Wdrażanie systemów zarządzania ruchem w polskich miastach

pkd.org.pl

Wdrażanie systemów zarządzania ruchem w polskich miastach

2011-04-13

Wdrażanie systemów

zarządzania ruchem

w polskich miastach

Piotr Krukowski

Wrocław

Warszawa, kwiecień 2011 r.

Plan prezentacji

1. Definicja zarządzania ruchem (ZR)

2. Rzut oka na przepisy

3. Przykłady wdrożeń

4. Zidentyfikowane problemy

5. Rynek

2

1


2011-04-13

Definicja #1

„Zarządzanie ruchem to zespół działań mających

na celu możliwie najlepsze wykorzystanie

infrastruktury transportowej (drogi, ulice,

parkingi, urządzenia na nich zainstalowane itp.)

dla zapewnienia bezpiecznego i efektywnego

ruchu osób i towarów”

S.Gaca, W. Suchorzewski, M. Tracz, ”Inżynieria ruchu

drogowego. Teoria i praktyka” WKiŁ, 2008

3

Definicja #2

Norma ISO 14813-1:2007 dotycząca

Inteligentnych Systemów Transportowych (ITS)

definiuje zarządzanie ruchem (ZR) poprzez usługi:

• adaptacyjne sterowanie ruchem poprzez sygnalizację

świetlną,

• monitorowanie ruchu,

• zarządzanie zdarzeniami,

• preferencyjne traktowanie niektórych kategorii

pojazdów (np. priorytety dla transportu publicznego),

• zarządzanie parkowaniem,

• rozpowszechnianie informacji o ruchu,

… .

4

2


2011-04-13

Podział systemów ZR

• Miejskie

– korytarzowe (arteriowe)

– obszarowe

• Pozamiejskie

– węzłowe

– odcinkowe

– sieciowe

• Tunelowe

5

Plan prezentacji

1. Definicja zarządzania ruchem (ZR)

2. Rzut oka na przepisy

3. Przykłady wdrożeń

4. Zidentyfikowane problemy

5. Rynek

6

3


2011-04-13

Prawo Zamówień Publicznych

Art. 2

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

• dostawach – należy przez to rozumieć nabywanie rzeczy, praw oraz

innych dóbr, w szczególności na podstawie umowy sprzedaży, dostawy,

najmu, dzierżawy oraz leasingu;

• robotach budowlanych – należy przez to rozumieć wykonanie albo

zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w rozumieniu [Prawa

budowlanego] a także realizację obiektu budowlanego w rozumieniu

[Prawa budowlanego], za pomocą dowolnych środków, zgodnie z

wymaganiami określonymi przez zamawiającego;

• usługach – należy przez to rozumieć wszelkie świadczenia, których

przedmiotem nie są roboty budowlane lub dostawy (…)

Art. 6.

1. Jeżeli zamówienie obejmuje równocześnie dostawy oraz usługi albo

roboty budowlane oraz usługi, do udzielenia zamówienia stosuje się

przepisy dotyczące tego przedmiotu zamówienia, którego wartościowy

udział w danym zamówieniu jest największy.

Oddział 3a

Dialog konkurencyjny

Art. 60a.

Dialog konkurencyjny to tryb udzielenia zamówienia, w którym po

publicznym ogłoszeniu o zamówieniu zamawiający prowadzi z

wybranymi przez siebie wykonawcami dialog, a następnie zaprasza

ich do składania ofert.

Art. 60b.

1. Zamawiający może udzielić zamówienia w trybie dialogu

konkurencyjnego, jeżeli zachodzą łącznie następujące okoliczności:

1) nie jest możliwe udzielenie zamówienia w trybie przetargu

nieograniczonego lub przetargu ograniczonego, ponieważ ze

względu na szczególnie złożony charakter zamówienia nie można

opisać przedmiotu zamówienia zgodnie z art. 30 i 31 lub

obiektywnie określić uwarunkowań prawnych lub finansowych

wykonania zamówienia;

2) cena nie jest jedynym kryterium wyboru najkorzystniejszej oferty.

