MARZEC 2009 ( 1083 kB)

W CIENIU 

CZEPKA 

N IEZALEŻNY 

E MIESIĘCZNIK 

I I PIELĘGNIAREK 

I E I POŁOŻNYCH 

O OKRĘGU 

WROCŁAWSKIEGO 

W O 

I LEGNICKIEGO 

I E G ISSN 1425–6584 

www.doipip.wroc.pl 

NUMER 3 (209) MARZEC 2009 

09 

WROCŁAW – LEGNICA

W NUMERZE .................................................str. 

INFORMACJE 

APEL ................................................................2 

Lampy bakteriobójcze .................................4 

Analiza norm zatrudnienia .........................4 

Pożegnanie ....................................................6 

PREWENCJA 

Stres ................................................................7 

Kodeks ............................................................9 

Odpowiedzialność zawodowa ...................9 

PIELĘGNIARSTWO 

Choroby reumatyczne dzieci ...................11 

Pielęgniarstwo w psychiatrii ....................14 

PROBLEMY PRAWNE 

Prawo pracy ................................................16 

KONSULTANCI 

Opinie: Debecylina ....................................17 

OGŁOSZENIA 

Ogrzewanie noworodka .............18 

Cewnikowanie dzieci ..................18 

Ogłoszenia DOIPiP .....................................18 

Podziękowania ............................................19 

Ogłoszenia DOIPiP ...............................20-21 

Relacja z konferencji ..................................23 

PAMIĘĆ I SERCE ........................ 24-25- 

Dolnośląska Okręgowa Izba 

Pielęgniarek i Położnych 

we Wrocławiu, 

ul. Powstańców Śląskich 50, 53–333 Wrocław, 

e–mail: info@doipip.wroc.pl 

tel. 364–04–44, 364–04–35, tel/fax. 373–20–56 

www.doipip.wroc.pl 

Konto Izby: (NOWE) 

Okręgowa Izba 


NOWY NUMER KONTA BANKOWE- 

GO, na który należy przekazywać składki 

członkowskie: 

Bank PEKAO S.A. O/Wrocław 

63 1240 6670 1111 0000 5641 0435 

GODZINY PRACY BIURA 

Dolnośląskiej Okręgowej Izby 


SEKRETARIAT I KSIĘGOWOŚĆ 

poniedziałek – czwartek – od 8 00 do 16 00 

z wyjątkiem wtorków i piątków 

wtorek – od 8 00 do 17 00 a w piątek do 15 00 

BIURO EWIDENCJI (wydaje, wymienia 

pra wo wykonywania zawodu) 

poniedziałek nieczynne dla petentów 

wtorek ......................................................10–17 

środa ...........................................................8–16 

czwartek ...................................................10–16 

piątek ..........................................................8–15 

KASA 

poniedziałek .................................. 10–16 

wtorek ............................................. 11–14 

środa .................................................. 8–15 

czwartek .......................................... 10–16 

piątek ..................................... NIECZYNNA 

BIBLIOTEKA 

wtorki .............................................. od 14 do 17 

piątki ................................................. od 9 do 14 

OKRĘGOWY RZECZNIK 

ODPOWIEDZIALNOŚCI ZAWODOWEJ 

Informacja w Biurze Izby 

PRZEWODNICZĄCA OKRĘGOWEGO 

SĄDU PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH 

Informacja w Biurze Izby 

DYŻURY RADCY PRAWNEGO 

poniedziałki 14 – 16; środa 14 – 17 (mgr E. Stasiak); 

KASA A POŻYCZKOWA 

O PRZY DOIPIP 

I P 

Bank PKO BP IV Oddział Wrocław, ul. Gepperta 4 

Nr: 56 1020 5242 0000 2702 0019 9224 

Informacje o stanie swojego konta w Kasie Pożyczkowej 

można uzyskać w czasie dyżuru 

w środy od 15 00 do 16 30 telefonicznie lub osobiście 

KSIĘGOWOŚĆ IZBY NIE PROWADZI KASY POŻYCZKOWEJ 

I NIE UDZIELA INFORMACJI 

W CIENIU CZEPKA 

niezależny miesięcznik 

pielęgniarek i po łoż nych 

okręgu wrocławskiego i le gnic kie go. 

(www.doipip.wroc.pl) 

Wydawca: 


Pielęgniarek i Po łoż nych 

we Wro cła wiu. 

Redaguje Prezydium DORPiP: 

Urszula Olechowska 

Leokadia Jędrzejewska 

Anna Szafran 

Dorota Pietrzak 

Mariola Górny 

Włodziwoj Sawicki 

Władysława Głowacz 

Grażyna Majewska-Kaźmierczak 

Beata Łabowicz 

Redakcja, redakcja techniczna, skład, korekta, 

grafika i przygotowanie do druku 

– Włodziwoj Sa wic ki 

Konsultacja polonistyczna 

mgr Katarzyna Sawicka 

Materiałów nieza mó wio nych re dak cja nie 

zwra ca, w tek stach pu bli ko wa nych za strzega 

so bie pra wo skró tów, zmian ty tu łów oraz 

po pra wek sty li stycz no–ję zy ko wych. 

Artykuły, listy, uwagi i inną ko re spon den cję 

prosimy nadsyłać na adres re dak cji: 

Dolnośląska Okrę go wa Izba 

Pielęgniarek i Położnych we Wro cła wiu, 

ul. Powstańców Śląskich 50, 

53–333 Wro cław, 

fax. 373–20–56 

e–mail: info@doipip.wroc.pl 

REDAKCJA NIE PONOSI 

ODPOWIEDZIALNOŚCI 

ZA TREŚĆ OGŁOSZEŃ I REKLAM 

I TEK STÓW SPONSOROWANYCH 

DOIPiP NIE PROWADZI POŚREDNICTWA 

PRACY W KRAJU I ZA GRA NI CĄ 

UWAGA: Nie przyjmujemy do pu bli ka cji 

tekstów przekazywanych telefonicznie! 

Nasza okładka: fot. W Sawicki 

Kwiaty z Kwiaciarni-Galerii Sissi 

Numer za mknię to 25.02.2009 r. 

Do druku przygotowano 1.03.2009 r. 

Nakład 3500 egz. 

Pismo nieodpłatnie rozprowadzane 

wśród członków Samorządu 

Pielęgniarek i Po łoż nych. 

Druk ABIS 

Wszystkie artykuły (i nie tylko) 

na str. www.doipip.wroc.pl

Drodzy Czytelnicy! 

Przed nami wiosna. Już w powietrzu czuje się rześki powiew 

wiatru, w ogródkach kwitnie coraz więcej kwiatów. Śnieżyczki, 

przebiśniegi, zawilce i krokusy odkrywają oblicze tej najradośniejszej 

ze wszystkich pór roku. Złoto forsycji przykrywa szare 

krzewy i pokreśla nadchodzący czas soczystej zieleni. 

W tym wiosennym czasie, gdy cała przyroda – nie tylko rośliny, 

ale także zwierzęta – budzi się do życia, człowiek też pragnie 

odrodzić się w duchu, ciele i umyśle. Jest to tym łatwiejsze, 

że coraz dłuższe i cieplejsze dni pozwalają na podejmowanie 

nowych wyzwań i snucie coraz śmielszych planów dotyczących 

codziennej egzystencji. 

Odrodzenie ducha dokonuje się najprędzej, gdyż już na początku 

miesiąca marca kobiety dowiadują się, że są najpiękniejszymi 

kwiatami natury. Dzień Kobiet – choć obchodzony już 

znacznie skromniej niż przed laty – od wielu lat staje się pretekstem, 

by uczcić płeć piękną. Wręczony paniom symboliczny 

„kwiatek dla Ewy” pomaga na samodowartościowanie. Czasem 

najbardziej nawet zagubiona niewiasta uśmiechnie się na widok 

żółtego narcyza, czerwonego tulipana czy pachnącej frezji. 

I nie chodzi tu wcale o wymyślne storczyki, ale o gest życzliwości 

i docenienie ciężkiego kobiecego losu. 

Próba odnowy własnego ciała jest nierozerwalnie związana 

z marzeniami pań o idealnej figurze. Wiosną najczęściej podejmowane 

są dobre postanowienia, związane z próbą szczególnej 

dbałości o nienaganną sylwetkę. Słoneczne ciepłe i jasne dni wręcz 

zachęcają do ćwiczeń na świeżym powietrzu, wycieczek rowerowych 

czy wspólnych gier zespołowych. W naszym środowisku 

także widoczne są sportowe osiągnięcia. Niecały rok temu relacjonowaliśmy 

mecze, w którym pielęgniarki osiągały wspaniałe 

wyniki w piłce nożnej. Dziś pragniemy pochwalić te panie, 

które swoje osiągnięcia mają w innej dyscyplinie zespołowej 

– koszykówce. Jak więc widać, nie ważna jest tylko praca, jaką 

wykonujemy codziennie, lecz także chęci, zaangażowanie i pragnienie 

podniesienia swoich sił witalnych poprzez sport. Życzymy 

Paniom wytrwałości i dalszych sukcesów 

Na koniec coś o odnowie umysłu. Czas wiosny pokrywa się 

zawsze upływającym końcem roku szkolnego. To okres egzaminów, 

zaliczeń, testów, obrony prac dyplomowych. I chociaż do 

nawet najwcześniejszych egzaminów naszych dzieci, wnuków 

czy młodszego rodzeństwa pozostało jeszcze wiele dni –warto 

ćwiczyć z nimi swój umysł. Bowiem na gimnastykę szarych komórek 

nigdy nie jest za późno. A chwile intelektualnej zabawy 

mogą dać wspaniałe owoce, zarówno dla młodych uczniów, jak 

i dla starszych wiekiem. 

Na koniec pragnę życzyć odnowy wiosennej na każdej płaszczyźnie 

życia, bo jest to po prostu każdemu potrzebne. 

W imieniu redakcji 

Katarzyna Sawicka 

„Serce” 

Za smutek mój, a pani wdzięk, 

ofiarowałem pani pęk czerwonych melancholii 

i lekkomyślnie dałem słowo, że kwiat ich kwitnie księżycowo, 

a liście mrą srebrzyście. 

Pani zdziwiona mówi mi cóż to przecież bukiet zwykłych róż, 

ach rzeczywiście, więc cóż ci dam 

Dam ci serce szczerozłote, dam konika cukrowego, 

weź to serce wyjdź na drogę i nie pytaj się dlaczego. 

Weź to serce wyjdź na drogę i nie pytaj się dlaczego. 

Stara baba za straganem, wyrzuciła wielki koszyk, 

popatrz jak na złotą drogę twój cukrowy konik skoczył. 

Popatrz jak na złotą drogę twój cukrowy konik skoczył. 

Za smutek mój, a pani wdzięk, 

ofiarowałem pani pęk czerwonych melancholii, 

a pani cóż nie chce tych róż, 

że takie brzydkie, że czerwone i że z kolcami. 

Więc cóż ci dam 

Dam pierścionek z koralikiem ten niebieski jak twe oczy, 

popatrz jak na złota drogę twój cukrowy konik skoczył. 

Popatrz jak na złotą drogę twój cukrowy konik skoczył. 

Dam ci serce szczerozłote, dam konika cukrowego, 

weź to serce wyjdź na drogę i nie pytaj się dlaczego. 

Weź to serce wyjdź na drogę i nie pytaj się dlaczego. 

muzyka: J. K. Pawluśkiewicz 

słowa: L. Wisniowski, A. Nowicki

Informacje 

Informacje Dolnośląskiej Okręgowej Rady 


MINISTER ZDROWIA Warszawa, 2009-02-06 

APEL DO PRACOWNIKÓW SŁUŻBY ZDROWIA 

Szanowni Państwo, 

Niemal każdego tygodnia media 

donoszą o dzieciach pobitych, czy 

zostawionych bez opieki. Okrucieństwo, 

bezradność czy też bezmyślność 

rodziców doprowadzają 

je do poważnych komplikacji 

zdrowotnych, a nawet, niestety do 

śmierci. 

W skali kraju takich dzieci są 

setki tysięcy, bezbronnych, zastraszonych, 

cierpiących, przerażonych. 

Z badań Fundacji Dzieci 

Niczyje wynika, iż 38 % dorosłych 

Polaków było w dzieciństwie bitych, 

22 % Polaków przyznaje, że 

biło lub bije swoje dzieci. Z najnowszego 

raportu przygotowanego 

w 2008 roku przez Ośrodek Badania 

Opinii Publicznej na zlecenie 

Ministerstwa Pracy i Polityki 

Społecznej wynika, iż 44 %„ Polaków 

zna rodziny, w których dochodzi 

do przemocy wobec dzieci. Nie 

ulega wątpliwości, że przynajmniej 

część z Państwa jest w grupie 

tych 44 % osób, które znają takie 

rodziny. Stykacie się Państwo z nimi 

w swojej pracy, w gabinetach lekarskich, 

na izbach przyjęć, na oddziałach 

szpitalnych, czy wreszcie 

w szkołach i domach podczas wykonywania 

swoich obowiązków zawodowych. 

Niejednokrotnie obrażenia dzieci 

mogą się Państwu wydawać niewspółmierne 

do podanych przyczyn 

bądź nieadekwatne do wywiadu 

uzyskanego od rodziców, 

może Was to dziwić, może niepokoić. 

Jedno jest pewne, jeśli pojawiają 

się jakiekolwiek pytania nie 

można tego bagatelizować. Należy 

reagować, np. poprzez zlecenie 

dodatkowych badań (mających potwierdzić 

diagnozę), a następnie 

poprzez powiadomienie Ośrodka 

Pomocy Społecznej, Sądu Rodzinnego 

właściwego dla miejsca 

zamieszkania rodziny, czy też 

w przypadku drastycznych obrażeń 

poprzez zawiadomienie policji 

czy prokuratury. 

Będąc wrażliwym, wyczulonym 

na nieraz bardzo subtelne sygnały 

mogące świadczyć o przemocy, 

macie Państwo szanse pomóc tym 

dzieciom, być inicjatorem działania 

w celu przerwania ich cierpienia. 

Niestety, aż 22 % respondentów 

uważa, że zjawisko przemocy w rodzinie 

jest problemem wyolbrzymionym, 

a 12 % uznaje, iż są sytuacje, 

które usprawiedliwiają przemoc 

wobec dziecka (Ośrodek Badania 

Opinii Publicznej na zlecenie 

Ministerstwa Pracy i Polityki 

Społecznej, 2008 r). Mamy nadzieję, 

iż w kadrze personelu medycznego 

stykającego się z dziećmi nie 

ma osób prezentujących taką postawę. 

W Państwa postawie przede 

wszystkim liczyć się będzie empatia, 

która pozwoli wczuć się w tragiczną 

sytuację tych dzieci, a tym 

samym ułatwi decyzję o podjęciu 

interwencji zmierzającej do zmiany 

ich sytuacji. 

Osobiście zachęcam Państwa do 

udziału w szkoleniach dotyczących 

zjawiska przemocy w rodzinie. 

Wiedza zdobyta w ich trakcie 

pomoże Państwu rozpoznawać 

objawy psychologiczne świadczące 

o tym, że dziecko doświadcza 

krzywdzenia, stając się dopełnieniem 

i potwierdzeniem diagnozy 

medycznej. 

Bardzo wiele zależy od sprawnego 

rozpoznawania przez pracowników 

służby zdrowia sygnałów 

świadczących o przemocy. Często 

przez pierwsze lata życia dziecka 

jesteście Państwo jedynymi osobami 

spoza rodziny, które mają 

kontakt z dzieckiem i od Państwa 

wiedzy i podjętych decyzji zależeć 

będzie to, że dziecko otrzyma 

pomoc. 

Z upoważnienia 

Ministra Zdrowia 

Podsekretarz Stanu 

Adam Fronczak 

2 W CIENIU CZEPKA

Informacje 

17 LUTEGO 2009 r. LECĄC NA RATUNEK POSZKO- 

DOWANYM W WYPADKU DROGOWYM NA AUTO- 

STRADZIE A-4 ZGINĄŁ NASZ NIEODŻAŁOWANY 

KOLEGA CZESŁAW BUŚKO, ŚMIERĆ PONIÓSŁ RÓW- 

NIEŻ PILOT ŚMIGŁOWCA JANUSZ CYGAŃSKI. 

Czesław Buśko urodził się 4 lipca 1958 r. w miejscowości Chojna. Był absolwentem Medycznego 

Studium Zawodowego we Wrocławiu z roku 1980 nr dyplomu 5/80. Od początku swojej 

pracy zawodowej związany był z Pogotowiem Ratunkowym pracując w latach 1980-1988 

w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym 

w stacji Pogotowia Ratunkowego, 

następnie w latach 1988- 

-2000 w Wojewódzkiej Kolumnie 

Transportu Sanitarnego wreszcie 

od 1 czerwca 2000 r. do 17 lutego 

2009 r. w Lotniczym Pogotowiu Ratunkowym. 

Był wspaniałym Człowiekiem, dobrym 

Przyjacielem wspaniałym i oddanym 

pracy Pielęgniarzem. Przez cały 

czas swojej pracy zawodowej doskonalił 

swoje umiejętności i wiedzę na wielu 

szkoleniach i kursach z zakresu ratownictwa 

medycznego. 

Straciliśmy wspaniałego KOLEGĘ 

i doskonałego PIELĘGNIARZA! 

