ranking detalistów 2012 - Greenpeace

greenpeace.org

ranking detalistów 2012 - Greenpeace

Oceany

na sprzedaż

Ranking detalistów 2012

Odpowiedź detalistów na problem przetrzebienia łowisk

IV edycja


„ Kiedy zostanie wycięte ostatnie drzewo,

ostatnia rzeka zostanie zatruta i zginie ostatnia ryba,

odkryjemy, że nie można jeść pieniędzy...„

Z mitologii rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej

1

Złe przepisy

- puste łowiska

Lata niewłaściwego zarządzania rybołówstwem w ramach

Wspólnej Polityki Rybołówstwa Unii Europejskiej doprowadziły

do załamania się wielu populacji ryb i znacznego

zniszczenia morskich ekosystemów. Jednocześnie

fundusze przyznawane przez Unię Europejską przyczyniły

się do nadmiernego rozbudowania ogromnych flot

rybackich, które po przetrzebieniu europejskich łowisk

przeniosły się na inne akweny. Doprowadzono do absurdalnej

sytuacji, kiedy na powierzchni mórz jest zbyt dużo

statków, a pod wodą za mało ryb. Możliwości połowowe

flot unijnych stale rosną, choć szacuje się, że od 1993

roku połowy maleją ze względu na znaczne przełowienie

stad. Jednocześnie spożycie ryb z roku na rok wzrasta.

Obecnie Europejczycy konsumują rocznie więcej ryb,

niż europejskie morza są w stanie dostarczyć. Mimo pozornie

dużej ilości ryb i produktów rybnych na półkach

sklepów, kryzys łowisk zaczyna być widoczny również na

lądzie. Asortyment ryb dostępnych w sklepach zmienia

się. Miejsce tych pochodzących z europejskich łowisk zajmują

gatunki poławiane daleko poza granicami Europy

lub pozyskiwane z akwakultur.

W rezultacie:

• 5 z 7 znanych stad takich gatunków jak szprot, śledź

czy dorsz w Bałtyku jest przełowionych. Tylko dorsz we

wschodniej części Morza Bałtyckiego i śledź w wodach Zatoki

Botnickiej mają szansę na odbudowanie swoich stad.

• Floty krajów UE są w stanie wyłowić 2 do 3 razy więcej

ryb, niż są w stanie dostarczyć morza.

• Prawie 2/3 ryb i owoców morza konsumowanych

w Europie pochodzi z importu.

• Roczne straty w skali świata z powodu przełowienia

sięgają 32 miliardów euro.

• W większości krajów europejskich subsydia i koszty

związane z zarządzaniem rybołówstwem są wyższe niż

wartość złowionych ryb.

Akwakultura – czyli hodowla lub tucz różnych

organizmów morskich. Ta forma pozyskiwania żywności

jest często przedstawiana jako alternatywa dla

rybołówstwa i odpowiedź na problem przełowienia

mórz i oceanów. Tymczasem znaczna część akwakultur

przyczynia się do degradacji środowiska

naturalnego i zwiększenia połowów drobnych ryb,

które przetwarzane są na olej lub mączkę rybną wykorzystywaną

w produkcji pasz. Dla przykładu, by

uzyskać 1 kg łososia z hodowli, należy przerobić na

paszę kilka kilogramów innych ryb.

• Większość subsydiów otrzymują wielkie korporacje

rybackie, a nie rybacy przybrzeżni, których jest najwięcej.

• Wielki trawler (gigantyczny statek rybacki),

jednorazowo zarzucając sieć może złowić tyle ryb, ile

przybrzeżny rybak przez rok.

• Na skutek przemysłowych połowów populacja tuńczyka

błękitnopłetwego w Morzu Śródziemnym zmniejszyła

się o ponad 80%.


2

Rozwiązanie

- reforma Wspólnej

Polityki Rybołówstwa

Jedynie właściwe zapisy w nowej Wspólnej Polityce

Rybołówstwa UE mogą zapewnić stabilne dostawy

najwyższej jakości ryb i owoców morza pochodzących

ze zrównoważonych połowów. Wspólna Polityka Rybołówstwa

jest reformowana tylko raz na 10 lat. Prace

nad nią właśnie trwają i mają zakończyć się w 2013 r.

W ramach reformy należy:

• Do 2015 roku odbudować stada ryb do poziomu,

który zapewni maksymalny zrównoważony połów

• Wyeliminować destrukcyjne techniki połowowe

• Dopasować wielkość floty europejskiej do

istniejących żywych zasobów mórz.

