KIP nr 4 - Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie

wdk.podkarpackie.pl

KIP nr 4 - Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie

KULTURA I PIEŚŃ Nr 4 (29). 2013 r. *Rok VII* Dystrybucja: Rzeszów, region

-

---

-

---

Informator kulturalno-społeczny Regionalnego Stowarzyszenia Twórców Kultury z siedzibą w Wojewódzkim Domu

Kultury w Rzeszowie dla członków i sympatyków RSTK oraz instytucji kulturalno-społecznych - dwumiesięcznik

Sekcja Folklorystyczna Regionalnego Stowarzyszenia Twórców

Kultury w Millenium Hall składa Życzenia Wielkanocne

Mieszkańcom Rzeszowa

Prezentacja na „Jarmarku Wielkanocnym” w MILLENIUM HALL, Rzeszów 24 marca 2013 r. Fot. K. Wiśniowski

Przez to Świnte Zmartwychstanie

dejze zdrowie, Jezu Panie,

Gosposi, Gospodorzowi

ji całymu ich domowi,

by sie z nami radowali

ji chwołe Panu śpiwali...Alelluja!!!

Stefania Buda –

Kierownik Sekcji Folklorystycznej RSTK z siedzibą w Wojewódzkim Domu Kultury w Rzeszowie


KULTURA I PIEŚŃ Nr 4 (29). 2013 r. – str. 2

Kazimierz Wiśniowski

Sekcja z bogatymi tradycjami

Sekcja Folklorystyczna RSTK na „Jarmarku Wielkanocnym

z Gminą Tryńcza” w Millenium

Hall.23.03.2013. Od prawej: Stefania Buda, Kazimierz

Wiśniowski, Stanisław Dworak.

W

2012 r. Regionalne Stowarzyszenie Twórców

Kultury z siedzibą w WDK w Rzeszowie

powołało do życia Sekcję Folklorystyczną,

którego kierownikiem została Stefania Buda,

doświadczona animatorka kultury z Nosówki, prowadząca

Zespół „Nosowiany”, mający ponad trzydziestoletni

dorobek. Sekcja ta stała się współgospodarzem

organizowanych przez RSTK i WDK imprez. Zapraszana

też jest na imprezy promujące folklor i rękodzieło

ludowe.

Sekcja Folklorystyczna

W dniach 23 i 24 marca 2013 r. Stefania Buda

zaproszona została przez organizatorów „Jarmarku

Wielkanocnego” w Millenium Hall do zaprezentowania

rękodzieła ludowego na własnym stoisku. W sobotę

23 marca stoisko odwiedzili członkowie RSTK,

Stanisław Dworak oraz Kazimierz Wiśniowski z żoną.

Przez kilka godzin uświetniali stoisko śpiewem i muzyką.

W niedzielę 24 marca wraz ze Stefanią Budą

wystąpił na scenie Kazimierz Wiśniowski. Stefania -

wspaniała gawędziarka - zaprezentowała kilka swoich

gawęd, a Kazimierz grał na harmonijce ustnej, najpierw

solo, a później w duecie ze Stefanią. Stefania

pięknie zaśpiewała starą ludową piosenkę „ Oj tyleż to

tyle, tej mojej uciechy”, a Kazimierz jej przygrywał.

Występ spodobał się publiczności. Oboje

otrzymali gromkie brawa, a od pań na stoisku obok

sceny upominki w postaci pięknie udekorowanych

jajek. Wykonawcami z Sekcji Folklorystycznej RSTK

zainteresował się osobiście główny prowadzący imprezę

i wyraził zamiar utrzymania współpracy. Było to

miłe spotkanie.

Sekcja Folklorystyczna RSTK pod kierownictwem

Stefanii Budy wzięła też udział w „Koncercie

wiosennym z okazji Dnia Kobiet” zorganizowanym

przez Wojewódzki Dom Kultury w dniu 10 marca

2013 r. Na imprezie tej pokazał swój kunszt gry na

harmonijce ustnej Kazimierz Wiśniowski. Śpiewał

Zespół Ludowy „Nosowiany”.