4


2011-04-13

„Rekomendacje UZP miały na celu ograniczenie zjawiska

udzielania zamówień „z wolnej ręki”. W przeważającej

większości takich zamówień ich przedmiotem były i są –

zlecane dotychczasowemu wykonawcy – prace nad

rozbudową oraz modyfikacją systemów IT. Ten problem

jest znacznie poważniejszy od zorganizowania neutralnego

technologicznie przetargu na zakup sprzętu. Często jest

tak, że zamawiający związuje się na zawsze z jego

dostawcą. Problem nie dotyczy jednak tylko kwestii

prawnych tj. przeniesienia na zamawiającego autorskich

praw majątkowych oraz dostępu do kodu źródłowego

oprogramowania. Sprawa dotyka też problematyki

transferu wiedzy na temat działania systemu

i umiejętności jego obsługi oraz rozbudowy i modyfikacji”

Dr inż. Andrzej Zalewski, ekspert Urzędu Zamówień Publicznych,

wypowiedź dla CW nr 8/2011

Plan prezentacji

1. Definicja zarządzania ruchem (ZR)

2. Rzut oka na przepisy

3. Przykłady wdrożeń

4. Zidentyfikowane problemy

5. Rynek

10

5


2011-04-13

miasto

Przykłady wdrożeń #1.1

liczba

skrzyżowań

ZR / liczba

sygnalizacji

ogółem

liczba

skrzyżowań

ZR z

priorytetem

dla TP

liczba

skrzyżowań

objętych

monitoringiem

wideo

Warszawa 37/700 9 22 (+ 13

- Infokorki)

Kraków 72/240 33 (+7 -

zwrotnice)

9 (+26

-Trax)

inne środki ZR

łączność

5 VMS, portal światłowód

mapa utrudnień + 26

VMS Trax

światłowód

Łódź 64/248 38 5 mapa utrudnień światłowód

Wrocław

( realizacja)

153/227 113 68 20 VMS + naprowadz.

+ mapa utrudnień

światłowód

Poznań 202/276 55 160 - hybrydowa

Trójmiasto

(przygotowywany)

141/280 141 61 26 VMS, portal,

naprowadzanie na

parkingi

światłowód

+ GPRS

Przykłady wdrożeń #1.2

miasto

Bydgoszcz

(przygotowywany)

liczba

skrzyżowań

ZR / liczba

sygnalizacji

ogółem

liczba

skrzyżowań

ZR z

priorytetem

dla TP

liczba

skrzyżowań

objętych

monitoringiem

wideo

inne środki ZR

52/110 52 32 VMS +

naprowadz. + portal

Białystok 84/106 3, dla

autobusów

w ruchu og.

łączność

światłowód

41 - światłowód

+ GPRS

Toruń 32/78 1, tramwaj 8 - światłowód

Olsztyn 39/73 1, śluza dla

autobusów

7 +35 - światłowód

Rzeszów 5/48 - - - radio

Lubin 4/23 - 6 - światłowód

6


2011-04-13

Przykłady wdrożeń #2.1

miasto

planowana

rozbudowa

obsada / czas

pracy

algorytm

sterowania

ruchem

wykonawca

realizacja

Inwestycji

Piotr Krukowski ©

Warszawa tak 3/7:00-15:00 Motion&TASS Siemens 2006 - 08

Kraków tak 2/7:30-15:30 Motion Siemens 2005 - 09

Łódź tak 3/6:00-22:00 SCATS ADT/Tyco 2007 - 08

Wrocław 24h/7dni Gertrude WASKO 2011 -12 plan

Poznań tak 4/7:00-15:00;

1/15:00-7:00

Okna

czasowe

Vialis &

MSR Traffic

1997-2010

Trójmiasto 24h/7dni ? ? plan od 2011

13

Przykłady wdrożeń #2.2

miasto

planowana

rozbudowa

obsada / czas

pracy

algorytm

sterowania

ruchem

wykonawca

realizacja

Inwestycji

Piotr Krukowski ©

Bydgoszcz ? ? ? plan 2011 - 13

Białystok tak 2/7:30-15:30 Okna czasowe,

koordynacja

zmiennocykl.,

selekcja

programów

zależna od

ruchu

Toruń tak 2/7:00-15:00 Okna czasowe,

koordynacja

zmiennocykl.

MSR

Traffic

MSR

Traffic

2002 - 2010

2002 - 2010

Olsztyn tak 2/6:00-18:00 SCATS ADT/Tyco 2007 - 08

Rzeszów

nowy

system

SCATS ADT/Tyco 2005

Lubin tak 1/8:00-16:00 PIACON Vialis 2008

7


2011-04-13

Korzyści z wprowadzenia

obszarowego sterowania ruchem

Miasto

Redukcja czasów

przejazdu w %

Southampton 18.0

Tuluza 10.0

Los Angeles 18.0

Kolonia 8.0

Toronto 8.0

Średnio 12.4

źródło: Transplan

15

Priorytet dla transportu

publicznego

składniki czasu podróży

transportem publicznym

przyspieszenie

/ zwalnianie

15%

czas na pętlach

17%

czas, który można

optymalizować

postój przed

światłami

sygn.

17%

jazda

34%

czas na

przystankach

17%

czas, który nie można

optymalizować

źródło: 16

8


2011-04-13

Korzyści z wprowadzenia priorytetu

dla pojazdów TP na skrzyżowaniach

Miasto

Redukcja czasów

przejazdu w %

Cardiff 11.0

Monachium 14.0

Glasgow 10.0

London 8.0

Turyn 14.0

Zakres redukcji czasów

przejazdu w %

Ateny 15.5 12-19

Goeteborg 15.0

Tuluza 7.5 5-10

Sapporo 6.0

Lyon 12.5 11-14

Melbourne 8.0 6-10

Średnio 11.0

źródło:

Transplan

17

Korzyści w Polsce #1

• W Warszawie wyniki pomiarów wykonanych w listopadzie

2008r. porównano z wynikami pomiarów przeprowadzonych

przed uruchomieniem systemu w 2006 r.

• Na analizowanym odcinku Al. Jerozolimskich (Pl. Zawiszy –

Rondo Waszyngtona) stwierdzono:

– skrócenie czasu przejazdu tramwaju od 3,6% do 9,1%; tylko w jednym przypadku

(kierunek wschód-zachód w szczycie porannym) czas wydłużył się o 6,7%;

– znaczne skrócenie czasu przejazdu samochodem - dla kierunków ruchu o

wyższym natężeniu rzędu 31-38%; równie znacząca była redukcja liczby

zatrzymań.

• W przypadku Wisłostrady oszczędności czasu różniły się

znacznie w zależności od odcinka, kierunku i pory dnia. Dla

odcinka północnego wahały się one od 3,6% do nawet 60%.

Gorsze efekty odnotowano na odcinku południowym.

źródło: BIT

18

9


2011-04-13

Korzyści w Polsce #2

• w Łodzi przeciętny czas podróży tramwajem

w obszarze zarządzanym przez system uległ

skróceniu o ok.10%. Czas podróży

samochodem osobowym nie uległ zmianie,

• w Olsztynie przeciętny czas podróży

samochodem osobowym w obszarach

zarządzanych przez system uległ skróceniu

średnio o 17,7 %.

19

„Inżynieria ruchu wykroczyła w nową erę,

w której publiczna akceptacja rozwiązania

jest ważniejsza niż 2% poprawa natężenia

ruchu.”

Peter Preston, Siemens UK

20

10


2011-04-13

Plan prezentacji

1. Definicja zarządzania ruchem (ZR)

2. Rzut oka na przepisy

3. Przykłady wdrożeń

4. Zidentyfikowane problemy

5. Rynek

21

Piotr Krukowski ©

Zidentyfikowane problemy #1

1. Normy, standardy, architektura, dobre praktyki

2. Otwartość systemu

– algorytmy sterowania

– protokoły komunikacji

3. Rozwój systemu

– ewolucja (małe inwestycje krok po kroku) czy

rewolucja (jedna duża inwestycja)

– przestrzeganie zasady konkurencyjności

– okres trwania umowy z wykonawcą

4. Tryb realizacji

– „zaprojektuj&buduj”

– „najpierw zaprojektuj a potem wybuduj”

– z FIDIC-em czy bez ? 22

11


2011-04-13

Porównanie wariantów struktury

systemu

Wariant Zalety Wady

Struktura

jednorodna

Struktura

niejednorodna

• kompatybilność urządzeń,

protokółów i podsystemów

• większa łatwość obsługi

i szkolenia personelu

• dywersyfikacja dostawców –

potencjalnie niższe ceny

• możliwość włączenia

polskich producentów

• większa efektywność –

lepsze dostosowanie metod

sterowania do potrzeb

• uzależnienie od

jednego dostawcy

• wyższy koszt

rozbudowy

• trudności

w komunikacji

i integracji systemów

• większa trudność

obsługi i szkolenia

personelu

źródło: Transplan

23

Zidentyfikowane problemy #2

Piotr Krukowski ©

5. Rozpowszechnianie informacji dla podróżujących

– brak krótkoterminowej prognozy zatłoczenia,

– brak systemów obliczania czasu podróży

i dynamicznego wskazywania trasy,

– brak planerów podróży,

– brak systemów RDS/TMC,

– mała przydatność dla kierowców elektronicznych

tablic o zmiennej treści (VMS),

6. Organizacja pracy oraz personel obsługujący

system i Centrum ZR

7. Opóźnienia w realizacji 24

12


2011-04-13

Piotr Krukowski ©

Modele organizacyjne Centrum ZR

• zdezintegrowany

• rozproszony

• hybrydowy

• unitarny

Różnice pomiędzy modelami dotyczą

kosztów, zależności pomiędzy sobą różnych

jednostek organizacyjnych i spółek

komunalnych, podległości służbowej

pracowników, podstaw prawnych działania …

Model zdezintegrowany Centrum ZR

zarządca

ruchu

zarządca

miejskiego

transportu

publicznego

komunalny

przewoźnik

Piotr Krukowski ©

CENTRUM ZARZĄDZANIA RUCHEM

zarządu dróg miejskich

GDDKiA

lokalne

CZR

bezpieczeństwo

i zarządz.

