبٍ یبفْزه ّ

َث ّ ذٍا یلٖفه یبِیىاكوپ َیوظً یاهاك ، یٍبیٍ

کیهكبکآ لئبَه ىا ِیث یثوغر مْلػ َث ّا مبوزُا وٛبف

Kritischer(

" وگْغٌٍ ییاوگ كوف"

اه ّا ، یفَلف

ىالمزٌه ىا یکی ، يیٌچوُ ّا . لًا َزًَاك ) Rationalismus

كطٌه"

:

. لًهّآ یه هبوّ َث اوگقیهبر یفَلف تربکه یّلع

ىبٌوّك ّ ىبث َؼهبع"

ّ

" یٌیػ ذفبٌّ"

ىا لٌرهبجػ یّ فّوؼه یبِثبزک ىا یفوث

،

،

" ییاوگقیهبر

ومف"

" بُ لبطثا ّ بُ ًلؽ"

،

" ُِّژپ

،"

ىآ

."

کیيیف ّ َفلَف"


135

هك

1935

ىا ، يیً یّ

ىا یفوث

لمػ یكبمً"

َیوظً"

هك

،

1926

هك یّ

لبٍ للْزه

. یكلایه

. ذٍا

،

) Jean-Paul Sartre(

1983

" نَیلبیًَبزَیيگا"

" لّیقر"

:

" یزَیً ّ یزَُ"

لبٍ للْزه

. یكلایه

1984

زتراط لپ ىاژ

لبٍ یبفْزه ّ ، ًََاوف

ىا لٌرهبجػ

،

" دبولک"

تزکه َفٍلاف

" ورهبٍ"

،

یبِثبزک

" کیزکیلبیك

." یكاىآ یبُ ٍاه"

ّ " دبٍبَؽا

) Michael Foucault(

ْکْف لؼیه

لبٍ هك َزّنگهك ّ ، ًََاوف

مبغًا ییبُ ُِّژپ ، دهلل ّ یػبوزعا ٜثاّه ٌَیهى

یٍبٌّ ٌَیویك"

: ىا لٌرهبجػ ّا هبصآ ىا یفوث . ذٍا ٍكاك

1938 لبٍ للْزه ) Simone de Beauvoir(

يیا

. یكلایه

1986

." ىّلور ّ یگًاْیك"

ّ " ًِاك

راْتّز ىْویط

لبٍ هك َزّنگهك ّ ، ًََاوف هك

تزکه ىبعّوه َلوع ىا ، يیً فَْلیف یًْبث


136

. لّبث یه " ورهبٍ لپ ىاژ"

هبٌک هك " نَیلبیًَبزَیيگا"

ىبهه کی ىاٌْػ َث ، َفَلف بث ییبٌّآ وث ٍّلاػ یّ

دوِّ

مبً

" نَیٌیوف"

" مّك ٌٌع"

ِیاوگ بث یٍبیٍ لبؼف ّ ٌیًْ

ٌَیهى

، یًبولآ ًبٌّ َؼهبع ،

، يیً یكلایه

1923

يیا هك ّا فّوؼه ةبزک ّ َزفبی

) Max Weber(

لبٍ یبفْزه ّ ،

1864

. كهاك

زتّ ضکاه

لبٍ للْزه

ىكاك لکّ هك ّا یبُ َْیلًا ّ َزَیى یه ٍهّك يیا هك

یفوث

قلافا"

. ذٍا ٍكْث وّصؤه ، بپّها هك یوکف لیلع تربکه َث

ّ

" نلػ

ُىْهآ"

:

ىا لٌرهبجػ ّا یبِثبزک ىا

." نَیلبزیپبک ػّه ّ یًبزَرّوپ

*****


137

ملاسا رد یفسلف و یرکف نهه تجبکه

) لوا ثوسق(

هك َفَلف دلاْؾر ویٍ ّ َچقیهبر بث ییبٌّآ ىا ٌپ

یفَلف تربکه يیوزوِه ذٍا َزَیبّ ، ىبِع

ػوّ َث ، لًا ٍكْث ىبٍ ـیهبر َک اه ىبولَه ىاوکفزه

: نیًاهنگث بوّ وظً ىا ، لیم

. بٌیٍ يثا تزکه ّ یئبْه َفَلف

. یكهّوٍِ تزکه ّ یلاوّا َفَلف

یثوػ يثا یًبفوػ تزکه

. يیِلؤزولا هلٕ تزکه ّ َیلبؼزه ذوکؽ

ىبفوػ َهْظٌه کی ىاٌْػ َث یثوػ يثا تزکه َچوگ

یبٌؼه َث یفَلف یجزکه ّ كّْ یه ٍكووّ یوظً

ذوکؽ َک بغًآ ىا یلّ ، ككوگ یوً كالولل یؽلاطٕا

-

-

-

-


138

یؼثبٌه َیبپ وث ، يیِّلؤزولا هلٕ تزکه ّ َیلبؼزه

یهلاٍا ىبفوػ تزکه بًِآ ىا یکی َک ٍلّ یهانگًبیٌث

، يیا وث بٌث ، لّبث یه ىآ وَفه یثوػ يثا ّ ذٍا

ذوکؽ ور كیوػ کهك یاوث یثوػ يثا تزکه بث ییبٌّآ

لبٍ للْزه ،

، كلایه ىا لجل

. ذٍا یهّوٙ ، َیلبؼه

اٌیط يتا ةتکه ّ یئاؼه َفظلف

" ْطٍها"

322

ٍْٜر یئبّْه َفَلف تزکه

لبٍ یبفْزه ّ كلایه ىا لجل

384

. ذٍا ٍلّ یهانگًبیٌث

یًبًْی ىبثى هك Peripatein ٍژاّ لكبؼه " یئبّْه"

ىا

. لّبث یه

" يزفه ٍاه"

ّ

" ُكوگ"

ػلاطٕا

یبٌؼه َث َک ذٍا

ٌیهلر َث يزفه ٍاه ّ ىكى ملل مبگٌُ َث ْطٍها َک بغًآ

.

لًا ٍلیهبً " یئبْه"

اه ّا َفَلف ، ذٍا َزفاكوپ یه


139

، ملاٍا ىبِع َث لبمزًا ىا ٌپ یفَلف تزکه يیا

يثا"

لًٌبه ىبولَه گهيث ىبفَْلیف ّ ىاوکفزه ٍْٜر

ذفبی ُهّوپ

" بٌیٍ يثا"

ّ

" یثاهبف"

،

" یلٌِکلا"

،

" لّه

. لّ ویَفر ّ

ویَفر ّ ػوّ وث ٍّلاػ َک كْث يیا بٌیٍ يثا گهيث هبک

كْف اه یفَلف لمزَه مبظً

کی ، ْطٍها تزکه

یئبْه َفَلف َث ذجًَ َک یهبظً ، كوک یهانگًبیٌث

. كهاك وث هك يیً اه یراىبیزها ّ ذٍا دّبفزه ییْطٍها

يیا یوکف مبظً بر نیّْک یه ًهك يیا هك الله ءبًْا

373

. نیٌک يییجر ٍكوْف هْٛ َث اه گهيث لٌوْیلًا

لبٍ للْزه ، بٌیٍ

یکیكيً هك

" ٌَْفا"

اٌیط يتا تیصرػ

يثا اللهلجػ يثا يیَؽ یلػْثا

هك ، یوغُ

یاهاك یکكْک ىبهى ىا یّ

428

لبٍ یبفْزه ّ

. لهآ بیًك َث اهبقث وِّ


140

، ذػوٍ َث ّ كْث ٍكبؼلا قهبف ّ ىبْفهك یكالؼزٍا

، كطٌه ، دبیٙبیه ، دبیثكا لهبّ(

اه

ىبهى یبُ ًِاك

) ذٍبیٍ ّ قلافا نلػ ، دبیِلا ، ّتٛ ، دبیؼیجٛ

یلٌوًْاك ىاٌْػ َث یگلبٍ ٍلغیُ ّيٍ هك ّ ذفْهآ

ّا

. لیكوگ هِْْه ، لًاك یه اه كْف وٖػ مْلػ َوُ َک

. ذٍا ٍكْث غیْر تُنه ّ ملاٍا يیئآ ّویپ

یّ مبً َث اه بٌیٍ يثا ةبزک 242 كالؼر ، َفَلف ىبفّهْه

ىا لٌرهبجػ ّا تزک يیور

َفَلف"

ّ

" ىًْبملا"

،

فّوؼه

" بِیجٌزلا

ّ داهبّلإا"

اٌیط يتا َفظلف

. لًا ٍكوک ءبٖؽا

،"

ءبفْلا"

." خیلوْه

یًاِج زیثأت

گهيث لٌوًْاك يیا َفلّ یث ُلار ّ یوکف ؽْجً

هك ىبٍ ـیهبر یجزکه دهْٕ َث اه ّا َفَلف ، ىبولَه

ِمً ، ىّه ىآ ىبِع ةوغ ّ قوّ هك ذػوٍ َث ّ كهّآ

هك بٌیٍ يثا یبُ َْیلًا هبْزًا وث ٍّلاػ

. كوک یٌیوفآ


141

، یوغُ نّْ ىول هك ّا یولػ هبصآ ، قوّ

ىبِع

یبُهْْک ىا یفوث هك یكلایه نُكىاّك ىول بث كثبطه

مْفً

ّ

يیا

. لّ َوعور يیرلا ىبثى َث بیًبپٍا لًٌبه ییبپّها

" ًبٌیْکآ ًبهْر"

. ذٍا ٍكْث كِْْه لاهبک

ىبهى ىا ، ةوغ ىبِع هك یّ یوکف

" ویجک دوجلآ"

یّ كبزٍا

ةبزک هك اه بٌیٍ يثا مبً بُهبث

، بپّها یؾیَه وکفزه

ػوّ َث ّ ٍكهّآ De Ente et Essentia ىاٌْػ ذؾر كْف

ِیْف هبزًّْ هك ،


. ذٍا َزفاكوپ ّا لمً بی ّ بُ ٍبگلیك

) ىَْلیگ(

" ىَْلیژ يیرا"

يیزٍْگا َفَلف یثوػ ّ یًبًْی غثبٌه"

هك هلمًاوگ

فَْلیف يیا هبکفا مْفً ىْهاویپ ،

هَْفوپ

ىاٌْػ ذؾر

" بٌیٍ يثا

. ذٍا َزفگ يقٍ لیٖفر َث ، يیهى ةوغه

اٌیط يتا ةتکه یاُ یگژیّ

بٌِر ، بٌیٍ يثا یبُ َْیلًا ّ یوکف كبؼثا َوُ یٍهوث

، یفَلف یبُ ٌَیهى هك لٖفه یبُ َلبٍه يیّلر بث


142

وگیك ّ یکّيپ ، دبیٙبیه ، یؼیجٛ مْلػ ، یٍبًٌْاّه

، وٖزقه هبزًّْ يیا هك . ذٍا وینپ ىبکها یًبًَا مْلػ

بٌیٍ يثا یفَلف تزکه نِه یبُ یگژیّ ىبیث َث بٌِر

ّ

" یٍبٌّ ٌفً"

،

" یٍبٌّ كْعّ"

ْٖٓف هك

: نیىاكوپ یه " یٍبٌّ ذفوؼه"

یطاٌػ زْجّ

، ىبولَه نیکؽ يیا یفَلف ّ یوکف مبظً یبٌجه وث

یّلغر ّ ىكْث ٗبّیف ًبٍا وث ، نلبػ ٌِیوفآ

نئبل َک كْعْلا تعاّ ىا

. ذٍا كؽ

) Emanation(

هكبٕ لّا لمػ مبً َث یلبؼزه ذمیمؽ کی ، ذٍا دانلبث

كْعّ ىا(

." لؽاْلا لاإ ٌَػ هلٖیلا لؽاْلا"

: اویى . كّْ یه

.) ككوگ یه هكبٕ كْعّ کی بٌِر ، ٜیَث بملطه ّ لؽاّ

كْعْلا تعاّ ىا َک ذٍا یكْعْلا يکوه ، لّا لمػ

ویغلبث تعاّ ، وگیك دهبجػ َث ّ َزفبی ذیلؼف ، دانلبث

.