Stefania Buda i Kazimierz Wiśniowski w Millenium Hall na „Jarmarku Wielkanocnym” z Gminą Tryńcza”. 24.03.2013r


KULTURA I PIEŚŃ Nr 4 (29). 2013 r. – str. 3

Stefania Buda

„Nosowiany" - zespół z tradycjami

W

1975 roku z inicjatywy sołtysa wsi

Edwarda Byjoś, Jakuba Sarna i małżeństwa

Heleny i Mieczysława Pasierb organizuje

się przy KG w Nosówce Kapela Ludowa, która

szybko przemienia się w zespół folklorystyczny. Taki

był początek zespołu, który pracuje do dziś i jest znany,

nie tylko w regionie, jako Zespół Obrzędowy

"Nosowiany" z Nosówki.

W ciągu kolejnych lat działalności zespół

opracował, spopularyzował pieśni i zwyczaje regionalne:

obrzędowe, żołnierskie, pasterskie, religijne, biesiadne

itp. Głównym kierunkiem pracy „Nosowian”

było odtwarzanie i prezentowanie autentycznych zwyczajów

z życia dawnych mieszkańców wsi podrzeszowskiej.

Pierwszym widowiskiem wystawionym przez

Zespół w 1976 r. było przedstawienie sceniczne "Idzie

turoń od chaty do chaty" odtworzone na podstawie

wspomnień mieszkańców, które dało podstawy do

opracowań scenariuszy wielu grup kolędniczych prezentowanych

i zdobywających nagrody na konkursach,

przeglądach regionalnych i krajowych. Zespół prezentował

zwyczaje polskiej wigilii i kolędników w Hamburgu

(01 – 10XII 1986 r.) na zaproszenie Towarzystwa

Niemiecko-Polskiego zyskując wielkie uznanie.

Zwyczaje związane z budową i wprowadzeniem

do nowego domu w widowisku „Drepciny"

rozsławiły „Nosowian", zdobywając najwyższe nagrody

i uznanie na: Ogólnopolskich Konfrontacjach

Teatrów Wsi Polskiej w Przytocznej, Sejmiku Teatrów

w Tarnogrodzie oraz na gościnnych występach

w Teatrze "Buffo" Warszawa, M.E. Toruniu i innych

miastach. Uznając wartość poznawczą tego widowiska

Telewizja Kraków nakręciła w Nosówce 30-

minutowy film "Drepciny" emitowany w cyklu "Obrzędy

i zwyczaje Ludowe" w 1986 roku, a ostatnio w

TV Polonia.

Zespołem kieruje Stefania Buda (gawędziarka),

która pełni obowiązki organizacyjne i programowe

i Aleksander Malak - instruktor muzyki. Stefania

Buda napisała scenariusze i opracowała wszystkie n/w

widowiska prezentowane przez Zespół.

W maju 2010 roku Zespół "Nosowiany" obchodził

35-lecie działalności. Były gratulacje od U M,

WDK, ME w Rzeszowie, Burmistrza i Rady Gminy

Boguchwała, Banku S-czego w Niechobrzu i życzenia

Sekcja Folklorystyczna – „Nosowiany”

od zaprzyjaźnionych zespołów, sympatyków oraz występy

na scenie Domu Kultury Nosówka.

Z okazji jubileuszu zostały nagrane płyty: foniczna

„ Zespół NOSOWIANY 35 lat minęło” i płyta

„ Zespół NOSOWIANY –Widowiska, Cz. I”.

Obecnie w Zespole działa około 35 osób ( gr.

seniorów i gr. dziecięca), które aktywnie uczestniczą w

życiu kulturalnym środowiska. Z okazji 20, 25 i 30-

lecie zostały wydane foldery okolicznościowe omawiające

działalność Zespołu "Nosowiany" pod hasłem

„Ocalić od zapomnienia", na podstawie kroniki Zespołu.

