PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ • Oι υδατάνθρακες ...

chem.uoa.gr

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ • Oι υδατάνθρακες ...

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ• Oι υδατάνθρακες αποτελούν την τάξη τωνθρεπτικών υλών που βρίσκεται σε μεγάλεςποσότητες στη φύση και στα περισσότερα τρόφιμα.ΖάχαρηΚρέμες, σοκολάτεςΑλεύρι, δημητριακάΓλυκάΠαγωτάΨωμί(λευκό)Ρύζι, μακαρόνιαΠατάτες, μήλα, σταφύλια% υδατάνθρακες 100


•Έτσι ο οργανισμός έχει συνήθως πάντα στηδιάθεσή του αρκετή ποσότητα υδατανθράκων καιδεν μπαίνει θέμα “ημερήσιων αναγκών τουοργανισμούσε υδατάνθρακες”, κάτι αντίστοιχο πουσυμβαίνει, όπως θα δούμε για τις πρωτεΐνες.• Πάντως για έναν ενήλικα κανονικούβάρους,θεωρείται ότι ημερήσια είναι απαραίτητο σανελάχιστο ποσό 50 - 100 mg υδατανθράκων, πουαπαλάσσει τον οργανισμό από την υπερβολικήαποικοδόμηση πρωτεϊνών (αμινοξέων), βοηθάστη συγκράτηση πολύτιμων στοιχείων (π.χ. Nα) ήνερού, στη χρησιμοποίηση του αποθηκευμένουλίπους κλπ.• Aκόμα, οι υδατάνθρακες μπορούν να συντεθούναπό τον οργανισμό με πρώτη ύλη αμινοξέα(γλυκογονικά) με τη γλυκονεογένεση.


Oι υδατάνθρακες διαδραματίζουν ποικίλους ρόλουςστον οργανισμό:• Aποτελούν τα κύρια καύσιμα του οργανισμού.• Tο 50% περίπου των θερμίδων που λαμβάνει οάνθρωπος από την τροφή, προέρχεται από τουςυδατάνθρακες.• H γλυκόζη, ο σημαντικώτερος ίσως υδατάνθρακας,αποτελεί τη μοναδική πηγή ενέργειας τουεγκεφάλου και του Kεντρικού NευρικούΣυστήματος.• Η γλυκόζη και άλλα σάκχαρα, καθώς και ταδιάφορα ενδιάμεσα προϊόντα μεταβολισμούτων,είναι η πρώτη ύλη που χρησιμοποιείται από τονοργανισμό για να βιοσυνθέτει διάφορα συστατικάτου με μεγάλη βιολογική σημασία, όπως νουκλεϊνικάοξέα, μυκοπολυσακχαρίτες, διάφορα συνένζυμα(π.χ. ATP, NADH), αμινοξέα, λιπαρές ύλες κλπ.


Ρόλος υδατανθράκων στον οργανισμό:• H ύπαρξη γλυκόζης σε φυσιολογικά επίπεδα μέσακαιέξωαπότοκύτταρο, επιδρά αποφασιστικά (μεέμμεσο ή άμεσο τρόπο) σε όλες σχεδόν τιςλειτουργίες του οργανισμού, αφούσυμβάλλει στημεταφορά (παθητική ή ενεργή) των συστατικών διαμέσου των μεμβρανών, στη διατήρηση τηςωσμωτικής ισορροπίας κλπ.• Μερικοί υδατάνθρακες έχουν και κάποιο ειδικόρόλο, όπως π.χ.• Η κυτταρίνη που αν και δεν πέπτεται από τονανθρώπινο οργανισμό, έχει σημαντικό ρόλο στηνκαλή λειτουργία του παχέος εντέρου.• Η λακτόζη που βοηθά στην απορρόφηση τουασβεστίου κ.λ.π.


Ρόλος υδατανθράκων στον οργανισμό:Υδατάνθρακες με ειδικό ρόλο• Μερικοί υδατάνθρακες π.χ.άμυλο, λακτόζη,υδρολύονται σχετικά αργά και η παραμονή τουςστο έντερο είναι μεγαλύτερη από άλλουςυδατάνθρακες, παίζοντας γι’ αυτό το λόγο τορόλο των θρεπτικών υλικών για την ανάπτυξημικροοργανισμών, που συνθέτουν χρήσιμα γιατον άνθρωπο συστατικά (π.χ. διάφορες βιταμίνεςτου συμπλέγματος B).


• H περίσσεια των υδατανθράκων αποθηκεύεται μεμορφή γλυκογόνου στο ήπαρ και ελάχιστα στουςμύες.• Επειδή η ικανότητα αυτή του οργανισμούείναιπεριορισμένη, αν δεν παραλάβει ο οργανισμόςυδατάνθρακες από την τροφή για πολλές ώρες(πάνω από 6 - 7 ώρες), προκαλούνται αλλαγές στονμεταβολισμό που είναι ασύμφορες,• αφούαφ’ ενός μεν καταναλίσκονται αμινοξέα γιαβιοσύνθεση γλυκόζης, με αντίστοιχη πιθανήελάττωση της βιοσύνθεσης πρωτεϊνών καιφθοράς των ιστών,• αφ’ ετέρου δε, λόγω αυξημένων καύσεωνλιπαρών υλών σχηματίζονται κετονοσώματα, μεαποτέλεσμα κετοναιμία και οξέωση.


• Σήμερα πιστεύεται ότι όχι μόνο η ανεξέλεγκτηελάττωση των υδατανθράκων μπορεί να είναιεπικίνδυνη, αλλά και η υπερβολική λήψη μπορεί ναδημιουργεί προβλήματα στον οργανισμό.• Τα προβλήματα αυτά είναι αυξημένη πιθανότητα• για διαβήτη,• για τερηδόνα στα δόντια,• για απόκτηση υπερβολικούπάχους,• για αθηρωσκλήρωση κλπ.


• Το πόσο γρήγορα απορροφάται η γλυκόζησυγκεκριμένης τροφής,• πόσο αυξάνει την συκέντρωση της γλυκόζης στοαίμα, και• πόσο γρήγορα επιστρέφει (η γλυκόζη στο αίμα)στα φυσιολογικά επίπεδα,περιγράφονται στον όρο Γλυκαιμική Επίδραση τηςτροφής (ΓΕ).•Ο Γλυκαιμικός Δείκτης (ΓΔ) ορίζεται από το λόγο:ΓΔ =Αύξηση συγκέντρωσης γλυκόζης αίματοςαπό τρόφιμοΑύξηση συγκέντρωσης γλυκόζης αίματοςαπό ίση ποσότητα γλυκόζης


Γλυκαιμικός Δείκτης• Βάσει του γλυκαιμικούδείκτη, τα τρόφιμα κατατάσσονταιανάλογα με την δυνατότητα που έχουν νααυξάνουν τη συγκέντρωση της γλυκόζης στο αίμα.• Υψηλό γλυκαιμικό δείκτη έχουν:• πατάτες, τα αναψηκτικά, το πεπόνι κ.λπ• Μέτριο γλυκαιμικό δείκτη έχουν:• οι μπανάνες κ.λπ.• Χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη έχουν:• η σοκολάτα, τα μήλα, κ.λπ.

More magazines by this user
Similar magazines