Rodzinie i współpracownikom 

w imieniu Dolnośląskiej Okręgowej 

Rady Pielęgniarek i Położnych 

we Wrocławiu składam wyrazy najszczerszego 

współczucia 


Przewodnicząca DORPiP 

3 (209) 2009 

3

Informacje 

STANOWISKO ZESPOŁU EKSPERTÓW 

STOWARZYSZENIA HIGIENY LECZNICTWA 

W SPRAWIE ZASTOSOWANIA LAMP BAKTERIOBÓJCZYCH 

UV W ZAKŁADACH OPIEKI ZDROWOTNEJ Z DNIA 1.02.2008 r. 

W zakładzie opieki zdrowotnej kluczowe znaczenie 

dla bezpieczeństwa pacjenta i personelu medycznego 

ma wybór właściwej metody postępowania, 

zapewniającej skuteczną dekontaminację tych 

obszarów, które stanowią zagrożenie epidemiologiczne. 

Promieniowanie ultrafioletowe jest częścią 

promieniowania elektromagnetycznego o fali długości 

100 – 400 nm. Działanie promieniowania UV 

opiera się na reakcji fotochemicznej zachodzącej 

w obrębie DNA drobnoustroju i polega na absorpcji 

promieniowania UV–C przez struktury kwasów 

nukleinowych i białek cytoplazmatycznych, co w 

efekcie prowadzi do ich uszkodzenia. Warunkiem 

skuteczności tej metody jest zastosowanie odpowiedniej 

dla danego drobnoustroju dawki promieniowania 

– uszkodzenia spowodowane zbyt małą 

dawką uruchamiają mechanizmy naprawcze, co w 

efekcie może prowadzić do nasilonych mutacji. Ponadto 

promieniowanie UV skutecznie niszczy drobnoustroje 

tylko wtedy, gdy zachowane są wszystkie 

parametry procesu. Tymczasem, z uwagi na ich 

dużą zmienność, skuteczna dawka jest zależna od 

wielu, pozostających poza wpływem użytkownika 

czynników, takich jak wilgotność temperatura, cyrkulacja 

powietrza, czas emisji promieniowania i zużycie 

promiennika, indywidualna wrażliwość drobnoustroju 

oraz poziomu skażenia. 

W przeszłości, do dezynfekcji powierzchni stosowano 

przede wszystkim silnie działające związki 

chemiczne wspomagając je działaniem lamp bakteriobójczych 

UV. Obecnie, dezynfekcja przy użyciu 

promieniowania UV (ultrafioletowe, nadfioletowe), 

może być z powodzeniem stosowana do dezynfekcji 

wody (także wg CDC /Centers for Disease Control/ 

w Atlancie, USA), natomiast nie jest skuteczna 

do dezynfekcji dużych powierzchni. 

W zakresie dezynfekcji powietrza istnieje wiele 

czynników ograniczających skuteczność promieniowania 

UV. Do najważniejszych należą zmienna wilgotność 

i temperatura, różna wrażliwość drobnoustrojów, 

zmienny poziom skażenia, zmienny stopień 

penetracji oraz stopniowe zużycie promiennika 

wymagające precyzyjnego monitorowania. Ponadto 

wszystkie obszary pozostające w cieniu nie podlegają 

dezynfekcji. W praktyce, czas emisji promieniowania, 

czyli dawka promieniowania niezbędna do inaktywacji 

drobnoustrojów jest trudna do ustalenia. 

Najwyższe dawki promieniowania konieczne są do 

inaktywacji grzybów (np. Aspergillus niger – 330 000 

µWs/cm2). W przypadku wirusów, dawka jest mniejsza, 

lecz zwiększa się jej rozpiętość (8 000 µWs/cm2 

dla HIV, 24 000 µWs/cm2 dla Rotawirusa). 

Uboczne efekty działania promieniowania UV 

obejmują szkodliwy wpływ promieni UV w stosunku 

do przebywających w pomieszczeniu osób, co 

wyklucza jego stosowanie w obecności pacjentów 

i personelu (wyjątkiem jest stosowanie lamp przepływowych). 

Zależne od ilości pochłoniętego promieniowania, 

biologiczne skutki oddziaływania nadfioletu 

powodują zmiany w obrębie skóry lub oczu. 

Najczęściej obserwowaną rekcją na ekspozycję jest 

rumień (niekiedy także oparzenia, złuszczanie się 

naskórka oraz zmiany nowotworowe). Promieniowanie 

może również uszkadzać rogówkę i spojówkę 

oka, a długo trwające narażenie na ekspozycję może 

doprowadzić do trwałych zmian (z zaćmą włącznie). 

Niekorzystny wpływ promieniowania UV dotyczy 

również powierzchni plastikowych, mebli oraz 

wyposażenia pomieszczeń. 

WNIOSKI: 

Stanowisko zespołu ekspertów Stowarzyszenia 

Higieny Lecznictwa w sprawie zastosowania 

lamp bakteriobójczych UV w zakładach 

opieki zdrowotnej z dnia 1.02.2008 r. 

Aktualnie nie ma przesłanek merytorycznych, 

a od 1 lipca 2005 na mocy rozporządzenia (Dz. U. 

2005. 116. 985), nie ma również wymogów prawnych 

do stosowania promieniowania UV do dezynfekcji 

powierzchni i sprzętu w pomieszczeniach 

w obszarze medycznym. Obecnie obowiązujące 

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 10 listopada 

2006 w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać 

pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia 

i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej 

(Dz. U. 2006; 213; 1568) nie zawiera wymogu stosowania 

lamp bakteriobójczych w zakładach opieki 

zdrowotnej. 

Promieniowanie UV może być stosowanie do dezynfekcji 

wody oraz powietrza w zakładach opieki 

zdrowotnej w ściśle określonych warunkach. Podczas 

dezynfekcji powietrza w pomieszczeniach nie 

należy stosować promienników podsufitowych. Jeśli 

zachodzi potrzeba dezynfekcji powietrza w pomieszczeniu, 

wskazane jest stosowanie przepływowych 

lamp UV o wydajności dostosowanej do jego 

wielkości, wyposażonych w automatyczny pomiar 

czasu pracy oraz filtry eliminujące ewentualne, obniżające 

skuteczność procesu, zanieczyszczenia powietrza. 

Przepływowe lampy UV mogą być stosowane 

w obecności przebywających w pomieszczeniu 

ludzi. Szczególne obszary, w których wskazane jest 

stosowanie takich lamp to pomieszczenia pozbawione 

klimatyzacji, w których wykonywane są zabiegi 

operacyjne, przebywają pacjenci wymagający izolacji, 

a także w pomieszczeniach apteki szpitalnej 

lub centralnej sterylizatorni wymagające podwyższonej 

czystości powietrza. 

Mając powyższe uzasadnienie na uwadze, należy 

zaprzestać eksploatacji podsufitowych lamp 

UV z jednoczesnym zakupem odpowiedniej liczby 

przenośnych lamp przepływowych UV o wysokiej 

wydajności dostosowanej do wielkości pomieszczeń, 

dla celów dezynfekcji powietrza w sytuacjach 

szczególnych. 

W imieniu Zarządu Stowarzyszenia 

Higieny Lecznictwa 

Przewodniczący dr med. Paweł Grzesiowski 

CZY TO BAJKA 

CZY NIE BAJKA... 

PRZECZYTAJCIE. 

OCEŃCIE SAMI 

Naczelna Rada Pielęgniarek 

i Położnych wystąpiła do Głównego 

Inspektora Pracy o dokonanie 

oceny stanu zatrudnienia 

pielęgniarek i położnych w zakładach 

opieki zdrowotnej, w oparciu 

o rozporządzenie Ministra 

Zdrowia z dnia 21 grudnia 1999 r. 

w sprawie sposobu ustalania minimalnych 

norm zatrudnienia 

pielęgniarek i położnych w zakładach 

opieki zdrowotnej. 

W odpowiedzi, Departament 

Polityki Zdrowotnej Urzędu Marszałkowskiego 

Województwa 

Dolnośląskiego przekazał informacje 

jakie otrzymał od dyrektorów 

zakładów opieki zdrowotnej, 

dla których organem założycielskim 

jest Samorząd Województwa. 

Obok publikujemy tabelę 

z wspomnianą informacją 

Informacja o realizacji rozporządzenia 

Ministra Zdrowia z dnia 21 

grudnia 1999 r. w sprawie sposobu 

ustalania minimalnych norm zatrudnienia 

pielęgniarek i położnych 

w jednostkach ochrony zdrowia, których 

organem założycielskim jest 

Samorząd Województwa (wg danych 

przekazanych przez dyrektorów 

i dyrektorów ds. pielęgniarstwa 

XI-XII 2008) (patrz tabela obok) 

4 W CIENIU CZEPKA

Informacje 

Lp. Nazwa ZOZ Sposób realizacji rozporządzenia Uwagi dyrekcji 

1. Dolnośląskie Centrum Onkologii 

we Wrocławiu 

2. Dolnośląskie Centrum Chorób 

Płuc we Wrocławiu 

3. Wojewódzki Szpital Specjalistyczny 


ul. Kamieńskiego 

4. Dolnośląskie Centrum 

Pediatryczne 

5. Wojewódzki Szpital Specjalistyczny 

im. J. Gromkowskiego 

we Wrocławiu, ul. Koszarowa 5. 

6. Dzienny Ośrodek Psychiatrii 

i zaburzeń Mowy dla Dzieci 

i Młodzieży we Wrocławiu. 

7. Dolnośląski Szpital Specjalistyczny 

im. T. Marciniaka - Centrum 

Medycyny Ratunkowej 

8. Specjalistyczny Zespół Psychiatrycznej 

Opieki Zdrowotnej 

we Wrocławiu 

9. Specjalistyczny Rehabilitacyjno- 

-Ortopedyczny ZOZ we Wrocławiu 

10. Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek 

Medycyny Pracy we Wrocławiu 

11. Wojewódzki Zespół 

Specjalistycznej 

Opieki Zdrowotnej 


ul. Dobrzyńska 21/23 

12. Szpital Specjalistyczny 

im. A. Falkiewicza we Wrocławiu, 

ul. Warszawska 2 

13. Okręgowy Szpital Kolejowy 

we Wrocławiu 

14. Dolnośląskie Centrum 

Transplantacji Komórkowych 

we Wrocławiu, ul. Grabiszyńska 

15. Wojewódzki Szpital dla Nerwowo 

i Psychicznie Chorych w Lubiążu 

16. Pogotowie Ratunkowe 

we Wrocławiu. 

17. Wojewódzki Szpital 

Specjalistyczny w Legnicy 

18. Wojewódzki Szpital 

Psychiatryczny w Złotoryi. 

Opracowane normy zatrudnienia podlegają stałej kontroli zgodnie z cyt. 

rozporządzeniem. 

Realizacja rozp. w 2000 r. Zatrudnienie pielęgniarek zgodne z 6 rozporządzenia 

Ustalone normy zatrudnienia podlegają stałej kontroli Naczelnej 

Pielęgniarki Centrum, celem właściwego poziomu udzielanych świadczeń 

pielęgniarskich. 

Realizacja rozp. w 2000 r. Cyklicznie przeprowadza się szczegółową ocenę 

i analizę zatrudnienia w poszczególnych komórkach organizacyjnych, uzupełniając 

braki rotacyjnie. 

Ustalone normy od opracowania podlegają stałej kontroli, Monitorując 

stan zatrudnienia Dyrekcja na bieżąco uzupełnia zatrudnienie w ramach 

ruchu kadrowego pielęgniarek, 

Na podstawie §6 rozporządzenia w jednostce przestrzegane są normy zatrudnienia 

pielęgniarek. 

Ustalona norma zatrudnienia pielęgniarek zgodnie z rozp. wyniosła 4. Aktualnie 

zatrudnionych jest 5 pielęgniarek. 

Zatrudnienie pielęgniarek w oddziałach szpitalnych odbywa się w oparciu 

o rozporządzenie, poprzedzone wcześniej przeprowadzonymi badaniami, 

które opiniuje Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych oraz Pełnomocnik 

Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych działających w szpitalu. 

W tym zakresie prowadzony jest stały monitoring. 

Od czerwca br. szpital rozpoczął realizację zapisów rozporządzenia w poszczególnych 

komórkach organizacyjnych. Wyniki realizacji będą znane 

pod koniec grudnia. Na ich podstawie dokonana zostanie analiza porównawcza 

do stanu aktualnego. Dane będę wykorzystane do czynności kontrolnych, 

weryfikujących stan zatrudnienia. 

Normy aktualizowane. 

Normy kwartalnie weryfikowane przez koordynatora ds. pielęgniarstwa i 

promocji zdrowia w uzgodnieniu z kierownikami działów działalności podstawowej 

oraz zatwierdzane przez Dyrektora Ośrodka. 

Normy zatrudnienia pielęgniarek i położnych opracowanie. Na bieżąco 

analizowane i uaktualniane przez przełożoną pielęgniarek, po zasięgnięciu 

opinii kierowników komórek organizacyjnych oraz pełnomocnika Dolnośląskiej 

Rady Pielęgniarek i Położnych i związków zawodowych działających 

w zakładzie, a na podstawie §6 rozporządzenia kontrolowane przez 

Dyrektora. 

Dyrekcja dokłada wszelkich starań, aby minimalne normy zatrudnienia 

pielęgniarek i położnych były zachowane. W przypadku długotrwałych 

nieobecności z tytułu L4 oraz urlopów macierzyńskich zawierane są dodatkowe 

umowy na tzw. „zastępstwa” 

Ustalone normy są monitorowane. Zmiany są dokonywane na bieżąco i omawiane 

z udziałem przedstawicieli związków zawodowego pielęgniarek. 

Stan zatrudnienia pielęgniarek jest monitorowany. 

Szpital przestrzega minimalnych norm zatrudnienia i nie dopuszcza do 

jednoosobowych obsad pielęgniarskich na dyżurach dziennych nocnych. 

Przestrzegane ustalone normy zatrudnienia. 

Ustalone normy zatrudnienia zawierają rezerwę 30 % na urlopy pracownicze 

i ewentualną absencję chorobową (średnia wieku pielęgniarek i położnych 

ok. 40 lat) 

Minimalne normy zatrudnienia zostały opracowane. Sporadyczne niedobory 

uzupełniane są zatrudnieniem pielęgniarek w formie umowy na 

zastępstwo. 

Pielęgniarki wykonują zawód w bezpiecznych dla siebie 

i pacjentów warunkach. Na poszczególnych dyżurach 

w oddziałach pracuje dwie lub więcej pielęgniarek. 

Poziom zatrudnienia pielęgniarek i położnych jest na poziom 

optymalnym. 

Działania związane z realizacją rozp. Mają na celu zapewnienie 

właściwego poziomu udzielanych świadczeń zdrowotnych, 

a w tym zapewnienie bezpieczeństwa pracy 

pracowników oraz bezpieczeństwa pacjentów. 

Stan zatrudnienia dostosowany jest do ilości pacjentów 

na Oddziale i czynności wykonywanych przez zatrudnione 

pielęgniarki. 

Wykonywanie zawodu przez pielęgniarki odbywa się 

w bezpiecznych warunkach, z uwzględnieniem zapewnienia 

właściwego poziomu udzielanych świadczeń zdrowotnych 

przez szpital. 

Dyżury dzienne oraz nocne w oddziałach całodobowych 

świadczone są przez dwie pielęgniarki/pielęgniarzy. 

W trudnym okresie urlopowym w celu zapewnienia bezpiecznych 

warunków dla pacjentów i personelu, szpital 

dysponuje 11 pielęgniarkami zatrudnionymi na umowę 

zlecenie w ramach Pielęgniarskiego Zespołu Dyspozycyjnego. 

Dyrekcja czyni starania celem pozyskania pielęgniarek 

(brak na rynku pracy) 

Ostatnia analiza stanu zatrudnienia pielęgniarek i położnych 

przeprowadzona we wrześniu wykazała, że istnieje 

potrzeba zwiększenia etatów o jedną pielęgniarkę 

w związku ze wzrostem kontraktu z NFZ i zwiększeniem 

liczby porad w poradni chir. Prowadzone jest postępowanie 

rekrutacyjne wśród kandydatek. 

W żadnym oddziale nie występują pojedyncze obsady 

zmianowe. 

Aktualnie brak 2,5 etatów pielęgniarskich. Czynione są 

starania w celu zwiększenia liczby pielęgniarek. 

W sytuacjach, w których pielęgniarki zwalniają się, powstałe 

chwilowo braki uzupełniane są na bieżąco pomimo 

złej sytuacji tej grupy zawodowej na rynku pracy. 

Ustalone normy zapewniają właściwy poziom udzielanych 

świadczeń zdrowotnych. 

W sytuacjach kryzysowych Szpital pozyskuje kadrę pielęgniarek 

i położnych ze źródeł zewnętrznych. 

W porównaniu do lat poprzednich, liczba zatrudnionych 

pielęgniarek wzrosła pomimo stałej tendencji pomniejszania 

liczby zakontraktowanych usług (w tym łóżek) 

przez NFZ. 


5

Informacje 

Pożegnanie 

śp. WILHELMINY SZLEMINGIER 

Pani Wilhelmina Szlemingier urodziła 

się 18 kwietnia 1913 r. w Białymstoku. 