Przez trzydzieści piąć lat działalności Zespół

zdobył wiele nagród za widowiska i inne prezentacje

dyplomów, listy gratulacyjne, albumy fotograficzce i

upominki są eksponowane w Izbie Tradycji.

Wykaz scenariuszy i wyreżyserowanych widowisk

o zwyczajach i obrzędach wg przekazu lokalnego

(etnograficzny region rzeszowski ):

1. „ Chodzi turoń ”- widowisko sceniczne

( wersja I „ Idzie turoń od chaty do chaty „ rok 1975/6

( III wersja , na dwie grupy kolędnicze)„ Kolędnicy

z Herodem „ i „Kolędnicy z turoniem” rok 1977/81-

zawierało wiele autentycznych tekstów lokalnych i

stało się wznowienia zwyczaju kolędowania;

2. „ Drepciny „ zwyczaj wspólnej pracy ( tłoki)

przy ubijaniu klepiska nowo wybudowanego domu,

obrzędy i wierzenia związane z budową i wprowadzeniem

do domu i środowiska nowego gospodarza, rok

1985;

3. „Drepciny „ scenariusz do filmu TV ( II

wersja poz.2), rok 1986/;

4. „ Pośnik „ zwyczaje i wierzenia wigilii Bożego

Narodzenia, rok 1986;

5 "Wieńcowiny" - zakończenie żniw u bogatego

chłopa, rok 1988;

6. „ Kolędnicy z szopką”, rok 1990/1;

7. „ Jasełka wg kolęd polskich”, rok 1991/2;

8. "Wigilijo św. Ducha" - zwyczaje związane z

Zielonymi Świątkami (wierzenia i zabawy pasterskie

w tzw. „Zielono noc"); rok 1992

9. „Lony poniedziałek i zwodziciela „ zwyczaje

wielkanocne i 1-go kwietnia, rok 1996 i scenariusz

do nagrania TV Rzeszów „ Opowieści o zwyczajach

wielkanocnych” (dla gr. seniorek)

10. „ Z kogutkiem”, powieńszowania wielkanocne

(dla gr. dziecięcej).

11. „ Kolęda z gwiazdą i rajem” dla gr. dziecięcej,

rok 1996/7


KULTURA I PIEŚŃ Nr 4 (29). 2013 r. – str. 4

12. "Po św. Jadwidze" - gry i zabawy pasterzy

na późno jesiennym wypasie bydła, rok 1997

13 - „ Wróżby panieńskie” zwyczaje związane

z dniem Św. Katarzyny i Andrzeja( dla gr. młódź.) rok

1998

14. „ Szczodroki”, zwyczaj składania życzeń

noworocznych ( dla gr. dziecięcej), rok 1998

15. "Na gminnym paświsku”, „ zwyczaje, gry i

zabawy pasterzy na wiosennym wypasie, (dla gr. dzieci

) rok 1999

16. "Zanim dosło do weselo" (w 6-ciu obrazach)

: -„Rada familijno” , „Swaty”, „Łosłyby i zmówiny”

i „Po wilku, po kądzieli „ zwyczaje poprzedzające

wesele z których tylko „ Rada familijno „ i

„Łosłym „ oraz „ Po wilku „ były prezentowane na

konkursach ,rok 2000/1

17. „ Na wypasie „ - letni wypas gęsi i bydła ,

zabawy i zwyczaje ( dla gr. dziecięcej) , rok 2002

18. "Scepankowe krzściny" - wierzenia i zwyczaje

związane z narodzeniem dziecka, rok 2006

19. „Kiedy ranne wstajo zorze "( poranek w

dzień powszedni na wsi ), widowisko plenerowe opracowane

na zamówienie i prezentowane w Skansenie

Kolbuszowa.

20. „ Z kołaczem „ – część wesela, zwyczaje

związane z dzieleniem ciasta weselnego ostatecznie

opracowane w 2012 r. na podstawie już wcześniej

prezentowanych na weselach atrakcji regionalnych. W

toku opracowania scenicznego, w planie wystawienie

widowiska na konkurs.

