Å UMARSKI LIST 7-9/1958

sumari.hr

Å UMARSKI LIST 7-9/1958

područjima uspeh pošumljavanja na severnim

ekspozicijama bio uvek zadovoljavajući,

dok je na južnim ekspozicijama

istih objekata uspeh primanja uvek bio

minimalan.

Pored prikazivanja klasičnog načina pošumljavanja

u operativnoj službi, za neka

područja (Zlatibor, Grdelička klisura i

sliv Belog Timoka), prikazan je uporedo i

način pošumljavanja uz intenzivnu obradu

zemljišta i gustu sadnju. Takva pošumljavanja,

izvedena po sugestijama autora,

pokazula su, da se uvođenjem intenzivne

obrade zemljišta i guste sadnje

uspeh na južnim ekspozicijama približava

uspehu na severnim ekspozicijama istih

objekata. Kod primene klasičnog načina

pošumljavanja goleti sadnjom u jame na

svim ispitanim područjima uspeh posađenih

sadnica na toplim ekspozicijama manji

je za 200 do 300'°/o od uspeha primanja

na hladnim ekspozicijama.

U III delu prikazani su autorovi vlastiti

ogledi na veštačkom pošumljavanju, izvedeni:

1. u okolini Beograda u vremenu od

1948—1955 god. 2. u Grdeličkoj klisuri u

istom razdoblju, 3. u Metohiji, kod Peći,

u vremenu od 1952—1956 god. i 4. na Zlatiboru,

u vremenu od 1953—1956 god.

Kod svih oglednih radova autor zastupa

osnovnu ideju: da se pronađu, ispitaju i

odaberu najpogodnije vrste šumskog drveća

i odgovarajuća tehnika rada pri pošumljavanju

goleti na antipodnim ekspozicijama

u različitim klimatskim područjima i

da veštačko pošumljavanje goleti bude

postavljeno na naučnu i praktičnu osnovu.

Za svako ogledno polje autor je:

1. ispitao je i prikazao uslove sredine

pod kojima su ogledi izvođeni i to

a) ekološke klimatske činioce, od kojih

je najviše pažnje posvetio padavinama i

temperaturnim odnosima. Kod ispitivanja

jačine insolacije na antipodnim ekspozicijama,

autor je pokazao da se zemljište

na južnim ekspozicijama u letnjim mesecima,

na dubini od 20 sm t. j. u oblasti žilišta

zagreje do 10° C pa i više nego na

severnoj ekspoziciji. Na površini zemljišta

ova razlika dostiže i 15° C. Skoro je redovna

pojava da se na goletima, na južnim

ekspozicijama, zemljište zagreje i do 60° C,

a to su temperature na kojima se gasi život

zelenih biljaka. Na severnim ekspozicijama

međutim zemljište se retko zagreva

preko 40° C. Autor smatra da neuspeh

pošumljavanja goleti na južnim stranama

treba prvenstveno pripisati dejstvu prevelike

insolacije.

b) Od edafskih činioca prikazani su

uglavnom geološka podloga i hemijske i

fizičke osobine zemljišta za sva ogledna

polja, prva po literaturi a ostale i na osnovu

autorovih konkretnih analiza. Pedološke

analize pokazale su da u osobinama

zemljišta na antipodnim ekspozicijama

nema bitnih razlika, koje bi se a priori

mogle smatrati uzrokom nejednakog primanja

sadnica.

c) Stanje biljnog pokrivača a po njemu

i tip staništa u momentu osnivanja oglednih

polja autor daje na osnovu inventarizacije

edifikatorskih i subedifikatorskih

biljaka, po antipodnim ekspozicijama.

Uporedo sa tim on prikazuje i neke antropogene

faktore, kao što su prekomerne seče

i krčenja šuma sa prekomernim pašarenjem,

koji su pospesivali pretvaranje

šuma u apsolutne goleti sa degradiranim

šumskim zemljištem.

d) Orografija i reljef oglednih polja prikazani

su u cilju da se istakne razlika u

eksponiranosti i jačini nagiba antipodnih

ekspozicija, kako bi se prilikom pošumljavanja

dobila što jasnija slika prilikom

analize dobivenih rezultata. — Kod ispitivanja

reljefa, naročito na oglednom polju

»Dragušica« kod Ripnja autor ukazuje da.

su shodno Lambertovom zakonu, za uspeh

ili neuspeh pošumljavanja na antipodnim

ekspozicijama od presudnog značaja ne

samo makroreljef već i mikroreljef.

U ovom delu prikazana je i tehnika izvođenja

ogleda: obrada zemljišta, proizvodnja

sadnog materijala, sadnja, nega

kultura i t. d. i navedene vrste šumskog

drveća sa kojima je rađeno. Pored opšteg.

razmatranja o uzrocima uspeha i neuspeha

prsimanja pojedinih vrsta na pojedinim

oglednim poljima istaknuta je i či-

'njenica da kriza kod posađenih biljaka

traje 2—3 godine i da intenzivna obrada

zemljišta i umereno gusta sadnja biljaka

kod pošumljavanja goleti povećavaju porast

sadnica u visinu za 2 puta pa i više.

Na oglednom polju »Dragušica« postavljeni

su i pionirski šumski pojasevi, u

borbi protiv suše na južnim ekspozicijama.

Ti pojasevi sastoje se od pionirskih

vrsta (bagrem, američki jasen, negundo,

breza i dr.) i postavljeni su u pravcu istokzapad.

Pošto, 3—5 godina posle sadnje,

pojasevi dostignu visinu oko 2 m među

njima se sade i one vrste, čije sadnice inače

nisu uspevale na južnim ekspozicijama.

Ovako zaštićene one se održe sa 80—100*Vo..

U IV delu dati su zaključci u 11 tačaka.

Pošumljavanje hladnih ekspozicija goleti

sadnjom u jame ne prestavlja naročitu teškoću,

dok je na južnim ekspozicijama

uspeh slab ili nikakav. Ovaj neuspeh treba

pripisati prvenstveno reljefu, koji na.

310

More magazines by this user
Similar magazines