Choroby stawów

csk.umed.lodz.pl

Choroby stawów

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©

Choroby stawów

Klinika Chorób Wewnętrznych, Nefrologii i Dializoterapii

Uniwersytet Medyczny w Łodzi


http://csk.umed.lodz.pl/nefrologia


• ból:

– umiejscowienie

– promieniowanie (ból regionalny tzw. “bóle

krzyŜa”, ból przeniesiony – np. ból okolicy

pachwiny, wewnętrznej powierzchni uda lub

stawu kolanowego w przypadku zmian

zapalnych / zwyrodnieniowych w stawie

biodrowym

– charakter (stały, okresowy)

– natęŜenie

Choroby stawów - objawy

– zaleŜność od ułoŜenia ciała, wykonywania

ruchów

– zaleŜność od pory dnia

– co wyzwala ból, co przynosi ulgę

• sztywność ≠ usztywnienie

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Choroba zwyrodnieniowa stawów (morbus

degenerativus articulorum; osteoarthritis

def: to skutek działania czynników biologicznych i

mechanicznych prowadzących zaburzenia

równowagi pomiędzy tworzeniem i degradacją

chrząstki stawowej i warstwy podchrzęstnej

kości, ostatecznie dotyczy to całego stawu

• ból stawowy

• ograniczenie ruchomości

• Trzeszczenia

• wtórne zmiany zapalne izolowane do stawów

(choroba pierwotnie niezapalna)

epidemiologia:

wiek 40-60 lat, głównie osoby > 55 r.Ŝ. ♀=♂, w

wieku podeszłym przewaŜają kobiety

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


postacie:

1.pierwotna: częstsza, przyczyna idiopatyczna

2.wtórna: związana z uszkodzeniami, zaburzeniami w

budowie, lub chorobami ogólnoustrojowymi

wg ACR

- urazy: ostre/przewlekłe (np. sport)

- choroby wrodzone i rozwojowe

- choroby metaboliczne

- endokrynopatie

- choroby z odkładania soli wapnia

- inne choroby kości i stawów (miejscowe i

rozsiane)

- neurodystrofie

- choroby endemiczne

- róŜne (odmroŜenia, choroba kesonowa)

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Ch. Z. S nie jest wyrazem starzenia się stawu

przyczyny:

• przeciąŜenia

• zaburzenia czynnościowo-strukturalne

czynniki predysponujące:

• starszy wiek

• nadwaga/otyłość

• mutacje genetyczne dotyczące struktur

kolagenu

• czynniki mechaniczne (praca zawodowa, sport

wyczynowy, osłabienie mięsni okołostawowych)

• płeć Ŝeńska

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Patogeneza:

okres wczesny – pogrubienie chrząstki (zwiększona zawartość

wody → obrzęk tkanki→ uszkodzenie kolagenu→ zwiększona

produkcja proteoglikanów przez aktywowane chondrocyty

okres późny - destrukcja chrząstki ze ścieńczeniem → spadek

zawartości wody i proteoglikanów → wzrost aktywności

metaloproteinaz i cytokin prozapalnych → powstawanie torbieli

zwyrodnieniowych (geody) i zagęszczeń (sklerotyzacja) →

powstawanie wyrośli kostnych (osteofity) na granicy chrzęstnokostnej.

• błona maziowa– obszary objęte procesem zapalnym

(naciek limfocytów i fibroblastów)

• torebka stawowa – pogrubienie więzadeł okołostawowych,

spadek elastyczności

• jama stawowa – wysięk

jeśli proces naprawczy (osteofity) przewaŜa nad procesm

destrukcyjnym - hiperostoza

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Klinika:

1.ból w stawie – gdy ruch, ból startowy, w zmianach

zaawansowanych moŜe być równieŜ w spoczynku,

zmniejsza się w miarę progresji ruchu; jest wywołany

przez:

odczyn zapalny okostnej w miejscach przebudowy,

wzrost ciśnienia wewnąrzkostnego, niedokrwienia i

zapalenie błony maziowej, mikrozłamania, draŜnienie

zakończeń nerwowych miękkich tkanek

okołostawowych przez osteofity

2.bóle zmęczeniowe

3.ograniczenie ruchomości + wtórny zanik mięśni

okołostawowych

4.rzadziej: poszerzenie i zniekształcenie obrysów

kostnych, tkliwość palpacyjna, trzeszczenia, wysięk

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Koksartroza

•postać z panewką spłyconą (dysplazja)