Stefania Buda

Jak trafiłam do Regionalnego

Stowarzyszenia Twórców Kultury?

Na spotkaniu z delegacją RSTK w Nosówce.

25.01.2013r.

Sekcja Folklorystyczna – „Nosowiany”

„Przez ludzi do ludzi - przez świętych do nieba "

- mówi ludowe porzekadło...

Od roku jestem członkiem Regionalnego Stowarzyszenia

Twórców Kultury w Rzeszowie i trafiłam

do tego grona dzięki Stanisławowi Dworakowi i Emilii

Wołoszyn.

Należałam przez kila lat do Stowarzyszenia

Twórców Ludowych, Oddział Ziemi Rzeszowskiej w

Rzeszowie, Zarząd Główny STL Lublin, które już

ostatnio nie działa. Kontakty z STL Z.G. Lublin sprowadzały

się do wymiany korespondencji i opłaty składek.

To też miało wpływ na moją decyzję..

W dniu 1 marca 2011 r. uczestniczyłam

w Warszawie na uroczystości pośmiertnego nadania

odznaczeń państwowych pomordowanym na mocy

wyroku PRL Członkom IV Zarządu W. i N. z okazji I

Dnia Żołnierza Wyklętego, zaproszona przez Zarząd

Związku Kombatantów w Rzeszowie z racji współpracy.

W 2001 r. z okazji 50-ej rocznicy śmierci naszego

rodaka kpt. Franciszka Błażeja Czł. IV Zarządu W. i

N. rozstrzelanego w więzieniu na Mokotowie w dniu 1

marca 1951r., jako sołtys wsi brałam czynny udział w

organizacji fundacji i uroczystego odsłonięcia tablicy

pamiątkowej ku czci kpt. Fr. Błażeja, która została

wmurowana na wschodniej ścianie zabytkowego budynku

dawnej Szkoły i Ochronki im Jana Kantego

w Nosówce. Z okazji 100-lecia szkoły w Nosówce

(2008 r.), przy nowej Szkole Podstawowej im. Wincentego

Witosa ufundowano obelisk, na który przeniesiono

pamiątkową tablicę, a szkoła przyjęła kpt. Franciszka

Błażeja, jako drugiego patrona i co roku uroczyście

uczniowie szkoły czczą pamięć swojego rodaka

w dniu jego śmierci, w Zaduszki oraz w Święto

Niepodległości wspólnie z żyjącymi Kombatantami.

Na wyjeździe do Warszawy poznałam Stanisława

Dworaka, (sąsiada w autokarze), który zwrócił

moją uwagę, gdy wspólnie umilaliśmy sobie drogę

śpiewając pieśni patriotyczne, partyzanckie i żołnierskie..

W rozmowie o zainteresowaniach i działalności

(jego poezji i mojej folklorystyce) między innymi dowiedziałam

się o RSTK - u w Rzeszowie. Od tamtego

dnia St. Dworak, „artpoeta" przesyłał mi drogą

e-mailową informacje o spotkaniach organizowanych

przez RSTK - u. W ubr. wybrałam się na spotkanie

w Klubie Garnizonowym Rzeszów z poetką i wokalistką

Marią Rudnicką i tu poznałam sympatyczne

grono RSTK-owców, a między innymi Emilię Wołoszyn,

która zaprosiła mnie na najbliższe spotkanie

członków w WDK Rzeszów i to był mój dzień złożenia

deklaracji..


KULTURA I PIEŚŃ Nr 4 (29). 2013 r. – str. 5

Chciała tylko przy okazji dodać, że Klub Garnizonowy

w Rzeszowie był mi znany, bo często tam

gościłam osobiście i z Zespołem „Nosowiany" zapraszana,

jako osoba zaprzyjaźniona. W 1997 r. społeczeństwo

Gminy Boguchwała ufundowało sztandar dla

21 Batalionu Dowodzenia Strzelców Podhalańskich

im. Gen. Bryg. Zygmunta Bohysz - Szyszko i ja miałam

zaszczyt piastować funkcję Matki Chrzestnej tego

sztandaru, jako Radna Gminy w parze z Władysławem

Kawą zasłużonym pracownikiem Z. P. E. „Zapel " w

Boguchwale.

