Republika Węgierska Poradnik polskiego eksportera i ... - Szu.pl

ok.szu.pl

Republika Węgierska Poradnik polskiego eksportera i ... - Szu.pl

Wydział Ekonomiczno – Handlowy

Ambasady RP w Budapeszcie

Republika Węgierska

Poradnik polskiego

eksportera i inwestora

Praca zbiorowa pod kierunkiem

Cezarego BECZKIEWICZA

Autorzy:

Michał ANDRUKONIS

Anna DERBIN

Hanna KUSIAK

Marcin SOWA

Publikacja została przygotowana i wydana dzięki

finansowemu wsparciu Ministerstwa Gospodarki RP

Budapeszt, grudzień 2002


Opracowanie:

WYDZIAŁ EKONOMICZNO-HANDLOWY AMBASADY RP W

BUDAPESZCIE

H-1143 Budapest, Stefánia út 65.

tel. (+36-1) 251 4677, fax: (+36-1) 252 9289

e-mail: ambpl-weh@axelero.hu

http://www.ambpl-weh.org.hu

Redakcja techniczna:

Michał ANDRUKONIS

Tłumaczenia:

Anna BOROS, Anna DZIUNYCZ-JAKLICS, Mariola KASZAKY

Projekt okładki:

Krzysztof DUCKI

Korekta językowa:

Dorota DRÓZD-SKORUPSKA

Druk:

KALOPRINT NYOMDA KFT.

H-6300 Kalocsa, Kossuth L. u. 65

UWAGA

Poradnik niniejszy zawiera wybrane przez nas najistotniejsze informacje, które mogą być

wykorzystane przez polskich eksporterów i inwestorów. Przy podejmowaniu jednak

jakiejkolwiek działalności, w tym i gospodarczej, jedyną miarodajną bazą są obowiązujące

w danym momencie przepisy prawne. Wydział Ekonomiczno-Handlowy w Budapeszcie nie

ponosi żadnej odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości lub nieaktualne już informacje

umieszczone w poradniku.

© Copyright by Wydział Ekonomiczno-Handlowy Ambasady RP

w Budapeszcie, Budapeszt 2002

ISBN 83-910137-1-5


Szanowni Państwo!

Węgry są dla Polski atrakcyjnym partnerem handlowym. W 2001 roku nasze

obroty przekroczyły 1,5 mld USD. Dynamika wzrostu (zarówno eksportu, jak i

importu) od wielu już lat nie spada poniżej kilkunastu procent. Zgodnie z

Umową CEFTA w wymianie towarów przemysłowych pomiędzy naszymi krajami

obowiązują zerowe stawki celne. Wszystko to powoduje, że zainteresowanie w

Polsce Węgrami jako partnerem, nie tylko nie słabnie, ale naszym zdaniem,

rośnie. Powodem tego w dużym stopniu jest przejściowo mniejszy popyt na

towary polskie na rynku krajowym oraz na rynku najważnieszego

gospodarczego partnera Polski - Niemiec.

Wychodząc naprzeciw zainteresowaniom polskich przedsiębiorców

przygotowaliśmy trzecią już edycję poradnika, rozszerzoną w stosunku do wersji

z lat 1998 i 2000. Poradnik nasz zawiera siedem podstawowych rozdziałów oraz

liczne, przydatne w codziennej pracy, załączniki. Poza ogólnymi informacjami o

Republice Węgierskiej, gospodarce węgierskiej i polsko-węgierskich stosunkach

gospodarczych, przedstawiamy takie dziedziny jak: warunki prowadzenia

działalności gospodarczej na Węgrzech, inwestycje zagraniczne, warunki

dostępu do rynku węgierskiego i promocja polskiej gospodarki na Węgrzech.

Przygotowując poszczególne rozdziały staraliśmy się przede wszystkim

udostępnić te informacje, które mają praktyczne znaczenie dla polskich

przedsiębiorców.

Materiał zawarty w niniejszej publikacji oparty jest na przepisach prawnych już

obowiązujących lub mających wejść w życie w grudniu 2002 roku. Należy mieć

świadomość, że wraz z upływem czasu część informacji zawartych w poradniku

ulegnie dezaktualizacji. Dlatego też chciałbym dodatkowo zachęcić Państwa do

przeglądania naszej strony internetowej (www.ambpl-weh.org.hu), będącej

prawdziwą kopalnią wiedzy o kontaktach gospodarczych Polski z Węgrami. W

przypadku jakichkolwiek wątpliwości lub potrzeby pogłębienia wiedzy zapraszam

do bezpośredniego kontaktu z Wydziałem Ekonomiczno-Handlowym Ambasady

RP w Budapeszcie listownie, faksem, telefonicznie lub pocztą elektroniczną.

Mając nadzieję, że niniejszy poradnik okaże się przydatny w Państwa pracy,

życzę sukcesów w działalności handlowej i kontaktach gospodarczych z

Węgrami.

Z wyrazami szacunku

Cezary BECZKIEWICZ

Radca Handlowy Ambasady RP w Budapeszcie


SPIS TREŚCI

SPIS TREŚCI

I.OGÓLNE INFORMACJE O REPUBLICE WĘGIERSKIEJ....................8

II.OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI ...............................................14

PRODUKCJA PRZEMYSŁOWA...................................................................................15

INWESTYCJE.......................................................................................................16

BUDOWNICTWO I BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE.....................................................17

INFLACJA...........................................................................................................17

BEZROBOCIE......................................................................................................18

WĘGIERSKI HANDEL ZAGRANICZNY........................................................................19

Węgierski handel zagraniczny w 2001 roku..............................................20

Węgierski handel zagraniczny po trzech kwartałach 2002 roku...............25

PODSUMOWANIE.................................................................................................36

III.WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

NA WĘGRZECH.............................................................................................39

ZASADY PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ NA WĘGRZECH.........................39

Formy działalności gospodarczej .............................................................39

Rejestracja spółek .....................................................................................41

Filie i przedstawicielstwa handlowe ........................................................42

SYSTEM PODATKOWY I INNE OBCIĄŻENIA PRZEDSIĘBIORSTW W 2002 ROKU...................43

Podatek EVA..............................................................................................44

WARUNKI KONKURENCJI NA RYNKU WĘGIERSKIM......................................................48

SYSTEM WSPIERANIA INWESTYCJI NA WĘGRZECH – STAN NA 2002 ROK ORAZ PLANY NA

LATA NASTĘPNE...................................................................................................49

System roku 2002.......................................................................................50

Przyszłość Planu Széchenyi’ego................................................................57

"SMART HUNGARY" - nowa średniookresowa koncepcja wspierania

inwestycji...................................................................................................58

Parki przemysłowe.....................................................................................60

IV.INWESTYCJE ZAGRANICZNE.............................................................63

WARUNKI PRAWNE INWESTOWANIA NA WĘGRZECH...................................................63

Nabywanie nieruchomości.........................................................................63

Strefy wolnocłowe......................................................................................64

Spółki typu "off-shore"...............................................................................65

KSZTAŁTOWANIE SIĘ INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH NA WĘGRZECH..............................67

-4-


SPIS TREŚCI

WĘGIERSKIE INWESTYCJE ZA GRANICĄ...................................................................71

V.WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO........................75

UMOWY I POROZUMIENIA REPUBLIKI WĘGIERSKIEJ Z RZECZPOSPOLITĄ POLSKĄ O

PODSTAWOWYM ZNACZENIU DLA WSPÓŁPRACY GOSPODARCZEJ....................................75

SYSTEM ADMINISTRACYJNYCH REGULACJI IMPORTU NA WĘGRZECH W 2002 ROKU........82

Prawo celne...............................................................................................82

Bariery celne i pozacelne..........................................................................84

Stawki celne...........................................................................................85

Kontyngentowanie importu....................................................................87

Podatki i opłaty......................................................................................93

Podatek od towarów i usług – VAT (skrót węg. ÁFA).......................93

Podatek konsumpcyjny......................................................................95

Podatek akcyzowy..............................................................................96

Opłata na rzecz ochrony środowiska naturalnego............................101

Oznakowanie towarów.........................................................................104

Świadectwa i reguły pochodzenia towarów.........................................105

Zamówienia publiczne.........................................................................108

Certyfikacja jakości..............................................................................109

OCHRONA PRAW KONSUMENTA (USTAWA CLV Z 1997 R.)......................................111

ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA PRODUKT (USTAWA X Z 1993 R.).....................................114

TRYB WYDAWANIA ZEZWOLEŃ NA PRACĘ DLA CUDZOZIEMCÓW NA WĘGRZECH............116

VI.POLSKO-WĘGIERSKIE STOSUNKI GOSPODARCZE..................119

VII.PROMOCJA POLSKIEJ GOSPODARKI NA WĘGRZECH...........127

IX.ZAŁĄCZNIKI..........................................................................................135

POLSKIE PLACÓWKI DYPLOMATYCZNE W REPUBLICE WĘGIERSKIEJ............................136

WĘGIERSKA ADMINISTRACJA PAŃSTWOWA.............................................................138

WYBRANE URZĘDY CENTRALNE...........................................................................140

IZBY HANDLOWO-PRZEMYSŁOWE.........................................................................143

IZBY ROLNE.....................................................................................................145

TELEFONICZNE NUMERY KIERUNKOWE..................................................................148

ZWIĄZKI BRANŻOWE, ZRZESZENIA........................................................................149

RADY PRODUCENCKIE........................................................................................153

WYBRANE KANCELARIE ADWOKACKIE Z DOŚWIADCZENIEM W PROWADZENIU SPRAW

MIĘDZYNARODOWYCH........................................................................................155

-5-


SPIS TREŚCI

WYBRANE KANCELARIE PRAWNE SPECJALIZUJĄCE SIĘ W ZAKŁADANIU FIRM (RÓWNIEŻ

SPÓŁEK TYPU „OFF-SHORE”)...............................................................................157

WYBRANE FIRMY ZAJMUJĄCE SIĘ INFORMACJĄ GOSPODARCZĄ, WYWIADOWNIE

GOSPODARCZE..................................................................................................159

WYBRANE KANCELARIE NOTARIALNE W BUDAPESZCIE............................................160

WYBRANE BANKI KOMERCYJNE...........................................................................162

WYBRANE TOWARZYSTWA UBEZPIECZENIOWE.........................................................164

WYBRANE BANKI INWESTYCYJNE.........................................................................166

WYBRANE FIRMY VENTURE CAPITAL.....................................................................168

WYBRANE FIRMY ZARZĄDZAJĄCE FUNDUSZAMI......................................................170

WYBRANE FIRMY AUDYTORSKIE..........................................................................172

WYBRANE INSTYTUCJE FINANSOWE......................................................................174

WYBRANE FIRMY PUBLIC RELATIONS....................................................................175

WYBRANE AGENCJE REKLAMOWE........................................................................177

WYBRANE MEDIA.............................................................................................181

WYBRANE FIRMY ZAJMUJĄCE SIĘ BADANIEM RYNKU...............................................182

WYBRANE BIURA TŁUMACZEŃ.............................................................................185

WYBRANE STUDIA GRAFICZNE.............................................................................187

WYBRANE CENTRA KONFERENCYJNE....................................................................189

WYBRANE DRUKARNIE......................................................................................191

WYBRANE AGENCJE OBROTU NIERUCHOMOŚCIAMI..................................................194

WYBRANE PARKI PRZEMYSŁOWE..........................................................................196

WYBRANE FIRMY SPEDYCYJNE............................................................................199

WYBRANE AGENCJE CELNE.................................................................................202

NAJWIĘKSI INWESTORZY ZAGRANICZNI.................................................................204

TOP 50 WĘGIERSKICH PRZEDSIĘBIORSTW.............................................................205

NAJWIĘKSI PRACODAWCY...................................................................................208

WYBRANE FIRMY FRANCHISINGOWE.....................................................................210

WYBRANI SPRZEDAWCY DETALICZNI (SIECI HANDLOWE)..........................................212

WYBRANE FIRMY „RENT-A-CAR”.........................................................................214

WYBRANE 4- I 5-GWIAZDKOWE HOTELE W BUDAPESZCIE.......................................215

WYBRANE LINIE LOTNICZE.................................................................................217

INSTYTUCJE CERTYFIKUJĄCE................................................................................219

TARGI NA WĘGRZECH W 2003 ROKU...................................................................221

ORGANIZATORZY IMPREZ WYSTAWIENNICZO-TARGOWYCH NA WĘGRZECH...................227

WYKAZ DROGOWYCH I KOLEJOWYCH PRZEJŚĆ GRANICZNYCH OBSŁUGUJĄCYCH

MIĘDZYNARODOWY RUCH OSOBOWY I TOWAROWY...................................................230

URZĘDY CELNE.................................................................................................233

-6-


SPIS TREŚCI

ITD-HUNGARY (TOWARZYSTWO UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ DS. WSPIERANIA

INWESTYCJI I ROZWOJU HANDLU).......................................................................234

PRZEDSTAWICIELSTWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW NA WĘGRZECH, POLSKO-WĘGIERSKIE

SPÓŁKI MIESZANE..............................................................................................236

PRZEDSTAWICIELSTWA WĘGIERSKICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE, WĘGIERSKO- POLSKIE

SPÓŁKI MIESZANE..............................................................................................242

PODSTAWOWE INFORMACJE WEH BUDAPESZT DOT. CEŁ W POLSKO-WĘGIERSKIEJ

WYMIANIE HANDLOWEJ W 2002 I 2003 ROKU.......................................................247

KONTYNGENTY CELNE NA 2002 ROK – NIEZALEŻNIE OD KRAJU POCHODZENIA TOWARU256

TOWARY, DLA KTÓRYCH PRZEWIDZIANO W 2002 ROKU PREFERENCYJNE PROCEDURY CELNE,

POD WARUNKIEM ZASTOSOWANIA TOWARU NA OKREŚLONE W ZEZWOLENIU CELE...........274

ZAWIESZENIA STOSOWANIA STAWEK CELNYCH W 2002 ROKU...................................277

KONTYNGENTY CELNE NA IMPORT ART. ROLNO-SPOŻYWCZYCH Z KRAJÓW CZŁONKOWSKICH

GATT/WTO W 2002 ROKU............................................................................278

-7-


OGÓLNE INFORMACJE O REPUBLICE WĘGIERSKIEJ

I.OGÓLNE INFORMACJE O REPUBLICE WĘGIERSKIEJ

Republika Węgierska leży w Europie Środkowej pomiędzy 45 o 44' a 48 o 35'

szerokości północnej oraz 16 o 07' i 22 o 54' długości wschodniej. Graniczy z

Austrią, Słowacją, Ukrainą, Rumunią, Jugosławią, Chorwacją i Słowenią. Jej

powierzchnia wynosi 93.030 km 2 , co stanowi 1% całości powierzchni Europy.

Węgry zamieszkane są przez ok. 10,2 mln obywateli, z czego 1,7 mln żyje w

stolicy - Budapeszcie. Gęstość zaludnienia wynosi 110 osób na km 2 , z czego ok.

63% populacji żyje w miastach.

Prezydentem Republiki Węgierskiej jest, wybrany w czerwcu 2000 roku na 5letnią

kadencję, Ferenc MÁDL. W wyniku wyborów parlamentarnych na

Węgrzech, które odbyły się w maju 2002r., w 386-osobowym parlamencie

podział mandatów przedstawia się następująco:

Węgierska Partia Socjalistyczna (MSZP) - 178

FIDESZ-Węgierska Partia Obywatelska - 164

Węgierskie Forum Demokratyczne (MDF) - 24

Związek Wolnych Demokratów (SZDSZ) - 20.

Prezesem Rady Ministrów RW jest Péter MEDGYESSY.

Budapeszt zajmuje obszar 525 km 2 . Około 2/3 miasta położone jest na lewym

brzegu Dunaju po stronie Pesztu, a 1/3 po stronie Budy. Inne większe miasta to:

-8-


OGÓLNE INFORMACJE O REPUBLICE WĘGIERSKIEJ

Debreczyn/Debrecen (296 tys. mieszkańców), Miszkolc/Miskolc (283 tys.),

Nyíregyháza (222 tys.), Segedyn/Szeged (214 tys.), Pécs (207 tys.).

Większość powierzchni kraju (2/3) stanowią równiny położone na wysokości nie

przekraczającej 200 m n.p.m. Pozostała część wznosi się na wysokości 200-400

m n.p.m. Na północy klraju znajdują się pasma gór Börzsöny, Mátra i Bükk,

których względne różnice wysokości dochodzą do 900-1.000 metrów.

Największe rzeki to: Dunaj (długość na obszarze Węgier - 417 km), Cisa/Tisza

(596 km) i Rába. Największe jeziora to: Balaton (powierzchnia 596 km 2 ), Fertő

(75 km 2 ) oraz Velence (26 km 2 ).

Na Węgrzech dominuje klimat kontynentalny z upalnym latem. Zimy są łagodne,

mróz i śnieg zdarzają się sporadycznie. Biorąc jednak pod uwagę, że kraj

położony jest w niecce karpackiej, wpływ frontów atmosferycznych jest

złagodzony, co sprawia, iż warunki klimatyczne są bardzo korzystne dla

produkcji rolnej. Węgry nie posiadają wielu bogactw naturalnych. Jedynie złoża

boksytu i gazu ziemnego oraz gorące źródła wód leczniczych mają istotne

znaczenie.

Zgodnie z podziałem administracyjnym Węgry składają się z 19 komitatów (plus

odrębnie stolica). Wykaz tych jednostek, siedzibę władz komitatu oraz

podstawowe informacje o regionie przedstawia poniższe zastawienie.

Komitat

Siedziba władz

lokalnych

Ludność

(w tys.)

Powierzchnia

(w km 2 )

Budapest Budapest 1.775 525

Bács-Kiskun Kecskemét 547 8.420

Baranya Pécs 408 4.430

Békés Békéscsaba 397 5.631

Borsod-Abaúj-Zemplén Miskolc 745 7.247

Csongrád Szeged 433 4.263

Fejér Székesfehérvár 434 4.373

Győr-Moson-Sopron Győr 435 4.062

Hajdú-Bihar Debrecen 553 6.211

Heves Eger 325 3.637

Jász-Nagykun-Szolnok Szolnok 416 5.607

Komárom-Esztergom Tatabánya 317 2.251

Nógrad Salgótarján 220 2.544

Pest Budapest 1.081 6.393

Somogy Kaposvár 335 6.036

Szabolc-Szatmár-Bereg Nyíregyháza 583 5.937

-9-


OGÓLNE INFORMACJE O REPUBLICE WĘGIERSKIEJ

Komitat

Siedziba władz

lokalnych

Ludność

(w tys.)

Powierzchnia

(w km 2 )

Tolna Szekszárd 250 3.703

Vas Szombathely 269 3.337

Veszprém Veszprém 374 4.639

Zala Zalaegerszeg 298 3.784

Ogółem 10.197 93.030

Źródło: Węgierski Główny Urząd Statystyczny (KSH) oraz www.nepszamlalas2001.hu

Węgrzy stanowią 98,5% ludności kraju. Wg szacunkowych danych rządu,

wyższych od danych spisu powszechnego, wśród mniejszości narodowych

dominują Niemcy (200-220 tys.), Słowacy (100-110 tys.), Chorwaci, Rumuni i

Polacy (10 tys.). Około 5 mln Węgrów żyje poza granicami kraju, w większości w

krajach sąsiednich. Średnia długość życia na Węgrzech wynosi 66 lat dla

mężczyzn i 74 lata dla kobiet. Wyższe wykształcenie posiada ok. 7% dorosłej

ludności.

W większości sklepów honorowane są karty kredytowe VISA, VISA ELECTRON,

EuroCard-MasterCard, CIRRUS, itp.

Generalnie obowiązujące godziny pracy na Węgrzech, to: 8.00-16.30 (od

poniedziałku do czwartku). W piątki czas zakończenia pracy skrócony jest do

14.30. Sklepy są zazwyczaj otwarte od godz. 10.00 do 18.00 w dni pracujące, a

w soboty od 10.00 do 13.00. Wyjątkiem są nowe ogromne centra handlowe,

otwarte z reguły przez cały tydzień w godz.: 10.00-20.00. W czwartki niektóre

sklepy są otwarte dłużej, do 20.00. Niektóre sklepy spożywcze otwarte są bez

przerwy.

Banki przyjmują klientów zazwyczaj od 9.00 do 13.00, ale niektóre z nich

otwarte są także po południu.

Dni ustawowo wolne od pracy:

1 stycznia - Nowy Rok

15 marca - Rocznica Wiosny Ludów i walki o niepodległość

Poniedziałek Wielkanocny

1 maja - Święto pracy

Zielone Świątki

20 sierpnia - Święto Św. Stefana

23 października - rocznica proklamowania Republiki Węgierskiej

25-26 grudnia - Boże Narodzenie

-10-


OGÓLNE INFORMACJE O REPUBLICE WĘGIERSKIEJ

Językiem urzędowym jest język węgierski. W kontaktach handlowych, w

pierwszej kolejności, język angielski, a następnie niemiecki. Obowiązuje czas

środkowo-europejski: GTM +1 godz., latem +2 godz (tak samo, jak w Polsce).

Obowiązująca waluta miejscowa to Forint (HUF). Obecnie (lipiec 2002r.)

dopuszczone do obiegu są następujące nominały monet: 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100

oraz banknotów: 200, 500, 1.000, 2.000, 5.000, 10.000 oraz 20.000 HUF.

Główne drogi i szlaki kolejowe krzyżują się w Budapeszcie, co powoduje niestety

problemy w sprawnym poruszaniu się samochodem po stolicy. Przejazd do miast

na prowincji jest łatwy i możliwy w stosunkowo krótkim czasie, zarówno

samochodem jak i koleją. Rozwija się budowa autostrad z Budapesztu w

kierunku węgierskich granic. Od 1 stycznia 2000r. na autostradzie M1

prowadzącej do Wiednia (na odcinku Győr-Hegyeshalom) oraz autostradzie M3

na wschód w kierunku Miszkolca i Debreczynu (na odcinku Budapest-Polgár)

wprowadzono system odpłatnych matryc (do nabycia m.in. na stacjach

benzynowych) o różnym okresie ważności 1 :

Opłata tygodniowa Opłata miesięczna Opłata roczna

Sam. osobowe 1 500 HUF 2 600 HUF 24 000 HUF

Sam. ciężarowe/autobusy 3 700 HUF 6 700 HUF 60 000 HUF

Inne pojazdy 5 000 HUF 9 000 HUF 83 000 HUF

Od początku 2003 roku do systemu matryc dołączy autostrada M7 (Budapeszt-

Balaton). Inny system rozliczeń obowiązuje na autostradzie M5 prowadzącej z

Budapesztu na południe w kierunku Kecskemétu i Szegedu (opłatę uiszcza się w

„bramkach” wyjazdowych z autostrady za faktycznie przejechaną odległość).

Na autostradach dopuszczalna prędkość prowadzenia pojazdów wynosi 130

km/godz., na drogach szybkiego ruchu - 110 km/godz., na innych drogach - 90

km/godz., a w obszarach zabudowanych - 50 km/godz.

Transport środkami publicznymi w Budapeszcie jest bardzo dobrze

zorganizowany. Opłaty zunifikowano dla wszystkich środków transportu

(autobusy, tramwaje, trolejbusy i metro) i wynoszą 106 HUF (grudzień 2002r.)

za jeden przejazd. Bilety kupowane w karnetach (po 10 lub 20 sztuk) są tańsze.

Możliwy jest zakup biletów tzw. całodziennych (850,- HUF), 3-dniowych (1.700,-

HUF), tygodniowych (2.100,- HUF) i miesięcznych (4.050,- HUF). Tego typu

1 W roku 2003 opłaty za korzystanie z autostrad mają wzrosnąć o ok. 30%, mają też

zostać zmienione terminy obowiązywania różnych typów matryc

-11-


OGÓLNE INFORMACJE O REPUBLICE WĘGIERSKIEJ

bilety dostępne są na dużych stacjach metra oraz dworcach autobusowych,

tramwajowych oraz kolei podmiejskiej (HÉV) – więcej informacji na temat

budapeszteńskiej komunikacji miejskiej można uzyskać na stronie www.bkv.hu.

Węgierskie linie lotnicze MALÉV mają bezpośrednie połączenia z prawie

wszystkimi stolicami Europy i Bliskiego Wschodu. Lotnisko (Ferihegy2)

zlokalizowane jest 16 km od centrum stolicy. Dojazd na terminal jest możliwy za

stosunkowo niewielką odpłatnością (1.800,- HUF/osobę) z każdego miejsca w

Budapeszcie przy skorzystaniu z usług "Airport Minibus"; telefon (+36-1) 296

8555, fax: 296 8993.

Więcej informacji o Węgrzech i Budapeszcie na stronach: www.ekormanyzat.hu,

www.budapest.hu, www.budapestinfo.hu. Informacje związane z noclegami na

Węgrzech na stronie: www.travelport.hu.

Zwrot podatku VAT dla cudzoziemców

O zwrot podatku VAT (ÁFA) – max. 16% - mogą ubiegać się cudzoziemcy, nie

będący obywatelami węgierskimi, którzy nie mają stałego miejsca pobytu na

Węgrzech oraz osoby z obywatelstwem węgierskim, których miejsce stałego

pobytu nie znajduje się na Węgrzech, co ustala się w oparciu o paszport lub

inny dokument.

Prawo do zwrotu podatku VAT przysługuje cudzoziemcom przy spełnieniu

następujących warunków:

- minimalna łączna kwota zakupów wyszczególnionych na fakturze, która

uprawnia do zwrotu VAT, musi wynieść 50.000,- HUF (z VAT),

- nie może upłynąć więcej niż 90 dni pomiędzy datami zakupu i wywozu z

Wegier zakupionych towarów oraz nie może upłynąć więcej niż 183 dni

pomiędzy datami zakupu towarów i zwrotu VAT,

- towary muszą być wywożone w stanie nienaruszonym, w oryginalnych

opakowaniach,

- wywóz towarów za granicę musi być poświadczony przez węgierskie służby

celne na specjalnym formularzu imiennym „VAT REFUND FORM” oraz na

fakturze VAT,

- dokument „VAT REFUND FORM” musi być wystawiony na osobę, która dany

towar wywozi.

Więcej informacji: www.vam.hu.

-12-


OGÓLNE INFORMACJE O REPUBLICE WĘGIERSKIEJ

Ceny wynajmu powierzchni biurowych i usługowych

Ceny wynajmu powierzchni biurowych i usługowych mają tendencję spadkową.

W 2001 r. developerzy działający na węgierskim rynku nieruchomości

zainwestowali 270,0 mln EUR w nieruchomości biurowe, handlowe i

przemysłowe. Najwięcej inwestycji – 75% dokonano w nieruchomości biurowe,

20% ogółu inwestycji przypadło na sklepy, a 5% - na nieruchomości

przemysłowe. Na koniec 2001r. rynek nieruchomości biurowych dysponował

ogólną ilością 1.144.000 m 2 powierzchni biurowych, z czego niewykorzystanej

powierzchni było 251.861 m 2 , tj. 22% ogółu.

Większość umów najmu biur zawieranych było na okres 3-5 lat, przy średniej

miesięcznej cenie w obrębie centrum stolicy: 14-15 EUR/m 2 , a poza centrum –

10-13 EUR/m 2 (średni miesięczny koszt najmu 1m 2 powierzchni biurowej w

Budapeszcie w 1990 r. wynosił 55 DEM, tj. ok. 28 EUR). Ocenia się, że w 2003 r.

cena 1 m 2 wynajmowanej powierzchni biurowej spadnie o 13-14%.

-13-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

II.OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

Węgierska gospodarka na początku transformacji ustrojowej przeszła gwałtowne

załamanie. W latach 1990-1993 PKB corocznie malał, a rokiem zdecydowanie

najgorszym był 1991, ze spadkiem aż o 11,9%. Nim gospodarka otrząsnęła się z

recesji trwającej 4 lata, krajem wstrząsnął kryzys finansowy, zażegnany terapią

szokową, nazwaną od prowadzącego ją ministra finansów "Planem Bokrosa".

Udało się ustabilizować finanse państwa, sprywatyzowano prawie całą

gospodarkę, stworzono doskonałe warunki dla inwestycji zagranicznych.

Zaowocowało to rozwojem całych gałęzi przemysłu, do tej pory mających

znikomy udział w węgierskiej gospodarce, jak przemysł samochodowy,

komputerowy czy elektroniczny. Terapia "Planu Bokrosa" dała podwaliny pod

węgierskie sukcesy końca lat 90-tych, ale w latach 1995-96 była powodem

stagnacji gospodarczej. Lata 1997-2000 to najlepszy okres węgierskiej

gospodarki, corocznie PKB rósł ponad 4%, a w roku 2000 osiągnięto rekordowy

wzrost okresu transformacji - 5,3%. Z uwagi jednak na kryzys z początku

dekady, poziom PKB z roku 1990 Węgry osiągnęły dopiero w połowie roku 1999.

Rozwój węgierskiej gospodarki w latach 90-tych przebiegał więc zupełnie

odmiennie niż polskiej.

107

106

105

104

103

102

Kształtowanie się wzrostu PKB na Węgrzech w kolejnych kwartałach lat

1998-2002

1 0 4 ,9

I.98

II.98

III.98

IV.98

'98

I.99

II.99

III.99

IV.99

1 0 4 ,4

Według danych Komisji Europejskiej, węgierski PKB w 2001 roku wyniósł 58 mld

euro, a na głowę mieszkańca 5.700 euro. Przy uwzględnieniu siły nabywczej,

dochód przypadający na statystycznego obywatela podnosi się do 11.900 euro.

-14-

1 0 5 ,3

'99

I.00

II.00

III.00

IV.00

'00

I.01

II.01

1 0 3 ,8

III.01

IV.01

'01

I.02

II.02

III.02


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

W 2001 roku wzrost Produktu Krajowego Brutto wyniósł 3,8%. Jednak

dynamika wzrostu z kwartału na kwartał stopniowo i powoli - z uwagi na

niekorzystną sytuację gospodarki światowej - malała. W pierwszym kwartale

węgierski PKB wzrósł o 4,4%, w drugim o 4,0%, w trzecim o 3,7%, a w

czwartym o 3,3%.

W pierwszym kwartale 2002 węgierska gospodarka cały czas zwalniała, wzrost

wyniósł 2,9%. Było to przysłowiowe "dno", bowiem w drugim kwartale nastąpiło

lekkie odbicie dynamiki wzrostu do 3,1%. W kolejnym, trzecim kwartale PKB

lekko piął się w górę do wartości 3,4%. W sumie po 9 miesiącach 2002 roku

wzrost gospodarczy na Węgrzech wyniósł 3,2%. Z opublikowanych wstępnych

informacji wynika jednoznacznie, że za wzrost ten odpowiada budownictwo

mieszkaniowe i inwestycje finansowane ze środków budżetowych. Do wzrostu w

większym stopniu niż oczekiwano przyczynił się też przemysł. Największy wzrost

wartości dodanej wystąpił w usługach rynkowych. Spadł natomiast udział

rolnictwa w PKB.

Produkcja przemysłowa

Koniec lat 90-tych to okres spektakularnego wzrostu produkcji przemysłowej.

Wielkie inwestycje zagraniczne w takich branżach, jak przemysł elektroniczny,

maszynowy, motoryzacyjny i komputerowy, spowodowały, że produkcja -

głównie eksportowa - wzrastała corocznie o 1/4. W 2002 roku produkcja na

eksport stanowiła 53% łącznej produkcji przemysłowej.

-15-


140

130

120

110

100

90

OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

Wzrost sprzedanej produkcji przemysłowej w całym 2001 roku wyniósł 4,0%. W

połowie 2002 roku wzrost był symboliczny i wynosił jedynie 1,1%. W trzecim

kwartale 2002 roku sytuacja nieznacznie się poprawiła, głównie dzięki lepszym

wynikom eksportu. Po 9 miesiącach wzrost produkcji sprzedanej wyniósł 2,3%,

w tym produkcji eksportowej 4,5%.

Inwestycje

Dynamika wzrostu produkcji przemysłowej i produkcji na eksport w

latach 1994-2002

1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002

(I-IX)

produkcja przemysłowa w tym na eksport

W 2001 roku dynamika nakładów inwestycyjnych w gospodarce narodowej była

najniższa od ostatnich 6 lat i wyniosła 103,5%. Wzrost ten był ponad dwa razy

niższy niż w roku 2000 (7,4%) i prawie czterokrotnie niższy niż w roku 1998

(12,7%).

Natomiast w pierwszym kwartale 2002 roku nakłady inwestycyjne wzrosły

rekordowo - o 8,6%. W kolejnych, wzrost nie był już tak spektakularny, łącznie

po 9 miesiącach wyniósł 5,9%. Niekorzystna dla zrównoważonego rozwoju jest

struktura inwestycji. Nakłady w budynki zwiększyły się o 11,3%, natomiast w

maszyny i urządzenia spadły o 2,2%.

Inwestycje prywatne prawie całkowicie skoncentrowały się na budownictwie

mieszkaniowym. Najważniejszy dla gospodarki dział - przemysł przetwórczy - w

trzecim kwartale zainwestował o 15% mniej niż w analogicznym okresie

ubiegłego roku. Łącznie po trzech kwartałach nakłady w przemyśle

przetwórczym spadły o 10,8%, w handlu o 1,5%.

-16-


tys. mieszkań

60

50

40

30

20

10

0

OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

Wzrosły natomiast w przemyśle budowniczym o 7,8%, usługach pocztowych i

transportowych o 6,5%, obsłudze nieruchomości o 14,3% a w administracji

państwowej aż o 64,3%!

Budownictwo i budownictwo mieszkaniowe

Od kilku lat budownictwo odnotowuje bardzo dobre wyniki, z rocznym wzrostem

rzędu 7-10%. Wynik ten to efekt wysokiego poziomu inwestycji przemysłowych i

infrastrukturalnych oraz szybkiego wzrostu ilości oddawanych do użytku

mieszkań. Początek 2002 roku jest pod tym względem rekordowy, bowiem

budownictwo osiągnęło niespotykany dotąd wzrost o 23%.

Inflacja

Ilość oddanych do użytku mieszkań

1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002

(I-IX)

Od połowy lat 90-tych odnotowuje się spadek inflacji, z tym że w latach 1999-

2001 ustabilizowała się ona na poziomie ok. 10% w skali rocznej. Efekty walki

ze spadkiem wartości pieniądza widać dopiero w tym roku, bowiem na koniec

sierpnia odnotowano najniższy poziom inflacji od lat - 4,5%. W kolejnych

miesiącach nastąpił jej ponowny wzrost, na koniec września do 4,6%, a

października 4,8%.

Do końca roku stopa inflacji ponownie przekroczy 5%. W gospodarce istnieje

silna presja inflacyjna. Płace realne wzrosły w 2002 już o ponad 13%, natomiast

-17-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

oszczędności gospodarstw domowych pozostały na poziomie niewiele wyższym

niż w analogicznym okresie ubiegłego roku.

Wyższe płace służą wzrostowi konsumpcji (wzrost sprzedaży detalicznej osiągnął

rekordową wartość blisko 12%) oraz inwestycje, głównie w nieruchomości.

%

26

22

18

14

10

6

2

-2

Bezrobocie

2 3 ,6

Inflacja roczna w latach 1996-2002

1 8 ,3

1 4 ,3

Bezrobocie jest na Węgrzech zdecydowanie mniejsze niż w Polsce. Stopa

bezrobocia spadała dynamicznie do 2000 roku. W roku 2001, kiedy gospodarka

%

8

7,5

7

6,5

6

5,5

5

-18-

1 0 ,0 9 ,8 9 ,2

1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 (I-X)

7 ,4

6 ,9

7 ,0

Stopa bezrobocia wg ILO

6 ,5 6 ,7 6 ,5 6 ,3

6 ,0 6 ,0

4 ,8

5 ,6 5 ,6 5 ,6 5 ,8 5 ,9

5 ,6

I/99

II/99

III/99

IV/99

I/00

II/00

III/00

IV/00

I/01

II/01

III/01

IV/01

I/02

II/02

III/02


mld USD

70

60

50

40

30

20

10

0

-10

OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

powoli wyhamowywała, bezrobocie ustabilizowało się, a na początku br. nawet

lekko wzrosło do 5,8% (wg ILO).

Liczba bezrobotnych liczona tą metodą wynosi 245 tysięcy osób, a stopa

bezrobocia w drugiej połowie roku wynosiła 5,9%. Zatrudnienie w gospodarce

od trzech lat nie wzrasta i oscyluje między 3.800 tysięcy a 3.850 tysięcy osób.

Napływa coraz więcej niepokojących sygnałów wycofywania się inwestorów

zagranicznych, którzy wykorzystywali tanią siłę roboczą oraz systemy ulg

podatkowych i bezpośredniego dofinansowywania inwestycji. Z uwagi na

znaczne podwyżki płac oraz aprecjację forinta (od stycznia 2001 roku do

października 2002 roku forint zyskał 8,3% w stosunku do euro i 12,1% w

stosunku do dolara) inwestycje takie przestają być opłacalne. Ze wstępnych

Wyniki handlu zagranicznego Węgier w latach 1990-2002

1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002

Eksport Import Obroty Saldo

(I-IX)

danych wynika, że w ciągu 9 miesięcy firmy z kapitałem zagranicznym

zlikwidowały 60 tysięcy miejsc pracy. Oczekuje się więc wzrostu poziomu

bezrobocia.

Węgierski handel zagraniczny

Węgry - kraj blisko czterokrotnie mniejszy od Polski, eksportuje niewiele mniej

niż Polska.

-19-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

Węgierski handel zagraniczny w 2001 roku

W 2001 roku wartość węgierskiego eksportu wyniosła 30.497,8 mln USD, a

importu 33.681,9 mln USD. Dynamika eksportu była wyższa o ponad trzy punkty

procentowe od dynamiki importu i wynosiła 108,6%. Dynamika importu spadła

zaś do 105,0%. Ujemne saldo wymiany towarowej w całym 2001 roku wyniosło

3.184,1 mln USD i było mniejsze o 803,4 mln USD niż w 2000 roku.

Dane nominowane w EUR wykazały wzrost węgierskiego eksportu o 11,3% do

wartości 33.983,4 mln EUR. Import nominowany w walucie europejskiej wyniósł

37.535,3 mln EUR i było to więcej o 7,8% niż w 2000 roku. Deficyt handlowy

wyniósł 3.551,9 mln EUR.

W ciągu całego 2001 roku dynamika obrotów handlu zagranicznego

spadała z kwartału na kwartał. W ostatnich miesiącach 2001 roku

dynamika wymiany handlowej z zagranicą była coraz niższa i w efekcie

całoroczny wzrost węgierskiego eksportu wyniósł 8,6%, a importu

5,0%.

Powodem zmniejszenia dynamiki obrotów handlu zagranicznego było

spowolnienie gospodarcze u głównych partnerów handlowych. To

spowodowało osłabienie tempa wzrostu eksportu. Import również był

coraz niższy z uwagi na stagnację konsumpcji krajowej i mniejsze

potrzeby eksportowe (dużą część importu stanowi zaopatrzenie dla firm

produkujących na eksport).

Węgierskie obroty towarowe w 2001 roku - struktura towarowa

Węgierski eksport Węgierski import

Wyszczególnienie

mln USD udział

%

dyn.

%

mln USD

udział

%

dyn.

%

Artykuły rolno-spożywcze 2.289,9 7,50 117,4 981,0 2,91 111,5

Surowce i półprodukty 605,4 1,98 91,2 679,3 2,01 96,3

Nośniki energii 591,0 1,93 118,7 2.762,6 8,20 102,9

Artykuły przemysłowe

powszechnego użytku

9.454,3 30,99 115,7 11.889,8 35,30 105,0

Maszyny i urządzenia 17.557,2 57,56 104,4 17.369,2 51,56 105,4

Razem 30.497,8 100,0 108,6 33.681,9 100,0 105,0

-20-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

Najważniejszą grupą w węgierskim handlu zagranicznym w 2001 roku były

maszyny i urządzenia (57% eksportu i prawie 52% importu) oraz dobra trwałe

powszechnego użytku (31-35%). Eksport rolny stanowił zaś jedynie 7,5%

całego eksportu Węgier.

Najważniejsze towary w węgierskim eksporcie i imporcie w 2001 roku

Nazwa

Eksport

2001

mln USD

Nazwa

Import

2001

mln USD

Urządzenia na nagrywania i

odtwarzania

3.839

Maszyny elektryczne i

urządzenia precyzyjne

5.890

Maszyny elektryczne i

urządzenia precyzyjne

3.627 Pojazdy 2.461

Urządzenia do produkcji

energii elektrycznej

3.264 Komputery i maszyny biurowe 1.999

Pojazdy 2.714

Urządzenia na nagrywania i

odtwarzania

1.996

Komputery i maszyny biurowe 2.543

Urządzenia do produkcji energii

elektrycznej

1.871

Ubrania 1.334 Maszyny przemysłowe 1.847

Różne towary przetworzone 898 Gaz ziemny 1.274

Maszyny przemysłowe 885 Różne towary przetworzone 1.262

Produkty z metali 678 Ropa naftowa i jej przetwory 1.237

Mięso i przetwory 674 Tkaniny 1.068

Meble 618

Specjalistyczne urządzenia

przemysłowe

944

Warzywa i owoce 502 Metale kolorowe 718

Struktura geograficzna węgierskiego eksportu w 2001 roku

Nazwa grupy krajów Wartość

w mln USD

2001

Udział w %

Dynamika

2001/2000

Kraje OECD 26.275,5 86,15 107,0

Unia Europejska 22.651,2 74,27 107,3

w tym: Niemcy 10.859,5 35,66 103,7

Kraje EFTA 436,1 1,42 112,6

Kraje CEFTA 2.752,5 9,02 120,3

-21-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

Nazwa grupy krajów Wartość

w mln USD

2001

Udział w %

Dynamika

2001/2000

Kraje OECD 26.275,5 86,15 107,0

Kraje WNP 776,3 2,54 109,3

w tym: Rosja 472,3 1,54 103,7

Łączne obroty 30.497,8 100,00 108,6

Struktura geograficzna węgierskiego importu w 2001 roku

Nazwa grupy krajów Wartość

w mln USD

2001

Udział w %

Dynamika

2001/2000

Kraje OECD 25.260,0 74,99 103,7

Unia Europejska 19.464,4 57,78 103,8

w tym: Niemcy 8.393,1 24,91 102,2

Kraje EFTA 513,8 1,52 109,3

Kraje CEFTA 2.667,5 7,91 110,3

Kraje WNP 2.833,2 8,41 96,6

w tym: Rosja 2.369,3 7,03 91,5

Łączne obroty 33.681,9 100,00 105,0

Najważniejszym partnerem handlowym Węgier jest UE, na którą przypada blisko

3/4 eksportu i prawie 60% importu. Dynamika eksportu do Unii w ciągu 2001

roku spadła o połowę z 15% do 7%. W jeszcze większym stopniu spadła

dynamika importu (z prawie 10% na niecałych 4%), głównie dzięki spadkowi

importu zaopatrzeniowego i inwestycyjnego. Ważnym i zyskującym na znaczeniu

ugrupowaniem jest CEFTA, do której skierowano 9% węgierskiego eksportu i z

której pochodziło prawie 8% importu. Również i tu można zaobserwować

spadek dynamiki obrotów (eksport z 29% do 20%, a import z 20% do 10%).

Mimo osłabienia tempa wzrostu pod koniec roku, na tle innych ugrupowań

pozostała ona bardzo wysoka.

Struktura towarowa wymiany handlowej Węgier z UE w 2001 roku

-22-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

Nazwa

podgrupy

Eksport

mln USD

Import

udział

%

dyn.

%

mln USD udział

%

dyn.

%

Saldo

w mln USD

Żywność 1.066,0 4,7 123,2 439,2 2,2 115,6 +626,8

Surowce 426,3 1,9 91,9 282,0 1,4 109,0 +144,3

Nośniki energii 357,8 1,6 124,6 325,7 1,7 128,6 +32,0

Towary

przetworzone

6.076,0 26,8 108,8 7.985,1 41,0 103,2 -1.909,0

Maszyny i

urządzenia

14.725,2 65,0 105,8 10.432,6 53,6 103,0 +4.292,6

Razem 22.651,2 100,0 107,3 19.464,4 100,0 103,8 +3.186,7

Struktura geograficzna węgierskiej wymiany handlowej Węgier z UE w 2001 roku

Kraj

Eksport

mln USD

Import

udział

%

dyn.

%

mln USD udział

%

dyn.

%

Saldo w mln

USD

Niemcy 10.859,5 47,9 103,7 8.393,1 43,1 102,8 +2.466,3

Austria 2.416,8 10,7 98,9 2.487,8 12,8 105,7 -71,7

Włochy 1.905,2 8,4 115,2 2.647,4 13,6 113,6 -742,2

Francja 1.817,8 8,0 123,6 1.578,5 8,1 116,1 +239,2

W. Brytania 1.314,4 5,8 113,7 992,7 5,1 96,1 +321,7

Holandia 1.402,2 6,2 92,1 699,4 3,6 99,1 +702,9

Belgia 996,9 4,4 113,5 767,0 3,9 110,7 +229,9

Hiszpania 629,4 2,8 120,5 616,6 3,2 112,2 +12,8

Szwecja 301,2 1,3 118,4 348,3 1,8 95,8 -47,2

Finlandia 193,6 0,9 195,6 353,6 1,8 100,8 -160,0

Irlandia 329,5 1,6 131,5 187,2 1,0 75,9 +142,4

Dania 156,4 0,9 113,0 195,5 1,0 129,8 -39,1

Portugalia 193,7 0,7 127,1 116,1 0,6 95,7 +77,6

Grecja 117,3 0,5 123,2 56,6 0,3 103,4 +60,7

Luksemburg 17,4 0,07 201,1 24,6 0,12 75,6 -7,2

Razem 22.651,2 100 107,3 19.464,4 100 105,2 +3.186,7

Struktura towarowa wymiany handlowej Węgier z krajami CEFTA w 2001 roku

Nazwa

podgrupy

Eksport

mln USD

Import

udział

%

dyn.

%

mln USD udział

%

dyn.

%

Saldo

w mln USD

Żywność 484,5 17,6 111,8 171,0 6,4 121,3 +313,6

Surowce 86,5 3,1 97,3 136,5 5,1 87,6 -50,0

-23-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

Nazwa

podgrupy

Eksport

mln USD

Import

udział

%

dyn.

%

mln USD udział

%

dyn.

%

Saldo

w mln USD

Żywność 484,5 17,6 111,8 171,0 6,4 121,3 +313,6

Nośniki energii 150,1 5,4 109,6 269,2 10,1 96,2 -119,1

Towary

przetworzone

1.357,3 49,3 122,0 1.345,1 50,4 113,9 +12,2

Maszyny i

urządzenia

674,0 24,5 130,4 745,8 28,0 112,9 -77,1

Razem 2.752,5 100,0 120,3 2.667,5 100,0 110,3 +85,0

Struktura geograficzna wymiany handlowej Węgier z krajami CEFTA w 2001 roku

Kraj

Eksport

mln USD

Import

udział

%

dyn.

%

mln USD udział

%

dyn.

%

Saldo w mln

USD

Rumunia 764,2 27,7 133,1 362,0 13,6 110,2 +402,2

Polska 609,4 22,1 100,7 777,0 29,1 119,4 -167,7

Czechy 553,4 20,1 118,9 714,8 26,8 110,6 -161,4

Słowacja 441,5 16,0 142,6 602,6 22,6 104,8 -191,1

Słowenia 308,4 11,2 110,3 168,9 6,3 92,4 +139,5

Bułgaria 105,6 3,8 138,9 42,2 1,6 120,8 +63,4

Razem 2.752,5 100,0 120,3 2.667,5 100,0 110,3 +85,0

Struktura towarowa wymiany handlowej Węgier z krajami WNP w 2001 roku

Nazwa

podgrupy

Eksport

mln USD

Import

udział

%

dyn.

%

mln USD udział

%

dyn.

%

Saldo w mln

USD

Żywność 197,6 25,5 92,9 15,9 0,6 117,3 +181,6

Surowce 17,0 2,2 53,9 135,3 4,8 80,4 -118,4

Nośniki energii 3,3 0,4 122,9 2.103,0 74,2 100,5 -2.099,6

Towary

przetworzone

419,7 54,1 123,0 496,2 17,5 98,4 -76,5

Maszyny i

urządzenia

138,7 17,9 113,7 82,8 2,9 53,3 +55,98

Razem 776,3 100,0 109,3 2.833,2 100,0 96,6 -2.056,9

Niektóre państwa WNP

-24-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

Rosja 472,3 60,8 103,7 2.369,3 83,6 91,5 -1.897,0

Ukraina 209,3 26,9 126,3 295,2 10,4 125,8 -85,9

Białoruś 23,4 3,0 81,6 100,1 3,5 122,3 -76,7

Wymiana handlowa Węgier z niektórymi pozostałymi państwami w 2001 roku

Kraj

Eksport Import

mln USD dynamika mln USD dynamika

Saldo w mln

USD

kraje bałkańskie

Chorwacja 227,3 130,4 59,9 99,5 +167,4

Bośnia i Hercegowina 211,9 119,2 5,5 162,1 +206,4

Jugosławia 195,2 109,5 55,4 106,9 +139,8

Macedonia 37,0 83,7 4,1 205,7 +32,9

Albania 8,6 17,1 0,3 - +8,3

kraje bałtyckie

Litwa 58,4 129,9 12,9 181,4 +45,5

Łotwa 31,7 118,3 4,1 153,4 +27,5

Estonia 30,3 155,8 20,1 112,2 +10,2

kraje dalekiego wschodu

Japonia 172,8 108,4 1.555,3 91,4 -1.382,6

Singapur 148,5 70,5 518,4 101,8 -369,8

Chiny 112,7 277,3 1.333,6 142,1 -1.220,9

Malezja 52,1 110,4 477,6 159,3 -425,4

Tajwan 47,6 62,0 484,9 102,3 -437,3

Korea Południowa 36,7 75,4 413,2 78,6 -376,5

pozostałe kraje SWH

Turcja 146,9 77,4 181,0 159,5 -34,1

Izrael 88,1 153,6 93,2 130,6 -5,1

niektóre kraje Ameryki Północnej, Południowej i Afryki

USA 1.525,3 103,4 1.424,2 166,4 101,1

Meksyk 81,4 135,5 121,7 75,3 -40,2

Brazylia 56,1 80,7 225,7 107,1 -196,6

Kanada 45,5 116,9 67,9 88,8 -22,4

RPA 31,5 88,0 95,6 235,6 -64,1

Australia 24,0 90,0 28,5 131,6 -4,5

Węgierski handel zagraniczny po trzech kwartałach 2002 roku

W trzecim kwartale 2002 roku w dalszym ciągu nie nastąpiło ożywienie

węgierskiej gospodarki, natomiast handel zagraniczny osiągnął lepsze wyniki

-25-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

niż w pierwszej połowie roku. Rośnie zarówno eksport, jak i import, z tym że

dynamika importu przyspiesza, a eksportu zwalnia.

W ciągu 9 miesięcy węgierski eksport wzrósł o 10,0% do kwoty 24.714,4 mln

USD, zaś import zwiększył się o 7,8% do wartości 26.798,6 mln USD. Saldo

wymiany towarowej pozostało ujemne, wynosiło 2.084,2 mln USD, ale było

niższe o 304 mln USD niż w analogicznym okresie 2001 roku.

Na skutek wzmocnienia europejskiej waluty, dane nominowane w EUR wykazują

niższą dynamikę zarówno eksportu, jak i importu w porównaniu do statystyk

dolarowych. Wzrost węgierskiego eksportu wyniósł 7,1% przy wartości 26.799,7

mln EUR. Import nominowany w walucie europejskiej wyniósł 29.033,4 mln EUR

i było to o 4,8% więcej niż w na koniec września 2001 roku. Deficyt handlowy

wyniósł 2.2334 mln EUR i było to mniej o 443 mln EUR niż w analogicznym

okresie ubiegłego roku.

Struktura towarowa – główne towary

Węgierskie obroty towarowe w okresie styczeń-wrzesień 2002 roku

Węgierski eksport Węgierski import

Wyszczególnienie

mln USD udział

%

dyn.

%

mln USD udział

%

dyn.

%

Artykuły rolno-spożywcze 1.599,3 6,5 99,2 805,2 3,0 113,9

Surowce i półprodukty 445,7 1,8 102,6 546,3 2,0 107,3

Nośniki energii 403,3 1,6 89,8 2.013,5 7,5 98,3

Artykuły przemysłowe

powszechnego użytku

7.802,9 31,6 113,5 9.583,0 35,8 107,7

Maszyny i urządzenia 14.463,2 58,5 110,5 13.850,5 51,7 109,2

Razem 24.714,4 100,0 110,0 26.798,6 100,0 107,8

Maszyny i urządzenia

Najważniejszą grupą w węgierskim wywozie są maszyny i urządzenia. Wartość

eksportu osiągnęła kwotę niemalże 14,5 miliarda dolarów, a dynamika

przekroczyła 10%. Wyraźnie zaznaczają się również pewne tendencje. Z Węgier

wycofały się dwie wielkie firmy elektroniczne (IBM i Flextronics), produkujące

elementy do sprzętu komputerowego, a produkcja samochodów, głównie audi

jest mniejsza z uwagi na złą sytuację w Niemczech - głównego odbiorcy.

Najważniejszymi wyrobami tej grupy eksportowanymi przez Węgry były:

-26-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

- urządzenia do rejestracji i odtwarzania dźwięku: 3.750 mln USD, wzrost o

38%,

- maszyny i urządzenia elektryczne: 2.751 mln USD, wzrost o 0,5%,

- urządzenia do produkcji energii elektrycznej: 2.723 mln USD, wzrost o 12%,

- pojazdy: 2.234 mln USD, wzrost o 7,0%,

- komputery i maszyny biurowe: 1.748 mln USD, spadek o 8%.

W imporcie maszyn i urządzeń, który stanowi ponad połowę globalnego importu

węgierskiego, dominowały:

- maszyny i urządzenia elektryczne: 4.649 mln USD, wzrost o 8,5%,

- pojazdy: 2.099 mln USD, wzrost o 15%,

- komputery i maszyny biurowe: 1.520 mln USD, wzrost o 8%,

- maszyny i urządzenia przemysłowe ogólnego zastosowania: 1.518 mln USD,

wzrost o 8%,

- urządzenia do rejestracji i odtwarzania dźwięku: 1.467 mln USD, wzrost o

4%,

- urządzenia do produkcji energii elektrycznej: 1.454 mln USD, wzrost o 3%.

Dynamika importu w przypadku importu maszyn i urządzeń była równie wysoka,

(ponad 9%), widoczny jest zwłaszcza dynamiczny import samochodów, mający

podstawę w szybko rosnących płacach.

Towary przetworzone powszechnego użytku

Drugą co do ważności grupą w węgierskim eksporcie i imporcie były towary

przetworzone powszechnego użytku, których udział zarówno w eksporcie jak i

imporcie wynosi ok. 1/3 całości obrotów. To właśnie ta grupa odnotowała

najwyższą (powyżej 13%) dynamikę wywozu.

Najważniejszymi towarami eksportowymi w tej grupie były:

- różne wyroby przemysłowe: 1.080 mln USD, wzrost o 159%,

- ubrania: 964 mln USD, spadek o 5%,

- wyroby z metali: 526 mln USD, wzrost o 2%,

- meble: 483 mln USD, wzrost o 4%,

- metale kolorowe: 379 mln USD, wzrost o 0,5%,

- organiczne związki chemiczne: 358 mln USD, wzrost o 25%,

- podstawowe tworzywa sztuczne: 344 mln USD, spadek o 1%.

-27-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

W porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku przywóz towarów z

tej grupy zwiększył się w sposób zdecydowany, tak że jego dynamika wynosi

prawie 8%. Import ważniejszych towarów kształtował się następująco:

- różne wyroby przemysłowe: 982 mln USD, wzrost o 10%,

- wyroby z metali: 922 mln USD, wzrost o 15%,

- tekstylia: 797 mln USD, wartość identyczna co przed rokiem,

- leki: 593 mln USD, wzrost o 22%,

- żelazo i stal: 559 mln USD, wzrost o 3%,

- metale kolorowe: 555 mln USD, spadek o 1%,

- papier i wyroby papiernicze: 532 mln USD, wzrost o 7%.

Paliwa i energia

Dynamika eksportu tej najmniejszej wartościowo grupy pozostawała cały czas

ujemna - eksport w tym przypadku był niższy o ponad 10%. Udział importu jest

znaczny (ponad 7%), ale z uwagi na niski poziom cen światowych, również i w

tym przypadku dynamika była ujemna, choć spadek wartości dostaw nie był aż

tak duży, jak w przypadku wywozu.

Największy udział w imporcie w tej grupie miał gaz ziemny (930 mln USD,

spadek o 6%) oraz ropa naftowa i jej przetwory (833 mln USD, wzrost o 1%).

Węgry były również importerem energii elektrycznej (130 mln USD, wzrost o

15%) oraz węgla i koksu (70 mln USD, wzrost o 2%). W eksporcie również

dominowały przetwory z ropy naftowej (337 mln USD, spadek o 2%) i energia

elektryczna (18 mln USD, spadek o 66%). Eksport gazu wyniósł 14 mln USD

przy wzroście o 14%, a węgla 5 milionów przy spadku o 52%.

Surowce i półprodukty

Dla węgierskiego eksportu to również mało znacząca grupa towarowa, z

udziałem poniżej 2% w łącznym eksporcie. W ciągu roku dynamika eksportu

rosła z kwartału na kwartał i po 9 miesiącach wyniosła 102,6%. Zdecydowanie

lepiej kształtowały się dostawy na Węgry, import wzrósł o ponad 7%. Import

surowców i półproduktów wyniósł 546 mln USD, a eksport tych towarów prawie

446 mln USD. W eksporcie dominowały:

- drewno: 111 mln USD, wzrost o 2%

-28-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

- rudy i odpady zawierające metale: 105 mln USD, spadek o 9%

- surowce roślinne i zwierzęce: 76 mln USD, wzrost o 7%

- nasiona i rośliny oleiste: 61 mln USD, wzrost o 20%

- oleje i tłuszcze roślinne: 33 mln USD, wzrost o 5%

a w imporcie:

- drewno: 133 mln USD, wzrost o 22%

- surowce roślinne i zwierzęce: 60 mln USD, wzrost o 10%

- rudy i odpady zawierające metale: 76 mln USD, wzrost o 16%

- włókna roślinne: 71 mln USD, wzrost o 1%

- celuloza i odpady papieru: 57 mln USD, spadek o 10%

- oleje i tłuszcze roślinne: 31 mln USD, wzrost o 16%

Produkty rolno-spożywcze

Jest to ważna grupa towarowa w węgierskim eksporcie, choć z roku na rok jej

znaczenie maleje. W chwili obecnej towary rolne to niewiele ponad 6%

węgierskiego eksportu ogółem. Po trzech kwartałach sprzedano za granicę tyle

samo żywności co przed rokiem. Spadek eksportu dotyczy jednak tradycyjnych

węgierskich wyrobów: mięsa, zwierząt żywych oraz warzyw i owoców.

- mięso i wyroby: 412 mln USD, spadek o 12%

- zboża i produkty zbożowe: 319 mln USD, wzrost o 27%

- warzywa i owoce: 328 mln USD, spadek o 10%

- pasze zwierzęce: 119 mln USD, wzrost o 14%

- żywe zwierzęta: 97 mln USD, spadek o 14%

- produkty mleczne i z jajek: 83 mln USD, spadek o 11%

- napoje, 70 mln USD, spadek o 1%

- cukier, słodycze i miód: 67 mln USD, wzrost o 88%

Import żywności i płodów rolnych na Węgry z roku na rok rośnie i maleje

dodatnie saldo w handlu żywnością. Dynamika importu żywności była

zdecydowanie najwyższa (blisko 114%) i jako jedyna przekroczyła poziom

110%. Wśród produktów importowanych na Węgry największą wartość miały:

- pasze: 205 mln USD, wzrost o 8%

- warzywa i owoce: 141 mln USD, wzrost o 30%

- kawa, herbata, kakao, przyprawy: 93 mln USD, wzrost o 0,5%

- mięso i wyroby: 66 mln USD, wzrost o 38%

-29-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

- pozostałe produkty spożywcze: 77 mln USD, wzrost o 26%

- zboża: 63 mln USD, wzrost o 6%

- produkty mleczne i z jajek: 41 mln USD, wzrost o 1%

- napoje: 37 mln USD, wzrost o 58%

- ryby: 21 mln USD, wzrost o 8%

Struktura geograficzna

Struktura geograficzna węgierskiego eksportu (wg grup krajów)

Nazwa grupy krajów

Styczeń-wrzesień 2002

Wartość w mln USD Udział %

Dynamika

2002/2001

Kraje OECD 21.392,9 86,6 110,2

Unia Europejska 18.640,8 75,4 109,9

w tym: Niemcy 8.926,4 36,1 108,5

Kraje EFTA 317,0 1,3 94,7

Kraje CEFTA 2.189,7 8,9 106,3

Kraje WNP 561,6 2,3 105,4

w tym: Rosja 304,3 1,2 98,5

Łączne obroty 24.714,4 110,0

Struktura geograficzna węgierskiego importu (wg grup krajów)

Nazwa grupy

Styczeń-wrzesień 2002

Dynamika

krajów

Wartość mln USD Udział w % 2002/2001

Kraje OECD 19.714,2 73,6 104,8

Unia Europejska 15.169,7 56,6 104,6

w tym: Niemcy 6.534,7 24,4 103,6

Kraje EFTA 388,3 1,4 99,5

Kraje CEFTA 2.257,3 8,4 114,7

Kraje WNP 2.119,3 7,9 99,9

w tym: Rosja 1.623,7 6,0 91,3

Łączne obroty 26.798,6 107,8

Wymiana handlowa: Węgry – Unia Europejska

Najważniejszym partnerem handlowym Węgier jest nadal Unia Europejska. W

dalszym ciągu do UE kierowane było ¾ węgierskiego eksportu i ponad połowa

importu. Jednak udział importu z UE stale się obniża na skutek zwiększonego

przywozu z innych krajów. Dynamika eksportu była prawie identyczna z

-30-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

dynamiką ogólną, natomiast dynamika importu zdecydowanie niższa od

dynamiki dla całego przywozu.

Węgry mają dodatnie saldo w handlu z Unią, które po 9 miesiącach wyniosło

blisko 3,5 miliarda dolarów. Lwia część tego salda generowana była w obrotach

z Niemcami (prawie 2,4 miliarda), ale potężne nadwyżki wypracowano z

Holandią (454 mln USD), Wielką Brytanią (370 mln USD) czy Belgią (178 mln

USD). Na osobną uwagę zasługują obroty ze Szwecją. Dzięki szwedzkim

zamówieniom związanym z realizacją umowy off-setowej, eksport do tego kraju

zwiększył się pięciokrotnie, a nadwyżka handlowa wyniosła blisko 817 milionów

dolarów. Ujemne saldo Węgry od lat odnotowują z Włochami (ponad 608 mln

USD) i Austrią (188 mln USD), a także Finlandią (prawie 138 mln USD). Spadek

eksportu do Irlandii o 54% spowodował, że saldo obrotów było ujemne również

w relacji z tym krajem, podobnie jak z Danią i Luksemburgiem.

W obu najważniejszych dla węgierskiego eksportu grupach towarowych

(maszyny i urządzenia oraz towary przetworzone) dynamika eksportu była

wysoka, przekraczająca 110%. Niższy był wywóz nośników energii, a surowców

niewiele wyższy niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Eksport płodów

rolnych był niższy niż przed rokiem, a jego udział obniżył się poniżej 4%.

Najwyższą dynamikę importu z Unii odnotowano w przypadku towarów rolnych -

prawie 20% wzrostu. Węgry co prawda mają cały czas dodatnie saldo w handlu

żywnością z Unią Europejską (350 mln USD), ale jest ono niższe o 75 mln USD

niż przed rokiem. Wartość importu surowców była wyższa o ponad 15%,

towarów przetworzonych o 8%, zaś w przypadku nośników energii było to

ponad 5%. Tylko dynamika importu maszyn i urządzeń była wyraźnie niższa od

pozostałych grup towarowych, ale po trzech kwartałach przekroczyła poziom z

analogicznego okresu ubiegłego roku.

Struktura towarowa wymiany handlowej z UE po trzech kwartałach 2002 roku

Nazwa

podgrupy

Eksport

wartość udział

mln USD %

dyn.

%

wartość

mln USD

Import

udział

%

dyn.

%

saldo

mln USD

Żywność 726,1 3,9 98,3 376,7 2,5 119,6 +349,4

Surowce 307,6 1,6 102,2 242,3 1,6 115,3 +65,3

Nośniki energii 230,8 1,2 86,2 260,6 1,7 105,6 -29,9

Towary

przetworzone

5.212,1 27,9 112,9 6.456,7 42,6 108,4 -1.244,6

Maszyny i 12.164,2 65,2 110,2 7.833,4 51,6 100,7 +4.330,8

-31-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

Nazwa

podgrupy

Eksport

wartość udział

mln USD %

dyn.

%

wartość

mln USD

Import

udział

%

dyn.

%

saldo

mln USD

Żywność

urządzenia

726,1 3,9 98,3 376,7 2,5 119,6 +349,4

Razem 18.640,8 100,0 109,9 15.169,7 100,0 104,6 +3.471,1

Najważniejszy partner handlowy Węgier - Niemcy zakupił o 8,5% więcej

towarów niż w ciągu 9 miesięcy ubiegłego roku. Wysoka była dynamika

eksportu do Wielkiej Brytanii (127%) i Hiszpanii (12,6%). O przyczynach

gigantycznego wzrostu wywozu do Szwecji już wspomniano. Większy eksport

odnotowano z czterema mniej znaczącymi państwami - Portugalią, Grecją, Danią

i Luksemburgiem. Z pozostałymi krajami dynamika wywozu była ujemna

(najbardziej widoczny spadek dostaw do Irlandii, Belgii i Austrii), bądź w

najlepszym razie pozostała na poziomie ubiegłego roku.

Największy procentowy wzrost importu zanotowano w przypadku małych krajów

- Luksemburga o 45%, Danii o 33%, Szwecji o 32% i Grecji o 14%. Eksport na

Węgry z dużych państw zwiększył się zauważalnie w przypadku Francji (o 12%).

Z pozostałych państw import wahał się na poziomie niewiele wyższym od

ubiegłorocznego, z wyjątkiem Belgii i Portugalii.

Struktura geograficzna węgierskiej wymiany handlowej z UE

po trzech kwartałach 2002 roku

Kraj

Eksport

wartość udział

mln USD %

dyn.

%

Import

wartość udział

mln USD %

dyn.

%

saldo

mln USD

Niemcy 8.926,4 47,9 108,5 6.543,7 43,1 103,6 +2.391,7

Austria 1.740,6 9,3 94,9 1.929,2 12,7 104,5 -188,6

Włochy 1.396,2 7,5 99,0 2.004,9 13,2 103,2 -608,7

Francja 1.395,3 7,5 102,2 1.311,4 8,6 112,0 +83,9

W. Brytania 1.135,2 6,1 127,0 765,7 5,0 106,2 +369,5

Holandia 1.010,6 5,4 97,0 556,9 3,7 106,0 +453,8

Szwecja 1.139,9 6,1 571,9 322,7 2,1 131,7 +817,2

Belgia 688,9 3,7 87,7 511,1 3,4 84,5 +177,7

Hiszpania 543,4 2,9 120,6 468,7 3,1 102,2 +74,7

Finlandia 146,8 0,8 100,7 284,6 1,9 109,2 -137,8

Dania 138,1 0,7 116,7 184,4 1,2 132,9 -46,3

Irlandia 106,9 0,6 43,3 142,2 0,9 101,6 -35,3

Portugalia 163,5 0,9 111,1 81,8 0,5 92,6 +81,6

Grecja 92,8 0,5 112,3 46,5 0,3 114,1 +46,4

-32-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

Kraj

Eksport

wartość udział

mln USD %

dyn.

%

Import

wartość udział

mln USD %

dyn.

%

saldo

mln USD

Niemcy 8.926,4 47,9 108,5 6.543,7 43,1 103,6 +2.391,7

Luksemburg 16,1 0,09 132,8 24,8 0,2 145,3 -8,7

Razem 18.640,8 100,0 109,9 15.169,7 100,0 104,6 +3.471,1

Wymiana handlowa: Węgry – kraje CEFTA

W przypadku obrotów handlowych z państwami CEFTA, obserwuje się odwrotny

proces niż z Unią Europejską. Dynamika importu jest bowiem znacznie wyższa

od dynamiki eksportu, a saldo jest ujemne. Rola CEFTA jako ugrupowania

handlowego cały czas rośnie, a spowolnienie obrotów handlowych jest najmniej

widoczne w przypadku tego właśnie ugrupowania. Tendencje te nasilały się w

ciągu roku. Dynamika wywozu zwiększyła się aż o 14,7 punktu procentowego, a

przywozu tylko o 6,3 punktu. Zarówno eksport, jak i import oscylowały wokół

wartości 2,2 miliarda dolarów.

Nadal najważniejszym partnerem w CEFTA jest Polska, do której kierowane jest

24% węgierskiego eksportu do ugrupowania, i która dostarcza 30% importu w

ramach Porozumienia. Drugim partnerem jest Republika Czeska, z obrotami

niewiele mniejszymi niż Polska. Na trzecie miejsce wysunęła się Rumunia, mimo,

iż węgierski eksport do niej był wyraźnie niższy niż przed rokiem. Węgierski

eksport w największym stopniu zwiększył się do Słowacji, Bułgarii i Polski.

Natomiast import wzrósł najbardziej z Polski, Czech i Słowenii.

Najwyższe dynamiki zarówno importu (123,3%) jak i eksportu (119,8%)

odnotowano w grupie "maszyny i urządzenia". Największa wartościowo grupa

"towary przetworzone" odnotowała "przyzwoitą" dynamikę (odpowiednio 12,2 i

9,1%). Zaskakujące jest, że spadł węgierski eksport towarów rolnych (o prawie

8%), natomiast ich import cechował bardzo wysoki, prawie 27%-owy wzrost.

Struktura towarowa wymiany handlowej z krajami CEFTA po 9 miesiącach 2002 roku

Nazwa

podgrupy

Eksport

wartość udział

mln USD %

dyn.

%

wartość

mln USD

Import

udział

%

dyn.

%

saldo

mln USD

Żywność 331,6 15,1 92,4 148,1 6,6 126,5 +183,5

Surowce 64,3 2,9 98,0 98,7 4,4 96,5 -34,4

Nośniki energii 89,6 4,1 73,9 203,0 9,0 105,8 -113,5

-33-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

Nazwa

podgrupy

Eksport

wartość udział

mln USD %

dyn.

%

wartość

mln USD

Import

udział

%

dyn.

%

saldo

mln USD

Żywność 331,6 15,1 92,4 148,1 6,6 126,5 +183,5

Towary

przetworzone

1.106,6 50,5 109,1 1.132,4 50,2 112,2 -25,8

Maszyny i

urządzenia

597,7 27,3 119,8 675,1 29,9 123,3 -77,5

Razem 2.189,7 100,0 106,3 2.257,3 100,0 114,7 -158,9

Struktura geograficzna wymiany handlowej z krajami CEFTA po 9 miesiącach 2002 roku

Kraj

Eksport

wartość udział

mln USD %

dyn.

%

wartość

mln USD

Import

udział

%

dyn.

%

saldo

mln USD

Polska 519,7 23,7 112,7 680,5 30,1 119,2 -160,8

Czechy 464,9 21,2 110,6 611,6 27,1 116,6 -146,7

Rumunia 544,9 24,9 95,1 297,2 13,2 111,8 +247,7

Słowacja 350,3 16,0 116,8 489,0 21,7 109,1 -138,8

Słowenia 221,2 10,1 96,6 145,8 6,5 114,5 +75,3

Bułgaria 88,7 4,1 116,3 33,1 1,5 106,8 +55,6

Razem 2.189,7 100,0 106,3 2.257,3 100,0 114,7 -158,9

Wymiana handlowa: Węgry - pozostałe kraje

Obroty z krajami WNP pozostały na niższym poziomie niż w roku ubiegłym,

zwraca uwagę jedynie duży wzrost obrotów z Ukrainą.

Struktura towarowa wymiany handlowej z krajami Wspólnoty Niepodległych Państw

po 9 miesiącach 2002 roku

Nazwa

podgrupy

Eksport

wartość udział

mln USD %

dyn.

%

wartość

mln USD

Import

udział

%

dyn.

%

saldo

mln USD

Żywność 133,5 26,5 100,1 6,9 0,4 51,5 +126,6

Surowce 11,2 2,4 88,6 108,2 5,1 105,0 -97,0

Nośniki energii 1,1 0,2 42,1 1.500,6 70,2 96,3 -1.499,5

Towary

przetworzone

331,1 56,4 106,5 418,0 19,7 108,2 -86,9

Maszyny i 84,6 14,5 115,4 85,6 4,6 145,3 -0,9

-34-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

Nazwa

podgrupy

Eksport

wartość udział

mln USD %

dyn.

%

wartość

mln USD

Import

udział

%

dyn.

%

saldo

mln USD

Żywność

urządzenia

133,5 26,5 100,1 6,9 0,4 51,5 +126,6

Razem 561,6 100,0 105,4 2.119,3 100,0 99,9 -1.557,7

Niektóre państwa

Rosja 304,3 54,2 98,5 1.623,7 76,6 91,3 -1.319,4

Ukraina 190,3 33,9 122,5 346,1 16,3 158,4 -155,8

Białoruś 16,3 2,9 92,4 71,6 3,4 90,0 -55,4

Nadal utrzymuje się wysoka dynamika dostaw na Bałkany, import z tego

kierunku, choć rośnie, ma nikły udział w obrotach.

W relacji z krajami bałtyckimi odnotowano duże spadki eksportu i bardzo wysoki

wzrost importu, choć skala tego handlu jest skromna.

Z krajami Dalekiego Wschodu odnotowano bądź olbrzymi przyrost eksportu

(Chiny, Malezja, Korea Południowa), bądź jego drastyczny spadek (Filipiny,

Singapur). Import z wyjątkiem Japonii i Singapuru był zdecydowanie wyższy niż

w ubiegłym roku. Ze wszystkimi tymi krajami Węgry mają negatywne salda

obrotów handlowych wynoszące setki milionów dolarów USA.

Bardzo dynamicznie rosną obroty z Turcją, zdecydowanie spadły z Izraelem.

Godny uwagi jest również wzrost eksportu do Australii (o 546% !), Meksyku i

Republiki Południowej Afryki.

Wymiana handlowa Węgier z niektórymi pozostałymi państwami

po trzech kwartałach 2002 roku

Kraj

Eksport

dyn.

mln USD

%

Import

dyn.

mln USD

%

saldo

mln USD

kraje bałkańskie

Chorwacja 219,7 133,0 51,5 115,9 +168,2

Bośnia i Hercegowina 168,5 112,0 6,5 170,8 +161,9

Jugosławia 152,2 103,9 44,2 111,1 +108,0

Macedonia 35,6 140,6 0,7 20,9 +34,8

Albania

kraje bałtyckie

6,1 119,9 0,1 43,7 +5,9

Litwa 38,3 87,1 18,3 181,4 +20,0

-35-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

Kraj

Eksport

dyn.

mln USD

%

Import

dyn.

mln USD

%

saldo

mln USD

Łotwa 23,0

kraje bałkańskie

99,5 3,3 108,0 +19,7

Estonia 17,4 68,2 25,0 619,6 -7,7

kraje Dalekiego Wschodu

Chiny 123,1 206,1 1.399,3 157,9 -1.276,2

Japonia 130,0 99,5 1.118,9 93,4 -988,8

Malezja 55,9 158,5 452,0 158,9 -396,1

Singapur 92,1 76,5 316,7 83,7 -224,7

Korea Południowa 42,2 183,3 352,4 137,1 -310,2

Filipiny 24,7 51,4 369,9 287,4 -345,1

pozostałe kraje SWH

Turcja 194,7 201,9 163,9 128,6 +30,8

Izrael 57,6 86,8 46,1 65,6 +11,6

niektóre kraje Ameryki Północnej, Południowej i Afryki

USA 866,7 97,9 1.043,9 97,5 -177,2

Meksyk 95,4 160,9 85,2 99,8 +10,2

Kanada 34,5 96,90 85,1 161,0 -50,7

Brazylia 32,0 71,7 170,9 101,2 -138,9

RPA 45,3 247,9 39,5 50,0 +5,8

Australia 92,5 546,4 15,7 69,0 +76,8

Podsumowanie

Najnowsze dane nie nastrajają zbyt optymistycznie węgierskich ekonomistów.

Po lekkim ożywieniu w pierwszej połowie lata, sierpień przyniósł zaskakujące

wyniki w spadku produkcji przemysłowej o 2,7%. Z kolei po bardzo dobrych

wynikach września (wzrost produkcji o 11%), październik był kolejnym

miesiącem spadkowym (spadek o 1,5%). Takie wahania oznaczają, że

gospodarka nie weszła jeszcze na drogę równomiernego i stałego wzrostu.

Coraz wyraźniej dają się zauważyć niekorzystne tendencje, świadczące o

narastaniu nierównowagi wewnętrznej i pogarszającej się zewnętrznej.

We wrześniu przełamany został trend inflacji, która powoli, ale od 15 miesięcy

spadała. Natomiast we wrześniu wzrosła ona o 0,1 punktu procentowego, z 4,5

do 4,6%. Jest to wzrost niewielki, ale wszystko wskazuje na to, że będzie

trwały. Na koniec października wyniosła ona już 4,8%. Dalsze podwyżki płac,

-36-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

wzrost popytu konsumpcyjnego ludności oraz odwlekane w czasie podwyżki cen

energii i gazu - to poważne impulsy proinflacyjne. Wśród nich na pierwszym

miejscu są podwyżki wynagrodzeń. W sferze budżetowej od początku roku

wzrost wyniósł 28,5%, a w produkcyjnej 14%. Wzrost realny jest na poziomie

13%, prawie 5 razy większy niż wzrost PKB.

Import konsumpcyjny jest powodem znacznego przyspieszenie importu. Gdyby

nie spadek importu dóbr inwestycyjnych, dynamika importu byłaby jeszcze

większa. Eksport rośnie szybciej niż import, ale z miesiąca na miesiąc wolniej. Za

osłabieniem tempa wzrostu eksportu oprócz stałego umacniania się forinta

(zjawisko to dotyka głównie firmy mniejsze) stoi wycofywanie się wielkich

eksporterów i pracodawców zagranicznych. W sierpniu 2002 roku wycofała się z

Węgier firma elektroniczna Flextronics, w październiku 2002 roku fabrykę

twardych dysków zamknął IBM. Do tej pory byli to drugi i trzeci eksporter na

Węgrzech, a łączny wywóz realizowany przez te firmy wyrażał się kwotą ponad

3 miliardów euro.

Spada zatrudnienie, tylko w samych firmach zagranicznych od początku roku o

60 tysięcy osób, co widać też po wzroście bezrobocia.

Węgry przeżywają duże kłopoty z budżetem. Skonsolidowany deficyt po 11

miesiącach wyniósł już 965,4 miliardów forintów, z czego 380 miliardów

przypadło na ubezpieczenia społeczne, a 586 miliardów na deficyt centralny.

Jest to kwota zdecydowanie większa od planowanej, ale węgierskie prawo

dopuszcza możliwość przekroczenia założonego poziomu deficytu budżetowego.

Oczekuje się, że do końca roku skonsolidowany deficyt może osiągnąć wartość

1.500 miliardów forintów, a więc prawie 9% PKB.

Niepokoi również wysokość deficytu rachunku obrotów bieżących, który jest

cztery razy większy niż w analogicznym okresie ub.r. oraz utrzymująca się

tendencja wzrostu. W październiku deficyt wyniósł 264 miliony euro, a łącznie

po 10 miesiącach 2.734 miliony euro. W 2002 roku "tradycyjnie" bardzo słabe

były dochody z turystyki, bo saldo jest o blisko miliard euro niższe niż przed

rokiem. Niższe były też wpływy z tzw. nie generujących zadłużenia wpływach

finansowych, a wydatki na import rosły szybciej niż dochody z eksportu.

Pozytywnymi sygnałami są natomiast wzrost budownictwa i handlu

wewnętrznego, utrzymujący się na poziomie dwucyfrowym.

-37-


OBRAZ WĘGIERSKIEJ GOSPODARKI

Większość analityków uważa, że wzrost gospodarczy w 2002 roku wyniesie

najwyżej 3,2%, a w przyszłym roku 3,8%. Stąd założenia rządowe o 4,4%

wzroście należy uważać za optymistyczne. Nie zanosi się, że koniunktura

światowa ożyje w takim stopniu jak założył rząd. Natomiast przewartościowany

forint, spadek inwestycji w przemyśle i wzrost płac ograniczą eksport. Rząd

chcąc zmniejszyć rekordowy deficyt budżetowy będzie zmuszony ograniczyć do

minimum swe inwestycje, co zdecydowanie osłabi popyt, a co za tym idzie

dynamikę wzrostu gospodarczego. Analitycy sygnalizują, że nie tylko w

przyszłym roku, ale i w latach następnych spełnienie wymogów Unii Europejskiej

co do wysokości deficytu budżetowego będzie niezwykle trudne.

-38-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

III.WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI

GOSPODARCZEJ NA WĘGRZECH

Zasady prowadzenia działalności gospodarczej na Węgrzech

Węgry w statystykach klasyfikowane są pod względem poziomu rozwoju

gospodarczego i dochodu narodowego na głowę mieszkańca mniej więcej na

poziomie Polski. Polski przedsiębiorca może więc znaleźć w tym kraju

zachęcające warunki do prowadzenia dzoałalności gospodarczej.

Formy działalności gospodarczej

Podstawą prawną zakładania spółek na Węgrzech jest obowiązująca od połowy

1998 r. ustawa nr CXLIV o spółkach gospodarczych. Ustawa ta jest w swej

istocie dość podobna do nowego polskiego kodeksu spółek handlowych z 2000

roku. Istniejącym spółkom nowa ustawa zostawiła okres dwóch lat (minął 15

czerwca 2000r.) na dostosowanie się do nowych przepisów (zasadniczą zmianą

było podwyższenie wymogów kapitałowych przy zakładaniu spółek.) Ustawa

określa formy, zasady działania i funkcjonowania przedsiębiorstw z udziałem

osób prawnych i fizycznych, krajowych i zagranicznych, dla prowadzenia

działalności gospodarczej na Węgrzech.

Węgierskie prawo dopuszcza następujące formy prawne podmiotów

gospodarczych:

działalność gospodarcza prowadzona przez osoby fizyczne

spółki bez osobowości prawnej

- spółka jawna (közkereseti társaság, skrót węg. Kkt.)

- spółka komandytowa (betéti társaság, skrót węg. Bt)

spółki z osobowością prawną

- spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (korlátolt felelősségű

társaság, skrót węg. Kft.)

- spółka akcyjna (részvénytársaság, skrót węg. Rt

Działalność gospodarcza prowadzona przez osoby fizyczne

-39-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Działalność gospodarcza prowadzona przez osoby fizyczne podlega rejestracji,

podobnie jak w Polsce, w urzędach samorządu terytorialnego (Önkormányzati

Okmány Iroda).

Spółki bez osobowości prawnej

Na Węgrzech istnieją jedynie dwa typy tych spółek: spółka jawna i spółka

komandytowa. Brak jest spółki partnerskiej i komandytowo-akcyjnej – co jest

nowością w Polsce.

W spółce jawnej (Kkt.) – podobnie jak w Polsce – każdy wspólnik odpowiada za

zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z

pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Wspólnikami w takich spółkach mogą

być zarówno osoby fizyczne, jak też prawne. Wspólnicy – jeśli są osobami

fizycznymi - najczęściej osobiście świadczą pracę i wspólnie prowadzą

działalność gospodarczą.

W spółce komandytowej (Bt.) co najmniej jeden ze wspólników –

komplementariusz (węg. beltag) - odpowiada za zobowiązania spółki bez

ograniczenia całym swoim majątkiem i przynajmniej jeden z nich -

komandytariusz (węg. kültag) - do wysokości swojej sumy komandytowej.

Udziałowcami w spółce komandytowej mogą być osoby fizyczne i prawne.

Warunkiem jest jednak, że partner z nieograniczoną odpowiedzialnością w

spółce komandytowej, może być udziałowcem tylko w jednej takiej spółce.

Równocześnie spółka jawna lub komandytowa nie może być ponoszącym

nieograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania wspólnikiem

(komplementariuszem) w innej spółce komandytowej.

Nie istnieją – podobnie jak w Polsce - wymogi ustawowe co do wartości kapitału

zakładowego, lub wymaganej wysokości wkładów wnoszonych do spółki jawnej

i komandytowej, a zysk dzielony jest proporcjonalnie do objętych w zamian za

wkłady „udziałów kapitałowych”, chyba że udziałowcy postanowią zgodnie o

innym podziale zysku. Nie jest możliwe natomiast wykluczenie jednego lub kilku

udziałowców z podziału zysku.

Spółki z osobowością prawną

Spółkami posiadającymi osobowość prawną na Węgrzech są: spółka z

ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółka akcyjna.

-40-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Kft.) odpowiada za swoje

zobowiązania do wysokości majątku spółki, a wspólnicy w zasadzie zwolnieni są

z takiej odpowiedzialności ryzykując jedynie wniesionymi do spółki wkładami.

Spółka z o.o. może być jednoosobowa, z tym, iż należy to zaznaczyć przy

rejestracji spółki. Wymagana minimalna wartość kapitału założycielskiego,

zgodnie z nową ustawą nr CXLIV, wynosi 3 miliony forintów (ok. 13 tys. USD).

Na konto bankowe spółki należy wpłacić nie mniej niż 30 proc. wysokości

kapitału założycielskiego, lecz co najmniej 1 milion forintów. W przypadku spółki

jednoosobowej na konto należy wpłacić całą kwotę. Pozostała część kapitału

założycielskiego może być wniesiona w formie aportu. Udziały wspólników mogą

być różnej wielkości, jednak minimalna wartość jednego udziału nie może być

niższa niż 100 tysięcy forintów i bez reszty musi być podzielna przez 10 tys.

Dla spółki akcyjnej (Rt.) minimalny kapitał akcyjny wynosi 20 milionów forintów

(ok. 85 tys. USD). Na konto bankowe należy wpłacić nie mniej niż 30 proc.

kapitału akcyjnego, lecz co najmniej 10 milionów forintów. Pozostała część

kapitału akcyjnego może być wniesiona w formie niepieniężnej. Spółka akcyjna

może być też zawiązywania i istnieć jako spółka jednoosobowa. Z kolei, w

przypadku tworzenia banku, który może mieć wyłącznie formę spółki akcyjnej

(podobnie jak w Polsce) wymagany jest kapitał założycielski w wysokości

minimum 1 miliarda forintów.

Rejestracja spółek

Zarówno spółki nie posiadające osobowości prawnej, jak i posiadające

osobowość prawną należy wpisać do węgierskiego rejestru handlowego

(cégbiróság). Rejestr ten prowadzony jest przez wydzielone wydziały w sądach.

Przy dokonywaniu rejestracji konieczne jest przedstawienie umowy spółki

(statutu) oraz udokumentowanie faktu założenia konta bankowego. W

przypadku podmiotu zagranicznego dokonującego rejestracji spółki posiadającej

osobowość prawną - wpłata na konto musi być dokonana w walucie

wymienialnej (wyjątek stanowią m.in. przypadki, gdy podmiot zagraniczny

przysługującą mu dywidendę reinwestuje na zwiększenie kapitału

założycielskiego lub inwestuje w spółkę już funkcjonującą, ewentualnie w

nowopowstającą). Konto bankowe jest zablokowane do momentu złożenia

dokumentów spółki do sądu rejestrowego.

W przypadku, kiedy działalność spółki będzie prowadzona w dziedzinach

wymagających uzyskania zezwolenia albo koncesji (odnosi się to głównie do

-41-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

działalności o znaczeniu strategicznym, czyli do energetyki oraz przemysłu

zbrojeniowego), spółka jest zobowiązana uzyskać zezwolenia i decyzje przed

rozpoczęciem działalności.

Przed rozpoczęciem działalności gospodarczej spółka musi uzyskać numer typu

REGON w węgierskim Głównym Urzędzie Statystycznym (KSH), numer

ewidencyjny podatnika w urzędzie skarbowym APEH, numer węgierskiego ZUS

(TBK).

Opłata sądowa za zarejestrowanie spółki wynosi 2 proc. kapitału zakładowego

(wniesionych wkładów - dla spółek bez osobowości prawnej), lecz nie mniej niż

60.000 forintów, a nie więcej niż 600.000 forintów. Koszt opublikowania w

oficjalnym dzienniku urzędowym informacji o powstaniu spółki wynosi 20.000

forintów. Wymogi dotyczące publikowania informacji o spółkach i zdarzeniach z

ich „życia” są skonstruowane podobnie jak w Polsce.

Filie i przedstawicielstwa handlowe

Zgodnie z regulacją prawną ustawy nr CXXXII z 1997r. - zagraniczne podmioty

gospodarcze mogą utworzyć na Węgrzech swoje filie (fióktelep) lub

przedstawicielstwa handlowe (kereskedelmi képviselet). W obydwu przypadkach

dla podjęcia działalności konieczne jest dokonanie wpisu w rejestrze sądowym.

W celu rejestracji filii lub przedstawicielstwa niezbędne są poświadczone

notarialnie dokumenty zawierające decyzję podmiotu zagranicznego o

utworzeniu filii/przedstawicielstwa oraz określające jego formę prawną, siedzibę,

majątek, zakres działalności. Opłata za rejestrację filii wynosi 200.000 forintów,

a przedstawicielstwa handlowego – 100.000 forintów.

Filie zagranicznych podmiotów gospodarczych są traktowane na Węgrzech jak

podmioty krajowe i ich działalność powinna być zgodna z ustawodawstwem

węgierskim. Zagraniczne podmioty gospodarcze zobowiązane są zapewnić filiom

fundusze niezbędne dla pokrycia kosztów stałych ich działalności i wywiązywania

się z ciążących na nich zobowiązań płatniczych. Filie w ramach działalności

handlowej są upoważnione do zawierania kontraktów.

Działalność przedstawicielstw handlowych zagranicznych podmiotów

gospodarczych w porównaniu z uprawnieniami filii jest ograniczona. Mogą one

jedynie pośredniczyć w zawieraniu kontraktów oraz prowadzić działalność

informacyjno-reklamową.

-42-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

System podatkowy i inne obciążenia przedsiębiorstw w 2002 roku

Zagraniczne i krajowe przedsiębiorstwa zarejestrowane na Węgrzech

zobowiązane są odprowadzać podatek od osiągniętego zysku. Obowiązujące

regulacje zawarte są w Ustawie LXXXI z 1996 r. Przedsiębiorstwa obciążone są

podatkiem dochodowym w wysokości 18 %.

Podatek ryczałtowy od dywidend wynosi 20 %.

Stawki amortyzacji określa w/w ustawa o Podatku Dochodowym od Osób

Prawnych. Wynoszą one w przypadku:

- maszyn i urządzeń 14,5%

- komputerów 33%

- pojazdów 20%

- budynków 2-6%

- nieruchomości wydzierżawionych 5%

- środków będących w leasingu 30%

Wyższe stawki amortyzacji obowiązują dla firm ulokowanych w parkach

przemysłowych i w regionach o wysokim (powyżej 15%) bezrobociu. Ulgi w

podatku dochodowym zostały omówione w rozdziale dot. wspierania inwestycji.

Roczne oświadczenie podatkowe i bilans należy złożyć w odpowiednim urzędzie

skarbowym do 31 maja roku następnego.

Przedsiębiorstwa na Węgrzech oprócz podatku dochodowego mają jeszcze inne

zobowiązania podatkowe. Prawie każda jednostka gospodarcza zobowiązana

jest do rozliczania się z podatku VAT, którego stawka w stosunku do większości

towarów wynosi 25% (stawka obniżona, to 12%, a w niektórych przypadkach

0%). Istnieje również podatek akcyzowy 2 i pomimo, że dotyczy on małej liczby

przedsiębiorstw, stanowi bardzo ważne źródło zasilania budżetu państwa.

2 Szerzej – w Rozdziale V.

-43-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Każdy obywatel węgierski lub osoba (zamieszkała na stałe lub tymczasowo na

Węgrzech) zatrudniona na terenie Węgier zobowiązana jest odprowadzać

podatek od dochodów osobistych. Tymczasowe miejsce pobytu oznacza

przynajmniej 183 dni pobytu na Węgrzech w danym roku. Stosowane są 3 progi

podatkowe:

dla dochodów do 600.000 HUF/rok – 20%,

600.001-1.200.000 HUF/rok – 30%

od 1.200.001 HUF/rok - 40 %.

Oprócz podatków centralnych samorządy w ramach przepisów prawnych mogą

ustanowić podatki miejscowe. W 2002 roku najwyższa stawka takiego podatku

wynosiła 2%.

Obowiązek wpłat na fundusze ubezpieczeń społecznych jest na Węgrzech

podzielony pomiędzy pracobiorców i pracodawców.

Pracobiorcy zobowiązani są, zgodnie z limitami obowiązującymi w 2002 r., do

wpłaty 3% dochodów brutto na fundusz ubezpieczeń zdrowotnych, 8%

dochodów brutto na fundusz ubezpieczeń emerytalnych. Jeśli dochody brutto

pracobiorcy przekroczą kwotę 2.386.850 HUF, to wówczas zawiesza się dalsze

potrącanie wpłat na ubezpieczenia zdrowotne i emerytalne. Ponadto pracobiorcy

wpłacają 1,5 % płacy brutto na fundusz pracy.

Pracodawcy są zobowiązani do odprowadzania 29% pensji brutto pracowników

na fundusz ubezpieczeń emerytalnych i zdrowotnych (z tego 11% - na

ubezpieczenia zdrowotne, a 18% - na ubezpieczenia emerytalne), 3% pensji

brutto na fundusz pracy, 1,5% na fundusz szkoleniowy oraz stałej miesięcznej

kwoty w wysokości 4.500 HUF od jednego pracownika na fundusz ubezpieczeń

zdrowotnych.

Przyjęta przez węgierski parlament ustawa o uproszczonym podatku od

działalności gospodarczej będzie obowiązywała od 1 stycznia 2003 roku.

Podatek EVA

Wśród "nowości" podatkowych, jako realizację przedwyborczych obietnic, rząd

wprowadził nową stawkę podatkową i uproszczony tryb rozliczania się z podatku

od osób prawnych, tzw. "egyszerűsített vállakozói adó", w skrócie EVA.

Podmioty podatku

-44-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Podatek eva może zostać wybrany przez:

- osobę fizyczną prowadząca indywidualną działalność gospodarczą,

legitymującą się ważną legitymacją przemysłowo-handlową bądź

odpowiednim zezwoleniem,

- notariusza,

- samodzielnego komornika sądowego,

- adwokata i eksperta patentowego,

- aptekarza,

- weterynarza,

oraz:

- spółkę komandytową,

- spółkę jawną,

- spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością,

- spółdzielnię,

- kancelarię adwokacką, patentową, komorniczą,

- towarzystwo leśne.

Warunki wyboru

Podatek eva można wybrać, jeżeli w roku wyboru, jak też w roku

poprzedzającym wybór prowadzona była działalność gospodarcza. W przypadku

spółek eva nie może być wybrana, jeżeli spółka w w/w okresie przekształciła się

lub jeżeli w szeregi jej członków wstąpiła osoba posiadająca ponad 50%

udziałów (nie dotyczy przypadku dziedziczenia). Nie można wybrać tego

podatku, jeżeli w w/w czasie władze podatkowe nałożyły karę za nie wydawanie

rachunków i paragonów.

Eva można wybrać, jeżeli w w/w czasie łączne wpływy powiększone o podatek

VAT nie przekroczyły 15 milionów forintów, bądź w roku wyboru nie przekroczą

tej kwoty.

Eva nie można wybrać, jeżeli jest się opodatkowanym w szczególny sposób w

myśl ustawy o podatku VAT z 1992 roku (z póź. zm.), to znaczy w sposób

określony w rozdziale XIII, XV i XVI tej ustawy (np. obrót odpadami czy usługi

turystyczne).

-45-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Nie można wybrać eva, jeżeli w roku wyboru prowadziło się działalność, w

wyniku której zachodziła konieczność zapłaty podatku akcyzowego, podatku

konsumpcyjnego lub prowadziło się pośrednią działalność polegającą na

prowadzeniu przedstawicielstwa w myśl ustawy o cłach i postępowaniach

celnych. Nie można także wybrać eva jeżeli prowadzi się działalność

koncesjonowaną przez Krajowy Nadzór Instytucji Finansowych lub Nadzór Gier

Losowych.

Jeżeli osoba prowadząca indywidualną działalność gospodarczą posiada ponad

10% udziałów w spółce i spółka ta wybierze eva, to ww. osoba nie może być

podatnikiem eva.

Eva mogą wybrać tylko te spółki, które nie posiadają udziałów w innych

spółkach o osobowości prawnej lub bez osobowości prawnej. Wyjątkiem od tej

sytuacji jest posiadanie papierów wartościowych w myśl ustawy o publicznym

obrocie papierami wartościowymi.

Zgłoszenie płatności eva

Dla istniejących już przedsiębiorstw pierwsze zgłoszenie musi nastąpić między 1

a 20 grudnia 2002 roku. Zgłoszenia na kolejne lata będą przyjmowane zawsze

od 1 do 20 grudnia poprzedniego roku. Podatnik chcący kontynuować

opodatkowanie według eva, musi również dokonać ponownego zgłoszenia.

Zgłaszający nie może mieć zaległości podatkowych.

Wyjście z systemu eva

Podatnik, który chce zrezygnować z rozliczania się wg eva, od kolejnego roku po

prostu nie zgłasza się do rejestracji. Podatnik, który przestał być płatnikiem eva,

do tego systemu może powrócić, ale dopiero po upływie 4 lat karencji. Płatność

według eva automatycznie przestaje obowiązywać, jeżeli została przekroczona

granica przychodów. W takim przypadku następuje zamknięcie roku

podatkowego eva i przejście na normalny tryb płatności podatku. Rozliczanie się

wg eva przestaje obowiązywać, jeżeli podatnik zostanie ukarany za brak

wystawiania rachunków lub paragonów, do spółki wejdzie nowy wspólnik,

którego wartość udziałów przekroczy 50%. Podczas rozliczania się podatkiem

eva spółka nie może ulegać przekształceniom, nie może się łączyć ani dzielić,

ani podwyższyć kapitału rejestrowego kosztem kapitałów własnych.

-46-


Prowadzenie księgowości

WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą prowadzą księgi zgodnie z

ustawą o eva. Spółki komandytowe i spółki jawne prowadzą rachunkowość

zgodnie z ustawą o rachunkowości bądź (do wyboru) zgodnie z zapisami ustawy

o podatku eva. Pozostałe podmioty prowadzą podwójną rachunkowość zgodnie

z ustawą o rachunkowości.

Podstawa wymiaru podatku

Podstawę wymiaru podatku wylicza się podobnie jak w przypadku podatku od

spółek; może być ona zwiększona lub zmniejszona. Wysokość eva wynosi 15%.

Płatność podatku

Rok kalendarzowy pokrywa się z rokiem podatkowym. Termin składania

rozliczenia rocznego przypada na 15 lutego kolejnego roku. W przypadku gdy

rachunkowość prowadzona jest zgodnie z ustawą o rachunkowości, termin ten

określa owa ustawa. W przypadku wcześniejszego zamknięcia roku

podatkowego (likwidacja, przekroczenie kwoty progowej wpływów) na złożenie

rozliczenia przewidziane jest 45 dni, a w przypadku gdy rachunkowość

prowadzona jest zgodnie z ustawą o rachunkowości, termin ten określa owa

ustawa.

W ciągu roku podmiot podatkowy płaci trzy razy kwartalne zaliczki na poczet

podatku w terminie do 12 następnego miesiąca po upływie kwartału.

Eva a VAT

Płatnik podatku eva przestaje być płatnikiem podatku VAT.

Eva a podatek od dochodów osobistych i od osób prawnych

Osoba prowadząca indywidualną działalność gospodarczą nie płaci podatku od

samochodu służbowego, podatku od dochodów osobistych, ale płaci podatki

obciążające pracodawców, np. podatek od dochodów wypłacanych w naturze.

Ustawa określa specjalne przepisy w przypadku gdy płatnik eva jest też

producentem pierwotnym (rolnym).

-47-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Firmy będąc płatnikiem eva nie płacą podatku od osób prawnych, ani podatków

od dywidend.

Składki na ubezpieczenia społeczne

Osoba prowadząca indywidualną działalność gospodarczą płaci składkę na

ubezpieczenia społeczne od kwoty faktycznie pobranej, minimalnie jednak od

kwoty ustalonej jako płaca minimalna.

Warunki konkurencji na rynku węgierskim

Ustawa regulująca sprawy konkurencji na rynku węgierskim (LVII/1996) została

przyjęta przez Parlament 25 czerwca 1996 r. w miejsce starej Ustawy LXXXVI z

20 listopada 1990r. Nowa ustawa zawiera większość elementów z ustawy

poprzedniej i posiada również tzw. Paragraf Blankietowy stwierdzający, że

wolność oraz uczciwość konkurencji powinna być respektowana, a także

zabraniający wszelkich nieuczciwych postępowań rynkowych. Instytucją

powołaną do rozstrzygania spraw związanych z problematyką konkurencji jest

Urząd ds. Konkurencji Gospodarczej, którego zasady działalności określone są

ww. ustawami.

Na mocy Ustawy w szczególności zabronione jest nadużywanie tajemnicy

handlowej, podszywanie się pod markę produktu, naruszanie reputacji,

bojkotowanie, spekulacyjne wstrzymywanie sprzedaży, sprzedaż wiązana,

nieuczciwe postępowanie w trakcie przetargów oraz nieuczciwy obrót na

Giełdzie Papierów Wartościowych. Dalej Ustawa zakazuje przekazywania

fałszywych informacji konsumentom poprzez udzielanie nieprawdziwych

wyjaśnień co do podstawowych właściwości towaru, tendencyjnej i fałszywej

reklamy poprzez nieodpowiednie porównywanie oraz ukrywanie podstawowych

wad.

Nowa Ustawa wprowadza jednak pewne istotne modyfikacje. Dotyczą one

następujących kwestii:

- postępowanie Urzędu ds. Konkurencji Gospodarczej jest oparte na ocenie

rezultatów występowania nieuczciwego postępowania organizacji

gospodarczych, przez co rozszerzył się przedmiotowy zakres

obowiązywania Ustawy;

-48-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

- ogólny zakaz zawierania porozumień ograniczających konkurencję dotyczy

również porozumienia typu wertykalnego, a nie jak dotychczas głównie

porozumienia typu horyzontalnego;

- w celu ograniczenia wątpliwości prawnych potencjalni partnerzy porozumień

ograniczających konkurencję, zarówno typu pionowego jak i poziomego,

powinni wystąpić o zwolnienie z ogólnego zakazu;

- szersze uznanie zasady indywidualnego kształtowania polityki handlowej

poszczególnych przedsiębiorstw należących do tego samego właściciela;

- stworzenie specjalnego systemu automatycznych zwolnień od zakazu

tworzenia porozumień typu wertykalnego z myślą o niedostatecznym stanie

takich porozumień w niektórych branżach gospodarki węgierskiej w

porównaniu z krajami wysokorozwiniętymi;

- stworzenie specjalnego systemu automatycznych zwolnień od zakazu

tworzenia porozumień w przypadku niektórych rodzajów działalności w

ramach sfery usług (wyłączność reprezentacji, ubezpieczenia, porozumienia

specjalizacyjne itp.);

- zmiana definicji pojęcia dominującej pozycji na rynku z podejścia

ilościowego na podejście skoncentrowane na ustaleniu możliwości bycia

przez daną organizację gospodarczą niezależnym podmiotem rynkowym;

- czynnikiem branym pod uwagę ze strony Urzędu ds. Konkurencji podczas

wydawania pozwolenia na tworzenie porozumienia pomiędzy oddzielnymi

organizacjami gospodarczymi lub ich wzajemne przejęcie będzie już

wyłącznie wielkość obrotu łączących się podmiotów, a nie ich łączny udział

w rynku. Nowa ustawa uwzględnia najnowsze zalecenia Unii Europejskiej w

zakresie regulacji sfery konkurencji, a głównym problemem w najbliższej

przyszłości jest właściwe wdrożenie i egzekwowanie jej postanowień.

System wspierania inwestycji na Węgrzech – stan na 2002 rok oraz

plany na lata następne

Nowe przepisy dotyczące pomocy państwa weszły w życie na Węgrzech od

początku stycznia 2002 roku. Ustawa budżetowa generalnie zakazała pomocy

publicznej. Jednocześnie weszły w życie przepisy szczegółowe, które wprowadziły

wyjątki od tej zasady i zmieniły niektóre dotychczasowe regulacje dotyczące

subwencji rządowych dostosowując je do wymogów Unii Europejskiej. Ww.

rozporządzenie ustanowiło podstawowe kategorie i generalne zasady udzielania

subsydiów.

-49-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Zmiana gabinetu na Węgrzech spowodowała zmianę podejścia resortu gospodarki

odpowiedzialnego za przyznawanie pomocy państwa do dotychczasowego

systemu. Wypracowany w latach 2000-2001 i sukcesywnie rozszerzany "Plan

Széchenyi’ego" w dotychczasowej swojej formie najprawdopodobniej przestanie

funkcjonować. Do końca 2002 roku przestaną obowiązywać niektóre, funkcjonujące

dotychczas ulgi podatkowe i subwencje, stąd Ministerstwo Gospodarki i

Komunikacji intensywnie pracuje nad nowym programem wspierania inwestycji o

nazwie "Smart Hungary".

W nowych, częściowo już obowiązujących, regulacjach subsydia zostały podzielone

na horyzontalne, przewidziane na:

- cele badawczo-rozwojowe,

- cele ochrony środowiska,

- wsparcie preferowanych zakładów pracy,

- zwiększenie zatrudnienia,

- edukację siły roboczej,

- restrukturyzację wybranych gałęzi przemysłowych,

- rozwój regionalny.

Poza tym wyróżniono subsydia sektorowe oraz związane z katastrofami i klęskami

żywiołowymi.

Subsydia państwowe są przyznawane w ramach poszczególnych programów lub w

trybie indywidualnym.

System roku 2002

Zasadniczo zachowany został podział na dwie grupy instrumentów prawnych

służących pobudzaniu inwestycji. Do pierwszej należały ulgi w podatku

dochodowym. W ramach drugiej, na podstawie odpowiednich rozporządzeń rządu,

istniał cały szereg możliwości otrzymania bezpośredniej pomocy publicznej

związanej z realizacją ściśle określonych celów inwestycyjnych.

Ulgi w podatku dochodowym

Ogólne ulgi

Ulga podatkowa w wysokości 50% należnego podatku przysługiwała w okresie

pięciu lat, rozpoczynając od roku, w którym przekazano inwestycję do użytku. Ulga

ta przysługuje od 31 grudnia 1995 roku. Przyznanie ulgi uzależnione było od

spełnienia następujących warunków:

- wartość inwestycji produkcyjnej musiała wynosić minimum 1 mld HUF,

-50-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

- ulga przysługiwała tylko w roku, w którym przychody ze sprzedaży w stosunku

do poprzedniego roku wzrosły o co najmniej 5% wartości poniesionej

inwestycji.

Ulga podatkowa w wysokości 50% należnego podatku przysługiwała od 31 grudnia

1996 roku inwestorom w branży hotelarskiej w okresie pięciu lat począwszy od

roku, w którym przekazano inwestycję do użytku. Przyznanie ulgi uzależnione było

od spełnienia następujących warunków:

- wartość inwestycji musiała wynosić minimum 1 mld HUF,

- ulga przysługiwała tylko w roku, w którym przychody ze sprzedaży w stosunku

do poprzedniego roku wzrosły o co najmniej 25% wartości poniesionej

inwestycji lub minimum o 600 mln HUF.

Powyższe ulgi zachowują ważność do końca 2002 roku.

Ulga podatkowa w wysokości 100% należnego podatku przysługiwała w okresie 10

lat, rozpoczynając od drugiego roku, w którym przekazano inwestycję do użytku.

Ulga ta funkcjonuje od 31 grudnia 1996 roku, a ostatnim rokiem, za który ulga

może być wykorzystana jest rok 2011, ale nie będzie mogła być przyznawana po

akcesji Węgier do Unii Europejskiej. Przyznanie ulgi uzależnione było od spełnienia

następujących warunków:

- wartość inwestycji produkcyjnej musiała wynosić minimum 10 mld HUF,

- ulga przysługiwała tylko w roku, w którym przychody ze sprzedaży wzrosły w

stosunku do poprzedniego roku co najmniej o 5% wartości poniesionej

inwestycji, a zatrudnienie było co najmniej o 500 osób większe niż w roku

poprzedzającym rozpoczęcie inwestycji.

W chwili obecnej nie zamknięto jeszcze rozdziału "Polityka konkurencji", nie jest

więc znany los ulg już nabytych, bowiem 100% zwolnienie z podatku dochodowego

jest niezgodne z prawodawstwem UE.

W 2000 roku wprowadzono uzupełnienie, w myśl którego ulga podatkowa na 10 lat

przysługuje również inwestorowi, który dysponuje majątkiem produkcyjnym o

wartości co najmniej 10 mld HUF i przed upływem uzyskanej wcześniej ulgi

zainwestuje co najmniej 60 mld HUF w nową "dziedzinę o wielkiej wadze" dla

gospodarki narodowej.

Ulgi dla małych i średnich przedsiębiorstw

Na podstawie ustawy o rozwoju MSP firmy takie mogą odliczyć od podatku 40%

kosztów kredytu (odsetek) przeznaczonego na zakup środków produkcji. Dotyczy

-51-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

to umów kredytowych zawartych po 31 grudnia 2000 roku. Ulga ta nie może

przekroczyć 5 mln HUF na rok.

Regionalne ulgi w podatku dochodowym

Dla firm, których siedziba lub miejsce prowadzenia działalności (zakład

produkcyjny) znajdowały się w regionie uznanym oficjalnie za dotknięty

bezrobociem lub w specjalnej strefie przedsiębiorczości, przyznane były specjalne

ulgi w podatku dochodowym. Ulgi te dotyczyły tylko podatku od dochodów

generowanych przez zakłady zlokalizowane na terenie objętym specjalną regulacją i

były rozliczane proporcjonalnie do udziału danego zakładu w całości przychodów ze

sprzedaży firmy.

Ulgi przysługujące w specjalnych strefach przedsiębiorczości

Ulga podatkowa w wysokości 100% należnego podatku przysługiwała

producentom w okresie pięciu lat, rozpoczynając od roku, w którym przekazano

inwestycję do użytkowania. Ulga ta przysługiwała od 31 grudnia 1995 roku. Ulga

nie była warunkowana wysokością zrealizowanej inwestycji, ale przysługiwała tylko

w tym roku, w którym przychody ze sprzedaży w stosunku do poprzedniego roku

wzrosły co najmniej o 1%.

Ulga podatkowa w wysokości 6% wartości ponoszonych nakładów inwestycyjnych

na maszyny i budynki przysługiwała w roku, w którym przekazano inwestycję do

użytku. Ulga podatkowa w wysokości 6% wartości poniesionych nakładów na

infrastrukturę przysługiwała w roku, w którym przekazano inwestycję do użytku.

Inwestorom przysługiwało prawo do zastosowania rocznej stawki amortyzacji w

wysokości 10% od budynków, które zostały zaadaptowane (wybudowane) na

potrzeby inwestycji.

Ostatnim rokiem, za który ulgi przysługujące w specjalnych strefach

przedsiębiorczości mogą być wykorzystane, jest rok 2002.

Ulgi w strefach dotkniętych bezrobociem

Ulga podatkowa w wysokości 100% należnego podatku przysługiwała w okresie 10

lat, rozpoczynając od drugiego roku, po przekazaniu inwestycji do użytku.

Warunkiem uzyskania ulgi było uzyskanie minimalnej wartości inwestycji

produkcyjnej 3 mld HUF. Ponadto ulga przysługiwała tylko w roku, w którym

-52-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

przychody ze sprzedaży w stosunku do poprzedniego roku wzrosły co najmniej o

5% wartości poniesionej inwestycji, a zatrudnienie było co najmniej o 100 osób

większe niż w roku poprzedzającym rozpoczęcie inwestycji.

Ulga ta miała przysługiwać do końca roku 2001, w obecnej chwili nie są jeszcze

znale jej losy po akcesji Węgier od UE.

Ulga podatkowa w wysokości 100% należnego podatku przysługiwała w okresie

pięciu lat, rozpoczynając od roku, w którym przekazano inwestycję do użytkowania.

W każdym roku warunkiem uzyskania ulgi był wzrost przychodów ze sprzedaży w

stosunku do poprzedniego roku co najmniej o 5% wartości poniesionej inwestycji.

W roku, w którym przekazano inwestycję do użytkowania, inwestorom

przysługiwała ulga podatkowa w wysokości 6% wartości nakładów inwestycyjnych

na maszyny.

W roku, w którym przekazano inwestycję do użytkowania, inwestorom

przysługiwała ulga podatkowa w wysokości 6% wartości nakładów na

infrastrukturę.

Ostatnim rokiem, za który mogą być wykorzystane powyższe ulgi jest rok 2002.

Ulgi związane z nakładami na badania i rozwój

Ulga ta polega na zaliczeniu 100% bezpośrednich kosztów poniesionych na

działalność badawczo-rozwojową (płace, materiały, półprodukty, koszty licencji i

patentów, know-how, konsultingu) jako koszty osiągnięcia przychodów.

Ulgi podatkowe związane z projektami rozwojowymi

Ulga będzie dostępna po wejściu Węgier do UE, dla inwestycji o wartości 10 mld

HUF (5 mld w przypadku regionów słabo rozwiniętych gospodarczo) w wysokości

do 50% poniesionych kosztów i będzie działać przez 4 lata podatkowe po

rozpoczęciu inwestycji. Ulgę każdorazowo będzie przyznawał rząd.

Subsydia związane z działalnością inwestycyjną

Bezpośrednia pomoc publiczna na cele inwestycyjne przekazywana była na

Węgrzech podmiotom gospodarczym w formie dotacji na podstawie wniosków

składanych do Ministerstwa Gospodarki i Komunikacji. Wszystkie inwestycyjne

-53-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

programy ujęto w tzw. Planie Szechenyi’ego. Jego realizacja miała na celu

zapewnienie trwałego i dynamicznego wzrostu gospodarczego, poszerzenie

podstaw, stworzenie mocnych "punktów oparcia" dla rozwoju kraju, lepszych

warunków do prowadzenia działalności gospodarczej, a przez to dorównanie

państwom UE w ich poziomie rozwoju.

“Plan Széchenyi’ego” obejmuje różne działy gospodarki, zakłada bowiem rozwój:

budowy autostrad, budownictwa mieszkaniowego, turystyki, badań naukowych i

innowacji, wzmacnianie przedsiębiorczości, rozwój społeczeństwa

informatycznego oraz koordynację wszystkich działań tak, aby skorzystały

wszystkie regiony kraju. Według założeń poszczególne programy rozwoju mają

wzajemnie wzmacniać swe działanie.

W ramach Planu uruchomiono różne podprogramy:

Program rozwoju przedsiębiorczości:

- podprogram rozwoju MSP

- podprogram pomostowy

- podprogram stymulowania inwestycji

Program rozwoju budownictwa mieszkaniowego:

- podprogram budowy mieszkań

- podprogram renowacji zasobów mieszkaniowych

- podprogram unowocześniania systemu kredytowania budownictwa

mieszkaniowego

- podprogram rozwoju sektora wynajmu mieszkań

Program rozwoju turystyki:

- podprogram turystyki sanatoryjnej

- podprogram turystyki konferencyjnej

- podprogram tworzenia parków tematycznych

- podprogram odbudowy i renowacji zamków i pałaców

- podprogram rozwoju informacji turystycznej

- podprogram rozwoju pozostałych produktów turystycznych

Program rozwoju badań naukowych i innowacyjności:

- podprogram Narodowych Programów Badań i Rozwoju

- podprogram rozszerzenia istniejących systemów wspierania badań

naukowo-rozwojowych

- podprogram rozwoju zdolności absorbcyjnych systemu instytucji naukowobadawczych

Program rozwoju społeczeństwa informatycznego i rozwoju gospodarki

Program budowy autostrad:

-54-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

- budowa przedłużenia autostrady M3 Füzesabony-Polgár

- modernizacja autostrady balatońskiej M7

- budowa mostu na Dunaju w centralnych Węgrzech (miasto Szekszárd)

- podprogram unowocześniania linii kolejowych

- podprogram lotnisk regionalnych

- podprogram ochrony przeciwpowodziowej

Program rozwoju regionalnego:

- podprogram regionalnych systemów innowacyjnych

- podprogram pomocy tworzenia klasterów

- podprogram pomocy programom wzorcowym dla mikroregionów

- podprogram pomocy dla wybitnych produktów węgierskich (hungarików)

Niektóre programy i podprogramy były dostępne jedynie lub w większej części dla

samorządów (budownictwo mieszkaniowe, ocieplanie mieszkań, część

podprogramów rozwoju turystyki), niektóre przyłączono do Planu Szechenyi’ego ze

względów propagandowych, bowiem nie miały wiele wspólnego z

subwencjonowaniem przez państwo przedsiębiorstw (np. budowa autostrad).

W ramach poszczególnych podprogramów otwierane były podprogramy

inwestycyjne, na które przeznaczano określone środki finansowe. Podprogramy te

funkcjonowały (funkcjonują) aż do wyczerpania środków na nie przewidzianych,

część z nich zlikwidowano w ciągu roku po zmianie rządu.

Wśród podprogramów dostępnych w dalszym ciągu dla firm należy wymienić:

Program wsparcia konkurencyjności inwestycji

Dotyczy inwestycji o wartości przekraczającej 100 mln Ft i zakończonej po 2 latach

od uruchomienia (3 lata w przypadku kwoty ponad 3 mld Ft) pod warunkiem, że

wartość dodana wyprodukowanych nowych produktów w ciągu pięciu lat

przekroczy koszty inwestycji. Wsparcie wynosi 20% wartości inwestycji, ale nie

więcej niż 100 mln Ft, lub 200 mln Ft w przypadku inwestycji o wartości powyżej 3

mld Ft. Wartość subwencji może być wyższa o 15%, jeżeli zostanie ona ulokowana

w regionie uznanym za słabo rozwinięty gospodarczo. Grant może pokryć jedynie

koszty budynków, maszyn i wyposażenia.

Program wsparcia regionalnych, europejskich centrów firm

-55-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Ma na celu przyciągnięcie na Węgry regionalnych centrów handlowych i

zarządzających ponadnarodowych firm.

Dotyczy inwestycji o wartości przekraczającej 100 mln Ft i zakończonej po 2 latach

od uruchomienia. Firma musi zatrudnić co najmniej 30 pracowników w okresie

kolejnych 5 lat. Ponad połowa wpływów musi być generowana poza Węgrami.

Koszt inwestycji musi być pokryty w ciągu 5 lat wartością dodaną wygenerowaną

przez firmę na Węgrzech. Wsparcie wynosi 20% wartości inwestycji, ale nie więcej

niż 100 mln Ft, lub 25% i maksymalnie 125 mln Ft w przypadku inwestycji

ulokowanej w regionie uznanym za słabo rozwinięty gospodarczo.

Program wsparcia wprowadzenia systemów monitorujących środowisko i

certyfikacji

Program wspiera zakładanie systemów monitoringu ISO 9001 i ISO 14000 zgodnie

ze standardami 2000 i 1996, systemów zgodnych z ISOTS 16949, QS 9000, VDA6

dla dostawców przemysłu maszynowego, wprowadzania i atestacji systemów

kontroli zgodnych z AQAP 110, 120 i NATA, BS 7799 i ISO 17799.

Przedsiębiorstwom przysługują granty w wysokości 50% poniesionych kosztów lub

do wyboru, w zależności od liczby zatrudnionych w zakładzie pracy: do 10

pracowników - do 800 tys. Ft, od 11 do 50 pracowników - do 1 mln Ft, od 51 do

100 pracowników - do 1,2 mln Ft, od 101 do 250 pracowników - do 1,4 mln Ft i

powyżej 251 pracowników - do 1,6 mln Ft.

Program wsparcia rozwoju kąpielisk termalnych

W przypadku inwestycji powyżej 300 mln Ft. subsydia wynoszą do 50% kosztów,

maksymalnie 1 mld Ft, a w przypadku inwestycji towarzyszących do 33% kosztów,

maksymalnie 200 mln Ft.

Program wsparcia sanatoryjnych miejsc noclegowych

Dotyczy inwestycji zwiększającej bazę noclegową do ponad 100 pokoi lub w

hotelach kategorii co najmniej trzygwiazdkowej. Wsparcie wynosi do 20% kosztów

inwestycji, maksymalnie 500 mln Ft.

Program rozwoju inwestycji w parkach przemysłowych

-56-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Wsparcie do 50% kosztów, ale nie więcej niż 200 mln Ft w przypadku

kompleksowych inwestycji w nowo powstające parki przemysłowe (typu green

field). Wsparcie do 50% kosztów, ale nie więcej niż 50 mln Ft w przypadku

renowacji dawnych nieruchomości przemysłowych oraz rozwoju wewnętrznych i

zewnętrznych sieci informacyjnych. Wsparcie do 50% kosztów, ale nie więcej niż

25 mln Ft w przypadku szkoleń dotyczących UE. Wsparcie do 100% kosztów, ale

nie więcej niż 300 mln Ft w przypadku budowy "Uniwersyteckich Parków

Przemysłowych".

Program rozwoju centrów logistycznych i usług logistycznych

Wsparcie do 25% kosztów inwestycji, ale nie więcej niż 100 mln Ft w przypadku

centrów logistycznych i do 40% kosztów, ale nie więcej niż 100 mln Ft w przypadku

inwestycji w rozwój usług w obrębie parków przemysłowych.

Program rozwoju regionalnych e-rynków

Wsparcie do 50% kosztów budowy portali ekonomicznych i tematycznych, ale nie

więcej niż 35 mln Ft. Wsparcie do 50% poniesionych kosztów w przypadku budowy

modelowych rynków elektronicznych, maksymalnie do 20 mln Ft. W przypadku

łączenia wszystkich funkcji kwota maksymalna może wzrosnąć do 50 mln Ft.

Program wspierania powstawania nowych miejsc pracy

Inwestycja musi być zakończona w ciągu 2 lat, nowo zatrudnieni muszą mieć

gwarancję zatrudnienia przez 3 lata. Wsparcie wynosi 1 mln Ft na jedno miejsce

pracy (1,2 mln w przypadku regionów o wysokim bezrobociu), ale nie więcej niż 60

mln Ft (100 mln w przypadku regionów o wysokim bezrobociu).

Łączny udział subsydiów wynikających z różnych programów (możliwe jest łączenie

programów tworzenia nowych miejsc pracy z subsydiami inwestycyjnymi) nie może

przekroczyć 75% kosztów. Wszystkie koszty liczone są bez podatku VAT.

Przyszłość Planu Széchenyi’ego

Nowy rząd miał wiele zastrzeżeń do realizacji planu Széchenyi’ego. Dlatego też

oczekiwana jest reforma planu. W najbliższym czasie mają być gotowe

opracowywane przez Ministerstwo Gospodarki i Komunikacji nowe założenia i

wtedy zostaną przedłożone rządowi.

-57-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Niektóre informacje są jednak już znane. Ma być ograniczona ilość podprogramów

z ponad 50 do kilkunastu. Mają zostać znacznie zwiększone środki na wsparcie

małych i średnich przedsiębiorstw z 16 mld do ponad 20 mld forintów. Podstawowa

zmiana ma nastąpić w systemie udzielanej pomocy. Bezzwrotne dotacje zostaną

zastąpione przez dopłaty do oprocentowania kredytów.

Zdarzało się bowiem, że bezpośrednie dopłaty do inwestycji trafiały do

przedsiębiorstw przynoszących stratę i zmagających się z wielkimi problemami.

Zastrzyk gotówki utrzymywał je de facto przy życiu. Dopłaty do kredytów mają tę

zaletę, że trafiają do firm przynoszących zyski, które i bez wsparcia państwa

rozwijają się. Subwencja w postaci dopłaty do kredytu zaciągniętego na rozwój

pozwoli na zwiększenie konkurencyjności takich przedsiębiorstw.

Według nowej koncepcji rozwoju przedsiębiorczości, pierwszym i najważniejszym

celem państwa powinno być właśnie zwiększanie konkurencyjności przedsiębiorstw.

Można to osiągnąć poprzez stosowanie różnorodnych instrumentów - ulgi

podatkowe związane z inwestycjami, bezpośrednimi grantami na określone cele

modernizacyjne, mikropożyczkami i innymi specjalnymi konstrukcjami kredytowymi,

jak gwarancje i dopłaty do odsetek od kredytów lub ułatwieniami w dostępie do

usług kapitałowych. Drugim zadaniem ma być pomoc w przygotowaniu się

przedsiębiorstw do członkostwa w Unii Europejskiej, w tym głównie udzielanie

pomocy informacyjnej i szkoleniowej oraz wsparcie tworzenia zrzeszeń

przedsiębiorstw. Trzecim zadaniem powinno być wyrównywanie szans dla sektora

MSP, a czwartym stworzenie przewidywalnego systemu prawnego sprzyjającego

rozwojowi przedsiębiorczości.

"SMART HUNGARY" - nowa średniookresowa koncepcja wspierania

inwestycji

Równolegle resort gospodarki opracował założenia nowego systemu wsparcia

inwestycji o nazwie "Smart Hungary". Przedstawiony poniżej system nie jest

jeszcze przyjęty przez rząd ani całkowicie zamknięty, natomiast stanowi podstawę

dla przyszłorocznego systemu wspierania inwestycji.

System ten ma na celu dostosowanie obecnej struktury do wymogów UE,

przyspieszenie dynamiki rozwoju gospodarczego i konkurencyjności gospodarki

oraz wzmocnienie zdolności gospodarki do tworzenia nowych miejsc pracy.

-58-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Tak jak do tej pory utrzymane będą dwa podstawowe rodzaje wsparcia - mające

charakter podatkowy i dotacje bezpośrednie.

Ulgi podatkowe

Ulgi podatkowe w związku z inwestycjami

Ulgi mają być dostępne w przypadku inwestycji odpowiadających celom programu

rozwoju przyjętego przez rząd, w przypadku gdy jej wartość przekroczy 10 mld Ft

(5 mld Ft w przypadku regionów słabiej rozwiniętych bądź cierpiących na wysokie

bezrobocie). Warunkami mają być: zwiększenie przez cztery kolejne lata

zatrudnienia o 500 (lub 300) osób lub wykorzystanie co najmniej w 50%

wszystkich kosztów dostaw lub usług małych i średnich firm zarejestrowanych na

Węgrzech. Kolejnym warunkiem będzie udział w kosztach co najmniej w 50%

nowych maszyn, budynków itp. Koszty remontów nie mogą przekraczać 20%

kosztów inwestycji.

Wolne od podatku rezerwy inwestycyjne

Firmy będą mogły tworzyć nieopodatkowane rezerwy inwestycyjne, które będą

musiały wykorzystać na rozwój w ciągu 3-4 lat. Zakłada się, że system ten będzie

wykorzystywany przez MSP, które będą mogły zniwelować braki kapitału. Na

nieopodatkowaną rezerwę będzie można przeznaczyć do 25% zysku przed

opodatkowaniem, ale nie więcej niż 500 mln Ft w roku podatkowym.

Wsparcie bezpośrednie

Przewiduje się tu uruchomienie kilku programów pomocowych zawierających

dotychczasowe stare elementy i nowe. Mają to być programy dotyczące m.in.:

- budowy siedzib dla firm, europejskich centrali firm, z uwzględnieniem specyfiki

firm ponadnarodowych oraz średnich i małych przedsiębiorstw,

- wsparcie rozwoju infrastruktury poszczególnych inwestycji (dostęp do mediów,

drogi), z rozdzieleniem specyfiki inwestycji "green field" i pozostałych,

- wsparcie na szkolenie siły roboczej, w szczególności przygotowanie

pracowników dla firm dużych oraz szkolenie w regionach objętych

bezrobociem,

- wsparcie rozwoju informatyki, w tym w szczególności szerokiego dostępu do

internetu, usług internetowych,

-59-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

- wspomaganie inwestycji ekologicznych, w tym w szczególności dotyczących

odnawialnych źródeł energii, powodujących obniżenie szkodliwości emisji co

najmniej o 30%, rekultywacji terenów zniszczonych ekologicznie,

wykorzystania odpadów, zagospodarowania terenów chronionych,

- wsparcie badań i innowacji na poziomie przedsiębiorstw.

Szczegółów dotyczących nowych, przyszłorocznych programów można się

spodziewać dopiero na wiosnę 2003 roku.

Parki przemysłowe

Z inicjatywy przedsiębiorców (głównie firm międzynarodowych) oraz

samorządów lokalnych idea powstawania parków przemysłowych na Węgrzech

sięga początku lat 90-tych. Również rząd spostrzegł wówczas możliwości i

korzyści tkwiące w rozwoju tego typu przedsięwzięć: pobudzanie inwestycji,

tworzenie nowych miejsc pracy, podnoszenie poziomu technologicznego, czy

niwelowanie różnic w rozwoju regionalnym. W 1997 roku stworzono zaplecze

legislacyjne dla systemu konkursów mających na celu uzyskanie tytułu „parku

przemysłowego”.

Od tego czasu notuje się szybki (w 2001 roku ponad pięciokrotny w stosunku do

roku 1997) wzrost liczby i wydajności (przychodów i eksportu) parków

przemysłowych oraz ilości osób w nich zatrudnionych (czterokrotny wzrost).

Dynamiczny rozwój parków przemysłowych przekłada się na znaczące dane

gospodarcze: w 2001 roku w parkach przemysłowych pracowało 14% ogółu

zatrudnionych w przemyśle, wytwarzając 26% przychodu z produkcji

przemysłowej kraju oraz 34% przychodu z eksportu art. przemysłowych. Parki

przemyslowe są również niezwykle istotną bazą dla wdrażania nowoczesnych

technologii.

W porównaniu do roku 1997 łączna wartość inwestycji wzrosła, w cenach

porównywalnych, o 680 milardów HUF, a wartość produkcji o 2.300 miliardów

HUF.

Podział parków przemysłowych pod względem udziałów własnościowych:

- w przypadku 52-55% pp. pojawia się wspólnie kapitał sfery prywatnej i

samorządowy,

-60-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

- w przypadku ponad 40% pp. dominuje kapitał sfery prywatnej,

- 5-8% parków przemysłowych należy do wyłącznej własności samorządów.

Obecnie na Węgrzech funkcjonuje 155 parków przemysłowych.

Nazwa 1997 1998 1999 2000 2001 2002

Liczba parków przemysłowych (szt.) 28 75 112 133 146 155

Obszar (ha) 2.350 4.950 6.790 7.590 8.010 8.400

Liczba przedsiębiorstw funkcj. w pp. (szt.) 320 685 980 1.495 1.760 1.884

Liczba zatrudnionych (tys. osób) 27 59 82 110 115 118

Inwestycje przedsiębiorstw funkcj. w pp.

(mld HUF)

166 316 427 662 1.003 1.011

Przychody przedsiębiorstw funkcj. w pp.

(mld HUF)

619 930 1.651 2.665 3.294 3.324

Sprzedaż na eskport przedsiębiorstw

funkcj. w pp. (mld HUF)

514 698 1.281 2.211 2.560 2.571

Przychód z eksportu (%) 83 75 78 83 78 77

Parki przemysłowe w podziale na regiony Węgier

Region ’97 ’98 ’99 ’00 ’01 ’02 Razem

Zadunaje Zachodnie (Nyugat-Dunántúl) 5 2 5 3 1 0 16

Zadunaje Środkowe (Közép-Dunántúl) 9 6 3 4 1 1 24

Zadunaje Południowe (Dél-Dunántúl) 3 6 5 1 3 0 18

Węgry Środkowe (Közép-Magyarország) 2 8 5 3 6 2 26

Węgry Północne (Észak-Magyarország) 5 6 3 5 1 0 20

Nizina Północna (Észak-Alföld) 2 9 8 1 1 3 24

Nizina Południowa (Dél-Alföld) 2 10 8 4 0 3 27

Łącznie 28 47 37 21 13 9 155

-61-


WARUNKI PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

Regiony Węgier

Od 1997 roku państwo aktywnie wspomaga rozwój parków przemysłowych.

Pomoc odbywa się na zasadzie dwustopniowej. Podstawą jest przyznawanie w

drodze konkursu tytułu „parku przemysłowego”, co w praktyce jest

postępowaniem certyfikującym jakość. Ponadto zdobywcy tytułu mogą ubiegać

się w formie konkursów o wymierną pomoc państwa w formie środków

inwestycyjnych oraz współfinansowania poszczególnych przedsięwzięć. W

rezultacie do końca 2001 roku zrealizowano inwestycje w 63 parkach

przemysłowych na łączną kwotę 19,3 miliardów HUF przy wsparciu państwa o

łącznej wartości 8,22 miliardów HUF (Ministerstwo Gospodarki - 4,3 mld HUF,

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Regionalnego – 2,1 mld HUF,

zdecentralizowane środki na rozwój regionalny – 0,94 mld HUF i PHARE – 0,88

mld HUF).

-62-


INWESTYCJE ZAGRANICZNE

IV.INWESTYCJE ZAGRANICZNE

Warunki prawne inwestowania na Węgrzech

Ustawa nr XXIV z 1988 roku zawiera globalne regulacje prawne dot. inwestycji

zagranicznych czyli działalności gospodarczej przedsiębiorców zagranicznych na

Węgrzech. Ustawa przewiduje zasadę tzw. narodowego traktowania, rozumianą

jako równe traktowanie inwestora krajowego i zagranicznego, w tym także pod

względem podatkowym.

Poczynając od 1991 roku, nie ma już w zasadzie obowiązku uzyskiwania

formalnego zezwolenia na prowadzenie przez inwestorów zagranicznych

działalności gospodarczej na Węgrzech. Jednak w tych wypadkach, gdy

prowadzenie jakiejś działalności gospodarczej wymaga zezwolenia, to uzyskanie

takiego zezwolenia dotyczy zarówno przedsiębiorców węgierskich, jak i

zagranicznych.

Ustawa zawiera również przepisy gwarancyjne, które zapewniają, że inwestor

zagraniczny może transferować z Węgier swój zysk w walucie dokonanej

inwestycji (mogą to być jedynie dewizy wymienialne). Co więcej, może na to

uzyskać gwarancję Węgierskiego Banku Narodowego. Jeśli zysk inwestora

zagranicznego zostaje reinwestowany na Węgrzech, wówczas może to zostać

dokonane bez obciążeń podatkowych. Przepisy gwarantują również możliwość

transferu za granicę 50 % wynagrodzeń pracowniczych w walucie, w której

realizowano inwestycję, uzyskanych przez zatrudnionych przez inwestora

zagranicznego cudzoziemców oraz osób traktowanych przez węgierskie przepisy

jako cudzoziemców.

Nabywanie nieruchomości

Ustawa nr XXIV o inwestycjach zagranicznych na Węgrzech pozwala na

nabywanie przez inwestora zagranicznego prawa własności nieruchomości

niezbędnej do prowadzenia działalności gospodarczej, w tym gruntu, zgodnie z

nowelizacją z 1994 roku. (Dokonujące rejestracji prawa własności Urzędy

Ziemskie (Földhivatal) kontrolują, czy nabyta nieruchomość nie przekracza

rozmiarów niezbędnych do prowadzenia danego rodzaju działalności

gospodarczej). Zakup innych nieruchomości przez osoby zagraniczne

uzależniony jest od uzyskania zezwolenia ministra finansów.

-63-


INWESTYCJE ZAGRANICZNE

W dalszym ciągu – podobnie jak w Polsce - obowiązuje jeszcze generalny zakaz

nabywania przez cudzoziemców ziemi uprawnej oraz terenów objętych ochroną

przyrody.

Charakterystyczna dla zmian w regulacji prawnej inwestycji zagranicznych na

Węgrzech wprowadzonych w 1995 roku jest ich neutralność z punktu widzenia

konkurencji rynkowej i wzmocnienie zasady narodowego traktowania, przez co

rozumie się, iż z aktualnie stosowanych preferencji, ulg i zwolnień, przy

zachowaniu odpowiednich kryteriów, mogą korzystać wszyscy inwestorzy,

zarówno krajowi, jak i zagraniczni. Należy jednak stwierdzić, że proces rozwoju

ustawodawstwa gospodarczego, jaki nastąpił w ciągu ostatnich kilku lat na

Węgrzech i jego dostosowywanie do norm Unii Europejskiej praktycznie

spowodował, że odrębne funkcjonowanie ustawy o inwestycjach zagranicznych z

1988 r. nie jest już warunkiem niezbędnym dla obecności obcego kapitału na

Węgrzech.

Niemniej jednak ustawa ta zawiera generalne zobowiązanie strony węgierskiej

do utrzymywania stabilnych regulacji prawnych dla inwestorów zagranicznych.

Głównym elementem zapewnienia tej stabilności jest generalny zakaz

przeprowadzenia wywłaszczenia, chyba że zachodzi stan wyższej konieczności

ze względu na interes ogólnonarodowy. Gdyby to miało nastąpić, ustawa

gwarantuje inwestorom wypłatę odszkodowania wg rynkowej wartości

poniesionych nakładów. Inwestorzy zagraniczni mają również zagwarantowaną

możliwość repatriacji zysków oraz przychodów z likwidacji swoich inwestycji na

Węgrzech w walucie kraju swojego pochodzenia. Obecnie Węgry posiadają

podpisane z 44 krajami umowy o wzajemnej ochronie i popieraniu inwestycji.

Strefy wolnocłowe

Na Węgrzech istnieje ponad sto czterdzieści stref wolnocłowych (niektóre z nich

działają na terenie parków przemysłowych). Strefa wolnocłowa jest specjalnym

obszarem wydzielonym na terenie Węgier za zgodą Krajowej Komendy Straży

Celnej i Skarbowej i obszar ten traktowany jest jako zagranica pod względem

regulacji celnych i dewizowych. Istnieją dwa rodzaje stref wolnocłowych:

- handlowa strefa wolnocłowa - przeznaczona tylko do celów

magazynowania, (na Węgrzech jest zarejestrowana jedna taka strefa, ale w

praktyce nie działa),

- przemysłowa strefa wolnocłowa, na której terenie może się odbywać

produkcja z przeznaczeniem na eksport.

-64-


INWESTYCJE ZAGRANICZNE

Obszar strefy wolnocłowej musi wynosić minimum 2.000 m 2 i musi być wyraźnie

odgrodzony od obszaru nie należącego do tej strefy. Towary i środki produkcji

oraz wyposażenie przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej z

wyłączeniem materiałów budowlanych, inżynieryjnych, pomocniczych oraz

paliwa są zwolnione z ceł. Nie ma limitu czasowego, dotyczącego

przechowywania takich towarów na terenie stref wolnocłowych. Strefy

wolnocłowe odgrywają bardzo dużą rolę w węgierskim handlu zagranicznym i

ich znaczenie ciągle wzrasta. Właśnie tym strefom Węgrzy zawdzięczają sporo

większy, niż w naszym kraju, udział eksportu w globalnym produkcie krajowym

brutto.

Z wypowiedzi przedstawicieli węgierskiej administracji wynika, że nie istnieje

jeszcze dopracowany w szczegółach plan likwidacji tych stref na Węgrzech w

związku z przystąpieniem do UE. Zakłada się, że przypadku likwidacji

poszczególnych stref wolnocłowych, zostaną one włączone do węgierskiego

obszaru celnego. Firmy działające w danym momencie na terenie tych stref

otrzymają czasowe zwolnienie z zapłaty naliczonych zobowiązań celnych w celu

uniknięcia spiętrzenia nagłych płatności na rzecz budżetu państwa.

Nie przewiduje się natomiast wprowadzenia odrębnych instytucjonalnych

rozwiązań, które miałyby zachęcać przyszłych, potencjalnych inwestorów

zagranicznych do podejmowania działalności na Węgrzech, w zamian za

ostateczną likwidację stref wolnocłowych po przystąpieniu do Unii. Ponadto, już

obecnie większość firm z udziałem kapitału zagranicznego ulokowanych na

terenie stref wolnocłowych prowadzi wymianę handlową głównie z krajami Unii.

Po przystąpieniu Węgier do tego ugrupowania i tak ich działalność objęta będzie

zwolnieniem z ceł w ramach Unii Celnej.

Spółki typu "off-shore"

Na Węgrzech, w odróżnieniu od pozostałych krajów Środkowej Europy

stworzone zostały szerokie możliwości dla działalności spółek typu „off-shore”,

porównywalne z tymi, które istnieją przykładowo w Luksemburgu czy na

Wyspach Normandzkich.

Należy przy tym zaznaczyć, iż pomimo zawarcia Konwencji między

Rzeczpospolitą Polską a Republiką Węgierską w sprawie unikania podwójnego

opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z dnia 23 września

1992 r. (Dz.U. nr 125 z 1995r. poz. 602), zgodnie z rozporządzeniem MF z dnia

11 grudnia 2000 r. w sprawie określenia krajów i terytoriów stosujących

-65-


INWESTYCJE ZAGRANICZNE

szkodliwą konkurencję podatkową, Węgry znalazły się na liście krajów, w

których stosowana jest szkodliwa konkurencja podatkowa w zakresie usług o

charakterze finansowym.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę na przepisy art. 11 ustawy z 1992 r. o

podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 25 ustawy z 1991 r. o

podatku dochodowym od osób fizycznych, które – o ile zajdą przesłanki

określone w tychże przepisach, mogą stanowić podstawę określenia dochodów

w drodze szacowania cen w transakcjach transgranicznych (por. rozporządzenie

MF z dnia 10 października 1997 r. w sprawie sposobu i trybu określania

dochodów podatników w drodze szacowania cen w transakcjach dokonywanych

przez tych podatników), co może w konsekwencji zaprzepaścić możliwe do

uzyskania dobrodziejstwa podatkowe wynikające z posiadania spółki „off shore”

na Węgrzech.

Zagadnienia obciążeń podatkowo-celnych spółek typu „off shore” są

uregulowane w § 31 do 34 ustawy nr XCV z 1995 r. oraz w § 1,4 i 14

wspomnianej wyżej ustawy LXXXI z 1996 r. o podatku korporacyjnym. Firmy,

które spełnią odpowiednie warunki mogą zostać objęte stopą korporacyjnego

podatku dochodowego CIT w wysokości jedynie 3 %.

W związku z harmonizacją węgierskiego prawa podatkowego z unijnym, projekt

przewiduje, że po 1 stycznia 2003 r. 3 %-owy podatek korporacyjny będzie

płacony tylko przez firmy zarejestrowane przed 31 grudnia 2002 r., przy czym

ulgowe traktowanie tychże firm będzie trwało tylko do 31 grudnia 2005 r. Firmy

„off shore” zarejestrowane po 1 stycznia 2003 r. podlegać będą opodatkowaniu

nominalnie w wys. 6-9 % (wysokość nie jest jeszcze ostatecznie ustalona), przy

czym realne obciążenie będzie mniejsze poprzez zastosowanie ulg

pozwalających na zmniejszenie podstawy opodatkowania.

Warunki, które podatnik musi spełnić dla osiągnięcia takiego efektu

optymalizacji podatkowej są następujące:

- przedsiębiorca musi mieć status spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością,

- kapitał spółki (zakładowy, akcyjny) musi w 100 % należeć do zagranicznej

osoby prawnej lub fizycznej,

- spółka winna prowadzić swoją działalność wyłącznie za granicą lub

świadczyć dla klientów zagranicznych usługi nie finansowe, zakwalifikowane

-66-


INWESTYCJE ZAGRANICZNE

jako usługi eksportowe z punktu widzenia węgierskich przepisów o podatku

VAT,

- wśród pracowników, zarządu oraz rady nadzorczej większość powinni

stanowi obywatele węgierscy,

- spółka powinna posiadać rachunek bankowy na Węgrzech,

- spółka powinna korzystać z usług firmy audytorskiej zarejestrowanej na

Węgrzech,

- dopuszcza się brak pośredniego lub bezpośredniego udziału w firmie

węgierskiej,

- właściciele firmy nie mogą być równocześnie bezpośrednimi udziałowcami

innej firmy węgierskiej.

Istnieje na Węgrzech szereg podmiotów, które na bieżąco wspomagają

powstawanie spółek typu „off-shore”. Średni koszt założenia takiej spółki wynosi

około 3500 do 4000 dolarów, zaś roczny „abonament” obejmujący m.in.

zarejestrowany adres firmy i standardową obsługę ze strony firmy

wspomagającej to koszt około 2500 dolarów. Należy zauważyć, że węgierskie

rozwiązania typu „off-shore” są optymalnie skonstruowane dla prowadzenia

działalności gospodarczej firm sektora IT. W Europie poza Luksemburgiem,

Węgry w tym zakresie praktycznie nie mają konkurencji. Reasumując powyższe

informacje, można stwierdzić, że warunki działalności gospodarczej na

Węgrzech są przyjazne dla przedsiębiorcy.

Kształtowanie się inwestycji zagranicznych na Węgrzech

Łączna wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych na Węgrzech osiągnęła

pod koniec I półrocza 2002 roku wartość 27 757 mln EUR, co oznacza 3,9%

wzrost od początku roku.

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne na Węgrzech w 2002 roku wskazywały

gorsze tendencje niż w latach poprzednich.

Napływ kapitału (nie wliczając kredytów właścicielskich) osiągnął w sześciu

pierwszych miesiącach tego roku wartość jedynie 474 mln EUR, z kredytami

właścicielskimi 677 mln EUR, co oznacza ponad 50% spadek w stosunku do

roku poprzedniego.

-67-


INWESTYCJE ZAGRANICZNE

-68-

Źródło: Węgierski Bank Narodowy (MNB)


30 000

25 000

20 000

15 000

10 000

5 000

mln EUR

1 000

mln EUR

800

600

400

200

0

-200

0

I kw.

2000

INWESTYCJE ZAGRANICZNE

Stan bezpośrednich inwestycji zagranicznych na Węgrzech

2 1 2 8 3

1 7 9 5 2

3 3 3 1

2 6 6 9 0

-69-

2 0 6 7 8

6 0 1 2

2 7 7 5 7

2 1 2 8 7

31.12.2000 31.12.2001 30.06.2002

Bezpośrednie inwestycje kapitałowe na Węgrzech, w tym:

akcje, inne udziały właścicielskie

kredyty właścicielskie

6 4 7 0

Źródło: Węgierski Bank Narodowy (MNB)

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne na Węgrzech

II kw. III kw. IV kw. I kw.

2001

II kw. III kw. IV kw. I kw.

2002

Bezpośrednie inwestycje (saldo), w tym:

akcje, inne udziały właścicielskie

kredyty właścicielskie

II kw.


INWESTYCJE ZAGRANICZNE

Spadek skłonności do inwestycji był tendencją światową i był odczuwalny nie

tylko na Węgrzech, ale i w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. W roku 2002

inwestycje kapitału operacyjnego spadły także w innych krajach tego regionu.

1 800

1 600

1 400

1 200

1 000

800

600

400

200

0

mln EUR

Bezpośrednie inwestycje zagraniczne netto w krajach Europy

Środkowo-Wschodniej

Czechy Słowacja Polska Węgry

I kw. 2001 I kw. 2002

Źródło: Węgierski Bank Narodowy (MNB)

W I półroczu 2002 roku największe inwestycje zagraniczne napłynęły ze Szwecji

(101 mln EUR), następnie z Holandii (93,4 mln EUR), Szwajcarii (39,2 mln EUR),

Stanów Zjednoczonych (36,9 mln EUR) i Francji (33,2 mln EUR).

Kształtowanie się bezpośrednich inwestycji zagranicznych wg sektorów wskazuje

w I półroczu 2002 roku na duże (50%) zaangażowanie kapitału w przemyśle

przetwórczym.

-70-


transakcje

nieruchomościami,

usługi gospodarcze

12%

transport,

magazy now anie

poczta, łączność

11%

Węgierskie inwestycje za granicą

INWESTYCJE ZAGRANICZNE

Inwestycje zagraniczne na Węgrzech wg sektorów

zakup

nieruchomości

przez

cudzoziemców

3%

działalność

pozostałe sektory

finansow a

7%

2%

handel, napraw y

15%

Źródło: Węgierski Bank Narodowy (MNB)

Łączna wartość węgierskich inwestycji poza granicami Węgier wyniosła na

koniec I półrocza 2002 roku 5 064 mln EUR, z tego akcje i inne udziały

właścicielskie stanowiły 2 298 mln EUR, kredyty właścicielskie 2 766 mln EUR.

30 000

25 000

20 000

15 000

10 000

5 000

Zaangażowanie bezpośrednich inwestycji

węgierskich za granicą

21 283

17 952

3 331

26 690

20 678

6 012

27 757

U SA

6 470 3%

0

Słow acja31.12.00

42%

31.12.01 30.06.02

mln EUR

W ęgierskie bezpośrednie inwestycje za granicą, w tym:

akcje, inne udziały właścicielskie

kredyty właścicielskie

21 287

300

półrocze 2002 roku)* 250

-71-

mln EUR

400

350

200

150

A ustria

6%

100

18

50

0

-50

przemy sł

przetw órczy

50%

Zaangażowanie bezpośrednich inwestycji

węgierskich za granicą

Bezpośrednie węgierskie inwestycje za granicą wg krajów (I

Szw ajcaria

10%

29

363

346

17

Polska

99

2%

40

60

-10

I-VI '00 I-VI '01 I-VI '02

Węgierskie bezpośrednie inwestycje za granicą netto

akcje, inne udziały właścicielskie

kredyty właścicielskie

C zechy

12%

Rumunia

17%

Niemcy

3%

Rosja

5%


INWESTYCJE ZAGRANICZNE

Źródło: Węgierski Bank Narodowy (MNB)

Pod względem wielkości węgierskich inwestycji za granicą w I półroczu 2002

roku na czele stały Słowacja (32,1 mln EUR) oraz Rumunia (12,5 mln EUR).

Kształtowanie się bezpośrednich węgierskich inwestycji za granicą w I półroczu

2002 roku w podziale na sektory pokazuje, że najbardziej preferowana była

przez węgierski kapitał działalność finansowa (7,8 mln EUR) oraz przemysł

przetwórczy (7,7 mln EUR).

* bez Cypru

-72-


transakcje

nieruchomościami,

usługi gospodarcze

38%

INWESTYCJE ZAGRANICZNE

Wegierskie bezpośrednie inwestycje zagraniczne wg sektorów

zakup

nieruchomości za

granicą przez

rezy dentów

12%

przemy sł

przetw órczy *

11%

Źródło: Węgierski Bank Narodowy (MNB)

Dla pobudzenia inwestycji przygotowano pakiet pod nazwą „Smart Hungary” 3 ,

którego celem jest wzmocnienie zaufania inwestorów, nadanie nowego

rozmachu, wzrost tempa i pozyskanie nowych inwestycji. W tym celu za

wskazane uznano zainteresowanie przedsiębiorców możliwością przeznaczenia

części zysków na cele rozwojowe, jak również lepsze wykorzystanie węgierskich

zdolności badawczo-rozwojowych i innowacyjnych. Ponadto celem pakietu jest,

obok wzrostu tempa rozwoju inwestycji, by wzrastał udział usług strategicznych,

jak również, by powstały na Węgrzech regionalne centra kierownicze, czy też

regionalne centra usługowe niektórych przedsiębiorstw. Wśród priorytetów

pakietu wymienia się także wzmocnienie atrakcyjności pozyskiwania kapitału dla

obszarów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji pod względem nadwyżki

niewykorzystanej siły roboczej.

„Smart Hungary” to trzy podstawowe zadania:

- stworzenie systemu zachęt podatkowych dla inwestorów, który będzie

zgodny z wymogami UE,

- wspracie z budżetu skierowane na określone cele,

- działania na rzecz uproszczeń procesów w urzędach, odbiurokratyzowanie

gospodarki (planowanie zintegrowanego systemu obsługi inwestorów przez

3 Szerzej na ten temat – w Rozdziale III

* bez przetwórstwa ropy naftowej

-73-

handel, napraw y

7%

transport,

magazy now anie

poczta, łączność

11%

działalność

finansow a

29%


INWESTYCJE ZAGRANICZNE

Węgierskie Towarzystwo Użyteczności Publicznej ds. Wspierania Inwestycji i

Rozwoju Handlu – „jedno okienko”).

Wspomniany pakiet jest propozycją, która w chwili wydawania książki (grudzień

2002) znajduje się jeszcze przed dyskusją w Parlamencie.

-74-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

V.WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Umowy i porozumienia Republiki Węgierskiej z Rzeczpospolitą Polską

o podstawowym znaczeniu dla współpracy gospodarczej

Do najważniejszych umów stanowiących podstawy współpracy gospodarczej

pomiędzy Polską i Węgrami należą:

- Umowa międzyrządowa o wzajemnym handlu i płatnościach z 8 grudnia

1990r. określająca zasady handlu w warunkach rozliczeń

wolnodewizowych (zadłużenie RP wobec Węgier w rublach transferowych

zostało spłacone w kwietniu 1993 r.) – weszła w życie 6 maja 1991r.