ذٍا

ٍلّ


143

ظبؾل َث

َث

" مّك لمػ"

" لّا ىبوٍآ َکّوؾه ٌفً"

ىا ذٍا دهبجػ َک كْف یلبػ

یًاك َجٌع َث َعْر ظبؾل َث

یٌؼی وگیك یمئبمؽ ، لّا لمػ ىا

ّ ، كْف ءلجه َث َعْر

َجٌع َث َعْر ظبؾل

" کلافلاا کلف"

ّ ،ذیلؼف

. لًا ٍلهآ لیلپ ، ىبکها ىا ذٍا دهبجػ َک كْف

كمؾر بر وگیك لمػ َث یلمػ

ىا ، هّلٕ ىبیوع يیا

َهاكا ًَبگ ًَ یّبوٍ ًْفً ّ ًَبگُك لْمػ َلَلٍ

. لثبی یه

، کلافا دبکوؽ ّ كْعّ نلبػ لْؾر ، َیوظً يیا ًبٍا وث

یلمػ تلٛ یبزٍاه هك داكْعْه يیا قبیزّا ىا یّبً

. ذٍا ٍكْث ىبًآ سبؼجًا تعْه ّ ٘یف هلٖه َک ذٍا

ٍلیهبً

" لبؼف لمػ"

ّ

" قهبفه لمػ"

َک لمػ يیوُك

ِقث یلغر ّ یوْث ًْفً َٙبفا هلٖه ، كّْ یه


144

َث َعْر ذیلثبل َک ذٍا یٍْفً وث یولػ هْٕ ّ هبکفا

. لًا ٍكوک ىاوؽا اه ىآ

یطاٌػ ضفً

كْف يییجر كیوٛ ىا اه ىبًَا ٌفً كّوغر ، بٌیٍ يثا

دبجصا َث ، کاهكا ّ لمػ كّوغر دبجصا ّ نیمزَه یُبگآ

ىا ٌفً دبجصا ٌَیهى هك بٌیٍ يثا

ىبُوث

. لًبٍه یه

َیجّ ، ًاْؽ ىكوث هبک َث ىّلث كْف َث یُبگآ كیوٛ

لبٍ یبفْزه ّ

یبٌثویى اه

1596

" نْیلًا یه يه"

لبٍ للْزه(

" دهبکك ًَه"

َک ذٍا

) یكلایه

َیوظً

1653

ٍلّ كبی یللالزٍا ٍْیّ . ذٍا ٍكاك هاول " نزَُ يه"

ویصبر

) یكلایه

235

لبٍ لّلْزه(

" يیْٛلفا"

ىا ذمیمؽ هك

ٍكْث لمزؼه ىلث ّ ٌفً يیبجر َث َک ذٍا َزفوینپ

.

ذٍا


145

يیا هك دهبکك َیوظً ّ بٌیٍ يثا ٍبگلیك ىبیه دّبفر

يه"

ّ

" نْیلًا یه يه"

یبُ َلوع

:

َک ذٍا

وث بٌث . لٌزَُ بٌؼه کی یاهاك ، دهبکك َیوظً هك " نزَُ

ىا بمطٌه

" ٌفً كْعّ"

ّ

" ٌفً َث یُبگآ"

. لٌزَیً الع

، يیا

وگیلکی

، ٌَیهى يیا هك بٌیٍ يثا ٍبگلیك یبُ یگژیّ ىا وگیك یکی

ّا

. لّبث یه ىلث وث ٌفً ویصبر َلؤَه َث یّ مبوزُا

دهلل ٍاه ىا لًاْر یه هبویث

کی َک لُك یه ؼیْٙر

ًَْگًبوُ ، لٌک ىبههك اه كْف یًبوَع یهبویث ،ٍكاها

. كّْ

هبویث لًاْر یه ، یهبویث يیملر ّ نُّْر وصا وث َک

، ككوگ بًاْر ّ لٌهّویً یثْلطه ْؾً َث ىبًَا ٌفً وگا

ٔقّ ىلث هك یزؽ ، اه یهبویث بی یزهلاٍ لًاْر یه

اویى

. كهّآ كْعّ َث ، یكبه هايثا ىا ٍكبفزٍا ىّلث یوگیك

دؤًْ یا َفیوّ ّ َیلبػ یكبجه ىآ ىا ، یهكآ ٌفً

.

لٌٌک یه بطػ ٍكبه َث اه َهّْمه هْٕ َک ذٍا َزفوگ


146

یطاٌػ تفزؼه

ٍكبه هْٚؽ لٌهىبیً ، یَّؽ کاهكا ، بٌیٍ يثا ٍبگلیك ىا

َللبػ ٍّْل هك ، ِیْف ذّیلک هك ٍكوغه هْٕ ّ ذٍا

َچوگ ، لّیقر كیوٛ ىا کاهكا بها

. لًّْ یه کاهكا

دبملؼر ىّلث یلّ ، ذَیً یٌیػ ٍكبه هْٚؽ لٌهىبیً

. لثبی یوً كمؾر یكبه

یعهبف کاهكا

َک ًَْگًبوُ َک كْث ىآ وث بٌیٍ يثا

کاهكا ، ككوگ یه مبغًا یوُبظ ًَبگغٌپ ًاْؽ ٍْٜر

، لیم ػوّ َث ًَبگغٌپ یٌٛبث یاْل كیوٛ ىا يیً یٌٛبث

یوُبظ ًاْؽ َوُ ٍبگیبع َک ،

اه ٍلّ کاهكا هْٕ َک ، ٍهّْٖه ٍْل بی

: لثبی یه كمؾر

کزتؼه ضح

. ذٍا

لایذ ٍْل

.

لٌک یه یهالِگً


147

َث ، ىبًَا

ٌفً بث ًبیل هك َک

، َلّیرته ٍْل

، ٍّْل يیا هبک . كّْ یه َزفبٌّ ٍوّکفه ٍّْل ىاٌْػ

ىا بًِآ لیٖفر بی ّ وگیلکی بث ٍلّ کاهكا هْٕ تیکور

ىبیػا هك اه ًَْؾه ویغ نیُبفه َک ،

. ذٍا وگیلوُ

نُّ ٍْل

کاهكا ، دوفً ّ قبیزّا ،هوٙ ، غفً لًٌبه ، یّكبه

. لٌک

. لیبوً یه

یه عفؽ اه یًبؼه َک ، َظفاح ٍْل

ْروپ هك ، یهكآ ٍّْملبث لمػ َک ذٍا لمزؼه بٌیٍ يثا

ّ ُهّوپ ، نیكاك ػوّ لاجل َک

یگكبهآ ىا ٌپ اه ذفوؼه ، لبؼف لمػ

" لبّؼف لمػ"




ذیالُ

. لثبی یه لهبکر

اه ىبًَا لمػ یّ . لٌک یه َٙبفا ّا َث ، یًبًَا لمػ

یلبث ٍهاْوُ َک لًاك یه لمزَه ّ كّوغه یوُْع ، يیً

.

لًبه

لُاْف


148

ىا ، یّلک وها ، ییْطٍها یئبّْه تزکه ٍبگلیك ىا

یه لیوغر ، یَّؽ دبکاهكا بث ٍلّ لٕبؽ دبیئيع

ىا بویمزَه ، یّلک َک ذٍا لمزؼه بٌیٍ يثا بها

. كّْ

، یّلک اویى . كّْ یه َٙبفا ىبًَا ٌفً َث ، لبؼف لمػ

ذٍا یا ٌَیئآ لًٌبه

. كهالً هاول َیئيع َیَّؽ هْٕ هك

، بٌیٍ يثا ٍبگلیك ىا ىبًَا ٌفً

َث ٌَیئآ ىآ هك ، لبؼف لمػ یٍْ ىا َلْمؼه هْٕ َک

. ككوگ یه ٌکؼٌه یلاْزه دهْٕ

*****


149

ذوکؽ"

یفسلف نهه تجبکه

) مود ثوسق(

یزرّزِط

ةتکه ّ

قازػا َفظلف

ّ ذٍا یًبْفا هًْ یبٌؼه َث

" قاوّا"

َث مبوزُا هبٌک هك َک ذٍا یفَلف یجزکه ،

َولک

" قاوّا

كیوٛ ىا َک یلّم ٛبجٌزٍا ٍْیّ وث ، یلمػ للالزٍا

ىا ِیث ، كّْ یه لٕبؽ كِّْ ّ فْک ّ يٛبث یبفٕ

ىا لجل

427

. لٌک یه لیکبر وگیك يیچ وُ

لبٍ هك َک یًبًْی گهيث نیکؽ ،

" ىْٛلافا"

، كلایه ىا لجل 347 لبٍ هك ّ كْْگ ىبِع َث ٍلیك كلایه

هْکنه یفَلف

تزکه َک ذٍا یزیٖقّ ، ذفه بیًك ىا

لًٌبه كْف ىبیٌیْیپ یبُ َْیلًا ّ كاك ىبهبٍ اه

ّ كْوً يیّلر ّ ویَفر اه ٍویغ ّ

" سهْغبضیف"

ّ " ٌهوُ"


150

لًٌبه ىبیًْٛلافا ًْ ٍْٜر ، ىْٛلافا ىا ٌپ ، تزکه يیا

ٍْٜر ّ لّ یویگیپ ىبًآ ىاّویپ ّ ًْیهْفوف ّ يیْٛلفا

. لیكوگ وْزٌه یوٖه ىٌْلاّم لًٌبه یًبویکؽ

یه ٍكبفزٍا يیٌچ قاوّا ذوکؽ ىاوَّفه ىبٌقٍ

ىا

یبُ َْیلًا ّ هبکفا هك ، ٍلّكبی یوکف ٍْیّ َک كّْ

، ىّلیوف ، سوهْیک لًٌبه ، ىبزٍبث ىاویا یبوکؽ

ّ َزّاك كْعّ وِوگهيث ّ لیْوع ، تٍبهبع ، ّوَقیک

ّ یهبطَث لیيیْثا لًٌبه یًبفهبػ كیوٛ ىا الؼث

. ذٍا ٍلّ لبجًك یًبلوف يَؾلاْثا

اه یوکف یبیْپ ىبیوع ّك يیا ، یكهّوٍِ يیللا

ةبِّ

َوْچوٍ ىبزٍبث ىاویا ّ نیلل ىبًْی ىالٌوْیلًا ىا َک

بث یفَلف مبظً کی ّ كاك لًْیپ نُ َث ، ذفوگ یه

ـیّ"