Do naszego stowarzyszenia dołączyli moi znajomi

folkloryści - Maria i Kazimierz Wiśniowscy ze

Strzyżowa - i w tym roku zbogaciliśmy strukturę organizacyjną

RSTK Rzeszów o nową sekcję – Sekcję

Folklorystyczną.

Józef Kawałek

XXX lat działalności Zespołu „Nosowiany”

1975 – 2005

XXX lat działalności Zespołu „Nosowiany”

sponsorowany przez Wójta Gminy Boguchwała, Sołectwo

Nosówka, Bank Spółdzielczy w Niechobrzu,

Gminną Spółdzielnię Samopomoc Chłopska w Boguchwale,

Gminny Ośrodek Kultury i Wypoczynku w

Boguchwale, Zakłady Porcelany Elektrotechnicznej

„Zapel” Boguchwała, Zakłady Naprawy Samochodów

Boguchwała, Przedsiębiorstwo Poszukiwania Ropy i

Gazu w Jaśle, „Bazę” skupu Zwierząt Zgłobień.

Do opracowania folderu Stefania Buda wykorzystała

trzytomową kronikę zespołu. Na początku

zapoznaje czytelnika z trzydziestoletnią historią zespołu,

po czym wprowadza najważniejsze zapiski kronikarskie,

a na końcu podaje alfabetyczny wykaz członków

Zespołu. Zaś na tylnej okładce redaktorka

umieszcza krótką charakterystykę gminy Boguchwała

z jej potencjałem gospodarczym i możliwościami rozwoju.

Działalność Zespołu „Nosowiany” jest udokumentowana

bogatym materiałem ikonograficznym.

Znamienny jest podtytuł folderu „Ocalić od

zapomnienia”, który sygnalizuje cel wydania folderu.

Fragmenty ze „Skróconego wypisu z kronik zespołu”:

Rok 1975

XXX lat działalności Zespołu „Nosowiany” to

folder z przewagą koloru, starannie opracowany przez

Stefanię Budę, wydrukowany przez drukarnię „Duet”,

Maj

*Edward Byjoś, sołtys wsi Nosówka inspiruje do zorganizowania

kapeli we wsi. Jakub Sarna organizuje

członków Kapeli Sarnów, która grywała na weselach

do 1956 r. w składzie: Jakub Sarna, Andrzej Hodyr –

skrzypce prim. Mateusz Sarna, Stanisław Pizło –

skrzypce sekund, Stanisław Miłek – kontrabas. Wspomagają

ich młodzi akordeoniści: Stanisław Łagowski i

Marian Rzucidło.

*Przewodnicząca Koła Gospodyń Wiejskich w Nosówce,

Helena Pasierb, organizuje grupę śpiewaczek,

członkiń KGW: Helena Pasierb, Kazimiera Miłek,

Janina Byjoś i Bronisława Bijoś.

*Pierwszy występ na akademii Gminy Racławówka, 9

maja w Niechobrzu.

Lipiec

*Występ na akademii Gminy Racławówka w Nosówce

z okazji 22 lipca. Jest już kapela i 26- osobowy chór

mieszany pod kierownictwem Stanisława Łagowskiego.

Rok 1976

Styczeń

*Pierwsze widowisko zwyczajowe w Nosówce „Idzie

Turoń”. Scenariusz według zebranych tekstów. Opracowanie

– Stefania Buda; muzyka – Andrzej Hodyr i

Stanisław Łagowski.


KULTURA I PIEŚŃ Nr 4 (29). 2013 r. – str.6

Sierpień

*Dożynki Gminy Racławówka na boisku sportowym

w Niechobrzu. Zespół tworzy korowód wieńcowy

Starościny, z zespołu Aleksandry Łyszczek.

Rok 2013

Marzec

Stefania Buda z prezentacją na „Jarmarku Wielkanocnym

z Gminą Tryńcza”. 24.03.2013.

Piosenki ludowe ze zbioru K. Wiśniowskiego

Rozmarynek i lilia na biało rozkwitała,

Kasia panienka już za Jasieńka by się wydawała.

W niedziele rano, w niedziele rano słoneczko wychodzi.

Już się Jasienek w kapelusiku z pióreczkiem przechodzi.

Rozmarynek i lilia na biało rozkwitała,

Kasia panienka już za Jasieńka by się wydawała.

Kazimierz Wiśniowski na dożynkach w Pstrągowej.

15.08.2012

Rano, raniutko.

Stefania Buda w Millenium Hall na

„Jarmarku Wielkanocnym”

23.03.2013.Fot. K. Wiśniowski

Piosenki ludowe ze zbioru Kazimierza

Wiśniowskiego (Strzyżów)

Oj, w lecie, w lecie

Oj w lecie w lecie, oj w lecie, w lecie słoneczko gorące.

Pasła Kasieńka, pasła Kasieńka gąseczki na łące.

Rozmarynek i lilia na biało rozkwitała,

Kasia panienka, już za Jasieńka by się wydawała.

Oj Jasiu, Jasiu, oj Jasiu, Jasiu nawróć mi gąseczki,

Dam ci pióreczko, dam ci pióreczko z tej mojej gąseczki.

Rozmarynek i lilia na biało rozkwitała,

Kasia panienka już za Jasieńka by się wydawała.

Jak już napasła, jak już napasła do domu zagnała,

I na Jasieńka i na Jasieńka paluszkiem kiwała.

Rano, raniutko, rano na łące

Pasła Kasieńka gąski na trawce.

A ty, a ja, a ty, a ty, a ja, |

Pasła Kasieńka gąski na łące. | 2x

| 2x

I przyszedł do niej piękny młodzieniec,

Prosi ją bardzo daj mi swój wieniec.

A ty, a ja, a ty, a ty, a ja, |

Prosi ją bardzo, daj mi swój wieniec. | 2x

Mój wianek mały dużo kosztuje,

Jak ci go oddam, to się zepsuje.

A ty, a ja, a ty, a ty, a ja, |

Jak ci go oddam, to się zepsuje. | 2x

Z wieży kościelnej

| 2x

Z wieży kościelnej północ wybiła,

Ziemia się czarnym płaszczem okryła.

Przez puste pole idzie dziewczyna

Spokojnym krokiem, płakać zaczyna.

Idzie i płacze drogą boleści,

Wreszcie stanęła na skraj przepaści,

| 2x


KULTURA I PIEŚŃ Nr 4 (29). 2013 r. – str. 7

I cała drżąca od żalu swego,

Takie se słowa mówiła.

Żegnam cię żegnam, drogi sokole.

Niech głos mój leci przez puste pole.

Niech głos mój leci tu echem wszędzie

To com kochała moim nie będzie.

Boś ty mi zabrał miłości kwiat,

Pozostawiłeś mi tylko świat.

Boś ty mi zabrał moje marzenia,

Pozostawiłeś cierpienia.

Biedne to serce, biedna dziewczyna,

Co za lat młodych kochać zaczyna.

Nie mam nikogo tu na tym świecie,

Wy rwące fale, wy mnie porwiecie.

Te słowa rzekła, w przepaść skoczyła,

I rwąca woda ciało jej skryła.

Raz jeszcze jeden się ukazała.

Zginęła ta, co kochała.

Piosenki ludowe ze zbioru K. Wiśniowskiego

I miłość serca, w sobie kryć

Bo my, acha, znaleźli to, co inni szukać chcą /2x

Niesie potok, niesie

Niesie potok niesie w dal spienioną wodę,

Nad potokiem w lesie idzie dziewczę młode. /bis

Idzie sobie śpiewa tą ścieżyną wąską,

Kalinowe drzewko chwyta ją gałązką. /bis

Chwyta na daremnie za szyję, za głowę,

Nie zatrzymujże mnie drzewko kalinowe. /bis

Po co ci dziewczyno kochania i króla,

Kalinowe drzewko do siebie przytulaj. /bis

Kosiarze.