•postać z panewką zbyt głeboką (protruzja)

klinika:

•ból z przodu uda, w pachwinie, kolanie (ból przeniesiony),

•nie w pośladku, nie powyŜej stawu

•szybko ograniczenie ruchomości

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Gonartroza

postać przyśrodkowa – ze szpotowatością kolan

postać boczna – z koślawością kolan (rzadko)

postać rzepkowo-udowa (konflikt rzepkowo-udowy) – ruchy

boczne dociskanej do kości udowej rzepki wywołuja ból

• ból w stawie o górnej części podudzia

• schodzenie :(, wchodzenie :)

• trzeszczenia przy zgięciu i wyproście

• zaburzona oś kończyny

• wysięk w stawie, torbiel w dole podkolanowym (torbiel Bakera)

• pogrubienie i zniekształcenie zarysów stawu

• wtórnie osłabienie/zanik mięśnia czworogłowego uda, więzadeł

• w postacie zaawansowanej przykurcz

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Ch. z. stawów rąk

•stawy międzypaliczkowe dalsze – guzki Heberdena

•stawy międzypaliczkowe bliŜsze – guzki Boucharda

•staw nadgarstkowo-sródręczny I – rhizarthrosis pollicis

•funckja rąk zachowana, spadek precyzyjności ruchów

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©

Guzki Heberdena Guzki Boucharda


Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Spondyloartroza

ból nasila się przy ruchu, na podstawie

dolegliwości nie moŜna rozróŜnić zmian

zwyrodnieniowych (czy: krąŜek międzykręgowy /

stawy międzywyrostkowe / więzadła kręgosłupa /

osteofity

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Badania dodatkowe

badanie laboratoryjne - brak wzrostu wskaźników

zapalnych

płyn stawowy – charakter niezapalny (tabl.)

badania obrazowe – RTG z wyboru:

–zwęŜenie szpary stawowej

–torbiele zwyrodnieniowe

–sklerotyzacja (zagęszczenia tkanki kostnej

podchrzęstnej)

–osteofity

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


• Leczenie:

• niefarmakologiczne:

• redukcja masy ciała przy nadwadze / otyłości

• fizjoterapia – ćwiczenia bierne i czynne; cele:

» zapobieganie przykurczom, zniekształceniom

stawów i ich leczenie

» utrzymanie lub zwiększenie siły mięśniowej

» kompensacja (wewnętrzna, zewnętrzna)

» zapobieganie ograniczeniu ruchomości kręgosłupa

» poprawa sprawności ogólnej

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


• farmakologia:

• Paracetamol – działanie p-bólowe (nie p-zapalnie) –

hamuje PGL w OUN poprze blokowanie COX, nie

blokuje COX obwodowo – nie ma działań niepoŜądanych

jak typowe NLPZ

• p-wsk: nadwraŜliwość, cięŜka niewydolność wątroby /

nerek, niedobór glc-6-P (hemoliza)

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


NLPZ

• Hamują COX-2, niewybiórcze równieŜ COX-1 (większość działań

niepoŜądanych)

Działania niepoŜądane:

• NadŜerki / owrzodzenia błony śluzowej Ŝołądka

• Uszkodzenie nerek – upośledzenie czynności nerek wynika ze skurczu

naczyń (hamowanie produkcji PCL) - ↓ filtracji kłębuszkowej –

występuje wkrótce po stosowaniu NLPZ, wiec ostroznie i od małych

dawek gdy polipragmazja z diuretykami, ACEI

• ostre śródmiąŜszowe zapalenie nerek / martwica brodawek nerkowych

– ok. 2 tyg. Od stosowania NLPZ – podłoŜe immunologiczne,

mechanizm idiosynkrazji

• uszkodzenie wątroby

• nadwraŜliwość – pokrzywka, astma aspirynowa, wstrząs anafilaktyczny

• p-wsk: czynna choroba wrzodowa, ciąŜa i okres karmienia, cięŜka

niewydolność nerek i wątroby, skazy krwotoczne

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


GKS

• Tylko pojedyncze wstrzyknięcia, tylko w przypadku z

wysiękiem do stawu – ryzyko martwicy chrząstki stawowej

• Wolno działające leki objawowe stosowane w chorobie

zwyrodnieniowej stawów – siarczan glukozaminy, siarczan

chondroityny i inne

Leczenie operacyjne: płukanie 0,9% NaCl, aloplastyka,

osteotomie

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Choroby związane z obecnością kryształów

Dna moczanowa (diathesis urica, gout)

• Def.: zapalenie wywołane krystalizacją moczanu sodu w

płynie stawowym, fagocytozą i powstawaniem złogów

tkankach stawowych i innych tkankach

Głównie męŜczyźni po 40 r.Ŝ.