(dotychczas nie została opublikowana);

- Konwencja międzyrządowa o unikaniu podwójnego opodatkowania z 23

września 1992r. (weszła w życie od 10 września 1995r – opublikowana w

Dz. U. nr 125/1995r. poz. 602);

- Umowa międzypaństwowa w sprawie wzajemnego popierania i ochrony

inwestycji z 23 września 1992r. (weszła w życie od 10 września 1995r –

opublikowana w Dz. U. nr 113/1995r. poz. 542);

- Umowa międzyrządowa o współpracy w dziedzinie usług transportowych

i spedycyjnych z 5 stycznia 1993r. (weszła w życie 23 września 1993r. -

dotychczas nie została opublikowana);

- Środkowoeuropejska Umowa o Wolnym Handlu (CEFTA) z 21 grudnia

1992r., której założenia zaczęły obowiązywać na zasadzie prowizorycznej

1 marca 1993r., a po spełnieniu wymogu ratyfikacji przez wszystkie

cztery kraje umowa weszła w życie w sposób formalny w dniu 1 lipca

1994 r. (opublikowana Dz. U. nr 129/1994r. poz. 637);

- Konwencja międzyrządowa w sprawie ochrony zdrowia zwierząt

podpisana w dn. 15 kwietnia 1998r. (weszła w życie 4 września 1999r. -

dotychczas nie została opublikowana);

- Porozumienie międzyrządowe o współpracy w zakresie ochrony roślin z

26 października 1998r. (dotychczas nie zostało opublikowane).

-75-


Umowa CEFTA

4

WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Obecny kształt i rozmiar wymiany handlowej pomiędzy Polską i Węgrami

wyznaczany jest przede wszystkim podpisaną 21 grudnia 1992 r.

Środkowoeuropejską Umową o Wolnym Handlu.

W swojej pierwotnej wersji Umowa CEFTA przewidywała utworzenie w okresie

8 lat strefy wolnego handlu dotyczącej głównie towarów przemysłowych i w

niewielkim zakresie obejmującej towary rolne. Równocześnie z zawarciem

umowy w 1992 r. podpisano Deklarację (Deklaracja Krakowska) mówiącą o woli

przyspieszenia liberalizacji handlu.

Protokoły Dodatkowe do Umowy CEFTA:

- Protokół Dodatkowy z 29 kwietnia 1994r. – zmiana zakresu i

harmonogramu realizacji wzajemnych koncesji (stosowany od 1 lipca

1994r.);

- Protokół Dodatkowy nr 2 z 18 sierpnia 1995r. – przyspieszenie znoszenia

ceł na artykuły przemysłowe (stosowany od 1 stycznia 1996r.);

- Protokół Dodatkowy nr 3 z 21 grudnia 1995r. – ustanowienie nowych,

znacznie rozszerzonych i pogłębionych koncesji rolnych (stosowany od 1

stycznia 1996r.);

- Protokół Dodatkowy nr 4 z 11 września 1996r. – określenie nowych reguł

pochodzenia (stosowany od 13 września 1996r.);

- Protokół Dodatkowy nr 5 z 11 września 1996r. – ustanowienie nowych

koncesji na artykuły przemysłowe (stosowany od 13 września 1996r.);

- Protokół Dodatkowy nr 6 z 19 września 1997r. – dostosowanie Słowenii

do modelu koncesji rolnych CEFTA (stosowany od 1 kwietnia 1998r.);

4 Krajami założycielami CEFTA były Polska Węgry i Czechosłowacja (po rozpadzie odrębnie

Czechy i Słowacja, połączone jednak unią celną). Od 1 stycznia 1996 r. członkiem CEFTA

jest Słowenia, od 1 lipca 1997 r. członkiem została Rumunia, a od 1 stycznia 1999 roku –

Bułgaria.

-76-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

- Protokół Dodatkowy nr 7 z 10 grudnia 1998r. – zmiana definicji tzw.

wartości dodanej, wykreślenie artykułu dotyczącego kumulacji

dwustronnej, włączenie Turcji do systemu kumulacji paneuropejskiej,

uznanie za kryterium określenia kraju pochodzenia przy stosowaniu

kumulacji wielostronnej ostatniej wystarczającej obróbki, dopuszczenie

możliwośći przerobu w kraju trzecim, dopuszczenie możliwości

częściowego zwrotu cła od produktów niepochodzących do 31 grudnia

2000r. zamiast 31 grudnia 1998r.;

- Protokół Dodatkowy nr 8 z 20 października 1999r. – zmiana ECU na EUR

w Art. 24, 26 i 30 CEFTA, modyfikacja reguł pochodzenia dla niektórych

towarów, obejmujący zakres ich procesu obróbki lub przetworzenia, które

muszą być wykonane na materiałach niepochodzących aby wykonane

produkty uzyskały status pochodzenia;

- Protokół Dodatkowy nr 9 z 15 listopada 2000r. – m.in. określenie

procesów obróbki i przetwarzania, które nie stanowią warunku

wystarczającego do uzyskania przez produkt miana pochodzącego;

- Protokół Dodatkowy nr 10 z 16 listopada 2001r.– dalsza liberalizacja

handlu pomiędzy Węgrami, Czechami i Słowacją;

- Protokół Dodatkowy nr 11 z 16 listopada 2001r.- zastępuje dotychczas

obowiązującego Protokołu 7 wraz z załącznikami nowym Protokołem 7.

Załączony do Protokołu Dodatkowego Nr 11 Protokół 7 dotyczy definicji

pojęcia „produkty pochodzące” i metod współpracy administracyjnej.

Jego obecne brzmienie zostało określone w Protokołach Dodatkowych Nr

4, 7, 8, 9 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu. Protokół

Dodatkowy Nr 11 wprowadził następujące zmiany: 1/ Skonsolidowanie

tekstu Protokołu 7 polegające na włączeniu wszystkich zmian

wynegocjowanych od 1997 roku; 2/ Usunięcie pkt. 6 art. 15 Protokołu 7,

który umożliwiał w wyszczególnionych przypadkach częściowy zwrot cła,

a zatem od 1 stycznia 2002 roku obowiązuje pełny zakaz zwrotu cła

wynikający z artykułu 15 Protokołu 7; 3/ Zmianę klasyfikacji taryfowej

niektórych towarów wyszczególnionych w Załączniku II, która wynika ze

zmiany systemu HS; 4/ Korekty o charakterze gramatyczno-językowym w

tekście Protokołu i załącznikach; 5/ Modyfikację reguł pochodzenia dla

niektórych towarów z Załącznika II (obejmującego wykaz zawierający

procesy obróbki lub przetworzenia, które muszą być dokonane na

materiałach niepochodzących, aby wytworzone produkty uzyskały status

-77-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

pochodzenia): a/ w Dziale 01 w kolumnie 3 wykreślono słowo ,,użyte”;

b/ sformułowano nową, wspólną regułę dla pozycji 4107, 4112 i 4113; c/

dodanie słowa ,,papier” w regule umieszczonej w kolumnie 2 dla towaru

objętego kodem 8419.

Towary przemysłowe

Na mocy postanowień Umowy CEFTA dokonano podziału towarów

przemysłowych będących przedmiotem wzajemnego obrotu na trzy listy:

- Lista A - towary na niej umieszczone zostały zwolnione z ceł z dniem 1

marca 1993 r.,

- Lista B - towary na niej umieszczone były obciążane coraz mniejszym cłem

w okresie 01.01.1995-01.01.1997, obniżanym w trzech równych ratach po

33,3 % w stosunku do stawki podstawowej 5 (01.01.1995, 01.01.1996,

01.01.1997),

- Lista C - towary na niej umieszczone miały być obciążane coraz mniejszym

cłem w okresie 01.01.1995-01.01.2001, obniżanym w siedmiu równych

rocznych ratach w stosunku do stawki podstawowej.

Kierując się postanowieniami Deklaracji Krakowskiej podjęto dalsze negocjacje

w celu skrócenia okresu likwidacji ceł i przyspieszenia liberalizacji wzajemnych

obrotów. Najpierw podczas nadzwyczajnej sesji Wspólnego Komitetu CEFTA w

dniu 29 kwietnia 1994 r. w Budapeszcie ustalono, że termin znoszenia barier

celnych na wyroby przemysłowe skrócony zostanie z 8 do 5 lat. Postanowienia

tej sesji zawarto w Protokole Dodatkowym.

W rezultacie w odniesieniu do towarów przemysłowych zastosowany został

podział na następujące listy:

- Lista A - towary na niej umieszczone zostały zwolnione z ceł z dniem 1

marca 1993 r. 6 ,

- Lista A1- towary na niej umieszczone zostały zwolnione z ceł z dniem 1 lipca

1994 r. 7 ,

5

Stawką podstawową w CEFTA jest stawka celna wg KNU obowiązująca w dniu 29 lutego

1992 r. Stawki obniżane po tej dacie na zasadzie erga omnes (wobec wszystkich

uprawnionych, np. w wyniku realizacji zobowiązań w WTO) stają się automatycznie

stawkami podstawowymi.

6

Lista A pozostała w niezmienionej postaci w stosunku do wersji przyjętej w pierwotnym

tekście Umowy.

7

Lista A1 została wyodrębniona z list B i C zawartych w pierwotnym tekście Umowy.

-78-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

- Lista B - towary na niej umieszczone były obciążane coraz mniejszym cłem

w okresie 1.07.1994-1.01.1997, obniżanym w trzech równych ratach po

33,3 % w stosunku do stawki podstawowej (1.07.1994,

1.01.196,1.01.1997) 8 ,

- Lista C - towary na niej umieszczone były obciążane coraz mniejszym cłem

w okresie 1.07.1994-1.01.1998, obniżanym w czterech równych ratach po

25 % w stosunku do stawki podstawowej (1.07.1994, 1.01.196,1.01.1997,

1.01.1998) 9 ,

- Lista wyjątków C1 zawierającej towary, dla których cła są redukowane wg

ustalonego harmonogramu w okresie 1.01.1995-1.01.2001,

- Lista wyjątków C2 i C3 zawierającej towary, dla których cła są redukowane

wg ustalonego harmonogramu w okresie 1.01.1994-1.01.2002.

W oparciu o przyjętą w dniu 25 listopada 1994 r. przez premierów krajów CEFTA

tzw. Deklarację Poznańską, zalecającą dalszą liberalizację wzajemnych obrotów,

podpisano w dniu 18 sierpnia 1995 r. Protokół Dodatkowy Nr 2. Dotyczy on

kolejnego etapu znoszenia ceł na towary przemysłowe. Jego rezultatem było

przyspieszenie o jeden rok całkowitego zniesienia ceł dla towarów znajdujących

się pierwotnie na liście B. Towary te zamiast zostać całkowicie zwolnione z ceł z

dniem 01.01.1997 r., zostały uwolnione z jakichkolwiek obciążeń celnych od dnia

01.01.1996r.

Następnym i jak na razie ostatnim etapem liberalizacji wzajemnych obrotów w

zakresie towarów przemysłowych było podpisanie 11 września 1996r. w Jasnej

na Słowacji przez Premierów krajów CEFTA Protokołu Dodatkowego Nr 5.

Dokument ten określił zasady handlu tymi artykułami pomiędzy krajami CEFTA

od 1 stycznia 1997 r. Najważniejszym postanowieniem było zwolnienie z ceł o

rok wcześniej niż planowano towarów wyszczególnionych pierwotnie w ramach

listy C.

Tego samego dnia podpisano w Jasnej Protokół Dodatkowy Nr 4 dotyczący

nowych reguł pochodzenia towarów we wzajemnym obrocie pomiędzy krajami

CEFTA. Na jego mocy obowiązują nowe zasady dotyczące kumulacji diagonalnej,

zakazu zwrotu cła od komponentów niepochodzących, uproszczone zostały

8

Rozpoczęcie redukcji ceł przyśpieszono o pół roku w stosunku do założeń przyjętych w

pierwotnym tekście Umowy.

9

Rozpoczęcie redukcji ceł przyśpieszono o pół roku w stosunku do założeń przyjętych w

pierwotnym tekście Umowy oraz wyznaczono wcześniejszy termin całkowitego ich

zniesienia.

-79-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

niektóre formalności administracyjne. W praktyce, już od dnia 1 marca 1993 r.

rozpoczęły funkcjonować w obrotach wąską grupą towarów przemysłowych

pomiędzy Polską i Węgrami stawki celne równe 0 % 10 . W wyniku postanowień

Protokołu Dodatkowego rozszerzono znacznie od dnia 1 lipca 1994 r. grupę

towarów z zerową stawką celną i przyśpieszono harmonogram redukcji ceł w

pozostałych grupach.

Dokonując ponownej liberalizacji, której zasady zostały zapisane w Protokole

Dodatkowym Nr 2 spowodowano, że od początku 1996 r. kolejna grupa towarów

nie była we wzajemnych obrotach objęta obciążeniami celnymi, a pozostałe

towary posiadały już cła obniżone średnio o 1/3 lub też 1/4 w stosunku do

stawki podstawowej. W rezultacie podpisania Protokołu Dodatkowego Nr 5

nastąpiło utworzenie z początkiem 1997 r. strefy wolnego handlu w zakresie

towarów przemysłowych pomiędzy krajami CEFTA, a tym samym pomiędzy

Polską i Węgrami.

Całkowite zwolnienie z ceł w przypadku eksportu art. przemysłowych

z Polski do Węgier nastąpiło z dniem 1 stycznia 2001 r., a w imporcie z

Węgier do Polski z dniem 1 stycznia 2002 roku.

Towary rolno-spożywcze

Odmiennie niż w odniesieniu do towarów przemysłowych kształtował się zakres

uzgodnień traktatowych w stosunku do towarów rolno-spożywczych. Generalnie

rzecz ujmując stopień liberalizacji był początkowo relatywnie wąski, a zakres

ochrony rynku nadal dosyć obszerny. Zachowane zostały szerokie możliwości

kształtowania narodowej polityki rolnej, poprzez zwiększanie stawek,

wprowadzanie opłat wyrównawczych itp. Liberalizacji ceł zostały poddane

produkty o niewielkim stopniu wrażliwości (np. w imporcie z Węgier do Polski:

słonecznik, winogrona, wino itp., a w eksporcie: jaja, miód, kwiaty, warzywa).

Liberalizacja handlu takimi produktami, jak np. mięso czy zboża odbywała się na

zasadzie pełnej symetrii, tzn. państwa otworzyły nawzajem kontyngenty

preferencyjne w jednakowej wysokości. Jedynie w stosunku do kilkudziesięciu

towarów rolno-spożywczych zostały ustanowione na zasadzie wzajemności

preferencyjne kontyngenty celne, a ich wysokość była w większości przypadków

10 Należy jednak pamiętać, że już w momencie wejścia w życie postanowień Umowy

CEFTA, część wzajemnych obrotów pomiędzy Polską i Węgrami nie była obciążana cłami

ze względu na postanowienia innych umów międzynarodowych, których oba państwa są

stronami (zasada erga omnes).

-80-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

określona na tak niskim poziomie, że nie przekraczała dziesiątych części

procenta rocznego spożycia w poszczególnych krajach. 11

Dopiero pod koniec 1995 r. kierując się postanowieniami Deklaracji

przyjmowanych podczas kolejnych spotkań premierów krajów CEFTA podpisano

w Warszawie Protokół Dodatkowy Nr 3, w którym zawarte są zasady liberalizacji

obrotów towarami rolnymi pomiędzy krajami CEFTA. Na mocy tego Protokołu

od początku 1996 r. stosowane są nowe zasady dotyczące handlu artykułami

rolnymi. Przyjęcie Protokołu Dodatkowego Nr 3 umożliwiło podział towarów

rolno-spożywczych na cztery listy:

Lista A obejmuje te towary rolno-spożywcze o niskim stopniu

wrażliwości na kunkurencję, na które obowiązują zerowe

stawki celne w handlu pomiędzy wszystkimi członkami CEFTA.

Są to m.in.: niektóre zwierzęta żywe do hodowli, ryby

morskie, kwiaty, owoce cytrusowe, pszenica, niektóre tłuszcze

roślinne i zwierzęce, konserwy rybne, kakao, pieczywo

cukiernicze, soki z owoców egzotycznych, odpady przemysłu

spożywczego i pasza dla zwierząt;

Lista B obejmuje te towary rolno-spożywcze średnio wrażliwe na

konkurencję, na które obowiązują jednakowe stawki celne

pomiędzy wszystkimi krajami CEFTA. Zamysłem było ustalenie

tych stawek na najniższym z obowiązujących w

poszczególnych krajach poziomie. Są to m.in.: wołowina,

wieprzowina, podroby, karpie, mleko, śmietana, kapusta,

sałata, melony, morele, żyto, owies, kasze, wędliny, konserwy

mięsne, wyroby cukiernicze nie zwierające kakao, niektóre

warzywa i owoce konserwowane oraz niesłodzone wody

mineralne;

Lista C/D 12

obejmuje takie towary rolno-spożywcze, na które

poszczególne kraje CEFTA w ramach bilateralnych negocjacji

ustaliły odpowiadające im jednostronne stawki celne i

ograniczenia kontyngentowe, które są właściwe tylko dla

importu danego towaru z danego kraju. Wstępnym

11 Początkowo przyjęto, że cła na towary rolne mają zostać w okresie 5 lat obniżone do

poziomu 50 % stawki podstawowej, w równych ratach po 10 % rocznie.

12 Wg sformułowań protokołu lista C odnosi się do towarów eksportowanych z Polski na

Węgry, a lista D do towarów importowanych z Węgier do Polski.

-81-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

założeniem podczas negocjacji ekspertów by o ustalenie tych

stawek na poziomie nie wyższym niż 50 % stawki KNU.

Towary te to m.in.: drób, jaja świeże, sery, cebula ogórki,

jabłka, olej rzepakowy i słonecznikowy, cukier, czekolada,

pieczywo i lody;

Pozostałe towary szczególnie wrażliwe nie znajdujące się na żadnej z

poprzednich list i nie objęte liberalizacją stawek celnych. Są to

np.: jaja suszone i miód.

Załącznik nr 48 zawiera szczegółowe informacje dotyczące przyporządkowania

towarów do poszczególnych list CEFTA.

System administracyjnych regulacji importu na Węgrzech w 2002

roku

Prawo celne

Węgierskie regulacje prawne dotyczące problematyki celnej zawarte są w

Ustawie nr C z 1995 r. Prawo Celne (Customs Law) oraz Ustawie nr CI z 1995 r.

o stosowaniu taryfy celnej (Customs Tariff Law). Obydwie ustawy, przyjęte przez

Parlament 14 listopada 1995 r. i opublikowane 1 grudnia 1995 r. w "Magyar

Közlöny" (węgierski Dziennik Ustaw) nr 104/1995, obowiązują od 1 kwietnia

1996r.

Zastosowanie w/w regulacji prawnych podyktowane zostało określonymi

wymogami polityki gospodarczej. O ile zapisy ustawy Prawo Celne mają

charakter względnie trwały, to zasady stosowania ceł ulegają częstszym

zmianom. Wynika to z potrzeby realizacji określonych celów gospodarczych jak i

zawieranych porozumień międzynarodowych.

Rozwiązania przyjęte w Ustawie Prawo Celne w zasadniczych kwestiach zostały

zharmonizowane z Kodeksem Celnym Unii Europejskiej. Zagwarantowano

podstawową zasadę równości wobec prawa, nie czyniąc rozróżnienia w

traktowaniu organizacji handlowych, indywidualnych przedsiębiorców oraz osób

fizycznych. Przyjęta liberalna filozofia prawa celnego potwierdzona została m.in.

poprzez utrzymanie preferencji celnych i wyjątków obowiązujących na podstawie

dotychczasowych regulacji celnych. Jedynie w stosunku do specyficznych spraw

-82-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

uwarunkowanych sytuacją kraju przyjęto rozstrzygnięcia zgodne z prawem

krajowym, przy czym stosowane zasady wydają się być znacznie bardziej

surowe. Prawo celne dopuszcza bowiem kategorię tzw. wiarygodnych

importerów oraz stosowanie uproszczonej procedury celnej, ale tylko przy

złożeniu odpowiedniego depozytu.

Regulacje dotyczące wartości celnej towaru, reguł pochodzenia, rozróżnienia

obrotu handlowego i niehandlowego, ponoszenia opłat celnych, procedur

odpraw celnych, stosowania ujednoliconych dokumentów celnych zostały

skonstruowane z myślą o ich harmonizacji z ustawodawstwem UE. Najbardziej

istotna jest zgodność procedur celnych z obowiązującymi w UE. Oznacza to, że

prawo celne poza prostym obrotem handlowym przewiduje możliwość

sprowadzenia towarów na czas określony, a także uszlachetniania czynnego i

biernego jako procedur odrębnych (choć zbliżonych) do odprawy czasowej.

Duże znaczenie mają zapisy ustawy dotyczące składów celnych. W wyniku

harmonizacji z regulacjami obowiązującymi w tym zakresie w UE stworzono

podstawy prawne do rozszerzenia działalności różnych rodzajów tych składów.

Ich działalność w istotny sposób wpływa na poprawę płynności finansowej

przedsiębiorstw dzięki umożliwieniu odroczenia płatności celnych. Utworzenie

instytucji składów celnych zmniejsza znaczenie stref wolnocłowych, aczkolwiek

bez zmian pozostawiono regulacje prawne ich funkcjonowania. Stanowią one

odrębny rozdział prawa celnego. W celu zredukowania składowania towarów w

strefach wolnocłowych ustalono, że składowanie w tych strefach może dotyczyć

jedynie towarów będących własnością zagranicznych podmiotów i jednocześnie

przeznaczonych do wywozu za granicę. Natomiast towary, które mają być

skierowane do obrotu na rynku krajowym, mogą być składowane wyłącznie w

składach celnych. Składowanie tak w strefach wolnocłowych jak i w składach

celnych wymaga złożenia zabezpieczenia płatności długu celnego.

Ustawa zawiera ponadto przepisy dotyczące agentów celnych. Precyzuje

warunki prowadzenia przez nich działalności, zakres odpowiedzialności oraz

określa odpowiednie depozyty finansowe.

Zgodność prawa celnego z zasadami handlu zagranicznego jest zagwarantowana

przez obowiązek przedstawiania pozwoleń przywozu/wywozu w ramach

odprawy celnej.

Zobowiązania płatnicze typu celnego, takie jak dodatkowe opłaty importowe, cła

antydumpingowe i wyrównacze opłaty antysubwencyjne są także uregulowane

w ramach prawa celnego.

-83-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Ustawa o stosowaniu taryfy celnej zawiera ogólne zasady klasyfikacji celnej

towarów. Zgodnie z zobowiązaniami międzynarodowymi (UE) stosowany jest 8cyfrowa

nomenklatura towarowa CN. Dodatkowo w nomenklaturze węgierskiej

kody rozszerzono o dwie kolejne cyfry.

W zależności od pochodzenia towarów importowanych obowiązują różne

kategorie stawek celnych. Wyodrębniono stawki:

- dla krajów członkowskich WTO oraz tych, którym przyznano Klauzulę

Największego Uprzywilejowania (przedstawione są one w 2-giej kolumnie w

węgierskiej taryfie celnej),

- preferencyjne w ramach GSP (przedstawione w 1-szej kolumnie taryfy celnej)

stosowane wobec towarów z krajów rozwijających się; lista tych krajów jest

publikowana w rozporządzeniach wykonawczych;

- preferencyjne przyznawane na mocy dwu- lub wielostronnych porozumień o

wolnym handlu np. UE, kraje CEFTA, itd. (przedstawione odpowiednio w

kolejnych kolumnach taryfy celnej);

- tzw. "karne" stosowane w wysokości trzykrotnej wielkości stawki KNU, ale nie

mniej niż 20% wartości celnej towaru, w przypadku braku możliwości określenia

kraju lub regionu pochodzenia towaru.

Ustawa upoważnia ministra gospodarki w porozumieniu z ministrem finansów do

zmiany wysokości stawek celnych na podstawie zawartych porozumień

międzynarodowych, bądź w oparciu o kryteria potrzeb gospodarczych kraju.

Dopuszczona jest możliwość złagodzenia oddziaływania ceł poprzez

wprowadzenie kontyngentów celnych lub zawieszenia ceł. Taryfy celne są

wprowadzane na okresy roczne (chociaż istnieje możliwość ustalenia kilkuletnich

okresów) na podstawie wspólnego rozporządzenia ministra gospodarki oraz

ministra finansów.

Bariery celne i pozacelne

Niektóre ze stosowanych na Węgrzech rozwiązań w zakresie sterowania

importem towarów i usług nadal stanowią utrudnienie dla bardziej

dynamicznego rozwoju współpracy gospodarczej między Polską i Węgrami.

Polscy eksporterzy jako dotkliwe oceniają regulacje dotyczące instrumentów

pozacelnych, a zwłaszcza:

1) brak porozumienia o wzajemnym uznawaniu certyfikatów jakości

towarów;

-84-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

2) zasadę udzielania zleceń firmom zagranicznym na wykonywanie prac

budowlano-montażowych w drodze skomplikowanych i długotrwałych

przetargów międzynarodowych oraz problemy z uzyskaniem pozwoleń

na pracę, nawet po wygraniu przetargu międzynarodowego;

3) opłatę na rzecz ochrony środowiska przez importerów węgierskich

(poprzez wpływ na poziom cen powodowuje ona, że dla niektórych

polskich eksporterów rynek węgierski jest mniej atrakcyjny niż rynki

krajów nie stosujących tak restrykcyjnych reguł).

Administracyjne regulacje importu na Węgrzech zostały sformułowane zgodnie z

generalnymi zasadami handlu określonymi przez Światową Organizację Handlu

oraz ustaleniami dokonanymi w ramach umów o wolnym handlu.

W stosunkach handlowych między Polską i Węgrami szczególne znaczenie mają

postanowienia dotyczące redukcji stawek celnych, zawarte w Umowie CEFTA.

Biorąc pod uwagę powyższe dwie grupy unormowań, a więc wynikających z

uzgodnień WTO i CEFTA, najważniejsze dla polskich eksporterów w 2002 roku

są węgierskie regulacje importu dotyczące następujących zagadnień:

- stawek celnych

- kontyngentowania importu

- podatków i opłat

- oznakowania towarów

- świadectw i reguł pochodzenia towarów

- zamówień publicznych

- certyfikatów jakości.

Stawki celne

W oparciu o harmonogram zapisów Umowy CEFTA od 1 stycznia 2002 r. weszły

w życie zmiany poziomu stawek celnych szeregu grup towarów.

Towary przemysłowe

W stosunku do towarów przemysłowych, zgodnie z postanowieniami Protokołu

Dodatkowego nr 5 do Umowy CEFTA, podpisanego 13.09.1996 r., nastąpiła

dalsza redukcja stawek celnych, w wyniku czego od 1 stycznia 2002 obrót

towarowy artykułami przemysłowymi w relacji Polska-Węgry jest

całkowicie zwolniony z ceł.

-85-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Wyjątek stanowi grupa 7214 (sztaby i pręty ze stali niestopowej) w imporcie z

Polski do Węgier, w stosunku do której w 2001 roku strona węgierska

zastosowała środki ochrony rynku, a w wyniku dwustronnych rozmów z 5

października 2001 roku, ustanowiła na rok 2002 preferencyjny kontyngent

taryfowy w wysokości 17,5 tys. ton przy 0%-wej stawce celnej.

Artykuły rolno-spożywcze

Stawki celne na artykuły rolno-spożywcze, w rezultacie uzgodnień zawartych w

Protokole Dodatkowym Umowy CEFTA nr 3 z 21 grudnia 1995 roku, pozostają w

2002 i 2003 roku bez zmian w porównaniu do obowiązujących od 1 stycznia

1996 roku.

Protokół Dodatkowy nr 3 Umowy CEFTA dotyczący zasad handlu artykułami

rolno-spożywczymi zakłada następujące schematy dla tych towarów:

• lista A (towary o niskim stopniu wrażliwości na konkurencję) – towary z

0%-wą stawką celną w handlu pomiędzy krajami CEFTA

• lista B (towary średnio wrażliwe) – wspólne stawki celne w wysokości

wyższej niż 0% w handlu pomiędzy krajami CEFTA

• lista C (polski eksport na Węgry) i lista D (polski import z Węgier) –

uzgodnione w rozmowach dwustronnych; preferencje polegają na

ustanowieniu niższego od ogólnie obowiązującego poziomu ceł, w kilku

przypadkach w ramach kontyngentów.

Istnieje również pewna grupa towarów szczególnie wrażliwych (nie

umieszczonych na żadnej z tych list), dla których nie obowiązują żadne

preferencje.

Zestawienie list CEFTA dla art. rolno-spożywczych w relacji Polska-Węgry w

2002 i 2003 roku stanowi Załącznik 48 do niniejszego opracowania.

Uzgodnienia obowiązujące wobec importu z Polski znalazła odzwierciedlenie w

węgierskiej Taryfie Celnej na 2002 r. wprowadzonej na mocy Rozporządzenia

MSZ-MF nr 18/2001 (XII.19) (opublikowanego w „Magyar Közlöny” nr 148 z 19

grudnia 2001 r.).

-86-


Kontyngentowanie importu

WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Podstawowym aktem prawnym regulującym wywóz i przywóz towarów, usług i

praw o wartości majątkowej jest rozporządzenie rządu RW nr 112/1990 z 23

grudnia 1990 roku.

Rozporządzenie to ulega corocznym modyfikacjom, zwłaszcza w zakresie

załączników. Modyfikacja wspomnianego rozporządzenia na rok 2002 została

wprowadzona rozporządzeniem rządu RW nr 264/2001 z 21 grudnia 2001 roku,

gdzie

♦ Załącznik nr 1/a określa listę towarów, na eksport których wymagane jest

zezwolenie wywozu,

♦ Załącznik nr 1/b określa listę towarów, na import których wymagane jest

zezwolenie przywozu,

♦ Załącznik nr 1/c określa listę innych towarów i konstrukcji transakcyjnych,

które wymagają zezwolenia, a nie zostały określone w załącznikach 1/a i

1/b,

♦ Załącznik nr 2 określa listę wymagających zezwolenia działalności w

zakresie handlu zagranicznego (wliczając w to reeksport) w uszeregowaniu

grupami towarowymi.

Załącznik nr 1/b to lista towarów obejmująca ok. 1000 pozycji. Dotyczy takich

grup towarowych jak: ryby (również konserwowane), chemikalia, materiały

wybuchowe (również mat. pirotechniczne), środki owadobójcze, używane opony,

wyroby skórzane, odzież, tekstylia, obuwie, pościel, metale szlachetne nie

obrobione i ich półprodukty, noże i ostrza, urządzenia radarowe i nawigacyjne,

broń – w tym myśliwska i sportowa, sprzęt do ćwiczeń wojskowych, produkty

pochodzenia zwierzęcego (np. kość słoniowa, pancerz żółwia itp.) i wyroby z

nich, dzieła sztuki i zbiory, antyki (ponad 100 letnie). Pozwolenia na obuwie,

tekstylia i pościel dotyczą importu z krajów nie należących do WTO oraz z Chin.

W stosunku do towarów wg Załącznika 1/b minister gospodarki w porozumieniu

z ministrem spraw zagranicznych może określić kontyngent na pół roku.

Informacja o otwarciu kolejnych transz kontyngentu musi ukazać się z 30dniowym

wyprzedzeniem w Magyar Közlöny (Dz.U.). Minister gospodarki w

porozumieniu z ministrem spraw zagranicznych może – w uzasadnionych

przypadkach – ustanowić kontyngent uzupełniający. W ramach ustalonych

kontyngentów Urząd Zezwoleń i Administracji MGiT może ustanowić oddzielnie

-87-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

plafony wartościowe lub ilościowe na niektóre towary. O podziale wartościowym

lub ilościowym kontyngentów decyduje Urząd Zezwoleń i Administracji w formie

decyzji. Urząd Zezwoleń i Administracji może określić maksymalną wartość lub

ilość towaru, która może być sprowadzona przez jedną firmę.

Odrębnie określone są kontyngenty taryfowe na towary pochodzące z krajów, z

którymi Węgry podpisały umowy o wolnym handlu.

Ponadto, w rozporządzeniu MSZ-MF nr 25/2001 (27.XII) o stosowaniu Taryfy

Celnej, określone zostały:

♦ kontyngenty na import towarów – przemysłowych i rolno-spożywczych - w

2002 roku niezależnie od kraju ich pochodzenia,

♦ towary, dla których przewidziano w 2002 roku preferencyjne procedury celne,

w przypadku zastosowania towaru na określone w zezwoleniu cele,

♦ zawieszenia stosowania stawek celnych w 2002 roku.

Wykaz tych towarów stanowią Załączniki nr 49-51 do niniejszego opracowania.

Artykuły rolno-spożywcze

Kontyngenty taryfowe obowiązujące w 2002 roku na artykuły rolno-spożywcze

pochodzące z Polski ogłoszono w Magyar Közlöny nr 149 z 20 grudnia 2001 roku.

Ustanowiło je wspólne rozporządzenie MSZ-MF nr 21/2001 (20.XII.) o

preferencyjnych kontyngentach na niektóre towary pochodzące z krajów, z którymi

Węgry podpisały umowy o wolnym handlu.

Zasady ubiegania się o pozwolenia na przywóz towarów w ramach powyższych

kontyngentów ogłoszone zostały przez Ministerstwo Gospodarki w Külkereskedelmi

Tájékoztató („Informator Handlu Zagranicznego”) nr 50 z 21 grudnia 2001 roku.

Dla Polski (zgodnie z Protokołem Dodatkowym nr 3 do umowy CEFTA)

wprowadzono poniższe kontyngenty na cały rok 2002:

-88-


Kod* wg TC i nazwa

towaru

WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Wielkość

kontyngentu

Max. wielkość

kontyngentu

przypadająca

jednorazowo

na 1

wnioskodawcę

Pref.

stawka

celna

(%)

Opłata

(Ft/kg,

Ft/l)

0406 Sery i twarogi 300 t 10 t 0 25

0701 90 Ziemniaki 40 000 t 300 t 10 0

0703 10 Cebula i

szalotka

10 000 t 120 t 10 0

0710 21 00 00 Groch 1 500 t 80 t 10 0

0712 20 00 00 Cebula

suszona

0712 90 05 00

Ziemniaki suszone

1 400 t 80 t 10

0808 10 Jabłka 20 000 t 500 t 10 0

1701 12 Cukier

buraczany

10 000 t 500 t 35 20

2203 Piwo ze słodu 14 000 hl 14 000 hl 15 0

2207 10 00 00 Alkohol

2207 20 00 00

2208 Napoje

alkoholowe

2401 10 10 Tytoń typu

Virginia

10

1 400 hl 1 400 hl 63,8

51

42 000 hl 250 hl 34 0

700 t 700 t 25,6 0

* W przypadku kodów 4- i 6-cyfrowych kontyngenty odnoszą się do wszystkich dalszych

podpozycji, wymienionych w taryfie celnej.

Odrębnie, w Rozporządzeniu nr 22/2001 MSZ-MF (20.XII.), określone zostały

kontyngenty celne na import artykułów rolno-spożywczych w 2002r. z krajów

członkowskich GATT/WTO. Wykaz tych kontyngentów zawiera Załącznik nr 52.

Wyroby przemysłowe (artykuły konsumpcyjne) w I i II półroczu 2002 roku

-89-

0

0

0

0


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Zgodnie z zapisami wspólnego rozporządzenia MSZ-MF nr 21/2001 (20.XII.) o

preferencyjnych kontyngentach na niektóre towary pochodzące z krajów, z

którymi Węgry podpisały umowy o wolnym handlu dla grupy 7214 (sztaby i

pręty ze stali niestopowej) w 2002 roku ustanowiono preferencyjny kontyngent

celny w wysokości 17,5 tys. ton przy 0%-wej stawce celnej w imporcie z Polski

do Węgier.

Import wyrobów przemysłowych (art. konsumpcyjnych) objętych zezwoleniami

jest regulowany rozporządzeniami o półrocznym okresie obowiązywania.

W oparciu o rozporządzenie rządu RW nr 112/1990 z 23 grudnia 1990 roku

kwestie importu towarów, na które wymagane są zezwolenia importowe, w I

półroczu 2002 roku reguluje rozporządzenie ministra gospodarki nr 40/2001 z

dnia 22 grudnia 2001 r., które ukazało się w Magyar Közlöny (Dz.U.) nr

151/2001, a w II półroczu 2002r. rozporządzenie ministra gospodarki i

transportu nr 5/2002 z 21 czerwca 2002 roku.

Załącznik nr 3 do rozporządzenia 40/2001 (tabela poniżej) określa wielkość

plafonów na import towarów przemysłowych w I półroczu 2002 roku, ich kody

oraz maksymalną wartość proporcjonalną lub kwotową przypadającą na jednego

wnioskodawcę.

Wielkość plafonów na import towarów przemysłowych (art. konsumpcyjnych) w I i II

półroczu 2002 roku

02

0201

0202

Nr i nazwa grupy towarowej

Obuwie ze skóry i materiałów

skóropodobnych (w tys. par)

Nieprzemakalne obuwie o podeszwie i

górnej części z gumy lub z tworzywa

sztucznego (w tys. par)

Inne obuwie o podeszwie i górnej

części z gumy lub z tworzywa

sztucznego (w tys. par)

-90-

Plafon ilościowy

lub wartościowy

Ogółem

Polska

(na jedno

półrocze)

10 670 *

54

6 254

Maks. wartość

plafonu na 1

wnioskodawcę

%% USD

10

670**


0203

0204

Nr i nazwa grupy towarowej

WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Obuwie o podeszwie gumowej, z

tworzywa sztucznego, skóry,

sztucznej lub zrekonstruowanej i

skórzanej górnej części (w tys. par)

Obuwie o podeszwie gumowej, z

tworzywa sztucznego, skóry,

sztucznej lub zrekonstruowanej i

górnej części z materiału tekstylnego

(w tys. par)

Plafon ilościowy

lub wartościowy

489

2 636

0205 Inne obuwie (w tys. par) 1 237

03 Odzież wierzchnia (w mln USD) 15,52 *

04

13

Pozostała odzież i konfekcja (w mln

USD)

Ryby, konserwy rybne (0305,

1604) (w mln USD)

Maks. wartość

plafonu na 1

wnioskodawcę

15

520**

9,32 57 700

43,07 2,75 100 000

* wnioskowaną wartość dla importerów tradycyjnych określa pkt. I.1 załącznika nr 1 do

omawianego rozporządzenia

** maksymalna wnioskowana wartość dla importerów nowych określona jest w pkt. I.2

załącznika nr 1 do omawianego rozporządzenia

Wymóg zezwoleń importowych w zakresie grup 02, 03 i 04 ma zastosowanie –

w świetle ww. rozporządzenia – tylko w stosunku do dostaw z krajów nie

będących członkami WTO oraz Chin, a więc nie dotyczy dostaw z Polski.

Zezwolenia typu A

4 Inne towary odzieżowe i konfekcyjne

13 Ryby, konserwy rybne

Wszystkie wnioski na zezwolenie importowe towarów należących do tych grup

towarowych przyjmowane są: w I półr. od 7 stycznia, a w II półr. od 2 lipca

2002r. Wnioski można składać na bieżąco, do określonej w rozporządzeniu

wartości lub do wyczerpania wartości plafonu - w odniesieniu do jednego

podmiotu krajowego.

-91-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

W stosunku do Polski (jak też i innych członków WTO) ograniczenia dotyczą

tylko importu ryb i konserw rybnych.

Dla Polski roczny plafon wartościowy dla importu ryb wynosi w roku 2002 5,5

mln USD (2,75 mln USD/półrocze). Stosuje się przy tym 0%-wą stawkę celną.

Po wyczerpaniu plafonu istnieje możliwość ubiegania się węgierskiego

importera o uzyskanie zezwolenia w ramach plafonu ogólnego, również przy

0%-wej stawce celnej, jednak bez gwarancji jego otrzymania. Nie ma

możliwosći importu towarów objętych systemem zezwoleń bez zezwolenia,

przy np. wyższej stawce celnej.

Zezwolenia typu B

02 Obuwie

03 Odzież wierzchnia

Przy składaniu wniosków na import towarów w I i II półroczu 2002 roku,

należących do tej grupy w rozporządzeniu istnieje zróżnicowanie na

wnioskodawców tradycyjnych i nowych.

W I półroczu 2002 roku:

- Importer „tradycyjny” to taki podmiot krajowy, który w I półroczu 2001 roku

dysponował zezwoleniem i na podstawie tego zezwolenia dokonał

faktycznego importu. Importerzy tradycyjni mogą składać wnioski –

osobiście lub listem poleconym - od 7 stycznia 2002r. na max. 100%

wielkości importu zrealizowanego w I półroczu 2001 roku na podstawie

ważnego zezwolenia.

- Importer „nowy” to taki podmiot krajowy, który w I półroczu 2001 roku nie

dysponował zezwoleniem lub też takowe posiadał,ale na jego podstawie nie

dokonał faktycznego importu. Importerzy nowi mogą uzyskać zezwolenia

składając wnioski wyłącznie listem poleconym. Termin składania wniosków

na I półrocze 2002 roku: 21.01.2002-25.01.2002.

W II półroczu 2002 roku:

- Importer „tradycyjny” to taki podmiot krajowy, który w 2001 roku

dysponował zezwoleniem i na podstawie tego zezwolenia dokonał

faktycznego importu. Importerzy tradycyjni mogą składać wnioski –

osobiście lub listem poleconym - od 2 do 5 lipca 2002r. na max. 100%

wielkości importu (w USD) zrealizowanego w 2001 roku na podstawie

ważnego zezwolenia, biorąc pod uwagę również zezwolenia wydane w

ramach plafonów I półrocza 2002 roku.

-92-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

- Importer „nowy” to taki podmiot krajowy, który w 2001 roku nie

dysponował zezwoleniem lub też takowe posiadał,ale na jego podstawie nie

dokonał faktycznego importu, a również taki, który zezwolenie uzyskał w I

półroczu 2002 roku. Importerzy nowi mogą uzyskać zezwolenia składając

wnioski wyłącznie listem poleconym. Termin składania wniosków na II

półrocze 2002 roku: 8-12 lipca 2002.

Opłata za rozpatrzenie wniosku o zezwolenie na import określonych w

rozporządzenieu towarów wynosi 3.000 HUF i powinna zostać uiszczona w

postaci znaczka skarbowego.

Ważność uzyskanych zezwoleń upływa z dniem 31 grudnia 2002 roku.

Podatki i opłaty

Podatek od towarów i usług – VAT (skrót węg. ÁFA)

Stosowanie i wysokość podatku VAT określone zostały w Ustawie nr LXXIV z

1992 r. Zasadnicze zapisy tej Ustawy przy kolejnych nowelizacjach nie uległy

zmianie.

Identyfikacja towarów importowanych, podlegających opłacie podatku VAT

następuje zgodnie z nomenklaturą celną. Podstawą obliczenia podatku jest

wartość celna towaru powiększona o należne cło, podatki (np. podatek

akcyzowy, podatek konsumpcyjny), składki oraz inne obowiązujące opłaty (np.

ubezpieczenie i koszty transportu do pierwszego miejsca przeznaczenia).

Zobowiązanym do uiszczenia podatku jest importer.

Wysokość stawki podatkowej:

♦ podstawowa - 25%-wa stawka podatkowa została określona w stosunku

do większości towarów (ustawa LXV z 1994 roku – obowiązuje od

1.01.1995 roku) z następującymi wyjątkami:

♦ podatek w wysokości 12% obowiązuje np. wobec zwierząt żywych, ryb,

produktów mlecznych (masło, sery), jaj, miodu, kwiatów, warzyw, owoców,

herbaty, zbóż, mąki, kasz, nasion i owoców oleistych, niektórych tłuszczów

roślinnych i zwierzęcych, przetworów mięsnych, warzywnych i owocowych,

cukru i melasy, energii elektrycznej, sprzętu medycznego oraz sprzętu dla

osób niepełnosprawnych, sprzętu medycznego, lekarstw, środków

opatrunkowych, książek i czasopism, skór surowych i surowców tekstylnych

-93-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

(bawełna, wełna len, jedwab) itp. Taka wysokość podatku stosowana jest

także w stosunku do większości usług.

♦ 0%-wa stawka podatku VAT obowiązuje na surowce do produkcji

lekarstw, lekarstwa przygotowywane w laboratoriach galenowych, niektóre

lekarstwa, produkty serobakteriologiczne, radioaktywne środki stosowane w

medycynie, odżywki w opakowaniach, podręczniki i płyty CD stosowane w

szkolnictwie publicznym, które występują w spisie podręczników na rok

następny, sprzęt dla niewidomych. 0%-wa stawka podatkowa obowiązuje

także w eksporcie towarów, sprzedaży towarów (jednoznacznym w świetle

przepisów z eksportem) oraz sprzedaży towarów i wykonywaniu usług

bezpośrednio związanych z ruchem międzynarodowym i międzynarodowym

obrotem towarowym.

Zwolnienia przedmiotowe:

1. sprzedaż, wynajem lub dzierżawa ziemi,

2. sprzedaż nieruchomości (za wyjątkiem sprzedaży nieruchomości tuż przed

ukończeniem budowy, ew. pierwsza sprzedaż po zakończeniu budowy)

3. pomoce naukowe używane do kształcenia (ex 9023), wynajem zabudowań i

obiektów zgodnie z ich przeznaczeniem

4. wyżywienie w domach studenckich i internatach,

5. usługi pocztowe,

6. usługi finansowe i dodatkowe, za wyjątkiem leasingu finansowego (do

wysokości pełnej raty leasingowej, ale co najmniej do wartości netto towaru

oddanego w leasing) oraz depozytem środków finansowych (sejfy), jak

również działalność giełdowa prowadzona przez członka giełdy towarowej,

7. przenoszenie praw kredytowych, jak również praw majątkowych

wynikających z udziałów,

8. wynajem lub inne formy użytkowania nieruchomości (niezależnie od

przeznaczenia), za wyjątkiem wynajmu osobom prywatnym,

9. wynajem zabudowań i obiektów dla celów sportowych,

10. sprzedaż banderol akcyzowych,

11. wynajem obiektów na domy kultury,

12. cesje i przejmowanie długów,

13. administrowanie nieruchomościami,

14. działalność ekspercka na zlecenie sądów i urzędów oraz działalność

komornicza,

-94-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

15. działalność adwokacka (którą wykonywać może jedynie adwokat, zgodnie z

ustawą o akwokaturze), przedstawicielstwo prawne, prowadzenie

dokumentacji prawnej,

16. działalność ekspercka w zakresie zabytków,

17. projekty w służbie zdrowia, zadania metodologiczne,

18. organizacja imprez naukowych,

19. wydawanie zaświadczeń na prowadzenie działalności gospodarczej,

20. administracja publiczna, obowiązkowe ubezpieczenia społeczne,

21. kształcenie (w tym pedagogiczna działalność ekspercka, doradztwo,

organizacja systemu informacji pedagogicznej, dokształcania pedagogów,

organizacja olimpiad naukowych i konkursów wykrywania talentów),

22. służba zdrowia, za wyjątkiem dezynsekcji zdrowotnej,

23. opieka socjalna, za wyjątkiem wyżywienia ,

24. działalność na rzecz wspólnoty, społeczeństwa, jeśli działalność ta oparta

jest na zasadach członkostwa,

25. publiczna działalność radiowa i telewizyjna,

26. towarzystwa zdobywania i upowszechniania wiedzy

27. działalność usługowa bibliotek, archiwów, muzeów i innych ośrodków

kulturalnych,

28. usługi sportowo-rekreacyjne, za wyjątkiem sportu zawodowego i usług na

pływalniach i plażach,

29. gry hazardowe, za wyjątkiem usług uzupełniających,

30. pośrednictwo w sprzedaży lub usługach wymienionych w pkt. 1-29, jeśli

obywa się ono w imieniu osób trzecich i na dobro osób trzecich.

Ulgi przedmiotowe obowiązują także w imporcie towarów.

Limity zwolnień podmiotowych:

Również w 2002 roku podatnik może wybrać zwolnienie podmiotowe, jeśli w

roku poprzedzającym rok podatkowy przychód z działalności gospodarczej nie

przekroczył:

• 2 mln HUF (ok. 8,3 tys. EUR)

• 4 mln HUF (ok. 16,7 EUR) – w przypadku prowadzących księgowość

zryczałtowaną

Podatnik korzystający ze zwolnień podmiotowych nie może dokonywać odpisów

podatkowych.

Podatek konsumpcyjny

-95-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Na podstawie Ustawy nr LXXVII z 1991 r. o podatku konsumpcyjnym i jej

późniejszych nowelizacji podatkiem tym objęty jest import (oraz obrót

wewnętrzny) 3 grup towarów. W przypadku importu podatek konsumpcyjny

płacony jest przez importera. Podstawą dla obliczenia podatku jest wartość

celna towaru.

Zestawienie towarów objętych podatkiem konsumpcyjnym w 2002 r.

Nazwa towaru

1. Wyroby z metali szlachetnych poza srebrem, biżuteria ze

szlachetnych kamieni, szlifowane kamienie szlachetne, inne

wyroby i biżuteria z metali szlachetnych poza srebrem

2. Samochody

a) Samochody osobowe – oprócz wyposażonych w

katalizator lub w napęd elektryczny - o pojemn. silnika do

1600 cm 3

b) Samochody osobowe – oprócz wyposażonych w

katalizator lub w napęd elektryczny - o pojemn. silnika

od 1601 cm 3

c) Samochody osobowe z katalizatorem o pojemn. silnika do

1600 cm 3 lub o napędzie elektrycznym

d) Samochody osobowe z katalizatorem o pojemn. silnika od

1601 cm 3

Wysokość

podatku %

3. Kawa palona, ekstrakt kawy naturalnej 12

Podatek akcyzowy

Ustawa CIII z 1997 roku (opublikowana w "Magyar Közlöny" nr 99/1997) o

podatku akcyzowym i szczególnych przepisach dotyczących obrotu towarami

akcyzowymi wraz z póżniejszymi zmianami reguluje, iż podatkiem akcyzowym

objęte są towary produkowane w kraju i importowane:

- ropa naftowa,

- napoje alkoholowe,

- piwo,

-96-

35

22

32

10

20


- wino

- szampan,

- pośrednie wyroby alkoholowe,

- wyroby tytoniowe.

WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Handel towarami akcyzowymi (w tym eksport i import) wymaga zezwolenia.

Płatnikiem podatku akcyzowego w przypadku towarów krajowych jest ich

wytwórca, płatnikiem podatku od towarów importowanych jest importer.

W wyniku zapisów nowelizacji ustawy z lipca 2000 roku od 1 sierpnia 2000 roku

towarem akcyzowym jest także wino.

Przykładowa wysokość akcyzy w 2002 r. w odniesieniu do poszczególnych towarów

Wysokość akcyzy

Kod taryfy celnej

(01.01.2002- (od

30.06.2002) 01.07.2002)

ROPA NAFTOWA I POCHODNE 13

2710 00 26, 2710 00 27, 2710 00 29, 2710

00 32 – o zawartości siarki < 50 ppm i

składników zapachowych< 35%

2710 00 26, 2710 00 32, 2710 00 34, 2710

93,00 HUF/litr 103,50 HUF/litr

00 36 – o zawartości siarki > 50 ppm i

składników zapachowych >35%

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

2710 00 11, 2710 00 15, 2710 00 21, 2710

00 25, 2710 00 37, 2710 00 39

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

2710 00 41, 2710 00 45, 2710 00 51, 2710

0055, 2710 00 59

2710 00 61, 2710 00 65, 2710 00 66, 2710

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

00 67, 2710 00 68, 2710 00 71, 2710 00

72, 2710 00 74, 2710 00 76, 2710 00

77, 2710 00 78

80,20 HUF/litr 89,20 HUF/litr

2711 11, 2711 12, 2711 13, 2711 19 43,00 HUF/kg 47,90 HUF/kg

13

jeśli ww. towary nie odpowiadają normom węgierskim, to podatek akcyzowy

powiększony jest o:

20 HUF/litr w poz. 1, 2, 4, 5, 13, 14

80,20 HUF/litr w poz. 12

20 HUF/kg w poz. 15

20 HUF/m 3 w poz. 16.

-97-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Wysokość akcyzy

Kod taryfy celnej

(01.01.2002- (od

30.06.2002) 01.07.2002)

ROPA NAFTOWA I POCHODNE

2710 00 26, 2710 00 27, 2710 00 29, 2710

00 32 – o zawartości siarki < 50 ppm i

składników zapachowych< 35%

2710 00 26, 2710 00 32, 2710 00 34, 2710

93,00 HUF/litr 103,50 HUF/litr

00 36 – o zawartości siarki > 50 ppm i

składników zapachowych >35%

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

2710 00 11, 2710 00 15, 2710 00 21, 2710

00 25, 2710 00 37, 2710 00 39

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

2710 00 41, 2710 00 45, 2710 00 51, 2710

0055, 2710 00 59

2710 00 61, 2710 00 65, 2710 00 66, 2710

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

00 67, 2710 00 68, 2710 00 71, 2710 00

72, 2710 00 74, 2710 00 76, 2710 00

77, 2710 00 78

80,20 HUF/litr 89,20 HUF/litr

2711 21, 2711 29 22,00 HUF/m 3

24,50 HUF/m 3

2707 10, 2707 20, 2707 30, 2707 50,

2902 20, 2902 30, 2902 41, 2902 42,

2902 43, 2902 44

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

2710 00 81, 2710 00 83, 2710 00 85 72,20 HUF/kg 80,30 HUF/kg

3811 72,20 HUF/kg 80,30 HUF/kg

2709 00 10 skondensowany gaz ziemny 100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

biodizel (przy zachowaniu warunków

szczególnych)

0 HUF/litr 0 HUF/litr

oleje mineralne (poza poz. 27100087)

używane jako benzyna do silników, dodatek

do ww. olejów, ich rozcieńczalnik

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

oleje mineralne (poza poz. 27100087)

używane jako olej napędowy do silników,

dodatek do ww. olejów, ich rozcieńczalnik lub

materiał opałowy

80,20 HUF/litr 89,20 HUF/litr

skroplony gaz lub paliwo do pojazdów 43,00 HUF/kg 47,90 HUF/kg

gaz sprężony 22,00 HUF/m 3

24,50 HUF/m 3

WYROBY ALKOHOLOWE

(poza piwem, winem i szampanem)

2204, 2205, 2206 (pow. 22% zaw. alkoholu)

oraz 2207, 2208 (pow. 1,2% zaw. alkoholu),

za wyjątkiem:

-98-

1.670 HUF/hl 1.670 HUF/hl


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Wysokość akcyzy

Kod taryfy celnej

(01.01.2002- (od

30.06.2002) 01.07.2002)

ROPA NAFTOWA I POCHODNE

2710 00 26, 2710 00 27, 2710 00 29, 2710

00 32 – o zawartości siarki < 50 ppm i

składników zapachowych< 35%

2710 00 26, 2710 00 32, 2710 00 34, 2710

93,00 HUF/litr 103,50 HUF/litr

00 36 – o zawartości siarki > 50 ppm i

składników zapachowych >35%

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

2710 00 11, 2710 00 15, 2710 00 21, 2710

00 25, 2710 00 37, 2710 00 39

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

2710 00 41, 2710 00 45, 2710 00 51, 2710

0055, 2710 00 59

2710 00 61, 2710 00 65, 2710 00 66, 2710

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

00 67, 2710 00 68, 2710 00 71, 2710 00

72, 2710 00 74, 2710 00 76, 2710 00

77, 2710 00 78

80,20 HUF/litr 89,20 HUF/litr

2208 20 (brandy) oraz palinki na

bazie owoców (2208 90 33, 2208

90 38, 2208 90 41, 2208 90 45,

2208 90 48, 2208 90 71)

do 50 hl rocznie dla zlecającego

(destylowana w gorzelniach na

zlecenie)

powyyżej 50 hl rocznie dla

zlecającego (destylowana w

gorzelniach na zlecenie)

PIWO

2203 , 2206 (mieszaniny o zaw. alk. od 0,5%

do 18 %)

WINO

wina z winogron 2204, 2205 (z wyłączeniem

szampana):

zawartość alkoholu 1,2-15% i

wytworzone na drodze fermentacji

zawartość alkoholu 15-18% i

wytworzone na drodze fermentacji

bez zawartości dodatków

-99-

1.515 HUF/hl 1.515 HUF/hl

653 HUF/hl 653 HUF/hl

1.515 HUF/hl 1.515 HUF/hl

365

HUF/hl/stopień

Ballinga

365

HUF/hl/stopień

Ballinga

5 HUF/l 5 HUF/l


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Wysokość akcyzy

Kod taryfy celnej

(01.01.2002- (od

30.06.2002) 01.07.2002)

ROPA NAFTOWA I POCHODNE

2710 00 26, 2710 00 27, 2710 00 29, 2710

00 32 – o zawartości siarki < 50 ppm i

składników zapachowych< 35%

2710 00 26, 2710 00 32, 2710 00 34, 2710

93,00 HUF/litr 103,50 HUF/litr

00 36 – o zawartości siarki > 50 ppm i

składników zapachowych >35%

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

2710 00 11, 2710 00 15, 2710 00 21, 2710

00 25, 2710 00 37, 2710 00 39

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

2710 00 41, 2710 00 45, 2710 00 51, 2710

0055, 2710 00 59

2710 00 61, 2710 00 65, 2710 00 66, 2710

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

00 67, 2710 00 68, 2710 00 71, 2710 00

72, 2710 00 74, 2710 00 76, 2710 00

77, 2710 00 78

80,20 HUF/litr 89,20 HUF/litr

Inne wina

2204, 2205 (z wyłączeniem szampana)

zawartość alkoholu 1,2-10% i

wytworzone zostały nie tylko na

drodze fermentacji

2206 (z wyłączeniem piwa)

zawartość alkoholu 1,2 – 10% lub

10-15% i wytworzone na drodze

fermentacji

SZAMPAN

80 HUF/l 80 HUF/l

2204 10, 2204 21 10, 2204 29 10, 2205,

2206 00 31, 2206 00 39

79,30 HUF/l 79,30 HUF/l

POZOSTAŁE WYROBY ALKOHOLOWE

wyroby pieniące się: 2204, 2205, 2206 (z

wyj. piwa, wina, szampana)

101,00 HUF/l 101,00 HUF/l

wyroby nie pieniące się: 2204, 2205, 2206 (z

wyj. piwa, wina, szampana)

115,00 HUF/ll 115,00 HUF/ll

WYROBY TYTONIOWE 14

14 Liczbę papierosów należy liczyć podwójnie w przypadku, gdy ich długość bez filtra

wynosi 9-18 cm, potrójnie gdy długość wynosi 18-27, itd.

-100-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Wysokość akcyzy

Kod taryfy celnej

(01.01.2002- (od

30.06.2002) 01.07.2002)

ROPA NAFTOWA I POCHODNE

2710 00 26, 2710 00 27, 2710 00 29, 2710

00 32 – o zawartości siarki < 50 ppm i

składników zapachowych< 35%

2710 00 26, 2710 00 32, 2710 00 34, 2710

93,00 HUF/litr 103,50 HUF/litr

00 36 – o zawartości siarki > 50 ppm i

składników zapachowych >35%

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

2710 00 11, 2710 00 15, 2710 00 21, 2710

00 25, 2710 00 37, 2710 00 39

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

2710 00 41, 2710 00 45, 2710 00 51, 2710

0055, 2710 00 59

2710 00 61, 2710 00 65, 2710 00 66, 2710

100,50 HUF/litr 111,80 HUF/litr

00 67, 2710 00 68, 2710 00 71, 2710 00

72, 2710 00 74, 2710 00 76, 2710 00

77, 2710 00 78

80,20 HUF/litr 89,20 HUF/litr

papierosy

cygara, cygaretki i tytoń

drobnosiekany tytoń

3.435

HUF/1000

szt.+17% ceny

detal.

25% ceny

detal.

28% ceny

detal.

3.435

HUF/1000

szt.+17% ceny

detal.

25% ceny

detal.

28% ceny

detal.

Z podatku akcyzowego zwolnione są towary, które zwolnione są z opłat celnych

na podstawie kodeksu celnego (np. próbki), jak również towary akcyzowe

zwolnione z cła dla pracowników przestawicielstw dyplomatycznych i

konsularnych innych krajów.

Ponadto nie jest pobierany podatek akcyzowy od towarów przewożonych w

ilościach niehandlowych, określonych odrębnymi przepisami.

Opłata na rzecz ochrony środowiska naturalnego

Opodatkowanie towarów opłatą na rzecz ochrony środowiska naturalnego

wprowadzone zostało na podstawie Rozporządzenia Rządu nr 113/1995 (IX.27)

oraz Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska i Transportu nr 10/1995

-101-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

(IX.28), stanowiących przepisy wykonawcze do Ustawy nr LVI z 1995r. o

opłatach z tytułu ochrony środowiska naturalnego.

Celem wprowadzenia opłaty było ograniczenie użytkowania towarów

zanieczyszczających środowisko naturalne i jednocześnie zachęcenie do

użytkowania towarów tzw. "przyjaznych" temu środowisku.

Ostatnia modyfikacja dot. wysokości opłat została wprowadzona na podstawie

Ustawy LXXIII z 2001 r. nowelizującej ustawę z 1995 roku.

Opłaty są nakładane na towary - wprowadzone do obrotu na rynku węgierskim -

niezależnie od faktu, czy zostały one wyprodukowane w kraju, czy były

importowane:

1. paliwa i pochodne ropy naftowej,

2. opony,

3. urządzenia chłodnicze, substancje chłodzące,

4. opakowania,

5. akumulatory,

6. rozcieńczalniki i rozpuszczalniki farb i lakierów .

W stosunku do poz. 6 datą wejścia w życie obowiązku uiszczania opłaty jest 1

stycznia 2003 roku (w wysokości 200 HUF/kg).

Pozycje 1-6 zakwalifikowano jako produkty bezpośrednio zanieczyszczające

środowisko, a dodatkowo produkty 2-5 jako odpadotwórcze.

W przypadku produkcji towaru objętego opłatą na Węgrzech, do jej wniesienia

zobligowany jest pierwszy dystrybutor tego towaru lub nabywca stosujący towar

do własnych celów produkcyjnych.

W przypadku importu towarów, obowiązkiem uiszczenia opłaty obciążona

strona, która ma obowiązek opłacenia cła, a w przypadku strefy wolnocłowej –

nią zarządzający. Opłata na rzecz ochrony środowiska jest dodawana do ceny

towaru przed wyliczeniem podatku VAT. Opłaty te są wpłacane do Centralnego

Funduszu Ochrony Środowiska i wykorzystywane na wspieranie przedsięwzięć

służących ochronie środowiska.

-102-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

W przypadku paliw opłata na rzecz ochrony środowiska naturalnego stanowi

część (3%) podatku akcyzowego i jest w całości przeznaczona na fundusz

ochrony środowiska.

Kwota należnej opłaty na rzecz ochrony środowiska może być obniżona o 25%

w przypadku, gdy dany produkt posiada znak handlowy "towaru przyjaznego

środowisku", który podlega rejestracji w Urzędzie Produktów Przyjaznych

Środowisku.

Zwolnienia z opłaty mogą być uzyskane w następujących przypadkach:

eksport, reeksport,

import towarów (objętych opłatą) w celach niehandlowych,

składowanie w magazynach stref wolnocłowych (w przypadku

opakowań pod warunkiem niezmieniania opakowań towarów).

Stawki opłat na rzecz ochrony środowiska naturalnego w 2002 r.

Nazwa towaru Stawka opłaty

Opony

opony nowe (znak ”E”) 42,80 HUF/kg

opony używane, zregenerowane (znak ”E”) 53,80 HUF/kg

opony używane do regeneracji (warunki odrębnie

określone)

171,40 HUF/kg

opony używane importowane

Opakowania

900,00 HUF/kg

tworzywa sztuczne 14,20 HUF/kg

mieszanki 16,90 HUF/kg

aluminium 6,20 HUF/kg

metale (z wyjątkiem aluminium) 4,80 HUF/kg

papier, drewno, naturalne materiały tekstylne 6,20 HUF/kg

szkło 2,30 HUF/kg

inne

Nowe urządzenia chłodnicze

6,20 HUF/kg

o pojemności do 120 l 1.131 HUF/szt

o pojemności 120-250 l 2.036 HUF/szt

o pojemności powyżej 250,01 l 5.252 HUF/szt

o pojemności substancji chłodzącej do 0,50 kg 281,80 HUF/szt

o pojemności substancji chłodzącej 0,50 – 2,00 kg 504,30 HUF/szt

o pojemności substancji chłodzącej powyżej 2,01 kg

Nowe substancje chłodnicze

1.321,00 HUF/szt

mieszanka HCFC i HCFC

Używane urządzenia chłodnicze z importu

420,00 HUF/kg

-103-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Nazwa towaru Stawka opłaty

o pojemności do 120 l 4.523 HUF/szt

o pojemności 120-250 l 8.143 HUF/szt

o pojemności powyżej 250,01 l 21.009 HUF/szt

o pojemności substancji chłodzącej do 0,50 kg 1.127,30 HUF/szt

o pojemności substancji chłodzącej 0,50 – 2,00 kg 2.017,30 HUF/szt

o pojemności substancji chłodzącej powyżej 2,01 kg 5.287,00 HUF/szt

Zregenerowane lub przeznaczone do regeneracji substancje chłodnicze z

importu

zregenerowana mieszanka CFC i CFC 2.693,50 HUF/kg

mieszanka HCFC i HCFC 821,00 HUF/kg

nadające się do regeneracji CFC i HCFC

Inne produkty ropy naftowej

630,00 HUF/kg

smar 83,00 HUF/kg

olej grzewczy nie odpowiadający normom węgierskim 83,00 HUF/kg

olej grzewczy odpowiadający normom węgierskim, ale

o zawartości siarki powyżej 2,8%

Akumulatory

4,70 HUF/kg

akumulatory z elektrolitem 55,70 HUF/kg

akumulatory bez elektrolitu 77,70 HUF/kg

Oznakowanie towarów

Wyroby przeznaczone do powszechnego użytku konsumpcyjnego muszą być

odpowiednio oznakowane w celu dopuszczenia ich do obrotu na rynku

węgierskim. Oznakowanie produktu, zgodnie z Ustawą CLV z 1997 r. o ochronie

konsumentów, musi zawierać następujące informacje napisane na opakowaniu

(bądź na integralnej z produktem etykiecie) w języku węgierskim, czytelnie i

jednoznacznie:

dokładna nazwa produktu, której nie może zastąpić marka lub nazwa

reklamowa produktu,

nazwę i adres do korespondencji producenta lub dystrybutora,

zaznaczenie miejsca pochodzenia produktu,

a w zależności od rodzaju produktu, dodatkowo

wymiary, ilość netto w charakterystycznych dla danego towaru

wartościach lub sztukach,

składniki wykorzystane do jego wytworzenia,

czas przydatności do użycia/spożycia,

-104-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

podstawowe informacje techniczne,

zakwalifikowanie do kategorii technicznych,

wartość zużycia energii przy użytkowaniu produktu,

numery zezwoleń.

Dopuszcza się stosowanie symboli i kodów, zamiast tekstu słownego. W

odniesieniu do wyrobów tekstylnych akceptacji symboli dokonuje Instytut

Kontroli Jakości Przemysłu Tekstylnego.

Do określonych przez odrębne przepisy produktów dołączona być musi

instrukcja obsługi.

W przypadku towarów importowanych za odpowiednie ich oznakowanie

odpowiedzialni są importer i dystrybutor towaru.

Zasady oznakowania towarów objętych akcyzą regulowało Rozporządzenie MF

nr 31/1994 (XI.18). Oznakowanie dokonywane jest tradycyjnie w postaci

banderoli o wymiarach zróżnicowanych w zależności od rodzaju wyrobu.

Banderole nie mogą być uszkodzone.

Świadectwa i reguły pochodzenia towarów

Podpisane przez Węgry umowy o wolnym handlu są oparte na zasadzie

przyznawania sobie wzajemnie preferencyjnego traktowania towarów i usług

pochodzących z tych krajów.

Każda z tych umów zawiera szczegółowe postanowienia dotyczące reguł

pochodzenia towarów, tak by z ulg celnych korzystali dostawcy towarów tzw.

pochodzących. Za towar pochodzący uznaje się produkt w pełni uzyskany lub

wystarczająco przetworzony na terytorium krajów objętych umową.

Ulgi są przyznawane z zastosowaniem kumulacji pochodzenia, co umożliwia aby

wobec towarów kupionych w kraju trzecim, uwzględnionym w umowie o wolnym

handlu, mogły być zastosowane preferencyjne stawki celne.

Od 1 stycznia 1997 r. do 31 grudnia 2001 roku

-105-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

W handlu między krajami CEFTA podstawą prawną do określenia pochodzenia

towarów był Protokół nr 7 do Umowy CEFTA, podpisany 13 września 1996 r.

Protokół ten przewidywał stosowanie dwustronnej kumulacji pochodzenia

towarów obejmującej kraj pochodzenia i kraj przeznaczenia oraz diagonalnej

kumulacji pochodzenia towarów obejmującej kraj pochodzenia i kraje CEFTA z

wyjątkiem kraju przeznaczenia, który jest objęty kumulacją dwustronną.

Obydwie te kumulacje łącznie oznaczały, że np. materiały i komponenty

pochodzące z krajów CEFTA, użyte do wyprodukowania towaru w Polsce, były

przy eksporcie tego towaru do któregokolwiek z krajów CEFTA traktowane jako

towar pochodzący z Polski. Produkt eksportowany kwalifikował się zatem do

preferencyjnego traktowania przewidzianego w umowie CEFTA.

W wyniku zmian legislacyjnych obowiązujących od 1 lipca 1997 r., polegających

na zrezygnowaniu z praktyki zwrotu cła od materiałów i surowców użytych do

wytworzenia eksportowanego towaru, a pochodzących z krajów trzecich, tak

Węgry, jak i Polska stosują zasady paneuropejskiego systemu pochodzenia

towarów. W ten sposób nastąpiła harmonizacja reguł pochodzenia towarów w

handlu objętym postanowieniami Układów Europejskich. Umożliwia ona znaczne

rozszerzenie korzystania z preferencji celnych dając podstawę do nich także w

przypadku, gdy do produkcji towaru użyto materiałów pochodzących z krajów

strefy wolnego handlu lub krajów unii celnej innych, niż te kraje strefy czy unii

celnej, do których produkt gotowy ma być eksportowany. Zasada

paneuropejskiego systemu pochodzenia towarów z uwzględnieniem wszystkich

krajów UE, EFTA, CEFTA, krajów nadbałtyckich (Litwa, Łotwa i Estonia) oraz

Turcji zawarta jest w Protokole Dodatkowym nr 7, podpisanym 10 grudnia 1998r.

Zasady wystawiania świadectw pochodzenia towarów zostały precyzyjnie

określone w Protokole nr 7 do Umowy CEFTA oraz Protokole Dodatkowym nr 8

podpisanym 20.10.1999 r., na mocy którego zmodyfikowano stosowanie

świadectw EUR-1 od 1 stycznia 2000 r.

Dla zapewnienia kumulacji paneuropejskiej, przyspieszając w ten sposób

intensyfikację wzajemnie korzystnych stosunków handlowych podpisany

15.11.2000 roku Protokół Dodatkowy nr 9 wprowadza zmiany reguł pochodzenia

towarów określone w Protokole nr 7 do Umowy CEFTA z mocą obowiązywania

od 1 stycznia 2001 roku. Zapisy te odnoszą się do niewystarczającej obróbki lub

przetworzenia dla nadania statusu produktów pochodzących. Ponadto w

protokole tym wprowadzono artykuł dot. procedury księgowego rozróżnienia.

Od 1 stycznia 2002 roku

-106-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Protokół Dodatkowy Nr 11 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym

Handlu (CEFTA) zastępuje dotychczas obowiązujący Protokół Nr 7 do CEFTA

wraz z załącznikami, nowym Protokołem 7.

Załączony do Protokołu Dodatkowego Nr 11 Protokół 7 do Środkowoeuropejskiej

Umowy o Wolnym Handlu dotyczy definicji pojęcia „produkty pochodzące” i

metod współpracy administracyjnej. Jego obecne brzmienie zostało określone w

Protokołach Dodatkowych Nr 4, 7, 8, 9 do CEFTA.

Protokół Dodatkowy Nr 11 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu

(CEFTA) wprowadził następujące zmiany:

1. Skonsolidowanie tekstu Protokołu 7 polegające na włączeniu

wszystkich zmian wynegocjowanych od 1997 roku;

2. Usunięcie pkt. 6 art. 15 Protokołu 7, który umożliwiał w

wyszczególnionych przypadkach częściowy zwrot cła, a zatem

obowiązywać będzie od 1 stycznia 2002 roku pełny zakaz zwrotu cła

wynikający z artykułu 15 Protokołu 7;

3. Zmianę klasyfikacji taryfowej niektórych towarów wyszczególnionych w

Załączniku II, która wynika ze zmiany systemu HS;

4. Korekty o charakterze gramatyczno-językowym w tekście Protokołu i

załącznikach;

5. Modyfikację reguł pochodzenia dla niektórych towarów z Załącznika II

(obejmującego wykaz zawierający procesy obróbki lub przetworzenia,

które muszą być dokonane na materiałach niepochodzących, aby

wytworzone produkty uzyskały status pochodzenia):

a) w Dziale 01 w kolumnie 3 wykreślono słowo ,,użyte”;

b) sformułowano nową, wspólną regułę dla pozycji 4107, 4112 i

4113;

c) dodanie słowa ,,papier” w regule umieszczonej w kolumnie 2 dla

towaru objętego kodem 8419.

Protokół Dodatkowy Nr 11 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu

(CEFTA) został podpisany przez wszystkie państwa CEFTA na Szczycie

Premierów krajów CEFTA w Bukareszcie w dniu 16 listopada 2001 roku, a

obowiazuje od 1 stycznia 2002 roku.

-107-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Podpisanie Protokołu Dodatkowego Nr 11 dla polskich osób fizycznych i

prawnych umożliwiło wymianę handlową w ramach kumulacji Paneuropejskiej

zgodnie z przyjętymi regułami pochodzenia towarów, po preferencyjnych

stawkach na zasadach obowiązujących w UE i krajach stowarzyszonych.

Na Węgrzech jednostkami uprawnionymi do wystawiania świadectw

pochodzenia towarów są regionalne izby handlowo-przemysłowe. Wzory pieczęci

i podpisów osób uprawomocnionych do poświadczania przekazywane są do

Głównego Urzędu Ceł.

Zamówienia publiczne

Węgierskie regulacje dotyczące zamówień publicznych ujęte zostały w Ustawie

nr XL z 1995r. Precyzuje ona warunki i zasady dokonywania zakupów ze

środków budżetowych. Nakłada obowiązek organizowania przetargów przy

zakupach towarów i usług oraz przy inwestycjach budowlanych dokonywanych

przez takie podmioty jak: jednostki będące własnością państwową, jednostki

korzystające z różnych form wsparcia finansowego ze środków publicznych, a

także organizacje handlowe lub inne podmioty regionalne i lokalne, posiadające

prawo wyłączności świadczenia usług publicznych. Jako wsparcie finansowe

rozumie się ulgi w zakresie podatków, cen, ceł i różnego rodzaju obowiązujących

opłat i obciążeń finansowych.

Obowiązek organizowania przetargów odnosi się ponadto do zamówień, których

wartość jest równa lub przekracza wyznaczone limity. Limity na 2002 r.

określone zostały w Ustawie CXXXIII/2000 o budżecie państwa na 2001-2002 r.,

§ 59 pkt. (1). W przypadku poszczególnych rodzajów zamówień wynoszą one:

przy zakupie towarów - 18 mln HUF (ok. 75 tys. EUR),

przy inwestycjach budowlanych - 36 mln HUF (ok. 150 tys. EUR),

przy zamawianiu usług - 9 mln HUF (ok. 37,5 tys. EUR),

przy inwestycjach budowlanych, w przypadku których obowiązkowa

jest kwalifikacja wstępna: 240 mln HUF (ok. 1 mln EUR).

Wartość limitów podana jest bez podatku VAT. Wysokość tych limitów może

ulegać zmianie poprzez regulacje ustaw budżetowych.

Dla firm zagranicznych zgłaszających swoje oferty w ogłoszonym przetargu

istotne są następujące zapisy Ustawy:

-108-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

• Możliwość zaproszenia do przetargu wyłącznie firm posiadających siedzibę

na Węgrzech. Takie ograniczenie może zostać zastosowane, gdy podaż i

jakość krajowych produktów jest wystarczająca, a potrzeby w zakresie

usług budowlanych nie przekraczają zdolności krajowego przemysłu

budowlanego.

• Stosowanie preferencji związanych z krajowym pochodzeniem towarów, na

dostawę których ogłaszany jest przetarg, a także preferencji wynikających z

zatrudniania krajowych pracowników przy inwestycjach budowlanych. Jeśli

w wartości zaoferowanych produktów lub usług ponad 50% stanowi

wartość wytworzona przez węgierskich pracowników, to cena

przedstawiona w ofercie uzyskuje 10% preferencję, tzn. w przetargu jest

traktowana jako równoważna wobec ofert, których ceny są niższe o 10%.

Taka sama zasada 10% preferencji jest stosowana w przypadku, gdy przy

inwestycjach budowlanych w ponad 50% jako poddostawcy występują

firmy krajowe (Układ Stowarzyszeniowy dopuszcza taką możliwość do roku

2004).

• W przypadku gdy porównanie ofert, z uwzględnieniem w/w 10%-owej

preferencji cenowej, nadal utrudnia dokonanie wyboru oferty, preferowani

są ci oferenci, których produkty lub usługi zawierają wyższy udział wartości

wytworzonej przez pracowników węgierskich. Jako poświadczenie

wymagane są certyfikaty pochodzenia wydawane przez izby gospodarcze.

• Ostatecznym, rozstrzygającym kryterium jest, czy oferta obejmuje produkty

ze znakiem firmowym "Towar Przyjazny Środowisku" oraz posiadające

certyfikat odpowiedniej instytucji atestującej, przy czym nie ma wymogu,

by była to instytucja węgierska.

Certyfikacja jakości

Sprawy certyfikacji towarów nie są na Węgrzech uregulowane w ramach

jednego, spójnego aktu prawnego. Nie ma także centralnej instytucji

odpowiedzialnej za wydawanie certyfikatów jakości towarów.

Prawo do wyznaczania instytucji wydających certyfikaty jakości mają urzędy

centralne i tak np. w zakresie spraw podlegających Ministerstwu Gospodarki,

dokonuje tego samo Ministerstwo na podstawie odpowiedniego rozporządzenia.

Aktualny wykaz takich wytypowanych instytucji wraz z zakresem ich

kompetencji przedstawia poniższe zestawienie:

-109-


Zakres

Certyfikacja jakości

niektórych towarów

przemysłowych:

ochrona przed hałasem

Certyfikacja jakości

bezpieczeństwa

maszyn

Certyfikacja jakości

bezpieczeństwa

produktów

elektrycznych

Certyfikacja jakości

bezpieczeństwa

niektórych produktów

elektrycznych

Certyfikacja jakości

bezpieczeństwa

zabawek dla dzieci

Certyfikacja jakości

zgodności

elektromagnetycznej

WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Instytucje certyfikujące

wyd.

badania

certyfikatów

Akt prawny

(rozporządzenie)

- TÜV Rheinland

Hungária Kft.

- KTM 7/1991.

- MEEI Kft.

- KERMI Kft.

- TÜV Rheinland Hungária Kft. - IKIM 21/1998.

- MEEI Kft.

- GM 14/1999.

- ÉMI-TÜV Bayern Kft.

- GM 60/1999.

- KERMI Kft.

- TÜV Hannover-KTI Kft.

- ÉGMI Kft.

- AGROVÉD Kft. - MERT-CET

- Marton Kft.

Kft.

- MERTCONTROL

Rt.

- AGMI Rt.

- TÜV Rheinland Hungária Kft. - IKIM 79/1997.

- MEEI Kft.

- KERMI Kft.

- MERTCONTROL - MERT-CET

Rt.

Kft.

- MEEI Kft. - IpM 8/1984.

- MEEI Kft.

- KERMI Kft.

- MEEI Kft.

- MERTCONTROL

Rt.

-110-

- TÜV

Rheinland

Hungária

Kft.

- MERT-CET

Kft.

- MERT-CET

Kft.

- IKIM-NM

24/1998.

- GM-KHVM

31/1999.


Zakres

Certyfikacja jakości

niektórych towarów

przemysłowych:

ochrona przed hałasem

Certyfikacja jakości

aparatów elektrycznych

przeznaczonych do

pracy w warunkach

zagrożenia wybuchem

gazu kopalnianego

Certyfikacja jakości

urządzeń na gaz

Certyfikacja jakości

kotłów grzewczych na

gaz lub paliwo płynne

Certyfikacja jakości

materiałów, konstrukcji

i urządzeń używanych w

budownictwie

Certyfikacja jakości butli

gazowych

Certyfikacja jakości

substancji napędowych i

niektórych produktów

ropopochodnych

Certyfikacja jakości

paliw napędowych

pojazdów

WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Instytucje certyfikujące

wyd.

badania

certyfikatów

Akt prawny

(rozporządzenie)

- TÜV Rheinland

Hungária Kft.

- KTM 7/1991.

- MEEI Kft.

- KERMI Kft.

- ExVÁ Kft. - IKIM 25/1996.

- MBVTI Kft. - IKIM 22/1998.

- MBVTI Kft. - IKIM 20/1998.

- KERMI Kft.

- ÉMI Kht.

- QUALITEST Kft.

- FAIMEI Kft.

- METALCONTROL

Kft.

- AGMI Rt.

- FERRCERT

Kft.

- KTM-IKIM

39/1997.

- MBVTI Kft.

- GM 14/1998.

- ÁEF Kft.

- Ásványolajtermék

Minőségellenőrzési Rt.

- IKM 71/1995.

- MERTCONTROL - MERT-CERT

Rt.

Kft.

- Ásványolajtermék

Minőségellenőrzési Rt.

- GM 5/2000.

- MERT-CERT

Kft.

Z praktycznego punktu widzenia należy najpierw sprawdzić odpowiednie

szczegółowe przepisy dotyczące zarówno certyfikacji jakości, jak również

wprowadzenia towaru do obrotu.

Ochrona praw konsumenta (Ustawa CLV z 1997 r.)

-111-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Przepis o ochronie praw konsumenta dotyczy zabezpieczenia zasadniczych

interesów konsumentów uznanych również przez UE, takich jak: sprawy

związane z ochroną życia, zdrowia, bezpieczeństwa konsumentów i ochrony

własności; obejmuje również odpowiednią informację i edukację w tym zakresie

i skuteczne środki prawne, jak również reprezentowanie interesów konsumenta

przez organizacje dobrowolne. Dodatkowo rozszerza liczbę instytucji

odpowiedzialnych za ochronę interesów konsumentów.

Stosownie do tego przepisu konsumentami są osoby, które poza swoją

profesjonalną działalnością kupują, zamawiają, używają lub otrzymują wyroby,

odbiorcy usług i ci wszyscy, którzy są adresatami informacji lub ofert związanych

z produktem lub usługami.

Rozdział II przepisu dotyczy zasadniczych reguł mających odniesienie do

bezpieczeństwa wyrobu. Dla ochrony życia, zdrowia i bezpieczeństwa

konsumentów na rynek wprowadzane mogą być jedynie bezpieczne wyroby i

usługi. Za zapewnienie bezpieczeństwa wyrobu przepis ustanawia

odpowiedzialnym producenta. Odpowiedzialność dystrybutora natomiast zawiera

się w tym, że nie powinien on wprowadzać na rynek wyrobu, o którym wie lub

wiedzieć powinien, że wyrób ten nie jest bezpieczny. W przepisie zawarte są

zasadnicze kryteria, na bazie których oceniane jest bezpieczeństwo wyrobu.

Kryteria te mają odniesienie jedynie do tych wyrobów, których bezpieczeństwo

nie jest unormowane w oddzielnych aktach prawnych lub określone

standardami. Wprowadzone w przepisie klauzule oparte są o przepis No.

92/59/EEC Rady Europy dotyczący ogólnego bezpieczeństwa wyrobu. Przepisy

proceduralne i sankcje w odniesieniu do naruszających unormowania dotyczące

bezpieczeństwa wyrobu zawarte są w akcie prawnym, który jest obecnie w

trakcie uzgodnień.

Rozdział III dotyczy ogólnych i indywidualnych zasad zapewniających ochronę

praw własności konsumenta. Klauzule ogólne zabraniają szkodzić na rzecz

konsumenta, bezprawnie zatrzymywać wyroby pochodzące z handlu, niezgodnie

z przepisami manipulować księgą zakupów, wprowadzać na rynek wyroby

nieodpowiedniej jakości lub z naruszeniem przepisów o wymaganych atestach.

Przepis reguluje też zasady przyznawania pożyczek konsumentom specyfikując

elementy pożyczki oraz konsekwencje ich naruszania.

Rozdział IV odnosi się do informacji kierowanych do konsumenta. Zawiera

ogólne przepisy dotyczące etykiet, instrukcji użytkowania, zgodności z atestami,

-112-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

oznaczanie cenami i wskazówki w zakresie pakowania oraz określa

odpowiedzialność za naruszenie tych przepisów. Etykieta winna zawierać

dokładny opis wyrobu, nazwę i adres producenta lub dystrybutora w sposób

umożliwiający łatwą identyfikację oraz winna wskazywać miejsce pochodzenia.

Etykieta winna znajdować się na opakowaniu wyrobu lub poza nim, ale nie może

być odłączona od wyrobu. Zgodnie z przepisami odnoszącymi się do oznaczenia

ceną, dystrybutor zobowiązany jest podać pisemną informację o cenie sprzedaży

i cenie jednostkowej lub zapłatę za usługę na wprowadzenie wyrobu do obrotu

rynkowego. Przepisy dotyczące etykiet zgodne są z ogólnymi klauzulami w tym

zakresie funkcjonującymi w krajach Unii Europejskiej. Szczegółowe przepisy

odnoszące się do oznaczeń cenami zawarte są w aktach prawnych niższego

szczebla.

Rozdział V odnosi się do edukacji konsumentów nakłaniając ich do

zapoznawania się, dla zabezpieczenia własnych interesów, z wprowadzonymi

unormowaniami prawnymi poprzez edukację w szkole i poza nią.

Dla zapewnienia szybkiego, skutecznego i łatwego wprowadzenia w życie praw

konsumenta, rozdział VI zawiera postanowienia dotyczące ustanowienia ciał

pojednawczych. Ciała te funkcjonować będą przy regionalnych izbach

gospodarczych i będą one niezależne. Ich zadaniem jest rozstrzyganie sporów

prawnych dotyczących jakości i bezpieczeństwa wyrobów i usług, stosowania

przepisów o odpowiedzialności za wyrób. Przepis szczegółowo określa czynności

związane z powołaniem do życia organu pojednawczego i jego funkcjonowaniem

oraz rady rozpatrującej konkretny przypadek. Rada rozpatrując sprawę nakłania

do polubownego rozstrzygnięcia, a jeśli jest to niemożliwe, rozstrzyga sama.

Wyrok rady jest wiążący dla strony tylko wtedy, gdy podmiot gospodarczy

wcześniej zobowiązał się do dostosowywania się do rozstrzygnięć rady. O ile

sytuacja taka nie ma miejsca, wyrok ma charakter zalecenia. Ciała pojednawcze

musiały rozpocząć swą działalność przed 1 stycznia 1999 r.

Część II przepisu określa instytucje państwowe i samorządowe odpowiedzialne

za ochronę interesów konsumentów. Za modyfikowanie polityki ochrony praw

konsumenta odpowiedzialne jest Ministerstwo Gospodarki, które wnioskuje

rządowi odpowiednie rozwiązania. Agencją ustanowioną dla ochrony praw

konsumenta jest Nadzór Ochrony Praw Konsumenta, którym kieruje minister

mianowany przez rząd.

Rozdział IX definiuje zasadniczą rolę organizacji socjalnych w zakresie ochrony

praw konsumenta podkreślając znaczenie zapewnienia interesów konsumenta.

-113-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

Rozdział X odnosi się do uregulowań proceduralnych Nadzoru Ochrony Praw

Konsumenta i jego nadzorców regionalnych, które różnią się od przepisów

zawartych w Ustawie IV z 1959 r. w sprawie ogólnych praw publicznej procedury

administracyjnej. Duża waga przyłożona jest do sankcji wobec naruszających

przepisy i dlatego zdefiniowane są nowe uregulowania w tej dziedzinie. Na tej

podstawie organ władzy rozpatrujący sprawę jest uprawniony, inter alia, do

orzekania ograniczeń wobec naruszających prawo, do usunięcia wyrobu z rynku

konsumenta i - o ile jest to konieczne - zniszczenia go lub zamknięcia sklepu do

czasu usunięcia niezgodności. Organ rozparujący sprawę sporną w zakresie

naruszenia przepisów o ochronie praw konsumenta może również nałożyć

wobec winnego grzywnę, której rozmiar zależny jest od wszystkich zaistniałych

okoliczności.

Przepis zobowiązuje rząd i ministrów odpowiedzialnych za poszczególne sektory

do wydania szczegółowych przepisów niezbędnych do realizacji zadań

wynikających z tego przepisu i innych zadań dodatkowych, mających z nim

związek, takich jak: handel door-to-door, zawieranie kontraktów w przypadku

braku bezpośredniej obecności jednej ze stron lub stosowanie jednolitych

oznaczeń.

Przepis wszedł w życie 1 marca 1998 r.

Odpowiedzialność za produkt (Ustawa X z 1993 r.)

Uczestnictwo Węgier w międzynarodowym procesie integracyjnym i potrzeba

ochrony handlu, jak również zabezpieczenia praw konsumenta i dbałość o

podnoszenie jakości wyrobów wymogły konieczność ponoszenia przez

producentów odpowiedzialności za szkody powstałe w trakcie użytkowania

wadliwych wyrobów.

Mając na uwadze powyższe oraz dążąc do ujednolicenia prawa w Europie,

Zgromadzenie Narodowe Republiki Węgierskiej uchwaliło Ustawę dotyczącą

odpowiedzialności za wyrób.

1. O ile wymienia się w Ustawie wyraz "szkoda" ma on następujące znaczenie:

- każde materialne i niematerialne uszkodzenia powodujące śmierć,

uszkodzenie ciała lub uszczerbek na zdrowiu osoby;

- wszystkie szkody powyżej 10.000 HUF wynikłe w inny sposób na

skutek działania wadliwego wyrobu, które powstały w trakcie

-114-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

normalnego użytkowania lub konsumpcji, o ile były użytkowane

zgodnie ze swoim przeznaczeniem przez osobę poszkodowaną.

2. Wyrób uznany jest za wadliwy, o ile nie jest zachowane wymagane

względem niego bezpieczeństwo, nie zawiera opisu użycia i informacji

dotyczących technologii oraz daty dokonania pierwszej sprzedaży.

3. Postanowienia Ustawy stanowią, że producent odpowiedzialny jest za

wszystkie szkody spowodowane przez wyrób. Jeśli wyrób pochodzi z

importu, klauzule dotyczące producenta odnoszą się odpowiednio do

importera; producent natomiast ponosi odpowiedzialność wobec

importera.

4. O ile producent lub importer nie może być zidentyfikowany, wówczas

do czasu identyfikacji lub wskazania poszkodowanej osobie

dystrybutora wadliwego produktu - za producenta uważa się wszystkich

dystrybutorów. Stan taki może trwać nie dłużej niż 30 dni od czasu

złożenia pisemnej informacji przez osobę poszkodowaną.

5. Jeśli kilka osób odpowiedzialnych jest za narażenie na tę samą szkodę,

wówczas ponoszą one odpowiedzialność wspólną i indywidualną.

6. Poszkodowana osoba odpowiedzialna jest za udokumentowanie

powstałych szkód, wady produktu i innych związków przyczynowych z

tym związanych.

7. Producent będzie wyłączony z odpowiedzialności wyspecyfikowanej

poniżej o ile udowodni, że:

- nie oznakował wyrobu lub

- wyrób nie był przeznaczony dla celów handlowych lub producent nie

wykonał lub nie oznakował wyrobu jako części swych normalnych

czynności produkcyjnych lub

- podczas sprzedaży wyrób był wolny od wad, a przyczyna

powodująca szkodę wystąpiła później lub

- wg opinii ekspertów nie było możliwym wykrycie wady w czasie

znakowania wyrobu lub

- wada produktu wystąpiła mimo zastosowania obowiązujących

przepisów prawnych.

Producent surowców i półproduktów wyłączony będzie z odpowiedzialności o ile

udowodni, że:

- wada spowodowana jest nieodpowiednią strukturą/składem

produktu finalnego lub

- wada jest skutkiem błędnej instrukcji danej przez producenta

produktu finalnego.

-115-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

8. Producent nie będzie wyłączony z odpowiedzialności wobec osoby

poszkodowanej jeśli postępowanie strony trzeciej przyczyniło się także

do powstania szkody. Roszczenia producenta wobec strony trzeciej nie

są skuteczne w ramach niniejszych postanowień.

9. Wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności producenta wobec

osoby pokrzywdzonej uznawane jest jako nieważne i niebyłe.

10. Wszystkie roszczenia dotyczące szkód mogą być zgłaszane w ciągu

trzech lat.

11. Producent odpowiedzialny jest przez okres 10 lat od daty sprzedaży

wyrobu za marketing każdego ze swoich wyrobów.

12. Niniejsza Ustawa nie jest skuteczna w odniesieniu do praw osoby

poszkodowanej reklamowania strat i szkód powstałych w wyniku

zerwania kontraktu.

13. W zakresie odpowiedzialności za wyrób, w stosunku do producenta nie

mają zastosowania przepisy art. 339 kodeksu cywilnego.

14. W zakresie spraw nie uregulowanych niniejszą Ustawą mają

zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego w szczególności dotyczących

śmierci, uszkodzeń ciała i uszczerbku na zdrowiu.

Przepis wszedł w życie 1 stycznia 1994 r.

Tryb wydawania zezwoleń na pracę dla cudzoziemców na Węgrzech

Od 1 stycznia 2000 r. obowiązuje na Węgrzech nowe Rozporządzenie Ministra

ds. Spraw Socjalnych i Rodziny Nr 8/1999 „O zezwoleniach pracy dla

cudzoziemców na Węgrzech” (dalej Rozporządzenie). Wydane wcześniej

zezwolenia nie tracą ważności. Postanowienia zawarte w Rozporządzeniu

stosowane są wobec podań złożonych po 1 stycznia 2000 r.

Na podstawie Ustawy nr IV/1991 „O wspomaganiu zatrudniania i świadczeniach

dla bezrobotnych” (par. 7. pkt 1) osoby nie posiadające węgierskiego

obywatelstwa (z wyjątkiem przypadków opisanych w ustawie), aby mogły

podjąć pracę na Węgrzech muszą posiadać odpowiednie zezwolenie na pracę.

Zgodnie z Rozporządzeniem podanie o zezwolenie na pracę dla cudzoziemców

składa pracodawca w biurze zatrudnienia. Biuro zatrudnienia może wydać zgodę

na zatrudnienie cudzoziemców przy spełnieniu 2 warunków:

-116-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

- przed złożeniem ww. podania pracodawca dysponował ważnym

zapotrzebowaniem na pracowników węgierskich, lecz nie znalazł

kandydatów o odpowiednich kwalifikacjach oraz

- cudzoziemiec odpowiada warunkom zatrudnienia.

Ważne zapotrzebowanie, to takie, które zostało złożone w okresie 60 - 30 dni

przed ubieganiem się o zatrudnienie cudzoziemca lub - jeżeli było złożone

wcześniej - odnawiano je co 60 dni.

Zezwolenie na pracę dla cudzoziemców może być wydawane z pominięciem

powyższego warunku o ile:

- praca wykonywana na obszarze RW wynika z obowiązującej umowy

międzynarodowej,

- z zobowiązania zawartego w umowie międzynarodowej wynika, że do

wykonania określonej pracy personel zasadniczy ma pochodzić z zagranicy,

- liczba pracowników zagranicznych w spółce z większością udziału kapitału

zagranicznego nie przekracza w danym roku kalendarzowym 2% stanu

zatrudnienia z 31 grudnia poprzedniego roku,

- ubiegającym się jest sportowiec, który zamierza prowadzić działalność

sportową,

- cudzoziemiec prowadzi działalność oświatową w języku obcym w szkołach

podstawowych lub średnich realizowaną w ramach umów o działalności

oświatowej, podpisanych przez ministrów zainteresowanych państw,

- ubiegającym się jest małżonek mieszkający co najmniej od roku wspólnie z

obywatelem węgierskim.

Podanie o zezwolenie na pracę dla cudzoziemców stanowi wypełniony formularz

– załącznik do Rozporządzenia.

Do podania należy dołączyć:

- zaświadczenie z terenowego urzędu zatrudnienia o zgłoszeniu

zapotrzebowania na pracowników o odpowiednich kwalifikacjach,

- uwierzytelnioną kopię dokumentów stanowiących podstawę działalności

pracodawcy,

- zaświadczenie o numerze ewidencyjnym z urzędu podatkowego i zakładu

ubezpieczeń społecznych,

- wzór podpisu,

-117-


WARUNKI DOSTĘPU DO RYNKU WĘGIERSKIEGO

- uwierzytelnione zaświadczenie o niezbędnych do wykonywania pracy

kwalifikacjach cudzoziemca lub – w przypadku dokumentu wystawionego w

języku obcym - jego wierzytelną kopię i tłumaczenie,

- zaświadczenie lekarskie o zdolności cudzoziemca do pracy za granicą lub

wierzytelną kopię i tłumaczenia zaświadczenia wystawionego w obcym

języku.

Urząd zatrudnienia może zażądać dalszych, nie wymienionych wyżej,

dokumentów dotyczących działalności i funkcjonowania pracodawcy. Decyzję o

wydaniu zezwolenia na pracę cudzoziemca urząd zatrudnienia wysyła

wnioskującemu pocztą.

Podania należy składać w Wydziale Obsługi Klientów – w przypadku stolicy - w

Stołecznym Urzędzie Zatrudnienia (1082 Budapest VIII., Kisfaludy u. 11.) lub

pocztą na adres:

Fővárosi Munkaügyi Központ

1364 Budapest, Pf.: 244

Informacji udziela Wydział Zezwoleń:

poniedziałek-środa 8.30-12.30, 13.00-15.00

czwartek 8.30-13.00

piątek 8.30-12.00.

Telefon: (+361) 303-0722, w. 101 lub 198.

-118-


POLSKO-WĘGIERSKIE STOSUNKI GOSPODARCZE

VI.POLSKO-WĘGIERSKIE STOSUNKI GOSPODARCZE

W 2001 roku po raz kolejny, dziewiąty z rzędu, nastąpił wzrost wymiany

towarowej między Polską i Węgrami.

1600

1400

1200

1000

800

600

400

200

0

-200

Polsko-węgierska wymiana handlowa w latach 1993-2001

< j r — Å r ó ! rO

| rª


r

Obroty Eksport Import Saldo

Obroty towarowe między Polską i Węgrami w latach 1992-2001

Wartość (mln USD)

1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001

Obroty 339,8 404,2 618,5 734,8 955,7 1.063,3 1.161,2 1.419,0 1.551,2

Eksport 174,3 183,6 267,4 309,8 383,0 470,2 536,8 649,7 755,4

Import 165,5 220,6 351,1 425,0 572,6 593,2 624,4 769,3 795,8

Saldo + 8,8 - 37,0 - 83,7 -115,2 -189,6 -123,0 -87,5 -119,6 -40,5

Dynamika (%)

94/93 95/94 96/95 97/96 98/97 99/98 00/99 01/00

Obroty 119,0 153,0 118,8 129,8 111,1 109,2 122,0 109,2

Eksport 105,3 145,6 115,9 123,5 122,5 114,2 120,6 116,1

Import 133,3 159,1 121,0 134,4 103,6 105,3 123,2 103,4

Źródło: dane statystyczne Ministerstwa Gospodarki, Warszawa

O ile latach 1993-1997 odnotowywana była systematycznie rosnąca dynamika

polskiego importu, co wobec znacznie niższej dynamiki eksportu powodowało

-119-


POLSKO-WĘGIERSKIE STOSUNKI GOSPODARCZE

pogłębianie się ujemnego salda wymiany, to od 1998 r. tendencja ta uległa

zmianie. Dynamika wzrostu eksportu była wyższa od dynamiki wzrostu importu

oraz zahamowane zostało narastanie ujemnego salda obrotów.

Wartość obrotów handlowych w 2001 r. wyniosła 1.551,2 mln USD i była o 9,2%

wyższa niż w roku poprzednim. Eksport na Węgry wzrósł o 16,1% do wartości

755,4 mln USD, a import - o 3,4% do 795,8 mln USD. Ujemne dla Polski saldo

obrotów uległo poprawie o 78,4 pkt proc. i wyniosło 40,5 mln USD. Wartość tego

salda stanowiła 5,4% ogólnej wartości polskiego eksportu na Węgry (w 2000 r.

wskaźnik ten wynosił 18,3%).

Polski eksport na Węgry

Dane statystyczne zawarte w poniższej tabeli wykazują, że w analizowanym

okresie nastąpił wzrost dostaw w 4 grupach towarowych, a w 3 – niewielki

spadek.

Gr. Nazwa

POLSKI EKSPORT

2000 2001

tys. USD struktura tys. USD struktura dynamika

I Artykuły rolno - spożywcze 67 090,1 10,3% 80 061,1 10,6% 119,3%

II Produkty mineralne 25 104,4 3,9% 23 918,4 3,2% 95,3%

III

Wyroby przemysłu

chemicznego

97 852,9 15,0% 115 301,2 15,3% 117,8%

IV Drewno i wyroby z drewna 56 367,7 8,7% 64 078,3 8,5% 113,7%

V Wyroby przemysłu lekkiego 30 923,9 4,8% 29 917,7 4,0% 96,7%

Metale nieszlachetne i

VI

wyroby z nich

Wyroby przemysłu

VII

elektromaszynowego

131 845,6 20,3% 131 013,8 17,3% 99,4%

241 542,1 37,1% 311 056,8 41,2% 128,8%

Nieznany towar 12,4 0,0% 6,2 0,0% 50,1%

Razem 650 726,7 100,0% 755 353,6 100,0% 116,1%

Źródło: dane statystyczne Ministerstwa Gospodarki, Warszawa

Największy przyrost (o 28,8%) zanotowano - po raz kolejny - w dostawach

wyrobów przemysłu elektromaszynowego (grupa VII). Znaczny wzrost sprzedaży

nastąpił w grupie artykułów rolno-spożywczych (grupa I) – o 19,3% oraz wyrobach

przemysłu chemicznego (grupa III) – o 17,8%.

-120-


POLSKO-WĘGIERSKIE STOSUNKI GOSPODARCZE

Struktura polskiego eksportu nie uległa zmianie. Pierwszą pozycję (ze wzrostem

udziału o kolejne 4,1 pkt proc.) utrzymały wyroby przemysłu elektromaszynowego

(grupa VII) stanowiące ponad 2/5 wartości eksportu ogółem. Zmalał nieco udział

(o 3 pkt proc.) metali nieszlachetnych i wyrobów z nich (grupa VI) zajmujący drugą

pozycję w strukturze polskiego eksportu na Węgry. Udział pozostałych grup

towarowych w strukturze dostaw nie uległ zasadniczym zmianom.

Polski import z Węgier

Dane statystyczne zawarte w poniższej tabeli wykazują, że w 2001 r. nastąpił

wzrost polskich zakupów na Węgrzech o 3,4%. Przyrost importu odnotowany był w

5 grupach towarowych, a w dwóch – spadek.

Gr. Nazwa

POLSKI IMPORT

2000 2001

tys. USD struktura tys. USD struktura dynamika

I Artykuły rolno - spożywcze 122 916,6 16,0% 103 559,2 13,0% 84,3%

II Produkty mineralne 10 394,5 1,4% 8 667,0 1,1% 83,4%

III

Wyroby przemysłu

chemicznego

193 833,1 25,2% 196 467,5 24,7% 101,4%

IV Drewno i wyroby z drewna 44 836,3 5,8% 57 581,6 7,2% 128,4%

V Wyroby przemysłu lekkiego 36 508,7 4,7% 42 960,9 5,4% 117,7%

Metale nieszlachetne i

VI

wyroby z nich

Wyroby przemysłu

VII

elektromaszynowego

50 291,8 6,5% 55 840,1 7,0% 111,0%

310 861,8 40,4% 330 757,9 41,6% 106,4%

Nieznany towar 0,0 0,0% 0,1 0,0% 275,0%

Razem 769 642,8 100,0% 795 834,2 100,0% 103,4%

Źródło: dane statystyczne Ministerstwa Gospodarki, Warszawa

Największy przyrost zakupów nastąpił w grupie IV, tj. drewno i wyroby z drewna (o

28,4%) oraz wyrobach przemysłu lekkiego (grupa V) – o 17,7%. Znaczący spadek

importu (o 15,7%) dotyczył artykułów rolno-spożywczych (grupa I), co

spowodowało zmniejszenie udziału tej grupy w strukturze polskich zakupów o 3 pkt

proc. Podobny spadek dotyczył grupy II, tj. produktów mineralnych (o 16,6%),

przy czym udział tej grupy w strukturze polskich zakupów na Węgrzech jest

niewielki i stanowi nieco ponad 1% importu ogółem.

Struktura polskiego importu nie uległa zasadniczym zmianom. Dominowały w nim

w dalszym ciągu 3 grupy towarowe: wyroby przemysłu elektromaszynowego

-121-


POLSKO-WĘGIERSKIE STOSUNKI GOSPODARCZE

(grupa VII) z udziałem przewyższającym 2/5 ogółu wartości polskich zakupów,

wyroby przemysłu chemicznego (grupa III) stanowiące niemal ¼ polskiego

importu i artykuły rolno-spożywcze (grupa I), których udział spadł o kolejne 3 pkt

proc. do 13%. Udział tych 3 grup towarowych stanowi ok. 4/5 ogólnej wartości

polskich zakupów na Węgrzech.

Saldo obrotów handlowych

Znaczący przyrost polskiego eksportu (o 16,1%) przy niewielkim wzroście importu

(o 3,4%) spowodował widoczną poprawę ujemnego dla Polski salda obrotów aż o

78,4 pkt proc. Na koniec 2001 r. wyniosło ono 40,5 mln USD, co stanowiło niewiele

ponad 5% wartości polskiego eksportu na Węgry.

Gr. Nazwa grupy towarowej

2000 2001

SALDO OBROTÓW

Różnica

(+) poprawa

(-) pogorszenie

I Artykuły rolno - spożywcze -55,8 -23,5 + 32,3

II Produkty mineralne 14,7 15,2 + 0,5

III Wyroby przemysłu chemicznego -95,9 -81,2 + 14,7

IV Drewno i wyroby z drewna 11,6 6,5 - 5,1

V Wyroby przemysłu lekkiego -5,6 -13,0 - 7,4

VI Metale nieszlachetne i wyroby z nich 81,5 75,2 - 6,3

VII Wyroby przem. elektromaszynowego -69,4 -19,7 + 49,7

Razem -118,9 -40,5 + 78,4

Źródło: dane statystyczne Ministerstwa Gospodarki, Warszawa

Największej poprawie uległo ujemne dla Polski saldo obrotów wyrobami przemysłu

elektromaszynowego (o 49,7 pkt proc.), artykułami rolno-spożywczymi (o 32,3 pkt

proc.) oraz wyrobami przemysłu chemicznego (o 14,7 pkt proc.).

Dane za 9 pierwszych miesięcy 2002 roku wykazały występowanie podobnych

tendencji jak w 2001 roku – kontynuowana była tendencja wzrostowa obrotów

(przyrost do analogicznego okresu poprzedniego roku o 12,9%), wzrost eksportu o

17,5%, a importu o 14,4%, dalsze zmniejszenie (o niemal 12 pkt proc.) ujemnego

dla Polski salda obrotów (które na koniec września 2002 r. wyniosło 23,2 mln USD

stanowiąc 3,6% wartości polskich dostaw na Węgry). Utrzymały się, występujące

od dłuższego czasu, różnice w danych statystycznych polskich i węgierskich (wg

-122-


POLSKO-WĘGIERSKIE STOSUNKI GOSPODARCZE

polskich danych – ujemne dla Polski saldo wyniosło 23,2 mln USD, a wg

węgierskich – ujemne dla Węgier osiągnęło kwotę 160,8 mln USD) 15 .

Poniższe tabele obrazują wyniki polsko-węgierskiej wymiany towarowej po 3

kwartałach 2002 r.

Gr. Nazwa

POLSKI EKSPORT

I-IX 2001 I-IX 2002

tys. USD struktura tys. USD struktura dynamika

I Artykuły rolno - spożywcze 58.189,3 10,6% 61.004,2 9,5% 104,8%

II Produkty mineralne 14.556,4 2,7% 21.626,3 3,4% 148,6%

III

Wyroby przemysłu

chemicznego

83.537,2 15,3% 110.846,1 17,3% 132,7%

IV Drewno i wyroby z drewna 48.352,7 8,8% 54.689,7 8,5% 113,1%

V Wyroby przemysłu lekkiego 21.871,7 4,0% 27.591,9 4,3% 126,2%

Metale nieszlachetne i

VI

wyroby z nich

Wyroby przemysłu

VII

elektromaszynowego

102.205,9 18,7% 116.962,4 18,2% 114,4%

218.155,0 39,9% 249.847,1 38,9% 114,5%

Nieznany towar 11,8 0,0% 3,0 0,0% 25,4%

Razem 546.880,0 100,0% 642.570,7 100,0% 117,5%

Źródło: dane statystyczne Ministerstwa Gospodarki, Warszawa

15 Odstępstwa w statystykach obu krajów sięgające 8-10% wartości obrotów wynikają z:

różnic kursowych, tradycyjnego wykazywania w dokumentach statystycznych SAD ceny

towaru na bazie DAF w eksporcie, natomiast CIF/CIP w imporcie, stosowania różnej

klasyfikacji wobec napraw i remontów oraz dóbr osobistych i drobnych

przedmiotów,niezgodności w kraju przeznaczenia lub pochodzenia towarów występujących

wtedy, gdy towar wyeksportowany z jednego kraju trafia do kraju trzeciego, a nie do

oznaczonego jako kraju przeznacznia, albo gdy towar eksportera przeznaczony jest dla

kilku importerów i importer nie rejestruje go w tych samych okresach co eksporter, a także

z błędów w klasyfikacji towarów popełnianych przez wystawiających dokumenty

statystyczne SAD.

-123-


Gr. Nazwa

POLSKO-WĘGIERSKIE STOSUNKI GOSPODARCZE

POLSKI IMPORT

I-IX 2001 I-IX 2002

tys. USD struktura tys. USD struktura dynamika

I Artykuły rolno - spożywcze 73.783,1 12,7% 91.412,3, 13,7% 123,9%

II Produkty mineralne 8.151,7 1,4% 4.341,9 0,7% 53,3%

III

Wyroby przemysłu

chemicznego

147.382,4 25,3% 170.588,7 25,6% 115,7%

IV Drewno i wyroby z drewna 44.497,2 7,6% 43.493,5 6,5% 97,7%

V Wyroby przemysłu lekkiego 30.335,7 5,2% 49.614,0 7,5% 163,5%

Metale nieszlachetne i

VI

wyroby z nich

Wyroby przemysłu

VII

elektromaszynowego

41.913,3 7,2% 46.301,9 7,0% 110,5%

235.937,3 40,5% 260.065,7 39,1% 110,2%

Nieznany towar 4,4 0,0 0,1 0,0 2,3%

Razem 582.005,1 100,0% 665.818,1 100,0% 114,4%

Gr. Nazwa grupy towarowej

Źródło: dane statystyczne Ministerstwa Gospodarki, Warszawa

I-IX

2001

I-IX

2002

SALDO OBROTÓW

Różnica

(+) poprawa

(-) pogorszenie

I Artykuły rolno - spożywcze -15,6 -30,4 -14,8

II Produkty mineralne 6,4 17,3 +10,9

III Wyroby przemysłu chemicznego -63,9 -59,8 +4,1

IV Drewno i wyroby z drewna 3,9 11,2 +7,3

V Wyroby przemysłu lekkiego -8,4 -22,0 -13,6

VI Metale nieszlachetne i wyroby z nich 60,3 70,7 +10,4

VII Wyroby przem. elektromaszynowego -17,7 -10,3 +7,4

Razem -35,1 -23,2 +11,9

Źródło: dane statystyczne Ministerstwa Gospodarki, Warszawa

O ile dynamicznie rozwija się między Polską i Węrami wymiana handlowa, to z roku

na rok maleje rola usług budowlanych i zawodowych realizowanych przez polskie

firmy na rynku węgierskim. Ta dziedzina usług, której eksport dawał na początku

lat 90 ok. 30 mln USD rocznie, znajduje w ostatnich latach odzwierciedlenie jedynie

w realizacji nielicznych kontraktów podwykonawczych.

Korzystanie rozwija się turystyka polsko-węgierska. Rocznie na Węgry

przyjeżdża ok. 700 tys. Polaków (w 1999 r. – 460 tys., w 2000 r. – 643 tys. a w

-124-


POLSKO-WĘGIERSKIE STOSUNKI GOSPODARCZE

2001 r. – 767 tys.). Corocznie Polacy spędzają na Węgrzech ok. 430 tys. osobonocy

w komercyjnych miejscach noclegowych, z czego ok. 150 tys. osobo-nocy

przypada na pobyty w hotelach. Do Polski natomiast wyjeżdża corocznie ok. 200

tys. obywateli węgierskich, przy czym w ostatnich 2 – 3 latach znacznie, bo 4krotnie

wzrósł udział turystyki zorganizowanej.

Wnioski:

1. Dane statystyczne za 2001 r. i po 3 kwartałach 2002 r. wykazują, że

kontynuowana jest tendencja wzrostowa obrotów handlowych między

Polską a Węgrami. Polski eksport na Węgry wzrósł (wg polskich

statystyk) w 2001 r. o 16,1%, a po 9 miesiącach 2002 roku o 17,5%, zaś

import – odpowiednio o 3,4% i o 14,4%. Znacznej poprawie uległo

ujemne dla Polski saldo obrotów, które na koniec 2001 r. wyniosło 40,5

mln USD, a po 3 kwartałach 2002 r. – 23,2 mln USD. Coroczne przyrosty

polskiego eksportu o ok. 15% dają dobre rokowania krajowym

producentom i handlowcom oraz stanowią podstawę dalszego rozwoju

handlu pomiędzy naszymi krajami.

2. Istotny wpływ na dynamikę i strukturę wzajemnych dostaw mają

postanowienia Umowy CEFTA oraz polityka gospodarcza rządów obu

krajów wprowadzająca modyfikację tej współpracy. Zniesienie w 2001 r.

stawek celnych na import na Węgry wszystkich towarów przemysłowych

oraz dalsza redukcja stawek importowych na te artykuły do Polski

ożywiło wymianę handlową tymi towarami. Zastosowane przez Polskę

środki ochronne na niektóre artykuły rolno-spożywcze wpłynęły na

dalszą poprawę ujemnego jeszcze dla Polski salda wymiany tymi

towarami oraz spowodowały utrzymanie się, występującej po raz

pierwszy w 1998 r., wyższej dynamiki eksportu niż importu tymi

towarami. Wprowadzane przez władze węgierskie podwyższone cła na

niektóre polskie przetworzone towary spożywcze ograniczyło nieco

dynamikę jego eksportu.

3. Ugruntowaniu ulegają korzystne zmiany w strukturze polskiego eksportu

na Węgry. Rośnie udział dostaw gotowych wyrobów przemysłowych i

towarów przetworzonych kosztem zmniejszenia udziału artykułów

mineralnych i towarów nisko-przetworzonych. Dalszemu zwiększeniu

ulega udział wyrobów przemysłu elektromaszynowego, który stanowi

ponad 2/5 ogółu polskiego eksportu na Węgry. Metale nieszlachetne i

-125-


POLSKO-WĘGIERSKIE STOSUNKI GOSPODARCZE

wyroby z nich, które do 1998 r. były najważniejszą grupą w polskich

dostawach, zmniejszają systematycznie swój udział w eksporcie.

4. W polskim imporcie dominują w dalszym ciągu 3 grupy towarowe:

wyroby przemysłu chemicznego, wyroby przemysłu

elektromaszynowego i artykuły rolno-spożywcze, stanowiąc niemal 4/5

całości węgierskich dostaw do Polski. Dalszemu spadkowi ulega udział

grupy artykułów rolno-spożywczych.

5. W obrotach ogółem wiodącą pozycję utrzymuje handel wyrobami

przemysłu elektromaszynowego, których udział w wielkości zarówno

eksportu, jak i importu stanowi ok. 2/5 wartości wymiany towarowej.

6. Wyniki polsko-węgierskiej wymiany handlowej wykazują, że oba kraje są

ważnymi dla siebie partnerami gospodarczymi. Polska była w 2001 roku dla

Węgier 11 partnerem w eksporcie i 10 w imporcie.

7. Od dłuższego czasu występują różnice w wielkościach danych

statystycznych wykazywanych przez oba kraje, dotyczących zarówno

obrotów jak i sald.

8. Systematycznie zmniejsza się wielkość świadczonych przez polskie firmy

usług budowlanych i zawodowych. Korzystnie rozwija się wymiana

turystyczna.

-126-


PROMOCJA POLSKIEJ GOSPODARKI NA WĘGRZECH

VII.PROMOCJA POLSKIEJ GOSPODARKI NA

WĘGRZECH

Na początku XXI wieku przed Polską stoją nadal poważne wyzwania

promocyjne. Polska jest i ogólnie, i w wymiarze konkretnych osiągnięć, krajem

znanym na świecie w stopniu niewspółmiernie niskim w stosunku do swojego

potencjału.

Minister Gospodarki oraz Krajowa Izba Gospodarcza, pod patronatem

Prezydenta RP od kilku lat przygotowują klimat i zaplecze programowe dla

Programu Marketingu Narodowego, którego celem jest zbudowanie

konkurencyjnej, wyrazistej, mocnej i nowoczesnej marki Polski, która będzie

instrumentem poprawiania wizerunku, reputacji i autorytetu RP, po to by

zwiększać konkurencyjność polskich firm i produktów, a w rezultacie

konkurencyjność i atrakcyjność gospodarki jako całości. Każdy produkt na

świecie istnieje w kontekście producenta, wytwórcy lub dystrybutora. Każda zaś

firma jest postrzegana w kontekście kraju pochodzenia. Kraj jest więc ważnym

elementem tożsamości rynkowej i ważnym składnikiem konkurencyjności

każdego produktu i każdej firmy.

W ramach szerokiej działalności promocyjnej Ministerstwa Gospodarki

działalność promocyjna wydziałów ekonomiczno-handlowych ambasad RP

realizowana jest w następujących formach:

- działania na rzecz zapewnienia dostępu polskich towarów, usług i kapitału

do rynku kraju urzędowania,

- analizowanie regulacji prawnych dotyczących problematyki gospodarczej,

handlowej i finansowej, w tym prawa celnego, dewizowego, podatkowego,

regulacji dot. inwestycji zagranicznych oraz udzielania przedsiębiorstwom

pomocy publicznej i zakresu ingerencji państwa w poszczególne sektory

gospodarki,

- promocja polskiej gospodarki, polskich towarów i firm,

- pomoc i wspieranie polskich eksporterów na rynku kraju urzędowania, w

tym zapewnienie niezbędnych informacji ekonomiczno-handlowych.

Każda z placówek realizuje indywidualny plan promocji, wykorzystując przede

wszystkim takie formy działań promocyjnych, które przynieść mogą na danym

rynku największe efekty.

-127-


PROMOCJA POLSKIEJ GOSPODARKI NA WĘGRZECH

Wydział Ekonomiczno-Handlowy Ambasady RP w Budapeszcie mając

dobre rozpoznanie rynku węgierskiego oraz szeroko rozwinięte

kontakty m.in. z organizacjami samorządu gospodarczego, służy

polskim firmom wszechstronną pomocą w realizacji działań

prowadzących do wzrostu polskiego eksportu, nawiązywania i

zacieśniania współpracy gospodarczej między polskimi i węgierskimi

przedsiębiorstwami, a także zainteresowania partnerów węgierskich

inwestowaniem w Polsce.

Wykorzystując bazy danych udzielamy informacji o firmach polskich i

węgierskich w celu kojarzenia potencjalnych partnerów handlowych.

Udzielanie tych bezpłatnych informacji jest dwukierunkowe. Z jednej strony

pracownicy Wydziału informują firmy polskie o potencjalnych partnerach

handlowych na Węgrzech, podając listy firm z danymi teleadresowymi oraz

podstawowym zakresem ich działalności. Z drugiej strony firmy węgierskie

informowane są o możliwościach nawiązania bezpośredniego kontaktu z firmami

polskimi.

Co miesiąc opracowywane są odpowiednio w języku węgierskim i w języku

polskim zestawienia napływających do Wydziału ofert. Zarówno oferty

firm polskich, jak i oferty firm węgierskich zamieszczamy na własnej stronie

internetowej www.ambpl-weh.org.hu. Ponadto oferty firm polskich

przekazywane są do biuletynów handlowych publikowanych na Węgrzech przez

węgierskie regionalne izby handlowo-przemysłowe. Dzięki kontaktom Wydziału z

szeregiem firm konsultingowo-doradczych, polskie oferty są zamieszczane także

w wykazach i publikacjach tych firm. Z kolei zestawienia firm węgierskich,

poszukujących partnerów polskich, systematycznie przekazywane są do polskich

adresatów, w tym np. Centrum Informacji Rynkowej HZ, redakcji "Rynków

Zagranicznych" i "BOSS" oraz do zainteresowanych izb handlowo-przemysłowych

i urzędów marszałkowskich.

Ponadto Wydział udziela również informacji o przepisach prawnych i innych

uwarunkowaniach dotyczących wzajemnej wymiany handlowej, w tym prawa

celnego, dewizowego, podatkowego, regulacji dotyczących inwestycji

zagranicznych. Informacje te przekazywane są jako odpowiedzi na konkretne

zapytania, jak również w formie opracowań: „Warunki dostępu do rynku

węgierskiego”, Informacje Okresowe (5-7 rocznie), Informacje Sygnalne (co

tydzień), informator o przygotowaniach do UE. Są one zamieszczane na stronie

internetowej oraz przesyłane adresatom instytucjonalnym w Polsce (urzędy

administracji państwowej, organizacje samorządu gospodarczego, media).

-128-


PROMOCJA POLSKIEJ GOSPODARKI NA WĘGRZECH

Węgierskojęzyczne opracowania to wydawany kwartalnik „INFORMÁCIÓ” -

poświęcony polskiej gospodarce, jak również specjalna wkładka do dziennika

gospodarczego „Világgazdaság” (Gospodarka Światowa) o nakładzie 20 tys.

egzemplarzy, poświęcona ogólnym zagadnieniom gospodarczym Polski oparta w

głównej mierze na wywiadach z politykami i ekspertami, zawierająca

ogłoszenia/reklamy polskich firm, które są zainteresowane rozszerzeniem lub

podjęciem współpracy handlowej na rynku węgierskim. Opracowania te

tradycyjnie trafiają na naszą stronę internetową i rozpowszechniane są wśród

węgierskich instytucji rządowach, organizacji samorządu gospodarczego,

środków masowego przekazu, itp.

Promocja polskich firm i towarów to organizowanie na terenie Węgier misji

gospodarczych polskich firm.

W tym względzie Wydział corocznie dąży do zorganizowania prezentacji

branżowej przy współdziałaniu branżowego samorządu gospodarczego w Polsce

– przykładem takich imprez jest pokaz mody, zorganizowany przy współpracy

Krajowej Izby Mody z Łodzi (grudzień 2001), czy też planowana na rok 2003

prezentacja producentów biżuterii z bursztynu.

Współdziałamy z Krajową Izbą Gospodarczą i izbami regionalnymi w

organizowaniu przedsięwzięć promocyjnych o charakterze regionalnym. Wzrasta

zaangażowanie w zakresie wsparcia współpracy regionalnej i wsparcia

promocyjnego województw (inicjowanie czy też udział w imprezach

promocyjnych organizowanych w ramach kontaktów miast, czy regionów

partnerskich, np. Dni Krakowa w Pécs, kontakty województa łódzkiego i

komitatu Csongrád, itp.).

Dla przełamania negatywnych stereotypów panujących o naszej gospodarce, we

współpracy z różnymi organizacjami i instytucjami chcemy pokazać dorobek

firm, ich rzetelność na przykładzie tych, które zostały wyróżnione w różnych

konkursach – TERAZ POLSKA, Akademia Marek, Polska Nagroda Jakości,

Przedsiębiorstwo Fair Play, itp.

Wspomagamy także organizację misji gospodarczych indywidualnych

podmiotów gospodarczych.

Ich programy, w zależności od potrzeb i zainteresowania, są szczegółowo

opracowywane przez Wydział z zainteresowanymi, a przy ich realizacji

współdziałamy z węgierskimi izbami handlowo-przemysłowymi, regionalnymi

-129-


PROMOCJA POLSKIEJ GOSPODARKI NA WĘGRZECH

biurami Węgierskiego Towarzystwa Użyteczności Publicznej ds. Wspierania

Inwestycji i Rozwoju Handlu (ITD Hungary) oraz innych instytucji, czy też firm

zajmujących się kojarzeniem partnerów.

Współdziałając w organizacji misji Wydział zapewnia:

- współpracę przy nawiązaniu kontaktów z wybranymi potencjalnymi

partnerami węgierskimi, wskazanymi w oparciu o posiadane bazy danych;

- przygotowanie informacji merytorycznej, m.in. materiałów o polskiej

gospodarce - w języku węgierskim - dla Węgrów, a dla polskich uczestników

misji - o aktualnej sytuacji gospodarczej Węgier oraz polskowęgierskiej

wymianie handlowej;

- pomoc w rozwiązywaniu różnych problemów techniczno-organizacyjnych

występujących tak przed, jak i w trakcie trwania imprezy (np. za niewielką

odpłatnością, po kosztach własnych, udostępnianie pomieszczeń Wydziału

na negocjacje handlowe, rozsyłanie zaproszeń do węgierskich instytucji

gospodarczych oraz firm produkcyjnych i handlowych);

- pomoc w redakcji publikacji prasowych dotyczących informacji o imprezie,

uczestnikach, miejscu i terminach otwartych spotkań handlowych, a także

artykułów nt. regionu, z którego pochodzą polskie firmy uczestniczące w

misji.

Oczywiście istnieje możliwość organizacji spotkań nie tylko w Budapeszcie.

Niektóre koszty zorganizowania misji na Węgrzech mogą być

dofinansowane z funduszu promocyjnego Ministerstwa Gospodarki. W

tym celu konieczne jest wystąpienie z odpowiednim wnioskiem do

Departamentu Promocji Gospodarczej w MG.

Ważną rolę dla rozwoju handlu odgrywają odbywające się na Węgrzech

imprezy targowe. Wydział upowszechnia informacje o targach na Węgrzech

(polskojęzyczny wykaz zamieszczony jest na naszej stronie internetowej oraz

przesyłany do adresatów w Polsce, np. izb, mediów itp.). Wykaz imprez

wystawienniczo-targowych na Węgrzech w 2003 roku oraz ich organizatorów

zawierają Załączniki nr 41-42.

Zgodnie z decyzją Ministra Gospodarki z 23.X.2002 r. o wprowadzeniu

„Kryteriów i trybu administrowania środkami na promocję eksportu będącymi w

dyspozycji Ministra Gospodarki na dofinansowanie części kosztów uczestnictwa

w targach i wystawach za granicą w latach 2003-2004” wprowadzany na lata

2003-2004 system dotacji części kosztów uczestnictwa w zagranicznych

-130-


PROMOCJA POLSKIEJ GOSPODARKI NA WĘGRZECH

imprezach targowo - wystawienniczych będzie wspierać tylko tych

przedsiębiorców, którzy będą uczestniczyć w zbiorowych i zorganizowanych

wyjazdach.

System ten wprowadza (w stosunku do dotychczas obowiązujących zasad)

następujące istotne zmiany:

1. Ogranicza liczbę imprez targowo-wystawienniczych za granicą do:

- 5 polskich wystaw narodowych o charakterze wielobranżowym w

ramach tzw. Listy „A” (10 imprez w 2002 roku) – na Węgrzech w

latach 2003-2004 nie przewidywana jest tego rodzaju impreza;

- 113 międzynarodowych targów kalendarzowych o bardzo istotnym

znaczeniu geograficzno-branżowym dla polskiej gospodarki tzw.

Lista „B”.

2. Rozszerza dofinansowanie o koszty transportu eksponatów (do 50%) –

w maksymalnej kwocie na jednego przedsiębiorcę 2500 PLN – na

wszystkie imprezy wystawiennicze objęte tym systemem (w latach

2000-2002 dotyczyło to tylko imprez narodowych z tzw. Listy „A”).

3. Ogranicza liczbę dofinansowań, jakie przedsiębiorca w ciągu jednego

roku kalendarzowego może otrzymać za uczestnictwo w targach i

wystawach – do 3 imprez, niezależnie od tego, na której liście imprez,

objętych systemem refundacji one się znajdują.

4. Wprowadza wybór jednego organizatora polskiego, zbiorowego

wystąpienia na poszczególnych imprezach, który będzie zobowiązany

do:

- poprowadzenia akwizycji danej imprezy wśród polskich firm,

- zapewnienia łącznej powierzchni dla wszystkich polskich

wystawców,

- przygotowania jednolitego – uwzględniającego uzgodnione z MG

akcenty narodowe – projektu zabudowy tych stoisk,

- opracowania i wydania wspólnego katalogu ofert wszystkich

polskich wystawców, przekazania do Departamentu Promocji

Gospodarczej MG na minimum 3 miesiące przed terminem

imprezy, listy polskich firm, które zgłosiły w niej swój udział

(wyjątek od tego wymogu stanowią imprezy odbywające się w I

kwartale danego roku).

Przedsiębiorcy, chcący skorzystać z dotacji celowej muszą zgłosić swój udział na

minimum 3 miesiące przed terminem otwarcia wystawy do organizatora

-131-


PROMOCJA POLSKIEJ GOSPODARKI NA WĘGRZECH

wybranego w konkursie wraz z oczekiwaniami dotyczącymi sprzedaży,

nawiązania współpracy produkcyjnej, wyszukania dystrybutora itp.

Firma-uczestnik po podpisaniu umowy będzie mogła liczyć na pomoc

organizatora i Wydziału Ekonomiczno-Handlowego Ambasady RP w promocji

polskiej ekspozycji na danych targach i tym samym zainteresowanie jak

największej grupy potencjalnych importerów towarów i usług, jakie znajdują się

w ofercie polskich wystawców.

Maksymalna kwota kwota dofinansowania kosztów powierzchni wystawienniczej

i zabudowy standardowej – wyliczonej według z góry podanych ryczałtów i

wynosząca do 15.000 PLN – dla wszystkich imprez targowo-wystawienniczych

objętych tym systemem, zostanie utrzymana.

Spośród imprez organizowanych na Węgrzech do imprez w ramach

„Listy B” zakwalifikowano:

Nazwa Termin Branża

CONSTRUMA

CHEMEXPO/

MACH-TECH

Kwota

dofinansowania

za 1 m 2

msp/pozostałe

8-12.04.2003 budownictwo 500/400

23-26.04.2003

BNV 05-11.09.2003

przemysł

chemiczny/

technologie

przemysłowomaszynowe

towary

konsumpcyjne,

wielobranżowe

-132-

500/400

500/400

Nazwa i dane

teleadresowe

organizatora

WORLD EXPO

INTERNATIONAL

sp. z o.o.

ul. Fordońska 246

85-766 Bydgoszcz

tel: (52) 321-6910

fax: 321-6905

Ekspozycja-Servis

s.c.

ul. 100-Lecia 2A

05-504 Złotokłos

tel./fax: (22) 644-

7105, 726-9729

ELTAR

ul. Alzacka 5

03-972 Warszawa

tel. (22) 617-2555,

617-3323

fax: 617-0733


PROMOCJA POLSKIEJ GOSPODARKI NA WĘGRZECH

WEH będzie organizował stoiska informacyjne na targach zarówno tych objętych

dofinansowaniem, jak i innych. Będziemy też brać udział w targach regionalnych

o charakterze ogólnym. Planujemy także (współdziałając z wydziałami

ekonomicznymi ambasad Czech i Słowacji na Węgrzech) wspólne wystąpienia z

partnerami z Czech i Słowacji, w ramach współpracy państw grupy

wyszehradzkiej. Przykładem takiej współpracy był udział firm z krajów V4 w

imprezie targowo-wystawienniczej Pécs Expo w czerwcu 2002 r., z merytoryczną

konferencją nt. działań na rzecz ochrony marek przed wstąpieniem do struktur

UE. Impreza ta wzbogacona była również o program kulturalny i szeroko

rozpropagowana w miejscowych mediach (programy radiowe, telewizyjne,

artykuły w prasie).

Dążąc do upowszechnienia na Węgrzech informacji o możliwościach rozwoju

wymiany handlowej i współpracy produkcyjnej z firmami polskimi, Wydział

organizuje seminaria oraz konferencje. Niejednokrotnie towarzyszą one

innym imprezom promocyjnym, jak np. wystawom i targom, ale są też

organizowane jako odrębne przedsięwzięcia. Dzięki szerokiej współpracy i

bliskim kontaktom Wydziału z węgierskimi regionalnymi izbami gospodarczymi,

tradycją stały się już seminaria wyjazdowe, organizowane praktycznie na terenie

całych Węgier. Uczestnikom tych spotkań udostępniane są materiały

promocyjne, w większości przypadków w języku węgierskim, w których

przedstawione są regulacje prawne dotyczące handlu zagranicznego i

inwestowania w Polsce, a także prezentowane są konkretne oferty współpracy.

W wyniku tych imprez nawiązane zostały bezpośrednie kontakty pomiędzy

określonymi regionami Polski i Węgier i zrodziły się więzi gospodarcze tzw.

partnerskich województw.

Promocji polsko-węgierskiej współpracy gospodarczej służy działalność

analityczno-ekonomiczna oraz wspomniana wcześniej działalność

wydawnicza. Wśród wydawnictw na szczególną uwagę zasługują dwie

pozycje: ÜZLETI KALAUZ (w języku węgierskim), stanowiący rozszerzoną wersję

przewodnika wydawanego przez UNIDO „How to do business in Poland” oraz

niniejszy „Poradnik polskiego eksportera i inwestora” w języku polskim, dający

polskim przedsiębiorcom możliwość uzyskania najważniejszych informacji

dotyczących polsko-węgierskich kontaktów handlowych. W roku 2002 wydano

obie te pozycje.

Prezentując podstawowe kierunki i formy dotychczasowych działań

informacyjno-promocyjnych na rynku węgierskim, pragniemy

podkreślić, że w zależności od potrzeb polskich firm, Wydział nasz

-133-


PROMOCJA POLSKIEJ GOSPODARKI NA WĘGRZECH

gotów jest rozszerzać dotychczasową działalność promocyjną, a jej

formy dostosowywać do oczekiwań zainteresowanych.

-134-


VIII.

ZAŁĄCZNIKI

IX.ZAŁĄCZNIKI

-135-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 1

Polskie placówki dyplomatyczne w Republice Węgierskiej

Ambasada RP w Budapeszcie

1068 Budapest, Városligeti fasor 16.

tel.: (+36-1) 351-1300, 351-1301, 351-1302; fax: 351-1722

http://www.lengyelorszag.hu

e-mail: info@polishemb.hu, central@polishemb.hu

Wydział Ekonomiczno-Handlowy

1143 Budapest, Stefánia út 65.

tel.: (+36-1) 251-4677; fax: 252-9289

http://www.ambpl-weh.org.hu

e-mail: ambpl-weh@axelero.hu

Wydział Konsularny

1068 Budapest, Városligeti fasor 16.

tel./fax: (+36-1) 351-1725

e-mail: consulate@polishemb.hu

Instytut Polski

1065 Budapest, Nagymező u. 15.

tel.: (+36-1) 353-0716, 311-5856, 331-1168; fax: 331-0341

http://www.lengyelkultura.hu

e-mail: polinst@axelero.hu

Placówka edukacyjna

Szkoła Polska przy Ambasadzie RP w Budapeszcie

im. Sándora Petőfiego

1025 Budapest, Törökvész út 15.

-136-


ZAŁĄCZNIKI

tel.: (+36-1) 326-8306, fax: 326-8294

-137-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 2

Węgierska administracja państwowa

(www.ekormanyzat.hu)

Prezydent RW – dr Ferenc MÁDL

Kancelaria Prezydenta

(Köztársasági Elnöki Hivatal)

1055 Budapest, Kossuth L. tér 3-5.

tel.: (+36-1) 441-4886

www.keh.hu

Parlament

(Országgyűlés)

1055 Budapest, Kossuth L. tér 3-5.

tel.: (+36-1) 441-4000

www.parlament.hu

Prezes Rady Ministrów RW – dr Péter MEDGYESSY

Kancelaria Premiera

(Miniszterelnöki Hivatal)

1055 Budapest, Kossuth L. tér 4.

tel.: (+36-1) 441-3000, 441-3291

www.meh.hu, www.kancellaria.gov.hu

Ministerstwo Gospodarki i Transportu

(Gazdasági és Közlekedési Minisztérium)

Minister: István CSILLAG

1055 Budapest, Honvéd u. 13-15.

tel.: 374-2700

www.gkm.hu

Ministerstwo Spraw Zagranicznych

(Külügyminisztérium)

Minister: László KOVÁCS

1027 Budapest, Bem rkp. 47.

tel.: 458-1000

www.kum.hu

-138-

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych

(Belügyminisztérium)

Minister: Mónika LAMPERTH

1051 Budapest, József Attila u. 2-4.

tel.: 317-2869, 441-1000

www.b-m.hu

Ministerstwo Finansów

(Pénzügyminisztérium)

Minister: Csaba LÁSZLÓ

1051 Budapest, József nádor tér 2-4.

tel.: 327-2774, 327-2100

www.p-m.hu


Ministerstwo Zdrowia, Spraw

Socjalnych i Rodzinnych

(Egészségügyi, Szociális és Családügyi

Minisztérium)

Minister: Judit CSEHÁK

1051 Budapest, Arany J. u. 6-8.

tel.: 311-8016, 332-3100

www.eum.hu

Ministerstwo Pracy i Polityki

Zatrudnienia

(Foglalkoztatáspolitikai és Munkaügyi

Minisztérium)

Minister: Péter KISS

1054 Budapest, Alkotmány u. 3.

tel.: 473-8100

www.fmm.gov.hu

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju

Regionalnego

(Földművelésügyi- és Vidékfejlesztési

Minisztérium)

Minister: Imre NÉMETH

1055 Budapest, Kossuth L. tér 11.

tel.: 301-4000

www.fvm.hu

Ministerstwo Sportu, Dzieci i

Młodzieży

(Gyermek-, Ifjúsági és Sportminisztérium)

Minister: dr György JÁNOSI

1054 Budapest, Hold u. 1.

tel.: 301-9100

www.ism.hu

Ministerstwo Obrony Narodowej

(Honvédelmi Minisztérium)

Minister: Ferenc JUHÁSZ

1055 Budapest, Balaton u. 7-11.

tel.: 474-1111, 474-1100

www.honvedelem.hu

ZAŁĄCZNIKI

-139-

Ministerstwo Sprawiedliwości

(Igazságügyi Minisztérium)

Minister: Péter BÁRÁNDY

1055 Budapest, Kossuth L. tér 4.

tel.: 441-3915, 441-3003

www.im.hu

Ministerstwo Informatyki i

Komunikacji

(Informatikai és Hírközlési Minisztérium)

Minister: Kálmán KOVÁCS

1077 Budapest, Dob u. 75-81.

tel.: 322-0220, 342-0520

www.ihm.gov.hu

Ministerstwo Ochrony Środowiska i

Gospodarki Wodnej

(Környezetvédelmi és Vízügyi Minisztérium)

Minister: Mária KÓRÓDI

1011 Budapest, Fő u. 44-50.

tel.: 457-3300

www.ktm.hu

Ministerstwo Kulturalnego

Dziedzictwa Narodowego

(Nemzeti Kulturális Örökség Minisztériuma)

Minister: Gábor GÖRGEY

1077 Budapest, Wesselényi u. 20-22.

tel.: 484-7102, 484-7100

www.nkom.hu

Ministerstwo Oświaty

(Oktatási Minisztérium)

Minister: Bálint MAGYAR

1055 Budapest, Szalay u. 10-14.

tel.: 331-3765, 473-7000

www.om.hu


Trybunał Konstytucyjny

(Alkotmánybíróság)

1015 Budapest, Donáti úu. 35-45.

tel.: (+36-1) 212-1160

www.mkab.hu

Sąd Najwyższy

(Legfelsőbb Bíróság)

1055 Budapest, Markó u. 16.

tel.: (+36-1) 269-2600, fax: 269-2875

www.lb.hu

Prokuratura Generalna

(Legfőbb Ügyészség)

1055 Budapest, Markó u. 16.

tel.: (+36-1) 269-2600

www.mklu.hu

Węgierski Bank Narodowy

(Magyar Nemzeti Bank)

1054 Budapest, Szabadság tér 8/9.

tel.: (+36-1) 303-3000, fax: 332-3913

www.mnb.hu

Urząd Kontroli Podatków i Finansów

(Adó- és Pénzügyi Ellenőrzési Hivatal)

1054 Budapest, Széchenyi u. 2.

tel.: (+36-1) 428 5100; fax: 428 5550

www.apeh.hu

Urząd ds. Regulacji Rynku Rolnego

(Agrárrendtartási Hivatal)

1055 Budapest, Kossuth L. tér 11.

tel.: (+36-1) 332-2992; fax: 301-4702

ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 3

Wybrane urzędy centralne

-140-

Centrum Interwencji Rolnych

(Agrárintervenciós Központ)

1054 Budapest, Alkotmány u. 29.

tel.: (+36-1) 374-3600, fax: 475-2100

www.aik.hu

Centrum Marketingu Rolnego

Towarzystwo Użyteczności Publicznej

(Agrármarketing Centrum Kht.)

1132 Budapest, Váci út 18.

tel.: (+36-1) 450-8800, fax: 450-8805

www.amc.hu

Państwowa Spółka ds. Prywatyzacji i

Obsługi Majątku Państwowego SA

(Állami Privatizációs és Vagyonkezelő Rt.)

1133 Budapest, Pozsonyi út 56.

tel.: (+36-1) 237-4400, fax: 237-4100

www.apvrt.hu

ITD-Hungary Towarzystwo

Użyteczności Publicznej ds.

Wspierania Inwestycji i Rozwoju

Handlu

(ITD-Hungary Magyar Befektetési és

Kereskedelemfejlesztési Kht.)

1061 Budapest, Andrássy út 12.

tel.: (+36-1) 472-8100, fax: 472-8101

www.itd.hu, www.business2hungary.com,

www.business2hungary.hu

Najwyższa Izba Kontroli

(Állami Számvevőszék)

1052 Budapest, Apáczai Csere J. u. 10.

tel.: (+36-1) 484-9100, fax: 338-4710

www.asz.gov.hu


Urząd ds. Konkurencji Gospodarczej

(Gazdasági Verseny Hivatal)

1054 Budapest, Alkotmány út 5.

tel.: (+36-1) 472-8900; fax: 472-8905

www.gvh.hu

Główny Urząd Statystyczny

(Központi Statisztikai Hivatal)

1024 Budapest, Keleti K. u. 5-7.

tel.: (+36-1) 345-6000, www.ksh.hu

Krajowa Kasa Ubezpieczeń

Zdrowotnych

(Országos Egészségbiztosítási Pénztár)

1139 Budapest, Váci út 73/a.

tel.: (+36-1) 350-2001

Krajowa Dyrekcja Ubezpieczeń

Emerytalnych

(Országos Nyúgdíjbiztosítási Főigazgatóság)

1132 Budapest, Visegrádi u. 49.

tel.: (+36-1) 270-8000, fax: 270-8151

Krajowa Rada Radia i Telewizji

(Országos Rádió- és Televízió Testület)

1088 Budapest, Reviczky u. 5.

tel.: (+36-1) 429-8600, fax: 429-8775

www.ortt.hu

Sąd Stołeczny

(Fővárosi Bíróság)

1055 Budapest, Markó u. 27.

tel.: (+36-1) 332-6170, fax: 311-8473

www.fovarosi.birosag.hu

Stołeczny Sąd Gospodarczy (rejestracja

spółek)

(Fővárosi Bíróság, mint Cégbíróság)

Budapest V., Nádor u. 28.

Tel: (+36-1) 331-1151 do 1159, fax: 311-

1216

Obsługa klientów - tel.: 311-5260

ZAŁĄCZNIKI

-141-

Budapeszteńska Giełda Papierów

Wartościowych

(Budapesti Értéktőzsde)

1052 Budapest, Deák F. u. 5.

tel.: (+36-1) 429-6700, fax: 429-6899

www.bet.hu

Budapeszteńska Giełda Towarowa

(Budapesti Árutőzsde)

1134 Budapest, Róbert K. krt. 61-65.

tel.: (+36-1) 465-6979

Państwowa Inspekcja Sanitarno-

Epidemiologiczna

(Állami Népegészségügyi és Tisztiorvosi

Szolgálat)

1097 Budapest, Gyáli u. 2-6.

tel.: (+36-1) 476-1100; fax: 215-4492

www.antsz.hu

Państwowy Nadzór Kas

(Állami Pénztárfelügyelet)

1051 Budapest, Roosevelt tér 7-8.

tel.: (+36-1) 374-8531; fax: 375-8584

Główna Inspekcja Ochrony

Konsumenta

(Fogyasztóvédelmi Főfelügyelőség)

1088 Budapest, József krt. 6.

tel.: (+36-1) 459 4800; fax: 210-0741

Krajowe Dowództwo Straży Celnej i

Finansowej

(Vám- és Pénzügyőrség Országos

Parancsnoksága)

1095 Budapest, Mester u. 7.

tel.: (+36-1) 218-0017; fax: 218-0020

www.vam.hu

Węgierski Urząd Patentowy

(Magyar Szabadalmi Hivatal)

1054 Budapest, Garibaldi u. 2.

tel.: (+36-1) 312-4400; fax: 331-2596

www.hpo.hu


Węgierski Urząd Normalizacji

(Magyar Szabványügyi Testület)

1091 Budapest, Üllői út 25.

tel.: (+36-1) 456-6800; fax: 456-6823

www.mszt.hu

Krajowy Urząd Miar

(Országos Mérésügyi Hivatal)

1124 Budapest, Németvölgyi út 37-39.

tel.: (+36-1) 458-5800; fax: 355-0598

www.omh.hu

Komenda Główna Policji

(Országos Rendőr-Főkapitányság - ORFK)

1139 Budapest, Teve u. 4-6.

tel. (+36-80) 201-303

www.b-m/police

ZAŁĄCZNIKI

-142-

Nadzór ds. Gier Hazardowych

(Szerencsejáték Felügyelet)

1051 Budapest, Nádor u. 19.

tel.: (+36-1) 269-0203; fax: 252-9370

www.szf.hu

Krajowe Dowództwo Straży

Granicznej

(Határőrség Országos Parancsnoksága)

1021 Budapest, Labanc u. 57

tel.: (+36-1) 456-7100; fax: 456-7166

Krajowa Rada Ochrony Środowiska

(Országos Környezetvédelmi Tanács)

1011 Budapest, Fő u. 44-50.

tel.: (+36-1) 457-3487; fax: 457-3347

www.oktt.hu


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 4

Izby handlowo-przemysłowe

Węgierska Izba Handlowo-Przemysłowa

(Magyar Kereskedelmi és Iparkamara)

Prezes: dr László PARRAGH

1055 Budapest, Kossuth L. tér 6-8.

tel.: (+36-1) 474-5101, fax: 474-5105

mkik@mkik.hu

www.mkik.hu

Regionalne izby handlowo-przemysłowe

Komitat Prezes Adres Tel. Fax WWW

Bács-Kiskun József Gaál

6000 Kecskemét, 76/ 501- 76/ 501-

Árpád krt. 4. 500 538

iparkamara.hu

Békés

Tamás

Hódsági

5600 Békéscsaba, 66/ 451- 66/ 324-

Penza lkt.5. 775 976

bmkik.ini.hu

Borsod-Abaúj-

Zemplén

Tamás Bihall

3525 Miskolc,

Szentpáli u. 1.

46/ 328- 46/ 328-

539 722

bokik.hu

Budapest László Koji

1016 Budapest,

Krisztina krt. 99.

488-

2110

488-2119 bkik.hu

Csongrád

dr István

Szeri

6721 Szeged,

Tisza L. krt. 2-4.

62/ 423- 62/ 426-

451 149

csmkik.hu

Fejér

Jenő

Radetzky

8000

22/ 510- 22/ 510-

Székesfehérvár,

339 312

Hosszúsétatér 4-6.

fmkik.hu

Győr-Moson-

Sopron

Balázs Tóth

9021 Győr, Szent 96/ 520- 96/ 520-

István út 10/A 202 291

gymskik.gyor.hu

Hajdú-Bihar

Ferenc

Miklóssy

4025 Debrecen,

Petofi tér 10.

52/ 500- 52/ 500-

721 720

hbkik.hu

Heves Levente Nagy

3300 Eger,

Telekessy út 2.

36/ 429- 36/ 312-

614 989

hkik.hu

Jász-Nagykun-

Szolnok

dr András

Sziráki

5000 Szolnok,

Verseghy park 8.

56/ 510- 56/ 370-

610 005

jnszmkik.hu

Komárom-

Esztergom

dr István

Horváth

2800 Tatabánya,

Fo tér 36.

34/312-

300

34/ 316-

259

matav.hu/uzlet/kemkik

Nógrád

Erzsébet

Fodorné

Kovács

3100 Salgótarján, 32/ 520- 32/ 520-

Alkotmány út 9/a. 860 862

ccinograd.com

-143-


ZAŁĄCZNIKI

Komitat Prezes Adres Tel. Fax WWW

Pécs-Baranya

7625 Pécs, 72/ 507- 72/ 507dr

István Kéri

Majorossy I. u. 36. 150 152

pbkik.hu

Pest

dr Zoltán

Vereczkey

1051 Budapest,

Váci u. 40.

317-

7666

317-7755 pmkik.hu

Somogy

7401 Kaposvár, Pf. 82/ 501- 82/ 319-

József Varga

174. 012 428

skik.hu

Szabolcs-

Szatmár-Bereg

dr János

Veres

4400 Nyíregyháza, 42/ 416- 42/ 311-

Széchenyi u. 2. 074, 750

szabkam.hu

Tolna

dr Sándor

Fischer

7100 Szekszárd, 74/ 411- 74/ 411-

Arany J. u. 23-25. 661 456

tmkik.hu

Vas

9700 Szombathely, 94/ 312- 94/ 316-

Vince Kovács

Honvéd tér 2. 356 936

vmkik.hu

Veszprém

Károly

Henger

8200 Veszprém,

Budapest út 3.

88/ 406- 88/ 429-

861 008

veszpremikamara.com

Zala Imre Farkas

8900

Zalaegerszeg,

Petőfi u. 24

92/550-

510

92-550-

525

zmkik.hu

Dunaújváros -

2400 Dunaújváros,

25/ 402- 25/ 402-

Vasmu út 39.

dunaujvaros.com/dujkik

601 601

III.em.

Nagykanizsa

8800 Nagykanizsa, 93/311-

Antal Kovács

Berzsenyi u. 2/a. 254

93/310-

319

-

Sopron

Vilmos

Horváth

9400 Sopron,

Deák tér 14.

99/523-

580

99/523-

580

sopron.hu/kkamara

Żródło: www.mkik.hu

-144-


Bács-Kiskun

6000 Kecskemét, Tatár sor 1/a.

Dr Kecskés László; Prezes

Kőváriné dr Barta Ágnes; Sekretarz

T: 76/ 497 072

F: 76/ 481 035

bakamara@axelero.hu

www.bacsmagrarkamara.hu

Baranya

7622 Pécs, Nagy Lajos kir. út 9.

Nyári Gyula; Prezes

Huszti Zoltán; Sekretarz

T: 72/ 211 110

T/F: 72/ 227 166

bmagrark@axelero.hu

16 Źródło: www.agrarkamara.hu

ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 5

Izby rolne

Węgierska Izba Rolna

(Magyar Agrárkamara)

Prezes: dr Miklós CSIKAI

1119 Budapest, Etele út 57.

tel.: (+36-1) 371-5517, fax: 371-5510

info@kozpont.agrarkamara.hu

www.agrarkamara.hu

Regionalne izby rolne 16

-145-

Heves

3300 Eger, Trinitárius u. 2. III. em.

Dr Magda Sándor; Prezes

Szabó József; Sekretarz

T: 36/ 427 000

F: 36/ 428 200

agrokht@matavnet.hu

Komárom-Esztergom

2892 Tata, Ady Endre u.29.. Pf. 213.

DrVida Sándor; Prezes

Sashalmi Béla; Sekretarz

T: 34/ 587 050

F: 34/ 587 051

kemagrar@axelero.hu

www.alfadat.matav.hu/agrar_h.htm


Budapest

1073 Budapest Dob u. 90.

1241 Bp., Pf.: 12

Dr Rózsás Attila; Prezes

Dr Vajna Tamás; Sekretarz

T/F: 322 9078, 322 5661

kamara@ax.hu

www.budapesti-agrarkamara.hu

ZAŁĄCZNIKI

Borsod-Abaúj-Zemplén

3501 Miskolc,Csabai kapu 62. Pf.19.

Koncz György; Prezes

Mészáros Péter; Sekretarz

T: 46/ 304 633

F: 46/ 304 882

agrar.kamara@chello.hu

borsod.szkp.unimiskolc.hu/BORSOD/gazdasag/kamarak/agrar

Békés

5600 Békéscsaba, Szabadság tér 11-17

Dr Szántosi Antal; Prezes

Törökné Rácz Erzsébet; Sekretarz

T/F: 66/ 441 017

F: 66/ 454 423

bemak@elender.hu

www.agrarkamara.bekescsaba.hu

Jász-Nagykun Szolnok

5000 Szolnok Baross u. 20. III. em.

Dr Gyuricza Béla; Prezes

Papp László; Sekretarz

T: 56/ 420 437

F: 56/ 510 181

kamara@jnszmagrar.externet.hu

-146-

Nógrád

3100 Salgótarján, Alkotmány u. 9/A. Pf.

24.

Holman József; Prezes

Dr Körmendy József; Sekretarz

T/F: 32/ 317 579

F: 32/ 421 614

agrarium@profinter.hu

http://www.kozep.hu/nmagrk

Pest

1105 Budapest,Szent László tér 16.;

1475 Pf. 295.

Göndöcs Gábor; Prezes

Dr Szántó István; Sekretarz

T: 2605 929/119, 129

F: 2611 768

pmak@mail.matav.hu

Somogy

7400 Kaposvár, Bajcsy-Zs. u. 25. Pf.

306.

Megyeri Gábor; Prezes

Mészáros József; Sekretarz

T/F: 82/ 310 044

T/F: 82/ 512 792

smak@axelero.hu

Szabolcs-Szatmár-Bereg

4400 Nyiregyháza, Arany J. u. 7.

Lakatos András; Prezes

Demendi László; Sekretarz

T: 42/ 501 131

F: 42/ 501 132

szagrar@freemail.hu

ikta.date.hu/kamara.htm


Csongrád

6722 Szeged, Kossuth L. sgt. 17.

6701 Szeged, Pf. 947.

Hódi Pál; Prezes

Haskó Pál; Sekretarz

T: 62/ 423 360

F: 62/ 423 352

agrarkamara@csmak.hu

www.csmak.hu

Fejér

8000 Székesfehérvár,Honvéd u. 1.

Dr Bódizs Tamás; Prezes

Turcsányi Sándor; Sekretarz

T: 22/ 541 300/373

F: 22/ 348 451

agrar@kabel.datatrans.hu

www.datatrans.hu/agrar

ZAŁĄCZNIKI

Tolna

7100 Szekszárd, Keselyüsti út 9. II em.

Kővári László; Prezes

Halmosi Edit; Sekretarz

T: 74/ 510 030

F: 74/ 510 031

Vas

9700 Szombathely Kőszegi u.2. Pf. 277

Bolfán László; Prezes

Imre János; Sekretarz

T: 94/ 316 930

F: 94/ 330 069

vasagrar@mail.matav.hu

www.extra.hu/vasagrar

Győr-Moson-Sopron

Veszprém

9021 Győr, Munkácsy út 8. Pf. 220

8200 Veszprém, Mártirok útja 11. Pf.

Dr Roszik Péter; Prezes

462

Modok Jenő; Sekretarz

Ebele Ferenc; Prezes

T: 96/ 517 380

Téli Róbert; Sekretarz

F: 96/ 517 381

T: 88/ 406 544

gymsak@matavnet.hu

F: 88/ 406 705

www.different.hu/hunmap/hun/gyor/magrark.html vmak@vir.veszprem.hu

www.agrarkamara.veszprem.net

Hajdú-Bihar

4032 Debrecen, Tessedik S. u. 1. Pf.: 65

Dr Forgács Barna; Prezes

Dr Kiss Valéria; Sekretarz

T: 52/ 485 749

F: 52/ 485 689

info@cmbr.date.hu

ikta.date.hu/kamara.htm

-147-

Zala

8900 Zalaegerszeg, Petőfi S. u. 24. ;

8901 Pf. 537.

Nagy László; Prezes

Torma Gyula; Sekretarz

T: 92/ 511 390

F: 92/ 511 389

zamak@zmkik.hu


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 6

Telefoniczne numery kierunkowe

Numer kierunkowy z Polski na Węgry: +36 (+ nr kierunkowy miejscowości)

Numer kierunkowy z Polski na Wegry: +36 (+ numer telefonu komórkowego)

Numer kierunkowy z Węgier do Polski: +48

Numer kierunkowy na Węgrzech: 06 (+ nr kierunkowy miejscowości)

Miasto Nr Miasto Nr

Baja 79 Mohács 69

Balassagyarmat 35 Monor 29

Berettyóújfalu 54 Nagykanizsa 93

Békéscsaba 66 Nyiregyháza 42

Biatorbágy 23 Orosháza 68

Budapest 1 Paks 75

Cegléd 53 Pápa 89

Debrecen 52 Pécs 72

Dunaújváros 25 Salgótarján 32

Eger 36 Sárvár 95

Esztergom 33 Siófok 84

Gödöllő 28 Sopron 99

Gyöngyös 37 Szeged 62

Győr 96 Székesfehérvár 22

Jászberény 57 Szekszárd 74

Kaposvár 82 Szentendre 26

Karcag 59 Szentes 63

Kazincbarcika 48 Szerencs 47

Kecskemét 76 Szigetszentmiklós 24

Keszthely 83 Szigetvár 73

Kiskörös 78 Szolnok 56

Kiskunhalas 77 Szombathely 94

Kisvárda 45 Tapolca 87

Mátészalka 44 Tatabánya 34

Marcali 85 Vác 27

Mezőkövesd 49 Veszprém 88

Miskolc 46 Zalaegerszeg 92

-148-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 7

Związki branżowe, zrzeszenia

Nazwa Nazwa w jęz. Miasto Kod Adres Tel. Fax

zrzeszenia węg.

p.

Zrz.

Bútorvállalkozók Budapest 1012 Kuny 202-3395 355-8602

Producentów Szakmai Szöv.-e

Domokos

Mebli

u. 13-15.

Zrz. Technik Csomagolási és Budapest 1085 Rigó u. 3. 313-7034 333-8170

Pakowania i Anyagmozgatási

Transportu

Wewnętrznego

Országos Szöv.

Zrz. Przetwórców Élelmiszerfeldolg Budapest 1012 Kuny 202-5586 355-5057

Art.

ozók Országos

Domokos

Spożywczych Szöv.-e

u. 13-15.

Zrz.

Energetikai Budapest 1394 Pf. 377. 331-0732 353-4942

Producentów Berendezésgyárt

Urządzeń

Energetycznych

ók Szöv.-e

Krajowe Zrz. Építési

Budapest 1013 Döbrentei 201-0333 201-3840

Przedsiębiorców Vállalkozók

tér 1.

Budowlanych Országos

Szakszövetsége

Węg. Zrz. Korozji HUNGAROKORR Budapest 1025 Pusztaszeri 212-2900 325-7509

(HUNKOR)

Magyar Korróziós

Szöv.

út 59-67.

Węg. Zrz. HUNGARORUBBE Budapest 1067 Csengery 321-3991 321-3991

Przemysłu R Magyar

u. 48.

Gumowego Gumiipari Szöv.

Zrz. Przedsięb. Informatikai Budapest 1075 Madách tér 327-8346 327-8343

Branży

Vállalkozások

3-4.

Informatycznej Szöv.-e

Krajowe Zrz. Ipartestületek Budapest 1393 Pf.426. 269-2940 269-2957

Związków

Przemysowych

Országos Szöv.-e

Zrz. Joint Joint Venture Budapest 1012 Kuny 212-2506 356-0728

Venture Szöv.

Domokos

u. 13-15.

Zrz.Usługodawcó Környezetvédelm Budapest 1364 Pf. 8. 3507271 3507274

w i Producentów i Szolgáltatók és

1133 Hegedűs

w zakr.Ochrony

Środowiska

Gyártók Szöv.-e

Gy. U. 68.

-149-


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Nazwa w jęz. Miasto Kod Adres Tel. Fax

zrzeszenia węg.

p.

Zrz. Węgierskich Magyar

Budapest 1134 Lőportár u. 4125002 4125001

Hodowców Állattenyésztők

16. I. em. 20-

Zwierząt Szöv.-e

9110773

Węg. Zrz. Magyar

Budapest 1054 Szemere u. 311-6271 331-6320

Elektroniki i Elektronikai és

17.

Infokomunikacji Infokommunikáci

ós Szöv.

Węg. Zrz. Magyar

Pécs 7622 Légszeszgy 2040609 4810284

Architektów Épületgépészek

ár u. 15.

Budowlanych Szöv.-e

Węg. Zrz. Magyar

Budapest 1027 Fő u. 68. 2122150 2122150

Koordynacji Épületgépészeti

I.e.127.

Architektury Koordinációs

Budowlanej Szöv.

Kraj. Zrz. Węg. Magyar

Budapest 1012 Kuny 2023985 3560040

Producentów Gépgyártók

Domokos

Maszyn

Országos Szöv.-e

u. 13-15.

Kraj. Zrz. Węg. Magyar

Budapest 1087 Könyves 3039007 3039007

Producentów Gépjárműalkatré

Kálmán

Części

szgyártók

krt. 76.

Zamiennych do

Poj. Mech.

Országos Szöv.-e

Węg. Stow. Magyar

Budapest 1148 Fogarasi út 467-2810 363-3295

Technik

Hegesztéstechni

10-14

Spawalniczych kai Egyesülés

Węg. Zrz. Magyar

Budapest 1027 Fő u. 67. 202-0656 463-3467

Serwisowców Karbantartók

Szöv.-e

Węg. Zrz. Magyar

Budapest 1012 Kuny 3554858 3558219

Handlu

Külkereskedelmi

Domokos

Zagranicznego Szöv.

u. 13-15.

Węg. Zrz. Magyar

Budapest 1012 Kuny 3557721 2024086

Marketingu Marketing Szöv.

Domokos

u. 13-15.

Węg. Zrz. Branży Magyar

Budapest 1131 Fiastyúk 350-7728 350-7727

Drukarskiej Nyomdász

Szakmai Szöv.

utca 4-8.

Węg. Fundacja Magyar

Budapest 1062 Bajza u. 3423717 3424122

Rozwoju Vállalkozásfejlesz

31.

Przedsiębiorczoś

ci

tési Alapítvány

-150-


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Nazwa w jęz. Miasto Kod Adres Tel. Fax

zrzeszenia węg.

p.

Węg. Zrz. Magyar Vegyipari Budapest 1146 Erzsébet 363-8720 363-6680

Przemysłu Szöv.

királyné

Chemicznego

útja 1/C.

Węg. Zrz. Magyarországi Dunaújvá 2401 Pf. 110. 25- 25-

Producentów Acélszerkezet- ros

583970 583525

Stali

Gyártók-Építők

Szöv.-e

Węg. Zrz. Magyarországi Budapest 1051 Nádor u. 2691733 3117425

Eksporterów Exportálók Szöv.e

13.

Kraj. Zrz. Mezőgazdasági Csongrád 6640 Pf. 71. 63- 63-481-

Dystrybutorów Eszköz- és

482556 556

Sprzętu i Maszyn Gépforgalmazók

Rolniczych Országos Szöv.-e

(MEGOSZ)

Kraj. Zrz. Mezőgazdasági Budapest 1054 Akadémia 3534444 3530880

Producentów Szövetkezők és

u. 1-3.

Rolnych Termelők

Országos Szöv.-e

Kraj. Zrz. Munkaadók és Budapest 1055 Kossuth L. 4742041 4742063

Pracodawców i Gyáriparosok

tér. 6-8.

Przemysłowców Országos Szöv.-e

Komputerowe Neumann János Budapest 1054 Báthori u. 3329349 3318140

Tow. Naukowe Számítógép-

16.

im. Jánosa tudományi

Neumanna Társaság

Kraj. Zrz. Országos Győr 9023 Csaba u. 96- 96-

Stolarzy i Przem. Asztalos- és

21 329299 312597

Drzewnego Faipari Szöv.

Kraj. Zrz. Stratégiai és Budapest 1087 Kerepesi út 3130818 3139540

Towarzystw Közszolgáltató

3.

Strategicznych i Társaságok

Publicznych Országos Szöv.-e

Węg. Zrz. Szerszámgyártók Budapest 1139 Lomb u. 350-8851 329-5425

Producentów Magyarországi

31/c.

Narzędzi Szöv.-e

Kraj. Zrz. Vállalkozók és Budapest 1152 Szentmihál 4142181 4142180

Przedsiębiorców i Munkáltatók

yi út 131.

Pracodawców Országos Szöv.-e

(VOSZ)

-151-


Nazwa

zrzeszenia

Węg. Zrz.

Przemysłu Mat.

Budowlanych

Nazwa w jęz.

węg.

Magyar

Építőanyagipari

Szöv.

ZAŁĄCZNIKI

Miasto Kod

p.

Adres Tel. Fax

Budapest 1027 Fő u. 68. 2012011 2016682

-152-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 8

Rady producenckie

Branża

Kod

p.

Miasto Adres Prezes Tel. Fax

Bio 2100 Gödöllő Páter K. u. 1. Márai Géza 28/410-

735

Cebula 6900 Makó Návai Lajos tér 5-

7.

Benkő Antal

Cukier 1141 Budapest Komócsi út 39-41. Domonkosi 56/424-

Imre 922

Drób 1054 Budapest Akadémia u. 1-3. Szép Imre 269-2998 269-2995

Dziczyzna 2101 Gödöllő Akadémia u. 1. Dr. Tóth

Géza

Jabłka 4244 Újfehértó Vadastag 2. Pf.38. Jakab 42/290- 42/290-

Ferenc 822 822

Jadalne 2101 Gödöllő Tessedik S.u.4. Dr. Pacs

ślimaki

István

Mat. 1012 Budapest Kuny D. u. 13-15. Szőnyi 72/390rozrodczy

dla leśnictwa

János 510

Miód 1091 Budapest Üllői út 45. Wild János 28/420- 28/430-

058 993

Mleko 1115 Budapest Bartók Béla Istvánfalvi

152/C.

Miklós

Ogórki 9022 Győr Jókai u.12. Herlicska 96/420konserwowe

István 608

Ogrodnictwo 1118 Budapest Villányi u. 35-43. 466-5950

Olej roślinny 1075 Budapest Rumbach

Sebestyén u. 19-

25.

112-0525

Owce 3800 Szikszó Kálvin tér 25. Alföldi Irén 332-1179 312-3443

Owoce, 1118 Budapest Villányi út 35-43. Szabó 466-5950 466-5950

warzywa

József

Papryka 6300 Kalocsa Kossuth L.u. 15. Dr. Somogyi 62/461-

György 835

Pióra 1054 Budapest Akadémia u. 1. Varga 52/369- 52/369-

Ferenc 004 005

Przemysł 1012 Budapest Kuny Domokos Dr. 213-9858

alkoholowy

u.13-15.

Medgyesi

Péter

-153-


ZAŁĄCZNIKI

Branża

Kod

p.

Miasto Adres Prezes Tel. Fax

Rośliny 1118 Budapest Ménesi út 44. Dr. 431-2142

lecznicze

Gyarmathy

Miklós

Rośliny

ozdobne

1118 Budapest Villányi út 35-43. Zalai Etele

Rybołówstw 1123 Budapest Vöröskő u.4/b. Balogh

o

József

Tytoń 1054 Budapest Akadémia u 3. Bittner 42/311- 42/311-

Imre 222 043

Woda 1075 Budapest Wesselényi u. 16. Fehér Tibor 87/344- 267/8807

minieralna

C/105.

211

Zające 1054 Budapest Akadémia u.1-3. Kling János 79/323- 79/321-

011 619

Zboża 1054 Budapest Akadémia u. 1-3. Guba

Mihály

Ziarno

siewne

1054 Budapest Akadémia u.1-3. Turi János

Ziemniaki 7131 Mőzs Szent I. u. 135. Szentes 74/440- 74/440-

Nándor 433/20 433/26

Zwierzęta do 1097 Budapest Gubacsi u. 6/b. Hegedűs 23/365uboju,

mięso

Géza 115

-154-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 9

Wybrane kancelarie adwokackie z doświadczeniem w prowadzeniu

spraw międzynarodowych

Nazwa Adres Jęz. obce Tel. Fax

ORMAI & PARTNERS, CMS

CAMERON LAWYER’S OFFICE

KÖVES CLIFFORD CHANCE

PÜNDER LAWYER’S OFFICE

ALLEN & OVERY/HEGEDŰS

ÉVA LAWYER’S OFFICE

DEZSŐ, RÉTI &ANTAL

LANDWELL LAWYER’S OFFICE

GAÁL, MOLNÁR & FERENCY

GIDE LOYRETTE NOUEL

LAWYER’S OFFICE

KOMÁROMI & ERŐS

LAWYER’S OFFICE / SQUIRE,

SANDERS & DEMPSEY LLP

SZABÓ, KŐVÁRI, TERCSÉK &

PARTNERS LAWYER’S OFFICE

MARTONYI & KOJTÁR /

BAKER & MCKENZIE

LAWYER’S OFFICE

NÖRR, STIEFENHOFER LUTZ

LAWYER’S OFFICE

SZECSKAY LAWYER’S OFFICE

/ BBLP MOQUET BORDE &

ASSOCIÉS

OPPENHEIM & PARTNERS /

FRESHFIELDS BRUCKHAUS

DERINGER

BURAI-KOVÁCS & PARTNERS

/ ANDERSEN LEGAL

NAGY & TRÓCSANYI

LAWYER’S OFFICE

RÉCZICZA LAWYER’S OFFICE

/ WHITE & CASE

1044 BUDAPEST

SZABADSÁG TÉR

7.

1075 BUDAPEST

MADÁCH I. U. 14.

1075 BUDAPEST

MADÁCH I. U. 13-

14.

1077 BUDAPEST

WESSELÉNYI U.

16/A.

1072 BUDAPEST

RAKÓCZI ÚT 42.

1062 BUDAPEST

ANDRÁSSY ÚT

64.

1132 BUDAPEST

VÁCI ÚT 20.

1062 BUDAPEST

ANDRÁSSY ÚT

102.

1015 BUDAPEST

BATTHÁNY U. 49.

1055 BUDAPEST

KOSSUTH TÉR

16-17.

1014 BUDAPEST

SZENTHÁROMSÁ

G TÉR 6.

1134 BUDAPEST

VÁCI ÚT 35.

1026 BUDAPEST

UGOCSA U. 4/B

1011 BUDAPEST

SZALAG U. 19.

-155-

ang., niem., franc.,

ros., włoski, holend.

ang., niem., franc.,

ros., włoski

ang., niem., franc.,

ros., hiszp.

ang., niem., franc.,

włoski, hiszp., grecki,

holend.

ang., niem., franc.,

ros., włoski, rumuński

ang., niem., franc.,

włoski

ang., niem., franc.,

włoski

ang., niem., franc.,

chorwacki

ang., niem., franc.,

włoski, ros., norweski

ang., niem., franc.

ang., niem., ros.

ang., niem., franc.

ang., niem., franc.,

włoski, ros., szwedzki

ang., niem., franc., ros.

302-

9302

429-

1300

483-

2200

461-

9888

268-

1236

428-

7111

451-

8500

302-

3330

224-

0900

353-

1255

487-

4040

451-

7170

487-

8700

488-

5200

302-

9300

429-

1390

268-

1515

461-

9898

268-

1239

428-

7100

451-

8599

302-

3331

224-

0495

353-

1229

487-

4041

451-

7179

487-

8701

488-

5299


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Jęz. obce Tel. Fax

BERECZ & ANDRÉKÓ

LINKLATERS LAWYER’S

OFFICE

BÁN, SZABÓ & PARTNERS

LAWYER’S OFFICE

BÁLINTFY & PARTNERS

LAWYER’S OFFICE

HANÁK ANDRÁS LAWYER’S

OFFICE

HAYHURST BERLAD

ROBINSON LAWYER’S OFFICE

HORVÁTH & PARTNERS

LAWYER’S OFFICE / WEISS-

TESSBACH

NAGY & PINTÉR LAWYER’S

OFFICE / HOGAN & HARTSON

BOGSCH & PARTNERS

LAWYER’S OFFICE

DESSEWFY, BELLÁK &

PARTNERS LAWYER’S OFFICE

BÁTHORI & PARTNER

LAWYER’S OFFICE

BALÁZS & HOLLÓ LAW FIRM

1054 BUDAPEST

SZÉCHENYI RKP.

3.

1056 BUDAPEST

SZERB U. 17-19.

1061 BUDAPEST

ANDRÁSSY ÚT 2.

1062 BUDAPEST

ANDRÁSSY ÚT

60.

1066 BUDAPEST

TERÉZ KRT. 46.

1052 BUDAPEST

VÁRMEGYE U. 3-

5.

1054 BUDAPEST

SZABADSÁG TÉR

7.

1051 BUDAPEST

BAJCSY-ZS. ÚT

16.

1051 BUDAPEST

VÖRÖSMÁRTY

TÉR 4.

1054 BUDAPEST

SZEMERE U. 21.

1055 BUDAPEST

HONVÉD U. 40.

III./2.

ang., niem., franc.,

włoski, hiszp.

ang., niem., franc.

ang., niem., franc.

ang., niem., franc., ros.

ang., franc., ros.,

bułg., rum., chorwacki

ang., niem.

ang., franc., ros.,

hiszp., ukraiński

ang., niem.

ang., niem., franc.,

włoski

niem., ang.

ang., niem., włoski,

ros., hiszp.

428-

4400

266-

3522

302-

8900

374-

2660

332-

9980

267-

4231

302-

9050

266-

2245

484-

2400

269-

5536

302-

5697

428-

4444

266-

1010

302-

8943

374-

2661

332-

9981

429-

0575

302-

9060

318-

7828

484-

2410

269-

5537

312-

1103

Źródło: Budapeszteńska Izba Handlowo-Przemysłowa

-156-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 10

Wybrane kancelarie prawne specjalizujące się w zakładaniu firm

(również spółek typu „off-shore”)

Corvinus Nemzetközi Befektetési

Rt.

1131 Budapest, Faludi u.3

tel.: (+36-1) 452-5770, fax: 452-5775

corvinusrt@mail.datanet.hu

www.corvinusrt.hu

Dyr. gen. dr Zoltán VÁRADY (jęz.

angielski)

Kancelaria Prawna - Ügyvédi

Iroda: Kovácsné dr. Hella Orbán

Adrienne

1097 Budapest, Illatos u. 9

tel./fax: (+36-1) 347-2602

(jęz. węgierski, jęz. polski)

Proficonsult Kft.

1025 Budapest II., Törökvész út 58.

tel.: (+36-1) 394-1811, 200-3561, fax:

394-3218

gyarmati@mail.matav.hu

Kancelaria Prawna - Dr. Borsai

Ügyvédi Iroda

1054 Budapest, Szemere u.17. V/2

tel./fax: (+36-1) 302-0872

borsai@matavnet.hu

(jęz. niemiecki, jęz. angielski, jęz.

polski)

Szeroki zakres usług w zakresie

zakładania spółek.

-157-

Concreo Commercial, Service and

Consulting Ltd.

1021 Budapest Hüvösvölgyi ut. 54

tel.: (+36-1) 200-2911, fax: 200-5834

concreo@matavnet.hu

Dyr.: László HORVÁTH

Szeroki zakres usług w zakresie

zakładania spółek i spółek off-shore

(jęz. angielski, jęz. niemiecki,)

Kancelaria prawna specjalizująca się w

zakładaniu firm typu „off-shore”.

OCRA (Kelet-Európa) Szolgáltató

Kft.

1143 Budapest, Ilka u. 61.

tel.: (+36-1) 351-9959, fax: 351-9958

offshore@ocra.hu, www.ocra.hu

Dyr.: László KISS

Zakładanie firm offshore.

JATA Consulting Kft.

1051 Budapest, Vörösmarty tér 1

tel: (+36-1) 266-7885, fax: 318-4629

jata@jata.org, offshore@jata.org

www.jata.org/ado

Zakładanie firm offshore.

ILS International Legal Service

1075 Budapest, Madách Imre u. 10

tel.: (+36-1) 322-6339, fax: 351-8279

ilshungary@mail.datanet.hu

www.ilshungary.hu

Zakładanie firm offshore.


SCF Magyarország Kft.

1139 Budapest, Szegedi u. 3

tel.: (+36-1) 237-3070, fax: 237-3071

seas@matavnev.hu

www.seashungary.hu

Zakładanie firm offshore.

ZAŁĄCZNIKI

Ipargazdasági Kutató és

Tanácsadó Kft.

1117 Budapest, Dombóvári út.17-19

tel.: (+36-1) 204-2951, fax: 204-2953

ipargazd@elender.hu

Dyr.: Péter KULCSÁR (jęz. angielski)

Tłumaczka specjalizująca się w tematyce zakładania spółek

Judit FÓTI

1056 Budapest, Irányi u. 25 I.1

tel.: (+36-1) 337-97-61

Źródło: Wydział Handlowy Ambasady Republiki Węgierskiej, Warszawa

-158-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 11

Wybrane firmy zajmujące się informacją gospodarczą, wywiadownie

gospodarcze

Nazwa firmy Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Intrum Justitia Kft.

Sigma Debt Collection Rt.

Kasolvenzia Hungary

Inkasszó Kft.

Bross Holding Rt.

Creditexpress Kft.

German Factor Kft.

AVS Informatica Kft.

Unio Economic Consulting

& Services Kft.

Inkasszó Kft.

Creditreform-Interinfo Kft.

Dun & Bradstreet Hungária

Kft.

Intercredit Budapest

Economic Services Kft.

Lex Private Investigation &

Property Protection Kft.

Likvid Kft.

1086 Budapest,

Szeszgyár u. 4.

1025 Budapest,

Kapy u. 15.

1056 Budapest,

Belgrád rkp.

13-15.

1083 Budapest,

Baross u.

119/A.

1146 Budapest,

Hungária krt.

179-187.

Gábor

SELMECI

László

PONGRÁC

Judit SPECK

András

BÁNKY

Balázs

PADOS

459-

9400

200-

7227

429-

5027

210-

1731

470-

7000

303-

0816

200-

4552

429-

5030

210-

1735

470-

7029

www.intrum.

hu

www.sigma.h

u

www.kasolve

ncia.hu

-

www.creditex

press.hu

1134 Budapest,

Váci út 19.

István

EDŐCS

350-

1919

329-

3383

-

1134 Budapest,

Huba u. 10.

Katalin

KISS TURAI

329-

6031

329-

6031

-

1143 Budapest,

Ilka u. 11.

Pál FARAGÓ 223-

3555

223-

3555

-

1173 Budapest,

Uszoda u. 7/B.

József

VÁRNAGY

257-

0619

257-

0619

-

1084 Budapest, István 333- 333- www.creditre

József u. 13. NAGY 3000 3111 form.hu

1191 Budapest,

Ady Endre út

32-40.

Csaba

KASNYA

347-

6700

280-

3379

-

1094 Budapest,

Tűzoltó u. 59.

Jakab MÁJ

216-

7310

216-

7311

www.intercre

dit.hu

1149 Budapest,

Kövér Lajos u.

21-25.

István

ÉVINGER

469-

5067

363-

1472

www.lex.col.

hu

1142 Budapest, Lajos 236- 450- www.likvid.h

Sárrét park 6. TÁNCZOS 0611 1098 u

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-159-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 12

Wybrane kancelarie notarialne w Budapeszcie

Dr. Tóth Ádám

Adres: 1092. Budapest, Ráday u. 34. I./8.

Telefon: 476-0270,476-0158

Fax: 476-0271

E-mail: tothadam@mokk.hu

Dr. Farkas Tamás

Adres: 1111. Budapest, Bartók B. út 20. fsz. 3.

Telefon: 385-2888

Fax: 381-0064

E-mail: farkas@mokk.hu

Dr. Gigler Zoltán

Adres: 1117. Budapest, Móricz Zsigmond körtér 15. II/2.

Telefon: 209-7830

Fax: 209-7830

E-mail: gigler@mokk.hu

Dr. Gönczöl Judit

Adres: 1123. Budapest, Alkotás u. 31. I/1.

Telefon: 214-1778, 212-8812

Fax: 356-1982

E-mail: gonczol@mokk.hu

Dr. Halász József

Adres: 1085. Budapest, József krt. 49. I/6.

Telefon: 317-6918

Fax: 317-6918

E-mail: halaszjozsef@mokk.hu

Dr. Kálócziné dr. Angyal Gabriella

Adres: 1036. Budapest, Árpád fejedelem út 49. I.8.

Telefon: 368-0267, 368-0266

Fax: 388-9603

E-mail: kaloczine@mokk.hu

Dr. Keresztesné dr. Ligeti Erika

Adres: 1122. Budapest, Magyar Jakubinusok tere 4/B.

Telefon: 355-6774, 202-1259

Fax: 212-9146

E-mail: ligeti@mokk.hu

Dr. Koreny Gábor

Adres: 1173. Budapest, Egészségház u. 3.

Telefon: 257-8712

-160-


ZAŁĄCZNIKI

Fax: 257-8712

E-mail: koreny@mokk.hu

Dr. Németh Attila

Adres: 1181. Budapest, Bartók Lajos u. 5. III/6.

Telefon: 297-4110

Fax: 297-4109

E-mail: nemethattila@mokk.hu

Dr. Parti Tamás

Adres: 1126. Budapest, Maros u. 23. I./1.

Telefon: 212-6835, 488-0466

Fax: 488-0464

E-mail: parti@mokk.hu

Dr. Székelyi Margit

Adres: 1132. Budapest, Victor H. u. 18-22. III/319.

Telefon: 349-7186

Fax: 349-7186

E-mail: szekelyi@mokk.hu

Dr. Czifra Rudolf

Adres: 1093. Budapest, Vámház krt.11. II/1.

Telefon: 476-3040

Fax: 476-3050

E-mail: czifra@mokk.hu

Dr. Viszoki Szilvia

Adres: 1092. Budapest, Ráday utca 22. II/4.

Telefon: 476-3380

Fax: 476-3389

E-mail: viszoki@mokk.hu

Żródło: www.mokk.hu

-161-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 13

Wybrane banki komercyjne

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

OTP Bank Rt.

1051 Budapest,

Nádor u. 16.

Sándor

Csányi

353-

1444

312-

6858

www.otpban

k.hu

Hungarian Foreign 1056 Budapest, Váci Tamás 269- 269- www.mkb.hu

Trade Bank (MKB) Rt. u. 38.

Erdei 0922 0959

CIB Central European

International Bank Rt.

1027 Budapest,

Medve u. 4-14.

György

Zdeborsk

y

212-

1330

212-

4200

www.cib.hu

K & H Bank Rt.

1051 Budapest,

Vigadó tér 1.

Tibor E.

Rejtő

328-

9000

328-

9696

www.khb.hu

Raiffeisen Bank Rt.

1054 Budapest,

Akadémia u. 6.

Péter

Felcsuti

484-

4400

484-

4444

www.raiffeise

n.hu

Pstabank Rt.

1920 Budapest, Váci

út 48/e-f.

György

Kolláth

318-

0855

317-

1369

www.postaba

nk.hu

General Banking and

Trust (ÁÉB) Rt.

1055 Budapest,

Markó u. 9.

Megdet

Rahimkul

ov

269-

1473

269-

1442

www.gbt.hu

Budapest Bank Rt.

1138 Budapest, Váci

út 202.

Richard

Pelly

450-

6000

450-

6001

www.budape

stbank.hu

Bank Austria

1054 Budapest, Matthias 269- 353- www.hvb.hu

Creditanstalt Hungary

Rt.

Akadémia u. 17. Kunsch 0812 4959

Citibank Rt.

1051 Budapest,

Szabadság tér 7.

Mark T.

Robinson

374-

5000

374-

5100

www.citibank

.hu

Erste Bank Hungary

Rt.

1054 Budapest, Hold

u. 16.

Péter

Kisbened

ek

373-

2400

373-

2499

www.ersteba

nk.hu

Inter-Európa Bank Rt.

1054 Budapest,

Szabadság tér 15.

Ezio

Salvai

373-

6000

269-

2526

www.ieb.hu

Commerzbank

(Budapest) Rt.

1054 Budapest,

Széchenyi rakpart 8.

Martin

Fischedic

k

374-

8100

269-

4530

ING Bank (Hungary) 1061 Budapest, Randolph 235- 268- www.ing.nm.

Rt.

Andrássy út 9. S. Koppa 8700 0159 hu

Takarékbank Rt.

1122 Budapest,

Pethényi köz 10.

Péter

Csicsáky

202-

2777

375-

1643

www.takarek

bank.hu

BNP Paribas Hungária 1055 Budapest, László 374- 269- www.bnppari

Bank Rt.

Honvéd u. 20. Haás 6300 3967 bas.hu

-162-


Westdeutsche

Landesbank

(Hungária) Rt.

ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Volksbank Hungary

Rt.

Deutsche Bank Rt.

Konzumbank-

Commercial Bank Rt.

Credit Lyonnais Bank

Hungary Rt.

Daewoo Bank

(Hungary) Rt.

Rabobank Hungária

Commercial Bank Rt.

Société Générale

Hungária Bank Rt.

Hanwha Bank

Hungary Rt.

International

Commercial Bank Rt.

Credigen Bank Rt.

1075 Budapest,

Madács Imre u. 13-14

1088 Budapest,

Rákóczi út 7.

Jürgen A.

Philipper

Karl

Mayr-

Kern

Fárbod

Lofti

Ferenc

Gerhardt

Olivier

Joyeux

Jong Gu

Park

268-

1680

328-

6666

268-

1933

328-

6660

www.volksba

nk.hu

1054 Budapest, Hold

301- 269- www.db.hu

u. 27.

3700 3239

1054 Budapest,

374- 374- www.konzum

Tüköry u. 6.

7300 7460 bank.hu

1051 Budapest,

266- 327- www.creditly

József nádor tét 7.

9000 9150 onnais.fr

1054 Budapest,

374- 374- www.daewoo

Bajcsy-Zsilinszky út

42-46.

9900 9999 bank.hu

1075 Budapest, Rob van 327- 248-

Madách Imre u. 13-

14.

Zadelhoff 6800 1708

1015 Budapest, Luc 458- 458-

Hattyú u. 14. Delaunay 4000 4099

1088 Budapest, Geun Kim 429- 429- www.hanwha

Rákóczi út 1-3.

9400 9401 bank.hu

1056 Budapest, Váci Árpád 266- 235- www.icbank.

u. 77.

Takács 3762 7418 hu

1036 Budapest, György 453- 453- www.credige

Fényes Adolf u. 6-8. Petrilla 5100 5101 n.hu

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-163-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 14

Wybrane towarzystwa ubezpieczeniowe

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Alianz Hungária Insurance

Rt.

Generali-Providencia

Insurance Rt.

ÁB-Aegon Insurance Rt.

Nationale-Nederlanden

Hungary Insurance Rt.

OTP-Garancia Insurance Rt.

Axa Colonia Insurance Rt.

Mébit Hungarian Life and

Pension Insurance Rt.

Ahico First American-

Hungarian

Argos Insurance Rt.

Winterthur Insurance Rt.

Signal Insurance Rt.

QBE Atlasz Insurance Rt.

Union Insurance Rt.

Európa-GAN Insurance Rt.

Grawe Life Insurance Rt.

1054 Budapest,

Bajcsy-Zsilinszky

śt 52.

1066 Budapest,

Teréz körút 42-

44.

1091 Budapest,

Üllői út 1-3.

1061 Budapest,

Andrássy út 9.

1051 Budapest,

Október 6. u. 20.

1134 Budapest,

Róbert Károly krt.

76-78.

1121 Budapest,

Konkoly-Thege u.

29-33.

1083 Budapest,

Szigetvári u. 7.

1068 Budapest,

Benczúr u. 47.

1072 Budapest,

Rákóczi út 42.

1118 Budapest,

Budaörsi út 48-

50.

1143 Budapest,

Stefánia út 51.

1082 Budapest,

Baross u. 1.

1114 Budapest,

Hamzsabégi út

37.

7632 Pécs,

Üszögpuszta

castle

-164-

Mihály

Patai

Mátyás

Pálvölgyi

Gábor

Kepecs

György

Bordás

László

Utassy

Ottó

Csurgó

Béla

Horváth

Ferenc

Boda

Johan de

Decker

Gyula

Mikó

István

Filvig

301-

6565

301-

7100

476-

5765

267-

8900

373-

7500

238-

6000

391-

1300

459-

7500

461-

5200

267-

9180

390-

2222

Doron 460-

Grossman 1400

Miklós 486-

Zsoldos 4200

Tibor 361-

Balogh 0090

Wolfgang

Felser

(72)4

34-

082

301-

6100

269-

3996

476-

5838

267-

9093

373-

7549

238-

6060

392-

2570

303-

8280

461-

5207

267-

9179

319-

2813

460-

1531

486-

4390

361-

0091

(72)4

34-

027

www.ahbrt.

hu

www.gener

ali.hu

www.aegon

.hu

www.nn.hu

www.garan

cia.hu

www.axa.h

u

www.mebit.

hu

www.ahico.

hu

www.argosz

.hu

www.winter

thur.hu

www.signal.

hu

www.qbeatl

asz.hu

www.union

biztosito.hu

www.europ

abrt.hu

www.grawe

.hu


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Zürich Insurance Rt.

1075 Budapest,

Károly krt. 11.

Gábor

Koloszár

269-

7871

269-

7875

www.zurich

.hu

European Travel Insurance

Rt.

1132 Budapest,

Váci út 36-38.

András

Bartók-

Nagy

452-

3580

452-

3312

www.eub.h

u

Hermes Credit Insurance

Rt.

1037 Budapest,

Nagybátonyi u. 8.

Hans-

Peter

Schöttler

453-

9000

453-

9009

Hungarian Export Credit

Insurance Rt. (Mehib)

1065 Budapest,

Nagymező u. 46-

48.

Balázs

Botos

374-

9200

269-

1198

www.mehib

.hu

Agrupación Funeuropa

Insurance Rt.

1085 Budapest,

József krt. 40.

Pedro

Denis

Grases

477-

1600

477-

1699

www.agrup

acion.funeu

ropa.hu

Erste Sparkassen Insurance 1056 Budapest, Péter 484- 484-

Rt.

Bástya u. 33. Szalai 1700 1799

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-165-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 15

Wybrane banki inwestycyjne

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

OTP Securities Rt. 1051 Budapest, Mérleg Csaba Nagy 429- 267- www.otpbro

u. 4.

3299 0513 ker.hu

CA IB Securities 1054 Budapest, Ákos Benke 374- 269- www.ca-

Rt.

Nagysándor J. u. 10.

7800 0699 ib.hu

Raiffeisen

1054 Budapest, Zoltán 484- 484- www.rsi.hu

Securities and

Investment Rt.

Akadémia u. 6. Radnóty 4888 4800

PricewaterhouseCo 1077 Budapest, Margaret 461- 461- www.pwcgl

opers Kft.

Wesselényi u. 16. Dezse 9220 9115 obal.com/cf

Moellendorf & 1024 Budapest, Ady E. Andreas 345- 345- www.moell

Company

Corporate Finance

and Investment

Consulting Kft.

u. 8.

Moellendorf 7200 7201 endorf.com

CIB Securities 1027 Budapest, Medve Péter 457- 212- www.cibert

Trading and u. 4-14.

Bakos- 6810 5162 erkpapir.hu

Investment Rt.

Blimenthal

Deloitte & Touche 1051 Budapest, Nádor Béla Seres 428- 428- www.deloitt

Rt.

u. 21.

6936 6719 ece.com

German

1074 Budapest, Dohány Michael 484- 484- www.nemet

Investment Rt. u. 14.

Schmidt 5400 5450 .hu

Erste Bank 1075 Budapest, Madách Zoltán Pást 235- 235-

Investment Rt. Imre út 13-15.

Róbert

Cselovszki

5100 5190

ING Baring 1061 Budapest, Pieter de 351- 351- www.ing.nn

Securities

(Hungary) Rt.

Andrásy út 9.

Haes 3300 3309 .hu

Euro-Phoenix Kft. 1015 Budapest, László 213- 213- www.europ

Batthyány u. 2. Némethy 8821 9631 hoenix.com

Concorde Aquila 1051 Budapest, Toby 429- 429- www.con.h

Corporate Finance Vörösmarty tér 1. Mansel- 3035 3037 u

Kft.

Pleydell

K&H Equities 1051 Budapest, Vigadó John Milton 483- 483- www.khb.h

(Hungary) Rt. tér 1.

4000 4001 u

Central Europe 1051 Budapest, Bajcsy- Julian 235- 235- www.cet.co

Trust

representation

office

Zsilinszky út 12. Tzvetkov 4040 4041 .hu

-166-


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

WestLB Panmure

(Hungária) Rt.

1075 Budapest, Madách

Imre út 13-14.

Gábor

Kurutz

268-

1931

268-

9539

www.westlb

panmure.co

m

www.bnppa

ribas.com

www.riversi

dece.com

BNP Paribas 1055 Budapest, Honvéd László Haás 374- 269-

Hungária Bank Rt. u. 20.

6300 3967

Riverside Budapest 1015 Budapest, Ferenc 224- 224-

Investment and

Consulting Rt.

Batthyány u. 49. Vidivszky 9050 9051

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-167-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 16

Wybrane firmy venture capital

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

ABN Amro Capital

(Hungary) Kft.

AIG Global

Investment

(Hungary) Kft.

AIG-CET Capital

Management Sp. z

o.o.

Advent

International Kft.

1112 Budapest,

Hegyalja út 168.

1123 Budapest, Alkotás

u. 39/c.

00-546 Warsaw, Stratos

Office Center, ul.

Skorupki 5, Poland

1088 Budapest, Rákóczi

út 1-3.

Róna and Partners 1065 Budapest, Bajcsy-

Rt.

Zsilinszky út 37.

MAVA Capital Kft. 1023 Budapest, Rómer

Flóris u. 57.

Raiffeien Private 1092 Budapest, Ráday

Equity

Management

u. 51.

The Baring Central W1G OBQ London 33,

European Fund Cavendish Square, U.K.

3TS Venture

Partners trade

representation

office

DBG Eastern

Europe Kft.

Environmental

Investment

Partners

Hungarian

Innovative

Technologies Fund

representation

1061 Budapest,

Andrássy út 11.

1054 Budapest,

Szabadság tér 7.

05-510 Chylice, ul.

Piaskowa 12c, Poland

1023 Budapest, Rómer

Flóris u. 57.

-168-

András Geszti 309-

7900

Craig Butcher 225-

7200

Géza

Széphalmi

+48(

22)58

3-

7000

Zoltán Tóth 484-

4080

Péter Róna 428-

9400

Zoltán 315-

Szemerey 0644

Viktória 455-

Zombory 7050

Gyuri Karady +44(

207)2

90-

5072

László

Hradszki

411-

2310

319-

4762

225-

7201

+48(

22)58

3-

6969

484-

4085

428-

9470

315-

0444

455-

7059

+44(

207)2

90-

5075

411-

2319

www.abna

mrocapital.

hu

gszephalmi

@aigcet.com.pl

www.adven

tinternation

al.com

budapest@r

ona.hu

www.mava.

hu

www.rpem.

hu

www.bpep.

com

www.3tsvp.

com

Gábor 302- 302- budapest@

Baranyai 9270 9273 dbgee.com

Adam deSola +48( +48( www.ceeeif.

Pool

22)75 22)75 com

6- 6-

3232 4919

Francis J. 315- 346- www.hitfun

Skrobiszewski 0886 0056 d.hu


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

office

Covent Industrial

Capital Investment

Rt.

Corvinus

International

Investment Rt.

Eclipse Investment

and Services Rt.

Fastventures

Business

Consulting Kft.

1122 Budapest, Maros

u. 27.

1131 Budapest, Faludi

u. 3.

János Bolyky 355-

2493

Zoltán Várady 452-

5770

202-

2381

452-

5775

covent@mai

l.datanet.hu

1051 Budapest, László Szabó 266- 266- www.concor

Vörösmarty tér 1.

8035 8036 der.hu

1034 Budapest, Bécsi Péter Fodor 430- 430- www.fast-

út 126-128.

2633 2639 ventures.co

m

Ventura Rt. 1122 Budapest, Miklós 214- 225- mhorvath@

Városmajor u. 41/b. Horváth 2789 8537 ventura.hu

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-169-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 17

Wybrane firmy zarządzające funduszami

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

OTP Fund 1876 Budapest, Deák Anikó 486- 266- www.otpalap.

Management Rt. Ferenc u. 7-9.

Pohner 6529 9341 hu

Budapest Fund 1138 Budapest, Váci út Gyula 450- 450- www.budapes

Management Rt. 202.

Fatér 7262 7264 tbank.hu

CA IB Securities 1054 Budapest,

Péter 374- 269- www.ca-ib.hu

Investment Fund

Management Rt.

Nagysándor József u. 10. Holtzer 7830 0712

CIB Investment 1027 Budapest, Medve u- Sándor 457- 212- www.cibalap.

Fund

Management Rt.

4-14.

Szalai 6881 5162 hu

Raiffeisen Fund 1054 Budapest, Akadémia András 484- 484- www.raiffeise

Management Rt. u. 6.

Balogh 4695 4699 nalapok.hu

K & H

1132 Budapest, Váci út 18. István 483- 359-

Investment Fund

Management Rt.

Győri 5020 0617

Europool 1075 Budapest, Madách tér Tamás Pál 373- 373- www.hunnia.

Investment Fund

Rt.

3-4.

6888 6043 hu

Trust Investment 1052 Budapest, Bécsi u. 3. Gábor 267- 267- www.trust.hu

Fund

Management Rt.

Gombás 4203 4202

Aegon Hungary 1091 Budapest, Üllői út 1. István 476- 476- www.aegonse

Investment Fund

Management Rt.

Fundelits 5199 5202 c.hu

Prudent-Invest 1122 Budapest, Moszkva Lászlóné 212- 212- www.prudent.

Investment Fund

Management Rt.

tér 15.

Virág 2624 2124 hu

Erste Bank 1075 Budapest, Madách Attila 235- 235- afekete@erst

Investment and

Fund

Management Rt.

Imre út 13-15.

Fekete 5187 5889 ebank.com

Quaestor 1054 Budapest, Báthori u. Zsolt 302- 312- www.quaestor

Investment Fund 4.

Májer 5010 0290 .hu

Management Rt.

Péter

Kárpáti

Union.Takarék 1134 Budapest, Róbert László 450- 450- www.union-

Investment Fund

Mnagement Rt.

Károly krt. 34.

Gáti 3300 3301 takarek.hu

-170-


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Concorde 1051 Budapest, Vörösmarty László 235- 235- www.con.hu

Investment Fund

Management Rt.

tér 1.

Szabó 2026 2027

ING Investment 1075 Budapest, Madách Réka May 266- 267- www.ingalapo

Fund

Management Rt.

Imre u. 13-14.

0330 5955 k.hu

Eastbrokers 1054 Budapest, Akadémia Richard 428- 428- www.eastbrok

Investment Rt. u. 7-9.

Hollman 3100 3099 ers.hu

Európa

1088 Budapest, Rákóczi út Mihály 486- 486- www.europaa

Investment Fund

Management Rt.

1-3.

Török 2070 2071 lap.hu

Fundexpert 1054 Budapest, Hold u. 8. László 472- 472- www.fundexp

Investment

Services Rt.

Weltner 0207 0206 ert.hu

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-171-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 18

Wybrane firmy audytorskie

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

KPMG Hungária Kft. 1139 Budapest, Váci út Richard 270- 270- www.kpmg.

99.

Ebling 7100 7101 hu

PricewaterhouseCoo 1077 Budapest,

Gusztáv 270- 461- www.kpmg.

pers Kft.

Wesselényi u. 15. Bienerth 9100 9101 hu

Arthur Andersen Kft. 1134 Budapest, Váci út Emery 451- 451- www.ander

35.

Jakab 7100 7199 sen.com

Ernst & Young Kft. 1132 Budapest, Váci út Ádám 451- 451- www.ey.co

20.

Terták 8100 8199 m

Deloitte & Touche 1051 Budapest, Nádor u. Alastair 428- 428- www.deloitt

Kft.

21.

Teare 6800 6801 eCE.com

BDO Kontroll 1056 Budapest, Váci u. Zoltán 266- 266- www.bdo.h

Auditing and Tax

Consulting Kft.

81.

Gerendy 6445 6438 u

IB Grant Thornton 1093 Budapest, Vámház Waltraud 455- 455- www.ib-

Kft.

körút 13.

Körbler 2000 2040 grantthornt

Marco

Egger

on.com

Interauditor Neuner 1025 Budapest,

György 325- 325-

+ Henzl Consulting

Kft.

Ferenchegyi lépcső 3. Honti 6690 6687

Metrum Auditing Kft. 1114 Budapest, Kemenes Péter 209- 209u.

6.

Galambos 4922 4923

Mazars & Guérard 1074 Budapest, Dohány Jean Ekel 429- 235-

Auditing and

Consulting Kft.

u. 14.

3010 0481

Consultatio Kft. 1121 Budapest, Zugligeti József 391- 391- www.consul

út 6.

Knapp 4130 0055 tatio.com

Audit Service Kft. 1022 Budapest, Bimbó út Iván 212- 212- www.audits

3.

Serényi 2371 2320 ervice.hu

Signator Kft. 8200 Veszprém, Radnóti Frigyes (88) (88) www.signat

tér 2.

Olma 429- 329- or.hu

Éva

Szellem

Gáber

777 554

Panell Kerr Foster 1021 Budapest, Bölöni Zsolt 391- 391- www.pkf.hu

Hungary Kft. György u. 22

Selényi 4220 4221

Euroexpert Holding 1133 Budapest, Kárpát u. Tibor 236- 236- www.euroe

Rt.

40.

Lengyel 3300 0825 xpert.hu

-172-


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Zöldkő Auditing Kft. 1025 Budapest, Zöldkő u. Judit 201- 214- www.zoldko

18/a.

Heller 6608 3505 .hu

Bitas Audit Kft. 1042 Budapest, Árpád út Máté 390- 390- www.bonita

56.

Borbás 2335 2341 saudit.hu

West Hungary Audit 8900 Zalaegerszeg, Ady Éva (92) (92)

Auditing and Tax Endre u. 2.

Loppert 550- 550-

Consulting Kft.

Elemér

Brachtl

050 060

Branko Kft. 1122 Budapest, Székács Gábor 214- 224u.

26.

Kaló

Péter

Serfőző

Zsuzsann

a Pataki

4271 7205

BMK Audit-

4400 Nyíregyháza, Iskola József (42) (42)

Consulting Kft. út 7.

Bede 403- 403-

János

Morgós

861 861

Moore Stephens Kft. 1023 Budapest, Bécsi út Gyuláné 326- 326- www.moore

3-5.

Bojtos

Imre

Solymosi

0261 0985 stephens.hu

Dénes and Daughter 1094 Budapest,

Sándor 218- 217- www.accou

Auditing Kft. Berzenczey u. 21. Dénes 0416 4464 ntancy.hu

Treier & Ritter 2040 Budaörs, Liliom u. Imre (23) (23)

Auditing and 15.

Ritter 445- 440-

Consulting Kft.

040 378

Dr. Rödl & Partner 1061 Budapest, Andrássy Roland 484- 484-

Kft.

út 11.

Felkai 0990 0999

MemoLux Kft. 1146 Budapest, Thököly István 460- 460- www.memo

út 137.

Rajkai 7400 7490 lux.hu

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-173-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 19

Wybrane instytucje finansowe

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Hungarian

1051 Budapest, Éva Búza 428- 428- www.mfb.hu

Development Bank Rt. Nádor u. 31.

1400 1490

Hungarian Export- 1065 Budapest, Frigyes 374- 269- www.eximbank.

Import Bank

Nagymező u. 46- Bánki 9100 4476 hu

(Eximbank) Rt. 48.

Merkantil Bank Rt. 1051 Budapest, Ádám 429- 429-

József Attila u. 24. Kolossvár

y

7600 7601

OTP Home Savings 1052 Budapest, Lajos 486- 267- www.ozp-ltp.hu

Bank Rt.

Deák Ferenc u. 7-9. Simicska 6000 6603

Porsche Bank

1139 Budapest, Fáy Pál Antall 350- 350- www.porscheba

Hungária Rt.

u. 39.

5060 5066 nk.hu

Fundamenta

1066 Budapest, Walter 301- 301- www.fundamen

Hungarian-German

Home Savings Bank

Rt.

Zichy Jenő u. 14. Stahl 3000 3003 ta.hu

FHB Land Credit and 1132 Budapest, Dániel 452- 452- www.fhb.hu

Mortgage Bank Rt. Váci út 20.

Gyuris 9100 9200

Lakáskassza-

1132 Budapest, Károly 452- 452- www.lakaskassz

Wüstenrot Home

Savings Bank Rt.