W 1915 r. wyjechała wraz z rodziną 

do Rosji gdzie przebywała do 

1923 r. Po powrocie do Wilna rozpoczęła 

naukę w szkole podstawowej, którą 

ukończyła w 1928 r. i została przyjęta 

do Gimnazjum im. J. Czackiego. 

W 1929 r. została przyjęta do średniej 

szkoły przemysłowo-handlowej w 

Wilnie, którą ukończyła w 1932 r. z odznaczeniem. 

W lutym 1933 r. wstąpiła 

na IX kurs Szkoły Pielęgniarstwa 

PCK w Warszawie przy ul. Smolnej 6, 

szkołę tę ukończyła w 1935 r. i przez 

2 miesiące pracowała w szpitalu PCK 

w Warszawie w charakterze instruktorki. 

Następnie została skierowana przez 

Zarząd Główny PCK do pracy w wiejskich 

ośrodkach zdrowia województwa 

wileńskiego w miejscowościach: Nowy 

Polność, Druja i Brasław. 

W związku z przygotowaniem do 

działań wojennych w 1939 r. została 

przeniesiona do pracy w Wojskowym 

Szpitalu w Wilnie na stanowisko pielęgniarki 

na odcinku tworzonym dla 

potrzeb wojennych gdzie pracowała 

do 15 grudnia 1939 r. w oddziale chirurgicznym 

i w ambulatorium chirurgicznym. 

Następnie została skierowana do 

Szpitala Wojskowego w Druskiennikach, 

gdzie brała czynny udział w przygotowaniu 

pielęgniarek i wolontariuszy 

do opieki nad rannymi i chorymi. Od 

lipca 1940 r. podjęła pracę w szpitalu 

miejskim, następnie ambulatorium chirurgicznym 

II Polikliniki w Wilnie na 

Pohulance niosąc pomoc i towarzysząc 

chorym i rannym w dzień i w nocy. Pomagała 

też osieroconym i pokrzywdzonym 

przez działania wojenne. Pracowała 

tam do końca wojny. 

W maju 1945 r. została internowana 

z Wilna do Łodzi, gdzie w miarę swoich 

możliwości pomagała w organizowaniu 

służby zdrowia na zniszczonym 

przez wojnę terenie. Następnie zamieszkała 

w Krakowie, gdzie nie pracowała 

zawodowo poświęcając się opiece nad 

chorą matką i członkami rodziny. 

Po przeprowadzeniu się do Wrocławia 

od 01 października 1947 r. rozpoczęła 

pracę w Polskim Czerwonym 

Krzyżu, gdzie pełniła z zaangażowaniem 

funkcję instruktorki szkolnej 

w szpitalu PCK we Wrocławiu przy 

ul. Poniatowskiego, potem przeniesiona 

do pracy w szkole PCK przy ul. Bartla 

na stanowisko instruktorki klasowej. 

W szkole pracowała do 31 sierpnia 

1949 r. W tym okresie poza przygotowaniem 

do zawodu pielęgniarek, upowszechniała 

idee i zasady humanitaryzmu, 

uczestniczyła w szerzeniu oświaty 

zdrowotnej. Od września 1949 r. do 

sierpnia 1955 r. pracowała w charakterze 

instruktorki pielęgniarstwa w Wojewódzkim 

Ośrodku Matki i Dziecka. 

11.07.1953 r. ukończyła kurs dla 

Wojewódzkich Instruktorek i Inspektorek 

Pielęgniarstwa. Od 01 września 

1955 r. objęła funkcję Dyrektora Szkoły 

Pielęgniarstwa Dziecięcego we Wrocławiu, 

którą pełniła do 31.08.1959 r. 

Następnie pracowała jako Instruktorka 

Wojewódzka w PCK wizytując ośrodki 

szkolenia młodszych pielęgniarek 

dziecięcych. 

Od 01.09.1969 r. rozpoczęła pracę 

w Państwowym Szpitalu Klinicznym 

przy ul. Wrońskiego we Wrocławiu jako 

Przełożona Pielęgniarek gdzie pracowała 

do czasu przejścia na emeryturę 

tj. do 01.02.1974 r. W tym też czasie 

dodatkowo pracowała w Konsultacyjnej 

Poradni Alergologicznej dla dzieci. 

W 1955 r. była jedną z organizatorek 

Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego 

we Wrocławiu, pełniła funkcję Przewodniczącej 

Zarządu Okręgu wrocławskiego 

PTP przez dwie kadencje. Przez 

wiele lat pełniła funkcję Przewodniczącej 

Okręgowego Komitetu Olimpiady 

Pielęgniarstwa. Z ramienia PTP była 

wielokrotnym organizatorem konkursu 

„Złoty czepek”. Od 1954 r. do 1960 r. 

była Zastępcą Rzecznika Dobra Służby 

Zdrowia przy Okręgowej Komisji Kontroli 

Zawodowej. Od 1969 r. przez wiele 

kolejnych lat była zastępcą Przewodniczącej 

Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej 

dla personelu pielęgniarskiego 

województwa wrocławskiego. 

Przez całe swoje życie zawodowe 

krzewiła szlachetne 

idee Polskiego Czerwonego 

Krzyża, przygotowując 

kadrę pielęgniarską i niosąc 

pomoc osobom najbardziej 

potrzebującym. Po- 

Pani Wilhelmina 

w 2007 r. 

6 W CIENIU CZEPKA

Prewencja 

dejmowała działania w instytucjach 

służby zdrowia 

oraz administracji zabiegając 

o wykonywania zawodu 

pielęgniarki na jak najwyższym 

poziomie. Aktywnie 

uczestniczyła w działalności 

organizacji pielęgniarskich 

i związkowych starając 

się zapewnić pielęgniarkom 

godne warunki socjalne, 

bytowe i na stanowisku 

pracy. Czuwała nad przestrzeganiem 

zasad deontologicznych 

kodeksu etyki zawodowej 

oraz umacnianiem 

naukowych podstaw praktyki 

pielęgniarskiej. 

Za twórczą i wyróżniającą się pracę 

wymagającą wysokich kwalifikacji 

zawodowych i moralnych została uhonorowana: 

• Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia 

Polski, 

• Orderem Polonia Restutita, 

• Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi, 

• Medalami z okazji 40 i 50-lecia 

PRL, 

• Odznaką za Wzorową Pracę w Służbie 

Zdrowia, 

• Odznaką „Zasłużony dla województwa 

wrocławskiego i miasta 

Wrocławia”, 

• Złotą odznaką Miasta Wrocławia, 

• Srebrną i złotą odznaką Zasłużonego 

Działacza Związku Zawodowego 

Pracowników Służby Zdrowia, 

• Honorową odznaką PCK I stopnia. 

Żegnamy dzisiaj 

zasłużoną PIELĘGNIARKĘ. 

Na zawsze pozostanie 

w naszej pamięci! 

Niech odpoczywa w pokoju! 

Opracowała mgr Grażyna Radzioch 

Z-ca Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej 


STRES – NASZA CODZIENNOŚĆ 

Stres jest wpisany w nasze życie, 

nie można go uniknąć, a w dzisiejszych 

czasach jego występowanie 

jest szczególnie nasilone. Czy jesteśmy 

zatem skazani na jego negatywne 

skutki Najnowsze badania 

i obecny stan wiedzy wykazują, 

że – na szczęście – nie 

Naukowo, stres definiowany jest jako 

zespół specyficznych i niespecyficznych 

reakcji organizmu na działania bodźców, 

które zakłócają jego równowagę – mobilizują 

albo doprowadzają do zaburzeń. 

Te fizyczne i psychiczne bodźce nazywamy 

stresorami. 

Potencjalne stresory (czynniki stresu) 

znajdziemy wszędzie. Istnieją zarówno 

stresory związane z pracą, jak również 

stresory osobiste. Postrzegamy je w różny 

sposób. Jednak najważniejsza jest indywidualna 

interpretacja stresora przez 

każdego człowieka, czyli sposób pojmowania 

otaczającego nas świata. Głównie 

to determinuje naszą reakcję na stres. Sytuacja 

lub jakiś czynnik, który jest stresujący 

dla jednej osoby, niekoniecznie musi 

być stresujący dla innej. Decyduje o tym 

między innymi przekonanie o własnych 

możliwościach zaradczych, kompetencjach 

oraz wiedza na temat tego, jak sobie 

poradzić. W tych warunkach ważną 

rolę odgrywa sposób, w jaki postrzegamy 

swoją sytuację, swoje cele i wartości. 

Mnóstwo jest źródeł stresu we współczesnym 

świecie. Mamy multum obowiązków, 

czujemy się niedoceniani, brakuje 

nam pieniędzy, nie zawsze dobrze 

układają się nasze relacje z innymi ludźmi, 

przepracowanie, hałas, niepewność 

swojej roli zawodowej, boimy się o nasze 

zdrowie lub zwykła złość – wszystko to 

wyprowadza nas ze stanu indywidualnej 

równowagi. Jesteśmy poddani presji 

fizycznej i psychicznej. Osoby o niskim 

poczuciu własnej wartości, stawiające sobie 

zbyt wysokie wymagania, będą bardziej 

narażone na stres niż osoby akceptujące 

siebie, swoje ograniczenia i – co 

ważne – wady innych ludzi. 

Stres najczęściej kojarzy się nam z doświadczaniem 

przykrego napięcia emocjonalnego, 

któremu towarzyszy złość, 

lek strach, smutek, bezradność... Pojawiają 

się też kłopoty z zasypianiem, 

trudności w zapamiętywaniu i odtwarzaniu 

oraz podejmowaniu decyzji, drażliwość, 

bóle i zawroty głowy, brak apetytu, 

czasem duszność i inne dolegliwości 

utrudniające codzienne życie. Takie stany 

(powtarzające się lub są jednorazowe, 

ale o bardzo nasilonym natężeniu) prowadzą 

do zaburzeń funkcjonowania naszego 

organizmu. 

Hans Selye, lekarz endokrynolog, 

przeprowadził badania nad zjawiskiem 

stresu. Odkrył wzorzec reakcji na stres, 

który nazwał ogólnym zespołem adaptacyjnym 

(General Adaptation Syndrome 

– GAS). Pojawia się on bezpośrednio po 

zadziałaniu stresora i przebiega w trzech 

fazach. Pierwszą fazą jest reakcja alarmowa. 

Charakteryzuje się paniką i bezradnością 

w momencie pojawienia się czynnika 

wywołującego stres. Następną fazą 

jest stadium odporności. Na tym etapie 

staramy się przezwyciężyć negatywny 

wpływ czynnika stresu i wrócić do normalności. 

Jeśli jednak jego wpływ jest 

zbyt silny, wówczas trzeba przystosować 

się do innych warunków. Przy przedłużającym 

się stresie dochodzi do fazy trzeciej 

– wyczerpania. Jeżeli działanie bodźca 

szkodliwego jest przedłużone, nasilają 

się dotychczasowe objawy, w efekcie 

dochodzi do przemęczenia organizmu, 

wyczerpania się jego sił. Nasz organizm 

jest doskonale przystosowany do 

walki ze stresem lub świadomej ucieczki 

przed nim. Wydzielana podczas stresu 

adrenalina pozwala na mobilizację ca- 


7

Prewencja 

łego aparatu fizjologicznego i psychicznego 

człowieka do walki z potencjalnym 

zagrożeniem. Współcześnie przez stres 

rozumie się transakcję (czyli wzajemną 

relację i wymianę) miedzy sytuacją (wydarzeniem) 

a podmiotem. Każdy człowiek 

potrafi ocenić, czy określona sytuacja 

stwarza wymagania przekraczające 

jego możliwości poradzenia sobie i jakie 

są jego zasoby. Zasoby to właściwości 

osoby i jej otoczenia, które sprzyjają 

radzeniu sobie ze stresem. Dzielimy je 

na osobiste (np. sprawność intelektualna, 

umiejętność rozwiązywania problemów, 

optymistyczna postawa wobec życia, 

łatwość wchodzenia w satysfakcjonujące 

relacje interpersonalne, pieniądze, 

wiedza) i społeczne (np. wspierająca rodzina 

i przyjaciele, instytucje powołane 

do niesienia pomocy). Otoczenie społeczne 

jest swoistym źródłem wsparcia 

emocjonalnego. Kiedy znajdujemy u ludzi 

zrozumienie, pocieszenie, to możemy 

się im wyżalić, wyzłościć, możemy 

odreagować emocje, pozbyć się poczucia 

osamotnienia. Otoczenie społeczne 

może być źródłem wsparcia materialnego 

– i nie chodzi tu o pomoc finansową, 

ale też o dostarczenie „narzędzi” niezbędnych 

do poradzenia sobie z trudną 

sytuacją. Jeżeli ktoś z nas wysoko ocenia 

swoje zasoby; to mniej sytuacji wyda 

mu się nie do pokonania i, co za tym 

idzie, mniej sytuacji oceni jako stresowe, 

a więc w mniejszym stopniu będzie 

doświadczać następstw stresu. To dzięki 

zasobom trudne, stresogenne wydarzenie 

może być sprawnie opanowane, a objawy 

stresu zostaną wykorzystane do mobilizacji 

nas samych. W efekcie takich 

działań trzecia, niszcząca faza stresu nie 

zdąży się pojawić. 

Reakcja na stres jest zależna od typu 

naszej osobowości, dlatego sposoby radzenia 

sobie z nim powinny być dobierane 

indywidualnie. Jednak najważniejsze 

jest to, aby znaleźć ten najodpowiedniejszy 

dla siebie. Należy stwierdzić, że 

przyczyna stresu najczęściej tkwi w nas 

samych i to my właśnie jesteśmy centralą 

sterowania sterem. Na pewno różnimy 

się od siebie osobowością, wychowaniem, 

kulturą, doświadczeniem, wiedzę 

i przekonaniami. Ponieważ każdy człowiek 

ocenia i odczuwa sytuacje stresowe 

w sposób indywidualny, strategie radzenia 

sobie ze stresem czy środki zaradcze 

– jeśli mają naprawdę odnieść skutek – 

muszą być także dobrane indywidualnie. 

W nawiązaniu do psychologicznego 

ujęcia teorii stresu, radzenia sobie ze 

stresem obejmuje trzy kategorie aktywności; 

poszukiwanie informacji, bezpośrednie 

działania oraz powstrzymywanie 

się od działań. 

A zatem od czego należy zacząć, jak 

skutecznie z nim walczyć Musimy sobie 

sami odpowiedzieć na postawione 

pytania: Co mnie właściwie stresuje – 

uświadomienie sobie i określenie przyczyny 

naszego aktualnego stanu. Czy 

mam wpływ na tę sytuację – określenie 

czy i w jakim zakresie możemy zmienić 

obecny stan rzeczy. Jak się zachowuję 

w tej sytuacji – uświadomienie sobie 

swojego stanu emocjonalnego. O co 

właściwie chodzi – hierarchizacja problemów 

określających sytuację. Jak czują 

się inni, jak się zachowali/zachowują – 

spojrzenie na sytuację z różnych punktów 

widzenia. Ponadto, należy sobie uzmysłowić, 

że właściwe podejście do stresu 

nie polega na rozmyślaniu dlaczego go 

odczuwam, tylko na odkryciu, jak być 

spokojnym i szczęśliwym a spokój wewnętrzny 

to nasza tajna broń. 

A oto 10 etapów skutecznego radzenia 

sobie ze stresem. 

1. Zdiagnozuj swój stres. Naucz się rozumieć 

własne ciało, wsłuchuj się w 

nie z uwagą. Traktuj poważnie ból fizyczny. 

Tabletki nie pomogą. Musisz 

szukać lepszych sposobów radzenia 

sobie w takich sytuacjach. 

2. Pogłębiaj wiedzę o stresie i mądrze ją 

wykorzystuj. 

3. Bądź świadomy swojej osobowości, 

swoich celów i pragnień. 

4. Wypróbuj różne sposoby radzenia sobie 

ze stresem. 

5. Ustal priorytety. 

6. Pracuj nad utrzymaniem równowagi 

fizycznej, psychicznej i umysłowej. 

Nie walcz ze stresem. Zaakceptuj istniejącą 

sytuację. Jest jak jest. 

7. Przejmij odpowiedzialność za wszystko, 

co robisz, za swoje życie. To ty 

kreujesz własne szczęście, w tym także 

swój stosunek do stresu. 

8. Uporządkuj swoje codzienne życie, 

odpowiednio je planuj i ustalaj hierarchię 

spraw. 

9. Stosuj profilaktykę – medytację, relaksację, 

wysiłek fizyczny i odpowiednie 

odżywianie. 

10. Zachowuj równowagę i spokój, bądź 

rozluźniony i tolerancyjny. Pamiętaj, 

że z uśmiechem łatwiej jest iść 

przez życie. 

Stres i spokój wewnętrzny to dwa bieguny 

jednego magnesu. Umiejętne radzenie 

sobie ze stresem wymaga od nas 

dobrej kondycji fizycznej i psychicznej. 

Pewne jest, że warto zwiększać umiejętności 

pokonywania stresu, nauczyć się 

panować nad nim, ponieważ wtedy mniej 

boli i jest mniej groźny. Co więcej: jeśli 

wyjdziemy zwycięsko z trudnej sytuacji, 

doświadczenie to pokaże, „że mamy siłę, 

damy radę” a tym samym przyczyni się 

do zwiększenia naszego potencjału posiadanych 

zasobów. I kolejny stres może 

stać się mniej dotkliwy. Zatem pokonaj 

stres, zanim on pokona ciebie. 