هك َک

هك ّا

. كوک یهانگ ىبیٌث ، ٓبف ییبُ یگژثّ

یزرَّزِط

تیصرػ

َث فّوؼه ، یكهّوٍِ ییؾی يیللا

" كهَّوٍُِ"

هك

یوغُ

549

لبٍ هك

ةبِّ

" قاوّلاا

. لّ لّلْزه ذّاك هاول یًٌْک ىبغًى یلاْؽ


151

ّ ذفاكوپ لیٖؾر َث َغاوه وِّ هك یًاْع ىاْفٌػ

ىبِفٕا وِّ َث ذوکؽ یلبػ ٍهّك ُىْهآ یاوث ٌپٍ

لیٖؾر َث ، یهبل يیللا ویِظ وٚؾه هك ّ كوک وفٍ

اوف اه بٌیٍ يثا یفَلف تزکه ّ ذّبوگ ذّوُ َفَلف

یبُ َْیلًا ّ هبکفا بث ییبٌّآ هْظٌه َث ٍبگًآ

. ذفوگ

هك یًلاْٛ یروفبَه َث ، كْف ىبهى ىبیفْٕ ّ ىبفهبػ

ػلإ"

َیهٍْ هك

. لیىهّ دهكبجه ، مبّ ّ یلْٛبًآ ّ ىاویا يیهىوٍ

لًىوف

" وُبظ کله"

" تلؽ"

، یرّله ىا ٌپ

دْػك َث بٌث ، یكهّوٍِ

وِّ هك یّ هبثهك َث ،

. ذفوگ

" یثّْیا يیللا

هاول یّ ذیبٌػ كهْه ّ ذفبزّ

ىآ ىبیزفه وث ، ىاْع نیکؽ يیا یبُ َْیلًا ىا یفوث

بر لٌزٍاْف وُبظ کله ىا ىبًآ

. لهآ ىاوگ ىبهبٍ

ّوثّه یّ ذفلبقه بث یلّ ، لًبٍوث لزل َث اه یكهّوٍِ

يیللا ػلإ َث یا َهبً لبٍها بث ، يیا وث بٌث

ػلإ

. لًلّ

. لٌزّانگ ىبیه هك یّ بث اه كْف ذیبکّ ، یثّْیا

ىبیزفه َزٍاْف بر كهاك هْزٍك كْف لًىوف َث يیً يیللا

.

كّْ هبٌکوث كْف َکٌیا بی ّ لّْپث لوػ َهبع اه َمطٌه


152

ّ لٌکفا ىالًى َث اه یكهّوٍِ ، وُبظ کله ، ىبٌَیلث

كّلؽ ّيٍ هك یوغُ 587 لبٍ هك ، هّْوپ لٌوًْاك يیا

، یّ ٍبرْک یگلًى نغویلػ ،

. لیٍه لزل َث ىالًى هك یگلبٍ

38

یكهّوٍِ یوکف تزکه

هك گهيث یولػ يکاوه ّ یفَلف لفبؾه هك یفوگّ ویصبر

ٍبغٌپ كّلؽ هك ىاهبگً ـیهبر

تزک ىا یفوث

، قاوّلاا خوکؽ

. ذّانگ یبع وث َمطٌه

. لًا ٍلًبٍه ذجص َث یّ ىا َلبٍه ّ ةبزک

:

ىا لٌرهبجػ

یكهّوٍِ هِْْه

كبمزػا

، دبهبمه ، هٌْلا لکبیُ ، دبؽهبطه ،دبؾیْلر

لمػ ، ةْلملا ىبزَث ، َهبً ْروپ ، دبؾوللا ، ءبوکؾلا

، ؽوویٍ ویفٕ ، خیثوغلا خثوغلا ، لیئوجع وپ ىاّآ ، ؿوٍ

. ذفبٌّ ىاكيی ّ ىاهْه ذغل

یزرّزِط ةتکه یاُ یگژیّ

تزکه ىهبث یبُ یگژیّ ىا یفوث ، وٖزقه هبزًّْ يیا هك

كْعّ یبُ ٌَیهى هك اه ىبولَه نیکؽ يیا یلاوّا


153

وظً ىا ،یٍبٌّ ٌفً ّ یٍبٌّ ذؼیجٛ ، یٍبٌّ

: نیًاهنگ یه بوّ

یطاٌػ زْجّ

، كْعّ َلَلٍ ًأه هك ، یكهّوٍِ تزکه ٍبگلیك ىا

كلطه مّْیل ّ دانلبث ّیٌغ َک كهاك هاول

" هاًْلأا هًْ"

َوْچوٍ یّ ىا ، یهْٚؽ ّ هِْظ ّ كْعّ وُ ّ ذٍا

لّا وُبل

هًْ ، هاًْلاا هًْ ىا ٘ئبف يیزَقً

. كویگ یه

نیظػ هًْ ّ ةولأ هًْ ّ ذٍا ٜیَث یزمیمؽ َک ، ذٍا

" يوِث"

مبً َث ،ىبزٍبث ىاویا ىبویکؽ ػلاطٕا هك ّ

هاًْلااهًْ ٍْکّ ّ للاع ، لّا وُبل هًْ

. كّْ یه ٍلیهبً

، يیً هاًْلاا هًْ ّ ، لٌک یه ٍلُبْه بروّبجه اه

يیا ظبؾل َث

. لیبوً یه عبؼّ قاوّا یّ وث بویمزَه

، مّك وُبل هًْ ، قاوّا ّ ٍلُبْه ّ يیثبویف

ذجًَ

هك وُبل هاًْا وگیك ، هْکنه تًَ هاوکر ىا . لثبی یه كمؾر

بًِآ يیث َک یْؾً َث ، لٌیآ یه كْعّ َث وگیلکی لْٛ


154

وث قاوّا ذّلػ ، یلبػ وُبل هًْ وُ ّ كهاك كْعّ ذّیلػ

هك ، یلْٛ تراوه َلَلٍ يیا

لْٕا ّ دبِّها َک ذٍا ةّومه

. ذٍا لفبٍ وُبل هًْ

ىبگزّوف مبظً ذمیمؽ

. لٌزَُ نلبػ

ّ ذجضه تطل ّك ، وُبل هاًْا يیا یلْٛ تراوه َلَلٍ

. لٌٌک یه كبغیا كْعّ هك یفٌه

، ءبٌغزٍا ، ءلایزٍا لًٌبه یهْها لهبّ ، ىآ ذجضه تطل

ىا یلیلع تراوه َلَلٍ َک ذٍا للامزٍا ّ كِّْ

وگیلکی ٗوػ

هك َک كهّآ یه كْعّ َث اه ىبگزّوف بی هاًْا

ةَْؾه یوگیك كْعّ ذّلػ ىبًآ ىا کیچیُ ّ لٌزَُ

ٍلیهبً یٙوػ دبمجٛ ،تراوه َلَلٍ يیا

. كّْ یوً

. كّْ یه

لًٌبه ، یكهّوٍِ یفَلف مبظً هك هْکنه ىبگزّوف

ٍلیهبً

" لیئوجع"

بی " ًلملا ػّه"

َک ىبًَا عًْ َزّوف

لٌزَُ نلبػ ىبیاّوًبهوف ّ ىبِع هْها ىاوّثله ، كّْ یه


155

لُضُه"

ّ

" عاًْا ةبثها"

ٍبگیبع هك

" هًْ نیًبلا"

ىاٌْػ َث ّ

هك ىبگزّوف یبُ مبً َث ّ لًكوگ یه یفوؼه " یًْٛلافا

،

" هْیوِّ"

ٍلًاْف

،

" كاكوف"

" ذِْجیكها"

ّ

لًٌبه ىبزٍبث ىاویا ذوکؽ

" نه هالٌفٍا"

،

" كاكوها"

. لًّْ یه

، وُبل

هاًْا یلْٛ تراوه َلَلٍ هك یفٌه تطل بها

َث اه ذثاْص کلف ، هًْ ةنع ّ ءبکّرا ، ذّجؾه ، ىبیً لهبّ

ىبگهبزٍ ّ ٔقْه تکاْک لهبّ َک كهّآ یه كْعّ

یه یٌیؼه دبصبؼزًا ّ دبًبٙبیف یاهاك َک لٌزَُ یزثبص

دؤًْ هاًْلاا هًْ ىا َک ذثاْص کلف داوک كّلؼر

. لّبث

ذوَل لًاْزث َک ذٍا یزجًَ ىبوُ َث ، لًا َزفوگ

َث ، ذٍا ٍلّ یفزقه بًِآ ىْوک هك َک اه

" كْعّلا"

. لیبوً لیلجر یًبوٍآ فیطل ٍكبه

عاًْا بی یٙوػ هاًْا تراوه َلَلٍ ، وگیك ییٍْ ىا

كْعّ

َث

اه

َکئلاه

ّ

هاًْا

ىا

یوگیك َمجٛ ، َیهًْ


156

عاًْا وث ، بُهًْ ىآ َطٍاّ َث عاًْا ةبثها َک ،كهّآ یه

ىا َلَلٍ يیا

. لٌٌک

یه ییاّوًبهوف كْف َػْوغهویى

لٌزَُ یًبًَا ّ یکلف ًْفً ، یغًبیه ّ لیلع هاًْا

، ىبزٍبث ىاویا ذوکؽ ػلاطٕا هك ّ

کّوؾه ، لجِپٍا هاًْا

. كّْ یه ٍلیهبً

" َیوّثلولا هاًْا"

َک

" لجِپٍا هاًْا"

. لٌزَُ یًبًَا ًْفً يکاوه ّ یًبوٍآ کلافا

ىا لکْزه ، نلبػ عْوغه َک ذٍا ىآ وث یكهّوٍِ

ةبزک هك یّ

. ذٍا ذولظ ّ هًْ یبیًك هايُ ٍلغیُ

. كىاكوپ یه هْکنه نلاْػ ؼیوْر َث ، ةْلملا ىبزَث

یطاٌػ تیؼیثط

ىا لکْزه اه نَع ، ىبیئبّْه فلاف وث یكهّوٍِ

وث اه مبَعا دبویَمر َکلث ،لًاك یوً ٍكبه ّ دهْٕ

يیا ًبٍا وث . لٌک یه ىبیث بًِآ یوینپ هًْ دبعهك یبٌجه

ّ ٍكبٍ

:

یٌؼی ، نَل ّك وث یؼیجٛ مبَعا

، ٍبگلیك


157

ٍَ َث ، يیً ٍكبٍ مبَعا . لًّْ یه نیَمر ، تّکوه

: لًّْ یه نیَمر لیم ػوّ َث َزٍك

. لٌزَُ هًْ مْفً غًبه َک بًِآ

. لٌزَُ هًْ مْفً لثبل َک بًِآ

ًبٍا وث هًْ مْفً لثبل َک بًِآ

:

: يعبؽ مبَعا

: فیطل مبَعا

لٖزمه مبَعا

. لٌزَُ

فلزقه دبعهك

، مّك َلْمه َث ةآ وٌٖػ ّ ، لّا َلْمه َث ، کبف وٌٖػ

مبَعا دبعهك

. كهاك كلؼر مٍْ َلْمه َث اُْ وٌٖػ ّ

. كهاك یگزَث ىآ هك تلبغ وٌٖػ َث ، يیً تکوه

دلاّْؾر عْلّ ذّلػ اه هًْ تراوه َلَلٍ ، یكهّوٍِ

ّ ، لًهاك هاول ًْفً وها ذؾر ،بًِبوٍآ

ویى ، لْمػ ّ ، لٌزَُ لْمػ َطلٍ




. لًاك یه ىبِع

ذؾر ، ًْفً

وها ذؾر ، يیً یلک لمػ ّ ، لًهاك هاول یّلک لمػ ىبهوف

.

