Views
3 years ago

ELEMENTI STROJEVA

Ovolika sila prednapona

Ovolika sila prednapona dobije se pritezanjem matice momentom ključa, koji se izračuna prema izrazu (6.21). Normalna sila F N , kao posljedica djelovanja aksijalne sile F v , uzrokuje površinski pritisak p=F N /A N ≈ F r /A sr , kojega je potrebno kontrolirati: p F = v πDsr ⋅l⋅ tan ( α 2 + ρ) ≤ F v [N] prednaponska sila montaže koničnog dosjeda, izraz (5.31) p dop [N/mm 2 ] dopušteni površinski pritisak, izraz (5.2). p dop (5.31) 5.5.3 Stezni spoj pomoću steznih prstenova Par steznih prstenova kao elastični vezni element glavine i vratila, sastavljen je od unutrašnjeg ili vanjskog koničnog prstena od poboljšanog čelika koji se umeće u odgovarajući otvor između vratila i glavine, slika 5.19. Ako na prstene djeluje dovoljno velika aksijalna sila F a , na dodirnim površinama između vratila i unutarnjeg prstena, te između glavine i vanjskog prstena, stvara se površinski pritisak p koji uzrokuje potrebnu silu trenja za prijenos vrtnje. Potrebna aksijalna sila F a obično se postiže s jednim (slika 5.19a) ili više (slika 5.19b) vijaka za pritezanje. Zbog velikog polukuta konusa (α/2 = 16°42') ovakav spoj nije samokočan, pa se nakon prestanka djelovanja aksijalne sile F a lako može rastaviti. a) b) F p / i i = br. vijaka F p d D d D Slika 5.19: Primjeri veza glavine i vratila sa steznim prstenima a) s jednim priteznim vijkom i jednim parom prstenova b) s više priteznih vijaka i četiri para prstenova Na slici 5.20 prikazani su odnosi sila na kosini, tj. na dodirnim površinama steznih prstenova. Iz poligona sila na vanjskom i unutrašnjem prstenu, očito je: ( α ρ ) ⎡µ ( α ρ) Fa 1 = Ftr, o + Fr1tan / 2 + = Fr1⎣ 0 + tan / 2 + ⎤⎦ (5.32) F a1 [N] aksijalna sila na prvom paru steznih prstenova F tr,o [N] sila trenja između unutrašnjeg prstena i vratila, za prvi par prstenova F r1 [N] radijalna sila na prvom paru steznih prstenova α kut konusa steznih prstenova ρ kut trenja; ρ = arctan µ 0 µ 0 koeficijent trenja. 117

Uz F tr,o ≅ F tr,g , također slijedi: ( ) Fa2 = Fa1− 2Ftr1 = Fr1⎡⎣ tan α /2+ ρ −µ 0⎤⎦ (5.33) F a2 [N] aksijalna sila na prvom paru steznih prstenova F tr1 [N] sila trenja za prvi par steznih prstenova pa je, uz F tr1 = µ 0 F r1 , lako izračunati silu trenja na prvom paru steznih prstenova, stvorenom aksijalnom silom F a1 jednakoj sumi aksijalnih sila svih vijaka. Dakle: F µ = F µ 0 + tan ( α/ 2 + ρ) 0 tr1 a1 (5.34) Za svaki idući par steznih prstenova prikazani odnosi sila ostaju isti, ali je, u skladu s izrazom (5.33), aksijalna sila manja od prethodne za dvije sile trenja. Dakle, za drugi par steznih prstenova vrijedi: F µ = F µ 0 + tan ( α/ 2 + ρ) 0 tr 2 a2 , (5.35) Ova relacija vrijedi i za svaki idući par steznih prstenova, samo što se redni broj u indeksu oznake za silu povećava za jedan. Pri tome je potrebno napomenuti da obodna (ili svaka druga) sila trenja stvorena istim površinskim pritiskom, tj. istom radijalnom silom, ima istu vrijednost kao ova, aksijalna sila trenja, a smjer suprotan rezultanti obodne F o i aksijalne sile F A koje se prenose. Usporedbom izraza (5.32) i (5.33) dolazi se do omjera ( ) ( ) F F 2 rn , Fan , Ftrn , tan α 2 + ρ − µ r 0 = = = = q = F F F F tan α 2 + ρ + µ r1 r, n−1 a, n−1 tr, n−1 0 (5.36) koji pokazuje da moć nošenja svakog idućeg para steznih prstenova opada po geometrijskom nizu. Vrijedi i a) q T tr, n = za F A = 0. (5.36a) Ttr, n − 1 118

Radio HRS 1/05 - Hrvatski Radioamaterski Savez
• Voda život znači • Hrvatski pastirski pas tornjak - Fond za zaštitu ...
Đilas, Milovan, Vlast, Naša reč, 1983.pdf
GODINA XXV ZAGREB BROJ 242/282 OŽUJAK 2011 ... - HEP Grupa
ZDRAVSTVENA PSIHOLOGIJA - Zdravstveno veleu?ili?te Zagreb
HISTORIJSKA GEOGRAFIJA HRVATSKE - Filozofski fakultet u Splitu
Å UMARSKI LIST 11-12/1993 - HÅ D
Upravni odbor »Hrvatskih šuma - Hrvatske šume
ELEMENTI STROJEVA - FESB
ELEMENTI STROJEVA - FESB
ELEMENTI STROJEVA - FESB
1 Elementi strojeva – pitanja i odgovori za kontrolni ispit
ISPIT IZ “ELEMENTI KONSTRUKCIJA II” Zadano: - FSB
2. višedijelni tlačni elementi
4. Izvršni elementi (izvršni organi) - "Mihajlo Pupin" Kula
SKRIPTA RIJEÅ ENIH ZADATAKA IZ OTPORNOSTI MATERIJALA
Strength of structures and components.pdf - FESB
ELEKTRONIČKI ELEMENTI Repetitorij s ... - Student Info
mehanika kontinuuma i reologija - Rudarsko-geološko-naftni fakultet
Poglavlje 5 - Masinski elementi