Grupa zawodowa pielęgniarek i położnych 

ze względu na środowisko pracy 

i jej organizację, zmianowy charakter 

oraz specyfikę zawodu, jest jedną z najbardziej 

narażonych na stres. Wielozadaniowy 

charakter pracy wymaga różnych 

predyspozycji, zdolności i umiejętności. 

Profesjonalizm oraz postęp w naukach 

medycznych wymagają z kolei wyższego 

poziomu wiedzy i kwalifikacji. Ponadto 

osoby z którymi się stykają (przełożeni, 

koleżanki, podwładni, pacjenci) oczekują 

od pielęgniarek i położnych określonych 

zachowań. Wszystko to powoduje, 

że spotykają się one z wieloma stresorami. 

Koszty emocjonalne chronicznego 

stresu nie ograniczają się jedynie do sfery 

aktywności zawodowej, ale wywierają 

wpływ na życie rodzinne i inne dziedziny 

funkcjonowania pielęgniarek i położnych. 

Ponoszą je nie tylko pielęgniarki i 

położne, ale także pacjenci. Stąd też coraz 

więcej skarg i roszczeń od poszkodowanych 

pacjentów i ich rodzin ze wskazaniem 

na błędy i zaniedbania oraz nieetyczne 

zachowania. Skarżący domagają 

się rozpatrzenia zażaleń przez Okręgowego 

Rzecznika Odpowiedzialności 

Zawodowej. Stąd też coraz więcej 

spraw do rozpatrzenia przez Rzecznika 

oraz Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Po- 

8 W CIENIU CZEPKA

Prewencja 

Kodeks Etyki Zawodowej 

Pielęgniarki i Położnej 

Rzeczypospolitej Polskiej 

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA 

I. Pielęgniarka/położna a pacjent 

1. Pielęgniarka / położna pełniąc rolę zawodową zobowiązana jest do: 

a. udzielania wszystkim pacjentom troskliwej opieki zgodnej z obowiązującymi 

standardami, 

b. udzielania pierwszej pomocy w nagłych przypadkach oraz w sytuacji 

zagrożenia życia, 

c. udzielania pacjentowi rzetelnej i zrozumiałej informacji dotyczącej 

procesu pielęgnowania. 

2. We współpracy z pacjentem pielęgniarka / położna powinna okazywać 

życzliwość, wyrozumiałość, cierpliwość stwarzając atmosferę wzajemnego 

zaufania i zrozumienia. 

3. Pielęgniarka / położna obowiązana jest przestrzegać następujących 

zasad wynikających z praw pacjenta: 

a. respektować prawo pacjenta do intymności i godności osobistej 

podczas udzielania świadczeń medycznych, 

b. realizować świadczenia pielęgniarskie za zgodą pacjenta, o ile jest 

on zdolny ją sformułować 

c. poinformować pacjenta, w przypadkach odmowy wyrażenia przez 

niego zgody, o możliwych skutkach jego decyzji oraz podjąć próbę 

przekonania pacjenta, aby zmienił swoje zdanie. 

4. Pielęgniarkę/położną obowiązuje zachowanie w tajemnicy wszystkich 

wiadomości o pacjencie i jego środowisku (rodzinnym, społecznym) 

uzyskanych w związku z pełnieniem roli zawodowej. 

5. Pielęgniarka/położna umożliwia pacjentowi kontakt z rodziną, w miarę 

potrzeby pomaga rodzinie w sprawowaniu nad nim opieki oraz edukuje 

członków rodziny w zakresie dalszego postępowania pielęgnacyjnego. 

6. Na prośbę pacjenta lub jego rodziny pielęgniarka/położna umożliwia 

kontakt z duchownym, stwarzając w miarę możliwości odpowiednie 

ku temu warunki. 

7. Pielęgniarka/położna powinna dołożyć wszelkich starań, aby zapewnić 

pacjentowi humanitarną opiekę terminalną, godne warunki umierania 

wraz z poszanowaniem uznawanych przez niego wartości. 

8. Położna powinna przyczynić się do stworzenia godnych warunków 

i rodzinnej atmosfery w czasie porodu. 

9. Pielęgniarka/położna, nie może żądać od pacjentów dodatkowego wynagrodzenia 

ani też uzależniać swych usług od uzyskania korzyści 

materialnych. 

Teresa Fichtner-Jeruzel 

Przewodnicząca 

Naczelnego Sądu 


ODPOWIEDZIALNOŚĆ 

ZAWODOWA 

WYNIKAJĄCA 

Z KODEKSU ETYKI 

ZAWODOWEJ 

PIELĘGNIARKI 

I POŁOŻNEJ 

RZECZYPOSPOLITEJ 

POLSKIEJ. 

Pielęgniarki i położne podlegają 

przepisom prawnym obowiązującym 

w społeczeństwie na zasadzie 

powszechności oraz ponoszą 

odpowiedzialność prawną i zawodową 

wynikającą z przepisów dotyczących 

ich zawodów, oznacza to 

ponoszenie konsekwencji za błędne 

wykonanie, zaniedbanie oraz zaniechanie 

czynności zawodowych 

Odpowiedzialność zawodowa jest 

to szczególny rodzaj odpowiedzialności 

ponieważ wiąże się z przynależnością 

do określonej grupy zawodowej. 

Zasady etyczne wskazują na konieczność 

wywiązania się z podjętych 

zobowiązań wobec innych 

osób. Wybierając zawód pielęgniarki 

lub położne) musimy mieć świadomość 

ponoszenia konsekwencji 

prawnych i moralnych swojej decyzji. 

Encyklopedia pielęgniarstwa definiuje 

etykę pielęgniarską jako „Ca- 


9

Prewencja 

łokształt norm obowiązujących pielęgniarki 

w zakresie postępowania 

z osobami znajdującymi się pod jej 

opieką, dotyczy to również stosunków 

zawodowych między pielęgniarką 

a innymi pracownikami. Naczelną 

zasadą jest dobro chorego i podopiecznego 

jak również dobre imię zawodu”. 

Szeroko rozumiane wartości życiowe 

mieszczą w sobie wartości moralne 

związane z kategoriami dobra 

i zła. Wskazują na to co powinno się 

czynić a czego należy zaniechać. Kodeks 

Etyki Zawodowej Pielęgniarki 

i Położnej jest dyrektywą moralnego 

postępowania, pokazuje schemat postępowania. 

Przestrzeganie go może 

ułatwić pielęgniarkom i położnym 

wypełnianie zadań zawodowych. Jeżeli 

postępujemy zgodnie z tym schematem 

możemy mieć gwarancje wysokiego 

poziomu opieki pielęgniarsko- 

położniczej. 

Aktualnie obowiązującym jest 

Kodeks Etyki Zawodowej Pielęgniarki 

i Położnej Rzeczpospolitej 

Polskiej przyjęty na IV Krajowym 

Zjeździe Pielęgniarek i Położnych 

w dniu 09.12.2008 r. 

Struktura Kodeksu składa się 

z trzech części: 

1. Przyrzeczenie 

2. Część ogólna 

3. Część szczegółowa 

Przyrzeczenie składa każda pielęgniarka 

i położna kończąca szkołę 

i otrzymująca dyplom. Zaczyna się 

ono od słów: 

Z głębokim szacunkiem i czcią przyjmuję 

nadany mi tytuł pielęgniarki/położnej 

i uroczyście przyrzekam. 

W dalszej treści zapisane jest 

wszystko do czego się zobowiązuje: 

do profesjonalnej opieki. pomocy w 

cierpieniu, promocji zdrowia, wdrażania 

w pracy nowych zdobyczy zawodu, 

przestrzegania tajemnicy zawodowej, 

rzetelnego wykonywania 

obowiązków oraz dbania o godność 

zawodu. 

Można by tylko zastanowić się nad 

tym czy zawsze absolwenci są świadomi 

wypowiadanych słów odbierając 

dyplom i składając przyrzeczenie. 

Część ogólna Kodeksu uzasadnia 

konieczność podstawy i konieczność 

opracowania Kodeksu oraz przedstawia 

jego funkcję. Wskazuje na stosowanie 

zasady „Primum non nocere.” 

Ważne jest również podkreślenie, 

iż pielęgniarka/położna posiadająca 

uprawnienia zawodowe ponosi 

osobistą odpowiedzialność za swoje 

działania. 

Część szczegółowa – dotyczy zasad 

etycznego postępowania w określonych 

sytuacjach. 

W dziale I „Pielęgniarka/położna- 

-pacjent” zawarte są zasady określające 

stosunek do chorego i rodzącej. 

Zobowiązuje udzielenia wszystkim 

pacjentom troskliwej opieki zgodnie 

z obowiązującymi standardami. 

Pielęgniarka/położna ma obowiązek 

przestrzegania praw pacjenta, 

jak również informowania pacjenta 

o przysługujących mu prawach. 

Zobowiązana jest zachować w tajemnicy 

wszystkie wiadomości o pacjencie 

i jego środowisku związane 

z pełnieniem roli zawodowej nawet 

po jego śmierci. 

W punkcie 9. tego działu ustala 

się, iż pielęgniarka/położna nie może 

żądać od pacjentów dodatkowego 

wynagrodzenia ani też uzależniać 

swych usług od uzyskania korzyści 

materialnych. 

Dział II „Pielęgniarka/położna 

a praktyka zawodowa i nauka” obejmuje 

obowiązek doskonalenia zawodowego 

i rozwoju własnych kompetencji 

zawodowo-moralnych. Istotne 

są tu stwierdzenia dotyczące otaczania 

szacunkiem historię i tradycję 

zawodu oraz uczestniczenia w działalności 

krajowych i międzynarodowych 

organizacjach pielęgniarek 

i położnych. 

Dział III „Pielęgniarka/położna 

a samorząd pielęgniarek i położnych” 

zobowiązuje do solidarnego 

wspierania samorządu oraz do przestrzegania 

uchwał podjętych przez 

organy samorządu. Natomiast zadaniem 

samorządu jest między innymi 

ustalanie i upowszechnianie zasad 

etyki zawodowej oraz sprawowanie 

nadzoru nad ich przestrzeganiem. 

Dział IV „Pielęgniarka/położna 

a współpracownicy” obejmuje normy 

dotyczące stosunków wewnątrz grupy 

zawodowej określające zachowanie 

względem siebie. Nakłada obowiązek 

na pielęgniarki/położne mające większe 

doświadczenie zawodowe przekazywania 

młodszym koleżankom i kolegom 

swojej wiedzy i umiejętności 

zawodowych. 

W Dziale V – ostatnim „Pielęgniarka/położna 

a zasady postępowania 

wobec społeczeństwa” zawarte 

są obowiązki dotyczące udziału 

pielęgniarki/położnej w działaniach 

na rzecz ochrony środowiska naturalnego. 

Konsekwencją nie przestrzegania 

norm etycznych zawartych w Kodeksie 

Etyki Zawodowej jest nie tylko 

ponoszenie odpowiedzialności zawodowej 

ale także wyrzuty sumienia 

oraz potępienie moralne przez własne 

środowisko zawodowe a w sprawach 

poważnych także przez społeczeństwo 

(media). 

Najczęściej orzekane wykroczenia 

przez sądy pielęgniarek i położnych 

w zakresie postępowania sprzecznego 

z zasadami etyki zawodowej; 

1/ Nie przestrzeganie praw pacjenta 

2/Nie informowanie pacjenta o przysługujących 

mu prawach 

3/ Brak zgody pacjenta na wykonanie 

zabiegu medycznego 

4/ Nie dotrzymanie tajemnicy zawodowej 

5/ Niewłaściwe relacje w zespole terapeutycznym- 

konflikty 

6/ Uzależnienie wykonania czynności 

zawodowych od korzyści materialnych 

10 W CIENIU CZEPKA

Pielęgniarstwo 

7/ Malwersacje finansowe 

8/ Działanie na szkodę zawodów pielęgniarki 

i położnej 

9/ Podrywanie autorytetu koleżankom 

i przełożonym 

10/ Nadużywanie stanowisk kierowniczych 

konflikty pomiędzy przełożonymi 

i podwładnymi. 

Łamanie zasad etycznych zdarza 

się także kadrze zarządzającej pielęgniarek 

i położnych i przejawia się 

w nadużywaniu tych stanowisk. Pełnieniu 

obowiązków kierowniczych 

powinno towarzyszyć poczucie odpowiedzialności 

za rozwój zawodowy 

i moralny podwładnych. 

Prezentowany jest nawet pogląd 

iż nieetyczne zachowanie kierownictwa 

wobec podwładnych wyrządza 

większą szkodę organizacji i pracownikom 

niż brak umiejętności organizacyjnych. 

Niszczy morale pracowników 

i jest przyczyną konfliktów 

i napięć. 

Nie może usprawiedliwiać brak 

znajomości Kodeksu Etyki. Istnieje 

wtedy niebezpieczeństwo na nieświadomym 

naruszaniu przepisów 

Musimy również o tym pamiętać, 

że brak znajomości prawa nie zwalnia 

nas z odpowiedzialności zawodowej. 

Współczesna medycyna stawia 

przed pracownikami medycznymi 

w tym również przed pielęgniarkami 

i położnymi coraz wyższe wymagania. 

Wiążący się z tym postęp 

medycyny powoduje wiele dylematów 

etycznych i konieczność podejmowania 

decyzji trudnych z moralnego 

punktu widzenia. 

Wszelkie działania zawodowe 

podejmowane przez pielęgniarki 

i położne powinny mieć na względzie 

zasadniczą ideę zawodów medycznych, 

iż 

DOBRO CZŁOWIEKA 

STANOWI 

WARTOŚĆ NAJW YŻSZĄ. 

(Piśmiennictwo u autorki) 

mgr Ewa Kadłubowska 

Pielęgniarka Oddziałowa 

Oddziału Pediatryczno-Reumatologicznego 

Specjalistyczny Szpital im. A. Falkiewicza 

we Wrocławiu 

PIELĘGNOWANIE 

W CHOROBACH REUMATYCZNYCH 

Choroby reumatyczne – zapalne 

układowe choroby tkanki 

łącznej cechują się przewlekłym, 

trudnym do przewidzenia obrazem 

klinicznym. Podstawowe objawy 

dotyczą przede wszystkim 

układu ruchu jak i innych układów 

i narządów wewnętrznych. 

U DZIECI 

Ze względu na złożoność procesów 

chorobowych i ich przewlekły charakteru 

wymagają długotrwałego leczenia 

i rehabilitacji. Dlatego tak ważna jest 

specjalistyczna opieka lekarzy, pielęgniarek, 

fizjoterapeutów, rehabilitantów, 

dietetyków, a także rodziców, oraz samoopieka 

pacjentów. Zachodzące obecnie 

zmiany w opiece nad chorym pozwalają 

na tworzenie zespołów interdyscyplinarnych, 

których głównym celem 

jest zaplanowanie całościowo opieki 

jak i jej realizacja, co w konsekwencji 

powinno doprowadzić do osiągnięcia 

przez pacjenta maksymalnych korzyści 

zdrowotnych. 

Ten rodzaj działań jest charakterystyczny 

dla założeń opieki holistycznej. 

Wynika z niej, że człowiek jest niepowtarzalną 

indywidualnością osadzoną 

w realiach społeczno-kulturowych, 

które mają wpływ na sposób chorowania 

i leczenia. Choroba jest patologią, 

a człowiek choruje jako całość i sposób 

leczenia i pielęgnacji należy dopasować 

do indywidualnych potrzeb chorego 

dziecka. 