لّبث یه هاًْلاا هًْ َطلٍ ّ


158

كْعّ َث دبًاْیؽ ّ ىبُبیگ ، وٕبٌػ تیکور هك َیفٖر بث

یاْل يیا

. لٌزَُ هًْ لهاْػ ، بًِآ یاْل

. لٌیآ یه

كْعّ

هك ّ ، ىبُبیگ ىا وزْیث

دبًاْیؽ هك ، یًاهًْ

. ذٍا وگیك داكْعْه ىا ِیث ،ىبًَا

یطاٌػ ضفً

ىا یوَلٛ ، ىبًَا نَع ، یكهّوٍِ تزکه ٍبگلیك ىا

. ذٍا بًِبًَا َوُ وث نکبؽ َک ذٍا یلجِپٍا هاًْا

ًاْؽ یاهاك ، یًاْیؽ ّ یُبیگ یاْل وث ٍّلاػ ، ىبًَا

ًَبگغٌپ

ًاْؽ دبػلاٛا يکوه َک ،

: لّبث یه لیم ػوّ َث یٌٛبث

کزتؼه ّضح

. لّبث یه ََهلا ّ َّهبّ ،َمئام ، َؼهبٍ ، ٍوٕبث

. ذٍا کوزْه ٌؽ یبُكهّبزٍك ىيقه َک ،

طهبف َک ذٍا یٍَْؾه هْها وث نکبؽ َک ،

لایذ

نُّ

.

لٌّبث یه یعهبف ًاْؽ َطیؽ ىا


159

َکهله هْٕ ٍلٌٌک لیٖفر ّ ٍلٌٌک تیکور َک ،

. ذٍا نُّ ًَايف َک ،

يیا هنگُه ىا ، ذٍا یًبؽّه نلبػ

َلّیرته

. ذٍا

َظفاح



ىا َک ىبًَا ٌفً

یّبپّوف ىا ٌپ ّ كویگ یه كلؼر ىلث َث ، یٌٛبث یاْل

ىبث ، كْف یلٕا يّٛ َث ، ىلث یًبوَع وٕبٌػ ًَىاْه

ىلیٍه یاوث لیبث ٌفً َک یا َعهك يیور لابث . ككوگ یه

دبیلک هْٕ َک ذٍا

" یٍلل ٌفً"

، لٌک ُلار ىآ َث

. لٌک یه ذفبیهك بروّبجه اه

یه ، لٌزَُ َلؽوه يیا هك َک یِلا گهيث ءبیلّا

ًْفً

. لٌٌک ییاّوًبهوف ّ لٌّبث هانگ ویصبر وٕبٌػ نلبػ وث لًٌاْر

یزرّزِط ةتکه ىازظفه

َْیلًا ّ هبکفا ، ىبولَه نیکؽ يیا ذّنگهك ىا ٌپ

ّ لیكوگ وْزٌه ىآ هاْغوُ یبُهْْک ّ ىاویا هك ّا یبُ

ذّوُ

ّا ىبٌقٍ ویَفر ّ ػوّ َث وگیك یًاوکفزه


160

لٌرهبجػ یكهّوٍِ یبِثبزک ىاوَّفه يیوزوِه . لٌزّبوگ

" یىاویّ يیللا تطل"

نُك ىول هك

ّ

" یيیوجر كّكّ"

" یهّىوِّ يیللا ٌوّ"

:

ىا

ّ ، یوغُ نزفُ ىول هك

نُكىبی ىول هك یىاویّ اهلٕ لاه يیٌچوُ

یكهّوٍِ

:

" قاوّلاا خوکؽ"

ىا لٌرهبجػ هْکنه تزکه ىاوَفه

وگیك

. یوغُ

ةبزک وث یویَفر ، یوغُ

. ذٍا َزّبگً

لجػ ّ یّلؽ َهلاػ ، یًاّك يیللا للاع ، ًَْوک يثا

*****

. یغیُلا قاىولا


161

ملاسا رد یفسلف و یرکف نهه تجبکه

) مىس ثوسق(

یتزػ يتا یًافزػ ةتکه

، ػلاطٕا هك ّ ذٍا ذفبٌّ یبٌؼه َث ، ذغل هك ىبفوػ

ّ ٌفً تینِر كیوٛ ىا َک ، لًّالف یكِّْ ذفوؼه َث

ىبفوػ . كّْ یه قلاٛا ، ككوگ یه لٕبؽ يٛبث یبفٕ

ىبفوػ

. لًا َزًَاك یلوػ ّ یوظً

لؼث ّك یاهاك اه

یبُ ذفبیهك ىا یا َهْظٌه ىا ذٍا دهبجػ ،یوظً

لعاّ كاوفا ٍْٜر َک ، كِّْ ّ فْک كیوٛ ىا یٌٛبث

هبک َث لهبّ ، یلوػ ىبفوػ

. ككوگ یه َئاها ٜیاوّ

بث ٍىهبجه یبزٍاه هك مىلا یبُ

لوؼلاهْزٍك يزَث

ٍْٜر َک كّْ یه یٌْؼه دبهبمه َث ىلیٍه ّ ،ٌفً

.

ككوگ یه ىبیث ، ذمیوٛ كبزٍا


162

ىا یُبگآ لیلك َث َک ذٍا یزیٖقّ ، یثوػ يثا

، یهلاٍا فهبؼه ّ یفَلف تربکه ّ یًبفوػ ةهبْه

نلبػ َث ّ یؽاوٛ اه یوظً ىبفوػ مبظً کی ذًَاْر

اه

" وجکا ـیّ"

تمل ، ٌَیهى يیا

هك ّ لیبوً َئاها ملاٍا

. لُك ٓبٖزفا كْف َث

یتزػ يتا تیصرػ

وِّ هك یوغُ 563 لبٍ للْزه ، یثوػ يثا يیللا یؾه

ّ ، بیًبپٍا قوّ ةٌْع هك غلاّ ،

دله َث ، كْهك وِّ هك یوغُ

يکاوه ىا َک

) Seville(

" َّیلیجّا"

) Murcia(

" َیٍوه"

638

َث ، ذفه یه هبوّ َث ٌللًا هك ىاهّك ىآ

ًّهك ىا ، ىاهّك يیا هك

ّ

" یلیجّا كؾلالجػ"

ٍوِث " یول فلف يثا فٍْی"

ّ

لبٍ یبفْزه

وِّ هك لبٍ یٍ

ّنِه یولػ

. ذفاكوپ مْلػ يزفْهآ

" ىْلهى يثا"

ىْچ یلیربٍا

لًٌبه یًالّوه ییبوٌُاه

بیًبپٍا كٛبٌه ویبٍ هك وفٍ ّ ویٍ َث ٍبگًآ

. لیكوگ لٌه


163

" َجٛول"

ّ هالیك ،

وِّ هك يیٌچوُ

یّ

" لّه يثا"

َٚیوف ءاكا هْظٌه َث ّا ٌپٍ

. ذفاكوپ بمیوفآ لبوّ ّ

كْف ىبهى فّوؼه فَْلیف بث

. ذٍا َزّاك ییبٌّآ

یاوث ّ كوک ذکوؽ َکه ًلمه وِّ یٍْ َث ، ظؽ

َث يیٌچوُ یّ

. ذّاك ذهبلا وِّ ىآ هك یرله

بث مبغًا وٍ ّ كوک دوفبَه قاوػ ّ وٖه یبُهْْک

وِّ هك ، تلؽ وِّ ّ ویغٕ

یبیٍآ كٛبٌه ىا هالیك

یلبث بغًآ هك ، ووػ وفآ بر ّ لٌکفا ذهبلا لؽه ،كْهك

. لًبه

ٍلًبه بع َث یهبیَث یبُ َلبٍه ّ بِثبزک ، یثوػ يثا ىا

اه َلبٍه ّ ةبزک ذَیّك ىا ِیث ، ىبَیًْ ٍوکنر . ذٍا

لٌرهبجػ ّا یبُهبزًّْ يیوزوِه

ّ بِثبزک وگیك

لّيٌر ، ةوغه ءبمٌػ

. " نَکؾلا ْٖٓف"

:

. لًا ٍكاك ذجًَ یّ َث

ّ

" َّیّکه دبؽْزف"

:

ىا لٌرهبجػ یّ فّوؼه یبُ َلبٍه

ةبزک ،َیٍلملا خلبٍولا ، کلافلأا دبکوؽ یف کلاهلأا

ىا


164

،َیٍلملا هاوٍلاا لُبْه ، قاّْلأا ىبوعور ، لئبمؼلا

. ىآ ویغ ّ حْلقلا خلبٍه ، مْظٌولا لمؼلا

یتزػ يتا سئامػ ّ یًافزػ یاُ َؼیسًا

وث هك اه فهبؼه ىا ییبیهك ، هالهبً فهبػ يیا كیوػ هبکفا

يیا هك بًِآ َوُ ىبیث َک ذٍا یؼیجٛ ّ كویگ یه

بر كوک نیُاْف ُلار بغٌیا هك . لغٌگ یوً وٖزقه هبزًّْ

يثا یًبفوػ سبؾثا ّ یوکف كبؼثا يیوزوِه ىا یا ٍلیکچ

،

" ذّیُْلا ذمیمؽ"

بوّ وظً ىا اه

،

" كْعّ دلؽّ"

" یٍبٌّكبؼه"

ّ

ٌَیهى هك یثوػ

" لهبک

ىبًَا"

. نیًاهنگث

زْجّ تسحّ

ىالٌوْیلًا ىا یًْگبًْگ ویٍبفر َک كّْ یه هّآ كبی

ىبیث

" كْعّ دلؽّ"

ػلاطٕا یاوث ، فلزقه یوکف تربکه


165

ذؼیجٛ ىا ، فیهبؼر يیا ىا عًْ يیور یٛاوفا

. ذٍا ٍلّ

َث اه كْعّ دلؽّ َک ذٍا ٍلّ لمً یًالؾله ّ ىبیاوگ

ّ الف بث یّبَه اه نلبػ ّ َزًَاك " ییالف َوُ"