• Stworzyć morskie obszary chronione.

4

Odpowiedzialność

w handlu

Mimo, że to nie detaliści są odpowiedzialni za

wprowadzanie odpowiednich przepisów, odbudowę

stad ryb i zrównoważone połowy, jako odbiorcy

produktów rybołówstwa mają ogromny wpływ na

jego funkcjonowanie.

3

Wspólna Polityka Rybołówstwa Unii Europejskiej

zawiera przepisy, które regulują wszystko, co jest

związane z rybołówstwem, m.in.: co, ile, gdzie i jak

łowić. Zgodnie z założeniami powinna zagwarantować

zrównoważone wykorzystanie żywych zasobów

mórz i oceanów. Innymi słowy, powinna na długie

lata zapewnić przyszłym pokoleniom możliwość połowów

bez zagrożenia dla eksploatowanego stada.

Destrukcyjne techniki połowowe powodują znaczne

zniszczenia w ekosystemach morskich. Do takich

technik zalicza się m.in. trałowanie denne, które polega

na ciągnięciu po dnie obciążonych sieci, które

niszczą wszystko, co napotkają na swojej drodze.

Dobra ryba

to luksus

Ryby pozyskiwane w środowisku naturalnym mogą

być źródłem pożywienia najwyższej jakości. Jednak

stałe niszczenie tego środowiska i trzebienie stad ryb

oraz innych organizmów morskich sukcesywnie pozbawia

nas tego drogocennego źródła pokarmu. To

właśnie Wspólna Polityka Rybołówstwa powinna zapewnić

trwały dostęp do żywych zasobów mórz i oceanów

oraz ich prawidłową ochronę. Do tego jednak

potrzeba woli polityków.

Aby zapewnić konsumentom dostęp do ryb i produktów

rybnych najwyższej jakości pochodzących ze

zrównoważonych połowów i hodowli, Greenpeace

apeluje do detalistów, by wprowadzili zrównoważone

zasady pozyskiwania ryb, owoców morza i produktów

rybnych. Tym samym przyczynią się oni również do

promowania właściwego zarządzania rybołówstwem

oraz do ochrony przetrzebionych lub zagrożonych

wyginięciem gatunków.

Oto jakie działania powinien podjąć detalista

w ramach swojej zrównoważonej polityki pozyskiwania

ryb, owoców morza i produktów rybnych:

• Usunąć najgorszych – czyli wycofać ze sprzedaży

te gatunki, które są zagrożone wyginięciem lub ich

stada są silnie przełowione oraz takie, których połów

bądź hodowla są destrukcyjne dla środowiska.

• Wspierać najlepszych – czyli poszerzać i promować

asortyment owoców morza, ryb i produktów rybnych,

które pochodzą z nieprzetrzebionych łowisk

i zostały pozyskane w sposób zrównoważony.

• Zmienić pozostałych – czyli współpracować z dostawcami,

rybakami, organizacjami zarządzającymi

rybołówstwem i instytutami naukowymi na rzecz

promowania zrównoważonego pozyskiwania ryb

i owoców morza.

• Upublicznić swoje zasady.

• Wprowadzić prawidłowe oznakowanie gatunków,

szczególnie w odniesieniu do produktów przetworzonych.


Miejsce w rankingu

Firma

Punkty

(max 100)

Praktyka

Polityka zakupu

Identyfikowalność

Dostęp do

informacji

1 69

2 65

3 65

4 63

5

Ocena działań

detalistów

5 62

6 36

7

8

9

Brak odpowiedzi

Ocena została przygotowana na bazie zestawu szczegółowych

pytań, na które odpowiedzieli detaliści.

W przypadku braku odpowiedzi, informacje na temat

zasad pozyskiwania ryb, produktów rybnych

i owoców morza były zbierane bezpośrednio w sklepach,

na stronach internetowych i w innych dostępnych

publikacjach.

Ocenie zostali poddani następujący detaliści: Alma,

Auchan, Biedronka (po raz pierwszy w rankingu),

Carrefour, Lidl, Kaufland, Piotr i Paweł, Real oraz

Tesco. W rankingu nie figurują w tym roku delikatesy

Bomi z powodu zgłoszonego w lipcu bieżącego

roku wniosku o upadłość. Na ankietę Greenpeace

nie odpowiedzieli: Alma, Biedronka oraz Tesco.