PODZIAŁ CHORÓB 

REUMATYCZNYCH 

WIEKU ROZWOJOWEGO 

I. Zapalne choroby reumatyczne 

u dzieci 

1. Przewlekłe artropatie: 

a) młodzieńcze reumatoidalne (idiopatyczne) 

zapalenie stawów 

– początek nielicznostawowy 

– początek wielostanowy 

– początek uogólniony 

b) spondyloartropatie 

– młodzieńcze zesztywniające zapalenie 

stawów kręgosłupa 

– młodzieńcze łuszczycowe zapalenie 

stawów 

– zapalenie stawów związane z chorobami 

przewodu pokarmowego 

– zespół Reitera 

c) zapalenia stawów związane z czynnikami 

infekcyjnymi 

• infekcyjne zapalenia stawów 

– choroba z Lyme 

– wirusowe zapalenie stawów 

– inne 

• reaktywne zapalenia stawów 


11


– gorączka reumatyczna 

– po infekcjach przewodu pokarmowego 

– po infekcjach układu moczowo- 

-płciowego 

– inne 

2. Choroby tkanki łącznej: 

a) toczeń rumieniowaty uogólniony 

b) młodzieńcze zapalenie skórno-mięśniowe 

c) twardzina 

– twardzina układowa 

– twardzina ograniczona 

– eozynofilowe zapalenie powięzi 

– mieszana choroba tkanki łącznej 

– inne 

d) zapalenie naczyń 

• zapalenie tętnic 

– guzkowe zapalenie tętnic 

– choroba Kawasami 

– mikroskopowe zapalenie tętnic 

– inne 

• leukocytoklastyczne zapalenie naczyń 

– zespół Schönleina-Henocha 

– zapalenie naczyń z nadwrażliwości 

– inne 

• ziarniniakowe zapalenie naczyń 

– ziarniniak alergiczny 

– ziarniniak Wegnera 

– inne 

• olbrzymiokomórkowe zapalenie 

tętnic 

– choroba Takayasu 

– zapalenie tętnicy skroniowej 

– inne 

3. Zapalenie stawów i choroby tkanki 

łącznej towarzyszące niedoborom 

immunologicznym 

a) niedobory składowych dopełniacza 

b) zespoły niedoborów przeciwciał 

c) zaburzenia odpowiedzi komórkowej 

II. Choroby niezapalne 

1. Łagodne zespoły nadmiernej wiotkości 

stawów 

2. Rozległe zespoły bólowe (bóle wzrostowe 

i fibromialgia) 

3. Zespoły przeciążeniowe (chondromalacja 

rzepki, łokieć tenisisty i inne) 

4. Urazy (pourazowe zapalenie stawów) 

5. Zespoły bólowe grzbietu, klatki 

piersiowej lub karku (spondylioza, 

kręcz) 

III. Dysplazje szkieletowe 

1. Osteochondrodysplazje 

2. Osteochondrozy (Ch. Perthesa, Ch. 

Osgooda-Schlattera, Ch. Scheuermanna) 

IV. Dziedziczne 

choroby tkanki łącznej 

1. Osteogenesis imperfecta 

2. Zespół Ehlersa– Danlosa 

3. Zespół Marfana 

V. Choroby spichrzeniowe 

(w tym mukopolisacharydozy) 

VI. Choroby 

metaboliczne 

(osteoporoza, 

dna, 

amyloidoza, 

ochronoza) 

VII.Choroby 

układowe 

z objawami ze strony układu 

kostno–mięśniowego 

1. Hemogobinopatie 

2. Hemofilia 

3. Cukrzyca 

4. Osteoartropatia przerostowa 

5. Sarkoidoza 

6. Hiperostoza 

(Choroba Caffey’a i inne) 

Do najbardziej 

charakterystycznych 

objawów 

chorób reumatycznych 

należą: 

• BÓL 

– przewlekły 

– stały okresowy 

– o zmiennym przebiegu 

Jest to jeden z najbardziej uciążliwych 

objawów, który uniemożliwia normalne 

funkcjonowanie. Reakcje na ból są 

zdeterminowane poprzez poprzednim 

doświadczeniem bólu, specyficzne dla 

danej osoby. Występowanie bólu szczególnie 

ostrego może powodować bezsenność, 

szybkie bicie serca a w rezultacie 

stany lękowe. Ból chroniczny może 

powodować przygnębienie. Nieleczone 

dolegliwości bólowe mogą powodować 

obniżenie woli walki z chorobą i odbierać 

chęć do życia. 

Charakterystyczne jest to, że młodsze 

dzieci rzadko skarżą się na ból, chociażby 

przy zapaleniu stawów. Ważne jest to, 

że chory potrafi określić (ocenić) natężenie 

bólu, charakter, rodzaj i częstość 

występowania. Jest to bardzo pomocne 

w zastosowaniu celowanych środków 

p/bólowych. 

Można korzystać wówczas ze skali 

VAS (poniżej) 

W przypadku małego dziecka można 

zastosować skalę obrazkową (powyżej) 

• OBRZĘK STAWÓW 

Często związany z bólem, powoduje 

sztywność poranną, Dlatego też należy 

pozwolić dziecku poleżeć dłużej 

w łóżku, pomoc w czynnościach codziennych, 

w zaspokajaniu potrzeb fizjologicznych. 

• stosowanie udogodnień – materac 

p/odleżynowy, usztywnienia 

• PRZYKURCZE MIĘŚNIOWE 

zapobieganie przykurczom mięśniowym, 

poprzez rehabilitację ruchową dobraną 

indywidualnie do każdego pacjenta 

ze względu na aktualny stan zdrowia, 

rehabilitację prowadzą specjaliści rehabilitanci, 

pielęgniarka wspomaga poprzez 

zachęcanie do wykonywania codziennych 

czynności, pomoc przy zabie- 

12 W CIENIU CZEPKA


gach higienicznych, ćwiczenia bierne 

• GORĄCZKA 

Podawanie leków p/gorączkowych, 

okłady, monitorowanie gorączki – często 

o charakterze hektycznym, 

• ZMIANY SKÓRNE 

– rumień w kształcie motyla w MTRU 

spowodowane zapaleniem naczyń tętniczych 

i żylnych 

– plamica 

– grudki 

– pokrzywka 

– zapalenie żył powierzchniowych 

– owrzodzenia występujące m. innymi 

w zapaleniu naczyń – Choroba Kawasaki, 

Schonleina-Henocha 

– stwardnienie skóry 

– naparstkowe blizny lub ubytki tkanek 

w obrębie opuszek palców – przy twardzinie 

układowej (Sklerodermia) 

– owrzodzenia jamy ustnej 

Pielęgniarka powinna obserwować 

wnikliwie zmiany, określić ich charakter 

i stopień nasilenia, zabarwienie. 

Dbać o prawidłową higienę i pielęgnację 

skóry i błon śluzowych, która jest 

często wysuszona, narażona na uszkodzenia, 

a co za tym idzie, nadkażenia 

bakteryjne 

• OBRZĘKI 

Mają często charakter uogólniony, 

lub dotyczą poszczególnych części 

ciała, podudzi, twarzy, powiek. Mogą 

być spowodowane zapaleniem kłębków 

nerkowych (MTRU) lub niewydolnością 

krążenia, zaburzeniami zatorowo-zakrzepowymi, 

nadciśnieniem 

tętniczym. 

Do zadań pielęgniarki należy: prowadzenie 

bilansu płynów (pomiar objętości 

płynów per os i iv., oraz kontrola diurezy), 

monitorowanie stanu nawodnienia 

poprzez ważenie 2x/24 h, sprawdzenie 

stanu śluzówek, stopień nasilenia obrzęków 

poprzez mierzenie obwodu 

• OSŁABIENIE MIĘŚNI 

Szczególnie w zapaleniu skórno-mięśniowym 

(Dermatomyositis) osłabienie 

mięśni oddechowych może być niebezpieczne 

dla chorego. Od zapalenia 

płuc, aż do niewydolności oddechowej. 

W przypadku osłabienia mięśni przełyku 

może wymagać karmienia sondą, 

podawania pokarmów lekkostrawnych, 

miękkich, w małych porcjach. 

Ze względu na wspomnianą już złożoność 

procesów chorobowych tkanki 

łącznej mogą występować objawy charakterystyczne 

dla innych układów i narządów, 

chociażby neurologiczne, takie 

jak silny ból głowy, ból gałek ocznych 

a nawet drgawki, zaburzenia świadomości. 

Podobnie zmiany w narządzie wzroku, 

zapalenie serca, zapalenie nerek, powiększenie 

węzłów chłonnych. 

Dlatego tak ważne jest stworzenie 

procesu pielęgnowania z uwzględnieniem 

aktualnego stanu dziecka, z naciskiem 

na objawy zasadnicze w danej 

fazie choroby 

Pomocny może być podany poniżej 

kwestionariusz, który można zastosować 

u dzieci starszych. 

KWESTIONARIUSZ HAQ 

(Heath Assessment Questionare) 

jest formą samooceny pacjenta dotyczącą 

zdolności do wykonywania czynności 

codziennych w okresie ostatniego tygodnia, 

podzielony na 8 sekcji, 

1. ubieranie się i mycie 

2. poranne wstawanie 

3. jedzenie 

4. chodzenie 

5. higiena osobista 

6. podnoszenie 

7. chwytanie 

8. czynności ruchowe 

Chory ocenia trudność wykonania 

czynności w skali od 1 do 4. Wynik uzyskuje 

się po zliczeniu wszystkich punktów 

i podzieleniu sumy przez 8. 

REASUMUJĄC 

POSTĘPOWANIE 

PIELĘGNIARSKIE 

POWINNO DOTYCZYĆ: 

• oceny funkcji stawów i obecności objawów 

pozastawowych 

• wdrażania zaleconego leczenia farmakologicznego 

• leczenia niefarmakologicznego zmniejszającego 

ból poprzez: 

– fizykoterapię – ciepłolecznictwo, 

krioterapię, magnetoterapię, jonoforezę, 

masaże 

– kinezyterapię – czyli ćwiczenia uzależnione 

od stanu dziecka 

– terapię zajęciową – zachęcania do samodzielności 

i pomoc w zaakceptowaniu 

samej choroby. 

Ponieważ choroby te wiążą się z bólem, 

obrzękiem stawów, sztywnością 

poranną, zniekształceniami, 

ograniczeniem ruchomości, zrostami 

w stawach, zahamowaniem 

wzrostu, zaburzeniami w rozwoju 

płciowym, ogólnym pogorszeniu 

samopoczucia, ubytkiem masy ciała 

lub nadmiernym przyrostem wagi 

bardzo ważne jest wsparcie psychiczne 

naszych podopiecznych. 

W większości przypadków choroby 

reumatyczne mają charakter przewlekły, 

dziecko musi nauczyć się żyć 

w nowych warunkach, zaakceptować 

ograniczenia jakie niesie choroba 

przewlekła i spróbować wziąć 

odpowiedzialność za proces leczenia 

współpracując w zespole terapeutycznym 

w ramach samoopieki. 

• kontaktów z rodziną – aby otoczyć 

dzieci opieką również w środowisku 

domowym, poprzez działania edukacyjne, 

które pomogą rodzicom prawidłowo 

opiekować się dzieckiem 

Obecnie istnieje możliwość, aby podzielić 

się swoimi wątpliwościami, pytaniami 

na temat swojej choroby. 

www.niepelnosprawni.info 

Działa wiele stowarzyszeń, Ogólnopolskie 

Stowarzyszenie Młodych z Zapalnymi 

Chorobami Tkanki Łącznej 

„3majmy się razem” 

Bibliografia 

1. Luxner K.L., Pielęgniarstwo pediatryczne DEL- 

MARA, Urban& Partner, 2005 

2. Pawlaczyk B.(red.), Pielęgniarstwo pediatryczne, 

PZWL, Warszawa 2007 

3. Romicka A.M., Roztropowicz– Denisiewicz K. 

(red.), Zapalne choroby reumatyczne w wieku rozwojowym, 

PZWL, Warszawa 2005 


13


- mgr Ksymena Walewska-Lis, 

Pielęgniarka Oddziałowa Klinicznego Oddziału Psychiatrycznego 

i Leczenia Stresu Bojowego 4 WSK z P SPZOZ 

UCIĄŻLIWOŚCI W PRACY PIELĘGNIAREK 

ODDZIAŁU PSYCHIATRYCZNEGO 

Oddział Psychiatryczny jest oddziałem 

specyficznym. Zakres działań 

i zadań jakie są wykonywane 

każdego dnia przez pielęgniarki 

w tym oddziale nie może być porównywany 

do zadań na innych oddziałach. 

Nie boję się tu użyć sformułowania, 

iż pełni Ona tu oprócz typowej 

roli pielęgniarki również rolę 

„strażnika więziennego”. Uciążliwości 

z jakimi się spotyka są niespecyficzne 

dla innych oddziałów i trudne 

do zaakceptowania przez pozostały 

personel pielęgniarski pracujący 

w innych oddziałach. Z uwagi 

na duże obciążenie psychiczne, jakie 

występuje w trakcie pracy z pacjentem 

psychiatrycznym, pomimo 

wielu szkoleń i kursów niezbędnych 

do prawidłowych relacji z chorym 

i dystansu do podejmowanych każdego 

dnia zadań, gro z pracującego 

personelu oddziałów psychiatrycznych 

zgłasza problemy dotyczące 

uznania swojego środowiska pracy 

za stresogenne. 

Pani Teresa Grzywna i Aleksandra Cieślik 

z Zakładu Pielęgniarstwa Psychiatrycznego, 

Departament of Psychiatric Nursing, 

Wydział Opieki i Oświaty Zdrowotnej 

Śląskiej Akademii Medycznej w swojej pracy 

nt: „Praca pielęgniarki w oddziale psychiatrycznym 

zamkniętym a zespół wypalenia 

zawodowego” pokazały na podstawie 

swoich badań, w dobitny sposób, uciążliwości 

i ich zależność z zespołem wypalenia 

zawodowego. 

Przytoczenie przeze mnie powyższych 

wyników badań przeprowadzonych w oddziałach 

psychiatrycznych ma na celu pokazanie 

środowisku pielęgniarskiemu odmienności 

warunków w jakich pracują pielęgniarki 

tam zatrudnione. 

TERESA GRZYWNA, 

ALEKSANDRA CIEŚLIK 

– „Praca pielęgniarki w oddziale psychiatrycznym 

zamkniętym a zespół wypalenia 

zawodowego” 

WSTĘP 

Pielęgniarka z racji wykonywanego zawodu 

jest narażona na notoryczne przeżywanie 

stresu emocjonalnego, którego źródłem jest 

bezpośredni kontakt z człowiekiem oczekującym 

opieki i pomocy. Skutkiem silnego 

stresu i niemożności prawidłowego poradzenia 

sobie z sytuacją jest zespół wypalenia 

zawodowego. Zespół ten został rozpoznany 

i opisany w Stanach Zjednoczonych w 1974 

roku przez Freudenbergena. 

Wg Emener – syndrom wypalenia zawodowego 

to stan fizycznego i psychicznego 

wyczerpania, który powstaje w wyniku 

działania długotrwałych negatywnych uczuć 

rozwijających się w pracy i obrazie własnym 

człowieka. Natomiast wg Aronson – wypalenie 

jest rezultatem długotrwałego lub powtarzającego 

się obciążenia w wyniku długoletniej 

intensywnej pracy dla innych ludzi. 

Wypalenie jest bolesnym uświadomieniem 

sobie, że nie są w stanie już więcej pomóc 

tym ludziom, że nie mogą dać im nic więcej 

i całkowicie zużyli swoje siły. 

W warunkach polskich, wg literatury 

specjalistycznej, zespól wypalenia zawodowego 

najczęściej występuje wśród pielęgniarek 

3 specjalności: psychiatrii, onkologii 

oraz intensywnej terapii. Pielęgniarki 

te często wbrew swojej woli zatracają autentyczną 

troskę o człowieka chorego. Są też 

szczególnie narażone na utratę satysfakcji 

zawodowej i ogólnej satysfakcji życiowej. 

Celem głównym pracy było określenie 

wpływu stresu na wystąpienie objawów zespołu 

wypalenia zawodowego u pielęgniarek 

psychiatrycznych. 

OMÓWIENIE WYNIKÓW 

Z przeprowadzonych badań wynika 

jednoznacznie, że pielęgniarki psychiatryczne 

uznają swoje środowisko pracy 

za stresogenne – 61 osób (87,1%). Podobne 

wyniki w tej kwestii uzyskała Płotka 

A. i wsp. 

W swoich badaniach ankietowych, 

w których badane pielęgniarki psychiatryczne 

– 60 osób (100%) wyraziły jednomyślny 

pogląd, iż uznają swoje środowisko 

zawodowe za stresogenne. W/w autorki 

uzyskały również podobne wyniki w kwestii 

określenia czynników najbardziej obciążających 

(stresujących). 

W badaniach przytoczonych autorek, na 

pierwszym miejscu ankietowane wymieniły 

zagrożenie bezpieczeństwa osobistego. 

W obydwóch grupach badawczych, pielęgniarki 

wymieniły również jako czynnik 

stresujący: mało widoczne efekty swej 

pracy, system wynagrodzeń. bezradność 

i ograniczą możliwość pomocy niektórym 

pacjentom, praca w godzinach nocnych 

i odpowiedzialność zawodu. 

WNIOSKI 

1. Pielęgniarki oddziałów psychiatrycznych 

zamkniętych uznały swoje środowisko 

pracy za stresogenne. 

2. Pielęgniarki przypisują najwięcej doświadczeń 

stresowych relacjom z pacjentem 

i jego rodziną. 

3. Za nadmiernie stresujące (obciążające) 

czynniki uznały pielęgniarki: zagrożenie 

bezpieczeństwa osobistego, 

system wynagrodzeń, bezradności 

ograniczoną możliwość pomocy 

niektórym pacjentom, mało widoczne 

efekty pracy. 

4. W analizowanej grupie występują objawy 

ostrzegawcze i typowe dla zespołu 

wypalenia zawodowego. 

14 W CIENIU CZEPKA

MATERIAŁ BADAWCZY 

Badania przeprowadzono na przełomie 

lutego i marca 2003 roku. Łącznie objęto 

nimi 70 pielęgniarek oddziałów psychiatrycznych 

zamkniętych: Katedry i Kliniki 

Psychiatrii i Psychoterapii SAM – 11 pielęgniarek 

z 12 zatrudnionych w tym oddziale, 

1, 2 i 3 oddziału psychiatrii i oddziału 

psychogeriatrii Centrum Psychiatrii w Katowicach-Szopienicach 

– 31 osób z 46 zatrudnionych 

oraz oddziału psychiatrycznego 

męskiego i żeńskiego Szpitala Psychiatrycznego 

w Olkuszu – 28 pielęgniarek z 32 

zatrudnionych. 

METODA BADAWCZA 

Metodą badawczą był autorski kwestionariusz 

ankiety zawierający 20 pytań oraz 

Kwestionariusz MBI – Maslach Bumout 

Inyentory, skupiający pytania w 3 grupach 

tematycznych: wyczerpanie emocjonalne, 

depersonalizacja, własna ocena swoich 

możliwości. 