، وگیك یفوث

یبٌؼه

. لًا ٍكْوً كالولل ىبِع بث یّبَه اه الف

یفوؼه ىآ ػّه َليٌه َث اه الف ّ ، ىلث َليٌه َث اه ىبِع

: َک لًا ٍكوک ٍلٌَث يقٍ يیا َث وگیك یٚؼث . لًا ٍكوک

یوً الع ّا ىا الف لؼف ّ ، ذٍا لًّالف لؼف ، ىبِع

ىآ ىا یالع ،لیّهْف عبؼّ َک ًَْگًبوُ

، لّبث

ّ وِظه ىاٌْػ َث اه نلبػ ، وگیك یُّوگ بّها

. ذَیً

ىبیث َث کٌیا . لًا َزًَاك هبگكهّوپ دبفٕ ّ ءبوٍا یّلغر

: نیىاكوپ یه كْعّ دلؽّ ٌَیهى هك یثوػ يثا ٍبگلیك

ّلظ يع ، یعهبف نلبػ ، یثوػ يثا َیوظً یبٌجه وث

، كؽ ذمیمؽ هك يیچ

َوُ

كْف ٍبگلیك یثوػ يثا

كلف يه ىبؾجٍ"

:

اه ءبیّا َکًآ ذٍا ٍّيٌه

:

. ذَیً ، یلبؼزمؽ یكْعّ

. ككوگ یه کلِزَه ّ قوغزَه

لٌک یه َٕلاف دهبجػ يیا هك اه

یٌؼی(

." بٌِیػ ُْ ّ ءبیّلأا


166

، يیٌچوُ یّ

.) ذٍا بًِآ يیػ ّا َک یلبؽ هك ، لیوفآ

: ذٍا ٍكهّآ هك نظً َث لیم ذیث هك اه هْکنه َیوظً

ََفً يف ءبیّلأا كلبف بی

غهبع َملقر بول ذًأ

َچًآ ٍلًویگ وث هك ْر ، كْف هك ءبیّا ٍلٌٌیوفآ یا : یٌؼی

. یزَُ یٌیوفآ یه

َث ، یرام دلؽّ يیا يیػ هك ّ لؽاّ یوها ، ذمیمؽ

" كؽ"

یلیٖفر ذفٕ ّك ىاوؽا ّ فلزقه ذّیضیؽ ّك ظبؾل

كلطه كْعّ . كهاك

كْعّ ىآ هك یگًبگّك یػًْ ، " كلف"

تًَ ّ دبفبٙا ىا ٍّيٌه ّ ٜیَث یزمیمؽ ، كْف دام هك

ّ وّضکزه نلبػ ىاٌْػ َث به َچًآ

. ذٍا یًبکه ّ یًبهى

ّ ءبوٍا ٍبگیّلغر ّ وِظه ، نیٍبٌّ یه الله یٍْبه

.

لّبث یه یِلا دبفٕ

ّ


167

ىا ، ٌَیهى يیا هك كْف ٍبگلیك يییجر یاوث یثوػ يثا

ّ كویگ یه ٍوِث بُ ٍهبؼزٍا ّ بِلبضه ّ داهبّا ّ دبیبٌک

لؽاّ ئّ یّلغر لًٌبه دوضک هك دلؽّ یّلغر : لیْگ یه

ذّیلثبل َث بٌث یا ٌَیئآ وُ َک ذٍا كلؼزه یبُ ٌَیئآ هك

یه ٌکؼٌه اه وها ىآ دهْٕ ، كْف ذؼیجٛ یبٚزلا ّ

َث ىآ طاْها َک ذٍا ىبّّوف ییبیهك لًٌبه بی ؛ كىبٍ

لًّْ یه هالیلپ

ىآ ؼطٍ وث ، َزٍْیپ ّ ةّبٌزه دهْٕ

. لًكوگ یه ْؾه ٍهبثّك ّ

، دكبِّ نلبػ ّ ذٍا یمیمؽ كْعّ ، لؽاّ ذمیمؽ ىآ

وظٌه ىا

. ذٍا یكْعّ للامزٍا للبف َک ذٍا ىآ ؼجّ

فبْکًا ىبیوع کی ّ ذیؼلاّ کی بٌِر ، یزَُ ذمیمؽ

یگًبگّك ، یزفوؼه ٍبگلیك ىا بها . كهاك كْعّ یًالؽّ دام

یثوػ يثا

. كّْ یه

َظؽلاه لّ ٍهبّا ىآ َث َک

ىا لجل ، دكبِّ نلبػ وُبظه

:

َک ذٍا لمزؼه

كئبمؽ يیا ّا . لًا ٍكْث ذثبص ، یثْثه غمٕ هك ، ىبّكْعّ

.

لهبً یه " َزثبص ىبیػا"

اه لْمؼه


168

تّیُْلا تمیمح

كْعّ ، كْف دام هك یلبؼزمؽ ، یثوػ يثا ٍبگلیك ىا

ذفبٌّ یاهّ هك ّ ذٍا یلیٖفر ویغ ّ ٜیَث ، كلطه

، ِیثْثه نلػ هك ، لًّالف بها . كهاك هاول ىبًَا

، يیا وث بٌث

فیْٕر ّ

. لّبث یه ِزٍوپ ّ كْػ ، مبویا كّلؼزه

، لٌزَُ ّا یْغزَع هك َک یًبگلٌٌک ِزٍوپ َوُ

. لٌزٍوپ یه اه ّا ،ذمیمؽ هك

الئبمػ َللإا يف كئلاقلا لَمَػ

ٍّلمػ به غیوع دلمزػا بًأ ّ

؛ لًا ٍكوک مبقّرا اه یلئبمػ ، الف ٍهبث

هك ىبهكوه

: لیْگ یه ّا

: یٌؼی

لٌه ٍلیمػ ، لًهاك كبمزػا ىبًآ َچًآ َوُ َث ، يه یلّ

.

نزَُ


169

ءبوٍا َوُ یاهاك َک ذٍا " الله"

، فهبػ یؼلاّ كْجؼه

وگیك یبُكْجؼه یاهّ هك ّ لّبث یه َیلبوک دبفٕ ّ

یلبؼزه یمیمؽ كْجؼه کی هْٕ ّ لبکّا َک كهاك هاول

: لیاوٍ یه يیٌچ ٌَیهى يیا هك یثوػ

يثا . لٌزَُ

حهْٕ ّلک لاثبل یجلل هبٕ لمل

ىبجُول ویك ّ ىلايغل یػووف

فئبٛ خجؼک ّ ىبصّلا ذیث ّ

ىآول فؾٖه ّ حاهْر ػاْلأ ّ

ذِّعْر یًّأ ّتؾلا يیلث يیكأ

یًبویا ّ یٌیك ّتؾلبف َجئبکه

ّ ىاُْآ ٍبگاوچ ؛ ذٍا اوینپ اه یرهْٕ وُ يه لك : یٌؼی

فئبٛ َجؼک ّ بُ ذث یاوث یا ًَبف ؛ذٍا ىبجُاه

ویك

يیئآ َث يه

ٌپ

. ذٍا ىآول ةبزک ّ داهْر دبؾفٕ ؛ذٍا

. مهاك ىبویا كهّآ یّه ُهاُْاه َک بعوُ َث ذّجؾه

.

ذٍا يه ىبویا ّ يیك ،ذّجؾه ّ كْػ


170

ّ بُ ذث َک لیْگث لُاْف یوً یثوػ يثا ، بٌئوطه

لًّالف ، لًویگ یه هاول ِزٍوپ كهْه َک یٕبقّا

َکلث ، ذٍا يیبع ىبًآ دكبجػ ّ لٌزَُ یزیگ ٍلٌٌیوفآ

یبُ ٍاه َوُ َک لٌک ٍهبّا َزکً يیا َث لُاْف یه

ویوٙ هك َک یمیمؽ كْجؼه ىآ َث مبغًا وٍ ، ذیكْجػ

هك ّا اویى

. كّْ یه نزف ، لٌک یه یلغر للهبث فهبػ

َک ذٍّا كْػ ّ كهاك هاول هْٕ ّ لبکّا ىآ َوُ یاهّ

. ذٍا ٍلًبْک ذیكْجػ ویَه َث

اه ىاوگ ِزٍوپ َوُ

كْجؼه َث ىلیىهّ كْػ ، یمیمؽ دكبجػ ، ًبٍا يیا وث

قْْؼه ّ یؼلاّ كْجؼه

. ذٍا ؼطٍ يیورلابث هك

لیغه ىآول هك َکًبٌچ ّ كهاك یبع ىبًَا تلل هك یمیمؽ

هك ." ذٍا ور کیكيً ىبًَا َث ىكوگ گه ىا"

:

ذٍا ٍلهآ

ٍكْهوف لًّالف

َک نیًاْف یه يیٌچ يیً یٍلل یضیلؽ

:

ذٍا


171

يلجػ تلل يٌؼَی ّ يئبوٍ لا ّ يٙهأ یٌؼَیلا"

؛ لًویگ وث هك اوه لًٌاْر یوً يه ىبوٍآ ّ يیهى

." يهؤولا

: یٌؼی

. كهاك اوه ِیبغٌگ ، يه يهؤه ٍلٌث تلل یلّ

لهاک ىاظًا

، ذٍا ٍكوک یّلغر كْعّ وُبظه َوُ هك لًّالف َچوگ

، لهبک

ىبًَا كْعّ هك ،لبوک ّ مبور ْؾً َث یلّ

یِلا وِظه يیوزلهبک ، ىبًَا ، يیا وث بٌث . ذٍا یّلغزه

ذٍا نظػا لٍْه ، لهبک ىبًَا غهبع وِظه ّ ذٍا

كؽ دبفٕ ّ ءبوٍا یّلغر . كهاك مبً َّیلوؾه ذمیمؽ َک

، ذٍا لیٖفر ّ كیوفر ْؾً َث ّ وضکزه دهْٕ َث نلبػ هك

غوع ْؾً َث ، ىبًَا هك دبفٕ ّ ءبوٍا يیا یلغر یلّ

ّ

" ویغٕ نلبػ"

"

فیوّ وٖزقه"

اه ىبًَا ، ذِع يیلث

ّ

" كْعّ َقًَ"

بی ّ

. ذٍا لبوعا

ّ

" غهبع یزَُ"


172

كْعّ تراوه ّ كئبمؽ َوُ ٍلًویگ وث هك َک ، لًا ٍلیهبً

اه نلبػ لک ، ىبؾجٍ لًّالف"

لًٌبه نلبػ

. ذٍا

َک ذٍا لمزؼه یثوػ يثا

. لیوفآ كْث ػّه ىّلث ّ یْزَه یؾجّ َک

ّ ٌَیئآ ىآ یلاع يیػ ، مكآ ّ

،ٌَیهى يیا هك یّ

... كْث لاع

ىّلث یا ٌَیئآ

.) نکؾلا ْٖٓف(

" كْث دهْٕ ىآ ػّه

: لیاوٍ یه يیٌچ

ویغٖلا كْعْلا انُ ویجکلا كْعْلا ػّه

ویلملا ویجکلا بًأ يًّإ لبل به ٍلاْل

ویغٕ كْعّ يیوُ ، ] نلبػ یٌؼی[

ویجک كْعّ ىآ ىبع

: ذفگ یوً ّا يگوُ ، كْجً ىآ وگا . ذٍا

] ىبًَا یٌؼی[

.