kryzysowe

26

13


2011-04-13

Model rozproszony Centrum ZR

zarządca

ruchu

zarządca

miejskiego

transportu

publicznego

komunalny

przewoźnik

Piotr Krukowski ©

CENTRUM ZARZĄDZANIA RUCHEM

zarządu dróg miejskich

?

GDDKiA

lokalne

CZR

bezpieczeństwo

i zarządz.

kryzysowe

27

Model hybrydowy Centrum ZR

Piotr Krukowski ©

zarządca

ruchu

zarządca

miejskiego

transportu

publicznego

CENTRUM ZARZĄDZANIA RUCHEM

zarządu dróg miejskich

komunalny

przewoźnik

?

GDDKiA

lokalne

CZR

bezpieczeń

-stwo

i zarządz.

kryzysowe

oddelegowanie pracowników jednostek do pracy w Centrum ZR

28

14


2011-04-13

Model unitarny Centrum ZR

Piotr Krukowski ©

zarządca

ruchu

zarząd

dróg

miejskich

MIEJSKIE

CENTRUM

ZARZĄDZANIA

RUCHEM

komunalny

przewoźnik

zarządca

miejskiego

TP

?

GDDKiA

lokalne

CZR

bezpieczeń

-stwo

i zarządz.

kryzysowe

oddelegowanie i przniesienie pracowników jednostek do pracy w Centrum ZR

Łączność na potrzeby ZR

• Dylematy

– światłowód czy radio ?

– własne czy dzierżawione?

– jeśli radio to czy jesteśmy skazani tylko na GPRS?

• Nie trzeba hamletyzować – wystarczy

zaakceptować rozwiązania hybrydowe

o jednakowym poziomie bezpieczeństwa

• Warto mieć własne rurociągi kablowe

• Warto rozważyć własny system szerokopasmowej

łączności radiowej

„własny” = będący własnością JST

30

15


2011-04-13

TRISTAR – system łączności

Piotr Krukowski ©

©

Źródło: Zintegrowany System Zarządzania Ruchem TRISTAR, 2007

31

Dane wizyjne

• Technologia IP spowodowała przełom – zdjęcie i film

to pliki, które można przesyłać poprzez sieci

komputerowe, przetwarzać i składować

• Obraz z wielu kamer monitorujących skrzyżowania

nie jest dostępny w Centrum ZR lecz w Centrum

Zarządzania Kryzysowego, Straży Miejskiej lub Policji

• Brak rozwiązań „inteligentnych”, umożliwiających

automatyczną analizę obrazu np. w celu wykrywania

zdarzeń

• Dostępność technologii ARTR (Automatycznego

Rozpoznawania Tablic Rejestracyjnych), która może

być wykorzystana do ZR

32

16


2011-04-13

Plan prezentacji

1. Definicja zarządzania ruchem (ZR)

2. Rzut oka na przepisy

3. Przykłady wdrożeń

4. Zidentyfikowane problemy

5. Rynek

33

Firmy uczestniczące w postępowaniach

przetargowych na budowę systemów ZR

1. VIALIS (d.NH Polska), Poznań

2. MSR Traffic, Przeźmierowo k.Poznania

3. PEEK Traffic, Rudawa k.Krakowa

4. Siemens, Warszawa

5. ADT (d.TYCO), Warszawa

6. IBM, Warszawa

7. WASKO, Gliwice

8. …

34

17


2011-04-13

Charakterystyka rynku systemów ZR

w Polsce

Piotr Krukowski ©

• Brak obciążeń przeszłością

• Typowy rynek wschodzący czyli niedojrzały

• Dominacja dostawców

• Słabość niezależnego doradztwa technicznego

• Brak współpracy JST i GDDKiA

• Brak subsydiarności instytucji rządowych

35

Czy za wszystko muszą płacić JST?

36

18


2011-04-13

Dziękuję za uwagę

Piotr Krukowski

Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta

we Wrocławiu

tel.:71 376 0013, 501 425 835

pkrukowski@zdium.wroc.pl 37

19

More magazines by this user
Similar magazines