Deklaracja kopenhaska na rzecz doskonałości klastrów. Projekt ...

pi.gov.pl

Deklaracja kopenhaska na rzecz doskonałości klastrów. Projekt ...

Deklaracja kopenhaska na

rzecz doskonałości

klastrów. Projekt NGP

Excellence 2011


Deklaracja kopenhaska na rzecz doskonałości klastrów

NGP Excellence 2011 1

Polityki klastrowe stawiają sobie za cel wspieranie inteligentnego,

zrównoważonego rozwoju sprzyjającego zaangazowaniu

społecznemu

Wstęp

Ambitna strategia Europa 2020 2 na rzecz inteligentnego, zrównoważonego rozwoju

sprzyjającego zaangażowaniu społecznemu, wymienia główne wyzwania społeczne jako

kluczowe obszary priorytetowe dla Europy, na których powinny koncentrować się działania

w ciągu najbliższego dziesięciolecia. Podjęcie tych wyzwań wymaga wdrożenia na szczeblu

regionalnym, krajowym i europejskim efektywnej polityki dotyczącej innowacji.

Zwiększenie wartości i istotności badań na rzecz innowacji, które przekładają się na

osiąganie lepszych wyników polityki innowacji oraz znaczne inwestycje w badania i rozwój

w sektorze przedsiębiorstw są ściśle powiązane z lepszą polityką ukierunkowaną na klastry.

Aby zapewnić większą skuteczność polityk pod względem wzrostu gospodarczego

i możliwości poszukiwania innowacyjnych rozwiązań dla wyzwań przed jakimi stają

współczesne społeczeństwa, zarówno Unia Europejska jak i państwa członkowskie powinny

położyć znacznie większy nacisk na politykę klastrową i projekty na rzecz doskonałości

klastrów w nowych, usprawnionych ramach odniesienia dla sektora przedsiębiorstw i badań 3 .

Zagadnienia doskonałości w zarządzaniu klastrami

Wysiłki wielu państw europejskich koncentrowały się dotąd na utworzeniu klastrów – dzisiaj

wyzwaniem pozostaje zwiększenie ich konkurencyjności. Oczekiwania polityczne

i gospodarcze spełnią tylko te klastry, które stworzą rzeczywistą wartość dodaną dla

uczestników klastra. Doskonałość klastrów przyczynia się do większego dobrobytu regionów,

lepszej konkurencyjności przedsiębiorstw i większego zwrotu z inwestycji dla inwestorów.

Doskonałość jest potrzebna na różnych szczeblach, w tym na poziomie polityki

ukierunkowanej na klastry, inicjatyw i organizacji klastrów.

Ponieważ doskonałość klastrów można wykorzystać do realizacji wielu celów, konieczne jest

opracowanie różnych wskaźników i podejść pozwalających na określenie poziomu

doskonałości poszczególnych klastrów - od benchmarkingu i kryteriów jakościowych do

ewaluacji ex-post. Doskonałość klastrów ma również znaczenie, kiedy decydenci polityczni

dążą do uzyskania większej efektywności ekonomicznej wsparcia udzielonego na cele badań

1 Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej www.clusterexcellence.org

2 Zobacz http://ec.europa.eu/eu2020/index_en.htm

3 Klastry mają różne nazwy w zależności od kraju. Mogą występować jako organizacje klastrów, ekspertyzy

ośrodki wiedzy specjalistycznej, sieci innowacji i kompetencji itd.


i innowacji. Wydaje się, iż konieczne jest wspólne podejście umożliwiające identyfikację tych

klastrów które uzyskują najlepsze wyniki i organizacji zarządzających klastrami, które są

najbardziej „profesjonalne”, czyli tych, które przypuszczalnie osiągną najlepsze wyniki.

Doskonałość klastrów może na przykład wyrażać się w kategoriach rozwoju klastra, wysokiej

produktywności i innowacyjności zrzeszonych w klastrze przedsiębiorstw i organizacji.

Doskonałość w zarządzaniu klastrem ma znaczenie, kiedy organizacje klastrów odgrywają

bardzo aktywną rolę we wcielaniu w życie celów polityki klastrów. Doskonałość

w zarządzaniu klastrem obejmuje określenie strategii klastra i jej wdrażanie,

profesjonalizację zarządzania klastrem i, w bardzo dużym stopniu, usługi nastawione na

popyt i w miarę dostosowane do potrzeb, w celu zapewnienia członkom klastra wartości

dodanej.