W przypadku tych trzech firm trudno było ustalić

jakimi zasadami kierują się przy wyborze swojego

asortymentu. Jedynie na stronach internetowych

Tesco można znaleźć informacje o rybach hodowlanych

i poławianych dziko oraz o obszarach połowu.

Polityka zakupu – określa jakość wdrożonych

zasad zrównoważonej polityki

pozyskiwania ryb, produktów rybnych

i owoców morza.

Praktyka – określa zakres i sposób

wprowadzania w życie zasad zrównoważonej

polityki pozyskiwania ryb,

produktów rybnych i owoców morza.

Identyfikowalność – mówi o ilości

i jakości informacji na temat ryb, produktów

rybnych i owoców morza, jakie

są dostępne w sklepach oraz o tym

na ile detalista jest w stanie prześledzić

wstecz cały łańcuch produkcyjny

danego produktu.

Dostęp do informacji – dotyczy sposobu

informowania konsumentów

o wdrażanych działaniach.

Punktacja :

70–100 – Wynik dobry. Detalista kieruje

się zasadami odpowiedzialnego

pozyskiwania ryb, produktów rybnych

i owoców morza. Niezbędny jest

jednak ciągły monitoring, by utrzymać

wysoki poziom.

70–40 – Wynik zadawalający. Detalista

ma opracowane zrównoważone

zasady pozyskiwania ryb, produktów

rybnych i owoców morza i są one

wdrażane. Istnieją jednak pewne braki.

Należy wprowadzić jak najszybciej

odpowiednie zmiany.

40–0 – Wynik negatywny. Detalista

nie opracował zrównoważonych zasad

pozyskiwania ryb, produktów

rybnych i owoców morza. Powinien

wprowadzić je jak najszybciej.


Polityka zakupu:

Lidl, Kaufland oraz Real mają spisaną i opublikowaną

na swoich stronach internetowych zrównoważoną

politykę pozyskiwania ryb, owoców morza i produktów

rybnych. Treść tej polityki została znacznie ulepszona

w przypadku Kauflanda i Reala.

Auchan i Carrefour również posiadają takie zasady.

Nie są one jednak dostępne w języku polskim. Tesco

na swoich stronach internetowych zamieściło informacje

dotyczące niektórych aspektów polityki, np.

pozyskiwania ryb z hodowli. U Almy i Biedronki na

próżno szukać takich danych.

Praktyka:

6

Dla chcącego

nic trudnego

Mimo, że żaden z detalistów nie przekroczył granicy

70 punktów, ostatni rok pokazał, że wprowadzanie

pozytywnych zmian jest możliwe. Większość detalistów

uznała problem przełowienia mórz i oceanów

oraz wykorzystywania destrukcyjnych technik połowowych

za istotny i postanowiła odpowiednio zmienić

swoje podejście do zaopatrywania się w produkty pochodzące

z rybołówstwa lub z akwakultur. Część detalistów

opracowała, wprowadziła i opublikowała swoje

zasady i wycofała ze sprzedaży niektóre gatunki zagrożone

wyginięciem lub takie, których połowy bądź

hodowle niszczą środowisko naturalne. Poprawiło się

również oznakowanie produktów rybnych w sklepach,

jak i ilość informacji dostępnych na stronach

internetowych. Jest to początek pozytywnych zmian

oraz jasny znak, że detaliści zauważyli potrzeby nastawionych

proekologicznie konsumentów. Dotyczy to

jednak w głównej mierze produktów niskoprzetworzonych,

takich jak np. ryby świeże. Niestety nadal

trudno jest dowiedzieć się co tak naprawdę zawierają

np. paluszki rybne.

W ramach swoich zasad detaliści rezygnują za sprzedaży

gatunków zagrożonych lub takich, których hodowla

bądź połowy są szkodliwe dla środowiska. Preferują

ryby pochodzące z łowisk, które nie są przełowione,

lub wybierają takie, które są złowione w sposób zrównoważony.