Kwas moczowy w organizmie człowieka ok. 1200 mg

StęŜenie:

u ♂ do 5,2 mg/dl (310 umol/l)

u ♀ przed menopauzą 4 mg/dl (240 umol/l)

po menopauzie 4,7 mg/dl (280 umol/l)

hyperurykemia gdy stęŜenie > 7 mg/dl (420 umol/l)

dobowe wydalanie przez nerki: 700-800 mg

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


hyperyrykemia:

• Pierwotna – uwarunkowana genetycznie

• Wtórna:

– Zwiększona podaŜ w diecie

– Przyśpieszony rozkład ATP – u alkoholików

– Zwiększony rozpad nukleotydów – choroby mielo i

limfoproliferacyjne, cytostatyki, leki immunosupresyjne

(cyklosporyna)

– Zmniejszone wydalanie przez nerki – np.

wielotorbielowatość nerek

– Inne: wysiłek fizyczny, zawał serca, nadczynność

przytarczyc, niedoczynność tarczycy

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Proces zapalny:

• Ostry – kryształy w jamie stawowej opłaszczony

immunoglobilina G poprzez Fab, fragment Fc aktywuje

fagocyty (neutrofile) → fagocytoza, wolne rodniki

tlenowe, PGL, LT, układy kini, Il-1, TNF alfa

• Przewlekły – aktywacja osteoklastów i aktywacja proteaz

→ uszkodzenie chrząstki stawowej i kości

• Powstają złogi z kryształów moczanu sodu w tkankach

okołostawowych, małŜowiny uszne (guzki dnawe), nerki

(tkanka śródmiąŜszowa, cewki zbiorcze, moczowody)

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Klinika:

• Napad dny: zespół objawów = podagra

• Nagły, bardzo silny ból stawu, uniemoŜliwia ruch

• Obrzęk stawu + zaczerwienienie skóry –rumień, skóra wokół

stawu napięta, błyszcząca, złuszczanie naskórka, obrzęk w

taknce podskórnej;

• Dotyczy głównie I stawu śródstopno-paliczkowego (MTP 1),

rano; ew. stawy skokowe, kolanowe, ew. stawy kończyn

górnych

• Napad dny gdy nie leczony, trwa od 10 dni do 3 tygodni i

samoistnie ustępuje

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Czynniki wywołujące:

• Alkohol

• DuŜa ilość mięsa (zawiera puryny)

• DuŜy wysiłek fizyczny

• Uraz fizyczny / zabieg operacyjny

• ZakaŜenie

• Leki (diuretyki tiazydowe lub pętlowe, cyklosporyna)

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Kolka nerkowa - u 30% chorych

Dna przewlekła:

Zapalenie wielostawowe, guzki dnawe,

niewydolność nerek, często współistnieje:

hiperlipidemia, hiperglikemia, otyłość, HA

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Laboratorium: j.w. (moŜe być prawidłowy poziom kwasu

moczowego)

Płyn stawowy – charakter zapalny + kryształy moczanu, zawsze

posiew

RTG - złogi w tkankach okołostawowych, chrząstkach, kościach,

zwęŜenie szpary stawowej, ostro obrysowane nadŜerki w

obrębie kości, osteoliza

Przebieg dny – 4 fazy:

• Hiperurykemia bezobjawowa – moŜna nigdy nie zachorować

• Napady zapalenia stawów – po pierwszym, nawrót po 6 m-

cach, do 2 lat

• Okresy międzynapadowe – bez objawóow

• Dna przewlekła (guzkowa) – napady kolki nerkowej,

białkomocz (20-40%)

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


RóŜnicowanie:

• Dna rzekoma (chondokalcynoza)

• Hiperlipidemia

• Septyczne zapalenie stawów

• Reaktywne zapalenie stawów

• Wylew krwi do stawu

• Choroba posurowicza

• Choroba zwyrodnieniowa

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Leczenie:

• Niefarmakologiczne:

– Redukcja masy ciała

– Dieta ubogoputynowa

– Unikanie alkoholu (piwo)

• Farmakologiczne:

– Nie leczy się hyperurykemii bezobjawowej, chyba, Ŝe kwas

moczowy > 12 mg/dl (720 umol/l), lub gdy zespół rozpadu guza

nowotworowego

– Kolchicyna – 1 mg co 6 h w 1 dobie napadu, co 8h w 2 dobie i co

12h w 3 dobie (często objawy niepoŜądane: nudności, wymioty,

biegunki, kurczowe bóle brzucha)

– NLPZ – w największych dawkach terapeutycznych (nie ASA < 3

g/d, gdyz powoduje ↑ kwasu moczowego)

– Ew. GKS

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Leczenie przewlekłe:

• Niefarmakologiczne: j.w.

