Views
3 years ago

RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO ...

RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO ...

8 gminę zasady

8 gminę zasady wynajmowania lokali. Jednocześnie z omawianego upoważnienia ustawowego do stanowienia przepisów gminnych nie sposób wywieść delegacji do wyłączenia określonych grup członków wspólnoty samorządowej z możliwości ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego. Takiego upoważnienia nie można w ocenie Rzecznika wywodzić z faktu, że zawarte w art. 21 ust. 3 wyliczenie ma charakter otwarty. Jak już wskazano wyżej, stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (...) gmina ma obowiązek zaspokajać potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. Przepis ten wyznacza granice obowiązku gminy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej. Dlatego też kreowane przez gminę w drodze uchwały zasady wynajmowania lokali z mieszkaniowego zasobu gminy nie mogą zawężać granic tego obowiązku. Omawiane przepisy: pkt 1 ppkt 1.2 Załącznika Nr 5 oraz pkt 2 ppkt 2.2 Załącznika Nr 6 do Uchwały Nr XLIC/526/2001 Rady Miejskiej w Lęborku wykraczają poza granice upoważnienia ustawowego określonego w art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów (...), gdyż prowadzą do wyłączenia określonej grupy członków wspólnoty samorządowej, których cechą wyróżniającą jest brak zameldowania na pobyt stały na terenie Gminy Lębork przynamniej przez okres w nich wskazany z możliwości uzyskania mieszkania komunalnego, choćby nawet osoby te były bezdomne i posiadały niskie dochody. Warto również zwrócić uwagę, że problematyka dotycząca wiązania możliwości uzyskania mieszkania z zasobów mieszkaniowych gminy z zameldowaniem była rozważana w orzecznictwie sądowym. Orzecznictwo to ukształtowało się na gruncie art. 5 ustawy z dnia 2 lipca o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 1998r. Nr 120, poz. 787 ze zm.) i znajduje potwierdzenie w orzeczeniach wydanych na podstawie aktualnie obowiązującej ustawy o ochronie praw lokatorów (...). W wyroku z dnia 29 czerwca 1995r. (sygn.akt SA/Po 518/95, opubl. w OSS 1996r, Nr 2, poz. 43) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że brak zameldowania nie pozbawia osoby stale zamieszkującej w gminie statusu członka wspólnoty samorządowej. Uzależnianie wynajęcia lokalu mieszkalnego z zasobu gminy od zameldowania na pobyt stały, w sposób istotny narusza prawo materialne, a szczególnie art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1090r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 200Ir. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). W myśl tego przepisu zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej jest zadaniem własnym gminy. Natomiast stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wspólnotę samorządową tworzą mieszkańcy gminy. Chodzi tu mianowicie o osoby trwale związane z gminą tj. stale zamieszkujące na jej terenie. Dla ustalenia, czy dana osoba ma stałe miejsce zamieszkania na określonym terenie, należy ustalić, czy spełnione

9 są przesłanki z art. 25 Kodeksu cywilnego, w myśl którego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O charakterze pobytu decydują każdorazowo okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty określonej osoby, a nie np. zameldowanie na pobyt stały czy czasowy na terenie danej gminy. Dlatego też osoby, które przebywają na terenie gminy z zamiarem stałego pobytu są z mocy prawa członkami wspólnoty samorządowej, wobec których na gminie ciąży obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Stanowisko takie potwierdził również w wyroku z dnia 27 lutego 1996r. (sygn.akt SA/Rz 809/95; opubl. w OSS z 1997r. Nr 3, poz. 80) Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, iż obowiązkiem gminy jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej tj. każdego mieszkańca gminy, bez względu na okres zameldowania w danej gminie. W ocenie Sądu, pojęcie kryterium wyboru osób, z którymi umowy najmu powinny być zawierane w pierwszej kolejności nie przewiduje możliwości wykluczenia, a tylko daje podstawę do ustanowienia przesłanek (miernika), za pomocą których ma być dokonywana ocena i wybór osób, z którymi powinny być zawierane umowy najmu w pierwszej kolejności. W uzasadnieniu wyroku z dnia 21 marca 2001r. (sygn.akt II SA/Gd 2025/00) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził ponadto, że nie istnieje żaden związek między oceną konieczności zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych członka wspólnoty gminnej i faktem jego stałego zameldowania na terenie gminy. W wyroku z dnia 20 lipca 2004r. (sygn.akt II SA/Op 144/04, ze skargi Rzecznika na uchwałę Rady Miejskiej w Oleśnie) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podniósł, że wszyscy mieszkańcy gminy, niezależnie od tego, czy są w niej zameldowani na pobyt stały, czasowy czy też mieszkają bez meldunku, są członkami wspólnoty samorządowej, którym Konstytucja RP przyznała prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Natomiast w wyroku z dnia 5 maja 2005r. (sygn.akt 4 II SA/Wr 2359/03, ze skargi Rzecznika na uchwałę Rady Miejskiej w Kłodzku) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zajął stanowisko, że wskazane w art. 21 ust. 3 pkt 1-7 przesłanki nie zawierają żadnych regulacji uzależniających prawo członka wspólnoty samorządowej do ubiegania się o najem lokalu mieszkalnego od zamieszkiwania na terenie danej gminy, ani też od daty zameldowania na pobyt stały. Uchwalając zasady wynajmowania lokali rada gminy nie posiada więc upoważnień ustawowych do kształtowania tych praw mieszkańców gminy w zależności od czasokresu zameldowania, czy też zamieszkiwania na terenie gminy. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 7 maja 2009 r. (sygn.akt II SA/Op 93/09, LEX nr 514987), w którym wskazał, że: „Ustawa o

PRZECIW DYSKRYMINACJI - Rzecznik Praw Obywatelskich
RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena ...