Sceny kulturowe a polityki kultury w Małopolsce - Obserwatorium ...

zarz.agh.edu.pl

Sceny kulturowe a polityki kultury w Małopolsce - Obserwatorium ...

Analiza lokalnych znaczeń kultury w małopolsce

Kontynuując rozważania z pierwszego

akapitu tego podrozdziału, sądzimy,

że warto roboczo, choć też tylko analitycznie,

odróżnić trzy poziomy zjawisk

związanych z kulturą. Pierwszy poziom to

kultury danych zbiorowości, rozumiane

jako dynamiczne i nigdy do końca nie

skoordynowane, o różnym poziomie

trwałości wzory zachowań społecznych

(praktyk). Te wzory mogą być w różnym

stopniu refleksyjne, a gdy są poddane

refleksji przez podmioty danych praktyk,

to mogą być mniej lub bardziej przez

nich cenione. Niektóre z tych wartych badania

wzorów są bezpośrednio związane

z praktykami instrumentalnymi (na przykład

różnorodne wzory pracy czy jedzenia),

inne są od tamtych nieco oderwane

(na przykład różne wzory odnoszące się

do grzeczności). Potoczne wzory kulturowe,

rozumiane jako wspomniane

praktyki grupowe, bywają przedmiotem

zainteresowania sformalizowanych

instytucji, które je waloryzują, nadając

im znaczenie negatywne lub pozytywne.

Instytucje formalne, na przykład instytucje

władzy, korzystając z dostępnych im

narzędzi czy kanałów przemocy symbolicznej

(a nawet fizycznej), mogą niektóre

wzory traktować jako nieprawomocne

i tłumić, a inne traktować jako prawomocne

i wspierać.

Pewne wzory zachowań stanowią względnie

trwałe nisze związane z danymi mniejszymi

zbiorowościami, inne siłą własną,

ale przede wszystkim siłą wspierających je

formalnych instytucji, przekraczają nisze,

w których się (skądkolwiek) pojawiły

i upowszechniają się (są upowszechniane).

Przekraczające swe genetyczne nisze

wzory (praktyki) kulturowe, wspierane

przez instytucje formalne, mogą stawać

się kulturami dominującymi w danych

zbiorowościach, a więc kulturami, którym

przypisuje się większe znaczenie (legitymizację)

niż kulturom niszowym (czasem

niezależnie od wielkości tych nisz), które

wówczas bywają nisko wartościowane.

Nie znaczy to, że istnieć musi wówczas

tylko jedna kultura dominująca. Układy

instytucjonalne są na ogół złożone i mogą

się składać z silnych, ale konkurencyjnych

instytucji formalnych, należących do różnych

porządków (na przykład religijnego

czy państwowego), albo rozproszonych,

ale silnych swoją liczbą i wpływem na

realne zachowania ludzi. W Polsce, przykładowo,

w latach 1948-1989 w pełnym

napięcia układzie funkcjonowały dwa

silne systemy instytucjonalne (partyjno-

-państwowy i rzymskokatolicki), czego

konsekwencją było istnienie dwóch

konkurencyjnych, ale nawzajem od siebie

uzależnionych kultur dominujących – kul-

33

More magazines by this user
Similar magazines