Europejski Fundusz Społeczny - Efektywny Nauczyciel Sztuki ...

ensk.fnm.pl

Europejski Fundusz Społeczny - Efektywny Nauczyciel Sztuki ...

Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Człowiek- najlepsza inwestycja

Joanna Glezman

Europejski

Fundusz

Społeczny

Europejski Fundusz Społeczny to instrument

wspierania polityki społecznej Unii

Europejskiej i najstarszy fundusz strukturalny.

Pozostałe fundusze strukturalne, tj.

fundusze przeznaczone na wspieranie restrukturyzacji

i modernizacji gospodarek

krajów Unii Europejskiej – to, działające

w latach 2000–2006: Europejski

Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej,

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego,

Finansowy Instrument Orientacji

Rybołówstwa. W okresie programowania

2007–2013 oprócz EFS funkcjonuje jedynie

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego.

Trochę historii

Po II wojnie światowej w zniszczonej

i osłabionej działaniami wojennymi Europie

Zachodniej zrodziły się idee zjednoczenia

politycznego, obronnego i gospodarczego

państw – w celu zapobieżenia

kolejnym konfliktom zbrojnym. Po szerokiej

dyskusji, w 1951 r. w Paryżu sześć

państw: Niemcy, Francja, Włochy, Belgia,

Holandia i Luksemburg podpisało traktat

ustanawiający Europejską Wspólnotę

Węgla i Stali. Wspólnota ta była pierwszą

organizacją europejską mającą realną

władzę i ponadrządowe instytucje.

Traktat ją ustanawiający był fundamentem,

na którym powstała dzisiejsza Unia

Europejska.

W 1955 r. na konferencji w Messynie

zrodziła się idea powołania finansowego

instrumentu wspierającego politykę

socjalną – w tamtym czasie: głównie,

aby ułatwiał mobilność pracowników

w obrębie Wspólnoty, a także zapewniał

szkolenia i dokształcanie robotników.

W 1957 r. na podstawie traktatów

rzymskich, ustanawiających Europejską

Wspólnotę Gospodarczą (EWG) oraz Europejską

Wspólnotę Energii Atomowej

Projekt realizowany

na podstawie umowy

z Ministerstwem

Edukacji Narodowej

przez Partnerstwo:

www.ensk.fnm.pl

www.ensk.fnm.pl


Efektywny

Nauczyciel Sztuki Kulinarnej

167

(Euratom) został utworzony Europejski

Fundusz Społeczny (EFS).

Przez wiele lat EFS był pasywnym instrumentem

wspierania polityki społecznej.

Przyczynę tego stanu upatruje się

w tym, że w początkowych latach istnienia

Wspólnoty dominowały cele gospodarcze

integracji. Zakładano, że polityka

społeczna ma zostać rozwiązana przez

wspólny rynek ekonomiczny.

Znaczenie funduszu rosło powoli. Punktem

zwrotnym był początek lat siedemdziesiątych,

kiedy na skutek światowego

kryzysu paliwowego i gospodarczego

pojawił się problem związany z bardzo

szybkim wzrostem bezrobocia. Od tego

czasu systematycznie zwiększano środki

na interwencje EFS, rozszerzano jego

możliwości i zadania. Przełom nastąpił

w 1988 roku gdy całkowicie zmieniono

zasady funkcjonowania EFS, a także metody

zarządzania i współpracy z innymi

funduszami strukturalnymi.

Zadania EFS

W trakcie reformy ustalono zadania EFS.

W ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

realizowana jest polityka unijna

promująca zatrudnienie oraz stwarzająca

możliwość wszechstronnego rozwoju

pracowników i poprawy warunków ich

pracy. Wyszczególnia się następujące zadania

EFS: zawodowe wcielanie na rynek

pracy, ochrona pracowników przed

długoterminowym bezrobociem, udzielanie

pomocy młodzieży do 25 roku życia

w celu zminimalizowania bezrobocia

w tej grupie społecznej, kształcenie,

dokształcanie, przeszkalanie, a także finansowanie

praktyk i szkoleń wewnątrzzakładowych,

poradnictwo i informacja

zawodowa, kształcenie kadr, ekspertów

i personelu dydaktycznego, wyrównywanie

szans kobiet i mężczyzn na

rynku pracy, walka z dyskryminacją zawodową,

badanie i studia nad rozwojem

rynku pracy, zmiany strukturalne i dostosowywanie

stanowisk pracy dla potrzeb

niepełnosprawnych, tworzenie nowych

miejsc pracy, promowanie nowych

technologii i badań naukowych, wspieranie

dostosowania systemów edukacyjnych

do potrzeb rynku pracy, wspieranie

i stabilizacja zatrudnienia, rozbudowa

i ulepszanie systemu powszechnego

kształcenia, umacnianie potencjału i zasobów

ludzkich, przystosowanie siły roboczej

do zmian w systemie produkcji,

wspieranie grup społecznie odrzuconych,

bezdomnych, chorych psychicznie, uzależnionych,

azylantów, wspieranie zatrudnionych

w małych i średnich przedsiębiorstwach,

wspieranie pośrednictwa

pracy.

Za pomocą EFS Unia stara się rozwiązywać

problemy większości krajów członkowskich

– starzenie się społeczeństw,

konieczność zwiększania zatrudnienia,

negatywne skutki globalizacji, zapóźnie-


168

europejski fundusz społeczny

nia technologiczne na niektórych obszarach

czy bariery utrudniające wejście na

rynek pracy ludzi młodych, osób powracających

do pracy po przerwie lub też

osób zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Pomocą ze strony EFS objęci są zatem

nie tylko bezrobotni (w tym osoby

długotrwale pozostające bez zatrudnienia,

zagrożone wykluczeniem społecznym

oraz młodzież do 25 roku życia), ale

także osoby zatrudnione, w tym pracownicy

zagrożeni utratą pracy wskutek niedostatecznych

kwalifikacji.

Europejski Fundusz Społeczny

w Polsce

Od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej,

tj. od 1 maja 2004 roku,

także Polacy mogą korzystać z programów

finansowanych przez EFS. W okresie

programowania 2004–2006 EFS

finansował działania prowadzone w ramach

trzech programów operacyjnych:

Sektorowy Program Operacyjny Rozwój

Zasobów Ludzkich (SPO RZL),

Program Operacyjny Program Inicjatywy

Wspólnotowej EQUAL (PIW EQUAL),

Priorytet II Zintegrowanego Programu

Operacyjnego Rozwoju Regionalnego

(ZPORR).

Kolejny okres programowania: 2007–

2013 skoncentrował projekty finansowane

z EFS w ramach jednego Programu

Operacyjnego „Kapitał Ludzki”. Program

ten będący odpowiedzią na główne kierunki

Rządu RP dot. rozwoju i polityki

prozatrudnieniowej kraju został przyjęty

do realizacji przez Komisję Europejską

28 września 2007 r. Jest on jednym

z programów służących realizacji Narodowych

Strategicznych Ram Odniesienia

2007–2013.

Program Operacyjny „Kapitał

Ludzki” (PO KL)

PO KL stanowi odpowiedź na wyzwania,

jakie przed Polską – jednym z członków

UE – stawia odnowiona strategia lizbońska.

Do wyzwań tych, dla wszystkich

państw członkowskich, należą: uczynienie

z Europy bardziej atrakcyjnego miejsca

do lokowania inwestycji i podejmowania

pracy, rozwijanie wiedzy i innowacji oraz

tworzenie większej liczby trwałych miejsc

pracy. Zgodnie z założeniami sStrategii

lizbońskiej oraz celami polityki spójności

krajów unijnych, rozwój kapitału

ludzkiego i społecznego przyczynia się

do pełniejszego wykorzystania zasobów

pracy oraz wsparcia wzrostu konkurencyjności

gospodarki.

Program koncentruje wsparcie na następujących

obszarach: zatrudnienie, edukacja,

integracja społeczna, rozwój po-


Efektywny

Nauczyciel Sztuki Kulinarnej

169

tencjału adaptacyjnego pracowników

i przedsiębiorstw, a także zagadnienia

związane z rozwojem zasobów ludzkich

na terenach wiejskich budową sprawnej

i skutecznej administracji publicznej

wszystkich szczebli i wdrażaniem zasady

dobrego rządzenia, a także promocja

postaw zdrowotnych wśród osób pracujących.

Celem głównym programu jest: wzrost

zatrudnienia i spójności społecznej, a do

osiągnięcia tego celu przyczynia się realizacja

sześciu celów strategicznych, do

których należą:

• podniesienie poziomu aktywności zawodowej

oraz zdolności do zatrudnienia

osób bezrobotnych i biernych zawodowo,

• zmniejszenie obszarów wykluczenia

społecznego,

• poprawa zdolności adaptacyjnych pracowników

i przedsiębiorstw do zmian

zachodzących w gospodarce,

• upowszechnienie edukacji społeczeństwa

na każdym etapie kształcenia

przy równoczesnym zwiększeniu jakości

usług edukacyjnych i ich silniejszym

powiązaniu z potrzebami gospodarki

opartej na wiedzy,

• zwiększenie potencjału administracji

publicznej w zakresie opracowywania

polityk i świadczenia usług wysokiej jakości

oraz wzmocnienie mechanizmów

partnerstwa,

• wzrost spójności terytorialnej.

Wdrażanie Programu Operacyjnego

„Kapitał Ludzki”

Program składa się z 10 priorytetów, realizowanych

zarówno na poziomie centralnym

jak i regionalnym. W ramach

komponentu centralnego środki przeznaczane

są przede wszystkim na wsparcie

efektywności struktur i systemów instytucjonalnych,

natomiast środki komponentu

regionalnego wspierają głównie

osoby i grupy społeczne.

Priorytety realizowane centralnie to:

•• Priorytet I. Zatrudnienie i integracja

społeczna;

•• Priorytet II. Rozwój zasobów ludzkich

i potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw

oraz poprawa stanu zdrowia

osób pracujących;

•• Priorytet III. Wysoka jakość systemu

oświaty;

•• Priorytet IV. Szkolnictwo wyższe i nauka;

•• Priorytet V. Dobre rządzenie.

Priorytety realizowane na szczeblu regionalnym

to:

•• Priorytet VI. Rynek pracy otwarty dla

wszystkich;

•• Priorytet VII. Promocja integracji

społecznej;


170

europejski fundusz społeczny

•• Priorytet VIII. Regionalne kadry gospodarki;

•• Priorytet IX. Rozwój wykształcenia

i kompetencji w regionach.

Program Operacyjny „Kapitał Ludzki” finansowany

jest w 85% ze środków Unii

Europejskiej (EFS) oraz w 15% ze środków

krajowych. Całość kwoty, jaką przewidziano

na jego realizację wynosi prawie

11,5 mld euro, w tym unijny wkład

finansowy to ponad 9,7 mld euro.

W ramach PO KL przewiduje się możliwość

realizacji projektów w dwóch głównych

trybach: systemowym i konkursowym.

W trybie systemowym projekty są

realizowane przez beneficjentów wskazanych

imiennie. Natomiast w trybie konkursowym

projekty mogą realizować

wszystkie podmioty m.in.: instytucje rynku

pracy, instytucje szkoleniowe, jednostki

administracji rządowej i samorządowej,

przedsiębiorcy, instytucje otoczenia biznesu,

organizacje pozarządowe, instytucje

systemu oświaty i szkolnictwa wyższego.

Z uwagi na ogólny charakter PO KL, instytucja

zarządzająca programem operacyjnym

(Ministerstwo Rozwoju Regionalnego)

przygotowała dodatkowy

dokument precyzujący jego postanowienia.

Jest to Szczegółowy Opis Priorytetów

Programu Operacyjnego „Kapitał

Ludzki”. Dokument ten ze względu na

szczegółowość znajdujących się w nim

informacji, stanowi kompendium wiedzy

dla potencjalnych beneficjentów programu

operacyjnego na temat możliwości

i sposobu realizacji projektów

współfinansowanych z Europejskiego

Funduszu Społecznego. Zawarte w nim

informacje dotyczące szczegółowych typów

projektów, listy potencjalnych beneficjentów,

grup docelowych wsparcia

oraz systemu wdrażania, ułatwią przygotowanie

projektu i prawidłowe wypełnienie

wniosku o jego dofinansowanie.

Szczegółowe informacje nt. wdrażania

poszczególnych priorytetów, ogłaszanych

konkursów, dokumenty programowe, wytyczne

znaleźć można na stronach internetowych

instytucji pośredniczących

we wdrażaniu (m.in. w ramach samorządów

województw), a także na stronie

www.efs.gov.pl . Warto jest również skorzystać

z bezpłatnej pomocy Regionalnych

Ośrodków Europejskiego Funduszu

Społecznego funkcjonujących w każdym

województwie i świadczących usługi doradcze

i szkoleniowe w zakresie opracowywania

oraz realizacji projektów finansowanych

z EFS.

Obecny okres programowania 2007–

2013 to ogromna, niepowtarzalna

szansa dla Polski w zakresie rozwoju potencjału

społecznego, wdrażania aktywnej

polityki społecznej, w tym nowoczesnej

polityki zatrudnienia. Musimy

wykorzystać te możliwości, zgodnie z hasłem

promującym EFS: „Człowiek – najlepsza

inwestycja”.

More magazines by this user
Similar magazines