Váci út 36-38. Gergely 3100 3116 a.hu

Hungarian Cetelem 1024 Budapest, János 458- 487- titkarsag@cetel

Bank Rt.

Csalogány u. 47-49. Lendvai 6070 3581 em.hu

HVB Mortgage Bank 1065 Budapest, Erich 301- 301- jelzalogbank@h

Rt.

Nagymező u. 44. Wagenleh 5500 5530 u.hypovereinsb

ner

ank.com

Otthon Home Savings 1111 Budapest, Viktor 209- 209- www.otthonltp.

Bank Rt.

Budafoki út 20. Zoihsl 5251 4772 hu

Opel Bank Hungary Rt. 2040 Budaörs, Jari (23)4 (23)4

Szabadság u. 117. Arjavalta 46- 46-

400 444

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-174-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 20

Wybrane firmy public relations

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Gulden Burson- 1036 Budapest, Lajos Julianna 250- 250- www.bm.co

Marsteller Kft. u. 48-66.

Gulden 8530 8535 m

Hill and Knowlton 1075 Budapest, Viktor 351- 351- www.hillandk

Hungary Kft.

Madách tér 3. Polgár 9101 9104 nowlton.hu

M & H

1022 Budapest, Krisztina 316- 346- www.mandh.

Communications Szemlőhegy u. 14. Horváth 2440 0840 hu

Group

Matkó

Noguchi &Peters 1062 Budapest, Bajza Péter 312- 332- www.noguchi

Communications Kft. u. 48.

Szántó 7289 8117 .hu

Comprad

1134 Budapest, Váci Róbert 237- 465- www.compra

Communications Kft. út 51/a.

Sugár 0070 0721 d.hu

Pepper

1022 Budapest, Füge Gábor 326- 326- www.pepper

Communications

Consultancy Kft.

u. 1.

Sarlós 5313 6099 pr.hu

Pricomm

1053 Budapest, Fejér Péter 267- 318- www.pricom

Communications Kft. György u. 6.

Morenth 2992 2396 m.hu

GJW Political and 1022 Budapest, Ervin 212- 212- www.giw.hu

Communication

Consulting Kft.

Bimbó út 1.

Szűcs 4820 2372

C.E.C. Government 1055 Budapest, Falk Johnatha 353- 353-

Relations Kft.

Miksa u. 12.

n Sunley 1952 1952

Rátky and Partners 1136 Budapest, Zsuzsann 239- 329-

Integrated

Pannónia u. 12. a 3952 3958

Communication

Workshop Kft.

S.Takács

P & Merlin

1138 Budapest, Márta 450- 450- www.merlin.

Communication Kft. Margitsziget, Europa

House

Csizmady 3000 3009 hu

Headline PR Kft. 1136 Budapest, Júlia 339- 339-

Pannónia u. 15. Lajos 8371 8245

interPRotector PR 1016 Budapest, György 225- 375- www.interpro

Agency Kft.

Dezső u. 4/a. Pető 7420 7057 tector.hu

RPPR Communication 1023 Budapest, Anna 326- 326-

Consulting Kft. Harcsa u. 2.

Révész 1077 1005

Apropos Hungary Kft. 1137 Budapest, Tamás 270- 239- www.apropo

Újpesti rakpart 8. Pásztor 0205 2645 s.hu

Szezám PR & Internet 1023 Budapest, András 428- 315- www.szezam

Communication Kft. Rómer Flóris u. 47. Szekfű 0650 1983 .hu

-175-


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Annax International 1092 Budapest, András 456- 456-

Kft.

Ráday u. 42-44. Göllner 4426 4435

Atlantic Kft. 1126 Budapest, Pál Bokor 212- 212-

Németvölgyi út 5.

2443 2444

Best Communications 1027 Budapest, Bem Hal Bame 457- 201- www.bestcg.

Group

rakpart 32.

0606 6241 com

Capital

1052 Budapest, Gábor 266- 318- www.capital.

Communications Kft. Régiposta u. 5. Hegyi 0199 0613 hu

CRS Kft-CRS

1027 Budapest, Erzsébet 212- 212-

Communications

Related Services

Lipthay u. 5.

Lipthay 5176 5176

Edge Communications 1137 Budapest, Szent Attila 239- 236-

Bt.

István krt. 22. Ledényi 3700 0371

Eklektik Porter Novelli 1036 Budapest, Bécsi Anthony 453- 453- www.portern

út 61.

Hemstad 2704 2702 ovelli.com

Euro Cabinet Business 1053 Budapest, Fejér Máté 267- 318-

Consulting Kft. Gy. u. 6.

Kriza 2992 2396

Heart Communications 1065 Budapest, Hajós Natália 302- 353- www.heartco

Kft.

u. 13-15.

Fábics 5354 3188 m.hu

Joy Lee

1015 Budapest, Mihály 201- 201- www.prheral

Communications Batthyány u. 46. Varga 3173 3430 d.hu

Leo Burnett Budapest 1024 Budapest, Daru Mónika 326- 335- www.leoburn

PR Division

u. 2/b.

Varga 3660 0816 ett.hu

Média Manager PR 1067 Budapest, László 302- 302-

Agency Bt.

Csengery u. 68. Mag 1519 1519

Medipen Bt. 1033 Budapest, Zab Tamás 430- 387- www.vanram

u. 3.

Barát 1730 0090 egoldas.hu

MMD Public Relations 1053 Budapest, Chris 266- 266- www.mmdce

Hungary

Múzeum krt. 3. Dobson 7833 7344 e.com

Press @ Inform Public 1142 Budapest, Ferenc 470- 222-

Relations Kft.

Dorozsmai u. 104. Blaskovits 2050 4717

Prompt Comminication 1026 Budapest, Júlia 200- 200-

Publishing and sulting

Kft.

Pasareéti út 59. Révai 7211 7214

Publicom International 1036 Budapest, Mária 240- 240-

Communication and

PR Agency Kft.

Fényes Adolf u. 6-8. Végh 2830 5218

Sawyer Miller Group- 1055 Vudapest, Szent Krisztián 269- 311- www.smg.hu

SKBH Kft.

István krt. 17. Nyáry 5828 6222

The Rowland Company 1022 Budapest, Zoltán 345- 345-

Kft.

Alvinci út 16. Paksy 9396 9398

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-176-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 21

Wybrane agencje reklamowe

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

McCann Erickson 1068 Budapest János Serényi 462- 462- www.mccann.

Budapest Kft Benczúr u. 29.

4100 4111 com

Young & Rubicam 1125 Budapest Darren Hickman 275- 275- www.yr.hu

Budapest Kft Szilágyi

Erzsébet fasor

22/b

2480 2492

Lowe Lintas GGK 1145 Budapest Éva Merényi 469- 363- www.lowelint

Kft

Gyarmat u. 26.

5000 5233 asggk.hu

DDB Budapest 1033 Budapest Hannes

457- 457- www.ddb.hu

Communication Óbudai sziget Wirnsberger 1166 1167

Group Kft

132.

Grey Budapest 1122 Budapest Pietro Leone 214- 214- www.grey.hu

Székács u. 16.

6750 6758

Bates Saatchi & 1022 Budapest Zoltán Paksy 345- 345-

Saatchi Kft. Alvinci út 16.

9300 9399

BBDO Budapest 1062 Budapest András Simon 462- 462- www.bbdo.co

Rt.

Bajza u. 40.

2400 2401 m

Publicis Kft 1016 Budapest

Naphegy tér 1.

VIP Clip

1051 Budapest

Advertising Október 6.24.

Studio Kft

Leo Burnet 1036 Budapest

Budapest

Bécsi út 49.

Advertising Agency

kft

TBWA Budapest 1111 Budapest

Advertising Agency Karinthy Frigyes

Kft.

út 20.

Café Reklám 1134 Budapest

Váci út 37.

General Press Kft 1138 Budapest

Népfürdő út

15/d

H.G.Partners 1016 Budapest

Advertising Naphegy tér 8.

Agency Kft

Zsuzsa Papp 489-

1000

Csaba Horváth 267-

2000

Anka Reijnders 437-

1300

Christi Kozanda 365-

6998

Iván Gábor 450-

5050

Kálmánné Lantos 359-

2201

Csaba Kiss 488-

0500

-177-

489-

1010

269-

3000

437-

1399

209-

7316

450-

5098

359-

2026

488-

0501

www.publicis.

hu

www.vipclip.h

u

www.leoburn

ett.hu

www.tbwa.co

m

www.caferekl

am.hu


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Silvert Rt.

1053 Budapest Gábor Nagy 266- 266-

Advertising Agency Magyar u. 11

5212 5213

Well PR and 1136 Budapest Ádám Bölcs 350- 350-

Advertising Agency Pannónia u. 11

7390 7393

Initiative Media Kft 1072 Budapest Béla Németh 485- 267-

Rákóczi út 42.

3372 9970

Team Hungary Kft 1024 Budapest Judit Gombár 200- 200- www.team.hu

Hűvősvölgyi út

36.

5556 5066

Cre-Action Kft 1124 Budapest Gábor Duba 309- 309-

Fúrj u. 11/a

0650 0651

The Media Edge 1125 Budapest Zsolt Simon 275- 175- www.themedi

Kft

Szilágyi

Erzsébet fasor

22/b

2552 2554 aedge.co.uk

Akció Kft 1146 Budapest Péter Sikos 220- 220-

Abonyi u. 31.

6257 6258

Nexus Advertising 1121 Budapest Gábor Simon 309- 309-

Agency Kft Zsigmondy

Vilmos u.2.

5760 5770

Mindshare Media 1037 Budapest Zsolt Spmlói 436- 436-

Agency Kft Lajos u. 80

9810 9815

Scholz & Friends 1122 Budapest László Csömör 212- 212- www.scholz-

Budapest Kft Székács u. 29.

0130 0134 andfriends.hu

Wunderman Kft 1125 Budapest Dániel Wéber 275- 275- www.wunder

Szilágyi

Erzsébet fasor

22/a

Managing Director 2472 2489 man.com

Hat Advertising 1036 Budapest Judit Máthé 240- 240- www.hat.hu

Agency Kft Bécsi út 85.

6006 6610

Havasi Budapest 1025 Budapest Marianna Farkas 326- 438- www.havasib

Communication Szépvölgyi út

0626 0891 udapest.com

Agency Kft 36.

Vizin Advertising 1025 Budapest Ágnes Vizin 325- 325- www.vizin.hu

Agency Kft Csatárka u. 69.

9992 9993

Human Telex BTL 1033 Budapest Szabolcs Várnai 240- 240- www.humant

Advertising Agency Hajógyári sziget

5401 5403 elex.hu

Kft

108.

Euro RSCG New 1033 Budapest László Radnai 436- 436- www.eurorsc

Europe

Hajógyári sziget

307.

7270 7810 g.com

-178-


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

MRM Budapest Kft 1068 Budapest Tibor Farkas 462- 462- www.mrm.hu

Benczúr u. 47.

4200 4240

HMS Carat 1092 Budapest Katalin Hajós 455- 455- www.hmscara

Hungary

Media Kft

Köztelek u.6.

5010 5065 t.hu

Radex

1111 Budapest Melitta Vass 209- 365- www.radex.h

Communications Karinthy Frigyes

2418 0558 u

Kft

út 24.

Promo Advertising 1064 Budapest Andrea Ritter 351- 342-

Agency

Rózsa u. 55.

0813 5589

Hungexpo 1146 Budapest Ágnes Benczúr 363- 343-

Advertising Olof Palme

2669 0815

Agency

sétány 3.

Prohome Kft 1101 Budapest Gyula Kücsön 264- 264- www.prohom

pligeti u. 2.

2090 2097 e.hu

Sky Marketing 1015 Budapest Éva Vaktor 487- 487-

Communications

Kft

Hattyú u. 14.

7444 7445

Foote, Cone & 1034 Budapest Martin Hoffmann 367- 367- www.fch.com

Belding Kft Seregély u. 11.

2450 2454

Sylva Advertising 1027 Budapest Tamás Egyed 438- 438- www.sylva.hu

Agency Kft Frankel Leó u.

24.

8038 0847

A.C. Music Kft 1221 Budapest Kriszta Nyilas 424- 424-

Hír u. 3.

5614 5615

Publiciteam Kft 1012 Budapest Bálint Nagy 356- 214- www.publicite

Márvány u. 17.

9964 9490 am.hu

Artaban Kft 1022

Zoltán Bogáthy 345- 345- www.artaban.

Bimbó út 4.

0770 0777 net

Kele & Klausmann 1145 Budapest Gábor Béki 273- 363- www.es-

Kft

Szabó Lőrinc

u.9/a

2222 4034 csoport.com

Orlando Studio Kft 1064 Budapest Zoltán Áprili 331- 331-

Vörösmarthy u.

67.

8038 8038

CTS Advertising 1023 Budapest Gábor Csizmadia 457- 457- www.ctsadv.h

Agency Kft Rómer Flóris u.

39.

3222 3221 u

Native Advertising 1015 Budapest Sophie Markovits 225- 201- www.native.h

Agency Kft Batthyányi u.

59.

3219 0888 u

Acme Design Kft 1068 Budapest István Rásó, 461- 461- www.acmede

Benczúr u. 8. Sándor Fanó 0012 0013 sign.hu

-179-


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Active Agent 1139 Budapest Sándor Farkas 452- 452- www.activeag

Marketing Kft Váci út 85.

8470 8471 ent.hu

Adviola Advertising 1012 Budapest Anita Breuer 212- 488- www.adviola.

Agency Kft Lovas u. 19.

0396 0211 hu

CIA Hungary Kft 1072 Budapest Zsuzsa Czagler 266- 266-

Nagydiófa u.

10-12

4900 4903

D’Arcy Avenue Kft 1036 Budapest Zsuzsa Bérci 437- 437- www.darcy.av

Csemete u. 10.

1377 1383 enue.hu

Insight

1033 Budapest Szonya Szigeti 436- 436-

Communication Kft Hajógyári sziget

307.

7820 7840

Medici Marketing 1085 Budapest Ferenc Sipos 267- 267- www.medici.h

Communication

Agency

József körút 23.

4968 4968 u

Saxon Advertising 1149 Budapest Gábor Papp 252- 363- www.saxonmi

Agency Kft Egressy út 17-

21.

3329 3615 c.com

Ujházy & Co. 1088 Budapest Dávid Kálmán 483- 483-

Bródy Sándor

u. 27.

Keresztes

2600 2601

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-180-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 22

Wybrane media

Magyar Távirati Iroda Rt.

(Węgierska Agencja Prasowa S.A.)

www.mti.hu

Magyar Televízió Rt.

(Węgierska Telewizja S.A.)

www.mtv.hu

Magyar Rádió Rt.

(Węgierskie Radio S.A.)

www.radio.hu

Nazwa WWW

Magyar Hírlap

prasa codzienna

www.magyarhirlap.hu

Népszabadság www.nepszabadsag.hu

Világgazdaság www.vg.hu

Napi Gazdaság www.napi.hu

Magyar Nemzet www.mno.hu

Népszava www.nepszava.hu

tygodniki, periodyki gospodarcze

Heti Világgazdaság (HVG) www.hvg.hu

Figyelő www.fn.hu

Bank és Tőzsde www.bankestozsde.hu

Közbeszerzési Értesítő

(Biuletyn Zamówień Publicznych)

www.kozbeszerzes.hu

Budapest Week www.budapestweek.hu

Budapest Business Journal www.bbj.hu

The Hungarian Quarterly www.net.hu/hungq

The Budapest Sun www.budapestsun.com

-181-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 23

Wybrane firmy zajmujące się badaniem rynku

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

AC Nielsen Kft 1056 Budapest Michalis Christou 327- 327- www.acnielse

Váci u. 81.

9700 9790 n.com

Szonda Group 1096 Budapest Ádám Levendel 476- 476- www.ipsos-

Thaly Kálmán

u. 39.

7600 7601 szonda.hu

Millward 1075 Budapest Gábor Kovács 321- 321- www.millward

Brown Wesselényi u.

4460 4461 brown.com

Hungary Kft 16.

GfK Hungária 1132 Budapest Ákos Kozák 452- 320- www.gfk.hu

Kft

Vusegrádi u.

31.

3050 1776

Hoffmann 1052 Budapest Márta Hoffmann 267- 267- www.research

Research Vitkovics Mihály

4744 9301 -int.com

International

Kft

u.9.

Memrb 1065 Budapest Georgios Pissinos 302- 269- www.memrb.

Hungary Kft Bajcsy.Zsilinszk

y út 57.

4523 1973 com

Taylor Nelson 1091 Budapest Emőke Lengyel 216- 216- www.modus.

Sofres

Modus Kft

Üllői út 55.

2490 2505 hu

Mareco 1146 Budapest Jenő Andics 469- 220- www.mareco.

Marketing

Research

Kft01146

Thököly út 172.

5151 8581 hu

Hungarian 1033 Budapest Róbert Manchin 250- 250- www.gallup.h

Gallup

Institute

Fő tér 1.

0999 0650 u

TeleMedia First 1092 Budapest Sándor Korda 456- 456- www.telemedi

Hungarian

Telemarketing

Kft

Ráday u. 32.

5656 5657 a.hu

Mediagnozis Bt 1054 Budapest Mariann Horváth 302- 302-

Alkotmány u.

10.

4282 1766

-182-


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Medián

Opinion and

Market

Research Kft

Inra Hungary

Market

And Opininon

Research Kft

Marketing

Centrum

National

Market

Research Kft

Ad Hoc Plus

Market

Research Kft

Koping-Datorg

Rt

BMB Focus

Marketing

Research

and Consulting

Kft

Masmi

Hungary Kft

Szocio-Gráf

Market

And Opinion

Research

Institute Kft

Consulting &

Research

For Industrial

Economics

Kft

Imas

International

Hungary Kft

Szinapszis

Market

Research and

Consulting Kft

1034 Budapest

Seregély u.21.

1056 Budapest

Belgrád rakpart

13-15

1065 Budapest

Nagymező u.

21.

1088 Budapest

Rákóczi út 19.

1081 Budapest

Csokonai u. 6.

1122 Budapest

Maros u. 12.

1143 Budapest

Ida u. 2.

7624 Pécs

Nagy jenő u.

12.

1117 Budapest

Dombóvári út

17-19

1027 Budapest

Ganz u.16.

1096 Budapest

Haller u.32.

Endre Hann 250-

4322

Ferenc Gergely 484-

7090

Zoltán Bodó 332-

9909

Judit Halász 318-

8293

Teréz Vajdai Nagy 303-

9580

Gábor Sziegl 212-

4326

László Székely 470-

7060

András Csanaky (72)

333-

414

Péter Kulcsár 204-

2951

Gábor Köhler 202-

0170

András Szabó 476-

0171

-183-

250-

4334

484-

7099

331-

6343

266-

3094

303-

9561

212-

9825

221-

1243

(72)

333-

358

204-

2953

202-

0815

215-

9809

www.median.

hu

www.inra.hu

www.Marketi

ngcentrum.hu

www.adhocpl

us.com

www.kopdat.

hu

www.bmb.hu

www.masmi.c

om

www.ikt.hu

www.imas.hu

www.szinapsz

is.hu


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

BellResearch 1089 Budapest Balázs Kovács 477- 477- www.bellrese

Kft

Baross u. 133

0100 0101 arch.hu

GKI Economic 1052 Budapest András Vértes 318- 318- www.gki.hu

Research Rt Semmelweis

u.9.

1868 4023

Marketconsult 1096 Budapest Péter Grósz 215- 216-

Kft

Telepy u. 29/c

8181 0635

Investorg 1087 Budapest Györgyi Garancsi 323- 323- www.investor

2000

Könyves

0668 0667 g.hu

Market Kálmán körút

Research Kft 76.

Marketlink Kft 1139 Budapest Jonathan Lee 350- 465- www.marketli

Váci út 99.

5650 3508 nk.hu

Monitor 1067 Budapest Zoltán Ferencz 302- 302- www.monitor-

Institute for

Social

Research and

Methodology

Kft

Csengery u. 53.

1367 1367 tki.hu

Straketing 1022 Budapest Gábor Strausz 225- 214- www.straketi

Strategic

Marketing

Research and

Consulting Bt

Ruszti út 1.

1340 7866 ng.hu

Sociomed Kft. 1204 Budapest László Molnár

285- 283- www.sociome

Szent Imre

Herceg u. 52.

Zsuzsanna Monostori 2748 3616 d.hu

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-184-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 24

Wybrane biura tłumaczeń

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

National Office for 1062 Budapest, Géza Szappanos 269- 269- www.offi.hu

Translations and

Attestations (OFFI)

Rt.

Bajza u. 52.

5181 5184

Multi-Lingua Kft 1011 Budapest László Végső 202- 212- www.lingua

Bem rakpart 26.

0202 2329 .hu

ILS Kft 1114 Budapest László Reha 209- 372- www.ils.hu

Móricz Zsigmond

körtér 3/a

6386 0136

L.C. Bt 1026 Budapest Gábor pataki 394- 200-

Rügy u. 12.

4758 5740

Nivo Studio Kft 1136 Budapest András Bleier 452- 452- www.nivost

Pannónia u. 22.

1010 1011 udio.hu

Intercontact 1065 Budapest Vera Mendel Lehel 269- 312-

Budapest Kft Bajcsy-Zsilinszky

út 27.

1153 5408

Multi-Data Kft 1123 Budapest Ferenc Boros 214- 356- W3.datanet

Kékgolyó u. 10.

3117 6895 .hu/mudata

FOR Duna Kft 1115 Budapest Gabriella Lehel 209- 386-

Bartók Béla út 86. Ferenc Jantner 2482 8626

Multi Translations 1073 Budapest István Szalontai 269- 269-

Cooperative Erzsébet körút

40-42

6718 6748

Homonyil Senior 1088 Budapest Attila Homonyik 318- 266-

&Junior Kft Rákóczi út 25

7793 6518

Tecum Kft 1093 Budapest László Nagyvári 456- 216- www.tecum

Zsil u. 7.

Katalin Vajda

Nagyvári

0220 6965 .hu

Zöldek Kft 1016 Budapest Péter Szikra 209- 365-

Berényi u. 9.

9168 6972

Emerald Kft 1116 Budapest Zsolt Kunos 464- 209-

Fehérvári út 130.

3144 4357

Bereczky, Paller 1137 Budapest Tamás Bereczky 237- 237and

Partners Bt Pozsonyi út 12.

1680 1689

Reflex Translation 1061 Budapest Lajos Énekes 268- 267- www.reflex.

Agency Kft Andrássy út 13.

9561 0068 hu

-185-


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Telecom-Ford Kft 1012 Budapest Imre László 214- 314-

Attila út 77.

0304 0334

NKSz Translation 1126 Budapest Tibor Radványi (30)9 201- www.komm

Agency Kft Tartsay V. u. 4.

41-

8049

4082 unikator.hu

MediaCom Bt 1146 Budapest Péter Várady (30) 260- www.transl

Hermina út 2.

9826- 8339 atorteam.co

286

m

Consell Pannonia 1117 Budapest Suzanna Völgyi- 381- 381-

Kft

Bogdánfy u.3. Ellmann

0270 0269

Metropole 1025 Budapest Zsuzsa Berger 394- 392-

Interpreting

Services Bt

Utas u. 17/1 Managing Director 0126 0324

FW Szinkron Kft 2040 Budaörs Péter Komporday (23) (23)

Csata u. 17.

415- 415-

887 887

Perfect Translation 2040 Budaörs József Spányik (23) (23) www.perfec

Agency Kft Nádasföld sétány

500- 420- tfordito.hu

9.

403 126

Adecom Rt 1074 Budapest Ferenc Szabó 342- 322- www.adeco

Hársfa u. 12.

5360 0646 m.hu

e-spell non-stop 1137 Budapest Miklós Bán 239- 239- www.espell.

Translation Agency

Bt.

Ujpesti rakpart 8.

8043 2645 hu

Transword Kft 1051 Budapest Ibolya Oldal 311- 302- www.trans

Október 6 u. 21. Várterész

1088 4227 word.hu

Interlex

1012 Budapest Alex B. Lawani 487- 355-

Communications

Kft

Pálya u. 4-6.

0660 7047

Németh & Pásztor 1122 Budapest Eszter Pásztor 355- 214-

International Kft Városmajor u. 54.

2345 6069

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-186-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 25

Wybrane studia graficzne

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Eper Studio Visual

Communication

Design Kft

Fiona Copy and

Sign Center Bt.

1114 Budapest

Bartók Béla út 31.

1136 Budapest

Hegedűs Gyula u.

31.

Stalker Studio Kft 1122 Budapest

Városmajor u. 28/a

Auth Design Kft 1114 Budapest

Fadrusz u. 5.

AD Graphics 1113 Budapest

Studio Kft Ulászló u. 72.

Royal Rocket 1016 Budapest

Graphic Design

Studio Kft

Naphegy tér 21.

Amicus Typo- 1024 Budapest

Graphics

Rómer Flóris u. 12-

And Publishing Kft 14

ÁRX Bt 1126 Budapest

Tartsay Vilmos u.

18.

dArt Studio Kft 1137 Budapest

Ujpesti rakpart 6

Helvetica Studio 1116 Budapest

Kft

Hunyadi M. u. 63

HVG Press Kft 1036 Budapest

Bokor u. 23-25

Intruder Kft 1143 Budapest

Stefánia út 20

Lampert Graghics 1072 Budapest

Bt

Rákóczi út 4

Paramount Print 1088 Budapest

International Kft Rákóczi út 25.

Paqtrade Kft 1139 Budapest

Forgách u. 9/a

Possum Kft 1093 Budapest

Közraktár u. 28.

György Kacsán 466-

7873

István Fehér 350-

8956

Róbert Radics 224-

Balázs Vargha 0170

Attila Auth 279-

1174

Miklós Szűts 209-

0846

Zsolt Kathi 329-

5117

Tamás

Gyorgyevics

Henriette

Keresztes

212-

2606

487-

0692

381-

0579

329-

4490

224-

0171

279-

1176

209-

0847

239-

0415

315-

0770

487-

0693

www.stalker

.hu

www.adstu

dio.hu

www.royalr

ocket.com

www.arx.hu

János Rácz 349- 320- www.

3426 5658 dart.hu

János Frank 424- 227-

5447 5355

Ágnes Erényi 436- 436-

2070 2087

György Povázai 212- 212- www.intrud

9751 9751/

45

er.hu

Attila Lampert 266- 266-

2121 2121

Damian D.J.S. 266- 266- www.param

Gilmore

3555 3497 ount.hu

Alexandra Nagy 270- 270- www.poqart

0082 0082 .hu

László Várnagy 218- 320-

7858 2844

-187-


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Reactor Repro 1055 Budapest Csaba Marácz 302- 302- www.reacto

Studio Kft Balassi Bálint u.9.

5643 2263 r.hu

Welcom Graphic 1055 Budapest Pál Maros 269- 269- www.wellco

Design Studio Kft Balassi Bálint u.27.

1149 2564 m.hu

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-188-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 26

Wybrane centra konferencyjne

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Budapest

1123 Budapest Judit Klötzl 372- 372-

Convention Center Alkotás u. 63-67

5400 5735

Budapest Marriott 1052 Budapest Rita

266- 266- www.marriott.c

Hotel

Apáczai Csere

János u. 4.

Kürschgen 4292 4333 om

Hilton Budapest 1014 Budapest Gábor 488- 488- www.hilton.com

Hess András tér 1-3 Korenchy 6922 6925

Margitsziget 1138 Budapest Erica Gárdos 452- 452-

Conference Center Margitsziget Enikő Szakács 6225 6263

Hotel Inter- 1052 Budapest Zsófia 327- 327- www.interconti.

Continental Apáczai Csere Gergely 6355 6357 com

Budapest

János u. 12-14. Bernadette

Gábris

Zánka Children 8250 Zánka Csaba Bartos (87) (87) www.zanka.hu

and Youth Center

568- 568-

500 578

Club Aliga 8171 Balatonvilágos Csaba (88) (88) www.clubaliga.

Aligai út 1.

Lenzsér 380- 480- hu

153 520

Hyatt Regency 1051 Budapest György 266- 266- www.budapest.

Budapest

Roosevelt tér 2. Herald 1234 9101 hyatt.com

BM Duna Palota 1051 Budapest Gabriella 317- 317-

Zrinyi u. 5. Fejér Kovács 3085 2773

CEU Residence 1106 Budapest Katalin Sellyei 327- 327- www.ceu.hu

and Conference

Center

Kerepesi út 87.

3150 3156

Danubius Hotel 1111 Budapest Illés

466- 466- www.danubiusg

Gellért

Szent Gellért tér 1. Dunavölgyi 6867 6631 roup.com/geller

Zoltán

Révhegyi

t

Hilton Budapest 1069 Budapest Virág Nóbik 288- 288- www.hiltonbuda

WestEnd

Váci út 1-3 Adrienn Illés 5544 5552 pestwestend.co

m

Kempinski Hotel 1051 Budapest Anikó Nagy 429- 429- www.kempinski

Corvinus Budapest Erzsébet tér 7-8

3777 4777 -budapest.com

Civis Grand Hotel 4025 Debrecen Lenka Vass (52) (52) www.civishotels

Aranybika Piac u. 11-15. Bakó 508- 421- .hu

600 834

-189-


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Silvanus

Conference and

Sports Hotel

Corinthia

Aquincum Hotel

Radisson SAS Béke

Hotel Budapest

Best Western

Grand

Hotel Hungária

Hotel Mercure

Budapest Buda

Civis Hotel Kálvin

Conference Center

Gundel Restaurant

And Party Service

Rubin Hotel-

Business

Center

Holiday Inn

Budapest

Hunguest Hotel

Griff

Hotel Agro

Panoráma

Conference Center

Sydney Apartment

Hotel

Ethnograpy

Museum

Vista Travel

Conference Center

2025 Visegrád

Fekete-hegy

1036 Budapest

Árpád fejedelem

útja 94.

1067 Budapest

Teréz körút 43.

1074 Budapest

Rákóczi út 90.

1013 Budapest

Krisztina körút 41-

43

4025 Debrecen

Kálvin tér4.

1146 Budapest

Állatkerti út 2.

1118 Budapest

Dayka Gábor u. 3.

2040 Budaörs

Agip u. 2.

1113 Budapest

Bartók Béla út 152.

1121 Budapest

Narmafa u. 54.

1133 Budapest

Hegedűs Gyula u.

52-54

1055 Budapest

Kossuth tér 12.

1061 Budapest

Paulay Ede u. 9.

Mária Cseh

Andrea

Csernai

(26)

398-

311

Katalin Huba 436-

4100

Attila Somlai 301-

1600

Ferenc 478-

Fencsik 1100

Gábor

Ganczer

Éva Sós

488-

8175

Judit Vámosi (52)

418-

522

Gundel 321-

Restaurant 3550

Bernadett

Szentimrei

Gergely

Molnár

319-

7705

(23)

504-

000

204-

0044

Gabriella

Havasi

Balázs Klemm 375-

4011

János Kulcsár 236-

8800

(26)

398-

3111

436-

4156

301-

1615

478-

1111

488-

8178

(52)

418-

522

343-

0245

319-

2656

(23)

504-

055

204-

0062

375-

6164

236-

8899

www.hotels.hu/

silvanus

www.corinthiah

otels.com

www.radissonsa

s.com

www.danubiusg

roup.com/grand

hotel-hungária

www.mercurebuda.hu

www.gundel.hu

www.hotelrubin

.com

www.holidayinn.com

www.hunguesth

otels.hu

www.hotelagro

panorama.hu

www.sydneyapa

rthotel.hu

Judith Nagel 473- 473-

2434 2431

Anikó Koltai 429- 268- www.vista.hu

9999 1059

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-190-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 27

Wybrane drukarnie

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Szikra Preinting 1133 Budapest Lászlóné 350- 349- www.szikralapn

House Rt. Visegrádi u. 116. Lendvai 3349 8709 yomda.hu

Révai Printing 1037 Budapest László Lázár 387- 250- www.revai-

House Kft. Kunigunda u. 68.

9500 3145 nyomda.hu

Állami Nyomda 1102 Budapest György 431- 431- www.allaminyo

Printing House Rt. Halom u. 5. Gyergyák 1200 1220 mda.hu

Kossuth Printing 1106 Budapest Károly 431- 431- www.kossuthny

House Rt. Jászberényi út 55. Székely 2600 2606 omda.hu

Hungarian 1055 Budapest Sándor 302- 302- www.datanet.h

Banknote

Printing Rt.

Markó u. 13-17. Péterfi 6922 6550 u/banknote

Alföld Printing 4027 Debrecen Géza György (52)4 (52)3

House Rt

Böszörményi út 6.

17- 25-

344 227

Athenaeum 1108 Budapest Irén Bardóczy 262- 265- www.athenaeu

Printing House Rt Kozma u. 2. Gara

3175 1980 mnyomda.hu

Zala Printing 8900 Zalaegerszeg György Czirki (92) (92)

House Rt

Gorkij u. 1.

549- 311-

200 064

Eger Printing 3300 Eger

László Kopka (36) (36)

House Kft Vincellériskola u. 3.

324- 310-

634 469

Z-P Formular 6100

Béla Bodor (76) (76)

Printing Kft Kiskunfélegyháza

560- 461-

József Attila u. 3-5

310 149

Novoprint Printing 2510 Dorog Attila Miseje (33) (33)

House and Esztergomi út 15.

431- 431-

Publishing Rt.

999 954

Szekszárd Printing 7100 Szekszárd József Vadász (74) (74) www.szekszardi

House Kft Széchenyi u. 46.

411- 421- nyomda.hu

422 153

Reálszisztéma 2373 Dabas Lajos Mádi (29) (29)

Dabas

Vasút u. 105.

360- 367-

Printing House Rt.

134 317

Kaposvár Printing 7400 Kaposvár Zoltán (82) (82) www.kaposvári

House Kft Fő u. 101.

Pogány 311- 321- nyomda.hu

966 157

-191-


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Mesterprint Kft 1191 Budapest

Vak Bottyán u. 30-

32/b

Dunaújváros

Printing House Kft

Sylvester János

Publishing and

Printing House Kft

Komárom Printing

And Publishing Kft

Codex Securities

Printing House Rt.

Akadémia Printing

House Kft

Szolnok Printing

House Kft

2400 Dunaújváros

Gutenberg köz 2.

9700 Szombathely

Kiskar u. 6.

2901 Komárom

Igmándi u. 1.

2092 Budakeszi

Szüret u. 5.

2462 Martonvásár

Ady Endre u. 24.

5000 Szolnok

Városmajor u. 28.

OSG Hungary Kft 1139 Budapest

Fáy u. 20.

Gutenberg Press 1033 Budapest

Rt

Kaszásdűlő u. 2.

PXP First

1106 Budapest

Hungarian

Digital Printing

House Rt

Maglódi út 8.

Pethő Printing Kft 1046 Budapest

Kiss Ernő u. 1-3.

Reproflex

7621 Pécs

Publishing

And Printing Kft

József u. 28-32.

Szignatúra Printing 9700 Szombathely

And Publishing Kft Kolozsvár u. 4.

Industria-Szécsény

Kft

Alfa Publishing

And Printing

House

3170 Szécsény

Varsányi út. 4.

1139 Budapest

Lomb u. 22

György

Losonczy

281-

0485

István Farkas (25)

410-

617

Attila Varró (94)

314-

762

Jánosné

Kovács

(34)

344-

185

Károly Orbán (23)

453-

380

Lajos

Reisenleitner

Tamás

Gebhard

(22)

460-

035

(56)

524-

110

Csaba Mile 451-

6590

László Ovári 437-

4100

György 262-

Ortutay 6119

Zoltán Pethő 399-

1539

Károly (72)

Misánygyi 310-

648

Tibor Balla (94)

316-

946

László Verbói (32)

370-

960

Gyula Pap 349-

0757

-192-

281-

0467

(25)

410-

617

(94)

311-

511

(34)

342-

361

(23)

453-

197

(22)

460-

035

(56)

524-

113

451-

6591

437-

4121

264-

3218

399-

1540

(72)

214-

534

(94)

506-

814

(32)

370-

960

349-

0757

www.mesterpri

nt.hu

www.codex.hu

www.gutenberg

press.hu

www.pxp.hu


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Eclipse-Print Kft 1141 Budapest Ede Domokos 469- 469- www.eclipse-

Fogarasi út 109.

0770 0772 print.com

Pátria Printing 1088 Budapest Lajos Füleki 266- 318-

House Rt. Szentkirályi u. 47.

0534 9868

Regiszter Poster 1146 Budapest Mihály 470- 470- www.poster-

Printing Kft Thököly út 116. Horváth 6060 6066 display.net

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-193-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 28

Wybrane agencje obrotu nieruchomościami

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Interestate Rt. 1062 Budapest Katalin 332- 311- www.interestat

Bajza u. 48. Pfandloer 7341 7639 e-rt.hu

Biggeorge’s 1012 Budapest Adorján 487- 487- www.biggeorge

International Rt Logodi u. 44/c Salamon 3300 3333 .hu

Swenako Kft 1118 Budapest István Nagy 247- 246- Swenako.op.hu

Beregszász út 39.

3316 3317

Crow Holdings 1134 Budapest Ferenc Dobó 451- 451- www.crowholdi

Hungary Kft Klapka u. 11.

4969 4970 ngs.hu

CB

1036 Budapest Ewen Hill 250- 250- www.cbre.hu

Richard Ellis Kft Lajos u. 48-66.

8454 8455

Bradmore

1134 Budapest James Kinnell 451- 451-

Consulting Kft Váci Út 35.

1010 1011

Petro-Cartell Kft 1126 Budapest Gábor 214- 214- www.petrocarte

Böszörményi út 2. Petrovszky 6660 6660 ll.com

Gordon & Webster 1052 Budapest Péter Karai 268- 268-

Rt.

Váci u. 19-21.

9100 9168

Contactual Kft 1052 Budapest László 266- 266-

Károly körút 2. Bertalan 5845 4945

Real Management 1191 Budapest András 347- 347- www.rm.hu

Kft

Ady Endre út 28. Csillagh 0738 0739

Complex-Ma Kft 1074 Budapest Károlyné 267- 267-

Dob u. 4-5. Müller 4320 5061

Kala & Eppel Kft 1015 Budapest László Eppel 212- 225- www.kala.hu

Csalogány u. 6-10

4756 7520

Flott Invest 1056 Budapest Margit 268- 352- www.flottinvest.

International Kft Belgrád rakpart 3-4 Keresztes

Bányai

0763 0837 hu

American Apptaisal 1034 Budapest József 368- 368- www.american-

Real

Estate Consulting

Kft

Bécsi út 120. Razsovich 8803 9418 appraisal.hu

Casafina Kft 1026 Budapest Emőke 200- 200-

Tövis u. 29. Andrews 6272 6360

Colliers

1024 Budapest Michael P. 336- 336- www.colliers.hu

International Kft Margit körút 87-89 Smithing 4200 4201

DTZ Hungary Kft 1054 Budapest János Gerő 269- 269- www.dtz.com

Bajcsy-Zsilinszky út

42-46.

Chris Naylor 6999 6987

-194-


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Duna House 1061 Budapest Guy Dymschiz 302- 331- www.dunahous

International Kft Jókai tér 3.

8389 4294 e.hu

Healey & Baker Kft 1072 Budapest Michael E. 268- 268- www.healey-

Rákóczi út 42. Carroll 1288 1289 baker.com

Jones lang LaSalle 1056 Budapest Peter 266- 266- www.joneslangl

Kft

Váci u. 81.

Chatfield 4981 0142 asalle.com

M.I.P.A.

1051 Budapest Eszter Pápai 301- 301- www.mipa.hu

Hungary Kft Sas u. 10-12.

8722 8788

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-195-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 29

Wybrane parki przemysłowe

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Videoton Industrial

Park

Székesfehérvár

Fejér County

Claudius Industrial

and Innovation

Park

Szombathely

Vas County

Loranger Sóstó

Industrial Park

Székesfehérvár

Fejér County

Győr Industrial

Park

Győr-Moson-

Sopron County

Sárvár industrial

Park

Sárvár

Vas County

Flextronics

Zalaegerszeg

Industrial Park

Zala County

Tatabánya Western

Industrial Park

Tatabánya-

Komárom

Esztergom County

Videoton Industrial

Park

Veszprém County

Esztergom

Industrial Park

Komárom-

Esztergom-County

8000

Székesfehérvár

Berényi t 72-100

9700 Szombathely

Kőszegi u. 23.

8000

Székesfehérvár

Sóstó út 9.

9027 Győr

Gesztenyefa u. 4.

8660 Tab

Munkás u. 28.

8660 Tab

Minkás u. 28.

Ipari Projekt

Hungária Kft

2800 Tatabánya

Szent Borbála tér 4.

8000

Székesfehérvár

Berényi út 72-100

Strigonium Real

Estate Management

and Operation Rt

2500 Esztergom

Deák Ferenc u. 4.

István Kovács (22)5

33-

300

Imre Győző

Nagy

George P.

Loranger

(94)3

43-

105

(22)

382-

022

László Balogh (96)

506-

978

Warner

Hochmüller

(84)

526-

000

Roger Moore (84)

526-

000

István Halász

István Nyitrai

(34)

511-

080

Ottó Sinkó (22)

533-

900

Géza Sasvári (33)

510-

040

-196-

(22)

533-

309

(94)

343-

105

(22)

382-

749

(96)

413-

604

(84)

526-

001

(84)

526-

001

(34)

511-

081

(22)

533-

909

(33)

510-

046

www.videoton.h

u

www.ip.szomba

thely.hu

www.ip.gyor.hu

www.flextronics

.com

www.flextronics

.com

www.videoton.h

u

www.strigonium

.hu


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Szentes Industrial

Park

Szentes

Csongrád County

Szentgotthárd

Industrial Park

Szentgotthárd

Vas County

Celldömölk

Industrial Park

Vas County

Oroszlány

Industrial Park

Komárom-

Esztergom County

Pécs Industrial

Park

Pécs

Baranya County

Sátoraljaújhely

Industrial Park

Borsod-Abaúj-

Zemplén County

Videoton Kaposvár

Industrial Park

Kaposvár

Somogy County

Ózd industrial Park

Ózd

Borsod-Abaúj-

Zemplén County

BorsodChem

Industrial Park

Kazincbarcika

Borsod-Abaúj-

Zemplén County

Milüp

Mosonmagyaróvár

Industrial and

Logistics Park

Győr-Moson-

Sopron County

Szentes Municipality

6600 Szentes

Kossuth tér 6.

9970 Szentgotthárd

Széll Kálmán tér 11.

Cellican Kft

9500 Celldömök

Koptik Odó u.8.

Oroszlány City Area

and Economy

Development Kht

2840 Oroszlány

Táncsics M. u. 66.

7630 Pécs

Buzsáki u. 22.

3980

Sátoraljaújhely

Kossuth Lajos tér 5.

8000

Székesfehérvár

Berényi út 72-100

3600 Ózd

Október 23. tér 1.

BorsodChem Rt.

3702 Kazincbarcika

Bólyai tér 1.

9200

Mosonmagyaróvár

Jánossomorjai út 1.

Imre Szirbik (63)3

13-

022

József Takács (94)

380-

819

Márton Pálffy (95)

420-

398

Béla

Veilandics

(34)

361-

794

Péter Kékes (72)

539-

250

Katalin

Juhász

András

Gerber

(47)

523-

026

(22)

533-

421

Imre Kormos (48)

471-

046

Márta

Harmati

József

Horváth

-197-

(48)

511-

211

(96)

579-

607

(63)3

13-

836

(94)

380-

819

(95)

420-

398

(34)3

61-

794

(72)

539-

259

(47)

523-

029

(22)

533-

429

(48)

471-

616

(48)

310-

891

(96)

579-

608

www.szentes.h

u

www.ip.szentgo

tthard.hu

www.mbke.hu

www.milup.hu


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Pápa Industrial 8500 Pápa

Lajos Schmidt (89) (89) www.papa.hu

Park

Fő u. 12.

515- 313-

Pápa

Veszprém County

097 989

Orosháza

Orosháza Industrial Zoltán Varga (68) (68)

Industrial Park Park Kft

473- 473-

Orosháza

5900 Orosháza

941 941

Békés County Szabadság tér4-6

Szarvas

Szarvas M-Thermal Margit (66) (66) www.szarvas.hu

Industrial Park Kft

Sonkoly 311- 311- /iparipark

Szarvas

5540 Szarvas Szekerczés 122 704

Békés County Szabadság u. 25-

27.

Dorog Industrial BSB Kft

Balázs 316- 316-

Park

Dorog Industrial Berezvay 8527 2903

Dorog

Park

Komárom- 2510 Dorog

Esztergom County Bécsi út 7.

Nyiregyháza 4400 Nyiregyháza József Diczkó (42) (42) www.flextronics

industrial Park Luther u. 5.

508- 508- .com

Nyiregyháza

660 661

Miskolc-Alsózsolca 3571 Alsózsolca József Szalai (46) (46) www.maip-

Industrial Park Gyár út 3-7

406- 406- kft.hu

000 946

Technik Park 6000 Kecskemét- Pál Barta (76) (76)

Heliport

Kadafalva

486- 470-

Kecskemét-

Kadafalva

Heliport Airport

450 306

Jászfényszaru 5126 Jászfényszaru János Győri (57) (57)

Industrial Center Szabadság tér 1. Antal Szűcs 422- 422-

125 125

Zalalövő Industrial Zalalövő

János Kozma (92) (92)

Park

Municipality

371- 571-

8999 Zalalövő

Szabadság tér 1.

034 033

Dunaújváros Innopark Kht István Illéssy (25) (25)

Industrial Park 2400 Dunaújváros

409- 412-

Táncsics Muhály u.

1/a

448 620

Heavytex

6726 Szeged János Széll (62) (62) www.tiszanet.h

Industrial Park Alsókikötő sor 11.

434- 435- u/heavytex

134 143

Żródło: Budapest Business Journal „Book of Lists 2001-2002”

-198-


ZAŁĄCZNIKI

Załącznik nr 30

Wybrane firmy spedycyjne

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Masped First

Hungarian

General

Forwarding Rt

Dunaferr Portolan

Freight Forwarding

Kft

Mávtranssped

Freight

Forwarding Kft

1139 Budapest

Váci út 85.

1139 Budapest

Frangepán u. 7.

1065 Budapest

Bajcsy-Zsilinszky út

25.

Chemoldanzas Kft 1123 Budapest

Győri út 18.

Danzas Kft 1158 Budapest

Késmárk u. 20-22.

Hungaroweiss Kft 2045 Törökbálint

Hosszúrét Depó

Raaberfreight Kft 1133 Budapest

Váci út 110. D/307

Volán Tefu Group 1151 Budapest

Bogáncs u. 1-3.

Schenker

1211 Budapest

International Szikratáviró u. 17-

Freight Forwarding 21.

and

Logistics Kft

Hungarocargo Kft 1146 Budapest

Hungária körút

140-144.

Voláncamion Rt 1118 Budapest

Muskotály u. 11.

Deltasped Kft 1097 Budapest

Táblás u. 36.

Exel Freight 1191 Budapest

Forwarding Kft Üllöi út 200.

Eurosped Rt. 1138 Budapest

Szekszárdi u. 14.

István Kautz 452-

81-00

Béla Szalma 465-

6150

István Bárány 269-

1324

Raymond 457-

Tóth

9000

Jan Jacob 414-

Clemens 2500

Frank (23)5

Adenauer 12-

800

Tibor Iszak 452-

5400

György 305-

Wáberer 5555

Kálmán 278-

Erdélyi 7878

János Erni 384-

2050

Elemér Élő 319-

8842

István Varga 347-

2000

Tibor 282-

Födelmesi 6506

László 450-

Szokolóczi 9000

-199-

452-

8110

465-

6199

311-

5622

202-

1174

417-

3040

(23)3

39-

213

452-

5499

305-

5444

278-

7888

384-

4563

319-

8835

347-

2020

282-

9835

450-

9090

www.masped.h

u

www.portolan.h

u

www.mtssped.h

u

www.chemolda

nzas.hu

www.danzas.co

m

www.weisslogis

tics.com

www.raaberfrei

ght.hu

www.volantefu.

hu

www.schenker.h

u

www.volancami

on.hu

www.deltasped.

hu

www.exel.com

www.eurosped.

hu


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Multicont Rt 1061 Budapest Mihály Molnár 235- 235- www.multicont.

Andrássy út 45.

6450 6486 hu

Masped-Schenker 1139 Budapest László Káldor 452- 452- www.masped-

Air

And Sea

Forwarding Kft

Váci út 85.

8115 8141 schenker.hu

Trans-Sped Kft 4030 Debrecen Zsolt Fülöp (52) (52) www.trans-

Vámraktár u. 3.

510- 510- sped.hu

150 193

Skogland

1146 Budapest Tibor De 461- 461-

International

Freight Forwarding

and

Asset Management

Rt

Hermina út 25. Sorgo 0881 0883

Metcosped Kft 1143 Budapest György 383- 384- www.metcospe

Ida u. 2.

Léránt 7268 8908 d.hu

R. Quehenberger 9027 Győr

István (96) (96) www.quehenbe

Spedition Kft Szentiváni u. 2. Horváth 500- 424- rger.at

700 477

Milos and Partners 9700 Szombathely Attila Milos (94) (94) www.milos.mat

Kft

Puskás Tivadar u.

331- 331- v.hu

11.

094 194

Alba-Zöchling Kft 8000

János Cserta (22) (22) www.zochling.al

Székesfehérvár

315- 311- ba.hu

Holland fasor 9.

555 009

Express Hungária 1095 Budapest András 456- 216- www.spex.at

Kft

Boráros tér 7. Schmidt 9080 8414

Intercargo 1211 Budapest Luz Crombez 278- 278- www.intercargo

Hungary Kft Szabadkikötő út 5-

7.

3133 3116 .hu

Romtrans

1037 Budapest Mircea 387- 387- www.romtrans.i

Hungária Kft Zay u. 3.

Blumenfeld 2537 8061 ntranet.hu

AES Cargo Kft 2311

Curt

213- (24) www.aescargo.

Szigetszentmiklós Clements 0018 475- com

Lakihegy, Rádió u.

1/b

269

Alpok-Adria Freight 1119 Budapest Fatek 204- 205- www.alpokadria

Forwarding Kft Fehérvári út 85. Szalahetdinov 3000 5833 .hu

JAS Cargoways Kft 1185 Budapest Paul Tonelli 296- 296- www.jashungar

Igló u. LRI Cargo

6900 7799 y.com

Miramare Kft 1023 Budapest Gábor Incze 335- 335- www.miramare.

Bécsi út 4.

0412 0407 hu

-200-


ZAŁĄCZNIKI

Nazwa Adres Dyrektor Tel. Fax WWW

Aldex Kft 1097 Budapest Zoltán Pataky 218- 218-

Drégely u.3.

1343 1343

Pannon Air Cargo 1185 Budapest György 296- 296- www.pacargo.c

Kft

Ferihegy 1 Terminal Cserfalvi 8086 7487 om

Hansa-Cont Kft 2030 Érd

Károly Onozó 351- 322-

Béka tér 4/a

5236 9264

Quattrosped 1051 Budapest Árpád Török 472- 472-

International

Freight Forwarding

Kft

Nádor u. 18.

5150 5193

Bi-Ka Bt 5000 Szolnok György (56) (56)

Muskátli u. 2/b Karmazin 524- 524-

186 180

Gondrand Kft 1158 Budapest Mária Alaksza 410- 410- www.gondrand.

Rákospalotai

határút

3250 3252 hu

Herber Hausner 1052 Budapest Zoltán Tóth 266- 337- www.herberhau

Kft

Régiposta u. 13.

8050 1178 sner.hu