Potrzeba promowania doskonałości klastrów cieszy się uwagą, akceptacją polityczną

i szerokim poparciem ze strony interesariuszy. Niedawno opracowana strategia Europa 2020

nawiązuje bezpośrednio do klastrów jako do istotnych elementów poprawy otoczenia

biznesu, w szczególności dla sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Polityki klastrowe

nie powinny być postrzegane jedynie jako potężne narzędzie polityczne, służące

promowaniu badań, rozwoju i innowacji, ale również jako integralna część polityki

przemysłowej mającej na celu przygotowanie Europy do globalnej konkurencji. Ten aspekt

odzwierciedlono także w raporcie końcowym i zaleceniach europejskiej grupy ds. polityki

klastrowej. 4

Polityki klastrowe przyczyniają się do rozwoju, wzrostu produktywności, tworzenia

innowacji i nowych miejsc pracy

Międzynarodowe analizy potwierdziły, że organizacje klastrowe i sieciowe oraz programy

polityczne przyczyniają się do wzrostu efektywności pracowników oraz wzrostu

gospodarczego. Działalność klastrów promuje inwestycje przedsiębiorstw w innowacje takie,

jak indywidualne projekty w zakresie badań i rozwoju, współpracę między

przedsiębiorstwami a instytucjami badawczymi oraz między przedsiębiorstwami.

Badania międzynarodowe potwierdzają także, że projekty indywidualne w zakresie badań

i rozwoju przyczyniają się do wzrostu zysków przedsiębiorstw między 0,02 a 0,2% na każdy

procent zwiększenia nakładów na inwestycje w badania i rozwój. Ponadto, istnieje znaczące

pozytywne oddziaływanie wspólnych projektów. Wpływ na produktywność na osobę

zatrudnioną, dochód i wzrost gospodarczy jest o około 9% wyższy w projektach wspólnych,

niż w projektach indywidualnych.

Niektóre badania wskazują także, że efektywność pracowników w przedsiębiorstwach

współpracujących z innymi przedsiębiorstwami, uniwersytetami, instytucjami badawczymi lub

instytutami technologicznym jest średnio o 9-15% wyższa, niż w innych przedsiębiorstwach

aktywnych w dziedzinie badań i rozwoju. Ponadto, projekty wspólne z udziałem

przedsiębiorstw z innych państw europejskich również znacznie przyczyniają się do wzrostu

eksportu i zatrudnienia.

4 Konkluzje Prezydencji z Posiedzenia Rady w Brukseli (13/14 marca 2008 r.)


Główne wnioski dla polityki klastrowej w Europie

I. Polityka klastrowa jest ważnym narzędziem polityki dla regionów i krajów

w odniesieniu do ich strategii innowacji i rozwoju biznesu. Każdy region lub kraj powinien

upewnić się, że polityka i programy klastrowe pozostaną na poczesnym miejscu

w agendzie politycznej rządów.

a. We wszystkich regionach i krajach programy klastrowe stanowią integralną część

efektywnej polityki innowacji i organizacje zrzeszające klastry stanowią obecnie ważną

infrastrukturę w regionalnych i krajowych systemach innowacji.

b. Władze publiczne powinny zapewnić skuteczny system badań i innowacji finansowany

ze środków publicznych oraz dokonać dalszych udoskonaleń w zarządzaniu

programami klastrowymi i organizacjami klastrów. Monitorowanie i ewaluacja polityki

klastrowej są istotne, acz trudne. Badania oddziaływania i wytyczne do ewaluacji

polityki klastrowej powinny być stale doskonalone i rozpowszechniane. Konieczna jest

również odpowiednia wymiana praktyk krajowych w zakresie mierzenia oddziaływania

i oceny organizacji zarządzających klastrami.

c. W większości regionów i państw oraz na poziomie europejskim pozostaje nadal

szeroki obszar dla wprowadzania udoskonaleń w zakresie koordynacji programów

klastrowych z innymi instrumentami polityki innowacji, np. schematami finansowania

innowacji i mechanizmami transferu wiedzy. Doskonalenie w tym zakresie powinno

poszerzyć oddziaływanie klastrów i zapewnić bardziej efektywny system innowacji.

Konieczne jest także poszerzenie wymiany dobrych praktyk w obszarze tej dziedzinie.

II. Internacjonalizacja programów klastrowych i organizacji zarządzających klastrami

w większości regionów i krajów uważana jest za bardzo istotny element działalności proklastrowej:

a. Programy klastrowe i organizacje klastrów mają w większości krajów istotny wymiar

regionalny, ale jednocześnie nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż twórcy programów

ściśle współpracują z twórcami podobnych programów z innych krajów; nie mniejsze

znaczenie ma również to, że organizacje klastrów angażują się w działalność

międzynarodową by promować owocną współpracę pomiędzy swoimi członkami

a analogicznymi organizacjami na terenie Europy lub w krajach pozaeuropejskich.