WYNIKI 

Problemem, który poddano analizie badawczej 

był stres związany ze środowiskiem 

pracy pielęgniarek psychiatrycznych – 61 

osób (87,1%) uznało swoje środowisko pracy 

za stresogenne. 

Badani uznali w swojej pracy za najbardziej 

obciążające (stresujące) następujące 

czynniki: 

• zagrożenie bezpieczeństwa osobistego – 58 

osób (tj. 82,9%), 

• system wynagrodzeń – 55 osób (78,6%), 

• bezradność, ograniczona możliwość pomocy 

niektórym pacjentom – 41 (58,6%), 

• odpowiedzialność zawodu – 32 (45,7%) 

• mało widoczne efekty pracy – 27 osób 

(38,6%). 

• relacje z rodziną pacjenta – 29 osób 

(41,4%) 

• oraz z samym pacjentem – 25 (35,7%). 

Ankietowanym zadano także pytanie czy 

czują się przez swoją pracę wypaleni, sfrustrowani 

i emocjonalnie wyczerpani: 

• 10 osób (14,3%) twierdziło, że czuje się 

wypalonym, 

• 18 (25,7%) – sfrustrowanymi, 

• 24 (34,3%) emocjonalnie wyczerpanymi. 

• 56 osób (80%) określiło, że na koniec dnia 

czuje się zużytym, 

• 16 (22,9%) uważało, że codzienna praca 

z ludźmi bardzo ich wyczerpuje. 

Badani ocenili ciężkość swojej pracy: 

• 57 osób (81,4%) uznało, iż wykonywana 

przez nich praca wymaga wysiłku fizycznego 

i psychicznego, 

• 13 (18,6%) wskazało na wysiłek psychiczny. 

• 34 osoby (486%) określiły obciążenie 

w swojej pracy jako duże. 

• 23 (32,9%) jako średnie, 

• 10 (14,3%) jako bardzo duże. 

Analizie poddano również kwestię identyfikowania 

się personelu pielęgniarskiego 

oddziałów psychiatrycznych z problemami 

pacjentów. 

Ogółem w badanej populacji 51 osób 

(72,9%) wskazuje na identyfikowanie się 

z problemami swoich pacjentów, z czego 29 

(56,9%) czyni to często, a 22 (43,1%) sporadycznie. 

Zapytano także czy ankietowani odczuwaj 

satysfakcje z wykonywanej pracy: 

26 osób (37,1%) nie odczuwa tej satysfakcji 

argumentując: 

• praca ciężka, 

• męcząca psychicznie, 

• nisko wynagradzana, 

• stresująca, 

• zagrażająca, 

• odpowiedzialna, 

• wyczerpująca, 

• a jej efekty są mało widoczne. 

Spytano również, czy ankietowani odczuwają 

jakieś dolegliwości bólowe: 49 osób 

(70%) miewa je, najczęściej są to bóle głowy- 

33 osoby (47,1%), kręgosłupa- 31(44,3%), 

nóg- 8(11,4%). 

Czy zdarza Ci się przenosić problemy 

rodzinne na płaszczyznę zawodową – to 

kolejne pytanie skierowane do respondentów: 

• 12 osób (17,1%) udzieliło na nie odpowiedzi 

twierdzącej, 

• 31 pielęgniarek (44,3%) potwierdza fakt 

odreagowywania stresów zawodowych 

w domu, 

Czy odczuwasz negatywny wpływ trudności 

zawodowych na życie rodzinne: 

• 39 osób (55,7%) udzieliło na nie odpowiedzi 

przeczącej. 

PIŚMIENNICTWO 

1. Fengier J.: Pomaganie męczy. Wypalenie 

w pracy zawodowej. Gdańskie Wydawnictwo 

Psychologiczne, Gdańsk 2001, 85-92. 

2. Płotka A. i wsp.: Stres, a zespół wypalenia 

zawodowego. Pielęgniarstwo 2000 5 (40) 


98, 26-30. 

3. Płotka A. i wsp.: Zespół wypalenia w zawodzie 

pielęgniarki. Problemy pielęgniarstwa. 

Zarząd Główny PTP Warszawa 2001 Auxilium 

Zeszyt 1-2/2001, 22 1-235. 

4. Kulik T.B., Modzelewska T.: Zachowania 

prozdrowotne pielęgniarek, a zespół wypalenia 

zawodowego. Problemy pielęgniarstwa. 

Zarząd Główny PTP Warszawa 2001 Auxilium 

Zeszyt 1-2/2001, 104-114. 

STRESZCZENIE 

Grupa zawodowa pielęgniarek, ze względu na 

specyfikę i charakter pracy jest jedną z najbardziej 

narażonych na stres i syndrom wypalenia zawodowego. 

Głównym celem badań jest określenie wpływu 

stresu na występowanie u pielęgniarek psychiatrycznych 

objawów zespołu wypalenia zawodowego. 

Badania przeprowadzono na przełomie lutego 

i marca 2003 roku. Objęto nimi 70 osób różnych oddziałów 

psychiatrycznych zamkniętych. Metodą badawczą 

był kwestionariusz ankiety zawierający 20 

pytań oraz Kwestionariusz Wypalenia Zawodowego 

(MBI) Ch. Masłach. 

Pielęgniarki uznały swoje środowisko pracy za 

stresogenne – 61 osób (87,1%). Pielęgniarki przypisują 

najwięcej doświadczeń stresowych relacjom 

z pacjentem – 25 osób (3 5,7%) i jego rodziną – 29 

osób (4 1,4%). Za nadmiernie stresujące (obciążające) 

czynniki uznały pielęgniarki: zagrożenie bezpieczeństwa 

osobistego (82,9%), system wynagrodzeń 

(78,6%), bezradności ograniczoną możliwość pomocy 

niektórym pacjentom (58,6%), mało widoczne efekty 

pracy (3 8,6%). W analizowane grupie występują 

objawy ostrzegawcze i typowe dla zespołu wypalenia 

zawodowego. 

Różne formy zachowań agresywnych przejawianych 

przez pacjentów z zaburzeniami psychicznymi 

stanowi nieunikniony problem zaburzający proces leczenia 

oraz destabilizujący relacje między pacjentem 

a personelem medycznym. Jak podaje wielu badaczy, 

w ostatnich latach wskaźniki częstości występowania 

epizodów agresji na oddziałach psychiatrycznych wykazują 

tendencje wzrostowe. Często zdarzają się zachowania 

agresywne, które stanowią bezpośrednią 

przyczynę hospitalizacji psychiatrycznej osoby i wynikają 

z jej psychopatologii. Równocześnie niejednokrotnie 

bywa tak, że zachowania tego typu są następstwem 

samego faktu pobytu w szpitalu. 

Ograniczenie prywatności, nadmiar stymulacji, 

trudności w komunikacji z personelem mogą prowadzić 

do frustracji i agresji będącej zjawiskiem 

wtórnym. 

W literaturze dotyczącej opisywanego problemu 

obok terminu agresja pojawia się kilka innych sformułowań, 

w tym pojęcia pobudzenie i przemoc. 


15

Problemy prawne 

GŁÓWNY INSPEKTOR PRACY ODPOWIADA 

22 stycznia odbyło się spotkanie Przewodniczących Okręgowych Izb 

Pielęgniarek i Położnych z Głównym Inspektorem Pracy, który odpowiadał 

na zadawane pytania… 

STOSUNEK PRACY 

W związku z funkcjonowaniem na terenach 

szpitali firm zewnętrznych, 

1. 

spółek oraz innych podmiotów proszę o wyjaśnienie 

wątpliwości interpretacyjnych w kontekście 

zapisów ustawy o zoz-ach oraz ustawy 

o zawodzie pielęgniarki i położnej w zakresie 

sposobu organizacji pracy pracowników zoz 

(pracownicy zatrudnieni w szpitalach a pracownicy 

firm zewnętrznych) oraz ich odpowiedzialności 

za wykonywane czynności, koordynowania 

pracy. 

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 30 

sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej 

(Dz.U. z 2007 r. Nr 14, poz.89 ze zm.) minister 

lub centralny organ administracji rządowej, 

wojewoda oraz jednostka samorządu terytorialnego 

a także samodzielny publiczny zakład 

opieki zdrowotnej mogą udzielać zamówienia 

na świadczenia zdrowotne, zwanego dalej „zamówieniem”: 

1) niepublicznemu zakładowi opieki zdrowotnej, 

w zakresie zadań określonych w statucie 

tego zakładu; 

2) osobie wykonującej zawód medyczny w ramach 

indywidualnej praktyki lub indywidualnej 

specjalistycznej praktyki na zasadach 

określonych w odrębnych przepisach; 

2a) grupowej praktyce lekarskiej i grupowej 

praktyce pielęgniarek, położnych prowadzącym 

działalność na zasadach określonych 

w przepisach odrębnych; 

3) osobie legitymującej się nabyciem fachowych 

kwalifikacji do udzielania świadczeń 

zdrowotnych w określonym zakresie lub 

w określonej dziedzinie medycyny, która 

dysponuje lokalem oraz aparaturą i sprzętem 

medycznym, odpowiadającymi wymaganiom 

przewidzianym dla zakładów opieki 

zdrowotnej, oraz spełnia warunki określone 

w przepisach o działalności gospodarczej. 

Udzielenie zamówienia na świadczenia 

zdrowotne następuje na podstawie umowy 

zawartej pomiędzy udzielającym i przyjmującym 

zamówienie, którzy odpowiadają solidarnie 

za udzielone im świadczenia. Zgodnie 

bowiem z art. 35 ust 5 cytowanej ustawy odpowiedzialność 

za szkodę wyrządzoną przy 

udzielaniu świadczeń w zakresie udzielonego 

zamówienia ponoszą solidarnie udzielający zamówienie 

i przyjmujący zamówienie. 

Nadmienić należy, że zgodnie z art. 1 

ust. 5 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, 

na terenie publicznego zakładu opieki 

zdrowotnej: 

1) zakłady opieki zdrowotnej utworzone 

przez spółki, stowarzyszenia i fundacje, 

2) lekarze lub lekarze stomatolodzy wykonujący 

zawód w formie indywidualnej 

praktyki lekarskiej, indywidualnej specjalistycznej 

praktyki lekarskiej lub grupowej 

praktyki lekarskiej, 

3) pielęgniarki lub położne wykonujące 

zawód w formie indywidualnej praktyki 

pielęgniarki lub położnej, a także grupowej 

praktyki pielęgniarek lub położnych, 

4) inne podmioty, 

nie mogą prowadzić działalności polegającej 

na udzielaniu takich samych 

świadczeń zdrowotnych, które są udzielane 

przez ten zakład, z wyjątkiem świadczeń 

z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej 

i stomatologii. 

Nie ma zatem prawnej możliwości, aby 

pracownicy opieki zdrowotnej zatrudnieni 

w niepublicznych zakładach opieki zdrowotnej, 

prowadzonych w formach prawnych 

wskazanych przez wyżej wymieniony przepis, 

wykonywali pracę na terenie publicznego 

zakładu opieki zdrowotnej. 

W przypadku natomiast zawierania umów 

cywilnoprawnych (tzw. kontraktów) z podmiotami 

zewnętrznymi mają zastosowanie przepisy 

Kodeksu cywilnego. 

Zatem zgodnie z nimi oraz zgodnie z obowiązującą 

w prawie cywilnym zasadą swobody 

umów i rodzaju zawartej umowy, kształtować 

się będzie odpowiedzialność zlecającego 

i przyjmującego zlecenie. 

Dyrektorzy zoz wymuszają na pielęgniarkach/położnych 

rezygnację 

2. 

z umów o pracę i zatrudnianie na podstawie 

umów cywilnoprawnych (dyżury kontraktowe). 

Jakie są możliwości przeciwdziałania 

i obrony przed powyższymi działaniami 

Czy w takim przypadku działania dyrektorów 

zoz mogą stanowić mob- 

3. 

bing Na jakiej podstawie prawnej i faktycznej 

powinno być oparte powództwo pracownika 

Czy w takim przypadku przed wystąpieniem 

do sądu może być pomocne działanie 

Państwowej Inspekcji Pracy i w jakim 

zakresie 

Czy i jakie działania zostały/zostaną 

4. podjęte przez Państwową Inspekcję 

Pracy w kwestii zatrudniania własnych pracowników 

szpitali na podstawie umów cywilnoprawnych 

przez podmioty zewnętrzne 

W przepisach prawa brak jest regulacji 

zakazujących zawieranie umów cywilnoprawnych. 

Zasady i tryb zawierania tego 

typu umów zostały natomiast unormowane 

w przepisach prawa cywilnego. Ponadto umowy 

cywilnoprawne, jako umowy zawierane pomiędzy 

dwiema równorzędnymi stronami stosunku 

prawnego, cechuje swoboda zarówno 

w zakresie ich zawierania jak i ukształtowania 

treści tego stosunku. Ocena czy w konkretnej 

sytuacji umowa cywilnoprawna została zawarta 

z naruszeniem przepisów prawa lub czy jej 

zawarcie jest wynikiem działań mobbingowych 

należy do sądu. 

Pamiętać również należy, że ochroną 

prawa pracy objęci są tylko pracownicy. 

Pracownikiem natomiast, w myśl art. 2 Kodeksu 

pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141 ze zm.) 

jest osoba zatrudniona na podstawie umowy 

o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub 

spółdzielczej umowy o pracę. Osoby zaś świadczące 

pracę na podstawie umów cywilnoprawnych 

(np. umowy zlecenia, umowy o dzieło) 

16 W CIENIU CZEPKA

Konsultanci 

podlegają przepisom prawa cywilnego, nie 

zaś prawa pracy. 

Z uwagi na ograniczoną swobodę pracodawcy 

w kwestii kształtowania treści 

stosunku pracy, jego zmian i rozwiązywania, 

prawo pracy zapewnia bardzo szeroką 

ochronę pozycji prawnej pracownika. Każda 

umowa o pracę, w swej treści, nie może bowiem 

być mniej korzystna dla pracownika, niż 

postanowienia przepisów prawa pracy. Umowy 

prawa cywilnego są zaś kształtowane na zasadzie 

swobodnej woli stron i podlegają tylko 

niewielkim ograniczeniom prawa – w związku 

z czym pozycja osoby wykonującej na tej podstawie 

prace, może być ukształtowana w sposób 

bardzo niekorzystny, a dodatkowo nie podlega 

ona ochronie prawa pracy. 

Zgodnie natomiast z art. 22 § 1, 11 i 12 

Kodeksu pracy, przez nawiązanie stosunku 

pracy pracownik zobowiązuje się do 

wykonywania pracy określonego rodzaju 

na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem 

oraz w miejscu i czasie wyznaczonym 

przez pracodawcę, a pracodawca – do 

zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. 

Zatrudnienie w warunkach określonych 

wyżej jest zatrudnieniem na podstawie 

stosunku pracy, bez względu na nazwę 

zawartej przez strony umowy. 

Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy 

o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu 

warunków wykonywania pracy, 

określonych wyżej. Zgodnie z powyższym 

umów cywilnoprawnych nie wolno zawierać, 

jak również nie jest dopuszczalne zastępowanie 

umów o pracę takimi umowami, w sytuacji, 

kiedy zatrudnienie danej osoby odpowiada warunkom 

określonym w art. 22 § 1 k.p. W takim 

przypadku jedyną prawnie dopuszczalną podstawą 

zatrudnienia winna być umowa o pracę 

lub inny akt wymieniony w art. 2 k.p. 

W przypadku zawarcia umowy cywilnoprawnej, 

która faktycznie nosi cechy 

stosunku pracy osoba wykonująca pracę 

na podstawie takiej umowy może zgłosić 

skargę na pracodawcę do właściwego 

okręgowego inspektoratu pracy. Inspektor 

pracy może bowiem wytoczyć na rzecz zainteresowanej 

osoby powództwo o ustalenie istnienia 

stosunku pracy do sądu pracy. Osoba zainteresowana 

może również sama wystąpić z takim 

roszczeniem bezpośrednio do sądu pracy, 

nie zgłaszając skargi do okręgowego inspektoratu 

pracy, na mocy art. 189 k.p.c. 


Krajowy Konsultant 

w dziedzinie pielęgniarstwa pediatrycznego 

dr n med. Krystyna Piskorz-Ogórek 

Olsztyn, ul. Żołnierska 18 a, 

Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy 

Piskorz@wssd.olsztyn.pl; Tel. 089 5393 455 

OPINIE KONSULTANTA KRAJOWEGO 

W DZIEDZINIE 

PIELĘGNIARSTWA PEDIATRYCZNEGO 

Opinia w sprawie podawania Debecyliny dzieciom 

do 18 r.ż. w warunkach ambulatoryjnych 

Debecylina może być stosowana 

w lecznictwie otwartym, również u 

dzieci powyżej 12 m-ca życia (Kompendium 

leków). Pielęgniarka może na 

zlecenie lekarza podać debecylinę dzieciom 

w wieku pow. 12 m-ca życia do 

18 r.ż., w warunkach ambulatoryjnych, 

w gabinecie zabiegowym. Należy jednak 

zachować szczególną ostrożność 

z uwagi na możliwe skutki uboczne. 

Po podaniu debecyliny mogą wystąpić 

odczyny uczuleniowe o różnym nasileniu 

objawów od łagodnych po ciężkie 

t.j. wstrząs anafilaktyczny. Zatem gabinet 

zabiegowy powinien być wyposażony 

w kompletny zestaw przeciwwstrząsowy. 