• Farmakologiczne:

– Kolchicyna 0,5-1,0 mg/d gdy częste napady

– Probenycyd (Benemid®) (lek moczanopędny) –

US, Canada

– Alloporynol (Allupol®, Milurit®, Zyloric®) – inhibitor

oksydazy ksantynowej 100-300 mg/dobę

– U chory po Tx (CsA) – GKS dostawowo

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Chondrokalcynoza (chondrocalcinosis)

Def.: odkładanie się kryształów dwuwodnego pirofosforanu wapnia w

chrząstkach stawowych + obecność w płynie stawowym

Etiologia:

• Pierwotna: - rodzinnie

• Wtórna:

– Postać uogólniona:

• Zaburzenia hormonalne – nadczynność/niedoczynność

tarczycy, nadczynność przytarczyc

• Hemochromatoza

• Dna moczanowa

• Hipomagnezemia, hipofosfatemia

• Leczenie GKS

– Postać miejscowa:

• Niestabilność stawu

• Po zabiegu usunięcia łakotki

• Złogi amyloidu

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Klinika:

• Bezobjawowo (najczęściej)

• Jako dna rzekoma – wolniej narasta ból, mniejsze

natęŜenie, głównie kolana, ew. MTP I, 1-4 tygodnie

• Jako przewlekłe zapalenie stawów: pod maską RZS

(5%), pod maską ch.z.s. (50%) ≠zwykle zwęŜenie

bocznego przedziału szpary stawu kolanowego

(koślawość)

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Laboratorium: hiperurykemia (20%), RF (10%)

Płyn stawowy: charakter zapalny + mleczny, lekko

krwisty

RTG: złogi w chrząstkach szklistych, włóknistych,

ścięgnach, więzadłach, powięziach i torebkach

stawowych

Leczenie:

• Kolchicyna lub NLPZ

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Apatyty (leczenie operacyjne)

Po dostawowym wstrzyknięciu GKS (krystalizacja), krótko

U chorych leczonych HD

• Krystalizacja : moczanu sodu, pirofosforanu wapnia,

szczawianu wapnia, soli glinu i lipidów

• Klinika: ostry napad zapalenia stawó (dno podobne);

ostre zapalenie tkanek okołostawowych, zespół

bolesnego barku, zespół cieśni nadgarstka

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Seronegatywne zapalenia stawów

Charakterystyczną cechą jest niewystępowanie czynnika

reumatoidalnego klasy IgM w surowicy krwi chorych

Ujemny odczyn Waalera-Rosego

a. Spondyloartropatie seronegatywne

b. Zapalenia stawów związane z czynnikiem

infekcyjnym

– infekcyjne zapalenia stawów

– poinfekcyjne zapalenia stawów

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Najczęściej spotykane jednostki chorobowe zaliczane

do spondyloartropatii seronegatywnych

• ZZSK

• ŁZS

• ReA (Zespół Reitera)

– po zakaŜeniach nabytych drogą płciową - Zespół SARA

(Sexually Acquired Reactive Arthritis)

– po zakaŜeniach jelitowych

• Zapalenia stawów w przebiegu chorób jelit (choroba Crohna,

wrzodziejące zapalenie jelita grubego)

• Spondyloartropatie młodzieńcze

• Spondyloartropatie niezróŜnicowane

• Zespół „SAPHO” – synovitis, acne, pustulosis, hyperostosis, osteitis


Zesztywniające zapalenie stawów

kręgosłupa

Cechy charakterystyczne:

• Zapalenie głównie stawów osiowych:

– stawy krzyŜowo-biodrowe

– stawy kręgosłupa

– zapalenie tkanek okołokręgosłupowych

• Rzadziej zapalenie stawów obwodowych

• Zapalenie przyczepów ścięgnistych (entezopatie)

• Występowanie zmian pozastawowych

• Brak czynnika reumatoidalnego w surowicy krwi

• Częste występowanie antygenu HLA-B 27

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Objawy pozastawowe ZZSK

• Zapalenie tęczówki (u 25% chorych)