Kosiarze stoją, stoją łączki się boją.

Kosiarze nie stójcie, łączki się nie bójcie,

Najlepiej z rana, z rosą, ciąć trawę kosą.

Kosiarze siedzą, siedzą piją i jedzą.

Kosiarze nie siedźcie, za łączkę się bierzcie,

Najlepiej z rana, z rosą, ciąć trawę kosą.

Gdy wiatr zawieje, wieje znikną nadzieje.

I kosa stępieje, i trawa zwiędnieje,

Najlepiej z rana, z rosą, ciąć trawę kosą.

Są kosy proste, proste nie bardzo ostre.

W południe za trudno, a wieczór za późno,

Najlepiej z rana, z rosą, ciąć trawę kosą.

Kazimierz Wiśniowski na Litwie. Dom Polski w Akademii,

17.07.2009

Kocham, acha

Kocham acha, niech zgadnie świat,

Kto duszy mej, wybrany kwiat,

Tego, acha, nie powiem nie, kto on i jak się zwie. /2x

Wesołam ja, do świata wciąż,

Lecz on acha, wciąż nie mój mąż,

On wie acha, że kocham go, to na cóż kryje to /2x

Gdybym ja miała, lot jak ptak,

Poleciała bym, dać mu znak,

Że on i ja ucha, acha, że on i ja to dwa. /2x

Zespół Ludowy „Nosowiany” w WDK w Rzeszowie

na „Wiosennym koncercie z okazji Dnia Kobiet”.

10.03.2013

Nie chcę acha tak dalej żyć


KULTURA I PIEŚŃ Nr 4 (29). 2013 r. – str. 8

Sylwetki twórcze RSTK – Stefania Buda

Sylwetki twórcze RSTK

Stefania Buda

R

egionalistka i gawędziarka, Zasłużony Obywatel Gminy Boguchwała.

Urodziła się 27.11.1938 roku w Nosówce. Tutaj uczęszczała do tzw.

Ochronki prowadzonej przez siostry zakonne, a później do 7 klasowej

wówczas szkoły podstawowej w Nosówce. Ukończyła średnią szkołę, uzyskując tytuł

technika statystyka. W zdobytym zawodzie przepracowała 36 lat, pełniąc funkcję od

stanowiska statystyka do głównego księgowego. Pracowała 12 lat w Gminnej Spółdzielni

w Niechobrzu,15 lat w Zakładach Sprzętu Domowego „Predom - Zelmer", rok

w zakładzie "Drobiarz", 4 lata w "Iglopolu" i ostatnie 4 lata w RPSK Rzeszów.

Po przejściu na wcześniejszą emeryturę w 1992 r. przejęła funkcję społeczną

Sołtysa wsi Nosówka, którą pełniła do 2007r., równocześnie przez dwie kadencje

była Radną Gminy Boguchwała.

W 1975 roku rozpoczęła działalność w Zespole "Nosowiany” i od początku była inicjatorem prezentowanego

programu, a dziś Zespół zrzesza już trzecie pokolenie i ma imponujący dorobek, uświetnia wszystkie uroczystości i

spotkania w swojej gminie i okolicy, ale największe osiągnięcia to widowiska obrzędowe i zwyczajowe prezentowane i

wysoko oceniane na konkursach regionalnych i ogólnopolskich, które Stefania Buda opracowała od scenariusza do

pokazu publicznego (www.boguchwala.pl/sołectwo/Nosówka/Zespół” Nosowiany”).