Inicjatywy klastrowe powinny identyfikować działania wspierające, oparte na

potrzebach i możliwościach członków klastra, tak, by członkowie nawiązywali

międzynarodową współpracę pozwalającą na uzyskanie korzyści wszystkim

zainteresowanym stronom. Narzędzia jakimi posługują się twórcy polityki powinny

pozostawać elastyczne pozwalając klastrom na swobodny wybór rodzaju działań

wspierających. Kontakty i działania ukierunkowane na tworzenie sieci mogą na

przykład być inicjowane przez organizacje klastrów, instytuty badań przemysłowych,

organizacje handlowe lub bezpośrednio przez przedsiębiorstwa lub uniwersytety. To

od okoliczności zależy decyzja o tym, które działania są właściwe – okoliczności te to

na przykład zagadnienie wymagające interwencji i działań (np. współpraca w zakresie

badań i rozwoju, dostęp do rynku czy rekrutacja). Należy prowadzić wymianę

doświadczeń w zakresie dobrych praktyk. Komisja Europejska, Nordycka Rada


Ministrów, Nordic Innovation i inne organizacje międzynarodowe powinny wspierać

współpracę obejmującą znacznie więcej państw.

b. Różne sektory przemysłu wymagają różnych typów wsparcia działalności

międzynarodowej. Promocja działań związanych z zarządzaniem klastrami

ukierunkowanych na internacjonalizację organizacji klastrów powinna brać pod

uwagę określone warunki ramowe poszczególnych sektorów przemysłu oraz

strukturę klastrów. Twórcy programów powinni wspierać procesy internacjonalizacji

przy pomocy odpowiednich instrumentów i mechanizmów wsparcia dostosowanych

do potrzeb poszczególnych grup docelowych.

c. Komisja Europejska powinna wspierać internacjonalizację programów klastrowych

i organizacji klastrów w 8. Programie Ramowym poprzez wytyczenie obszarów

priorytetowych i mechanizmów wsparcia dla twórców polityk, autorów programów

i menedżerów klastra. Ważne również, by zapewnić, że świadectwo kontroli

sprawozdań finansowych (CFS) oraz jego interpretacje nie ograniczają udziału

mniejszych klastrów, ale pozwalają na koordynację projektów finansowanych przez

UE przez klastry o różnych rodzajach i typach struktury zarządzania. Komisja

Europejska powinna ułatwić wspieranie organizacji klastrów.

III. Doskonałość w zarządzaniu klastrami: Skoro menedżerowie klastrów maja

decydujące znaczenie dla oddziaływania organizacji klastrów na przedsiębiorstwa

i międzynarodową konkurencyjność klastra, polityki i strategie klastrowe powinny kłaść

większy nacisk na rozwój programów klastrów i doskonałość w zarządzaniu klastrami:

a. Wpływ programów klastrowych powinien ulec zwiększeniu poprzez wzrost aktywności

i rozszerzenie oferty usług skierowanych do przedsiębiorstw w klastrach oraz

rozszerzanie współpracy pomiędzy badaniami finansowanymi ze środków

publicznych a sektorem biznesowym, poprawę wykorzystywania wyników badań

w warunkach komercyjnych oraz rozszerzenie gamy usług technologicznych dla

małych i średnich przedsiębiorstw.

b. Twórcy programów i organizacje zarządzające klastrami powinni rozwijać

i w większym stopniu wykorzystywać system niezależnych wskaźników w celu

poprawy doskonałości w zarządzaniu klastrem. Dobrowolny benchmarking okazał się

dobrym sposobem rozpoczęcia procesu wzajemnego uczenia się.

c. Autorzy programów powinni odgrywać bardziej aktywną rolę w rozwoju

poszczególnych klastrów. Systemy lub mechanizmy wsparcia zapewniające

odpowiednio dostosowane do potrzeb usługi obejmujące szkolenia, benchmarking,

budowanie kompetencji i wymianę dobrych praktyk w ramach seminariów, kursów

i warsztatów dla organizacji zarządzających klastrami powinny stanowić priorytet

w programach i politykach klastrowych.


ORGANIZATORZY WYDARZENIA:

Niniejszy dokument został opracowany w ramach projektu NGP Cluster Excellence przy

udziale 10 krajów oraz partnerów indywidualnych.

Deklaracja została przyjęta na konferencji w Kopenhadze, która odbyła się w dniach 26-27

maja 2011 r.

Wzięło w niej udział 455 uczestników z 27 krajów.

More magazines by this user
Similar magazines