• Włóknienie górnych płatów płuc

• Ze strony układu krąŜenia:

– aortitis - wada aortalna

– kardiomyopatia

– zaburzenia przewodzenia

• Ze strony nerek - nefropatia IgA

– amyloidoza reaktywna (6% chorych)

• Zapalenie jelit (u 30% chorych zmiany

w biopsji śluzówki jelita)

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Badania dodatkowe

• Przyspieszenie OB

• Leukocytoza

• Niedokrwistość normobarwliwa

• Wzrost stęŜenia białek ostrej fazy

• Ujemny odczyn Waalera-Rosego

• Hypergammaglobulinemia po dłuŜszym czasie trwania choroby

• Antygen HLA-B27 obecny u > 90% chorych

• W badaniu RTG

– zmiany typowe w stawach krzyŜowo-biodrowych

– moŜe być spondylitis anterior - nadŜerki na przedniej krawędzi trzonu

kręgowego

– kwadratowienie trzonów kręgów

– syndesmofity

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©

Zesztywniające zapalenie stawów

kręgosłupa – typowa sylwetka w

zaawansowanej postaci


Ograniczenie ruchomości

kręgosłupa u chorego z

ZZSK.

A – zwiększona odległość

palców od podłogi podczas

skłonu ;

B – zwiększona odległość

potylicy od ściany

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©

obustronne zapalenie

stawów krzyŜowo –

biodrowych w ZZSK

kręgosłup „bambusowy”

– sztywne połączenia

między stawami


Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Łuszczycowe zapalenie stawów (łzs)

• Łuszczycowe zapalenie stawów – przewlekła

choroba zapalna stawów u chorych na łuszczycę.

• Częstość występowania – ok. 5-30% chorych na

łuszczycę, z jednakową częstością u kobiet i

męŜczyzn ( zajęcie stawów kręgosłupa 3x częstsze

u męŜczyzn).

• Początek choroby między 20 a 50 rŜ ( postać

młodzieńcza – 9 – 12rŜ )

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


• Etiologia nieznana

• Predyspozycja genetyczna ( antygeny HLA B27,

HLA DR4, HLA DR7)

• Czynniki środowiskowe

1. Czynniki infekcyjne ( wirusowe, bakteryjne –

głównie zakaŜenia paciorkowcowe)

2. Urazy

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Typowe cechy łzs:

• zapalenie stawów obwodowych;

• zapalenie stawów międzypaliczkowych dalszych;

• niesymetryczne zapalenie stawów kręgosłupa i

stawów krzyŜowo-biodrowych;

• zapalenie palców ( dactylitis);

• zapalenie przyczepów ścięgien ( głównie ścięgna

Achillesa).

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


• okaleczające zapalenie stawów ( palce

teleskopowe)

• zmiany w narządzie wzroku – zapalenie tęczówki

i naczyniówki

• wady zastawki aortalnej – zwęŜenie i

niedomykalność w następstwie przebytego

zapalenia aorty

• uczucie znuŜenia, zaburzenia nastroju, depresja

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


palec kiełbaskowy

palec teleskopowy

Łuszczycowe zapalenie stawów – zmiany łuszczycowe na skórze grzbietu rąk,

charakterystyczne zajęcie stawów międzypaliczkowych dalszych obu rąk.

Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©


Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©

Łuszczycowe zapalenie stawów – zagłębienia w płytce paznokciowej

( objaw naparstka )


Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©

Zaawansowane zmiany w łuszczycowym zapaleniu stawów – palce teleskopowe


Materiał edukacyjny wyłącznie dla studentów UM w Łodzi - 2007©

Zmiany łuszczycowe na skórze


• Badania laboratoryjne:

1.  OB i CRP

2. Obecny antygen HLA B27

• Badania obrazowe:

1. Rtg stawów

a. asymetryczne zajęcie stawów

krzyŜowo – biodrowych;

b. asymetryczne syndesmofity;

c. zajęcie odcinków lędźwiowego i szyjnego kręgosłupa;

d. zmiany w stawach międzypaliczkowych dalszych rąk i stóp

– nadŜerki kostne, osteoliza, ogniska przebudowy kostnej;

e. asymetria zajęcia stawów międzypaliczkowych rąk i stóp

oraz duŜych stawów, najczęściej kończyn dolnych;

f. skrócenie paliczków;

g. ankyloza paliczków dystalnych rąk i stóp


2. MR ( wczesne zmiany w odcinku L-S

kręgosłupa)