Obejmuje to na przykład połowy dokonywane

za pomocą sieci stawnych zamiast destrukcyjnego

trałowania dennego. Zwiększa się również ilość

informacji dostępnych w sklepach, gazetkach, czy na

stronach internetowych. Rosną też wymagania względem

dostawców, tak aby respektowali zasady zawarte

w zrównoważonych zasadach zakupu ryb, owoców

morza i produktów rybnych. We wprowadzanych

zmianach prym wiodą Lidl i Kaufland. Lidl deklaruje,

że nie wprowadzi do sprzedaży żadnych nowych

gatunków z czerwonej Listy Greenpeace, a Kaufland

ograniczył swoją sprzedaż do czterech figurujących

na niej gatunków. W sklepach Auchan i Real natomiast

znacznie poprawiła się dostępność informacji

na temat sprzedawanych produktów.

Identyfikowalność:

Większość detalistów gwarantuje, że jest w stanie dokładnie

ustalić skąd pochodzą sprzedawane ryby. Jest

to dużo prostsze w przypadku produktów niskoprzetworzonych.

Sytuacja zmienia się jednak, kiedy mówimy

o puszkach, sałatkach czy innych produktach

składających się z więcej niż jednego składnika.

Dostęp do informacji:

Z roku na rok na półkach sklepów można zauważyć

coraz więcej produktów certyfikowanych. Ponadto

Lidl, Kaufland oraz Real informują na swoich stronach

internetowych o problemie przełowienia. Brakuje

jednak szerszej informacji o krokach podejmowanych

przez detalistów w celu poprawy polityki

pozyskiwania ryb oraz produktów rybnych.


Gdzie nadal sprzedawane są

gatunki z Czerwonej Listy Greenpeace

Sklep /

Gatunek z czerwonej listy

* *

Dorsz

(Gadus morhua)

Halibut atlantycki

biały (Hippoglossus

hippoglossus)


Halibut grenlandzki

niebieski (Reinhardtius

hippoglossoides)

Karmazyn pospolity

(Sebastes marines)

*

7

Konsumentko,

konsumencie

wymagaj!

Decyzje podejmowane przy wyborze kupowanych

produktów jasno pokazują detalistom czego oczekują

konsumenci. Powinniśmy wymagać od sprzedawców

nie tylko najniższych cen, ale też produktów o najwyższej

jakości, które zostały pozyskane lub wytworzone

z poszanowaniem środowiska.

• Kupując ryby pytaj skąd pochodzą i jak zostały

złowione. Staraj się nabywać ryby pochodzące

z lokalnych połowów. Unikaj ryb z Czerwonej

Listy Greenpeace.

• Potraktuj ryby i owoce morza jako coś specjalnego,

czego nie jada się na co dzień.

Karmazyn montela

(Sebastes mentella)

Krewetki tropikalne

(różne gatunki)

Łosoś atlantycki

(Salmo salar)

Miruna (Macruronus

novaezelandiae)

Morszczuk

(Merluccius merluccius,

Merluccius Australis,

Merluccius hubbsi)


Rekin

(wszystkie gatunki)

Ryby płaskie

(gładzica, stornia/

flądra, turbot)

Sola

(Solea solea/vulgaris)

Tuńczyk

błękitnopłetwy


Tuńczyk żółtopłetwy


Tuńczyk wielkooki

(opastun)

Węgorz europejski

(Anguilla anguilla)

* informacje o dostępnych produktach zostały uzyskane bezpośrednio w sklepach i na stronach internetowych detalistów.


Greenpeace to niezależna, międzynarodowa organizacja

pozarządowa działająca od 1971 r. na rzecz środowiska

naturalnego i pokoju na świecie. Organizacja koncentruje

swoje działania na najważniejszych zagrożeniach dla

różnorodności biologicznej i ekosystemów. Kampanie

prowadzone przez Greenpeace obejmują sześć głównych

obszarów ochrony środowiska - ochronę lasów, ochronę

oceanów i mórz, ochronę przed substancjami toksycznymi,

działania na rzecz klimatu, promocję odnawialnych

źródeł energii oraz przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu

w środowisku genetycznie modyfikowanych organizmów.

Biura Greenpeace znajdują się w ponad 40-stu krajach

świata. Polskie biuro istnieje od 2004 r. W celu zachowania

niezależności, Greenpeace nie przyjmuje pieniędzy

ani dotacji od rządów, partii politycznych i biznesu.

Działania Greenpeace finansowane są dzięki wsparciu

indywidualnych darczyńców i starannie wyselekcjonowanych

fundacji.

Fundacja Greenpeace Polska

ul. Lirowa 13

02-387 Warszawa

www.greenpeace.pl

Wydrukowano na papierze ekologicznym - Cyclus 200g

Zdjęcia © Greenpeace

More magazines by this user
Similar magazines