Radio Rzeszów często zaprasza Zespół i Stefanię do audycji regionalnych, a na wydanej w ubr. płycie dokumentacyjnej

pt. „ Obrzędy i zwyczaje doroczne na Podkarpaciu” znajdziemy dwa słuchowiska w wykonaniu Zespołu.„Nosowiany”

i wypowiedzi tematyczne Stefanii. W publikacjach 2012 r. Uniwersytetu Łódzkiego. I. I. B. W. Jest

praca zbiorowa pt. „ Regionalisto, kim jesteś?”, a w niej wypowiedź Stefanii

Budy „Regionalizm, pasja i życie”, która obrazuje jej działalność. Z okazji

jubileuszy Zespołu jej staraniem zostały wydane trzy foldery, a ostatnio płyta

foniczna „ 35-lat minęło”, a za pozyskane nagrody płyta DVD „Widowiska Cz.

I” ( trzy widowiska), a materiały filmowe do kolejnych już są przygotowane..

Zbierając potrzebne do widowisk teksty i rekwizyty spisała wiele pieśni,

gawęd, oracji, facecji i odtworzyła wiele elementów stroju oraz użytkowo,

dekoracyjnej sztuki ludowej regionu. W zabytkowym budynku Szkoły im.

Stefania Buda na Światowym Dniu

Poezji. Po prawej Arkadiusz M. Łyp

21.03.2013 r.

Jana Kantego w Nosówce w 1995 r., wykorzystując zebrane i odtworzone

rekwizyty, jej staraniem zorganizowano Izbę Tradycji, której jest społecznym

kustoszem i przewodnikiem (zob. www.boguchwala.pl/solectwo/Nosówka,

Izba Tradycji). Poza tym warsztaty Stefanii Budy, wystawy i kiermasze dawnej sztuki dekoracyjno użytkowej cieszą

się wielkim zainteresowaniem, a jako gawędziarka regionu rzeszowskiego, dbająca o mowę w gwarze regionu, jest

zapraszana na spotkania środowiskowe i do szkół. Jako gawędziarka i regionalistka zdobyła wiele nagród rywalizując

ze znanymi gawędziarzami z Kaszub i Podhala.

Za pracę swą otrzymała wiele odznaczeń, nagród i wyróżnień. Najważniejsze z nich to:

1. Nagroda Wojewody Rzeszowskiego za całokształt pracy kulturalno-społecznej (1992);

2. Nagroda dla Instruktora - scenografa na K."Obrzędy i Zwyczaje Ludowe", WDK Rzeszów (1983);

3. Odznaczenie "Zasłużony Województwa Rzeszowskiego" – przyzn. przez Przew. WRN w Rz. (1984);

4. Odznaka "Zasłużony działacz kultury" przyznana przez Ministra Kultury i Sztuki (1985);

5. Medal Fr. Kotuli przyznany w przez Kapitułę za pomoc twórcom i badaczom kultury regionu i nagroda I

stopnia im. Fr. Kotuli za dokumentowanie i popularyzację na scenie zwyczajów ludowych (1994);

6. Nagroda Marszałka Województwa Pomorskiego (1994), zob. www.boguchwala.pl/zasłużeni i honorowi

obywatele;

Do tego należy dodać, jak uzasadnienie w/w: - 7 „Dużych szpilek góralskich” -I nagrody gawędziarzy i tytuł „Honorowej

gawędziarki X-lecia” na Sabałowych, Bajaniach w Bukowinie Tatrzańskiej oraz 6 pierwszych nagród na Turnieju

Gawędziarzy w Wielu na Kaszubach

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- --------------------------------

Redakcja Kultura i Pieśń.

Wewnętrzny informator społeczno-kulturalny Regionalnego Stowarzyszenia Twórców Kultury. Redaktor wydań: Józef Kawałek. Współpraca

redakcyjna: Zygmunt Kiełbowicz, Stefan Michał Żarów. Zdjęcia: Alicja Borowiec, Kazimierz Wiśniowski. Rysunki: Emilia Wołoszyn.

Opracowanie graficzne całości biuletynu: Małgorzata Kiełbowicz. Adres Stowarzyszenia: Wojewódzki Dom Kultury, 35-959 Rzeszów,

ul. Okrzei 7. Adres internetowy na Google: rstk.rzeszow.pl Redakcja zastrzega sobie wybór materiałów i prawo dokonywania

skrótów.

More magazines by this user
Similar magazines