نزَُ بًاْر ویجک ىآ يه


173

هك ٍژیْث ، كْف تزک هك اه لٌلث يیهبٚه يیا ، یثوػ يثا

ٍكاك ػوّ

" َّیّکه دبؽْزف"

ّ

" نَکؾلا ْٖٓف"

ةبزک ًَبگ ذفُ ّ ذَیث لْٖف ىا کی وُ ّا

ةبزک

. ذٍا

وِظه ىاٌْػ َث ، ءبیجًا ىا یکی َث اه نکؾلا ْٖٓف

لیٖفر َث ّ ٍكاك ٓبٖزفا ، الله ءبوٍا

ىا یوٍا

. ذٍا ٍكوک شؾث بًِآ ىْهاویپ

یطاٌػ زاؼه

دلابؽ ىا لٌرهبجػ ، نٌِّع ّ ذِْث ، یثوػ يثا ٍبگلیك ىا

دلؽّ كمؾر ىا ذٍا دهبجػ ، ذِْث

" ذّیًبًا"

. ىبًَا یًبَفً

كمؾر ىا ذٍا دهبجػ نٌِع ّ ؛ ءبیّا یرام

لبؼزه یالف

ّ كّْ َزفبٌّ كؽ ذمیمؽ یزلّ

. یكوف

َعهك وُ هك یَکوُ ، لٌک یلغر ذمیمؽ َث بًِبًَا وث

ةول مبمه َث

َث َکًبًآ

) نٌِّع هك بی ذِْث هك َچ(

لّبث َک یا

. ككوگ یه ٍبگآ ، كؽ َث ذجًَ كْف لؼث بی

ّ لًهاوثا ىا ، لًا ٍلیٍه كؽ بث یرام دلؽّ كمؾر مبمه


174

، لًا ٍلًبه ةْغؾه یلبؼزمؽ ىا َکًبًآ بها

. ذِْث لُا

. ؿىّك لُا ّ لٌزَُ ءبیمّا

تٍبٌر َث ، ِیْف ٍبگیبع هك َفیبٛ ّكوُ ، لبؽ يیػ هك

. لًّْ یه لٌه ٍوِث ذوؼً ىآ ىا ، كْف ذفوؼه َعهك

: لیاوٍ یه يیٌچ ، ٌَیهى يیا هك یّ

ٍلؽّ لػْلا قكبٕ لاإ كجی نلف

يیبؼی يیػ كؾلا لیػْل به ّ

نًِّبف ءبمْلا هاك اْلفك ىئف

يیبجه نیؼً بِیف

حنل یلػ

لؽاّ وهلأبف للقلا ىبٌع نیؼً

يیبجر يّلغزلا لٌػ بوٌِیث ّ

یلبث ذٍا ٍكاك ُاكبپ ٍلػّ یزٍاه َث َک یَکًآ يع

هك وگا

. كهالً یا ٌَیبؼه لثبل يیػ ، وفیک ٍلػّ

ىا

. ذَیً

یزوؼً ىآ هك َک یرنل ، لًّْ كهاّ دّبمّ ٍبگیبع


175

. ىاكّبع ذِْث ذوؼً

بث ویبغه یلّ ، لٌثبی یه ذٍا

َث بًِآ ىبیه َچوگ ؛ ذٍا یکی ذمیمؽ هك ، وها يیا ٌپ

. كهاك كْعّ يیبجر ّ دویبغه ، یّلغر

مبگٌُ

یتزػ يتا ةتکه تازیثات

وث یفوگّ داویصبر ، یثوػ يثا یوظً ىبفوػ تزکه

یّ ىا ٌپ دبیثكا ّ فّْٖر ، یًبفوػ ، یفَلف تربکه

هالهبً فهبػ يیا

َک ییبُ َْیلًا ِمً

. كهاك ّ َزّاك

يیً ىبثى یٍهبف ىبگلٌیاوٍ هبؼّا وث ذٍا َزفاكوپ ىالث

، یلک كْػ ، كْعّ دلؽّ ، یِلا لیؽْر یبُ ٌَیهى هك

لُا یاوث یثْف َث ، كؽ لبوع ّ لهبک ىبًَا ذليٌه

لًٌبه کلَه فهبػ یًاوػبّ

. ذٍا هبکّآ قّم

یفوث ّ ؛ بًِآ لبضها ّ یلاوػ ، یهبع ، یوزَجّ

َْیلًا ىا یویگ ٍوِث بث ، يیً ٍهبل َجّ

ىالٌوْیلًا

،یًبفوػ دبیثكا هك یّىها بث هبصآ كلف َث ، هْکنه یبُ


176

هبؼّا ىا ییبُ ًَْوً َث بغٌیا هك

. لًا َزفبی ذٍك

: نیٌک یه ٍهبّا ٍلّكبی

: لیاوٍ یه يیٌچ " دبؼول"

نهكآ كلاّا ى َچها دهْٕ َث بزفگ

موروث لبؽ

َوُ َث ذجروه یّه ىا

ِیْف لبوع ٌکػ ٌَیآ هك موگٌث ىْچ

مهّْٖه ذمیمؽ َث ىبِع َوُ ككوگ

نیٌؼه هاكْوً ؟ ذَیچ ًلل ػاّها

موکیپ هالِگً ؟ذَیچ ًٌا ػبجّا

نٚیبف ٘یف ىا یا َؾّه ،ٜیؾه وؾث

موُىا

ىبِع

مهك

هًْ

ىا

یا َؼول

ٜیَث هًْ

يه دام یٌّّه ى كّْ يّّه

ّوف

نُ ىا كْف دبفٕ ٍكوپ وگ

كوک ٍلًى ٍكوه یوُ ؼیَه ّيک مك ىآ

مهّوپ

ػّه ٌفً ىا كْث َوغً کی

هك یلاوػ


177

: لیْگ یه يیٌچ ٌَیهى يیا هك يیً یهُْلا لبجلا

ذّالً ییبٌّور ؽاك ىبزَلگ يیا َللا

ذّالً ییبّبور نْچ ّا ىبٌّٛ ٌگوً

كْجً الیپ یلّ ّ كْث ٌفً طْه اه کبف

ذّالً ییلابک

ّ كْث یًاّهبک یًبگلًى

یا ًَبگیث ىبْکیه یُّْ یبُ ىا هبگىّه

ذّالً ییبویپ ٍكبث ّ كْث ُبٌیه هك ٍكبث

قّْ یبِیًبثى یث ىا ظٌٍ ٍَْکِّ بٌیٍ قوث

ذّالً ییبٙبمر يویا یكاّ هك ٌکچیُ

كوک ویوؼر بُ َهبگٌُ به كبیوف ىا كْػ

ذّالً ییبغْغ چیُ ىبّْوف ميث يیا ًَ هّ


178

، يیً یىاویّ عفبؽ یبجیى هبؼّا هك ، ٍلّ كبی فهبؼه

یاوٍ يقٍ ّ فهبػ يیا ىا یربیثا بث . ٍلیكوگ یلغزه

: نیوث یه ىبیبپ َث اه هبزًّْ يیا ، گهيث

كبزفا مبع ٌَیآ هك ْچ ْر یّه ٌکػ

كبزفا مبف غوٛ هك یه ٍلٌف ىا فهبػ

كوک ٌَیآ هك َک ٍْلع کی َث ْر یّه يَؽ

كبزفا مبُّا ٌَیئآ هك ِمً َوُ

يیا

كْوً َک فلبقه ِمً ّ یه ٌکػ َوٌِیا

كبزفا مبع هك َک ذٍا یلبٍ ؿه ؽّوف کی

*****


179

ملاسا رد یفسلف و یرکف نهه تجبکه

) مربهچ ثوسق(

يیِّلأتولا رسص ةتکه ّ َیلاؼته توکح

، َفَلف ىبیه َک ذٍا یوکف یجزکه ، َیلبؼزه ذوکؽ

یا َزَیبّ مبغًَا ّ یگٌُبوُ ، یِلا یؽّ ّ ىبفوػ

يیللاهلٕ ٍْٜر ، تزکه يیا

،

" اهلٕ ّلاه"

هك ، یوغُ

ّ

979

" يیِّلؤزولا هلٕ"

. ذٍا ٍكوک كبغیا

َث فّوؼه ،یىاویّ

. ذٍا ٍلّ یهانگًبیٌث

یسازیػ يیسلا رسص تیصرػ

لبٍ هك ، یىاویّ لوؾه يیللا هلٕ

ىآ هك یربهّلمه دلایٖؾر

ىبیبپ ىا ٌپ . لّ لّلْزه ىاویّ

كْث ىاهّك ىآ یولػ گهيث يکوه َک ىبِفٕا َث ، وِّ


180

ویَفر ، شیلؽ ، َمف لًٌبه یلمً مْلػ ّا

. كوک وفٍ

فّوؼه ، یلهبػ يیللا ءبِث وٚؾه هك اه ىآ لبضها ّ ىآول

مْلػ لیٖؾر هْظٌه َث ٍبگًآ . ذفوگ اوف ، ییبِث ـیّ َث

. ذَع ذکوّ ، كبهاك ویه ًهك ٌلغه هك ، یلمػ

ًِاك ّ كْف ىبهى مْلػ يزفْهآ ىا ٌپ ، يیللا هلٕ

،یىبٍ

كْف ّ ٌفً تینِر هْظٌه َث ،

ىاهّك ىآ یوٍه

ٍكيًبپ دّله َث ّ كوک یویگ ٍهبٌک یْیًك یگلًى وُبظه ىا

َث ، نل وِّ یکیكيً هك

ىا ٌپ یّ

" کََِک"

یبزٍّه هك لبٍ

. ذّبوگ ذّوُ ، ٌفً تینِر ّ ذٙبیه

َث ، ىاویّ نکبؽ دْػك َث بٌث ، ذليػ ىاهّك يیا ىلًاهنگ

ذیثور ّ ذوکؽ ُىْهآ َث ّ ذْگىبث كْف ٍبگكاى

،ِیْف

یفَلف لیلع تزکه ٌیٍبر یاوث

:

. ذفاكوپ ىاكوگبّ

، يیللا هلٕ

ذٍا ٍكوک ٍكبفزٍا ػوّ يیلث ًَبگغٌپ غثبٌه ىا

َْیلًا ، بٌیٍ يثا تزکه ، ییْطٍها یئبْه َفَلف


181

ّ ، یثوػ يثا یًبفوػ

یبُ ٍبگلیك ، ىبیًْٛلافا ًْ یبُ

. ملاٍا َیلبػ نیلبؼر

کٍبٌه ّ داكبجػ َث ّ كْث بٍهبپ ّ لُاى یكوف یّ

َث ٍكبیپ یبپ بث َجروه ذفُ ّا . لیىهّ یه مبوزُا یػوّ

1353

، ّا

لبٍ هك كْف وفٍ يیوفآ هك ّ لّ فّوْه ظؽ

. ذفگ عاكّ اه یًبف هاك ، ٍوٖث وِّ هك ، یوغُ

، كْف یًبگلًى لْٛ هك ییبٍهبپ ّ یْمر يزّاك نغویلػ

،ِیًبفوػ

یبُ لیّؤر ّ ًْ یفَلف

هبکفا وٛبف َث بُهبث

. ذفوگ هاول هاىآ ّ لیلِر كهْه ، یوْل ىبٙهبؼه یٍْ ىا

یًاّاوف یولػ هبصآ ، ملاٍا ىبِع گهيث لٌوًْاك يیا ىا

، ىبفوػ ًِاك ّ یلمً ّ یلمػ مْلػ یبُ َزّه هك

یّ فّوؼه

یبِثبزک ىا یفوث

. ذٍا ٍلیكوگ وْزٌه

خوکؾلا ، َیثْثولا لُاْْلا ، َؼثهلاا هبفٍلاا : ىا لٌرهبجػ

، َیٍلملا لئبَولا ، يیفهبؼلا ویَکا ، َیّوؼلا

وَک ، وُبظولا ، َیرْکلولا لػاْملا ، َیجلملا داكهاْلا


182

هبؼّا ىاْیك ، یًبوَغلا كبؼولا ، َیلُبغلا مبٌٕلاا

هاوٍا

، یفبکلا لْٕا ػوّ ، تیغلا ؼیربفه ، یٍهبف

. ىآ ویغ ّ دبیلآا

وفٍ هبِچ َک ذٍا َؼثهلاا هبفٍلاا ، ّا ةبزک يیوزگهيث

ّ يییجر ، یًبًَا کْلٍ ّ ویٍ یبزٍاه هك اه یٌْؼه

. لٌک یه ویَفر

َیلاؼته توکح ةتکه یاُ یگژیّ

ذٍا یٌیًْ ّ نغٌَه یفَلف تزکه ، َیلبؼزه ذوکؽ

َٕوػ َث بپ ، یا ٍىبر یبُ َْیلًا ّ بُ یگژیّ بث َک

. كبًِ كْعّ

یبُ َْیلًا ىا یا ٍلیکچ بر نیّْک یه ًهك يیا هك

كْعّ

:

یبُ ٌَیهى هك اه گهيث نیکؽ يیا لیلع

ٌفً ، یٍبٌّ ذفوؼه ، یوُْع ذکوؽ ، یٍبٌّ

.

نیًاهنگث بوّ وظً ىا ، یٍبٌّ كبؼه ّ یٍبٌّ


183

یطاٌػ زْجّ

ىآ کیکْر ّ كْعّ ذلبٕا َث لئبل ، يیِّلؤزولا هلٕ

َک لًاك یه ًَبگی یزمیمؽ ،هًْ ىبَث اه كْعّ

ّا . ذٍا

. ذٍا فؼٙ ّ دّلّ هك فلزقه دبعهك ّ تراوه یاهاك

یه لؽاّ ذمیمؽ ىآ دبٌّیؼر ، يیً هِْظ نلبػ داكْعْه

َث ّ لٌک یه عايزًا اه دبٌّیؼر ىآ ىبًَا يُم َک لٌّبث

. كىبَیه وگ ٍْلع ءبیّا دبّیُبه دهْٕ

َک لٌزَُ كْعّ ٗاوػا ، ذمیمؽ هك دبّیُبه ، يیا وث بٌث

. لًّْ یه هبجزػا ، يُم ٍْٜر

َث بها ، ذٍا ًَبگی ّ لؽاّ وها ، برام كْعّ ذمیمؽ َچوگ

دلؽّ هك دوضک ّ دوضک هك دلؽّ ، كْعّ َکٌیا ظبؾل

كْعّ ىآ تراوه ًبٍا وث یمطٌه نیَمر ىبکها ، ذٍا

" یٛبجرها"

َث اه كْعّ ، يیِّلؤزولا هلٕ ، بٌجه يیا وث . كهاك

اه لْوؾه ، یٛبجرها كْعّ . لٌک یه نیَمر

، يیً یَفً كْعّ

" یَفً"

. لُك یه ٛبجرها َیٚل هك عْْٙه َث

ّ


184

دام ّ ٗوػ ، وُْع

َث نلػ َک بغًآ ىا

:

ككوگ یه نیَمر نَل ٍَ َث

. ٗوػ ًَ ّ ذٍا وُْع ًَ َک كؽ

به نلػ ، يیا وث بٌث ، ذَیً هّلمه به یاوث كْعّ ٌَُک

. ذٍا دبیُبه َث بٌِر

یه نیَمر یئيع ّ یّلک نَل ّك َث يیً دبّیُبه

لّا نَل : لٌزَُ نَل ّك وث يیً یلک دبّیُبه

. لًّْ

يُم هك بٌِر ّ لًّْ یه عايزًا دبیئيع ىا َک ذًَآ

كْعّ ، دبیئيع ىا لجل َک ذًَآ مّك نَل

. لًهاك یبع

لُضُه ىبوُ ، دبّیُبه ىا نَل يیا ،كهاك ّ َزّاك لمزَه

َث اه َزثبص ىبیػا ، يیِّلؤزولا

هلٕ

. لٌزَُ یًْٛلافا

لٌک یه كالولل ، دبیئيع نلبػ ىا لمزَه كئبمؽ ىاٌْػ

هك اه كْف عاًْا َک اه لْمؼه هْٕ بی عاًْا ةبثها ذیؼلاّ ّ

. كوینپ یه لًهاك ىبهوف ذؾر ذؼیجٛ نلبػ

هْٕ ةبرىبث ، ذؼیجٛ نلبػ داكْعْه ، یّ ٍبگلیك ىا

بًِآ دّبفر ّ لٌزَُ

یکی برام ، كْف لٕا بث َک لٌلْمؼه


185

كْعّ هلٖه ىا هْکنه دبیئيع ىكْث ورهّك ظبؾل َث ٜمف

،كؽ

ٜیَث ّ لؽاّ دام ىا َک ذٍا ىآ

٘یف"

، " لّا لمػ"

. ذٍا

وث يیِّلؤزولا هلٕ

َک ٍلیكوگ یّلغزه ٜیَث كْعْه کی

َک ذٍا لمزؼه ّا . كهاك مبً " كئبمؾلا خمیمؽ"

ّ " ًّلمه

ذمیمؽ"

َک

یِلا دام يّیؼر يیزَقً بث ، ٌِیوفآ

،َجروه

يیا ىا ٌپ ّ ٍلیكوگ

ىبغآ ، ذٍا ٍلیهبً " َّیلّوؾه

ىاٌْػ َث ،كّوغه

لمػ يیوفآ

، یِلا ىبهوف َث َک كّْ یه ٍلیهبً

. لًهاك هاول ٍكّوغه

لْمػ

" هّْٖلا تُاّ"

وث اه ءبیلّا ّ ءبیجًا َث كئبمؽ مبِلا ّ نلبػ هْها ویثلر

نلبػ"

َک

؛ ذَُ ، كهاك مبً

ؿىوث نلبػ ، ٍكوغه لْمػ ىا ٌپ

" َمّلؼه هْٕ نلبػ"

ّ

. كهاك ٍلِػ

" لٖفٌه لبیف

. ذٍا َزفوگ هاول دبٍَْؾه نلبػ ، ىآ ىا ٌپ ّ

یزُْج تکزح

ػوّ يیلث َلْمه هبِچ هك اه ذکوؽ ، یئبّْه ىبفَْلیف

كبیكىا لضه(

ذّیّوک هك ذکوؽ

-1

: لٌزًَاك یه كّلؾه


186

ذّیفیک

هك ذکوؽ

لضه(

هك ذکوؽ

-2

ىبکه هك ذکوؽ

-4

،

،)

نَع کی ٍىالًا بی ىىّ بی نغؽ

-3

،

) نَع کی گًه وییغر لًٌبه(

) وگیك یبع َث ییبع ىا ئّ کی لبمزًا

دلاّلجر ّ داوّیغر ، وُاْع هك ذکوؽ ىا ىبًآ كْٖمه . وُاْع

لضه ، كْث ىآ یوُبظ یبُ یًْگوگك ّ وُاْع هك یؼفك

؛ کبف َث ٍبیگ ىلّ لیلجر ّ ، هبقث َث ةآ ىلّ لیلجر

. وُْع ذمیمؽ هك یغیهلر داوییغر

ًَ

َک كْث يیا يیِّلؤزولا هلٕ ىا لجل َفٍلاف هِْْه ٍبگلیك

لهبّ ، ذکوؽ وزَث ، وگیك دهبجػ َث ّ ، ذفبَه

: ككوگ یه ػوّ يیلث ًَبگ هبِچ یٙوػ دلاْمه

هّك َث يیهى ذکوؽ لضه ، یًبکه ذکوؽ هك(

" يیَا"

،)

ُكْف

هّك َث يیهى ذکوؽ لضه هك(

" غّٙ"

، ) لیّهْف

لضه هك(

" فیک"

ّ ،

) ٍلًى داكْعْه لّه لضه هك(

" ّنک"

ذٍّك ،یكبّ ىْچ ىبًَا یًبَفً دبیفیک وییغر

يیا َوُ َک ذٍا يّّه

.)

بًِآ لبضها ّ ًور ،يزّاك

.

وُْع ًَ ، لٌزَُ ٗاوػا ىا ، َلْمه هبِچ


187

ذمیمؽ هك ذکوؽ دبجصا ، يیِّلؤزولا هلٕ لیلع فبْزکا

. ذٍا ٍكْث ، لّ لُاْف ٍكاك

ػوّ َک ییبٌؼه َث وُْع

ىا ئّ طّوف"

ىا ذٍا دهبجػ َفَلف ػلاطٕا هك ذکوؽ

یوها يزفبی ذّیلؼف : وگیك دهبجػ َث ." بغیهلر لؼف َث ٍّْل

َث َلؽوه دهْٕ َث ذٍا ٍكْث ٍّْملبث ىآ ىا لجل َک

ًَاْع ٍّْملبث ، بهوف َزَُ کی : لاضه . یغیهلر ّ َلؽوه

كْعّ ىآ ىلّ ًَاْع

ىبکها َک بٌؼه يیا َث(

یاوث یجٍبٌه ٜیاوّ هك َزَُ ىآ َکٌیا ىا ٌپ

ذٍا بهوف

. ) كهاك

ذّیلؼف َث ، ىآ ىكْث ًَاْع ٍّْل ، ذفوگ هاول لّه

لقً بر ، یلؼث لؽاوه هك ذکوؽ يیوُ ّ

. لٍه یه

دهْٕ َث ، ىلّ هّهبث ّ ، يزًَْ هبث ّ گوث َث ، ىلّ

ٍّْل ىا

، ذکوؽ

، َلؽوه وُ هك ّ لثبی یه َهاكا َلؽوه َث َلؽوه

: ذفگ ىاْر یه يیا وث بٌث . لٍه یه ذیلؼف َث

.