Jednostka POZ powinna 

posiadać opracowaną listę leków, materiałów 

i sprzęt niezbędny w nagłych 

przypadkach, który powinien być dostępny 

w miejscu udzielania świadczeń, 

czyli w gabinecie zabiegowym. Nie ma 

potrzeby, aby w zestawie tym był respirator 

(jak to napisała autorka wystąpienia). 

Wskazany byłby natomiast defibrylator, 

worek AMBU itp. oraz łączność 

z pogotowiem. Pielęgniarka powinna 

posiadać aktualne przeszkolenie z zakresu 

resuscytacji krążeniowo – oddechowej 

i udzielania pomocy oraz znać 

procedurę postępowania do czasu przyjazdu 

karetki pogotowia. 

Podanie debecyliny powinno być poprzedzone 

wykonaniem próby uczuleniowej 

(którą również zleca lekarz). Pielęgniarka 

podająca debecylinę powinna 

zwrócić szczególną uwagę na technikę 

przygotowania leku i podania (rozpuszczenie, 

miejsce podania, aspiracja). 

Z uwagi na częstotliwość pytań kierowanych 

do mnie o podawanie debecyliny, 

o uprawnienia pielęgniarek do 

podawania debecyliny, podkreślam, że 

każda pielęgniarka posiada uprawnienia 

do podawania leków drogą domięśniową 

(na zlecenie lekarskie). Pielęgniarki 

powinny przed podaniem leku 

zapoznać się z kartą charakterystyki 

produktu, bądź tzw. ,,ulotką informacyjną” 

dołączoną do leku. W wyposażeniu 

gabinetu powinien znajdować się 

katalog ,,Kompendium leków” , z którego 

należy korzystać przed podaniem 

leku, aby zapoznać się ze wskazaniami, 

przeciwwskazaniami, działaniami niepożądanymi, 

interakcjami oraz sposobem 

podania leku. 

Każda pielęgniarka realizująca 

świadczenia w gabinecie zabiegowym 

powinna posiadać ukończony kurs 

z zakresu resuscytacji krążeniowo-oddechowej 

oraz coroczne szkolenia z zakresu 

udzielania pierwszej pomocy. 

dwie kolejne opinie na następnej stronie 

17

Konsultanci 

OPINIE KONSULTANTA KRAJOWEGO 

W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA PEDIATRYCZNEGO 

(dokończenie ze str 15) 

Opinia w sprawie metod ogrzewania noworodka 

w oddziałach noworodkowych z dnia 28.04.2008 r. 

W opiece nad noworodkiem jednym 

z najistotniejszych celów pielęgnowania 

jest utrzymanie optymalnej (właściwej) 

temperatury ciała, gdyż zarówno oziębienie 

jak i przegrzanie jest niebezpieczne 

dla noworodka. 

W planie opieki pielęgniarka neonatologiczna 

lub położna powinna 

uwzględnić takie postępowanie, aby 

ograniczyć utratę ciepła przez noworodka 

drogami konwekcji, promieniowania, 

parowania, przewodzenia. 

W przypadku konieczności ogrzania 

noworodka należy zastosować wełnianą 

czapeczkę, skarpetki oraz umieścić noworodka 

w cieplarce ogrzanej do temperatury 

o 1ºC więcej niż poziom temperatury 

ciała (kontrolowany co 15 minut, 

stopniowo zwiększając nastawy do 

uzyskania normalizacji temperatury ciała 

noworodka). Tlenoterapia i farmakoterapia 

na zlecenie lekarza. 

W wyposażeniu zatem każdego oddziału 

noworodkowego powinny być 

cieplarki (sprawne, planowo przeglądane 

i serwisowane, myte i dezynfekowane) 

gotowe do użycia. 

Nie należy stosować termoforów, 

ze względu na duże ryzyko wywołania 

ciężkich oparzeń. Jeśli obecnie są 

oddziały noworodkowe, w których znajdują 

się termofory, powinny być bezwzględnie 

skasowane. Zastosowanie 

termoforu do ogrzania noworodka 

w obecnym czasie, przy obecnym poziomie 

wiedzy jest niezgodne ze sztuką 

zawodową. Kierownictwo oddziałów 

noworodkowych, w których stosuje 

się termofory, powinno zadbać o to, aby 

zmienić procedury postępowania, a termofory 

wycofać. 

Opinia w sprawie cewnikowania 

pęcherza moczowego u dzieci z dnia 28.04.2008 r. 

W związku z licznymi zapytaniami 

dotyczącymi kompetencji pielęgniarek 

do wykonywania zabiegu cewnikowania 

pęcherza moczowego u chłopców, 

wyjaśniam co następuje. 

Nie istnieje akt prawny, który ograniczałby 

kompetencje pielęgniarek 

do cewnikowania tylko dziewczynek, 

a zakazywałby cewnikowania chłopców. 

Pielęgniarki powinny posiadać 

wiedzę i umiejętności oraz doświadczenie 

w stosowaniu zabiegu cewnikowania 

pęcherza moczowego dzieci obu płci. 

Kierownictwo szpitali dziecięcych, 

klinik i oddziałów dziecięcych powinno 

opracować i wdrożyć wewnętrzny standard 

lub procedurę cewnikowania pęcherza 

moczowego, w której powinny 

znaleźć się kompetencje, zadania, umiejętności, 

wiedza i doświadczenie pielęgniarek 

i ewentualnie lekarzy w stosowaniu 

zabiegów cewnikowania pęcherza 

moczowego. 

Niektóre Ośrodki przyjęły następujący 

podział zadań: lekarze przeprowadzają 

zabiegi cewnikowania chłopców, 

a pielęgniarki przeprowadzają zabiegi 

cewnikowania dziewcząt. 

Jest to zatem problem organizacyjny, 

który może być różnie rozwiązany 

w różnych Ośrodkach. 

Należy pamiętać, że pielęgniarki, 

które nie nabyły w toku kształcenia 

wiedzy i umiejętności cewnikowania 

pęcherza moczowego chłopców, 

powinny uzupełnić tę wiedzę w toku 

kształcenia podyplomowego, nabyć 

doświadczenie praktyczne, a następnie 

szpital może nałożyć na nie obowiązki 

wykonywania w/w zabiegów 

w praktyce. 

Ośrodek 

Badawczo-Naukowo 

-Dydaktyczny 

Chorób Otępiennych 

Akademii Medycznej 

SPZOZ w Ścinawie 

wraz 

z Dolnośląską Okręgową 

Izbą Pielęgniarek i Położnych 

we Wrocławiu 

serdecznie zapraszają 

na szkolenie 

pielęgniarki 

pracujące z pacjentami 

z chorobą Alzheimera 

lub zainteresowane 

tą tematyką. 

Szkolenie odbędzie się 

dnia 8 maja 2009 r. 

w Ośrodku 

Badawczo 

-Naukowo-Dydaktycznym 

Chorób Otępiennych 

Akademii Medycznej 

SPZOZ w Ścinawie 

w godzinach od 9.30 do 13.30 

Temat szkolenia: 

OPIEKA NAD PACJENTEM 

Z CHOROBĄ ALZHEIMERA 

W programie szkolenia m.in.: 

• Wykłady tematyczne, 

• Prezentacja i warsztaty terapeutyczne 

• Warsztaty psychologiczne 

Zgłoszenia osób chętnych do 

udziału w szkoleniu przyjmowane 

będą w sekretariacie Izby pod 

numerem tel. 071/364-04-44 lub 

373-20-56 

SZKOLENIE JEST BEZPŁATNE, 

dojazd uczestników we własnym 

zakresie. 

Każdy biorący udział w szkoleniu 

otrzyma certyfikat uczestnictwa. 

Serdecznie zapraszamy! 

18 W CIENIU CZEPKA

Ogłoszenia, podziękowania 

W dniu 22 maja 2009 

uroczyste obchody 

Dnia Pielęgniarki i Położnej. 

Początek o godzinie 10 

mszą św w Katedrze 

na Ostrowie Tumskim. 

Podczas mszy św. 

wyjątkowa uroczystość 

poświęcenia sztandaru DOiPiP. 

Następnie zapraszamy 

do Auli Papieskiego 

Wydziału Teologicznego 

na wykład zgłebiający 

historię pielęgniarstwa i położnictwa. 

Wykład poprowadzą 

zaproszeni goście 

– członkowie 

Głównej Komisji Historycznej 

przy Zarządzie Głównym 

Polskiego 

Towarzystwa Pielęgniarskiego 



serdecznie zaprasza 

2 kwietnia 2009 r. o godzinie 12 

do udziału 

w warsztatach edukacyjnych 

dla pielęgniarek i położnych. 

„Kontraktowanie świadczeń 

pielęgniarskich i położniczych 

POZ na lata 2009 i następne” 

Zajęcia odbywają się 

w siedzibie DOIPiP 


ul. Powstańców Śląskich 50 

Szkolenie poprowadzi: 

Urszula Olechowska, 

Alicja Godawska, 

Jadwiga Kałasz 

Pani JADWIDZE KUŁAK 

pielęgniarce oddziału laryngologicznego 

w DCP im. J. Korczaka we Wrocławiu 

z tytułu przejścia na emeryturę po 35 latach pracy, 

składam serdeczne podziękowania za lata wspólnej pracy, 

za uśmiech, serdeczność, zaangażowanie, 

służenie radą i doświadczeniem, za lata koleżeństwa. 

Przyjmij też serdeczne życzenia zdrowia, 

samych radosnych chwil i pogody ducha 

na nowym etapie życia. 

W imieniu Przełożonej pielęgniarek 

koleżanek z oddziału 

oraz własnym 

ANNA 

W związku z przejściem na emeryturę po 35 latach pracy 

Pani WANDZIE PŁACZKOWSKIEJ 

pielęgniarce z oddziału nefrologicznego 

DCP im. J. Korczaka we Wrocławiu 

dziękuję serdecznie za lata wspólnej pracy i koleżeństwo, 

zaangażowanie, służenie radą i doświadczeniem, 

serdeczność, życzliwość. 

W imieniu własnym, 

Przełożonej pielęgniarek i koleżanek z oddziału 

życzę Ci zdrowia, 

miłych i radosnych chwil w dalszym życiu 

ANNA 

Pani URSZULI LISIECKIEJ 

– pielęgniarce Oddziałowej Bloku Operacyjnego 

ZOZ MSWiA we Wrocławiu 

serdecznie podziękowania za wieloletnią współpracę, 

pełną osobistego zaangażowania, 

profesjonalizm zawodowy, wysoką kulturę osobistą 

oraz życzliwość okazywaną każdemu 

wraz z życzeniami zdrowia i wielu interesujących zajęć 

w dalszym życiu składają 

Naczelna Pielęgniarka, 

Pielęgniarki Oddziałowe oddziałów szpitalnych 

oraz Personel Bloku Operacyjnego 

ZOZ MSWiA we Wrocławiu 


19

Ogłoszenia 

DOLNOŚLĄSKA OKRĘGOWA IZBA PIELĘGNIAREK 

I POŁOŻNYCH WE WROCŁAWIU SERDECZNIE 

ZAPRASZA PIELĘGNIARKI I POŁOŻNE 

DO UDZIAŁU W SZKOLENIACH: 

1. „Stres i wypalenie zawodowe” 

– wykład poprowadzi psycholog mgr Izabela Czekalska 

Termin: 15 kwietnia 2009 r. godz. 12.00 w sali konferencyjnej DOIPIP we Wrocławiu 

2. „Stres i wypalenie zawodowe” 

– wykład poprowadzi psycholog mgr Izabela Czekalska 

Termin: 29 kwietnia 2009 r. godz. 12.00 w sali konferencyjnej w Lubinie 

przy ul. Odrodzenia 18/2 

3. „Pacjent odczuwający ból w praktyce pielęgniarki” 

wykład poprowadzi dr Dominik Krzyżanowski 

– Specjalista w zakresie pielęgniarstwa opieki paliatywnej. 

Termin: 6 maja 2009 r. godz. 12.00 w sali konferencyjnej DOIPIP we Wrocławiu 

4. „ Prowadzenie porodu ciężarnej z cukrzycą” 

– szkolenie przeznaczone dla położnych z bloków porodowych. 

Termin: 7 maja 2009 r. w godz. 10.00 – 15.00 w sali konferencyjnej DOIPIP 

we Wrocławiu 

5. „Sytuacje nagłe w opiece nad pacjentem objętym opieką paliatywną” 

– wykład poprowadzi dr Dominik Krzyżanowski - Specjalista w zakresie pielęgniarstwa 

opieki paliatywnej. 

Termin: 3 czerwca 2009 r. godz. 12.00 w sali konferencyjnej DOIPIP we Wrocławiu 

Każdy biorący udział w zajęciach otrzyma zaświadczenie uczestnictwa w szkoleniu. 

Zgłoszenia uczestnictwa proszę dokonać telefonicznie w sekretariacie DOIPiP 

pod numerem tel. 071/363-04-44 lub 373-20-56 – o udziale decyduje kolejność zgłoszeń, 

UDZIAŁ W ZAJĘCIACH JEST BEZPŁATNY. 

Z poważaniem 

Przewodnicząca DORPiP 


20 W CIENIU CZEPKA

Ogłoszenia 

OGŁOSZENIE OSZENIE ! 

Dolnośląski Ośrodek Kształcenia Podyplomowego Kadr Medycznych Sp. z o. o. 

we Wrocławiu, w związku zku z komunikatem Ministra Zdrowia w sprawie szkoleń 

specjalizacyjnych dla pielęgniarek i położnych, dofinansowanych w roku 2009, 

ze środków Funduszu Pracy, ogłasza nabór na : 

1. Szkolenia specjalizacyjne prowadzone we Wrocławiu w dziedzinach 

pielęgniarstwa : 

• Kardiologicznego dla pielęgniarek 

• Onkologicznego dla pielęgniarek 

• Operacyjnego dla pielęgniarek 

2. Szkolenia specjalizacyjne prowadzone w Lubinie w dziedzinach 

pielęgniarstwa : 

• Zachowawczego dla pielęgniarek 

• Położniczego dla położnych 

Koszt dofinansowania jednego miejsca szkoleniowego dla pielęgniarki, położnej 

wynosi 4.337 zł. 

Osoby zainteresowane proszone są o składanie kompletnych dokumentów tj. : 

- formularz zgłoszenia na szkolenie specjalizacyjne, 

- kserokopia prawa wykonywania zawodu, 

- zaświadczenie o posiadaniu co najmniej dwuletniego stażu pracy, 

do siedziby DOKPKM Sp. z o. o. we Wrocławiu, al. Wiśniowa 36 , Tel: 071/ 343 04 16 

i DOKPKM sp. z o. o - Biura w Lubinie, ul. Odrodzenia 18 /2 , Tel: 076/ 746 42 03 

Serdecznie zapraszam 

Krystyna Łukowicz Domagalska 


21

Ogłoszenia 

G.B. MANAGEMENT 

DZIAŁ DOSKONALENIA ŚREDNICH KADR MEDYCZNYCH 

Biuro / szkoła/adres do korespondencji: 50-230 Wrocław, ul. Trzebnicka 42 

tel/fax (071) 78 33 285; (071) 78 36 911 

e-mail: gbm@ddskm.pl; www.ddskm.pl 

Rodzaje szkolenia Czas trwania Termin realizacji 

Cena 

PLN 

SZKOLENIE DLA PERSONELU MEDYCZNEGO 

1. Kurs kwalifikacyjny dla pracowników Centralnych Sterylizatorni 

teoria: 7 dni 

praktyka: 10 dni 

Maj 

470 zł* 

KURS SPECJALISTYCZNY 

1. Podstawy dializoterapii dla pielęgniarek (Nr 08/07) 

teoria: 4 dni 


26,27.III 

3,4.IV 

350 zł* 

26,27,28.III 

2. Endoskopia dla pielęgniarek 

teoria: 12 dni 

praktyka:13 dni 

2,3,4.IV 

16,17,18.IV 

690 zł* 

23,24,25.IV 

3. EKG dla pielęgniarek i położnych (Nr 03/07) 

teoria: 5 dni 


16,17,18,23,24.IV 

350 zł* 

4. Szczepienia ochronne dla pielęgniarek (Nr 03/08) 

teoria: 6 dni 


12,13,14.III.2009 

19,20,21.III.2009 

350 zł* 

5. Szczepienia ochronne noworodków dla położnych (Nr 04/08) 

teoria: 4 dni 


12,13,14,19. III.2009 300 zł* 

6. Resuscytacja krążeniowo-oddechowa dla pielęgniarek i położnych (Nr 02/07) 

teoria: 6 dni 


III – IV 09 

350 zł* 

*możliwość opłaty w dwóch ratach 

• Zgłoszenia należy dokonywać na załączonym formularzu listownie lub elektronicznie. O przyjęciu na dany kurs dokształcający oraz specjalistyczny decyduje kolejność 

zgłoszeń. Osoby, które nie zakwalifikowały się na bieżące szkolenie będą przyjęte w kolejnym terminie. 

• Kandydat zakwalifikowany na kurs otrzymuje zawiadomienie w formie pisemnej. W sytuacji dużego zainteresowania danym kursem dokształcającym, może być on 

realizowany również na życzenie w Państwa placówce, tylko dla jej pracowników. Termin, miejsce i organizacja kursu ustalone będą wówczas indywidualnie. 