3. Badanie płynu stawowego

• edukacja chorego;

• leczenie rehabilitacyjne ( fizykoterapia,

kinezyterapia);


• leczenie farmakologiczne:

1. NLPZ;

2. glikokortykosteroidy;

3. leki modyfikujące przebieg choroby:

a. sulfasalazyna

b. metotreksat

c. cyklosporyna A

d. azatiopryna

4. leki antycytokinowe:

a. etanercept

b. infliksymab

c. adalimumab

• Leczenie ortopedyczne


Reaktywne zapalenie stawów

• Reaktywne zapalenie stawów ( zespół Reitera,

zespół Fiessingera i Leroya) – asymetryczne

jałowe zapalenie kilku stawów i przyczepów

ścięgnistych, poprzedzone zakaŜeniem

najczęściej przewodu pokarmowego lub

narządów płciowych ( SARA).

• Częstość występowania 30-200 / 100 tys. , u 1-

4% osób po przebytym zakaŜeniu .


Najczęstsze czynniki etiologiczne:

• Pałeczki jelitowe z rodziny Entrobacteriaceae

(Salmonella, Yersinia, Campylobacter, Shigella);

• Chlamydie (Chlamydia trachomatis → odpowiada za 35

– 70% przypadków SARA,Chlamydophila pneumoniae);

• Inne ( rzadsze → Clostridium difficile, Vibrio

parahaemolyticus, Mycobacterium bovis – szczep

szczepionkowy BCG,bakterie z rodzaju Mycoplasma ).


Obraz kliniczny:

• objawy ogólne: osłabienie, gorączka

• układ ruchu:

1. ból i obrzęk pojedynczego stawu lub kilku stawów,

asymetryczne ( staw kolanowy, skokowy, stawy

stóp);

2. bóle pleców, krzyŜa , pośladków, sztywność

kręgosłupa;

3. Ból pięt, czasami obrzęk, trudności w chodzeniu

( zapalenie przyczepów ścięgna Achillesa)


układ moczowo-płciowy

1. pęcherzyki, nadŜerki, plamki głównie w ujściu cewki

moczowej, na Ŝołędzi lub trzonie prącia (

niebolesne, nie pozostawiają blizn);

2. wyciek z cewki moczowej i bolesne oddawanie

moczu;

3. objawy zapalenia szyjki macicy lub zapalenia

pochwy u kobiet z SARA (często bezobjawowe).


• skóra i błony śluzowe

1. wykwity grudkowo-łuskowate z nadmiernym

rogowaceniem podeszwowej powierzchni stóp, dłoni

i stóp;

2. zmiany na paznokciach ( przebarwienia, zgrubienia,

bruzdowate wgłębienia);

3. rumień guzowaty;

4. afty na podniebieniu, języku, błonie śluzowej

policzków i warg ( niebolesne).


Rogowacenie ogniskowe w

zespole Reitera

Zmiany pęcherzykowe i rumieniowe na

podniebieniu twardym i policzkach

– zespół Reitera


• narząd wzroku

1. zapalenie spojówek;

2. ostre zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej;

• inne objawy

1. zmiany w sercu (zaburzenia przewodnictwa,

niedomykalność aortalna, zapalenie osierdzia, zapalenie

m. sercowego, zapalenie aorty wstępującej);

2. zapalenie błon surowiczych ;

3. mikroskopowe zapalenie jelit ( klinicznie przypomina

zespół jelita draŜliwego);

4. zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.



• badania laboratoryjne:

1. OB i CRP

2. niedokrwistość, nadpłytkowość, leukocytoza

• badania mikrobiologiczne

1. badania serologiczne

2. posiew stolca

3. wymaz lub wydzielina z cewki moczowej lub pochwy

4. mocz lub płyn stawowy


• badania obrazowe

1. Rtg stawów:

a. zapalenie ścięgien

b. zapalenie stawów krzyŜowo-biodrowych

c. zapalenie stawów kręgosłupa ( Th, L)

d. kostnienie więzadeł i ścięgien

2. MR ( duŜa czułość przy wykrywaniu wczesnych

zmian)


Leczenie:

• edukacja pacjenta

• leczenie farmakologiczne:

1. NLPZ;

2. glikokortykosteroidy;

3. leki modyfikujące przebieg choroby

(sulfasalazyna, metotreksat, azatiopryna,

sole złota)

4. leki biologiczne (infliksimab, etanercept ).

More magazines by this user
Similar magazines