یغیهلر وییغر

: ىا ذٍا دهبجػ


188

یه نَع مهبِچ لؼُث ىاٌْػ َث اه ىبهى ، يیِّلؤزولا هلٕ

بث ،ىّهك ىا مبَعا"

: لیْگ یه هبفٍا لّا ةبزک هك ّ لًاك

كّلؾه

،

ىاهس

ّ

كوػ

،

ضزػ

،

لْط

لؼث هبِچ

." لًّْ یه

بٌث ، ذٍا ییاىًْ ّ كّلغر يیػ ، ىبهى ذمیمؽ َک بغًآ ىا

ییاىًْ ّ كّلغر وث لیلك ، مبَعا دام هك ىآ كْعّ ، يیا وث

، ٍبگلیك يیا ًبٍا وث

ًْ"

. لّبث یه

) نَع(

وُْع ىآ

ّ ذکوؽ لبؽ هك بوئاك ، كْف دام هك نَع وُْع

. كّْ یه لیلغر ،َظؾل وُ هك ّ ذٍا " ىلّ

نلبػ لهبّ اه

یوُْع ذکوؽ ، يیِّلؤزولا هلٕ

هك

) یفَلف یبٌؼه َث(

ٍّكبه َک یًبَفً ّ یًبوَع

ىبیػا ّ ٍكّوغه لْمػ نلبػ بها ؛ لًاك یه كهاك هْٚؽ ىآ

) یفَلف یبٌؼه َث(

ٍّْل ّ ٍّكبه ىا ٍّيٌه َک ، اه َزثبص

. كویگ یوً وث هك ، لٌزَُ یوییغر وُ ىا وراوف ّ

یطاٌػ تفزؼه

نیَمر نَل ّك َث ، يیِّلؤزولا

هلٕ ٍبگلیك ىا ذفوؼه

.

یهْٚؽ نلػ -2

، یلْٖؽ نلػ -1

: ككوگ یه


189

: ككوگ یه نیَمر ِقث ّك َث نُ یهْٚؽ نلػ

. كْف لْلؼه َث ذّلػ نلػ بی ، ِیْف

َث ٌفً نلػ -فلا

. كْف ذّلػ َث لْلؼه نلػ -ة

َث ٍّْل ىا ذکوؽ ىا ذٍا دهبجػ کاهكا ، ٌَیهى يیا هك

ِیْف یكْعّ َجروه ىا ٍلٌٌک

کاهكا ، ىآ وصا هك َک لؼف

لئبً ٍلًّْ کاهكا وها یكْعّ َجروه َث ّ كّه یه وراوف

كبؾّرا یػًْ ، مْلؼه ّ نلبػ ىبیه ، ىبٍ يیلث . ككوگ یه

ّ للبػ كبؾّرا َث َک ، ككوگ یه لٕبؽ ، لّمؼر ٓبف

نلػ كبؾرا ، لًّالف كهْه هك

َث ، كؽ نلػ اویى

. كّْ یه ویجؼر نُ لْمؼه

. لثبی یه كّمؾر ، مْلؼه ّ نلبػ ّ

. ذٍّا كْعّ ىبوُ ، ّا دام ّ كویگ یه كلؼر ِرام

ىبًَا نلػ ىا ذٍا دهبجػ َک(

يیْیپ َفٍلاف َیوظً َث یّ ،

یلْٖؽ نلػ ٌَیهى هك

) ِیْف ىا ویغ یوها َث

هْٕ ًبکؼًا بفوٕ ، یلْٖؽ نلػ َکٌیا وث یٌجه كْف

لمزؼه َکلث ؛ لٌک یوً ءبفزکا ، ذٍا ٌفً وث ءبیّا

، لیْگ یه یثوػ يثا َک ًَْگًبوُ ، ىبًَا

:

ذٍا


190

ّا ذفوؼه ّ ذٍا كْعّ تراوه َوُ غهبع ّ " ویغٕ نلبػ"

هْٕ لّهؤر لٕبؽ ، ذمیمؽ هك ، وگیك ىبیػا ّ ءبیّا َث

. لّبث یه ُكْف كْعّ دآوه هك بًِآ

یطاٌػ ضفً

كّوغه ّ لمزَه وُْع ، يیِّلؤزولا هلٕ ٍبگلیك ىا ٌفً

ّ ٍلیكوگ وُبظ نَع دهْٕ

َث لاجل َک ، ذٍا ٍكبه ىا

َث ٍبگًآ ّ ، یُبیگ ٌفً َث یوُْع ذکوؽ كیوٛ ىا

، یًبًَا َمٛبً ٌفً َث ذیبًِ هك ّ ، یًاْیؽ ٌفً

َث ىبًَا ٌفً ، ویفا َلؽوه ىا ٌپ

. ذٍا َزفبی لّْؾر

هك ّ ككوگ یه كاىآ ٍكبه كّلؼر ىا ّ لٍه یه كّوغر مبمه

يیلث

. لًبه

لُاْف یلبث ًَاكّبع دهْٕ َث ، لْمػ نلبػ

، ٌفً"

: لًا ٍكْهوف ىبًَا ٌفً يییجر مبمه هك ذِع

."

ذٍا ءبمجلا خیًبؽّه ّ سّلؾلا خیًبوَع


191

ىآ ٓبف یاْل یاهاك ، ٍلّكبی لؽاوه ىا کیوُ هك ٌفً

نَع َلؽوه هك ٌفً ، لبضه ىاٌْػ َث

. ذٍا َلؽوه

َلؽوه هك ّ ،كهاك اه كْف دهْٕ عفؽ ٍّْل یاهاك ، یًلؼه

لیلجر ّ لّه ، َینغر لًٌبه یربجً یاْل

، یُبیگ ّ یربجً

ًاْؽ ّ ذکوؽ ٍّْل ، یًاْیؽ َلؽوه هك ّ ،كهاك اه

اه َلّیقزه لًٌبه یٌٛبث یاْل یفوث ّ یعهبف ًَبگغٌپ

هك َک(

ّا یٌٛبث ًاْؽ ،یًبًَا ذلبؽ هك ّ ، كهاك

. لٍه یه لبوک َث ) لیكوگ ىبیث یلجل ًّهك

يیلث

ٍىْؽ ٍَ لهبّ اه نلبػ ، ىبولَه نیکؽ يیا

: لًاك یه ػوّ

. لْمؼه نلبػ

. ًَْؾه نلبػ

. ذٍا لبیف نلبػ َک ، ؿىوث نلبػ

یػًْ ، ٍوّکفه ٍّْل لًٌبه ، يیً َلّیقزه ٍّْل یاوث ّا

یكْعّ تراوه ّ ذٍا لئبل اه گوه ىا ٌپ للامزٍا

ػوّ يیلث ًَبگزفُ تراوه یاهاك اه یًبًَا ٌفً وُْع

-

-

-

:

لًاك یه


192

َک ، یففا ّ ّیفف ، ّوٍ ، ػّه ، لمػ ، ٌفً ، ذؼیجٛ

. ذٍا ّكؽ هك ءبٌف

لمػ ّ وظً لمػ ىا کیوُ ، يیِّلؤزولا هلٕ ٍبگلیك ىا

لمػ لؽاوه

. لّبث یه َلؽوه هبِچ یاهاك ، یلوػ

: ىا لٌرهبجػ یوظً

. ذٍا ٍّْملبث لمػ َک ، یًلاْیُ لمػ

. لٌک یه کاهكا اه َیلّّا ّ ٍكبٍ هْها َک ، َکله لمػ

لٌهىبیً ّ لٌک یه کاهكا اه دبّیوظً َک ، لؼفلبث لمػ

ّ ذٍا یثبَزکا یُبگ ،لمػ يیا

. ذَیً ٍّكبه

. یِلا ّ یزجُْه یُبگ

لؽاوه يیور یلبػ ّ لّبؼف لمػ َک ، كبفزَه لمػ

. ذٍا لمػ

: ىا لٌرهبجػ يیً یلوػ لمػ لؽاوه

. ذؼیوّ يیًاْل ّ یِلا مبکؽا يزَث هبک َث

.

بِیلث ّ لئامه ىا ٌفً یىبَکبپ ّ تینِر

-

-

-

-

-

-


193

فهبؼه بث ىآ ویٌْر ّ لئبٚف هْیى َث ٌفً

يزٍاهآ

بث ّا

یهبگٌُ

. یِلا

. كؽ هك ٌفً ءبٌف

-

-

یطاٌػ زاؼه

. لًاك یوً بیًك ىا یالع اه دوفآ ، يیِّلؤزولا هلٕ

: لُك یه ؼیْٙر اه ِیْف َیوظً ، لبضه يیا

يیا هك بزمیمؽ ، كهاك هاول كْف هكبه نؽه هك يیٌع کی َک

، ذمیمؽ ىا

، هْطٌیوُ

ىكْث ةْغؾه وٛبقث یلّ ، ذٍا بیًك

. كهالً ذفبٌّ ّ یُبگآ بیًك يیا َث ذجًَ

دوفآ نلبػ هك بزمیمؽ ، ذٍا بیًك يیا هك ىبًَا یزلّ

ىآ ىا ، بًِبًَا وضکا ، ذؼیجٛ ةبغؽ وٛبقث یلّ ، ذٍا

لًٌاْر یه یمیمؽ ىبفهبػ بٌِر

. لًهالً علاٛا ىبِع

. لٌٌک ٍلُبْه بیًك يیوُ هك اه دوفآ نلبػ ذمیمؽ

َک یا ٍْیّ َث اه یًبوَع كبؼه ،گهيث لٌوًْاك

يیا

َک ذٍا لمزؼه یّ

. كوینپ یه ذٍا ٍكْوً يییجر كْف


194

، ىلث ّ نَع َث ًَ ، ذٍّا ٌفً َث ىبًَا ّٔقْر

ّ ذٍا ىلّ ىْگوگك ّ وییغر لبؽ هك ٍهاْوُ ّا ىلث اویى

. ككوگ یه لّلجزه یلک َث ىبهى ىا یّٖقْه َُوث وُ هك

یه ظْفؾه ، ىلث ىآ تؽبٕ

كوف ّٔقْر َک یلبؽ هك

، دوفآ نلبػ هك ىبًَا ٌفً ، وگیك ییٍْ ىا

. لًبه

كبغیا ِیْف ىّهك ىا اه كْف ىلث َک لثبی یه اه ىآ دهلل

. ككوگ هْْؾه ، ىلث بث ّ لٌک

بطػ بًِآ َث َک یا َلّلاف ٍّْل بث لًهكبل ، ذِْث لُا

بًِآ ىا ّ لٌٌک كبغیا بزمیمؽ اه لٌیبّْف هْٕ َوُ ، ٍلّ

ّ ؼیجل هْٕ ٜمف ؿىّك لُا یلّ ، لًكوگ

نّؼٌزه

یه ةانػ بًِآ بث ّ لٌٌک یه كلف اه هّآ ظًه ّ لٌیبّْفبً

َک یا ٍْیّ َث داىبغه ٍهّك ىبیبپ ىا ٌپ ّ لًّْ

ّ لٌثبی یه ییبُه ؿىّك ةانغ ىا ، مبغًاوٍ ، ذّنگ

. لًكوگ یه ىبث لاػا ألجه َث ىبگوُ

*****


195

More magazines by this user
Similar magazines