• Zajęcia teoretyczne odbywają się w siedzibie firmy G.M. Management, przy ul. Trzebnickiej 42 we Wrocławiu 

• Organizator informuje, iż podane terminy rozpoczęcia i zakończenia planowanych szkoleń mogą ulec przesunięciom spowodowanym przez brak kompletu osób na 

dany rodzaj kursu. 

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny, im. J.Gromkowskiego 

we Wrocławiu ul. Koszarowa 5, PILNIE ZATRUDNI na umowę o pracę 

w pełnym wymiarze czasu pracy PIELĘGNIARKĘ EPIDEMIOLOGICZNĄ. 

Kwalifikacje zawodowe zgodne z taryfikatorem, 

wskazany 3-letni staż zawodowy na podobnym stanowisku. 

Kandydaci proszeni o kontakt osobisty, 

telefoniczny pod numer telefonu 071 3957427 z zastępcą dyrektora 

ds. lecznictwa lub z sekcją kadr 0711 3957404, 3957494 

albo adres mailowy: kadry2007@tlen.pl 

Zaginęło 

prawo wykonywania 

zawodu nr 4300159P, 

wydane na nazwisko 

Zdzisława Zając 

przez 

Okręgową Izbę 

Pielęgniarek 

i Położnych 

we Wrocławiu 

22 W CIENIU CZEPKA

Relacja 

Teresa Sycz – Pielęgniarka ds. jakości usług medycznych 

Akademicki Szpital Kliniczny im. Jana Mikulicza – Radeckiego we Wrocławiu. 

„OPIEKA OKOŁOOPERACYJNA” 

III SYMPOZJUM NAUKOWO – SZKOLENIOWE – POZNAŃ, 21 LISTOPAD 2008 ROKU. 

W dniu 21 listopada odbyło się w Poznaniu 

III Sympozjum naukowo-szkoleniowe „Opieka pooperacyjna”. 

Sympozjum zorganizował poznański 

Oddział Polskiego Towarzystwa Pielęgniarek Anestezjologicznych 

i Intensywnej Opieki. 

W spotkaniu brały udział pielęgniarki nie tylko 

z rejonu wielkopolski, ale również województw 

ościennych. Zostały poruszone niezwykle ważne 

kwestie związane z opieką przedoperacyjną, okołooperacyjną 

i pooperacyjną dorosłych i dzieci 

jak również zagadnienia związane z bezpieczeństwem: 

pacjenta na sali operacyjnej, sali pooperacyjnej 

oraz bezpieczeństwem epidemiologicznym 

i leczeniem bólu. 

Prelegenci zwracali uwagę na szereg czynników 

mogących spowodować zagrożenie dla zdrowia 

a nawet życia pacjentów. Profesor Leon Drobnik 

zwracał uwagę na niebezpieczeństwo związane ze 

znieczuleniem ogólnym. Nieumiejętne podanie leków 

do znieczulenia, a zwłaszcza dawek mogą być 

zagrożeniem i przyczyną wystąpienia niewydolności 

oddechowo – krążeniowej. Wynikać to może z braku 

wiedzy jak i nieumiejętności prowadzących znieczulenie. 

Dlatego postulował o zwiększenie liczby szkoleń 

w tej dziedzinie zarówno dla lekarzy jak i pielęgniarek. 

Ważne jest też prawidłowe monitorowanie 

parametrów życiowych pacjenta przez cały okres 

przed – i pooperacyjny, aby w porę wyeliminować 

czynniki mogące powodować powikłania pooperacyjne, 

których jest bardzo dużo. Zwracał uwagę na 

„zegary biologiczne” jako te czynniki, które powodują, 

iż najlepsze leki, sprzęt, wyszkolony personel 

przegrywa batalię o życie człowieka. 

Z kolei doc. Danuta Dyk przedstawiła proces 

kształcenia pielęgniarek umożliwiający realizację 

zadań na stanowiskach pielęgniarki i położnej anestezjologicznej, 

pielęgniarek z zakresu systemu ratunkowego, 

pielęgniarek zajmującymi się chorymi 

wentylowanymi w domu. 

O aspektach bezpieczeństwa pacjenta w sali 

operacyjnej mówił dr Witold Mańko. Zwracał szczególną 

uwagę na dokładnie przeprowadzony wywiad 

chorobowy, badanie przedmiotowe i specjalistyczne 

w niezbędnym do tego celu zakresie, uzyskiwanie 

zgody pacjenta lub jego opiekuna ustawowego 

na wykonanie znieczulenia i zabiegu operacyjnego. 

Wskazywał na elementy, które mogą przyczynić 

się do wystąpienia powikłań: zła organizacja 

pracy, nieprawidłowa współpraca zespołów anestezjologicznych 

i operacyjnych, brak szkoleń dla 

całego personelu, nieprawidłowe przygotowanie 

stanowisk pracy, wady techniczne sprzętu, nieprawidłowe 

usytuowanie wyposażenia sali operacyjnej, 

zwyczaje personelu, nieprzestrzeganie reżimu 

epidemiologicznego. 

Przygotowanie przez pielęgniarkę anestezjologiczną 

stolika wyposażonego w konieczny sprzęt 

i leki do znieczulenia są elementem wymagającym 

profesjonalna znajomość zagadnień związanych 

bezpośrednio ze znieczuleniem. Prawidłowo przygotowany 

zestaw, sprawdzony sprzęt jest ważnym 

ogniwem w ciągłości opieki nad pacjentem na sali 

operacyjnej. 

Zapewnienie komfortu i bezpieczeństwa pacjentom 

w trakcie znieczulenia wymaga – zwłaszcza 

u dzieci utrzymanie prawidłowej temperatury 

ciała. Stosowanie ogrzewaczy w postaci kocy, materacy, 

folii, ogrzewaczy płynów infuzyjnych, prawidłowa 

temperatura sali operacyjnej ma pozytywny 

wpływ na stan pacjenta. 

Niezwykle ważnym zagadnieniem jest bezpieczeństwo 

epidemiologiczne na sali operacyjnej. 

Aspekty te zostały omówione przez dr Marzenę Bartoszewicz 

i mgr Aleksandrę Fryś. Prelegentki zwracały 

uwagę na fakt, iż sala operacyjna stanowi wewnętrzne 

źródło zakażenia. Przyczyną tego mogą 

być następujące czynniki: personel, pacjenci, zanieczyszczenie 

wydalinami i wydzielinami, niedostateczne 

oczyszczenie powietrza przez urządzenia 

klimatyzacyjne, nieszczelność stolarki okiennej, 

otwarte okna, niezamykanie drzwi w trakcie zabiegu 

operacyjnego, choroby infekcyjne personelu 

i pacjentów, nosicielstwo szczepów chorobotwórczych 

wśród zespołu operacyjnego, pyły z włókien 

materiałów, z których wykonana jest odzież ochronna. 

Mogą one przyczynić się do zakażenia miejsca 

operowanego, dróg oddechowych, układu moczowego, 

zakażenia krwi. 

Dr M. Bartoszewicz wskazywała wykonywanie 

posiewów na nosicielstwo – zwłaszcza na MRSA 

u pacjentów i personelu jako obowiązkowe. Przestrzeganie 

istniejących procedur dotyczących: higieny 

rąk, segregacji odpadów szpitalnych, postępowania 

z bielizną szpitalną powinno być dla całego 

personelu podstawowym wymogiem w walce 

z zakażeniami pooperacyjnymi. 

Bardzo istotne kwestie związane ze znieczuleniem 

i mogącymi wystąpić powikłaniami u noworodków, 

niemowląt i dzieci poruszyły dr Alicja Bartkowska-Śniadkowska 

i dr Agnieszka Pietrzak. 

Wiąże się to z istotnymi różnicami między dorosłymi 

a dziećmi w kwestii budowy ciała, stanu emocjonalnego, 

rozwoju psycho-fizycznego, problemów 

związanych z budową anatomiczną. Omówione zostało 

ryzyko znieczulenia u dzieci, które jest bardzo 

ważnym elementem jeśli chodzi o znieczulenie w tak 

specyficznej dziedzinie jaką jest pediatria. 

Zwrócono uwagę na leczenie bólu pooperacyjnego 

u dzieci. Wymaga ono znajomości przede 

wszystkim sposobu dawkowania leków, możliwości 

nawiązania kontaktu z dzieckiem jak również 

współpracy z rodzicami/ opiekunami prawnymi. Jak 

najbardziej wskazane jest wykonywanie zabiegów 

operacyjnych – jeśli jest to możliwe - w ramach tzw. 

chirurgii jednego dnia. Towarzyszy temu mniejszy 

stres ze strony dziecka spowodowany rozłąką z rodzicami, 

zmniejsza ryzyko na powikłania w postaci 

mogących wystąpić zakażeń. Ważna jest współpraca 

z rodzicami dziecka w walce z bólem. Prawidłowy 

dobór i dawkowanie leków dobierane przez lekarza 

zniweluje dyskomfort występujący w okresie 

pooperacyjnym, złagodzi i przyspieszy okres rekonwalescencji 

po przebytym zabiegu. 

Całość spotkania zakończyła „Szkoła bólu” poprowadzona 

przez Ryszarda Szpunara. Przedstawiony 

w niej został mechanizm powstawania bólu, powikłania 

mogące wystąpić z powodu dolegliwości 

bólowych w okresie pooperacyjnym, możliwości zastosowania 

dostępnych metod i środków, które przyspieszą 

okres rekonwalescencji pacjenta po przebytym 

zabiegu. Pozwoli to na wyeliminowanie niepożądanych 

skutków powodujących przedłużenie pobytu 

pacjenta w szpitalu, dodatkowe cierpienie, brak 

satysfakcji ze świadczonych usług medycznych jak 

również obniży koszty świadczeniodawcy. 


23

Pamięć i serce 

Koleżance GRAŻYNIE POMIRSKIEJ 

pielęgniarce ZRM w Polkowicach 

wyrazy głębokiego współczucia z powodu śmierci Mamy 

składają przełożony pielęgniarz, kierownik 

i współpracownicy ZRM w Polkowicach 

Koleżance URSZULI ŁYSEŃKI 

wyrazy szczerego współczucia i słowa otuchy 

z powodu śmierci Mamy 

składają koleżanki i koledzy z NZOZ „AMICUR” 

www.prawoimedycyna.pl 

Szanowni Państwo! 

Uprzejmie informujemy, iż przygotowaliśmy już propozycję 

konferencji w pierwszym kwartale 2009 roku. Mamy 

nadzieję, iż dotychczasowe uczestnictwo w naszych konferencjach, 

zachęci Państwa do zapoznania się ze szczegółowym 

programem obrad. 

• 26-27 LUTEGO 2009 r, 

WARSZAWA - KONFERENCJA NAUKOWO - SZKOLENIOWA 

„ZAKAŻENIA SZPITALNE - ASPEKTY PRAWNE, UBEZ- 

PIECZENIOWE I „WIZERUNKOWE” 

• 12-13 MARCA 2009 r, 

WARSZAWA - VI KONFERENCJA NAUKOWO - SZKOLENIOWA 

„ROLA PIELĘGNIARKI NACZELNEJ I ODDZIAŁOWEJ W 

PROFILAKTYCE ZAKAŻEŃ SZPITALNYCH” 

• 26-27 MARCA 2009 r, 


„ZAKAZ DYSKRYMINACJI I OBOWIĄZEK PRZECIW- 

DZIAŁANIA MOBBINGOWI W STOSUNKACH PRACY” 

• 23-24 KWIETNIA 2009 r, 


„ZAGADNIENIA PRACOWNICZE ZWIĄZANE Z WYKO- 

NYWANIEM ZAWODU PIELĘGNIARKI I POŁOŻNEJ” 

• 4-5 CZERWCA 2009 r, 

WARSZAWA - X OGÓLNOPOLSKIE SYMPOZJUM „BLOK 

OPERACYJNY – ORGANIZACJA I FUNKCJONOWA- 

NIE” 

Szczegółowe programy obrad na stronie 

www.prawoimedycyna.pl 

Z głębokim żalem żegnamy naszą koleżankę 

MARZENĘ PATYKIEWICZ 

Była człowiekiem wielkiego serca, zawsze uczynna 

i życzliwa. Pozostanie w naszej pamięci! 

Wyrazy głębokiego współczucia 

i słowa otuchy rodzinie i bliskim 

składają pielęgniarki i położne z Jelcza-Laskowic 

Koleżance EWIE MATUSZKO 




Koleżance TOSI LIWOSZ 


z powodu śmierci Brata 


Koleżance DOROCIE STYSIAŁ 

wyrazy szczerego współczucia z powodu śmierci Taty 

składają Koleżanki z ASK – Kliniki Ginekologii, 

Położnictwa i Neonatologii ul. Dyrekcyjna 

Wyrazy szczerego współczucia i słowa otuchy koleżance 

DANUCIE HANUSIAK 


składają koleżanki 

z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego 

we Wrocławiu, ul. Kamieńskiego 

24 W CIENIU CZEPKA

Pamięć i serce 

„Nie umiera ten, kto żyje w sercach i pamięci innych” 

Koleżance ALICJI MUSZKIEWICZ 


z powodu śmierci Ojca 

składają Przełożona Pielęgniarek, 

Pielęgniarka Oddziałowa 

oraz Pielęgniarki Kliniki Pediatrii, 

Gastroenterologii i Żywienia we Wrocławiu. 

Serdeczne wyrazy współczucia 

naszym koleżankom 

MAŁGORZACIE DUŻYŃSKIEJ 

i 

BARBARZE ŻYLAK 


składają koleżanki i współpracownicy 

z Samodzielnego Zespołu Publicznych Zakładów 

Opieki Zdrowotnej w Oleśnicy 

Koleżance LIDII PAWLACZYK 




JOLANCIE LISEK oraz jej rodzinie 



składają pielęgniarki i położne 

NZOZ Strzelińskiego Centrum Medycznego 

Koleżance RENACIE ZARĘBIE 


z powodu śmierci Taty 

składają koleżanki i koledzy 

oraz Przełożona Oddziału Intensywnej Terapii Dziecięcej 

Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 1 

„Jedne drzwi się otwierają, inne zamykają, 

a my musimy żyć dalej” 

Wyrazy szczerego współczucia, słowa ciepła i otuchy 


koleżance ADELI GLOWIE 

składają koleżanki z oddziału XI wewnętrznego 

z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego 

im. J. Gromkowskiego we Wrocławiu 

Pani BEACIE SAJEWICZ z serca płynące słowa otuchy 

oraz wyrazy współczucia z powodu śmierci Ojca 

składają koleżanki i instrumentariuszki 

z Bloku Operacyjnego, 

pielęgniarki oddz. Anestezjologii i Intensywnej Terapii 

oraz Naczelna Pielęgniarka ZOZ MSWiA we Wrocławiu 

Życie jest pięknym krajobrazem, 

Choć wiele się w życiu zmienia. 

Dzisiaj jesteśmy razem 

Jutro zostaną wspomnienia. 

Z żalem pożegnaliśmy w dn. 7.01.09 r. 

WŁADYSŁAWĘ WOJTYŁĘ, 

która zmarła 3 stycznia 2009 r. 

Koleżanki i współpracownicy z NZOZ „AMICUR” 

Wyrazy współczucia dla BOŻENY BANASIAK 

z powodu śmierci Ojca 

składają koleżanki i koledzy z oddziału” 

Naszej koleżance WIESŁAWIE HADYMA 

wyrazy współczucia z powodu śmierci Teścia 

składają koleżanki pielęgniarki i położne 

z Jelcza-Laskowic 

„Jedne drzwi się otwierają, inne zamykają, 

a my musimy żyć dalej” 

Naszej koleżance URSZULI ŁYSEŃKI 

słowa otuchy i wyrazy współczucia 


składają koleżanki z Kliniki Otolaryngologii 

z ul. Chałubińskiego 2 

Naszej Drogiej Koleżance EWIE SZYMACHA 



składają koleżanki, położne i pielęgniarki 

NZOZ Środa Śląska 


25

Fundacja Kobieta i Natura zaprasza na 

Szkolenie dla położnych: Poprawa jakości porodu i opieki poporodowej. 

WND-POKL.08.01.01-02-268/08 

Fundacja Kobieta i Natura organizuje szkolenie 

dla Położnych z Dolnego Śląska pt. 

POPRAWA JAKOŚCI PORODU 

I OPIEKI POPORODOWEJ 

Półroczne szkolenie jest bezpłatne i finansowane 

przez Europejski Fundusz Społeczny. 

Celem szkolenia jest podniesienie kwalifikacji 

zawodowych położnych. 

Wykłady poprowadzą wysokiej klasy wykładowcy 

z Polski i zagranicy. 

Uczestniczki szkolenia zostaną wybrane w drodze 

konkursu. 

Osoby zainteresowane prosimy o kontakt: 

przez adres e-mail: szkolenie@kobietainatura.pl 

lub pod nr tel. 071/7828824 

w godz. 8.30 – 16.00 (pn.–pt.). 

Ostateczny termin dostarczenia dokumentów 

zgłoszeniowych mija dnia 16 marca 2009. 

Więcej informacji na 

www.szkolenie.kobietainatura.pl 

Projekt jest współfinansowany 

przez Unię Europejską 

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

MARZEC 2009 ( 1083 kB) - Dolnośląska Okręgowa Izba ...

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

MARZEC 2009 ( 1083 kB) - Dolnośląska Okręgowa Izba ...

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Delete template?

Save as template ?